# data[].attributes.body
Sudenur AKSİM

# data[].attributes.body
En basit tabiriyle vücudumuza şeklini veren destek ve hareket sisteminin tek işlevi bu değildir. Sistemin diğer işlevleri şu şekilde sıralanabilir:

İç organları dışarıdan gelecek tehlikelerden korur.

Kemikler, organlar ve kaslar arası bağı kurarak hareketi sağlar.

Kemikler vücudun ihtiyaç duyduğu mineralleri depolar.

İskelet sisteminin bir parçası olan kırmızı kemik iliği kan hücresi üretimde önemli rol oynar.

İnsan iskeleti baş, gövde ve yardımcı üyeler olmak üzere üç bölümde incelenir:

Baş: Baş bölümünde kafatası ve yüz iskeleti yer alır.

Gövde: Gövde bölümünde bulunan organlar omurga, göğüs kemiği, kaburgalar, omuz ve kalça kemeridir.

Üyeler: İskelet yapısının diğer üyeleri kollar ve bacaklardır.
Görsel Kaynak: http://www.dersimiz.com/ders_notlari/Destek-ve-Hareket-Sistemi-oku-21992.html
Yazı Kaynak: https://egitim.com/destek-hareket-sistemi

# data[].attributes.body
Uzun Kemikler: Bu kemiklerin boy uzunluğu, genişliği ve kalınlığından daha fazladır. Uzun kemikler, gövdelerinde kemik iliği barındırır. Sarı ve kırmızı olarak iki çeşidi olan kemik iliği barındırır.

Kısa Kemikler: Uzunluğu ve genişliği neredeyse aynı boyutta olan kemiklerdir. Kısa kemikler de zarla kaplıdır. Ortasında süngerimsi kemikler yer alır. Kısa kemiklerde, kemik kanalları bulunmaz. El, ayak, parmaklar kısa kemiklerden oluşur.

Yassı Kemikler: Genişliği, uzunluğundan daha fazla olan kemiklerdir. Yapısal olarak kısa kemiklerle benzerdir. Yassı kemiklere, kafatası kemikleri, kürek kemiği, göğüs kemiği ve kaburgalar örnek verilebilir.

Düzensiz Kemikler: Uzun, kısa ve yassı kemik tanımlarının dışında kalan kemiklerdir. Belirli bir şekle sahip değillerdir. Baskılara karşı dirençli olan düzensiz kemikler, vücudumuzun farklı bölgelerinde yer alabilir. Çene kemikleri ve elmacık kemiği düzensiz kemiklerin en iyi örnekleridir.

Yazı Kaynak: https://egitim.com/destek-hareket-sistemi

# data[].attributes.body
Hiyalin Kıkırdak: Vücudumuzda en sık rastlanan kıkırdak tipidir. Maviye yakın saydam bir renge sahiptir. Hareketli eklemlerde yer alır.

Elastik Kıkırdak: Diğer bir adı da sarı kıkırdaktır. Hiyalin kıkırdağa kıyasla daha saydamdır, bükülme özelliğine sahiptir. İçeriğindeki elastik lifler sayesinde sert ve elastik bir yapısı vardır. Kulakta, gırtlakta ve burun kanatlarında elastik kıkırdaklar bulunur.

Fibröz Kıkırdak: Ara maddesinde çok fazla kolajen lif bulunduran fibröz kıkırdak, basınç ve çekmeye karşı dayanıklı bir kıkırdaktır. Omur arası disklerde, diz kapağında, köprücük kemiğinde, kalça ve diz eklemlerinde bulunur.

Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=HelkAzlOyYA&ab_channel=YHNST
Yazı Kaynak: https://egitim.com/destek-hareket-sistemi

# data[].attributes.attachment_link.title
Kemikler ve İskelet Sistemi Nasıl Çalışır? - Animasyon

# data[].attributes.body
Oynar Eklem: Hareket kabiliyeti yüksek olan oynar eklem; kol, bacak, parmak, bilek ve omuzda bulunur. Bağladığı kemikler arasında eklem sıvısı ve boşluk vardır.

Yarı Oynar Eklem: Hareket kabiliyeti fazlasıyla düşük olan yarı oynar eklem göğüs kafesi, boyun ve omurgadaki eklemlerde bulunur. Bu eklemlerin yer aldığı kemiklerin arasında kıkırdak bulunur fakat eklem sıvısı yer almaz.

Oynamaz Eklem: Bu eklem tipi adından da anlaşılacağı gibi hareket etmez. Eklemi oluşturan kemikler birbirlerine fibriz bir dokuyla bağlanmıştır. Hareket etmeyen bölgelerde yer alır. Örneğin; kafatası, yüz, kalça ve kuyruk sokumunda oynamaz eklem vardır.

