# data[].attributes.attachment_caption
Materiał przygotowany w ramach projektu badawczego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego pt. „Historia świętości – świętość w historii”

# data[].attributes.attachment_link.title
Skarby Kościoła 1 lipca | św. Otton z Bambergu

# data[].attributes.attachment_link.title
Żywot świętego Ottona Biskupa | Żywoty Świętych Pańskich - 03 Lipiec - Audiobook 195

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adres
Pyrzyce, Staromiejska

Lokalizacja
woj. zachodniopomorskie, pow. pyrzycki, gm. Pyrzyce-miasto

Studzienka upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Pomorza, jakim był chrzest jego mieszkańców.

Usytuowana jest w miejscu, w którym według tradycji św. Otto z Bambergu chrzcił Pyrzyczan podczas swej wyprawy misyjnej w 1124 r. Architektoniczna oprawa źródła zaprojektowana została przez znanego niemieckiego architekta Karla Friedricha Schinkla.

Historia

Według starej legendy źródło położone pod pyrzyckim grodem było miejscem masowego chrztu mieszkańców Pyrzyc, udzielonego im 1124 przez św. Ottona podczas jego wyprawy misyjnej w 1124 r. Pierwsza wzmianka o „Świętym źródle" pojawia się w kronice Petera Chelopeusa w 1574 r., następne informacje pochodzą z 1628 i 1640 r. W XVII w. źródło, wówczas osłonięte drewnianym domkiem studziennym znane było z wody o właściwościach leczniczych. W 1699 r. otoczenie źródła uporządkowane zostało na polecenie elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. W 1700 r. architekt króla pruskiego Victor de Poorte zaprojektował nowy domek studzienny z kopułą na czterech słupach, który wzniesiony został prawdopodobnie po 1704 r. W początku XIX w. źródło otoczone czterema starymi lipami pozbawione było obudowy architektonicznej. Zostało wówczas na polecenie administratora domeny pogłębione oraz obsadzone żywopłotami bukowymi. W 1823 r. powstał pierwszy projekt architektonicznej obudowy źródła, opracowany przez Karla Frierdricha Schinkla na zlecenie następcy tronu Fryderyka Wilhelma. W 1824 r. odbyły się przy źródle obchody siedemsetlecia chrztu Pomorza, podczas których położono kamień węgielny pod studnię. Zbudowano ją w latach 1824-1826 zgodnie z drugim, prostszym projektem K. F. Schinkla, który zrealizowany został pod kierunkiem arch. Matthiasa Ludwiga Scabella. Granitowy krzyż studzienki wykonano w Berlinie według projektu następcy tronu. W 1825 r. założono wokół studni park, zaprojektowany przez dyrektora królewskich ogrodów w Sanssouci, Petera Lenné. W latach 1826-1827 w parku tym wzniesiono według projektu Karla Friedricha Schinkla neogotycki budynek szkoły dla chłopców, tzw. Fundacji Ottońskiej (Ottostift), który od 1867 r. służył jako dom starców. W 1902 r. ustawiono przy studni popiersie św. Ottona, ufundowane przez cesarza Wilhelma II, wykonane według projektu Waltera Schotta. Po 1945 r. park i studzienka uległy dewastacji. Tuż po wojnie usunięto popiersie św. Ottona, w 1974 r. zniszczono niemiecki napis na studni, w 1978 lub 1979 r. rozebrano budynek Fundacji. W 1988 r. krzyż na studzience uległ uszkodzeniu przez drzewo wywrócone w czasie burzy. W 1994 r. przekazanie park wraz ze studzienką przekazane zostały parafii rzymskokatolickiej pw. Matki Boskiej Bolesnej w Pyrzycach. W 1998 r. wykonano remont studzienki. Rozebrano kamienny mur, wykonano nowe fundamentowanie, ponownie złożono kamienne elementy studni, poddano konserwacji krzyż, uporządkowano teren wokół studni. W 2004 r. wykonano nową kratę nad dołem studzienki.

Opis

Studzienka położona jest na południowy wschód od dawnego pyrzyckiego grodu, w obrębie niewielkiego parku na narożniku ulic Warszawskiej i Staromiejskiej. Klasycystyczna obudowa dawnego źródła składa się z prostokątnego basenu usytuowanego poprzecznie do osi założenia oraz z ogrodzenia na rzucie kwadratu z półkolistą apsydą od wschodu. Ściany basenu wykonano z bloków granitowych ogrodzenie wymurowano z granitowej kostki. W zachodniej ścianie basenu znajduje się pięciostopniowe zejście do wyschniętego obecnie źródła, na ścianie wschodniej wykuto łaciński napis|: AD FONTEM VITAE HOC ADITU PROPERATE LAVANDI/ CONSTANTIS VITA ET IANUA XPS ERIT (cytat z inskrypcji w baptysterium Konstantyna Wielkiego w Rzymie). W apsydzie, na ośmiobocznym cokole wznosi się granitowy łaciński krzyż o ośmiobocznym przekroju belek. Górne partie ścian apsydy, pierwotnie pokryte były napisem w języku niemieckim, obecnie pozostał widoczny ślad po jego skuciu w latach 70. w. XX. Pośrodku każdej z trzech pozostałych ścianek zachodniej, kwadratowej części ogrodzenia usytuowana jest bramka, dawniej z zamknięciem w formie metalowej ozdobnej furtki. Pod ściankami zamontowano kamienne ławy.

Obiekt dostępny bez ograniczeń.

Oprac. Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 22.04.2015 r.

Bibliografia

Hildisch J., Der Ottobrunnen in Pyritz, „Baltische Studien" NF Bd 85, Marburg 1999, s. 98-122

„Katalog Zabytków Sztuki w Polsce", seria nowa, tom XIII, woj. zachodniopomorskie zesz. 1, pow. pyrzycki. Opracowanie autorskie D. Bartosz, M. Słomiński, Warszawa 2013, s. 184-185

Rymar E., Święta studnia w Pyrzycach, „Zeszyty Pyrzyckie" 5 (1972-1973), s.261-269

Rymar E., Święta studnia czyli Misyjne dzieło patrona Pyrzyc św. Ottona biskupa bamberskiego i pamięć o nim poprzez wieki, Pyrzyce 2006;

Rymar E., Pyrzyce i okolice poprzez wieki, Pyrzyce 2009, S.

# data[].attributes.attachment_link.description
Adres Pyrzyce, Staromiejska Lokalizacja woj. zachodniopomorskie, pow. pyrzycki, gm. Pyrzyce-miasto Studzienka upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Pomorza, jakim był chrzest jego mieszkańców. Usytuowana jest w miejscu, w którym według tradycji św. Otto z Bambergu chrzcił Pyrzyczan podczas swej wyprawy misyjnej w 1124 r.

# data[].attributes.attachment_link.title
IV Dzień św. Ottona w Lubinie - Nasze Miasto Międzyzdroje

# data[].attributes.attachment_link.description
Już po raz czwarty w sobotę 08 czerwca br. zapłonął symboliczny ogień na grodzisku w Lubinie ku czci św. Ottona, zwanego „Apostołem Pomorza”.

# data[].attributes.headline
Studzienka w historii, tradycji i pamięci Pyrzyczan

# data[].attributes.subject
Studzienka w historii, tradycji i pamięci Pyrzyczan

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Studnia św. Ottona jest jednym z najważniejszych miejsc w Pyrzycach. Jej symbolika ma bardzo doniosły charakter. Z jednej strony daje początek misji chrystianizacyjnej na Pomorzu Zachodnim, a z drugiej stanowi element integrujący społeczność lokalną Pyrzyczan, którzy zostali wprowadzeni w krąg chrześcijańskiej kultury narodów europejskich.

To z inicjatywy króla polskiego Bolesława Krzywoustego przybyła do Pyrzyc misja chrystianizacyjna biskupa Ottona z Bambergu, która w roku 1124 dokonała chrztu pierwszych chrześcijan na Pomorzu Zachodnim.

Wiele źródeł z XII wieku opisuje przebieg tego znamienitego dla Pyrzyczan wydarzenia. Wśród najistotniejszych można wymienić Żywoty z Prüfening, dzieła Ebona oraz liczne zapiski Herborda. W XVI wieku ich uzupełnieniem będą relacje Tomasza Kantzow. Ich najważniejsze fragmenty znajdują się w książce prof.Edwarda Rymara: Święta Studnia Czyli Misyjne Dzieło Patrona Pyrzyc Św. Ottona Biskupa Bamberskiego I Pamięć O Nim Poprzez Wieki.

Studnia św. Ottona wybudowana została w latach 1825-26. Inicjatorem był Kronprinz Fryderyk Wilhelm , a projekt przygotował Karol Fryderyk Schinkel. Powstała ona w miejscu Świętego Źródła związanego tradycyjnie z chrztem Pyrzyczan. Studnia składa się z prostokątnego basenu ocembrowanego drewnem dębowym; lustro wody ca 100 cm poniżej poziomu posadzki, obudowane blokami kamiennymi. Na bloku wschodnim widnieje inskrypcja nadana przez samego Fryderyka Wilhelma IV: AD FONTEM VITAE HOC ADITU PROPERATE LAVANDI CONNSTANTIS VITAE IANUA XPS ERIT co w tłumaczeniu oznacza PRZYBYWAJ DO ŹRÓDŁA ŻYCIA, PRZYBYWAJ! CHRYSTUS DA WAM CHRZEST, DRZWI ZBAWIENIA WIECZNEGO UCHYLI.

Zewnętrzną obudowę źródła stanowią kamienne mury (wys. ca 145 cm), wzniesione na planie kwadratu (800 x 800 cm) z półkolistą apsydą po stronie wschodniej. Na osi źródła ustawiony krzyż łaciński z czerwonego granitu polerowanego.

Projekt parku otaczającego studnię opracował F. P. Lenne, ogrodnik królewski. Studni od 1902 r. towarzyszyło brązowe popiersie biskupa Ottona na kamiennym cokole. Do czasów współczesnych nie zachowało się.

W 1910 roku ze składek zwłaszcza polskich sezonowych robotników rolnych w Pyrzycach powstała kaplica pw. św. Ottona przy ulicy Lipiańskiej. Tam w latach międzywojennych , w pierwszą niedzielę lipca w dzień św. Ottona odbywały się katolickie obchody rocznicowe.

Pyrzyce obok Szczecina stają się jednym z najważniejszych centrum wszelkich uroczystości rocznicowych chrztu Pomorza Zachodniego. Jedną z najsłynniejszych był rok 1924 i 800-lecie.Do Pyrzyc przybywały pociągi z pielgrzymami z całego Pomorza, a z racji takiej okazji wybito też pomorski medalion z Gryfii z wizerunkiem Ottona.

Jedne ze skromniejszych obchodów przypadają w 840-lecie chrztu kiedy to organizatorem był ks.Tadeusz Myszczyński. Przez profesora Edwarda Rymara określany jest jako propagator kultu św. Ottonaw Pyrzycach. Z tych obchodów 21 czerwca 1964 roku zachowały się jedynie zapiski proboszcza w księdze parafialnej, w świetle których ówczesne władze zabroniły zorganizowanie pielgrzymki z katedry do Studzienki św. Ottona oraz zdjęcia młodych Pyrzyczan, którzy porządkowali Studzienkę przygotowując się do uroczystości.

Rok 1974 i przygotowania do 850-lecia chrztu Pyrzyczan przyniosły pozytywne wieści po interpelacji prof. Rymara (wówczas jako radnego) o opracowanie projektu zagospodarowania Parku Ottona. Projekt kapitalnego remontu Studzienki łącznie z popiersiem Bolesława Krzywoustego przygotował wówczas inż. Witold Andrzejewski.

Istotnym momentem dla pyrzyckiej Studzienki był rok 1990 kiedy to Urząd Miejski pod kierownictwem burmistrza Jana Lempartego wystąpił do Państwowej Służby Ochrony Zabytków o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wpisania Studzienki do rejestru zabytków. Stało się to faktem 10 maja 1991 roku. Wojewódzki Konserwator Zabytków podjął decyzję o wpisaniu do rejestru zabytków pod nr A 1151 „miejsca chrztu Pyrzyczan wraz ze starodrzewem i XIX-wieczną granitową studzienką w miejscowości Pyrzyce". Obiekt objęty ochroną obejmuje: granitowy krzyż, mur kamienny z obrobionych ciosów koliście otaczających krzyż, czterosegmentowy gzyms z napisem, pięciosegmentowe granitowe ocembrowanie źródełka z napisem w j.łacińskim, ple dębowe tworzące obudowę źródła, drzewostan.

Wraz z wprowadzeniem Studzienki do rejestru zabytków profesor Rymar podejmuje walkę o przywrócenie dawnej świetności w taki sposób, aby program zrealizować do 1994 roku czyli 870-lecia chrztu Pyrzyc. Działania toczył na wielu płaszczyznach. Między innymi tworząc Społeczny Komitet Odbudowy Studni, pisząc na łamach „Gazety Pyrzyckiej" oraz wydając i rozprowadzając wśród instytucji i osób broszury pt. Świeta Studnia w Pyrzycach. Kalendarium.

W 1994 roku Studzienka wraz z zabytkowym parkiem przekazana została przez Skarb Państwa w użytkowanie wieczyste dla Parafii Rzymskokatolickiej NMPB w Pyrzycach. W 2001 roku Parafia stała się właścicielem zabytkowej działki.

Faktyczna renowacja Studzienki nastąpiła jednak dopiero w roku 1998 wedle projektu M. Płotkowiaka. Granitowa obudowa Studzienki poddana została generalnemu remontowi. Bogatą relację fotograficzną możecie obejrzeć na Naszej stronie.

W bogatej oprawie przebiegały uroczystości podczas 880-lecia chrztu Pyrzyczan w czerwcu 2004 roku. Rajd młodzieży z pochodniami, wystawy, wykłady, pokazy, msze święte, a także zostało wybite 100 egzemplarzy medali wykonanych na tą okazję. Z inicjatywy ówczesnego burmistrza Kazimierza Lipińskiego odbyły się również „Dni św. Ottona z Bambergu". Wydana została również książka „Święty Otton z Bambergu - ewangelizator Pomorza. Jego kult do czasów współczesnych", pod red. ks.Grzegorza Wejmana.

Najcenniejszą dla Nas pozycją książkową wydaną z okazji 880-lecia jest jednak książka Edwarda Rymara - Święta Studnia czyli misyjne dzieło patrona Pyrzyc Św. Otttona, biskupa bamberskiego i pamięć o nim poprzez wieki. Książka w sposób bardzo dostępny przybliżyła Nam bogata historię pyrzyckiej Studzienki.

Zbliżamy się małymi krokami do 900-lecia chrztu Polski. Zastanawiamy się co jeszcze możemy zrobić, aby pamięć o tak bogatej tradycji Studzienki pozostała wśród Pyrzyczan na zawsze...

Podziękowania za udostępnione materiały źródłowe i wiedzę o Studzience:

profesor Edward Rymar

ks. dr Grzegorz Harasimiak

dyrektor ZS nr 1 w Pyrzycach Robert Sójka

ks. Jarosław Koch

Remik Pajor- Kubicki - redaktor Pyrzyce24

Telewizja Kablowa Aura w Pyrzycach

# data[].attributes.attachment_link.description
Studnia św. Ottona jest jednym z najważniejszych miejsc w Pyrzycach. Jej symbolika ma bardzo doniosły charakter. Z jednej strony daje początek misji chrystianizacyjnej na Pomorzu Zachodnim, a z drugiej stanowi element integrujący społeczność lokalną Pyrzyczan, którzy zostali wprowadzeni w krąg chrześcijańskiej kultury narodów europejskich.

# data[].attributes.headline
MISJA CHRYSTIANIZACYJNA - A.D. 1124/1125 

# data[].attributes.subject
MISJA CHRYSTIANIZACYJNA - A.D. 1124/1125 

# data[].attributes.attachment_link.title
MISJA CHRYSTIANIZACYJNA - A.D. 1124/1125

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozpoczęcie misji chrystianizacyjnej w tak złożonych warunkach politycznych wymagało uprzedniej zgody papieża Kaliksta II i cesarza Henryka V. Po uzyskaniu przychylności obu monarchów, biskup Otton rozpoczął niezwłoczne przygotowania, które przeprowadzał niezmiernie skrupulatnie, bogatszy doświadcze…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Owocność misji ottonowej z 1124-1125 roku była wynikiem współdziałania głównych czynników polityczno-kościelnych: papiestwa, cesarstwa niemieckiego, księcia polskiego i księcia pomorskiego. Krótko jednak po zakończeniu misji i powrocie Ottona do Bambergu potoczyła się lawina wydarzeń, która spowodowała zmiany w dotychczasowej polityce. Już zimą 1124 roku oponent cesarza, Lotar z Supplinburga, dokonał ponownego najazdu na Rugię, zajmując również lucickie tereny nad Pianą. Z kolei 12 kwietnia 1125 roku zmarł po długotrwałej chorobie książę Warcisław I - o rządy po nim rozpoczął się spór pomiędzy Sobiesławem czeskim i Ottonem ołomunieckim. Miesiąc później umarł bezpotomnie cesarz Henryk V. Zebrani w Moguncji książęta niemieccy wybrali cesarzem Lotara z Supplinburga. 19 grudnia 1125 roku zakończył swój żywot arcybiskup magdeburski Rudiger przychylnie nastawiony do Krzywoustego i Ottona. Następcą został energiczny i oddany sojusznik Lotara, Norbert von Xanten. W roku 1127 Lotar podjął wyprawę wojenną na Redarów i Morzyczan sięgając aż po ziemie Wieletów-Luciców. Wtedy właśnie doszło też do porozumienia między Lotarem a Warcisławem, w wyniku którego książę pomorski uwolnił się spod zwierzchnictwa Polski i przyjął zwierzchnictwo cesarza Niemiec. Wywołany walkami chaos przyczynił się do reakcji pogaństwa. Objęła ona dwa główne ośrodki polityczne Szczecin i Wolin zmierzające do przywrócenia swej niezależności. W obliczu groźby zniweczenia dzieła chrystianizacji kraju, książę Warcisław I zwrócił się bezpośrednio do biskupa Ottona z Bambergu, o podjęcie nowej misji pomorskiej w celu umocnienia wiary na schrystianizowanych już ziemiach oraz wprowadzenia jej na pogańskim dotąd Zaodrzu.

