# data[].attributes.headline
    Φαίνεται πως είναι

# data[].attributes.body
Φαίνεται πως είναι της μοίρας μου γραφτό να αφήσω την τελευταία μου πνοή για την πατρίδα. Επιθυμία μου είναι μόνο το καλό της πατρίδας. Δεν με νοιάζει τι θα απογίνω πια. Οι συνθήκες του πολέμου είναι άθλιες. Στις ζωές μας πλέον επικρατεί το σκοτάδι, η πείνα, η μελαγχολία και η μοναξιά.

Καθημερινά αντικρίζω πτώματα και τραυματισμένους ανθρώπους, κάτι που με διαλύει ψυχολογικά. Σιχαίνομαι και πικραίνομαι. Κρατώντας στα χέρια μου ένα φονικό όπλο, αναγκάζομαι να αφαιρώ ζωές συνεχώς, στερώντας τους το δικαίωμα για ζωή.

Βλέπω τη μάνα και τους κοντινούς μου ανθρώπους σε άθλια κατάσταση, γεγονός που με πληγώνει αδιάκοπα. Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί πως έχω χρέος απέναντι στην πατρίδα. Πρέπει να σταθώ και να παραμείνω δυνατός, πολεμώντας με γενναιότητα, ανδρεία και τόλμη.

Εύχομαι από τα βάθη της καρδιάς μου να απελευθερωθεί αυτός ο τόπος από τους Τούρκους και να υπάρχει ομόνοια και σεβασμός μεταξύ όλων των λαών. Τότε μόνο η ζωή όλων θα είναι όμορφη και γαλήνια, δίχως πολέμους και θανάτους.

Κ. Π.

# data[].attributes.headline
   Βγήκαμε μέσα στη νύ

# data[].attributes.body
Βγήκαμε μέσα στη νύχτα ανάμεσα σε φωτιές και σπαθιά... Το Μεσολόγγι πίσω μας καιγόταν, μα η ψυχή μας έμεινε όρθια. Περπατούσαμε μέρες και νύχτες πεινασμένοι, διψασμένοι, ώσπου η θάλασσα μας έφερε στη Ζάκυνθο. Οι άνθρωποι εδώ μας δέχτηκαν με δάκρυα και ψωμί.

Κοιτάζοντας τον ουρανό, νιώθω ακόμα τη φλόγα της πατρίδας μέσα μου. Μπορεί να σωθήκαμε, όμως η καρδιά μου είναι πάντα πολιορκημένη από τη μνήμη των συντρόφων που έμειναν για πάντα πίσω. Και όμως, είμαστε ελεύθεροι, γιατί πολεμήσαμε για το δίκιο και την Ελλάδα!

Ν. Π.

# data[].attributes.headline
    Αγαπητό ημερολόγιο

# data[].attributes.body
Αγαπητό ημερολόγιο,

Οι καιροί και οι μέρες εδώ στο Μεσολόγγι περνούν πολύ δύσκολα και βασανιστικά. Οι συνθήκες είναι αντίξοες, δεν ευνοούν καθόλου τη μάχη και τον αγώνα μας. Οι δυνάμεις μου έχουν στερέψει, νιώθω το σώμα μου να με εγκαταλείπει, χωρίς να μπορώ να αντισταθώ. Δεν έχω δύναμη πλέον ούτε το τουφέκι μου να σηκώσω και να ανταποκριθώ στο ιερό μου χρέος. Η πείνα, οι κακουχίες και οι αντίξοες συνθήκες και καταστάσεις μας έχουν αποδυναμώσει, δεν μας έχουν αφήσει πολλά περιθώρια ελπίδας και αίσθησης νίκης. Μας τρώει η λάσπη, η ψείρα και η βρώμα. Μας τρώει τα σπλάχνα καθημερινά ο πόνος και ο φόβος του θανάτου…

Ξέρω πώς πρέπει να κάνω υπομονή, συνεχίζοντας τον αγώνα μου. Υπάρχουν όμως στιγμές που λυγίζω, γιατί δεν έχω από πού να πιαστώ, για να πείσω τον εαυτό μου να συνεχίσει και να μην υποκύψει στον εχθρό. Το μόνο που με κρατάει όρθιο είναι η οικογένειά μου, πως πολεμώ για αυτούς, για να υπερασπιστώ υψηλά ιδανικά και πως μαζί με αυτούς θα κερδίσω και εγώ την ελευθερία μου. Μέσα μου νιώθω πως η ψυχή μου είναι ελεύθερη, με ελεύθερο φρόνημα, αλλά δεν βρίσκω τη δύναμη να συνεχίσω. Γνωρίζω πως οι Έλληνες είναι άξιοι πολεμιστές, πιο άξιοι ίσως και πιο δυνατοί απ' τους εχθρούς. Γνωρίζω ταυτόχρονα πως αυτήν την αδυναμία και την ψυχική εξάντληση που μας διακατέχει πλέον και υπερβαίνει τη θέληση και την πίστη μας, πως μία μέρα θα είμαστε ελεύθεροι, τη γνωρίζει ο εχθρός και δε θα αργήσει να την εκμεταλλευτεί.