Görsel Kaynak: https://unsplash.com/@leviventura_
Yazı Kaynak: https://egitim.com/destek-hareket-sistemi

# data[].attributes.body
Düz Kaslar: İç organlarda yer alan kas tipidir. Otonom olarak görevini yapar, istemsiz kasılır. Renksiz, ince ve mekik şeklindedir. Uzun süreli çalışan bir kas tipidir.

Çizgili Kas: Diğer bir adı iskelet kasıdır. İskeleti tamamıyla kaplar. İstemli şekilde çalışan bu kaslar hızlı ve kısa süreli hareketleri kapsar. Yetişkin bir insanda ortalama 639 iskelet kası bulunmaktadır.

Kalp Kası: Adından anlaşılacağı gibi kalpte yer alan kas tipidir. Ritmik ve istemsiz hareket eder. Ömür boyunca çalışmaya devam eder.

Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=8o3UzdFRJdE&ab_channel=KhanAcademyTurkce
Yazı Kaynak: https://egitim.com/destek-hareket-sistemi

# data[].attributes.attachment_link.title
Kas Çeşitleri (Hareket ve Destek Sistemi) (Sağlık Bilgisi ve Tıp)

# data[].attributes.body
Alyuvar:  Yapılarındaki hemoglobinden dolayı kana kırmızı rengini veren hücrelerdir. Alyuvarlar, solunum organlarından aldıkları oksijeni dokulara taşır ve dokulardan alınan karbondioksitin solunum organlarına taşınmasına yardımcı olurlar. Kandaki sayıları yaş, cinsiyet, yapılan iş ve yaşam ortamının yüksekliğine göre değişir. Kemik iliğinde yapılarak kana verilirler.

Akyuvar: Kemik iliği ile lenf düğümlerinde ve dalak, timüs gibi lenf dokularında üretilirler. Ömürleri birkaç gündür. Akyuvarlar, mikropları yutarak veya onlara karşı antikor üreterek vücudun savunmasını sağlarlar. Yapı olarak alyuvarlardan daha büyük ve beyaz renklilerdir.

Kan Pulcukları:  Kemik iliğindeki iri yapılı hücrelerden oluşan kandaki en küçük parçacıklardır. Tam bir hücre yapısında olmadıklarından ömürleri kısadır. Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Böylece kan kaybını önlerler. İnsanlarda A, B, AB, 0 olmak üzere dört çeşit kan grubu vardır.
Görsel Kaynak: https://unsplash.com/@averey
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/dolasim_sistemi.htm

# data[].attributes.body
Kalp, kan ve kanı hücrelere kadar taşıyan damarlar dolaşım sistemini oluşturur. Dolaşım Sisteminde iki önemli bölüm vardır: Kan damarları ve hücreleri.
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/dolasim_sistemi.htm
Görsel Kaynak: https://www.fenokulu.net/yeni/Fen-Konulari/Galeri/Dolasim-sistemi_0_0_2146.html

# data[].attributes.body
Atardamarlar: Kalpten çıkan kanı organ ve dokulara taşıyan damarlardır. Dokuları oluşturan hücrelere besin ve oksijen taşırlar. Kalpten akciğer atardamarı ve aort damarları çıkar. Akciğer atardamarı hariç bütün atardamarlar temiz kan taşır. Akciğer atardamarı kirli kan taşır.
Toplardamarlar:  Tüm organlara yayılan kanı, yeniden kalbe getiren damarlardır. En önemlileri, vücutta kirlenen kanı taşıyan alt ve üst ana toplardamarlardır. Akciğer toplardamarı ise akciğerde temizlenen kanı kalbin sol kulakçığına taşır. Toplardamarlar vücuttaki kanı, kulakçıklara getirir.
Kılcal Damarlar: Atardamarlar ve toplardamarlar arasında bulunurlar. Vücudu bir ağ gibi sararlar. Kılcal damarların ince duvarından sindirim ürünleri ve oksijen hücrelere geçer. Hücrelerde oluşan karbondioksit ve diğer artık maddeler, toplardamarların kılcal uçlarına verilir.
Görsel Kaynak: https://www.mynet.com/damarlar-hakkinda-10-onemli-bilgi-190101139471
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/dolasim_sistemi.htm