Otton bez wahania przyjął ponowne zaproszenie Warcisława I i po uzyskaniu zgody papieża Honoriusza II oraz króla Lotara III rozpoczął przygotowania do misji. Sytuacja polityczna skłoniła go jednak do wybrania innej, trudniejszej i bardziej niebezpiecznej drogi na Pomorze. Wyprawa misyjna wyruszyła 19 kwietnia 1128 roku.
"A kiedy upłynął już okres lat czterech od tej podróży, którą poprzednio opisaliśmy, postanowił znowu udać się do plemienia Pomorzan dla pielgrzymowania i głoszenia kazań. Wkrótce też kierując się na Saksonię wyruszył wśród ogromnego smutku lub radości swoich. Bo choć radowali się z chwały chrystusowej i ze zbawienia pogan, jednak jako dobre owieczki nie mogli się oprzeć smutkowi z powodu nieobecności dobrego pasterza. Z Magdeburga płynąc statkiem w dół po rzece Łabie wylądował ze swoimi pod grodem zwanym Hawelberg. Choć zastał tam bardzo wielką liczbę pogan, nie wolno mu było głosić kazań, ponieważ ów wielki i wymowny mąż Norbert, arcybiskup magdeburski, rościł sobie prawo do owego plemienia i za pomocą pewnych tajemnych knowań wyrwał świętemu biskupowi prawo głoszenia kazań".
(Wolfger z Prüfeningu III 4)

Od Hawelbergu aż do kraju Luciców towarzyszyła Ottonowi eskorta lennika króla Lotara - Wirikinda księcia Brzeżan. Pod jej eskortą misja dotarła bezpiecznie w okolice Jeziora Morzyckiego, a następnie wyruszyła do Dymina - tu jednak znalazła się w ogniu walk lucicko-pomorskich. Przybyły na czele zbrojnej drużyny książę Warcisław obronił Ottona i odeskortował go do miasta Uznoim położonego na wyspie Uznam. Dnia 10 czerwca 1128 roku zgromadzona na wiecu ludność tego miasta i regionu, pod groźbą najazdu króla niemieckiego zgodziła się przyjąć chrzest.
"Toteż Otton przechodząc przez kraj Luciców przybył wreszcie do prowincji zwanej Wanzlow i w trzech najbardziej znanych jej miastach, mianowicie w Uznoim, Choćkowie i Wołogoszczy głosił kazania. Udzieliwszy chrztu wszystkim, których tam zastał, zwłaszcza że większość z nich już poprzednio przez wysłańców nawrócił na wiarę, w każdym mieście zbudował po jednym kościele i uzyskał dla każdego z nich wyposażenie od księcia Warcisława, o którym także wyżej wspomnieliśmy. Czwarte wreszcie miasto to Dymin, przebywał w nim przez wiele dni nie przestając głosić kazań i udzielać chrztu".
(Wolfger z Prüfeningu III 4)

Sądząc z opisu biografa, działalność misyjna na Zaodrzu rozwijała się bez przeszkód. Tak jednak nie było. Znaczna część ludności, tego dotychczas nie podbitego całkowicie kraju, okazywała trwałe przywiązanie do tradycji i nie godziła się z uchwałą możnowładców podjętą na wiecu w Uznoim. Zapewne tak jak i podczas pierwszej wyprawy nastroje wrogie misji podsycane były przez kapłanów pogańskich. Źródła wielokrotnie donoszą o próbach zamachów na Ottona lub jego współpracowników. Miały one miejsce zarówno w Wołogoszczy jak i w Choćkowie. Tylko obecność księcia i jego drużyny oraz interwencja możnowładców sprawiły, że nie przelano tam misyjnej krwi. Otton musiał stawić czoła jeszcze jednemu niebezpieczeństwu, tym razem politycznemu. Bolesław Krzywousty na wieść o zdradzie Warcisława zamierzał ponownie najechać Pomorze. Bez wątpienia groziło to nie tylko wojną polsko-pomorską, ale istniało też realne niebezpieczeństwo włączenia się w ten konflikt króla niemieckiego. Każda wojna zniszczyła by również owoce dotychczasowych misji. Otton podjął się więc trudnej mediacji między stronami konfliktu. Nakłonił Warcisława by ten poddał się zwierzchnictwu Polski, następnie w lipcu 1128 roku udał się do obozu Krzywoustego by odwieść go od zamiaru zbrojnej interwencji na Pomorzu. Misja - tym razem dyplomatyczna - zakończyła się pełnym sukcesem. Warcisław odbył pielgrzymkę do grobu św. Wojciecha w Gnieźnie by podkreślić związki przyszłej organizacji kościelnej na Pomorzu z metropolią gnieźnieńską i złożyć ponowny hołd Bolesławowi Krzywoustemu. Otton mógł teraz bez przeszkód kontynuować właściwą misję chrystianizacyjną na Zaodrzu. Jego uwagę skupił jednak fakt reakcji pogaństwa w Szczecinie i Wolinie podsycanej przez działające na Rugii stronnictwa pogańskie i pośrednio przez szerzącą się w Szczecinie zarazę - odebraną jako karę starych bóstw.
"Zebrali się więc poganie i wtargnęli do kościoła błogosławionego Wojciecha męczennika i najpierw zrzucili dzwony, które były zawieszone przed drzwiami kościoła. Te jednak dla zaznaczenia potęgi Chrystusa pozostały całe i nie uszkodzone, jak gdyby wcale ich nie zrzucono. Tymczasem pewien niegodziwy i przekleństwa godzien kapłan pogański z wściekłością wkroczył do kościoła, aby w lekkomyślnym zuchwalstwie zburzyć ołtarz, który kapłan Chrystusowy w świętej gorliwości zbudował. Ten nagle zadrżał i zdrętwiał pozbawiony władzy nad wszystkimi prawie członkami i sam dziwił się swojej niemocy. Przez ten więc cios opamiętał się nieco i wyszedłszy na zewnątrz do ludu oświadczył, że Bóg chrześcijan jest potężnym Bogiem. Twierdził też, że nie należy burzyć jego ołtarza, lecz obok niego postawić inny dla bogów; w ten sposób czcząc jednocześnie bogów i Boga chrześcijan, będą mogli cieszyć się zarówno Jego, jak i ich łaskawością. Przystał na to lud i stawiając obok ołtarza pańskiego inny ołtarz, poświęcił go bożkom. I odtąd składano na jednym ołtarzu ofiary Bogu, na drugim zaś demonom; jedną i drugą służbę pełniono z równą gorliwością".
(Wolfger z Prüfeningu III 5)

W opisie tym można odnaleźć pewne cechy właściwe politeistycznym religiom słowiańskim jak i ewolucyjno-ewangeliczne metody prowadzonej ewangelizacji. Zmierzały one najpierw do przyswojenia przez wielotysięczne rzesze neofitów pojęć etycznych i moralnych oraz przestrzegania nakazów i zakazów obyczajowych, a dopiero w następnej fazie gruntownej katechizacji wiernych. Zapewne w początkowym okresie dla ogółu nawróconych przyjęcie chrześcijaństwa nie oznaczało jeszcze radykalnego zerwania z odziedziczoną po przodkach tradycją i stąd właśnie mogła wyniknąć osobliwa, aczkolwiek przejściowa, forma koegzystencji dwóch odrębnych kultów religijnych. Być może zaważyły tu również względy polityczne, obawa przed odwetem Warcisława i Krzywoustego do jakiego niechybnie doszłoby po zburzeniu kościołów. Wiadomości dochodzące ze Szczecina mocno poruszyły Ottonem, który bez zwłoki mimo przeciwnych głosów swego otoczenia wyruszył do Szczecina.
"Kiedy więc biskup dręcząc się tymi nieszczęściami zamierzał znów odwiedzić mieszkańców Szczecina i skłonić ich do pokuty i nawrócenia, jego zaufani, których bardzo niewielu pozostało w tym mieście, często go napominali, ażeby jeśli chce zachować swe życie, w ogóle się do nich nie wybierał, że jego trud będzie bezowocny, że niczego dobrego nie może się spodziewać po tym ludzie, że usposobienie ich jest jak dzikich zwierząt, że pragną śmierci biskupa i krwi jego towarzyszy".
(Wolfger z Prüfeningu III 6)

Otton był jednak człowiekiem wielkiego ducha i nawet groźba utraty życia nie mogła zmienić jego decyzji. Chodziło bowiem o sprawę najwyższej wagi - o stłumienie bez użycia siły pogańskiej reakcji w mieście, którego przykład wywierał przemożny wpływ na cały kraj. Drogą wodną z niewielką grupą misjonarzy wyruszył ku przeznaczeniu.
"Przybywszy zaś do Szczecina, a wieść o jego przybyciu wyprzedziła go, udał się w licznym towarzystwie najbardziej oddanych mu uczniów do kościoła błogosławionych apostołów, który poprzednio sam przed bramą miasta zbudował, aby tam modlić się do Pana za własne ocalenie i nieświadomość tego ludu. Tym czasem wypadł z miasta tłum zbrojnych chcąc porwać kapłana i zamordować tych, którzy z nim byli. Jeden zaś z obywateli, któremu powagi nie tylko mądrość, lecz i starość dodawała, widząc to, bardzo nad tym zabolał i najpierw zwróciwszy się do ludu zapytał, dlaczego przeciwko bezbronnym zgromadził się uzbrojony; niesprawiedliwością zaś jest wychodzić z bronią przeciwko tym, którzy ofiarowali pokój, wreszcie nie powinni gubić niewinnych ludzi bez powodu i bez wysłuchania ich".
(Wolfger z Prüfeningu III 7)

Wystąpienie owego szanowanego zapewne obywatela przesądziło o wyniku pierwszego starcia. Roztropność Ottona nakazała mu jednak pozostać na przedmieściach w obrębie kościoła św. Piotra i Pawła. Do drugiego starcia doszło dnia następnego, kiedy to biskup wszedł do miasta i skierował się do zdewastowanego kościoła św. Wojciecha.
"Następnie biskup chcąc przemówić do ludu zatrzymał się na wysoko położonym placu miejskim i swoim czynem i postawą dowiódł, że z woli Pana stanął na wysokiej strażnicy apostolskiego kierownictwa. W tym bowiem miejscu i czasie zgromadził się wielki tłum ludzi chcących usłyszeć, cóż wreszcie chce powiedzieć. Biskup każe swojemu tłumaczowi, roztropnemu mężowi, który obecnie przewodzi temu ludowi, wyjaśnić przyczynę swego przybycia; przybył mianowicie po to, by wezwać ich do pokuty, gdyż porzucili Boga żywego i prawdziwego, którego dzięki jego poprzednim kazaniom poznali, bałwanom zaś pogańskim, które nie widzą, ani nie słyszą, ani nie mówią, oddawali cześć, jaka im się nie należy. A kiedy o tym wszystkim tłumacz biskupa obszernie rozprawiał, niegodziwy ów kapłan pogański wypadł i spowodowawszy ogromny hałas przerwał mu słowa kazania. Zwróciwszy się wreszcie do stojących obok napomina ich, ażeby zgodnym głosem podziękowali bogom, którzy swoich i ojczyzny jawnych wrogów oddali im w ręce".
(Wolfger z Prüfeningu III 8)

Sytuacja stała się wręcz dramatyczna, życie Ottona i jego towarzyszy zawisło na włosku. Wtedy zdarzył się cud - zjawisko nadprzyrodzone: uniesione w górę włócznie, które miały przeszyć ciało biskupa, zawisły martwo w porażonych nagłą niemocą dłoniach i opadły dopiero wówczas, kiedy Otton za radą asystującego mu Wojciecha pobłogosławił oniemiały tłum znakiem krzyża, a następnie pozwolił zebranym rozejść się do domów. Nie bez znaczenia była również postawa starszyzny i wysuwane przez nią argumenty polityczne - odsunięcie groźby akcji zbrojnej Warcisława czy Krzywoustego w przypadku zabicia Ottona.
"Kiedy bowiem widzieli cuda, jakie się działy, najznakomitsi obywatele miasta zasiedli razem z pozostałym tłumem i po wspólnej naradzie postanowili posłuchać biskupa i uwierzyć w Chrystusa. Najwięcej zachęcił ich do przyjęcia wiary pewien bardzo bogaty i bardzo możny obywatel imieniem Wyszak, którego bezpośrednio w dużej części dotyczyły cuda. [...] Wreszcie w wymienionym zgromadzeniu najznakomitszych wziął udział i niemal sam jeden stosownie do otrzymanego od Boga rozkazu, o którym pamiętał, nakłonił cały lud do posłuszeństwa wobec biskupa. Kiedy więc całe zgromadzenie przychyliło się do jego zdania, jemu właśnie powierzono poselstwo, aby skorą gotowość wszystkich i jednomyślne przystąpienie do religii Chrystusowej oznajmił".
(Wolfger z Prüfeningu III 10)

Mimo to klęska pogańskiej reakcji nie była jeszcze przesądzona. Na wieść o wydarzeniach w Szczecinie natychmiast wyruszyła ze swych portów flota rugijska, by wesprzeć stronnictwo pogańskie w próbach przechwycenia inicjatywy. Jednakże możni szczecińscy, dysponując własną flotą udaremnili interwencje zbrojną, przepędzając sprzymierzeńców pogan. Jeszcze jedną próbę przywrócenia dawnego porządku podjęło stronnictwo pogańskie w chwili kiedy Otton zamierzał przepłynąć do Wolina. W ślad za nim wysłano okręty z fanatycznymi zwolennikami dawnej wiary, którzy urządzić mieli zasadzkę na wodach Zalewu Odrzańskiego. Towarzysząca Ottonowi eskorta szczecinian udaremniła jednak ten atak i okręt szczęśliwie dopłynął do Wolina. Relacje biografów dotyczące tego pobytu są skąpe i odnoszą się raczej do "cudów" jakie towarzyszyły Ottonowi. Stąd należy wysnuć wniosek, że misja nie natrafiła tu na większy opór. Z Wolina Otton udał się do Kamienia. Tu właśnie doszło do spotkania biskupa-misjonarza z poselstwem króla Lotara, który zaniepokojony kontaktami Ottona z księciem Warcisławem i królem Bolesławem Krzywoustym, nakazał mu natychmiastowy powrót do Bambergu, grożąc w razie niesubordynacji zajęciem dóbr należących do diecezji bamberskiej. Troska o przyszłość mającego powstać biskupstwa pomorskiego i jego przynależność metropolitalną skłoniła Ottona do powrotu szlakiem pierwszej misji a więc przez Gniezno. Tu też spotkał się z królem Bolesławem Krzywoustym, z którym omówił zapewne szczegóły dotyczące utworzenia biskupstwa wolińskiego lub dwóch biskupstw pomorskich: wolińskiego i szczecińskiego, na co wskazuje relacja biografa, który sprawę utworzenie biskupstwa z siedzibą w Wolinie widzi już jako przesądzoną.
"Dokonawszy tego należycie wrócił do swoich i został przyjęty przez wszystkich z najwyższą radością. Do błogosławionej pamięci Honoriusza, biskupa rzymskiego, posłał pierścień z prośbą o poświęcenie i odesłanie mu z powrotem; chciał bowiem, aby przez ten pierścień osoba, odznaczająca się wiedzą i charakterem, otrzymała inwestyturę na stolicę biskupią, którą w owych stornach postanowił założyć".
(Ebon III 24 i Herbord III 31)

Misje ottonowe zakończyły się więc pełnym sukcesem i stworzyły warunki do tworzenia organizacji kościelnej w księstwie pomorskim. Ukoronowaniem całego dzieła misyjnego było jednak utworzenie biskupstwa pomorskiego z siedzibą w Wolinie. Dokonało się to 14 października 1140 roku zgodnie z treścią bulli protekcyjnej papieża Innocentego II, Ex commissa nobis. Pierwszym biskupem został bliski przyjaciel Ottona, towarzysz jego misyjnego trudu, ks. Wojciech z Wolina, który osobiście przyjął sakrę biskupią z rąk papieża Innocentego II i odebrał bullę protekcyjną dla swego biskupstwa. Niestety chwili tej nie doczekali; król Lotar zmarły 3 grudnia 1137 roku w Tyrolu, ani Bolesław Krzywousty zmarły w Sochaczewie 28 października 1138 roku. Pół roku później umarł też biskup Otton - misjonarz Pomorza Zachodniego.

# data[].attributes.attachment_link.description
Owocność misji ottonowej z 1124-1125 roku była wynikiem współdziałania głównych czynników polityczno-kościelnych: papiestwa, cesarstwa niemieckiego, księcia polskiego i księcia pomorskiego. Krótko jednak po zakończeniu misji i powrocie Ottona do Bambergu potoczyła się lawina wydarzeń, która spowodowała zmiany w dotychczasowej polityce. Już zimą 1124 roku oponent cesarza, Lotar z Supplinburga, dokonał ponownego najazdu na Rugię, zajmując również lucickie tereny nad Pianą.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
http://otton.parafiapyrzyce.pl/2018/07/01/ogloszenia-duszpasterskie-01-07-2018-dzien-odpustu-parafialnego/

Tej nocy poznamy żywot świętego Ottona z Bambergu, którego w naszej Litanii Pielgrzymstwa Narodu Polskiego wzywamy jako Apostoła Pomorza.

Jest to kolejny święty, należący do tych, którzy są mniej znani szerszemu ogółowi. Jest to również kolejny święty z naszej Litanii, który nie był Polakiem.

Święty Otton był Niemcem, urodzonym około roku1060 nad Renem w Szwabii, czyli na terenach dzisiejszej Badenii - Wirtembergii. Pochodził ze szlacheckiej rodziny Mistelbachów[1]. Ojciec, który miał na imię również Otton i matka Adelajda wychowywali syna bardzo pobożnie. Chcieli, aby w przyszłości został księdzem. Niestety, dosyć szybko zmarli. Po ich śmierci, Ottona wspomagał finansowo jego starszy brat, Fryderyk. Ta pomoc pozwalała Ottonowi na skromne utrzymanie oraz na naukę. W niedługim czasie dostał się do otoczenia Henryka, który był opatem w Wurzburgu lub, co bardziej prawdopodobne, w Bawarskim Weltenburgu. Gdy nieco później, około roku 1080, tegoż opata Henryka powołano na arcybiskupa do Polski, Otton jako młody kleryk przybył razem z nim. To były bardzo niespokojne czasy, w Europie toczyła się walka o inwestyturę między cesarzem Henrykiem IV a papieżem Grzegorzem VII. W Polsce, akurat wtedy po zabójstwie biskupa, świętego Stanisława przez króla Bolesława Śmiałego, była w mocy klątwa rzucona przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Piotra (a być może przez błogosławionego Bogumiła, którego utożsamiano z biskupem Bogumiłem -Piotrem), na Bolesława Śmiałego. Ale Henryk przybywał z młodziutkim Ottonem, nie żeby zasiąść jako arcybiskup w Gnieźnie, lecz w Krakowie. Taką propozycję Bolesławowi Śmiałemu, przedstawił papież Grzegorz VII. Miał więc Bolesław ustanowić nowe arcybiskupstwo w Krakowie i tym sposobem zażegnać niepokoje po zabójstwie biskupa Stanisława. Nie wiemy jak długo arcybiskup Henryk przebywał w Krakowie, są natomiast wiarygodne hipotezy, że był przez dość długi czas, prawdopodobnie przez dziesięć lat, od 1080 do 1090 roku, (po ustąpieniu przez arcybiskupa Piotra czy też błogosławionego Bogumiła), arcybiskupem gnieźnieńskim, zwanym Henrykiem z Weltenburga. Młody Otton mając wówczas około dwudziestu lat „wyuczył się wkrótce języka polskiego i młodzież w szkołach ówczesnych ucząc, sam coraz bardziej w naukach doskonalił się, a względem Henryka zachował się z wiernością i przywiązaniem. Możni zaczęli go używać do pisania listów i wielorakiego między sobą znoszenia się. Zręczność jego, usłużność nadzwyczajna i miła powierzchowność sprawiły, że się powszechnie podobał. Nabierał więc powoli coraz większej wziętości u panów, przypuszczali go oni do poufałości z sobą i hojnie nagradzali tak, że przy oszczędności swej i dobrem prowadzeniu się, stał się niebawem zamożnym i poważanym[2]".

Następcą wygnanego z naszego kraju Bolesława Śmiałego, został jego brat książę Władysław Herman. Kiedy poznał zalety Ottona, zaprosił go na swój dwór i tak święty Otton został przez kilka lat kapelanem na książęcym dworze. W tym czasie zmarła druga żona Hermana, Judyta Czeska z którą miał syna Bolesława, późniejszego księcia małopolskiego, którego nazwano Krzywoustym. Święty Otton zaproponował, być może za namową arcybiskupa Henryka, księciu Władysławowi jako kandydatkę na żonę, Judytę Marię Salicką. Była ona wdową po królu węgierskim, Salomonie a jednocześnie siostrą cesarza Henryka IV. Pomysł ten bardzo spodobał się zarówno samemu księciu jak i możnowładcom w naszym kraju. Skoro mowa o możnowładcach, to w tym czasie olbrzymią i dość zagadkową estymą u księcia Władysława Hermana cieszył się jego palatyn, czyli zarządca, Sieciech. Wśród historyków istnieją domysły, że Sieciech mógł zdecydowanie przyczynić się do wygnania z Polski króla Bolesława Śmiałego. Również śmierć syna Bolesława, Mieszka Bolesławowica, prawowitego następcy tronu była mocno podejrzana. A przecież obie te sprawy pomogły Władysławowi Hermanowi w uzyskaniu tronu. Wykorzystywał więc Sieciech swój wpływ na księcia do tego stopnia, że wolno mu było bić własną monetę w Polsce. W zasadzie to właściwie on sprawował wtedy władzę nad naszym krajem. I tak też o nim pisał w swojej kronice błogosławiony Wincenty Kadłubek, cytując współczesne Sieciechowi opinie o nim: „Ten zaś Sieciech, będąc palatynem nie dość równomiernie przydzielał publiczne urzędy, gdyż nie na to baczył, co słuszne, czego domaga się cnota, lecz na to, co każą pieniądze; nie na to, ile ktoś zasłużył, lecz ile mógłby dać (...) Nie jest bowiem nikomu tajno, jaki potwór, jaka bestia zajęła ojczyzny łono, jak [ów] żarłoczny sęp szarpiące szpony wraził w najgłębsze wnętrzności wszystkich. Sam jeden ssie piersi matki nie jak matczyne, bo nie mogąc wydobyć z nich mleka, krew wysysa; on innych jakby poronieńców albo precz odpędza, albo pyszną uciska władzą.[3]". Mimo takiej opinii ówczesnych ludzi, ów Sieciech został również zaufanym a można powiedzieć, że i przyjacielem królowej Judyty (tytuł królowej, Judyta Maria Salicka, jako wdowa po królu Węgier zachowała do końca swojego życia). Ale i nasz święty Otton był zaufanym tej, nowej małżonki polskiego księcia. Oczywiście on zdobył to zaufanie posiadając całkowicie inne cechy niż Sieciech. Jako zaufanego, często wysyłała go królowa z różnymi poselstwami do swojego brata, cesarza Henryka IV. Tak, ówczesny arcybiskup gnieźnieński Henryk z Weltenburga, jak i dwór książęcy w konflikcie o inwestyturę stał bardziej po stronie niemieckiego cesarza niż Papieża, Włocha. Nie wiemy jakie stanowisko w tym sporze zajął nasz bohater, był przecież Niemcem, ale sądząc po jego dość szybkiej kanonizacji, (już 50 lat po swojej śmierci) pewnie stanął po stronie papieża. Po śmierci królowej Judyty, około roku 1092, cesarz Henryk IV wezwał Ottona na swój dwór. Tu był przez jakiś czas kapelanem a po paru latach został kanclerzem na cesarskim dworze oraz biskupem w Bambergu[4], mieście leżącym w północnej części Bawarii.