Προσπαθώ όμως να είμαι όσο το δυνατόν πιο αισιόδοξος, γιατί ξέρω πως οι σκέψεις μου δεν πρόκειται να βοηθήσουν στον αγώνα μου για ελευθερία. Πολλές φορές νιώθω πως δεν αξίζει να συνεχίσω να πολεμώ, πως είναι προτιμότερο να παραδοθώ στον εχθρό. Όμως οι Έλληνες είμαστε και ήμασταν πάντα γεννημένοι αγωνιστές από τα παλιά χρόνια μέχρι σήμερα. Κρατιέμαι από την ελπίδα πως μία μέρα θα είμαστε ελεύθεροι και θα σφίξουμε τους δικούς μας ανθρώπους στην αγκαλιά μας χωρίς το φόβο της σκλαβιάς και της υποταγής στους Τούρκους.

Σε αφήνω τώρα, για να συνεχίσω ακάθεκτος στον αγώνα μου.

Μ.Α.

# data[].attributes.headline
    Τι μάνα είμαι άραγ

# data[].attributes.body
Τι μάνα είμαι άραγε εγώ, που δεν μπορώ να βοηθήσω ή έστω να ταΐσω το παιδί μου; Δεν είμαι άξια μάνα, ενώ ξέρω ότι το παιδί μου είναι έτοιμο να πεθάνει, είμαι ανήμπορη να το βοηθήσω. Λύπη μεγάλη έχω στην καρδιά μου. Δεν μπορώ να φύγω. Είμαι εγκλωβισμένη εδώ, αλλά δεν θέλω να προδώσω την πατρίδα μου. Υπόσχομαι ότι θα κάτσω να αντισταθώ για το έθνος και θα το καταφέρω για την πατρίδα μου.

Ά. Γ.

# data[].attributes.headline
    Ένα χρόνο είμαστε 

# data[].attributes.body
Ένα χρόνο είμαστε νηστικοί μέσα στα τείχη. Όλεθρος όπου και να κοιτάξεις, πτώματα παντού, άνθρωποι στα όρια του θανάτου. Το φαγητό, πιο σπάνιο από το χρυσό, κι εμείς το έλεος του Θεού, μα θαρραλέοι κι ατρόμητοι απέναντι στο θάνατο. Με πίστη και μαχητικότητα απέναντι στους Τούρκους, όση μας έχει απομείνει, για να κρατηθεί η πόλη ζωντανή, με τη μοίρα μας τη μαύρη, και τις γυναίκες να κλαίνε με πόνο οδυνηρό στην καρδιά και τρόμο φοβερό. Ηττημένος, εγώ βλέπω τον θάνατο στα μάτια χωρίς ελπίδα να επιζήσω, τρομαγμένος με τη μόνη λύση στο μυαλό μου να είναι ο θάνατος, για να τελειώσει το μαρτύριο και για την πατρίδα ηρωικά να πέσω.

Μ.Σ.

# data[].attributes.body
Απρίλης 1826, Μεσολόγγι

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Σήμερα κλείνουμε τρία χρόνια από την πολιορκία. Η πείνα μας θερίζει, δεν έχουμε τροφή. Αναγκαζόμαστε να τρώμε μέλη από τα σώματα των νεκρών, προσπαθώντας να επιβιώσουμε με ό,τι έχουμε. Σήμερα το πρωί, κάτι δυσάρεστο μας συνέβη. Πέθανε ο εκλεκτός συμπατριώτης μας, ο λόρδος Μπάιρον, από τον λιμό που κυριεύει την πόλη μας, από τον οποίο πεθαίνουν πολλά γυναικόπαιδα και πολεμιστές. Ο λιμός και η εξουθένωση καραδοκούν. Ο θάνατος σίγουρα είναι κοντά. Κάποιες στιγμές νιώθω ότι ο θάνατος είναι αναπόφευκτος και το μόνο σίγουρο είναι πως θα πεθάνουμε όλοι, από άκρη σε άκρη της πόλης. Ο πόνος με κυριεύει, τα μάτια μου δακρύζουν με τη σκέψη ότι θα χαθούμε όλοι και η καρδιά μου ραγίζει, όταν βλέπω τη μάνα μου ανίσχυρη να κλαίει..

Σ. Κ.