# data[].attributes.body
Beyin: Merkezi sinir sisteminin en önemli organı olan beyin, kafatası içerisinde bulunur. Süngersi ve çok hassas yapıda olan beyni, kafatası kemikleri çarpma, vurma, darbe, mikroplar v.b. dış etkilere karşı korur. Vücudun irade merkezi olan beyin, vücutta bilinçli şekilde yapılabilen yaşamsal olayları yönetir.
Beyincik: Kafatasının arka tarafında beyinle omurilik soğanı arasında bulunur. Beyincik vücudun denge organı olup düzenli kas hareketlerinin yapılmasını sağlar.
Omirilik Soğanı: Omurga kemikleri içerisinde beyinle omurilik arasında bulunur.  Beyinle omurilik arasında sinirsel bilgi iletimini sağlar.
Omirilik: Ani ve güçlü etkilere karşı istemsiz tepki gösterilmesi (refleks) olaylarını kontrol eder.
Yazı Kaynak: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/67860/mod_resource/content/0/S%C4%B0N%C4%B0R%20S%C4%B0STEM%C4%B0%20TOKS%C4%B0S%C4%B0TES%C4%B0.pdf

# data[].attributes.body
- Kalbin sağ tarafında kirli sol tarafında temiz kan bulunur.
- Kalbe giren damarlar (toplardamarlar) kulakçıklardan girerken, kalpten çıkan damarlar (atardamarlar) karıncıklardan çıkar.
Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=MOi1i_NDTIA&t=5s&ab_channel=KhanAcademyTurkce
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/dolasim_sistemi.htm

# data[].attributes.attachment_link.title
Kalp ve Kan Dolaşımı (Sağlık ve Tıp) (Dolaşım Sistemi Fizyolojisi)

# data[].attributes.body
Sinir sistemi yapı ve görevlerindeki farklılığa dayanarak 2’ye ayrılır: Merkezi Sinir Sistemi ve Periferik (Çevresel) Sinir Sistemi.
Görsel Kaynak: https://www.gokcekiksir.net/sinir-sistemi-hakkinda-bilgiler.htm
Yazı Kaynak: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/67860/mod_resource/content/0/S%C4%B0N%C4%B0R%20S%C4%B0STEM%C4%B0%20TOKS%C4%B0S%C4%B0TES%C4%B0.pdf

# data[].attributes.body
Lifsi yapıdaki sinir tellerinden (hücrelerinden) oluşur. Merkezi sinir sistemi organları ile vücut organları arasında uyarı, emir ve duyuları taşır. İkiye ayrılır:
1) Somatik Sinir Sistemi
2) Otonom Sinir Sistemi: Otonom Sinir Sistemi de kendi içinde Sempatik ve Parasempatik Sinir Sistemi olmak üzere ikiye ayrılır.
Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=yfQInX5y_yk&ab_channel=OLUMLUBAK
Yazı Kaynak: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/67860/mod_resource/content/0/S%C4%B0N%C4%B0R%20S%C4%B0STEM%C4%B0%20TOKS%C4%B0S%C4%B0TES%C4%B0.pdf

# data[].attributes.body
Nöronlar ve Glia ( Destek) hücreler olmak üzere ikiye ayrılır.
Görsel Kaynak: https://www.hucreler.gen.tr/noron.html
Yazı Kaynak: https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/67860/mod_resource/content/0/S%C4%B0N%C4%B0R%20S%C4%B0STEM%C4%B0%20TOKS%C4%B0S%C4%B0TES%C4%B0.pdf

# data[].attributes.body
Sindirim sistemi, bir dizi organdan oluşan ve vücuda alınan besinlerin emilimini sağlayarak enerji oluşturan bir sistemdir. Vücudun ihtiyacı olan besinin alınmasını ve kullanılmasını sağlar. Sindirim Sistemi organlarımız:
Ağız: Sindirim sisteminin ilk organıdır. Çiğneme hareketi ile sindirim işlemi başlamış olur.
Yemek Borusu: Yemek borusunda enzim salgılanmaz, kasılıp gevşeme hareketleri ve mideye geçişte alt özofagus sfinkteri adı verilen kas sayesinde mideye geçişi sağlar.
Mide: Yemek borusunda geçişi gerçekleşen besinler mide kasları ile mekanik olarak sindirilirken yüksek asit seviyesine sahip mide sıvıları ile de kimyasal olarak ayrışmaya ve parçalanmaya başlar.
İnce Bağırsak: İnce bağırsak kaslar yardımıyla pankreas, karaciğer ve safra kesesinden aldığı sindirim sıvılarını besinler ile buluşturarak sindirilen besinlerin kan dolaşımı tarafından emilmesini sağlar.
Kalın Bağırsak: İnce bağırsaktan sonra kalan su emilimi kalın bağırsakta gerçekleşmektedir. Kalın bağırsakta bulunan bakteriler kalan besinleri parçalar ve K vitamini oluşturmaya yardımcı olur.
Yazı Kaynak: https://www.forbiome.com/sindirim-sistemi/sindirim-sistemi-nedir-ve-hastaliklari-nelerdir