Berthold Werner / pl.wikipedia.org http://m.niedziela.pl/artykul/23425/nd/Kim-byl-sw-Otton

I chociaż sam cesarz mianował Ottona biskupem, to jednak na przyjęcie sakry biskupiej musiał on czekać jeszcze kilka lat, aż do roku 1105, czyli do abdykacji, źle widzianego w Rzymie, Henryka IV. Rok później, podczas podróży do Stolicy Apostolskiej, uroczyście „przyjął z rąk papieża Paschalisa II (1099-1118) sakrę biskupią z infułą [liturgiczne nakrycie głowy, noszone przez biskupów; inaczej mitra] widomym znakiem godności[5]".

Trochę wcześniej, bo w 1102 roku w Polsce zmarł książę Władysław Herman a tron po nim dziedziczyli jego dwaj synowie, w Wielkopolsce rządził pierworodny syn Zbigniew, choć uznawano go za syna z nieprawego łoża. Natomiast w Małopolsce panował jego młodszy i prawowity syn, Bolesław Krzywousty. Niestety, ci dwaj przyrodni bracia nie umieli żyć w zgodzie i byli w ciągłym sporze ze sobą. Tę rywalizację, chociaż podstępem wygrał Bolesław. Udając przyjacielskie zamiary, zaprosił Zbigniewa do siebie, po czym uwięził go i rozkazał oślepić, „niesłusznie podejrzewając brata o spisek na swe życie (...) [tak opisał to w swojej kronice, żyjący w tym samym czasie, Gal Anonim:] " Lecz my jesteśmy przekonani, że to raczej owi źli doradcy coś takiego wymyślili, a nie wierzymy, żeby kiedykolwiek sam Zbigniew, człowiek dość pokorny i prostoduszny pomyślał o takiej zbrodni". Na ten okrutny postępek Krzywoustego zdecydowanie zareagowali biskupi, nakładając na władcę niewątpliwie karę ekskomuniki[6]". Więc, choć Bolesław został w ten sposób, samodzielnym władcą Polski, to jednak ta zbrodnia i klątwa biskupów, stały się przyczyną niepokojów w kraju, które dodatkowo podsycali zwolennicy Zbigniewa. „Bolesław szybko zrozumiał, że może utracić panowanie w Polsce jak jego stryj Bolesław (...) [Śmiały][7]". Aby ten narastający kryzys polityczny uspokoić zdecydował się książę Bolesław Krzywousty na publiczną pokutę. A jak ona wyglądała? Otóż opis jej znajdziemy również u Gala Anonima [jest też dosyć świeża hipoteza niemieckiego historyka, że święty Otton i Gall Anonim to mogła by być ta sama osoba[8]]: „Toteż oskarżając Bolesława o to, że coś takiego popełnił, pochwalamy go jednak za to, że godnie pokutował i należycie się upokorzył.Widzieliśmy bowiem [na własne oczy] tak znakomitego męża, tak potężnego księcia, tak lubego młodzieńca, jak po raz pierwszy przez dni czterdzieści pościł publicznie, leżąc wytrwale na ziemi w popiele i w włosienicy, wśród strumieni łez i łkań, jak wyrzekł się obcowania i rozmowy z ludźmi, mając ziemię za stół, trawę za ręcznik, czarny chleb za przysmaki, a wodę za nektar. Prócz tego biskupi, opaci i kapłani wspierali go każdy wedle sił mszami świętymi i postami, a przy
każdym większym święcie lub przy konsekracji kościołów odpuszczali mu cokolwiek z pokuty na mocy swej władzy kanonicznej. On sam ponadto starał się o to, by co dzień odprawiano mszę za grzechy i za zmarłych, by śpiewano psałterz, i z wielkim miłosierdziem niósł pociechę nędzarzom, karmiąc ich i odziewając. A co ważniejsze nad to wszystko i co za główną rzecz w pokucie się uważa, to to, że wedle nakazu Pańskiego uczynił zadość bratu swemu i otrzymawszy przebaczenie, pogodził się z nim. Jeden jeszcze nader godny zyskał Bolesław owoc swej pokuty, który dla wszystkich pokutników może uchodzić za wzór, ile że tu chodziło o tak potężnego księcia. Mianowicie, mimo że sprawował rządy nie nad [jakimś] księstwem, lecz nad wspaniałym królestwem i że niepewny był pokoju ze strony różnych wrogich chrześcijańskich i pogańskich ludów, to jednak powierzył siebie i swe królestwo w obronę potędze Bożej i przy sposobności zjazdu, wtajemniczywszy w to tylko szczupłe grono osób, z największą pobożnością odbył pielgrzymkę [na Węgry] do świętego Idziego i świętego Stefana króla.

I przez wszystkie czterdzieści dni owego postu byłby pościł, po-
przestając na posiłku z samego tylko chleba i wody, gdyby ze względu
na wielki trud [pielgrzymki], roztropność i miłość biskupów i Opatów
odprawiających zań msze św. i modlitwy nie zmuszała go nakazem
posłuszeństwa do łamania owego postu. Co dzień też z miejsca noclegu tak długo szedł pieszo, a niejednokrotnie boso, wraz z biskupami i kapelanami, aż skończył godzinki o Najświętszej Pannie, godziny kanoniczne tego dnia oraz 7 psalmów pokutnych z litanią, a częstokroć po wigiliach za umarłych dodawał też część psałterza. A taką pobożność i gorliwość okazywał również w obmywaniu nóg ubogim i dawaniu jałmużny, że nikt potrzebujący, który prosił go o wsparcie, nie odchodził bez tego wsparcia. A ilekroć północny książę przybywał do jakiejś siedziby biskupiej lub opactwa, czy też prepozytury, to miejscowy biskup, opat czy prepozyt, a kilkakrotnie sam król węgierski Koloman, wychodzili mu naprzeciw z procesją. Bolesław zaś wszędzie pewne dary składał kościołom, ale w owych główniejszych miejscowościach ofiarowywał tylko złoto i [cenne] tkaniny. I jak przez całe Węgry biskupi, opaci i prepozyci przyjmowali go pobożnie, tak z okazałością i wielką pilnością przygotowywali dlań posługę świecką, a on ich obdarowywał i sam od nich otrzymywał dary[9]".

Była to więc nieporównanie cięższa pokuta niż ta, bardzo sławna i która przeszła do języka powszechnego jako pójście do Canossy, co oznacza ukorzenie się, przyznanie do błędu. Tam cesarz Henryk IV pokutował tylko trzy dni, fakt, że w środku zimy, nim papież Grzegorz VII zdjął z niego ekskomunikę. Natomiast tu, książę Bolesław III Krzywousty pokutował przez cały okres Wielkiego Postu. Zbigniew po niedługo czasie zmarł.

Jednym z ważniejszych celów polityki księcia Bolesława Krzywoustego było zdobycie i utrzymanie Pomorza, zwłaszcza Zachodniego. Ten cel osiągnął, po wielu zwycięskich bojach, kiedy w roku 1122 zdobył główne miasto Pomorzan, Szczecin. Wzięty do niewoli książę Warcisław I, stał się lennikiem Bolesława i uznał chrystianizację Pomorza. I chociaż później, ci nawróceni poganie jak tylko poczuli się trochę silniejsi, starali się zrzucić swoje poddaństwo, to jednak książę Bolesław Krzywousty aby utrzymać prawdziwą wiarę na Pomorzu, co jakiś czas wysyłał na te tereny chrześcijańskich misjonarzy. Jednym z nich był „niejaki Bernard, rodem Hiszpan, zrazu pustelnik a później w Rzymie na biskupa wyświęcony, przybył do Polski i oświadczył się z gotowością nawracania Pomorzan. Przyjął go mile na dworze swoim Bolesław, objaśnił go co to jest za lud, który on nawracać podejmuje się, nie tając bynajmniej przed nim trudności jakich od tych pogan dozna i niebezpieczeństw, na jakie się naraża. Gdy wszakże mimo to Bernard oznajmił mu stanowczo, że gotów jest ponieść śmierć męczeńską dla Chrystusa, uradowany król dodał mu tłumacza przewodnika, zaopatrzył we wszystko i wysłał do Pomorza. Bernard do twardego pustelniczego życia nawykły, wygodę wszelką i dostatki ziemskie ze wzgardą od siebie odtrącał, a ceniąc jako najwyższą z cnót chrześcijańskich pokorę i ubóstwo, tym przede wszystkim nowym swoim owieczkom zalecić się umyślił. Przyszedłszy więc do [drugiej] stolicy Pomorza, Julina [Wolina], wystąpił przed zgromadzonym ludem boso, w lichem odzieniu i począł gorąco przemawiać o swoim wielkim od Pana niebios i ziemi posłannictwie. Pojęcia atoli jego dziwnie się skrzyżowały z pojęciami tych, do których przemawiał. Były u pogańskich Pomorzan niektóre domowe cnoty, jakich na próżno szukałbyś był wówczas u chrześcijan. O mienie starał się każdy z nich, a zapracowawszy je, mógł być spokojny o jego posiadanie. Chaty i skrzynie stały u nich otworem, kłódek i zamków zgoła nie znano, a nic słychać było nigdy o żadnym złodziejstwie. Nie cierpieli też między sobą próżniactwa, a żebraków i włóczęgów precz z miasta wypędzano. Gdy tedy słynący z dostatków swoich Julinianie [mieszkańcy Wolina] postrzegli między sobą wpółnagiego Bernarda, mieniącego się posłem Pana zastępów, przejęci oburzeniem i wzgardą wołali: Jako? pan tak wielki, pan tak potężny, miałby się posługiwać takim jak ty nikczemnikiem, takim nędzarzem, którego nie stać nawet na obuwie? Jeśli on chce istotnie naszego nawrócenia, to przyśle nam niezawodnie posła takiego, co będzie godnym przedstawicielem jego wielkości i potęgi. Ty żebraku, jeśli ci miłe jest życie, wracaj co prędzej tam, skądeś przyszedł; nie bluźnij o swojem poselstwie, bo cię tu nic innego jak tylko nędza twoja i chęć żebraniny przywiodła.

Chciał Bernard udowodnić cudem swe posłannictwo. "Jeśli mi, powiada, nie wierzycie, zapalcie który ze starych, niepotrzebnych domów, a ja przejdę śród płomieni bez szwanku. Julinianie wzięli to za podstęp. "Ten nędzarz, mówili między sobą, nie ma nic do stracenia. Niedostatkiem przyciśnięty szuka śmierci i chce się zarazem zemścić za nasze odtrącenie. Sam zginie w ogniu, ale miasto całe i dostatki nasze roznieconym pożarem w perzynę obróci. Stał
pośród miasta słup ogromnej wielkości pamiątce Juliusza Cezara poświęcony. Wieść powszechna głosiła, że sam Juliusz Cezar założył ten gród i dał mu swoje nazwisko, stad też i dzidę tego bohatera u wierzchołka zatkniętą jak świętość jaką przechowywano. Bernard żądzą śmierci męczeńskiej pałając, porwał topór i chciał słup ten obalić. Julinianie oburzeni chwycili go i zbili okropnie, potem nie wiele myśląc, wsadzili go wraz z Piotrem towarzyszem jego do łodzi i puścili na morze, wołając z szyderstwem: nawracaj teraz ryby i ptactwo!

Ta niepomyślna wyprawa miała wszakże tę korzyść, że dała poznać bliżej ów lud, który miano nawracać, a tym samym utorowała drogę dla przyszłych apostołów. Wróciwszy Bernard wraz z towarzyszem swoim do Polski, rozpowiadał królowi swoje przygody, i sam poddawał sposób, jakiego chwycić by się należało, aby się apostolstwo powiodło. Utkwiło to mocno w umyśle naszego Bolesława. Długi czas zastanawiał się nad tym, komu by takowe posłannictwo najstosowniej powierzyć, aż wpadł szczęśliwie na myśl by wezwać ku temu Ottona. Znał go od lat dawnych. Dzieckiem jeszcze będąc przypatrywał mu się jako młodzianowi na dworze ojca [Władysława Hermana] jego bawiącemu, którego wtedy cnoty powszechnie ceniono i sam je cenić uczył się, a nie tajne mu było wysokie poważanie, którego teraz, jako biskup bamberski doznawał. Napisał więc do niego uprzejmy list, wystawiając mu wielkość zasługi przed Bogiem, jaką by sobie zjednał nawróceniem Pomorzan i oświadczając gotowość swoją w dostarczeniu mu wszystkiego, czego by tylko na ten cel zażądał[10]". Warto też zwrócić uwagę na głęboki szacunek do przedstawiciela Kościoła, biskupa Ottona i wielką pokorę naszego księcia Bolesława, która bije z treści tego listu, z resztą sami to oceńmy:

„Swemu panu i ojcu najukochańszemu Ottonowi, dostojnemu biskupowi, Bolesław, wódz Polaków pokorne ślubowanie braterskiej uległości.
Ponieważ wspomniałem twoje przebywanie w okresie twojej młodości z właściwą tobie szlachetnością u mojego ojca, a [i] obecnie także Pan jest z Tobą umacniając cię i błogosławiąc ci na wszystkich twoich drogach. Jeśli to nie uwłacza twojej godności, pragnę odnowić z tobą więzi i korzystać z twojej rady i pomocy dla większej chwały Boga, za wsparciem jego łaski. Wiesz bowiem - jak mniemam - w jaki sposób nieokrzesany kraj barbarzyński Pomorzan został poskromiony nie moją lecz Bożą mocą i prosi o dopuszczenie do społeczności Kościoła przez chrztu obmycie. Lecz oto, przez trzy lata staram się i nikogo odpowiedniego do tego dzieła a mnie bliskiego nie mogę pozyskać spośród biskupów albo kapłanów. Stąd ponieważ jest rozpowiadana twoja niestrudzona świętość, skora do wszelkiego szlachetnego dzieła, zgodnie z naszym pragnieniem błagamy, najdroższy ojcze, niech nie wzbudzi niezadowolenia propozycja przyjęcia tego rodzaju pracy dla chwały Bożej i wzrostu twego własnego uświęcenia. A także i ja po ojcowsku oddany ci sługa, pokryję wszystkie wydatki twoje i twoich towarzyszy podróży i tłumaczy języka i kapłanów pomocniczych i wszystko cokolwiek byłoby potrzebne dostarczę, tylko ty najdroższy ojcze, zechciej przybyć."
Święty Otton, chociaż miał już ponad 60 lat i mimo tego, że już dosyć długo był biskupem w Bambergu, pozytywnie odpowiedział na ten list i wyruszył w tę swoją pierwszą wyprawę misyjną do Polski w 1124 roku. Wcześniej biskup „Otton poprosił (...) o zgodę na działalność misyjną, papieża Kaliksta II (1119 - 1124) i cesarza Henryka V (1105 - 1125)[11]". Pamiętamy, że cesarz Henryk V, był tym, który kilkanaście lat wcześniej, podczas próby zdobycia Głogowa przywiązał do machin oblężniczych zakładników, wśród których były dzieci mieszkańców tego polskiego grodu, i wystawił ich jak tarczę na ostrzał obrońców.

Ksiądz Grzegorz Wejman w swojej pracy zatytułowanej „ Misyjny szlak apostoła Pomorza" tak opisał przygotowanie się świętego Ottona do swojej misji: „Otton przygotowywał się do wyprawy misyjnej. Z pewnością spotkanie
z biskupem Bernardem Hiszpanem [którego wyprawę opisano wcześniej] pomogło mu w tym. Otton wiedział, że dobre przygotowanie misji przesądzało o jej powodzeniu i skutkach. Porażką zakończyła się wyprawa zarówno świętego Wojciecha, jak i Bernarda. Wybrali się oni do pogan bez przygotowania i bez odpowiednich środków, dlatego ich praca nie przyniosła owoców. Otton natomiast zaopatrzył się w żywność, pieniądze i paramenty [a więc szaty liturgiczne i przedmioty sakralne służące do odprawiania nabożeństw i Mszy świętych]. Ponadto zabrał ubiory i kosztowne materiały, jako podarunki dla ludności, wśród której miano prowadzić misje. Zadbał również o współpracowników. W jego towarzystwie znalazło się 20 kapłanów
(Bruno z Querfurtu rozpoczął misję z ponad dwudziestu misjonarzami; [natomiast] święty Wojciech i Bernard [tylko] z dwoma). Biografowie mówią, iż byli to kapłani niemieccy, natomiast Władysław Dziewulski wspomina o polskich księżach, pochodzących z sekularyzowanego klasztoru św. Piotra w Kruszwicy. Misjonarz Pomorza znał język polski, ale czasami dla jasności wypowiedzi korzystał z pomocy tłumacza. Przezorny Otton zadbał również o „licenciam evangelizandi[12]". Było to, jak już wspomniano wcześniej, pozwolenie Papieża na ewangelizowanie Pomorzan.

Książę Bolesław Krzywousty przydzielił Ottonowi 60 rycerzy oraz zaopatrzył go również w żywność, pieniądze oraz ubranie. Kiedy święty Otton ze swoją świtą wszedł na teren Pomorzan, książę zachodniopomorski, Warcisław I, dodał mu dodatkową eskortę w liczbie 500 jeźdźców. Pierwszym większym miastem, które znalazło się na trasie naszych misjonarzy były Pyrzyce. Tam czekało na nich około 4000 pogan gotowych wysłuchać nauki Jezusa Chrystusa, poznać zwyczaje i obrzędy chrześcijańskie a następnie przyjąć chrzest. A więc, „misjonarze nauczali o świętach chrześcijańskich i zwyczajach religijnych, mówili o poście. Ukazywali wydarzenia związane z Jezusem Chrystusem i Zesłaniem Ducha Świętego. Przedstawiali apostołów i innych świętych. Katecheza przed chrztem dotyczyła także chrześcijańskiej niedzieli, piątku i roku kościelnego. 15 czerwca przystąpiono (powszechnie przyjmowana data dzienna) do udzielania chrztu, w miejscu oddalonym ok. 300-400 m od grodu. [Jeden z biografów świętego Ottona] Herbord następująco przedstawił przebieg chrztu, jest „to najstarszy opis chrztu ludzi dorosłych na ziemiach polskich[13]":

[Otton] Wzniósłszy zaś trzy chrzcielnice tak zarządził, że w jednej on sam chrzcić będzie tylko mężczyzn i chłopców, w innych zaś inni kapłani osobno niewiasty, osobno mężczyzn. Z tak wielką także starannością, z tak wielką czystością i powagą, według pouczeń najlepszego ojca odbywały się obrzędy sakramentalne, że nic niestosownego, nic wstydliwego, nic, co by komuś z pogan mniej mogło się podobać, nigdy się tam nie zdarzyło. Albowiem wielkie kadzie głębiej kazał umieścić w ziemi, tak że brzegi kadzi sięgały człowiekowi do kolan albo jeszcze mniej wystawały z ziemi; a kiedy napełniono je wodą, łatwiej było do niej wejść. Naokoło kadzi kazał rozciągnąć zasłony przy pomocy wbitych słupków i naciągniętych linek, aby parawan niby wieniec ze wszystkich stron opasywał kadź (...) Kiedy więc tłumy przybywały na miejsce nauk religijnych, biskup do wszystkich wspólnie wygłosił kazanie, następnie jedną płeć od drugiej oddzielił ustawiając po lewej lub prawej stronie, pouczywszy o prawach wiary namaścił olejem, po czym polecił udać się do jednej lub drugiej chrzcielnicy. Kiedy przybyli już przed zasłonę, pojedynczo już tylko ze swoimi rodzicami chrzcielnymi wchodzili dalej. I zaraz szatę, którą przyjmujący do chrztu był odziany, oraz świecę woskową, kiedy ów wstępował do wody, odbierali rodzice chrzestni; trzymając ją przed swym obliczem czekali, aż będą mogli ją oddać wychodzącemu z wody. Kapłan zaś, który stał przy kadzi, skoro usłyszał raczej niż zobaczył, że ktoś znajduje się w wodzie, uchyliwszy nieco zasłony, przez potrójne zanurzenie głowy dokonywał aktu owego sakramentu; po namaszczeniu zaś krzyżmem świętym na głowie i po nałożeniu białej szaty odsuwał zasłonę i kazał ochrzczonemu wyjść z wody, a rodzice chrzestni okrywali go szatą, którą trzymali i wyprowadzali[14]".

Przez cały czas dochodzili nowi chętni do przyjęcia naszej chrześcijańskiej wiary tak, że łącznie w Pyrzycach ochrzczono w ciągu 20 dni około 7000 pogan. Następnie postawiono kościół na miejscu pogańskiej świątyni Swarożyca, czyli słowiańskiego boga ognia i pozostawiono tam jednego z misjonarzy, towarzyszących Ottonowi. Następnie cała Misja udała się do Kamienia Pomorskiego. Tam oczekiwał ich wszystek lud wraz ze swoim, wcześniej ochrzczonym księciem, który dla uporządkowania własnego, już teraz chrześcijańskiego małżeństwa, oddalił swoje 24 konkubiny. I tu w Kamieniu Pomorskim święty biskup Otton, „nawrócił [jak dokładnie podał jeden z jego biografów] 3585 neofitów. Podobnie jak w Pyrzycach wzniósł tutaj kościół (...), a pozostającego kapłana wyposażył w niezbędne paramenty. Z Kamienia udał się do Wolina[15]".

https://pl.wikisource.org/wiki/%C5%BBywoty_%C5%9Awi%C4%99tych_Pa%C5%84skich_na_wszystkie_dnie_roku/Lipiec/ca%C5%82o%C5%9B%C4%87

Tam napotkano jednak na zdecydowany opór. Miasto Wolin, które jako bardzo duży w tamtych czasach, liczący około 9000 mieszkańców port bałtycki, było niezmiernie bogate i dość niezależne. Ponieważ nie podlegało władającemu Pomorzem księciu Warcisławowi, stąd też było wrogo nastawione do misjonarzy. Więc naszym głosicielom wiary zagrożono śmiercią, obrzucono ich kamieniami a Ottona, którego nazwano „oszustem i czarownikiem[16]", uderzono nawet drągiem. Otton jednak nieustępliwie, przez cały czas, choć już w bezpiecznej odległości od miasta kontaktował się, i negocjował z nimi, przyszłe warunki przyjęcia chrztu. Po jakimś czasie mieszkańcy Wolina zadecydowali, że przyjmą chrzest wtedy jeśli uczynią to wcześniej mieszkańcy Szczecina, „ponieważ to miasto jest najstarsze i najbardziej dostojne na Pomorzu i jest jego stolicą[17]".

Kiedy więc misjonarze stanęli pod Szczecinem, wtedy do akcji włączył się nasz książę Bolesław Krzywousty. A on, ze swoją „wrodzoną delikatnością", postawił, tak jak opisał to ksiądz Grzegorz Wejman „szczecinianom ultimatum: albo przyjmą chrześcijaństwo, a on obniży im podatki a jeśli to odrzucą, to wypowie im wojnę. Ci postanowili przyjąć misję chrystianizacyjną Ottona. (...) Biskup kazał zniszczyć 4 kąciny pogańskie [czyli inaczej zwane chramami lub kupisztami, miejsca nabożeństw i wróżb dawnych Słowian], zachował tylko posąg Trzygława, który przesłał papieżowi Kalikstowi II. [ Trzygław lub Trygław był to największy pogański bóg o trzech twarzach, który ponoć miał rządzić niebem, ziemią i królestwem ciemności; święty Otton wysłał papieżowi nie cały posąg, tylko „posrebrzane, "trójgłowe" zwieńczenie posągu obalonego bóstwa[18]"]. Misjonarze przebywali w Szczecinie dziewięć tygodni. W tym czasie na środku szczecińskiego rynku przystąpiono do wznoszenia (...) [kościołów]. Przy kościołach Otton pozostawił kapłanów, którzy mieli w dalszym ciągu prowadzić misję ewangelizacyjną i duszpasterstwo nowo ochrzczonych. Przed chrystianizacją Szczecin był jednym z najważniejszych miejsc pogańskiego kultu na obszarze między Łabą i Wisłą. (...) Apostoł Pomorza woził ze sobą baptysteria. Latem udzielał sakramentu chrztu świętego pod gołym niebem. Chrzcił także w porze zimowej: " Zimą [Otton] spełniał czcigodne sakramenta chrztu w ogrzanych izbach i w ciepłej wodzie z zachowaniem tej samej świetności i obyczajności, z użyciem wkopanych kadzi i zasłon, pokropiwszy także wszystko kadzidłem i innymi wonnościami ".

[Podczas burzenia świątyń pogańskich, tych kącin czy też chramów, znajdujące się w nich, złożone przez pogan dary, "pokropił wodą święconą i wszystkie zwrócił obywatelom.(...) Sam bowiem żadnego z tych przedmiotów nie chciał tknąć, chociaż wśród innych sprzętów znajdowało się wiele złotych i srebrnych[19] ".]

Przyjęcie chrztu przez szczecinian spowodowało, że także inni Pomorzanie
przechodzili na wiarę chrześcijańską. (...) Otton i jego misjonarze zgodnie
z wcześniejszą umową mogli się udać ponownie (...) do Wolina.
Tym razem przyjęto ich z wielkim szacunkiem. Ludzie Ottona przebywali tam
około dwóch miesięcy. Do chrztu przystępowali mieszkańcy miasta i okolicznych przysiółków. (...) Otton polecił, aby wybudować tam dwa kościoły. Poświęcił jednak tylko ołtarze, nie czekając na ukończenie ich budowy. (...)

Biskup Otton ponownie pojawił się w Kamieniu, będąc w drodze z Wolina
do Kłodzienia, Kołobrzegu i Białogardu. Był to krótki pobyt, gdyż otrzymał
list z Bambergu od swego zastępcy z poleceniem, aby przed Wielkanocą po-
wrócił do Bambergu. Żegnając się, napomniał księcia [ prawdopodobnie księcia Warcisława], aby pomagał w dalszej chrystianizacji kraju[20]".

Obietnica obniżenia podatków złożona mieszkańcom Szczecina przez księcia Bolesława, pozwalała na umacnianie się Chrześcijaństwa na Pomorzu. Dzięki prośbom Ottona, który przed powrotem do Niemiec odwiedził jeszcze naszego księcia, uzyskał on jeszcze większe obniżenie tych podatkowych ciężarów, co spowodowało również zwiększenie popularności samego biskupa wśród Pomorzan. „Według relacji średniowiecznych żywotopisarzy, łącznie podczas misji zostało ochrzczonych 22165 Pomorzan: mężczyzn, kobiet i dzieci. Równocześnie ustanowiono kościoły w 9 miejscowościach[21]".

W roku 1125 na Wielkanoc Biskup Bambergu był już u siebie, miał wtedy około 65 lat.

Dwa lata później, następny cesarz, a wtedy jeszcze król Niemiec Lotar III, najechał zbrojnie na Pomorze i książę Warcisław I przeszedł wtedy na jego stronę, uniezależniając się tym samym od Bolesława Krzywoustego. Nasz książę był w tym czasie zajęty obroną południowych granic Polski przed najazdem węgierskim króla Stefana II. Ponieważ poganie, których wciąż nie brakowało na Pomorzu zburzyli kościoły postawione przez świętego Ottona tak w Szczecinie jak i w Wolinie, książę Warcisław poprosił biskupa Ottona o drugą wyprawę misyjną. Ta wyprawa miała być finansowana przez diecezję w Bambergu. Święty Otton, który przecież był lojalnym w stosunku do Bolesława Krzywoustego, to jednak musiał postawić na pierwszym miejscu dobro Kościoła. Więc gdy otrzymał zgodę od papieża Honoriusza II i od króla Lotara III, to w roku 1128 wyruszył ponownie na Pomorze. Ta druga wyprawa skierowana była bardziej na tereny leżące po zachodniej stronie Odry, aby „nie przekroczyć strefy wpływów (rzeczywistych czy teoretycznych) państwa i Kościoła niemieckiego[22]". Niemniej jednak nasz książę Bolesław, gdy dowiedział się o zdradzie księcia Warcisława I, zaczął przygotowywać się do najazdu na Pomorze. Książę Warcisław bojąc się tego, „zwrócił się wówczas do Ottona z błaganiem o ułagodzenie gnieźnieńskiego suzerena i niedopuszczenie do wyniszczającej wojny. Sędziwy Otton, zręcznie lawirując między meandrami faktów politycznych, doprowadził wpierw do powrotu Warcisława pod zwierzchnictwo Polski, a następnie odwiódł Krzywoustego od zamiaru podjęcia wyprawy orężnej na Pomorze zachodnie[23]".

Ogólnie cała ta druga wyprawa misyjna Ottona przebiegała w miarę spokojnie, chociaż nie obyło się bez niebezpiecznych incydentów. Na przykład w Wołogoszczy (niem. Wolgast), tam „zaplanowano zabicie biskupa i jego wysłanników. Opowiada o tym [jeden z żywotopisarzy świętego Ottona] Herbord: Kiedy wieść o wyniku zebrania rozeszła się po kraju, powstał wielki
sprzeciw ludu z pogańskimi kapłanami na czele... Ludność miasta
Wołogoszczy uchwaliła, że gdy biskup lub jego wysłannicy przybędą
do grodu, zostaną natychmiast zamordowani... Trzech duchownych
poszło naprzód, a droga im wypadła w pobliżu pięknej i wielkiej świątyni pogańskiej. Stanęli, by ją podziwiać. Tłum przybrał groźną postawę.
Dwóch księży wolało wówczas nie kusić Pana Boga i szybko cofnęli
się do miejsca, gdzie byli biskup i książę. Opuścili na pastwę gawiedzi
swego towarzysza, stojącego u wrót świątyni. Przerażony kleryk Teodoryk wpadł do gmachu i chwycił wielką złotą tarczę boga wojny Jerowita, której żaden poganin nie śmiał dotknąć. Zawiesiwszy ją na szyi, lewą ręką ujął uchwyt i całkowicie zasłonięty, wyskoczył na zewnątrz... Kiedy rozgniewani ludzie zobaczyli tarczę, padli na twarze, kleryk zaś nie tracąc czasu, cisnął puklerz na ziemię i ratował się ucieczką.. Książę i biskup weselili się później z apostołów, co uciekali na sam widok tłumu lub osłaniali się tarczą pogańskiego boga[24]". Mimo tego wesołego zakończenia jedynie przyjazd zbrojnej drużyny Warcisława uchronił misjonarzy od męczeństwa. Podobnie było w Choćkowie (niem. Gutzkow), gdzie obronił misjonarzy miejscowy arystokrata[25]". W Szczecinie z kolei, gdzie kapłani pogańscy znowu starali się przywrócić stare

wierzenia, Otton „dzięki wyraźnemu poparciu starszyzny miejskiej (a także w skutek obecności wysłanników Krzywoustego), zdołał po kilku dniach opanować sytuację. Legenda mówi, że kiedy podczas jednego z wieców podjudzeni napastnicy chcieli zabić biskupa, ich uniesione w górę włócznie zastygły nagle w dłoniach, i opadły dopiero wówczas, gdy Otton pobłogosławił tłum znakiem krzyża[26]".

Król Lotar III, gdy dowiedział się o powrocie polskiego zwierzchnictwa nad Pomorzem Zachodnim, odwołał Ottona z tej misji, nakazując mu powrót do Bambergu i grożąc w razie dłuższej zwłoki zaborem dóbr należących do diecezji Bamberskiej. Pod koniec grudnia 1128 roku święty Otton przybył do swojej diecezji, wcześniej jednak odwiedził naszego księcia i zdał mu relację z przebiegu tej drugiej misji.

Święty „Otton założył [ogółem na Pomorzu] 14 kościołów w 12 miejscowościach i ochrzcił, tylko w pierwszej wyprawie misyjnej (...) 1/5 tutejszych mieszkańców. Był to sukces niewspółmierny na ówczesne czasy. Tym bardziej, że z prowadzonych z terenów Polski sześciu misji: świętego Wojciecha, [świętego] Brunona z Querfurtu, [biskupa] Reinberna, [świętych] Braci międzyrzeckich, [hiszpańskiego biskupa] Bernarda i świętego Ottona, tylko ta ostatnia doszła w całej rozciągłości do skutku[27]".

Nasz święty bohater zmarł w wieku około 80 lat, 30 czerwca 1139 roku i został pochowany w kościele świętego Michała w Bambergu, gdzie do dzisiaj znajdują się jego doczesne szczątki. Kanonizowany został w 1189 roku przez papieża Klemensa III. Krótko po śmierci, aż trzech żywotopisarzy, co się bardzo rzadko zdarzało, opisało jego żywot, byli to Wolfger z Prufeningu oraz Ebon i Herbord z benedyktyńskiego klasztoru na górze świętego Michała.

Otton lub Otto „jest to imię pochodzenia germańskiego, skrócona forma niemiecka od Odward [angielska forma to Edward a romańska to Odo]. Było to imię trzech cesarzy rzymskich narodu niemieckiego. Z historii dobrze znamy postać Ottona III, który na zjeździe w Gnieźnie (1000 r.) spotkał się z Bolesławem Chrobrym. (...) Imię to pojawia się w Polsce (...) w XI wieku. Występuje w rodzinie Piastów spokrewnionych z cesarzami. Nosił je chyba jako pierwszy Polak [trzeci] syn Bolesława Chrobrego. (...) Sześciu świętych nosiło to imię[28]".

W sztuce święty Otton z Bambergu przedstawiany jest zazwyczaj w biskupich szatach pontyfikalnych a jego atrybutami są pastorał, czyli znak władzy biskupiej, krzyż, który jest atrybutem misjonarzy oraz znakiem chrześcijaństwa; makieta świątyni, która „nawiązuje do licznych fundacji kościołów i klasztorów, które święty inicjował i osobiście wspierał materialnie[29]"; Także roztrzaskany posąg bożka Trygłowa, który przypomina o prowadzonej działalności misyjnej na Pomorzu przez świętego Ottona na prośbę księcia Bolesława Krzywoustego[30].

Kopia czternastowiecznej figury św. Ottona z Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie.

http://parafiakostkowo.pl/patron-parafii-sw-otton-biskup/

Święty Otton jest głównym patronem arcybiskupstwa bamberskiego oraz drugim patronem arcybiskupstwa berlińskiego. W Polsce, od roku 1972, dekretem Prymasa Stefana Wyszyńskiego, święty Otton z Bambergu, Biskup, jest drugim patronem archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, obok Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła. Od roku 2006 jest patronem Pyrzyc, pierwszego miasta na Pomorzu, któremu głosił Ewangelię.

Obecnymi znakami kultu świętego Ottona są dwa pomniki - studzienki chrzcielne w Pyrzycach i Cerkwicy; również parafie pod wezwaniem świętego Ottona w Kamieniu Pomorskim, Pyrzycach, Szczecinie, a także w Kostkowie koło Wejherowa. W Polsce relikwie świętego przechowywane są w szczecińskiej bazylice katedralnej, w konkatedrze w Kamieniu Pomorskim oraz w parafii świętego Ottona w Pyrzycach[31].

Święty Otton jest również orędownikiem w przypadku gorączki oraz wścieklizny.
W Niemczech, w Bawarii, jest bardziej znany i czczony jako uzdrowiciel niż apostoł. Tamże wspomnienie Świętego Ottona przypada 30 września[32]. W Polsce wspomnienie to przypada 1 lipca.

Bibliografia:

- August Bielowski, Pomniki Dziejowe Polski t.II, Lwów 1872.

- Kazimierz Abgarowicz, Brygida Kubris, Mistrza Wincentego Kronika Polska, Warszawa 1974.

- Red. Ks. B. Kumor i Ks. Z. Obertyński, Historia Kościoła w Polsce, t. I, cz. I, Poznań 1974.

- Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa, Twoje imię przewodnik onomastyczno-hagiograficzny, Kraków 1982.

- Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych świętych polskich, Gdańsk 1997.

- Przemysław Fenrych, Święty Otton - Biskup, Misjonarz, Europejczyk, Szczecin 2004.

- Krzysztof Ożóg, Korona i Krzyż, Kraków 2012.

- Józef Marecki, Lucyna Rotter, Jak czytać wizerunki świętych, Kraków 2013.

-http://biblioteka.kijowski.pl/sredniowiecze/gall%20anonim%20-%20kroniki.pdf

- https://pl.wikipedia.org/wiki/Gall_Anonim

- czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

-http://diecezja.szczecin.pl/historia/patroni-archidiecezji/SW-OTTON-Z-BAMBERGU-BISKUP_33

- http://parafiakostkowo.pl/patron-parafii-sw-otton-biskup/kult/

-http://otton.parafiapyrzyce.pl/2018/07/01/ogloszenia-duszpasterskie-01-07-2018-dzien-odpustu-parafialnego/

- http://m.niedziela.pl/artykul/23425/nd/Kim-byl-sw-Otton

https://pl.wikisource.org/wiki/%C5%BBywoty_%C5%9Awi%C4%99tych_Pa%C5%84skich_na_wszystkie_dnie_roku/Lipiec/ca%C5%82o%C5%9B%C4%

- http://parafiakostkowo.pl/patron-parafii-sw-otton-biskup/

[1] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych świętych polskich, Gdańsk 1997, s. 71.

[2] August Bielowski, Pomniki Dziejowe Polski t.II, Lwów 1872, s. 23-24.

[3] Kazimierz Abgarowicz, Brygida Kubris, Mistrza Wincentego Kronika Polska, Warszawa 1974, s. 123.

[4] August Bielowski, Pomniki Dziejowe Polski t.II, Lwów 1872, s. 24.

[5] czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

[6] Krzysztof Ożóg, Korona i Krzyż, Kraków 2012, s.60-61.

[7] Tamże, s. 61.

[8] https://pl.wikipedia.org/wiki/Gall_Anonim

[9] http://biblioteka.kijowski.pl/sredniowiecze/gall%20anonim%20-%20kroniki.pdf

[10] August Bielowski, Pomniki Dziejowe ..., s. 24-26.

[11] czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

[12] Tamże.

[13] Red. Ks. B.Kumor i Ks. Z. Obertyński, Historia Kościoła w Polsce, t. I, cz. I, Poznań 1974, s. 96.

[14] czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

[15] Tamże.

[16] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 74.

[17] czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

[18] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 74.

[19] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 74.

[20] Tamże. czasopisma.tnkul.pl/index.php/rhk/article/download/8138/8239

[21] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 75.

[22] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 76.

[23]. Tamże.

[24] Przemysław Fenrych, Święty Otton - Biskup, Misjonarz, Europejczyk, Szczecin 2004, s.34.

[25] Zbigniew Gach, Poczet kanonizowanych..., s. 76.

[26] Tamże.

[27] http://diecezja.szczecin.pl/historia/patroni-archidiecezji/SW-OTTON-Z-BAMBERGU-BISKUP_33

[28] Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa, Twoje imię przewodnik onomastyczno-hagiograficzny, Kraków 1982, s. 433.

[29] Józef Marecki, Lucyna Rotter, Jak czytać wizerunki świętych, Kraków 2013, s. 646.

[30] Tamże.

[31] Oprac. na podst. http://diecezja.szczecin.pl/historia/patroni-archidiecezji/SW-OTTON-Z-BAMBERGU-BISKUP_33

[32] http://parafiakostkowo.pl/patron-parafii-sw-otton-biskup/kult/

Powrót

# data[].attributes.attachment_link.title
www.regnumchristi.com.pl - Portal Regnum Christi

# data[].attributes.attachment_link.description
http://otton.parafiapyrzyce.pl/2018/07/01/ogloszenia-duszpasterskie-01-07-2018-dzien-odpustu-parafialnego/ Tej nocy poznamy żywot świętego Ottona z Bambergu, którego w naszej Litanii Pielgrzymstwa Narodu Polskiego wzywamy jako Apostoła Pomorza. Jest to kolejny święty, należący do tych, którzy są mniej znani szerszemu ogółowi. Jest to również kolejny święty z naszej Litanii, który nie był Polakiem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W 1124 r. biskup Otton z Bambergu został wysłany przez polskiego księcia Bolesława Krzywoustego z misją chrystianizacji na Pomorze Zachodnie. Zapewnione miał wsparcie już ochrzczonego księcia pomorskiego Warcisława i otoczony był niemieckimi duchownymi oraz polskimi wojami.

Jednak Szczecin i Wolin były w tym czasie republikami miejskimi, czyli swoistymi, wczesnośredniowiecznymi państwami- miastami o ustroju demokratycznym, gdzie decyzje podejmowało wiec, czyli zgromadzenie możnych.

- Misja Ottona najpierw dotarła do Wolina - mówi Marek Dworaczyk, archeolog z Polskiej Akademii Nauk. - Jednak wolinianie przegonili misjonarzy ze słowami: - Idźcie najpierw do Szczecina. Jeśli tam przyjmą chrzest, to i my przyjmiemy. Szczecin bowiem w tamtym czasie uzyskał już pełną przewagę polityczną nad Wolinem, który - zanim zrujnowany został przez najazdy duńskie - był przecież potęgą.

Chrystianizacja Szczecina przebiegała opornie. Ottonowi ciężko było wygrać rywalizację z miejscowymi kapłanami pogańskimi. Jak to opisuje autor "Żywota z Pruefening": "(Otton) nie chciał im (szczecinianom) powierzyć tajemnic wiary, zanim nie zburzą świątyń bogów i samego wreszcie miasta nie oczyszczą ze wszystkich brudów bałwochwalstwa.

W tym mianowicie mieście stały w niewielkiej od siebie odległości dwa domy, wzniesione z ogromną troskliwością i sztuką. Ponieważ zawierały one zamknięte tam posągi bożków - a po łacinie "zawierać" znaczy "continere" - przodkowie nazwali je "kontynami".

W nich to właśnie od głupiego ludu pogańskiego czci doznawał bożek Trzygłów (słowiański bóg zaświatów, magii oraz przysiąg - red.). Prócz tego obywatele chowali zwykle także konia pięknego kształtu, którego nazywano koniem boga Trzygłowa. Również jego siodło złotem i srebrem, jak na boga przystało, przyozdobione przechowywał w jednej z kontyn kapłan pogański.