# data[].attributes.body
Böbrek: Boşaltımın başladığı yapıdır. Kan, önce böbreklere gelir ve burada kan süzülür. Böylelikle kandaki atık maddeler uzaklaştırılmış olur.
İdrar borusu/Üreter: Kas liflerinden oluşmuştur ve boru şeklindedir. Böbreklerde oluşan idrar üreter aracılığı ile idrar kesesine ulaşır.
İdrar Kesesi: Yoğun kas liflerinden oluşan idrar kesesi, idrarın depolandığı ve genişleme özelliği bulunan torba biçimindeki organıdır.
Üretra: İdrarın, idrar torbasından alınarak vücut dışına atıldığı son yer üretradır. Diğer ismi de idrar kanalıdır.
Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=2HuGmS_g00w&t=13s&ab_channel=SelinHoca
Yazı Kaynak: https://www.fundomundo.com/kesfet/bosaltim-sistemi-organlari-ve-gorevleri-nelerdir#:~:text=Bo%C5%9Falt%C4%B1m%20sistemi%20organlar%C4%B1%20%C3%A7e%C5%9Fitli%20g%C3%B6revlere,%C3%BCreter%2C%20idrar%20kesesi%20ve%20%C3%BCretrad%C4%B1r.

# data[].attributes.attachment_link.title
27) Boşaltım Sistemi - Boşaltım Organları

# data[].attributes.body
Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=iUZ16p9A-Nw&ab_channel=FUNDAmentalsBiyoloji

# data[].attributes.body
Kan hücrelere besin ve oksijen taşır. Hücrelerde taşınan bu besinler oksijenle yakılır.Besinlerin bu şekilde oksijenle birleşerek enerji açığa çıkarması olayına solunum denir. Solunum Sistemimizi oluşturan organlarımız:
- Burun
- Yutak
- Gırtlak
- Soluk Borusu
- Akciğerler
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/solunum_sistemi.htm
Görsel Kaynak: https://www.bilimvetekno.com/insan-anatomisi-ve-fizyolojisi-sistemler/

# data[].attributes.body
Burun:  Solunum havasının alınmasını ve nemlendirilmesini sağlar.
Yutak: Burun ve ağız boşluğunun yemek ve soluk borusuna açıldığı bir yol ağzı gibidir. Burun ve ağızdan alınan havanın soluk borusuna iletilmesini sağlar.
Gırtlak: Soluk borusunun üst kısmının genişlemiş bölümüdür.
Soluk Borusu: Yutak ve akciğerleri birbirine bağlar. Üst üste dizilmiş yarım yay şeklindeki kıkırdak halkalarından oluşur.
Akciğerler: Akciğerlerin çok önemli olan iki görevi vardır. Dışarıdaki havayı alıp, hava içindeki oksijenin alveollerin etrafındaki kılcal kan damarlarına geçmesini sağlamak. Organlardan kirli kanla gelen karbondioksiti alveollere alıp dışarı atılmasını sağlamaktır.
Video Kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=fjXqE9DxKW0&ab_channel=KhanAcademyTurkce
Yazı Kaynak: https://yunus.hacettepe.edu.tr/~soyal05/solunum_sistemi.htm

# data[].attributes.attachment_link.title
Akciğerler ve Solunum Sistemi (Pulmoner  Sistem) (Sağlık ve Tıp / Solunum Sistemi Fizyolojisi)

# data[].attributes.body
Canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için besin alırlar, bu besinler sindirim sistemi tarafından kullanıldıktan sonra belirli miktarda atık ortaya çıkar ve bu atıklar da kana karışır. Kana karışan atıkların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlayan sisteme boşaltım sistemi denilir. Boşaltım sistemi organları çeşitli görevlere sahiptir. Bu organlar böbrek, üreter, idrar kesesi ve üretradır.
Yazı Kaynak: https://www.fundomundo.com/kesfet/bosaltim-sistemi-organlari-ve-gorevleri-nelerdir#:~:text=Bo%C5%9Falt%C4%B1m%20sistemi%20organlar%C4%B1%20%C3%A7e%C5%9Fitli%20g%C3%B6revlere,%C3%BCreter%2C%20idrar%20kesesi%20ve%20%C3%BCretrad%C4%B1r.
Görsel Kaynak: https://www.derszamani.net/bosaltim-sistemi-organlari-ve-gorevleri.html