Osiodłany nim koń boski w oznaczonym miejscu i czasie występował, kiedy ów lud pogański różnym błędem wiedziony gromadził się dla zasięgnięcia wróżby". Wróżba polegała na tym, że układano na ziemi włócznie.

Nad nimi przeprowadzano konia Trzygłowa. Jeśli nie trącił on kopytem żadnej z nich, wróżbę uznawano za pomyślną. Szczecinianie mogli wyruszać na wojnę, wiedząc, że bogowie im sprzyjają.
Święty orzech rósł pod redakcją "Głosu"
Posąg Trzygłowa znajdujący się w kącinie (kontynie) na późniejszym Wzgórzu Zamkowym nie był jedynym obiektem kultu pogańskich Słowian w Szczecinie.

- Oprócz tego oddawano cześć bogom pod świętym drzewem - mówi Igor Górewicz. - Początkowo sądzono, że był to dąb, najbardziej kojarzony z pogaństwem. Jednak wiadomo było, że strażnik tego świętego drzewa żywił się jego owocami. Stąd nasuwa się wniosek, że najprawdopodobniej był to jednak orzech, który też miał duże znaczenie dla dawnych Słowian.

Święte drzewo czekał podobny los, jaki spotkał posąg Trzygłowa. Miało zostać ścięte i spalone. Jednak jego strażnik, uzbrojony w topór, nie chciał na to pozwolić. Nie dawał się przekonać namowom Ottona. Misjonarz w końcu podjął próbę przełamania oporu strażnika siłą. Ten wówczas zamachnął się na Ottona toporem. Nie trafił jednak i "nie zadawszy żadnej rany przeszył powietrze".

Żywociarz misjonarza tak opisuje dalszy ciąg tej osobliwej sceny: "A kiedy wierni, którzy wtedy przypadkiem byli przy tym obecni, prosili biskupa, ażeby cierpliwość, którą zalecał, sam wpierw okazał, gdyż drzewo to jest niewinne i jeżeli wyrzekną się zabobonu, można je w całości zachować, zwyciężony ich prośbami wyraził zgodę.

Pozwolił, aby drzewo dalej stało, nie chciał bowiem, aby się wydawało, że mści się za własną krzywdę, lecz od (strażnika) otrzymał zapewnienie, że w przyszłości nie będzie oddawał drzewu żadnej czci i nie będzie wierzył, że jakiejś czci jest godne".

Mogło ono rosnąć gdzieś na dzisiejszym terenie między Zamkiem a Odrą. Możliwe więc, że w miejscu, w którym dziś mieści się redakcja "Głosu Szczecińskiego", tysiąc lat temu pogańscy Słowianie składali ofiary pod swoim świętym drzewem.

Otton z Bambergu musiał chrystianizować Szczecin "na raty".

- Tuż po pierwszym przyjęciu chrztu w mieście wybuchła zaraza - mówi Marek Dworaczyk. - Pogańscy kapłani postanowili wykorzystać moment. Ogłosili, że zaraza jest efektem gniewu bogów za odrzucenie starej wiary. Reakcja pogańska spowodowała, że misja została zawieszona. Otton wrócił jednak do Szczecina w 1128 roku.
Koszula za chrzest
Na miejscu wspomnianej pogańskiej świątyni Trzygłowa najprawdopodobniej został zbudowany pierwszy szczeciński kościół p.w. św. Wojciecha.

- Było to zgodne z zaleceniem papieży, aby budować świątynie w miejscach dawnych kultów - mówi Marek Dworaczyk, archeolog z PAN. - Ale to nie musiała być żadna spektakularna budowla. Kościół św. Wojciecha był zwykłą chatą krytą słomą. W Pyrzycach z kolei Otton z Bambergu tylko poświęcił ołtarz i pojechał dalej.

Chrystianizacja na Pomorzu generalnie na początku była bardzo prowizoryczna. Pyrzyce są na to bardzo dobrym przykładem.

- Za przyjęcie chrztu rozdawano tam mieszkańcom białe giezła (koszula - red.) - opowiada Igor Górewicz. - Ówcześni pyrzyczanie najwyraźniej uznali, że ta chrystianizacja to ciekawa i całkiem korzystna zabawa, więc stawali po kilka razy w kolejce do chrztu, a by dostać kolejne giezło. Tym sposobem misjonarzom wyszło, że w Pyrzycach jest kilka razy więcej ochrzczonych niż mieszkańców.

W chrystianizacji dużą rolę odgrywali miejscowi możni i kupcy. Wśród nich najbardziej znane są imiona Wyszaka i Domasława. Wyszak był chąśnikiem, czyli słowiańskim piratem. Napadał i grabił porty południowej Skandynawii. Podczas jednej z takich wypraw został pojmany przez Duńczyków.

- Legenda głosi, że w lochu ukazał mu się Otton z Bambergu - mówi Wrzesław Mechło, przewodnik turystyczny i znawca historii Pomorza. - Obiecał mu wolność, jeśli ten zerwie z pirackim procederem.

Wyszak cudem uwolnił się i na małej łódeczce przepłynął morze. Wrócił do Szczecina i zaczął wspierać misję Ottona. Nie wiadomo jednak, czy dotrzymał słowa i zaprzestał chąsy.

Inna historia związana jest z Domasławem. Ten możny szczeciński, z którego zdaniem liczył się sam książę Warcisław, przyjął chrzest w niewoli u Saksończyków.

Później wrócił do pogaństwa. Jego dzieci, zrodzone ze związku z poganką, zaczęły w pewnym momencie dużo spędzać czasu z Ottonem. Ten przekonywał je do przejścia na chrześcijaństwo. Używał nie tylko teologicznych argumentów: "pokrzepiał ich także jadłem i napojem i od czasu do czasu z ochotą dawał im inne podarunki, za którymi zwykle przepada się w tym wieku, chłopcy zaczęli z wolna skłaniać się ku wierze".

Synowie Domasława zostali ochrzczeni bez zgody ojca. Ten jednak w końcu też postanowił wrócić do chrześcijaństwa i, używając swoich wpływów, namówił do chrztu ok. 500 osób ze swojego otoczenia.
Chrystianizacja na boso
Choć w powszechnej świadomości to z imieniem Ottona z Bambergu wiąże się chrystianizacja Pomorza, nie był on pierwszym misjonarzem, który próbował tego dokonać. Jego poprzednikiem był Bernard. Hiszpański mnich, asceta, misję nawrócenia Pomorzan otrzymał także od polskiego księcia Bolesława Krzywoustego.

U bram Wolina Bernard pojawił się "wzgardziwszy ubiorem i z gołymi stopami". Zapytany, kim jest, odpowiedział, że przybył jako "sługa Boga prawdziwego, Stwórcy nieba i ziemi", żeby wyzwolić wolinian "z błędu bałwochwalstwa". Jednak mieszkańcy grodu wyśmiali przybysza za ubiór. "Najwyższy Bóg nigdy by tak nikczemnego posła do nas nie skierował" - krzyczeli z pogardą.

Bernard został przepędzony. Nie udało mu się nawet zostać męczennikiem za wiarę, bo wolinianie nie zamierzali go zabijać, uznając za niegroźnego żebraka. Otton ustrzegł się błędu Bernarda i raczej epatował bogactwem.

Starał się pokazywać, że chrześcijaństwo to religia silnych i zamożnych. Dlatego też nie zawsze trafiał na wrogość miejscowych. Nawet wymachiwanie włóczniami, wspominane przez żywociarzy, nie musiało być groźbą pod adresem misjonarza.

- Tak dawni Słowianie wyrażali też swoją aprobatę - mówi Igor Górewicz. - Poza tym poganie, zapraszając Jezusa do swojego panteonu, okazali się o wiele bardziej tolerancyjni niż chrześcijanie. Obcy był im ekskluzywizm religii objawionych, które zakładają: "nasza religia jest słuszna, a wasza to zabobon".

Chrześcijaństwo było wtedy mentalnie zaściankowe, ale przychodziło z cywilizacją materialną, i to przekonywało do chrystianizacji. Z czasów pogańskich w Szczecinie pozostało niewiele. Nie odnaleziono śladów świątyni Trzygłowa, opisywanej m.in. w żywotach św. Ottona z Bambergu, podobnie jak i nie zachowało się nic po kościele św. Wojciecha. Legenda głosi, że pochodzącą z Wolina figurkę Trzygłowa żercy (pogańscy kapłani) ukryli w miejscu nieznanym misjonarzom, a które odtąd nosi nazwę Trzygłów. Jest to wieś pod Gryficami.

# data[].attributes.attachment_link.description
W 1124 r. biskup Otton z Bambergu został wysłany przez polskiego księcia Bolesława Krzywoustego z misją chrystianizacji na Pomorze Zachodnie. Zapewnione miał wsparcie już ochrzczonego księcia pomorskiego Warcisława i otoczony był niemieckimi duchownymi oraz polskimi wojami. Jednak Szczecin i Wolin były w tym czasie republikami miejskimi, czyli swoistymi, wczesnośredniowiecznymi państwami- miastami o ustroju demokratycznym, gdzie decyzje podejmowało wiec, czyli zgromadzenie możnych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Urodzony około 1060 lub 1061 roku we Frankonii Otto von Mistelbach, późniejszy św. Otto biskup Bambergu był bardzo ważną postacią dla historii Pomorza Zachodniego. Świątobliwy Otto, zwany Bamberskim, gdyż od 1102 roku był biskupem w niemieckim Bambergu, należy do rzędu niemieckich świętych, przyjaciół Polski.

Otton z Bambergu. Po lewej: Posąg św. Ottona z Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Po prawej: Statua św. Ottona z opactwa Św. Michała w Bambergu (Bawaria, Niemcy).

Po zwycięskich bitwach w Brandenburgii, Meklemburgii i Pomorzu Zachodnim Bolesław Krzywousty postanowił odzyskane ziemie schrystianizować. Zadania tego podjął się biedny, hiszpański mnich Bernard, który pieszo przybył na misję w ubogich szatach i boso, z tego powodu został wyśmiany, a wkrótce i pobity. Tak wiec próby nawracania pogan w wielkim i bogatym Wolinie nie powiodły się. Na drugą wyprawę misyjną Bolesław Krzywousty wybiera przewodnika duchowego swej młodości, kapelana swoich rodziców - Władysława Hermana i Judyty, Ottona biskupa Bambergu. Oto list jaki do Ottona wysłał Bolesław Krzywousty:

Swemu panu i ojcu najukochańszemu Ottonowi, dostojnemu biskupowi, Bolesław, wódz Polaków pokorne ślubowanie braterskiej uległości.

Ponieważ wspomniałem twoje przebywanie w okresie twojej młodości z właściwą tobie szlachetnością u mojego ojca, a obecnie także Pan jest z Tobą umacniając cię i błogosławiąc ci na wszystkich twoich drogach. Jeśli to nie uwłacza twojej godności, pragnę odnowić z tobą więzi i korzystać z twojej rady i pomocy dla większej chwały Boga, za wsparciem jego łaski. Wiesz bowiem - jak mniemam - w jaki sposób nieokrzesany kraj barbarzyński Pomorzan został poskromiony nie moją lecz Bożą mocą i prosi o dopuszczenie do społeczności Kościoła przez chrztu obmycie. Lecz oto, przez trzy lata staram się i nikogo odpowiedniego do tego dzieła a mnie bliskiego nie mogę pozyskać spośród biskupów albo kapłanów. Stąd ponieważ jest rozpowiadana twoja niestrudzona świętość, skora do wszelkiego szlachetnego dzieła, zgodnie z naszym pragnieniem błagamy, najdroższy ojcze, niech nie wzbudzi niezadowolenia propozycja przyjęcia tego rodzaju pracy dla chwały Bożej i wzrostu twego własnego uświęcenia. A także i ja po ojcowsku oddany ci sługa, pokryję wszystkie wydatki twoje i twoich towarzyszy podróży i tłumaczy języka i kapłanów pomocniczych i wszystko cokolwiek byłoby potrzebne dostarczę, tylko ty najdroższy ojcze, zechciej przybyć.

Wyprawa misyjna odbyć się ma całkiem innym sposobem. Zauważono bowiem, że bogaci Pomorzanie lekceważą ubóstwo, z lekceważeniem i pogardą patrzą na misjonarzy, którzy przybywali do nich cisi i skromni, ubogo wyposażeni i poprzestający na byle czym. Wyprawa Ottona miała przekonać Pomorzan, że chrześcijaństwu może również towarzyszyć bogactwo i zasoby nie tylko duchowe, ale także materialne, pokazać, że misjonarz może być wielkim panem, mieć liczny orszak pomocników, kapłanów oraz świeckich dworzan i sług. Orszakowi Ottona Bamberskiego, składającego się z osób duchownych i świeckich, towarzyszył także znaczny orszak zbrojny. Przybył więc Otto na misję nie tylko, że po wielkopańsku, ale i orężnie.

Na Pomorze przybył Otto nie z Bambergu, lecz z Gniezna. Stawił się on bowiem najpierw na dworze polskim, pomodlił się przy grobie św. Wojciecha, porozumiał z arcybiskupem Jakubem I ze Żnina, metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej. Do wyprawy przyłączył się także kapelan Bolesława Krzywoustego, Wojciech. Na wyprawę misyjną wyruszyli w czerwcu 1124 roku. Na pomorskiej granicy powitał ich z honorami książę pomorski Warcisław I, a kilku Pomorzan przyjęło chrzest. Posuwając się dalej, dotarł Otton do osady Pirzycy (Pyrzyce) w czasie, kiedy obchodzono tam jedną z uroczystości pogańskich. Dzięki znajomości języka zbierał Otton wspaniałe żniwo w Winnicy Pańskiej, a chrzty odbywały się już tłumnie. Podążając w kierunku Kamienia, Otton ochrzcił cały orszak księcia Warcisława I. W Kamieniu postawił drewniany kościółek, w którym pozostawił jednego z towarzyszących sobie kapłanów, a sam udał się na Wyspę Wolin u ujścia Odry.

1. Herb „rodowy" Ottona Bamberskiego.

2. Jeden z najstarszych wizerunków Ottona biskupa Bambergu.

3. Bolesław Krzywousty prosi w Gnieźnie w 1123 roku Ottona Bamberskiego o poprowadzenie wyprawy misyjnej na Pomorze.

4. Książę pomorski Warcisław I wita Ottona Bamberskiego w Pyrzycach w 1124 roku.

5. Otton Bamberski wraz ze swoimi księżmi w 1124 roku chrzci mieszkańców Kamienia, w głębi powitanie Ottona przez księcia Warcisława.

6. Otto Bamberski w Wolinie, gdzie nawraca na wiarę chrześcijańską mieszkańców tego miasta.

7. Grób św. Ottona w kościele św. Michała w Bambergu.

8. Studzienka św. Ottona biskupa Bambergu w Cerkwicy.

9. Otto biskup Bambergu na obrazie w katedrze kamieńskiej namalowany w latach 80. XX wieku przez ks. Andrzeja Dowala ówczesnego wikarego parafii p.w. św. Ottona biskupa Bambergu, obecnego proboszcza w Trzebiatowie.

Obrazy 3-6 pochodzą z empory w kościele św. Michała w Bambergu, 28 drewnianych obrazów wykonanych w 1628 roku ilustruje życie św. Ottona.

Teraz orszak zbrojny był już bardzo przydatny. Na wyspie wyprawę misyjną napadli poganie, a biskup został ranny i zmuszony do opuszczenia miasta. Nikt nie zgłosił się do chrztu. Jako dobry dyplomata Otto dał sobie radę i w tej sytuacji, wymógł na Wolinianach przyrzeczenie, że przyjmą chrzest, jeśli tylko dadzą się wcześniej ochrzcić mieszkańcy Szczecina. Przeniesiono misję z powrotem na ląd, pod miasto Szczecin. Rokowania dowódcy straży biskupiej z tym znaczącym miastem okazały się bezskuteczne do czasu powrotu poselstwa od Krzywoustego, które przywiozło obietnicę księcia, że pomniejszy im daninę, płaconą corocznie, jeśli przyjmą chrześcijaństwo. Pozwolono w mieście zbudować dwa kościoły: jeden pod wezwaniem św. Wojciecha, drugi za miastem, pod wezwaniem św. apostołów Piotra i Pawła. Z początkiem grudnia 1124 roku Otton udał się statkiem kupca Wyszaka do dwóch większych osad rybackich: Gardźca leżącego w południowo-wschodniej części Wyspy Uznam, a następnie do Lubina na Wyspie Wolin. W obu miejscowościach ochrzcił znaczną liczbę ludności, poświęcił zbudowaną tam kaplicę i powrócił do Szczecina. W połowie zaś grudnia wyprawił się ponownie do Wolina. Powodzenie misji jak i wiadomość o groźbie Bolesława Krzywoustego oraz dane słowo sprawiły, że uroczyście powitano Ottona i cała społeczność przyjęła chrzest.

Otto Bamberski w trakcie pierwszej swojej misji na Pomorzu założył 11 kościołów i ochrzcił tysiące ludzi. Jednak tereny Pomorza Zachodniego dalej pozostawały w znacznej części pogańskie. Otton w 1125 roku musiał wracać do Bambergu dla pilnych spraw swej diecezji.

W trzy lata po pierwszej wyprawie misyjnej Otto Bamberski przybył znów na Pomorze. W kwietniu 1128 roku udał się on pomiędzy Lutyków. Przyjęto go tam wrogo, książę Warcisław I na wszelki wypadek przyszedł ze zbrojną pomocą i towarzyszył dalej wyprawie misyjnej Ottona w drodze na Uznam, drugą wielką wyspę przy ujściu Odry. Buntującym się mieszkańcom wyspy książę wyjaśniał, że na przyjęciu chrześcijaństwa nic nie tracą, a mogą zyskać, gdyż lepiej przyjmować je z poręki Polski, niż Niemiec. Wyrażał tym zrozumienie, że słowiańskim mieszkańcom Wyspy Uznam chrześcijaństwo nie przypada do przekonania, lecz przekonywał by przyjęli je ze względów politycznych. Stąd też były to nawrócenia połowiczne, ale na początek dobre i to. Chrzcił więc Otton ludność Uznamia przez tydzień, następnie jeszcze trzy tygodnie poświęcił mieszkańcom lądu. W tym czasie, w lipcu 1128 roku, w związku z zaleganiem daniny na granicy pomorskiej stanął Bolesław Krzywousty z wojskiem. Ottonowi Bamberskiemu udało się odwieść Bolesława Krzywoustego od zamiarów wojennych pod warunkiem, że Warcisław I złoży pewną kwotę na rzecz kościoła św. Wojciecha w Gnieźnie. Mógł teraz Otton dokonać wizytacji całego nawróconego kraju.

Z Pomorza Otton nie wracał do Bambergu, lecz wpierw udał się do Polski, odwiedzając jeszcze raz Gniezno, chociaż nie było mu to po drodze i dopiero z Gniezna udał się do swej diecezji w Bambergu. W czasie obu wypraw misyjnych na Pomorze założył Otto 14 kościołów w 12 miejscowościach. To jeszcze Bolesław Krzywousty i Warcisław I desygnowali księdza Wojciecha, współpracownika Ottona w czasie wypraw misyjnych na pierwszego biskupa pomorskiego.

Biskup Otto po powrocie do Bambergu z drugiej podróży misyjnej na Pomorze, 20 grudnia 1128 roku, wysłał do papieża Honoriusza II do poświęcenia pierścień biskupi przeznaczony dla przyszłego biskupa pomorskiego. Poświęcony pierścień Otto trzymał w skarbcu katedralnym do swojej śmierci. Dopiero biskup Egilbert, następca Ottona osobiście przekazał pierścień i inwestyturę ks. Wojciechowi z Wolina, kandydatowi na biskupa pomorskiego, desygnowanego jeszcze przez Bolesława Krzywoustego i Warcisława I. Wyczekująca postawa Ottona wobec uporządkowania spraw kościelnych na Pomorzu, trzymanie w skarbcu w Bambergu poświeconego przez papieża Honoriusza II pierścienia, przeznaczonego dla przyszłego biskupa pomorskiego, zastanawia wielu historyków do dziś. Czyżby Otto oczekiwał bulli papieskiej ustanawiającej go biskupem pomorskim? Książę Warcisław I został zamordowany przez pogańskiego Wieletę w 1135 roku. Bolesław Krzywousty zmarł 28 października w 1138 roku, w roku następnym 30 czerwca 1139 roku - Otto Bamberski.

W 1189 roku papież Klemens III kanonizował Ottona biskupa Bambergu. Otto był sprawnym zarządcą swojej diecezji, ale i dyplomatą znanym w skali europejskiej. W pamięci potomnych pokoleń zapisał się przede wszystkim jako Apostoł Pomorza, które nawiedził dwukrotnie w latach 1124-1125 i 1128, włączając je do wspólnoty chrześcijańskich narodów Europy. To staraniem Polski i pod jej przewodem dokonało się nawrócenie Pomorza oraz znacznej części Połabian. Gdy wyprawiał się tam Otton, kraje te należały do państwa polskiego, książęta ich podlegali polskiemu monarsze. Wiedział o tym niemiecki hierarcha, za każdym razem odwiedzał Gniezno. Uznawał polskie zwierzchnictwo nie tylko ku zachodowi nad Bałtykiem aż po ujście Odry, lecz także nad krajami połabskimi, z obu stron Łaby, nad późniejszą Brandenburgią i sąsiednimi jej ziemiami.

Najbardziej związanym historycznie ze św. Ottonem i jego kultem miastem w Polsce są Pyrzyce. Znajduje się tam studzienka ze źródłem św. Ottona, a od 10 czerwca 2006 roku św. Otto jest patronem tego miasta. W Cerkwicy k. Gryfic znajduje się druga studzienka św. Ottona. Św. Otto biskup Bambergu jest patronem Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Trzy parafie: w Kamieniu Pomorskim, Pyrzycach i Szczecinie poświęcone są św. Ottonowi, a w katedrze i konkatedrze znajdują się Jego relikwie. Wspomnienie św. Ottona obchodzone jest w kościele polskim 1 lipca.
Marian Klasik
Tekst został pierwotnie opublikowany na portalu miejskim Kamienia Pomorskiego (www.kamienpomorski.pl). Ilustracje i zdjęcia ze zbiorów autora przygotował do druku Michał Bajor.

Marian KLASIK - dziennikarz, historyk, regionalista, działacz społeczny z Kamienia Pomorskiego. Urodził się 21 maja 1939 roku w Rudzie Śląskiej-Goduli (województwo śląskie), od 1957 roku na Ziemiach Zachodnich, w województwie szczecińskim. Pracował w administracji samorządowej i organizacjach społecznych.

Od ponad 45 lat zajmuje się dziennikarstwem, współpracował z „Głosem Szczecińskim" i „Wiadomościami Zachodnimi", był redaktorem „Gazety Powiatowej - Ziemia Kamieńska", obecnie (2010) redaguje gazety samorządowe w trzech gminach i powiecie, współpracuje z warszawskim „Życiem Muzycznym" oraz „Archeologią żywą".

Historyk z zamiłowania. Inicjator budowy i współtwórca projektu pomnika-obelisku poświęconego von Kleistowi, postawionego w 300 lecie urodzin, także pomysłodawca posadzenia przed kamieńską katedrą dębu dla upamiętnienia wejścia w XXI wiek, nazwanego „Otton", a poświęconego św. Ottonowi biskupowi Bambergu - Misjonarzowi Pomorza. Autor następujących publikacji książkowych o tematyce historycznej: „Von Kleist powrócił do Kamienia", „700 lat historii Golczewa", „E.B. de Croy fundator organów w katedrze kamieńskiej", „Tajna Operacja Wywiadu PRL - Szpital polowy 250 w Dziwnowie", „Dziwnowski front 5.III.1945 - 4.V.1945", „Monografia powiatu kamieńskiego 1815-2010".

Podziel się swoimi wrażeniami i spostrzeżeniami na naszym Forum w dziale Historia Koszalina oraz Historia Pomorza. Jeśli znasz jakieś nieznane fakty lub ciekawostki, przekaż je nam wszystkim. Jeśli nie, włącz się do dyskusji, zaproponuj nowe tematy, zainteresuj się historię swojego miasta i regionu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Urodzony około 1060 lub 1061 roku we Frankonii Otto von Mistelbach, późniejszy św. Otto biskup Bambergu był bardzo ważną postacią dla historii Pomorza Zachodniego. Świątobliwy Otto, zwany Bamberskim, gdyż od 1102 roku był biskupem w niemieckim Bambergu, należy do rzędu niemieckich świętych, przyjaciół Polski. Otton z Bambergu. Po lewej: Posąg św.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nazywany był "Apostołem Pomorza" i "Ojcem klasztorów". Św. Otton z Bambergu przyniósł chrześcijaństwo na polskie ziemie. Nie obyło się jednak bez oporu
Marek Jaszczyński
GŁOS SZCZECIŃSKI
W tym roku minie 890 lat od pierwszej misji chrystianizacyjnej Świętego Ottona.

Jako młodzieniec przybył do Polski. Towarzyszył Opatowi Henrykowi z Wuzburga, który niedługo potem został arcybiskupem gnieźnieńskim. W Gnieźnie Otto prowadził szkołę katedralną, a w 1088 znalazł się na dworze księcia Władysława I Hermana w Płocku, gdzie brał udział w pertraktacjach dotyczących małżeństwa księcia z księżniczką Judytą Saficką, siostrą Henryka IV. Po ich ślubie Otton został mianowany dworskim kapelanem księżnej Judyty.

- O samym Ottonie mamy stosunkowo dużo wiadomości, oczywiście mając na względzie epokę, w której przyszło mu działać - mówi dr Radosław Skrycki, historyk z Uniwersytetu Szczecińskiego.

Jest świętym Kościoła katolickiego, a więc jego żywot i dokonania musiały zostać udokumentowane. Wiele wiadomości przekazali nam kronikarze średniowieczni oraz nowożytni, w tym i pomorscy. Na stałe wszedł także do pomorskiej historiografii ze względu na chrystianizację, którą na tym obszarze prowadził. Niewątpliwie był osobą bardzo dobrze wykształconą, czego efektem była szybka kariera w hierarchii kościelnej oraz "naukowej" średniowiecznej Polski - kontynuuje Skrycki.

Po opanowaniu Pomorza Zachodniego i podporządkowaniu go Polsce, Bolesław Krzywousty zaczął zabiegać o jego chrystianizację. Otton cieszył się poszanowaniem na polskim dworze, ponieważ pamiętano jego lojalność wobec polskiego władcy.

Autorytet, jaki posiadał biskup Otton zaważył na decyzji Bolesława Krzywoustego, który wysłał do Bambergu poselstwo wraz z eremitą Bernardem z prośbą o objęcie przewodnictwa planowanej wyprawy.

Przy wjeździe do Pyrzyc w kierunku wschodnim znajduje się osobliwy pomnik - studzienka upamiętniająca miejsce, w którym w czerwcu 1124 roku biskup Otton chrzcił pierwszych Pomorzan.

Na misję pomorską zgodę wyraził zarówno Otton z Bambergu, jak i papież Kalikst II oraz cesarz Henryk V. Wielka wyprawa rozpoczęła się w 1124 roku, w miesiącu czerwcu po skończeniu dni Zielonych Świątek (w 1124 roku Zielone Świątki przepadały na dzień 25 maja).

Biskup Otton nie chciał popełnić błędu swojego poprzednika, misjonarza Bernarda Hiszpana, którego asceza nie przypadła do gustu poganom.

- Bogata świta Ottona i udział polskich wojów również, miały nie tyle olśnić Pomorzan, co pokazać potęgę nowego Kościoła oraz jego protektora - mówi dr Radosław Skrycki, historyk Uniwersytetu Szczecińskiego.

W Gnieźnie misjonarza powitał Bolesław Krzywousty. Na polskim dworze uzgodniono zasięg i przebieg misji pomorskiej. W orszaku biskupa uczestniczyli trzej polscy duchowni w tym Wojciech, przyszły kapelana biskupa Ottona, który reprezentował interesy księcia Bolesława i polskiego Kościoła.

Otton był także tłumaczem, bowiem doskonale znał dialekt pomorski. - Tradycja przekazuje, że to właśnie znajomość polskiej mowy miała zadecydować o wysłaniu biskupa na Pomorze. Zapewne jest w tym część prawdy, należy jednak wątpić czy był to argument przesądzający. Trzeba pamiętać bowiem, że misje chrystianizacyjne miały charakter przede wszystkim polityczny, a liturgię odprawiano po łacinie. Zamysł Krzywoustego był taki, by prowadząc misję dokonać jednocześnie uzależnienia księcia Warcisława od siebie. Temu miała służyć obecność polskich zbrojnych w świcie Ottona, a gniew polskiego władcy był straszakiem dla potencjalnych agresorów - tłumaczy Radosław Skrycki

W Stargardzie, Otton spotkał się z księciem pomorskim - Warcisławem. Trzy dni odpoczywał w tym grodzie po trudach podróży, ustalając trasę misji. Następnie udał się do Pyrzyc, gdzie przebywał od 2 do 20 czerwca 1124 roku. Ochrzcił tam około 500 osób i zburzył pogańską świątynię, na miejscu której zbudowano drewniany kościółek.

Potem podążył do Kamienia Pomorskiego, gdzie ochrzcił "dużą liczbę osób płci obojga", a stamtąd do Wolina, gdzie napotkał opór mieszkańców. Później przyszła kolej na Szczecin. Na początku grudnia 1124 roku Otton udał się do Gardźca i Lubinia.

Wracając przez Szczecin, postanowił, że jeszcze raz pojedzie do Wolina. Wyruszył w połowie grudnia. Mieszkańcy grodu, po groźbach kary ze strony polskiego władcy, powitali misjonarzy z pokorą, wysłuchali nauk Ottona i przyjęli chrzest.

W Wolinie zbudowano kaplicę św. Wojciecha i Jerzego, a przed bramą grodu kaplicę Michała Archanioła. Ta ostatnia świątynia, z woli biskupa bamberskiego, stała się katedrą, siedzibą biskupstwa misyjnego, którą po zakończeniu akcji chrystianizacyjnej objął kapłan Wojciech.

Następnie orszak misyjny udał się do Kołobrzegu, wcześniej zatrzymując się w wielkiej wsi Kłodona, położonej niedaleko Trzebiatowa, gdzie ochrzczono wielu ludzi i zbudowano kościół ku czci św. Krzyża.

Kołobrzeżanie początkowo nie chcieli przyjąć chrztu, bowiem decyzję w tak ważnej sprawie uzależniali od konsultacji ze starszyzną, a ta przebywała wówczas na swych statkach na morzu. Jednak nauczanie i argumenty biskupa Ottona przyniosły pełny sukces i odbył się chrzest ludu pogańskiego.

Z Kołobrzegu misjonarze udali się do Białogardu, gdzie głoszono kazania, ochrzczono mieszkańców i zbudowano kościół p.w. Wszystkich Świętych. Gród ten był ostatnim przystankiem na trasie misji pomorskiej, podczas której biskup bamberski ochrzcił 22 165 osób i zbudował kilkanaście kościołów.

W czasie wyprawy doszło też do przypadków użycia przemocy. - Incydenty używania przemocy wobec biskupa, którym - co ciekawe - nie mógł także zaradzić sam książę Warcisław, zdarzały się sporadycznie. Jest to jednak zupełnie naturalne - nowy bóg, którego przynosił Otton, wymagał fizycznej likwidacji znaków dawnych, słowiańskich bogów. Wykorzenienia wielowiekowej kultury nie da się przeprowadzić z dnia na dzień bez wywoływania niezadowolenia ludności. Szczególnie warstw uprzywilejowanych, w tym i kapłanów - mówi Radosław Skrycki.
Marek Jaszczyński

# data[].attributes.attachment_link.description
Nazywany był "Apostołem Pomorza" i "Ojcem klasztorów". Św. Otton z Bambergu przyniósł chrześcijaństwo na polskie ziemie. Nie obyło się jednak bez oporu Marek JaszczyńskiGŁOS SZCZECIŃSKI W tym roku minie 890 lat od pierwszej misji chrystianizacyjnej Świętego Ottona. Jako młodzieniec przybył do Polski. Towarzyszył Opatowi Henrykowi z Wuzburga, który niedługo potem został arcybiskupem gnieźnieńskim.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święty Otton z Bambergu, biskup

Dokumenty o św. Ottonie są bardzo bliskie czasom jego działalności - a przez to wiarygodne. Jego żywot opisał bowiem w kilkanaście lat po śmierci Ottona mnich benedyktyński z opactwa w Prüfening, które założył św. Otton. Mamy ponadto jeszcze Żywot św. Ottona, skreślony przez Ebona, i Dialog o życiu św. Ottona, napisany przez Heborda. Obaj byli niemal współcześni Ottonowi.
Otton urodził się ok. 1060 r. w Szwabii, w rodzinie szlacheckiej. Do Polski przybył jako kleryk w orszaku opata Henryka z Würzburga, który został później arcybiskupem gnieźnieńskim. W Polsce Otton przebywał dłuższy czas, zapoznał się tu dobrze z językiem i miejscowymi obyczajami. Prowadził szkołę w Gnieźnie. W młodym wieku był kapelanem na dworze księcia Władysława Hermana (1079-1102). Przybył tam, aby pertraktować w sprawie małżeństwa księcia polskiego z Judytą Salijską, siostrą cesarza Henryka IV. Był już wtedy kapłanem i wpływową osobą (1088). Został też kapelanem księżnej.
Po pewnym czasie powrócił jednak do Niemiec. Został kanclerzem Henryka IV. Cesarz powierzył mu wykończenie katedry Najświętszej Maryi Panny w Spirze (niem. Speyer, jedno z najstarszych miast niemieckich, leżące nad Renem w pobliżu Karlsruhe). W grudniu 1102 roku Otton został mianowany biskupem Bambergu. 1 lutego 1103 r. mimo ciężkiej zimy Otton wszedł do swego miasta boso i w szacie pokutnej, co wywarło duże wrażenie na wiernych. Musiał się wyróżniać wśród biskupów niemieckich dużym taktem i zmysłem politycznym, skoro jemu właśnie powierzono bardzo delikatną misję pokojową między Henrykiem IV a papieżem Paschalisem II (1105). Dla zatwierdzenia swojej nominacji Otton udał się do Anagni we Włoszech, gdzie z rąk papieża otrzymał sakrę biskupią (1106). Na sejmie niemieckim w Würzburgu Otton został ponownie delegowany do Rzymu dla załatwienia spornych spraw między Henrykiem V a papieżem Kalikstem II (1121). W dużej mierze także zasługą Ottona było doprowadzenie do tzw. konkordatu wormackiego (1122). Na jego mocy cesarz zrzekł się inwestytury przez wręczanie oznak władzy biskupiej, pierścienia i pastorału, a Kościołowi zostawił wolny wybór. Jednak w Niemczech wybór biskupa miał się odtąd odbywać w obecności cesarza. Biskupi elekci mieli w Niemczech otrzymywać regalia w postaci berła przed konsekracją, poza Niemcami w cesarstwie - wkrótce po konsekracji.
Jako biskup Otton okazał się dobrym organizatorem diecezji. Zachował jedność z papieżem w czasie jego sporu z cesarzem. Czuwał nad wolnością Kościoła w swojej diecezji. Troszczył się o reformę kleru i o karność w klasztorach. Założył tak wiele nowych fundacji, że zasłużył sobie na przydomek "ojca zakonów". Założył bowiem 15 dużych i 6 mniejszych klasztorów. Popierał gorliwie i wspomagał cystersów i norbertanów (premonstratensów). Jednak największym jego dziełem było nawrócenie Pomorza.
W porozumieniu ze Stolicą Apostolską, na zaproszenie władcy polskiego, Bolesława Krzywoustego, Otton przybył do Polski wraz z 20 kapłanami. Do pomocy wziął także ludzi świeckich. Właśnie wtedy Bolesław Krzywousty pokonał księcia Pomorzan, Warcisława, i rozciągnął swoje panowanie po Bałtyk, Szczecin i wyspę Wolin. W układach pokojowych uzyskał od księcia zobowiązanie, że przyjmie on wraz ze swoim narodem chrześcijaństwo. Bolesław najpierw wysłał na Pomorze Bernarda Hiszpana (1122). Jego misja zakończyła się jednak fiaskiem. Książę zaprosił zatem biskupa Ottona, którego znał dobrze z lat młodzieńczych. Otton w 1124 r. przybył zatem do Gniezna, aby nawiedzić grób św. Wojciecha. Powitał go uroczyście - jako przedstawiciela papieża - metropolita gnieźnieński z duchowieństwem i ludem. Św. Wojciecha obrano za patrona wyprawy. Pobyt Ottona w Gnieźnie trwał trzy tygodnie. Bolesław ze swej strony zaopatrzył go w odpowiednią świtę wojskową (60 rycerzy) pod wodzą kasztelana Pawła z Sanoka oraz w konieczne środki misyjne. Pod koniec maja 1124 r. Otton wyruszył na Pomorze. Szli przez Ujście do Stargardu, gdzie nastąpiło spotkanie z księciem Szczecina, Warcisławem. Przybył on wraz ze swoją małżonką. Przyjął chrzest z bratem Raciborem i możnymi. Tym razem ludność pomorska, zachęcona przez Bolesława przyrzeczeniem ulg w daninach, okazała się sposobniejsza do przyjęcia chrześcijaństwa.
Jako pierwszą miejscowość, w której Otton głosił Ewangelię, wymienia się Pyrzyce, gdzie miał powstać kościół pod wezwaniem św. Maurycego. Stamtąd biskup udał się do rezydencji księcia Warcisława - do Kamienia Pomorskiego. Następnie przyszła kolej na Szczecin i inne miasta. Gorzej powiodło się w Wolinie. Omal nie doszło do krwawego starcia. Otton został tam pobity i był zmuszony ratować się w nocy ucieczką. Jednakże dzięki interwencji księcia Warcisława mógł powrócić i dalej udzielać mieszkańcom chrztu. Chrzest przyjęły nadto: Kołobrzeg, Białogard, Kamień, Kłodno, Lubin, Pyrzyce i Niekładz. W każdej z miejscowości zbudowano kościół i osadzono kapłanów. W Szczecinie i Wolinie ufundowano kościoły pod wezwaniem św. Wojciecha. Misja Ottona trwała osiem miesięcy. W lutym 1125 r. powrócił Otton przez Uznam, Wolin, Kamień, Kłodno, Kołobrzeg, Białogard i Ujście do Gniezna, aby omówić wyniki wyprawy, ocenić je, obmyśleć dalsze plany i przedstawić Bolesławowi konkretne życzenia Pomorzan. Teraz mógł powrócić do swojej diecezji, witany tam tryumfalnie jako apostoł Pomorza. W ciągu ośmiu miesięcy ochrzcił 22 000 Pomorzan.
W 1125 roku umarł Henryk V, a na tron wstąpił Lotar z Supplinburga. W 1127 roku Lotar urządził wyprawę zbrojną na Pomorze, które było lennem polskim. Warcisław przeszedł na stronę cesarza. W odpowiedzi na zbrojny napad Warcisława na Wielkopolskę i złamaną umowę, Bolesław Krzywousty ruszył z wojskiem na Pomorze. Wtedy Warcisław uprosił Ottona o pośrednictwo. Dzięki wielkiemu taktowi Ottonowi udało się najpierw pogodzić Warcisława ze Szczecinem i Wolinem, a potem z księciem Polski. Warcisław w roku 1128 udał się do Gniezna w towarzystwie Ottona, złożył hołd Bolesławowi i uznał zwierzchnictwo arcybiskupów gnieźnieńskich. Otton wyruszył na Pomorze przez Merserburg i Magdeburg. Na wiecu w Uznaniu zdobył pełny posłuch, potem w Szczecinie, w Dyminie, Wołogoszczy, Chochowie, Wolinie i w Kamieniu. Założył 14 ośrodków duszpastersko-misyjnych, wyposażył je w sprzęt liturgiczny, stworzył zręby organizacji kościelnej. Po drugiej wyprawie Otton wrócił ponownie do Gniezna, gdzie zatrzymał się siedem dni. Postanowił także założyć biskupstwo w Wolinie. Do jego założenia doszło jednak dopiero w dziewięć lat potem. Zostało ono założone ostatecznie dopiero w roku 1140.
Otton zmarł w Bambergu 30 czerwca 1139 r. Pochowano go w opactwie na Górze św. Michała pod Bambergiem. W 50 lat potem, w roku 1189, kanonizował go papież Klemens III (1187-1191). Książę Pomorza - Bogusław I, syn Warcisława, złożył znaczną ofiarę na świece na grób biskupa Ottona. Był to piękny symbol wdzięczności za światło Ewangelii, jakie przyniósł na Pomorze św. Otton. Św. Otton jest patronem archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i Pomorza.

W ikonografii św. Otton przedstawiany jest w stroju biskupa, czasami ma paliusz.

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2014

Ponadto dziś także w Martyrologium:

W Caerlon, w Anglii - męczenników Juliana i Aarona. Byli obywatelami starożytnego Urbs Legionum, a zginęli prawdopodobnie w roku 287.

W Clermont, w Owernii - św. Gawła, biskupa. Św. Grzegorz z Tours, który był jego bratankiem, opowiada o nim zarówno w swej Historii Franków, jak i w Żywotach Ojców. Gaweł zmarł w roku 551.
oraz:
św. Domicjana, opata (+ V w.); św. Eparchiusa, opata (+ 581); św. Marcina, biskupa (+ III w.); św. Symeona Salos (+ VI w.); św. Teodoryka, prezbitera (+ 633)

# data[].attributes.attachment_link.title
.:ILG:. - Czytelnia: 1 lipca - Św. Otton z Bambergu

# data[].attributes.attachment_link.description
Święty Otton z Bambergu, biskup Dokumenty o św. Ottonie są bardzo bliskie czasom jego działalności - a przez to wiarygodne. Jego żywot opisał bowiem w kilkanaście lat po śmierci Ottona mnich benedyktyński z opactwa w Prüfening, które założył św. Otton. Mamy ponadto jeszcze Żywot św. Ottona, skreślony przez Ebona, i Dialog o życiu św.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Kołobrzeg - Informacje, Atrakcje, Wydarzenia - MiastoKolobrzeg.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Po opanowaniu Pomorza Zachodniego i podporządkowaniu go Polsce, Bolesław Krzywousty zaczął zabiegać o jego chrystianizację. Posłał do papieża...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
(Żył około roku Pańskiego 1130).

Święty Otton należy do najznamienitszych Biskupów Kościoła katolickiego. Pochodził on ze znamienitego rodu hrabiów Albeck, osiadłego w Szwabii. Urodziwy i uzdolniony chłopczyna okazywał wielkie zdolności do nauk, rychła jednak śmierć rodziców, szczupłe wsparcie, jakiego mu udzielał brat jego Fryderyk, a mianowicie silne postanowienie, aby nie być nikomu ciężarem, spowodowały młodego Ottona do tego, że się wyniósł do Polski, aby przyjąć miejsce prywatnego nauczyciela i zebrać sobie jaki taki fundusik do dalszych studyów. Czystość jego obyczajów, szczera pobożność i szlachetność znamionująca jego postępowanie, utorowały mu drogę i ułatwiły wstęp do najznamienitszych rodzin. Książę Władysław wysoko go cenił, a księżna Judyta niezwłocznie po wyświęceniu jego na kapłana mianowała go swym kapelanem, i doświadczyła jego wierności i roztropności przy wielu zleceniach. Po jej zgonie pomyślano o powtórnem ożenieniu księcia Władysława, przeto Otton radził księciu pojąć za żonę Zofię, siostrę cesarza Henryka IV; małżeństwo to miało ścieśnić węzły przyjaźni między Polską a Niemcami, Ottona zaś wysłano w swaty do dworu cesarskiego. Jako też poseł uiścił się z danego polecenia ku zadowoleniu jednej i drugiej strony.
Nowa księżna, siostra cesarza, również zaszczyciła młodego kapłana swą łaską i zamianowała go swym spowiednikiem, a nadto posłem do Niemiec. Henryk IV poznał się na jego mądrości i wartości osobistej, więc po śmierci siostry przywołał go do siebie i zaliczył do swych dworzan. Otton wywierał wpływ jak najlepszy na cesarza słabego i chwiejnego, modlił się z nim rano i wieczorem i ułożył dlań całoroczny brewiarz. Pobożnością swoją i dobrym przykładem starał się wpłynąć na poprawę obyczajów dworzan i nie dopuścił w swej obecności słowa gorszącego. Mimo to wszyscy go miłowali i wysoko cenili. Jako skarbnik cesarski gorliwie się starał o wykończenie budowy katedry w Spirze, i wiernie zarządzał powierzonym na ten cel funduszem, gdy tymczasem poprzednicy jego, kierujący budową, dopuszczali się wielu przeniewierstw i licznych oszustw. Cesarz w uznaniu jego zasług mianował go kanclerzem.

W czasie tym umarł Biskup Bamberski, Ruprecht. Gdy deputacya mężów znamienitych rodem i godnością prosiła cesarza o następcę, rzekł monarcha: „Przeznaczyliśmy wam Biskupa górującego nad wszystkimi mądrością, pobożnością, gorącą wiarą, lubo wielu ze znakomitszej szlachty ofiarowało nam znaczne kwoty za osierocone Biskupstwo." Przedstawiwszy potem deputacyi kanclerza Ottona, mówił: „Patrzcie, otóż wasz Pan, nowy Biskup Bamberski."
Posłowie zasępili się, spojrzeli nieżyczliwie na Ottona, a hrabia Berengaryusz ośmielił się do cesarza odezwać w te słowa: „Tuszyliśmy sobie, że dasz nam Biskupa książęcego rodu, znanego nam z osoby; ten zaś jest nam nieznany i nie wiemy, kto on taki i skąd pochodzi." Urażony cesarz odpowiedział: „Pragniecie wiedzieć skąd on rodem? Ja mu jestem ojcem, a Kościół bamberski będzie mu matką. Jego posunięcie na tę godność będzie ciężką stratą dla mnie i mojego domu, a dla Kościoła waszego znamienitą ozdobą. Wartość jego sami później lepiej ocenicie."
Otton, przerażony nowem dostojeństwem, począł łzy ronić, na klęczkach błagając cesarza: „Zmiłuj się, panie; nie jestem godzien tego dostojeństwa i nie mam odpowiednich zdolności. Słusznie postąpisz, przychylając się do życzeń posłów." „Otóż widzicie - zawołał cesarz - jaka ambicya w tym człowieku! Dwa Biskupstwa, jakie mu dać chciałem, wręcz odrzucił; po raz trzeci czyni to samo. Ale cóż, mnie się zdaje, że Bóg go przeznaczył na tę godność!" i natychmiast dał mu pierścień i pastorał. Wypadek ten udobruchał posłów; podnieśli więc klęczącego i oddali mu hołd jako swemu przyszłemu panu i pasterzowi.
Otton nie opierał się więcej i przyjął godność Biskupią pod tym jedynie warunkiem, że mu ją sam Papież udzieli, poczem z wielką okazałością wprowadzono go do Stolicy Biskupiej. Stanąwszy przed bramą Bambergu, oświadczył, iż nie odbędzie wchodu jako książę panujący, lecz jako Biskup. Zsiadł przeto z konia i kroczył boso wśród niezliczonych tłumów zebranego ludu, z uwielbieniem go witającego. Niezadługo wyjechał do Rzymu, aby dopełnić ślubu. Papież Paschalis II sam go konsekrował, dał mu palliusz (taśma Biskupia z białej wełny) i okazał mu wielki szacunek. Po powrocie do Bambergu poświęcił cały swój czas i wszystkie siły obowiązkom pasterskim; wizytował dyecezyę, miewał kazania, odbywał wspaniałe nabożeństwa, założył około 20 klasztorów i zaprowadzał ulepszenia w dawniejszych. Cenił bowiem wysoko klasztory jako przytuliska, w których Chrystus Pan, miłosierny Samarytanin, okrytą ranami ludzkość goi na ciele i duszy i wyposaża hojnie na drogę wieczności. Prócz tego dbał o dobrobyt poddanych, stawiając mosty, wodociągi i zakładając wygodne trakty i bite drogi. Dla jednego tylko był surowym i skąpym, a to dla siebie samego. Odzież jego czystą była, ale skromną a nawet łataną. Gdy lokaj stawił raz przed nim rybę, mówiąc: „Niech Ci będzie na zdrowie, ks. Biskupie, bo ryby teraz drogie", zapytał, ile ten szczupak kosztuje. Dowiedziawszy się zaś, że dwa złote, odpowiedział Święty: „Precz z takim zbytkiem. Uchowaj mnie Boże tak dogadzać sobie. Jestem zdrów i mogę się posilić kawałkiem chleba." Natychmiast kazał zanieść szczupaka stojącemu przed bramą żebrakowi.
Już od dawna pragnąc się zrzec godności Biskupiej, wstąpił do Benedyktynów i prosił Opata Michelsberskiego o habit. Opat wysłuchał jego prośby i przyjął śluby jego zakonne pod warunkiem, że pozostanie Biskupem bamberskim. Otton rzekł: „Kiedy taka wola twoja, będę posłusznym w Imię Tego, który sam był posłusznym aż do zgonu."
Tymczasem w Polsce nie zapomniano o świętobliwym kapłanie. Bolesław III prosił go usilnie, aby należących do Polski bałwochwalczych Pomorzan, lud nieokrzesany i dumny ze swych bogactw, starał się nawrócić na wiarę chrześcijańską. Tęskniąc za tem, aby za Chrystusa życie położyć, poprosił Otton Papieża Kaliksta II o błogosławieństwo Apostolskie, a otrzymawszy je, wybrał się niebawem w drogę. Pomorzanie dotychczas wypędzali wszystkich misyonarzy, którzy do nich przybywali, aby im głosić Wiarę świętą i szydzili z nich, mówiąc: „Gdyby Bóg, którego macie za prawdziwego, był Panem Nieba i ziemi, nie przysyłałby do nas włóczęgów i żebraków takich, jak wy." Otton więc przybył z licznym i okazałym orszakiem, oświadczył powód swego przybycia i znalazł posłuch. Począł głosić Ewangelię świętą i po kilku tygodniach ochrzcił 27,000 pogan i powznosił wiele kościołów w miejsce świątyń pogańskich.
Obfite żniwo przerwał mu nagły wyjazd do Bambergu, gdzie trzeba było załatwić wiele spraw dyecezyalnych. Korzystając z jego oddalenia, rozjątrzeni na niego kapłani pogańscy, zebrali znaczną ilość stronników i pozaprowadzali w wielu miejscach obrządki pogańskie. Otton pośpiesznie wrócił, powetował doznane straty, pourządzał parafie chrześcijańskie i poddał je pod władzę Arcybiskupa gnieźnieńskiego. Wkrótce wezwali go posłowie cesarza Lotara do śpiesznego powrotu. Pochylony wiekiem, osłabiony na siłach wskutek poniesionych trudów i mozolnej pracy, poświęcił resztę sił życia zarządowi dyecezyi i troskom o ubogich, zakładaniu nowych klasztorów i szpitali, póki bolesna i nieuleczalna choroba nie położyła kresu jego życiu dnia 30 czerwca 1139.
Całe miasto tonęło we łzach na wieść o jego śmierci, płakali młodzi i starzy, dziewice i młodzieńcy, płakały wszystkie stany, kapłani, szlachta, ubodzy, bogaci, wieśniacy, mieszczanie, płakali wszyscy, czując niepowetowaną stratę. Rozliczne cuda działy się nad grobem jego w ulubionym przezeń Michelsbergu, a Papież Klemens III policzył go między Świętych Pańskich.

Jak zręcznie św. Otton umiał w sercach surowych i nieokrzesanych Pomorzan rozniecić zapał do chrześcijaństwa i Wiary św., tego dowodzą obrzędy i ceremonie przezeń używane przy Chrzcie św. Ochrzciwszy w mieście Pyrii 7000 pogan, nakazał im nasamprzód przez trzy dni pościć, dalej oczyścić się w łaźni, przywdziać białe szaty i dopiero potem stanąć do przyjęcia Sakramentu świętego.
Tymczasem kazał wmurować w ziemię trzy ogromne, głębokie na dwie stopy kotły czyli chrzcielnice, z których jedna była przeznaczona dla dzieci, druga dla mężczyzn, trzecia dla niewiast. Nad wszystkiemi rozpięte były piękne, barwiste zasłony na kształt namiotów. Przestrzeń wewnętrzną przedzielała zawieszona biała zasłona na dwie części. Zasłoną tą oddzieleni byli chrzceni od żądających Chrztu świętego w ten sposób, że jedni drugich widzieć nie mogli, a tem samem uczucie wstydu i skromności na szwank nie było narażonem.
Trzeciego dnia miewał Otton do zgromadzonych rozczulającą przemowę, odmawiał z nimi śluby chrzestne, namaszczał ich Olejem świętym i wiódł do namiotu chrzestnego, przeznaczonego dla każdego oddziału. Jeden tylko z mających być ochrzconym wchodził z ojcem chrzestnym do namiotu, składał swą suknię wierzchnią, oddawał ją z zapaloną świecą chrzestnemu i wchodził w wodę. Potem kapłan firankę cokolwiek na bok odsuwał, zanurzał po trzykroć w wodzie głowę proszącego o chrzest, odmawiając słowa przepisane rytuałem i namaszczał ciemię jego Krzyżmem świętem, kładąc zarazem na niego białą szatę i zasuwał zasłonę. Ochrzcony wychodził z wody, przywdział szatę chrzestną i wracał do innych, już ochrzconych.
Uroczystość ceremonii, nowe dla tego narodu i niezwykłe uwzględnienie wstydu i skromności, wywierało jak najzbawienniejszy wpływ na wszystkich i zwiększało cześć i uwielbienie dla wielkiego Biskupa.

Modlitwa.
Święty Biskupie, któż ci wyrówna w gorliwości kapłańskiej, w nieustannej i niestrudzonej pracy i żarliwości, z jaką starałeś się szerzyć Wiarę naszą świętą? Wstaw się za mną biednym grzesznikiem do Pana nad pany, po którego prawicy siedzisz, aby mnie wyleczyć raczył z oziębłości i obojętności, z jaką czasami pełnię obowiązki chrześcijanina. Niech mi nigdy nie schodzi z oczu twój święty przykład i ta myśl, że kiedyś przed trybunałem mego Stwórcy trzeba mi będzie zdać sprawę z każdego kroku i ze wszystkich moich postępków. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który króluje w Niebie i na ziemi. Amen.

Oprócz tego obchodzi Kościół święty pamiątkę następujących Świętych Pańskich, zamieszczonych w rzymskiem martyrologium:

Dnia 3-go lipca w Aleksandryi pamiątka św. Tryfona, Męczennika i jego 12 towarzyszy. - W Konstantynopolu męczeństwo św. Eulogiusza i jego towarzyszy. - W Cezarei w Kapadocyi śmierć męczeńska św. Hyacyntego, Podkomorzego u cesarza Trajana; oskarżony, że jest chrześcijaninem, został skazany na różne męczarnie aż nareszcie w więzieniu przez zagłodzenie żywot swój zakończył. - W Chiusi w Toskanii męczeństwo św. Ireneusza, Dyakona i Mustioli, Matrony, którzy męczarnie okropne znosić musieli pod cesarzem Aurelianem i tak zasłużyli na koronę męczeństwa. - Tegoż dnia śmierć męczeńska św. Marka i Mucyana, mieczem ściętych. Chłopiec pewien, który do nich zawołał, aby ofiary bogom nie składali, został za to obiczowany, a gdy przytem wiarę swą wyznawał głośniej jeszcze, zabito go również, a z nim także jakiegoś Pawła, zachęcającego również Męczenników do wytrwania w Wierze św. - W Laodycyi w Syryi uroczystość świętego Anatoliusza, Biskupa, którego pisma w podziw wprawiały nie tylko chrześcijan ale i niewiernych filozofów. - W Altino wspomnienie św. Heliodora, Biskupa, odznaczonego zarówno świętością jak i uczonością. - W Rawennie uroczystość świętego Datusa, Biskupa i Wyznawcy. - W Edessie w Mezopotamii przeniesienie z Indyi św. Tomasza, Apostoła; relikwie jego znalazły później swe miejsce spoczynku w Ortonie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Żywot świętego Ottona, Biskupa - Wikiźródła, wolna biblioteka

# data[].attributes.attachment_link.description
(Żył około roku Pańskiego 1130). Święty Otton należy do najznamienitszych Biskupów Kościoła katolickiego. Pochodził on ze znamienitego rodu hrabiów Albeck, osiadłego w Szwabii. Urodziwy i uzdolniony chłopczyna okazywał wielkie zdolności do nauk, rychła jednak śmierć rodziców, szczupłe wsparcie, jakiego mu udzielał brat jego Fryderyk, a mianowicie silne postanowienie, aby nie być nikomu ciężarem, spowodowały młodego Ottona do tego, że się wyniósł do Polski, aby przyjąć miejsce prywatnego nauczyciela i zebrać sobie jaki taki fundusik do dalszych studyów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Historia Pomorza Zachodniego - na Pomorzu Zachodnim krzyżowały się interesy Polski, Brandenburgii, Państwa Zakonnego, Meklemburgii, Szwecji, Danii i Cesarstwa Niemieckiego.

W IX-X wieku istniały tutaj silne ośrodki osadnicze. Początkowo powstawały osady, które często pozostawały wsiami. Inne leżące w dogodnych miejscach, przekształciły się w grody obronne. Stały się one potem siedzibą władców i zabezpieczały przed najazdami. W miarę wzrostu zaludnienia wokół grodów budowano obwarowane podgrodzia, w których rozwijały się ośrodki rzemieślnicze i handlowe. To właśnie one stały się zalążkiem późniejszych miast pomorskich.

Na początku X wieku Niemcy rozpoczęli najazdy na tereny między Łabą a Odrą. Pomorze Zachodnie stanowiło pierwszą dzielnicę, która w latach 963-972 została przyłączona do państwa Mieszka I. O przynależności do Polski przesądziły dwie zwycięskie bitwy (w 967 oraz w 972 bitwa pod Cedynią), które Mieszko I stoczył z niemieckim feudałami. W roku 1000, za panowania Bolesława I Chrobrego zostało założone biskupstwo w Kołobrzegu.

Państwo Bolesława Chrobrego

Pierwszym historycznym władcą był Warcisław, którego panowanie przypada na początek XII wieku. W tym okresie zaczęło tworzyć się samodzielne państwo - księstwo pomorskie. W roku 1121 teren ten zajęty został przez Bolesława Krzywoustego. Władca granice Polski z Niemcami doprowadził do położenia z czasów panowania Bolesława Chrobrego i Mieszka I.

Kilka lat później, w roku 1124 na zaproszenie Bolesława III Krzywoustego na Pomorze Zachodnie z misją chrystianizacyjną wyruszył Otton z Bambergu. Znając mentalność plemienia słowiańskich Pomorzan, nie powtarzał błędu swojego poprzednika Bernarda Hiszpana, który pieszo przybył na misję w ubogich szatach i boso i z tego powodu został wyśmiany, a wkrótce i pobity. Otton przyjechał na misję w asyście duchownych niemieckich i polskiego oddziału zbrojnego dowodzonego przez kasztelana santockiego Pawlika. Pod Stargardem powitał go książę pomorski Warcisław I, obiecując mu wsparcie w jego misji. Następnie biskup Otton skierował się do Pyrzyc, gdzie został dobrze przyjęty przez mieszkańców. Podobna akcja odbyła się też w Kamieniu Pomorskim, grodzie, w którym znajdowała się jedna z siedzib książęcych.

Nie wszędzie orszak Ottona witany był entuzjastycznie. Bramy miejskie Dąbia pozostały zamknięte przed biskupem i jego świtą[1] . Z niechętnym i nieufnym przyjęciem spotkał się Otton także w Wolinie. Biskup próbując kontynuować misję, został pobity i zmuszony do opuszczenia miasta. Jako dobry dyplomata Otto dał sobie radę i w tej sytuacji - wymógł na Wolinianach przyrzeczenie, że przyjmą chrzest, jeśli tylko dadzą się wcześniej ochrzcić mieszkańcy Szczecina, do którego wyruszał właśnie misjonarz.

W Szczecinie zniszczono świątynię Trygława, a posrebrzane głowy ocalałe z posągu trójgłowego boga zostały wysłane do Rzymu. Wkrótce lud szczeciński przyjął chrzest, lękając się represji ze strony Bolesława Krzywoustego. Następnie Otto wyruszył chrystianizować miasta Gartz (Gardziec), Lubin i Wolin, gdzie tym razem już nie napotkał oporu.

Tereny Pomorza Zachodniego pozostawały w znacznej części pogańskie. Brak księży, opór pogańskiej kasty kapłańskiej i dawne wierzenia ludu wciąż powodowały, że chrześcijaństwo na Pomorzu było słabe i powierzchowne. W związku z tym Otto pertraktował z królem Niemiec, który rościł sobie prawo do wszystkich terenów pomorskich położonych na zachód od Odry, aby ten pomógł mu zorganizować drugą wyprawę misyjną na te właśnie tereny.

Księstwo słupskie było lennem Korony Królestwa Polskiego w latach 1390-1446 i 1466-1474, mapa przedstawia księstwo w czasie panowania Władysława Jagiełły

Druga wyprawa misyjna Ottona rozpoczęła się wiosną 1128 roku. W Demmin powitał biskupa znów książę pomorski Warcisław I. Następnie został zwołany wiec możnych na Uznamie, gdzie Otton z Bambergu bez sprzeciwów uzyskał zgodę na działalność chrystianizacyjną. Kolejnymi etapami podróży Ottona były Wolgast (Wołogoszcz) i Gützkow (Choćków). W obu tych miejscowościach misjonarz kazał wznieść nowe kościoły. Wkrótce odwiedził również Szczecin, Wolin i Kamień Pomorski. Pośredniczył w zawarciu przymierza pomiędzy księciem Warcisławem i zbuntowanymi przeciw niemu grodami - Szczecinem i Wolinem. Formalne nawrócenie Pomorza Zachodniego w 1. połowie XII w. umożliwiło powołanie siedziby biskupiej w Wolinie i budowę w regionie wielu kościołów[2] .

W wieku XII Pomorze Zachodnie pozostawało pod zwierzchnictwem Polski, a jego ustrój upodabniał się do tych w innych dzielnicach państwa polskiego. W tym czasie zaczęły powstawać drogi handlowe łączące nadmorskie porty z miastami w głębi lądu.

W roku 1181 Pomorze poprzez krucjatę na Obodrytów zostało pozbawione poparcia Polski. Po niszczących najazdach książę Bogusław I w 1185 roku złożył królowi duńskiemu hołd lenny i zobowiązał się do płacenia rocznego trybutu[3] . W 1202 roku bracia Kazimierz II i Bogusław II złożyli hołd lenny Władysławowi Laskonogiemu, księciu wielkopolskiemu i krakowskiemu[4] . W 1216 Bogusław II złożył hołd królowi Danii Waldemarowi II i z jego rąk otrzymał księstwo pomorskie jako lenno[5] . W roku 1269 książę szczeciński Barnim I przyjął zwierzchność lenną Brandenburgii[6] [7] [8] [4] . Tenże hołd lenny złożony margrabiom brandenburskim, spowodował jednocześnie przekazanie na ich rzecz ziemi wkrzańskiej (na zachód od Szczecina)[9] . Pomorze Zachodnie przeszło pod opiekę Świętego Cesarstwa Rzymskiego i zaczęło tracić terytoria na zachodzie i południu. Utworzyła się granica między Pomorzem Zachodnim a Wielkopolską. Po tych zmianach szczególnie w czasach rządów księcia Barnima I na ziemiach zachodniopomorskich pojawiło się niemieckie prawo, a wraz z nim proces kolonizacji. Tereny na północ od Warty i Noteci zostały nazwane mianem Nowa Marchia. W roku 1295 Pomorze Zachodnie zostało na około 200 lat podzielone na dzielnice: szczecińską i wołogoską.

Dokumentem wystawionym 8 stycznia 1295 król niemiecki Adolf, hrabia Nassau potwierdził prawa brandenburskie do ziem zachodniopomorskich[10] .

W XIII wieku nastąpiły straty terytorialne. W roku 1229 Meklemburczycy zagarnęli obszary położone na zachód od rzeki Piany (okręgi Gnojno, Malchin, z miastami Güstrow, Teterow i Malchin), a rok później w roku 1230 na rzecz Brandenburgii została utracona ziemia teltowska (niem.) i ziemia barnimska, których władcy byli lennikami książąt pomorskich. Wobec dalszego zagrożenia ze strony Meklemburgii, Warcisław III szukał poparcia u Brandenburczyków. Układem z Kremmen (1236 rok) złożył hołd lenny margrabiom oraz odstąpił im ziemię stargardzką (z głównym miastem Burg Stargard) i bezrzecką (czyli okolice Neubrandenburga). W czwartym dziesięcioleciu XIII wieku Pomorzanom udało się odebrać władcom piastowskim kasztelanię cedyńską oraz okręgi Chojny i Myśliborza. Wobec braku potomstwa przez Warcisława III powstała obawa, że dzielnica dymińska może wpaść w ręce Askańczyków. Wobec tego Barnim I chciał sobie zapewnić dziedzictwo po kuzynie przy poparciu Brandenburgii. W roku 1250 zawarto układ w Hohen Landin, na mocy którego obaj książęta uznawali zwierzchnictwo lenne Brandenburgii, jednak z prawem dziedziczenia swych ziem. Ponadto Księstwo szczecińskie musiało odstąpić ziemię wkrzańską (z miastami Prenzlau, Lychen, Templin, Gramzow i Zehdenick). W roku 1260 utracono na rzecz Brandenburgii kasztelanię cedyńską (z miastami: Cedynia, Chojna, Myślibórz oraz Kostrzyn nad Odrą). W roku 1276 biskup kamieński Hermann von Gleichen pozbył się na rzecz Brandenburczyków ziemi lipiańskiej, a w roku 1280 ziemi świdwińskiej z miastami Świdwin i Drawsko Pomorskie.

Podział terytorialny Nowej Marchii w 1818

Od końca XIII wieku o terytorium zaczęli się starać najpierw Władysław Łokietek, a następnie Kazimierz Wielki pod pretekstem jednoczenia Polski. W 1325 roku doszło do zawarcia sojuszu polsko-pomorskiego przewidującego rozbiór Nowej Marchii wzdłuż rzeki Drawy, w związku z czym wojska polskie zaatakowały Nową Marchię wiosną 1326 roku. Konflikt trwający od 1323 zakończono układem frankfurckim z 14 sierpnia 1338. Gryfici szczecińscy, tj. Otto I i syn jego Barnim III, uregulowali stosunki z Brandenburgią. Układ zwalniał ich z zależności lennej, zapewniał jednak margrabiom brandenburskim sukcesję na wypadek wymarcia książąt szczecińskich. Ograniczenie inwestytury książąt pomorskich upadło w 1348, po pozbawionym dodatkowych warunków nadaniu uzyskanym od nowego króla rzymskiego Karola IV[11] . Na początku drugiej połowy XIV w., po wystąpieniu w Marchii Pseudo-Waldemara, książę Barnim III przesunął granicę wkrzańską daleko na południe, poza Angermünde, na wysokość Cedyni. Jednak po zainstalowaniu w Marchii Fryderyka Hohenzollerna (1411, 1415), w toku kilku z nim wojen, księstwo utraciło te nabytki. Granica ustabilizowała się znów na linii Olszy - Rędowy.

W roku 1390 książę Warcisław VII poddał Pomorze zwierzchnictwu lennemu Koronie Królestwa Polskiego. W okresie swojego panowania zaczął toczyć walkę z zakonem krzyżackim. Z jego polecenia w roku 1388 aresztowany i wzięty do niewoli został książę nadreński Wilhelm z Geldrii.

Gdy w XIV wieku król polski nadał szerokie przywileje handlowe kupcom miast Pomorza Zachodniego, to książęta pomorscy uczynili podobny krok i udzielili podobnych uprawnień kupcom polskim.

W roku 1410 po bitwie pod Grunwaldem ziemia szczecińska z nową siłą została atakowana przez Marchię Brandenburską. Toczone były głównie walki o ziemię wkrzańską. Po bitwie pod Angermünde w 1420 roku poległy wojska pomorskie, jednak dzięki ich ofiarności zatrzymany został marsz nieprzyjaciela na wschód.

Mapa Pomorza Zachodniego z XVII wieku

W wieku XIV na tron wstąpił książę pomorski z dynastii Gryfitów Eryk Pomorski. Władał on jednocześnie Norwegią, Szwecją i Danią oraz księstwem słupskim.

W roku 1464 między Brandenburgią a księstwem wołogoskim zaczęły toczyć się walki o ziemię szczecińską. Zgon ostatniego szczecińskiego Gryfity, Ottona III, w 1464 r. uaktywniał układ o podziale księstwa z 1295 r. Według niego dzielnice szczecińską przejąć mieli pozostali Gryfici. Elektor brandenburski Fryderyk II Żelazny miał inny pogląd na ten temat i według niego margrabiowie mieli przejąć księstwo w razie wymarcia Gryfitów-szczecinian.

Z tego powodu odbyły się dwie wojny między Pomorzem a Brandenburgią: 1464-1472 (I wojna o sukcesję szczecińską) i 1478-1479 (II wojna o sukcesję szczecińską). Po sukcesach pomorskich w pierwszej fazie wojny, elektor brandenburski Albrecht III Achilles przejął inicjatywę i ze swoją dwunastotysięczną armią zdobył Banie, oblegał Pyrzyce, spustoszył okolice Stargardu i dobra klasztoru w Kołbaczu, spalił Pełczyce, następnie zdobył zamek w Wapnicy i w Szadzku. Wojna zakończyła się 26 czerwca 1479 r. niekorzystnym dla Bogusława X pokojem przęsławskim (Pokój w Prenzlau).

W 1478 odnowiła się wojna pomorsko-brandenburska, którą wznowił nie pogodzony z pokojem przęsławskim Warcisław X, umocniony sojuszem z królem węgierskim Maciejem Korwinem. Po przegranej kampanii wojennej przez Pomorzan, do zawarcia rozejmu doprowadził poseł polski Jan Sapieński (z Sepna), wojski poznański. W jego wyniku pokonany Bogusław X zawarł 26 VI 1479 upokarzający drugi pokój przęsławski, jednak po śmierci Albrechta Achillesa w 1486 Bogusław nie odnowił już hołdu jego następcy, a dalsze rokowania z udziałem króla polskiego, przyniosły Traktat Pyrzycki z 1493 r. i rezygnację Hohenzollernów ze zwierzchnictwa lennego, przy zagwarantowaniu im sukcesji na wypadek wymarcia Gryfitów. Do Pomorza powróciły zamki wkrzańskie i lenna rycerskie między Rędową i Odrą oraz między Tywą i Odrą. W 1529 roku zawarto Traktat w Grzmiącej, potwierdzający prawa sukcesyjne dla elektorów brandeburskich. Zawarty układ stanowił fundament do roszczeń brandenburskich po 1637 roku, kiedy zmarł ostatni książę z dynastii Gryfitów - Bogusław XIV.

W czasie Wojny trzydziestoletniej w 1636 roku siły austriackie i saskie wkroczyły na Pomorze i do Meklemburgii, jednak po początkowych sukcesach zostały pokonane przez Szwedów pod dowództwem Johana Banéra w bitwie pod Wittstock.

Po zawarciu traktatu westfalskiego w 1648 roku Pomorze Zachodnie zostało podzielone. Król szwedzki otrzymał Pomorze Przednie ( Vorpommern) i wyspę Rugię, a margrabia-elektor Brandenburgii otrzymuje Pomorze Tylne i biskupstwo kamieńskie ( Kamień Pomorski).

Prowincja Pomorze w 1905

Po I rozbiorze Polski w 1772 roku nastąpił rozkwit gospodarczy terytorium. W tym okresie zaczęto m.in. budowę portu w Świnoujściu. Na początku XIX wieku zaczął rozwijać się przemysł stoczniowy, cementowy, chemiczny i rolno- spożywczy. Dzięki likwidacji ceł sundzkich łatwiejszy stał się handel przez cieśniny duńskie.

Po I wojnie światowej Pomorze Zachodnie znalazło się w granicach Rzeszy Niemieckiej. Po zakończeniu II wojny światowej wschodnią część Pomorza Zachodniego przyznano Polsce; ludność niemiecką przesiedlono[12] do Niemiec, na teren ten przybyli m.in. Kresowianie[13] . Zachodnia część Pomorza Zachodniego ( Pomorze Przednie) znalazła się w granicach radzieckiej strefy okupacyjnej, a następnie w NRD. Obecnie niemiecka część wraz z Meklemburgią stanowi kraj związkowy Meklemburgia-Pomorze Przednie, w Polsce województwo zachodniopomorskie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia Pomorza Zachodniego - na Pomorzu Zachodnim krzyżowały się interesy Polski, Brandenburgii, Państwa Zakonnego, Meklemburgii, Szwecji, Danii i Cesarstwa Niemieckiego. W IX-X wieku istniały tutaj silne ośrodki osadnicze. Początkowo powstawały osady, które często pozostawały wsiami. Inne leżące w dogodnych miejscach, przekształciły się w grody obronne. Stały się one potem siedzibą władców i zabezpieczały przed najazdami.

# data[].attributes.headline
Podbój Pomorza przez Bolesława Krzywoustego. Wspaniały triumf rozsławił go w całej Europie

# data[].attributes.subject
Podbój Pomorza przez Bolesława Krzywoustego. Wspaniały triumf rozsławił go w całej Europie

# data[].attributes.attachment_link.title
Największy sukces Bolesława Krzywoustego. Przyniósł mu sławę i podziw w całej Europie

# data[].attributes.attachment_link.description
Podbój całego Pomorza – a nie tylko jego skrawków lub samego ujścia Wisły – był największym pragnieniem, wręcz fiksacją Bolesława Krzywoustego. W pewnym momencie wydawało się, że trwały sukces jest już bardzo bliski. Każdy z pierwszych Piastów noszących imię Bolesława okazał się władcą pyszałkowatym…

# data[].attributes.body
https://www.niedziela.pl/artykul/29853/nd/Szlakiem-sw-Ottona-z-Bambergu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święty Otton - Misjonarz Pomorza przyszedł na świat ok. 1060 r. w południowych Niemczech - w Szwabii. Znany jest przede wszystkim jako Otton z Bambergu, jako że w latach 1102-1139 był biskupem bamberskim. Był sprawnym zarządcą swojej diecezji i dyplomatą znanym w skali europejskiej. Jednak w pamięci potomnych pokoleń zapisał się przede wszystkim jako Apostoł Pomorza, które przemierzał dwukrotnie w latach 1124/1125 i 1128, włączając je do wspólnoty chrześcijańskich społeczności Europy.
W sobotę 5 czerwca br. odbyła się bardzo interesująca wyprawa turystyczno-pielgrzymkowa, która wiodła szlakiem drugiej misji ewangelizacyjnej św. Ottona na Pomorzu. Niezwykle interesujący, zarówno pod względem religijnym, jak i historycznym wyjazd został zorganizowany przez Szczeciński Klub Katolików. Na trasie naszej współczesnej wyprawy odwiedziliśmy miejscowości z drugiej wyprawy św. Ottona, położone obecnie po stronie niemieckiej - w landzie Meklemburgia (Pomorze Przednie). Naszym przewodnikiem na pielgrzymim szlaku był Zygmunt Cywiński, który chętnie służył swoją wiedzą historyczną na temat życia i działalności św. Ottona.
Św. Otton przeprowadził dwie wyprawy misyjne na pogańskie Pomorze. Pierwsza trwała od kwietnia 1124 r. do marca 1125 r., natomiast druga: od kwietnia do grudnia 1128 r. Ze wszystkich misji prowadzonych wówczas na terenie Polski tylko misja św. Ottona zakończyła się pełnym sukcesem. Misjonarz, kończąc drugą wyprawę, założył (w sumie w I i II wyprawie misyjnej) na Pomorzu 14 kościołów w 12 miejscowościach. Trasa drugiej wyprawy wiodła przez takie miejscowości, jak: Bamberg - Saksonia - Magdeburg - Hawelberg - Jezioro Morzyckie - Demmin - Uznam - Wolgast - Gützkow - Szczecin - Wolin - Kamień Pomorski - Gniezno - Bamberg.
Pierwszą miejscowością na trasie naszego turystyczno-pielgrzymkowego wyjazdu, była miejscowość Słup (z niem. Stolpe). Mogliśmy tam zobaczyć ruiny pierwszego na Pomorzu Zachodnim klasztoru benedyktynów, ufundowanego przez księcia Racibora, stryja zamordowanego ok. 1135 r. Warcisława I, za którego władztwa Pomorze zostało schrystianizowane. Na pamiątkę tej tragicznej śmierci, wybudowano tam mały kościółek, a w 1153 r. klasztor, w którym spoczęły zwłoki założyciela dynastii Gryfitów.
Następnie zatrzymaliśmy się przy niezwykłym kamieniu, stojącym przy drodze Anklam - Jarmen. Po stronie wschodniej tego wysokiego na półtora metra kamienia, znajduje się wyryty krzyż łaciński, natomiast po stronie zachodniej - zauważyć można wyryty rysunek człowieka. Kamień wiązany jest z tragiczną śmiercią księcia Warcisława I w 1135 r., który prawdopodobnie w tym miejscu został zamordowany przez pogańskiego Wieletę. Obiekt ten jest najstarszym kamieniem upamiętniającym zbrodnię na Pomorzu i należy do najstarszych pomników Księstwa Pomorskiego.
Kolejnym punktem programu była wizyta w miejscowości Dymin (Demmin). Tutaj, w ewangelickim kościele pw. św. Bartłomieja, mogliśmy zobaczyć interesującą ekspozycję poświęconą życiu i działalności św. Ottona. Wystawione obrazy to reprodukcje z klasztoru św. Michała w Bambergu.
Choćków (Gützkow) - ważny w średniowieczu ośrodek pogańskiego kultu - to kolejna miejscowość na szlaku naszej wyprawy. Na pewno na długo pozostanie w naszej pamięci osoba pastora - Hansa Joachima Jeromina, pełniącego obecnie posługę w tej miejscowości. Niezwykle serdeczny i gościnny człowiek, zapoznał nas z historią swojej parafii. Tutaj Otton nakazał zbudowanie kościoła w miejsce zniszczonych świątyń pogańskich. Tutaj także do założonej misji dotarły z Bambergu wozy ze złotem, srebrem i drogocenną odzieżą, których zażądał sam Otton. Te wszystkie kosztowności były niezbędne do dalszego kontynuowania wyprawy misyjnej.
Krocząc szlakiem drugiej wyprawy św. Ottona - dotarliśmy do Wołogoszczy (Wolgast). Jest to miasto portowe, położone nad cieśniną Peenestrom. W XII wieku, była to - obok Szczecina - druga stolica Księstwa Pomorskiego. Naszą uwagę skupiliśmy tutaj na kościele pw. św. Piotra, w którym znajduje się krypta mieszcząca sarkofagi miejscowych książąt i dwie płyty nagrobne z rytami, z których jedna przedstawia postać z włócznią. Wołogoszcz była także ważnym ośrodkiem kultu religijnego. Na początku XII w. mieściła się tutaj świątynia bóstwa Jarowita. Po wprowadzeniu chrześcijaństwa Otton z Bambergu wzniósł w Wołogoszczy, podobnie jak w Choćkowie, kościół, w którego miejscu został następnie wzniesiony ww. dzisiejszy kościół pw. św. Piotra.
Ostatnim odwiedzonym przez nas miejscem, związanym z postacią patrona naszej archidiecezji, była miejscowość Uznam (Usedom). Tutaj 10 czerwca 1128 r., na wiecu możnowładców lucickich, miejscowa ludność przyjęła chrzest. Na pamiątkę tego wydarzenia, w miejscu starego grodziska słowiańskiego stoi wielki krzyż z białego granitu, na którym widnieje napis „W Zielone Świątki - 10 czerwca 1128 r. - wodzowie Wenedów na Pomorzu Zachodnim przyjęli chrzest...".
Św. Otton był niezwykłą postacią w historii Pomorza. Ma on wielkie znaczenie również dla współczesnych - zarówno Polaka, jak i Niemca. Niezwykły, godny podkreślenia i znamienny jest fakt, iż niemiecki biskup stał się patronem diecezji szczecińsko-kamieńskiej. Wyprawa zorganizowana przez Szczeciński Klub Katolików niewątpliwie pozwoliła wielu osobom na nowo odkryć tą niezwykłą i niezmiernie ważną dla nas wszystkich - Chrześcijan i Pomorzan XXI wieku - postać.

Osoby zainteresowane postacią św. Ottona, jego misją ewangelizacyjną na Pomorzu i kultem z nim związanym odsyłamy do najnowszej publikacji pt. „Święty Otton z Bambergu - Ewangelizator Pomorza. Jego misja i kult". Książka ukazała się w ramach serii „Studiów i rozpraw" Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego.
Redakcja

# data[].attributes.attachment_link.description
Święty Otton - Misjonarz Pomorza przyszedł na świat ok. 1060 r. w południowych Niemczech - w Szwabii. Znany jest przede wszystkim jako Otton z Bambergu, jako że w latach 1102-1139 był biskupem bamberskim. Był sprawnym zarządcą swojej diecezji i dyplomatą znanym w skali europejskiej.

# data[].attributes.headline
Otton z Bambergu przybył do Kamienia Pomorskiego

# data[].attributes.subject
Otton z Bambergu przybył do Kamienia Pomorskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Otton z Bambergu przybył do Kamienia Pomorskiego (ZDJĘCIA)

# data[].attributes.attachment_link.description
Już po raz piąty rozpoczął się Jarmark Świętego Ottona w Kamieniu Pomorskim. Na placu przy Katedrze powstała słowiańska osada a na błoniach przy murach obronnych rozłożyli swój obóz łucznicy. Do jutra będzie można zapoznać się z pracą rzemieślników czy skosztować jadła przyrządzanego na dawne sposoby.

# data[].attributes.attachment_link.title
Święty Otton, a sprawa pyrzycka - Wersja Podstawowa #1

# data[].attributes.headline
PARAFIA RZYMSKO-KATOLICKA PW. ŚW. OTTONA W KAMIENIU POMORSKIM

# data[].attributes.subject
PARAFIA RZYMSKO-KATOLICKA PW. ŚW. OTTONA W KAMIENIU POMORSKIM

# data[].attributes.attachment_link.description
Parafia w Kamieniu Pomorskim istnieje od XII w. Jest owocem misji chrystianizacyjnej z inicjatywy Bolesława Krzywoustego, a przeprowadzona przez św. Biskupa Ottona z Bambergu w Księstwie Pomorskim Księcia Warcisława. Pierwsze biskupstwo powstało w Wolinie, gdzie została zbudowana katedra. Jednak w 1…

# data[].attributes.headline
Parafia pw. Świętego Ottona z Bambergu w Szczecinie

# data[].attributes.subject
Parafia pw. Świętego Ottona z Bambergu w Szczecinie

# data[].attributes.attachment_link.title
Parafia pw. Świętego Ottona z Bambergu w Szczecinie na osiedlu Zawadzkiego | Parafia w Szczecine na Zawadzkiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Kościół św. Ottona w Słupsku – Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.title
Chrystianizacja Pomorza Zachodniego - Google My Maps