# data[].attributes.headline
   Είμαι ένας Μεσολογγ

# data[].attributes.body
Είμαι ένας Μεσολογγίτης από τους λίγους που έχουν διασωθεί και θέλω να σας αφηγηθώ αυτά που πέρασα. Αρχικά είχαμε πολύ μεγάλο πρόβλημα, αφού είχαμε κινδύνους από παντού. Δεν είχαμε να φάμε, αλλά είχαμε αναγκαστεί να τρώμε μέχρι και ανθρώπινη σάρκα. Είχαμε το φόβο ότι, όταν μας κάνουν επίθεση οι Τούρκοι, δεν θα μπορούμε να αντισταθούμε, αφού από την ταλαιπωρία και την κούραση δεν θα μπορούσαμε να σταθούμε αντάξιοι. Ούτε όπλα δεν μας είχαν απομείνει πολλά. Έπειτα, ακόμα θυμάμαι, όταν μια μάνα για να μπορέσει να ταΐσει τα νεογνά τη,ς αναγκάστηκε να θυσιάσει τον άντρα της, για να μπορέσει με κάποιο τρόπο να τα θρέψει. Μας είχαν μαυρίσει τα μάτια από αυτά που βλέπαμε. Αφού να φανταστείτε, επειδή είχε ανθίσει η φύση και ήταν Απρίλιος, δεν μπορούσαμε να το χαρούμε με όλα αυτά που συνέβαιναν. Πραγματικά, δεν θυμάμαι κι εγώ ο ίδιος πώς αντέξαμε χωρίς νερό ή τροφή για τόσες μέρες.

Μπορεί να είμαι τώρα από τους τυχερούς που έζησα, αλλά πραγματικά αυτά τα ψυχικά τραύματα που μου έχουν απομείνει τα σκέφτομαι συνέχεια και είναι δυσβάστακτα. Εύχομαι κανένας να μην περάσει όλα αυτά που περάσαμε εμείς εκεί.

Σ.Α.

# data[].attributes.headline
   Ζούμε δύσκολα και φ

# data[].attributes.body
Ζούμε δύσκολα και φοβάμαι τους Τούρκους. Δεν θέλω να χάσω τα παιδιά μου. Ο σύζυγος έχει πάει να πολεμήσει, αλλά δεν ξέρω αν θα γυρίσει. Δεν μπορώ να ζήσω σε αυτήν την κατάσταση, γιατί καθημερινά πλησιάζουμε τον θάνατο. Οι άνθρωποι πεινούν και αγωνίζονται να ζήσουν. Υπάρχει λύπη, στενοχώρια και πόνος από αυτούς που φροντίζουν την πατρίδα τους. Το τέλος όμως είναι κοντά και πρέπει να το αποδεχτώ.

Φ.Λ.

# data[].attributes.headline
    Οι Σουλιώτες αντισ

# data[].attributes.body
Οι Σουλιώτες αντιστάθηκαν στο Μεσολόγγι με τιμή και ανδρεία απέναντι στον τουρκικό ζυγό. Έτσι έδειξαν πόσο θάρρος έχουν και πόσο άξιοι πολεμιστές είναι. Οι Σουλιώτες τη στιγμή εκείνη είχαν μεγάλο πειρασμό, όταν έβλεπαν τη φύση να ανθίζει την άνοιξη και τους εαυτούς τους να αντιμετωπίζουν τους Τούρκους σε μια άνιση μάχη με τη σιγουριά του θανάτου. Στη μάχη του Μεσολογγίου η πάλη για τους Έλληνες δεν ήταν μόνο σωματική, αλλά και ψυχική, καθώς η ζωή τους καλούσε να ζήσουν, με τίμημα τη σκλαβιά.

Ε.Κ.

# data[].attributes.headline
   Τι μάνα είμαι άραγε

# data[].attributes.body
Τι μάνα είμαι άραγε εγώ, που δεν μπορώ να βοηθήσω ή έστω να ταΐσω το παιδί μου; Δεν είμαι άξια μάνα, ενώ ξέρω ότι το παιδί μου είναι έτοιμο να πεθάνει, είμαι ανήμπορη να το βοηθήσω. Λύπη μεγάλη έχω στην καρδιά μου. Δεν μπορώ να φύγω. Είμαι εγκλωβισμένη εδώ, αλλά δεν θέλω να προδώσω την πατρίδα μου. Υπόσχομαι ότι θα κάτσω να αντισταθώ για το έθνος και θα το καταφέρω για την πατρίδα μου.

Ά. Γ.

# data[].attributes.headline
Δεν έχω άλλη αντοχή· <

# data[].attributes.body
Δεν έχω άλλη αντοχή·

δεν έχει τέλος αυτή η πάλη,

η πείνα γύρω μου χτυπά σαν άβυσσος την πόλη.

Το φως γύρω μου λιγοστό,

των παιδιών το βλέμμα καίει,

κι η νύχτα απλώνει σκοτεινιά,

την ώρα που η ψυχή κλαίει.

Γυρεύω λίγο ανασασμό,

μα δύναμη δεν έχω, τ

ου κάμπου η αύρα δροσερή

και άλλο δεν αντέχω.

Η γη σωπαίνει μυστικά·

του αηδονιού δεν ακούγεται η λαλιά,

το φως κυλά τριγύρω μου,

μα στην ψυχή μου καταχνιά.

Κι η μέρα πριν ξημερωθεί,

το φως της πόλης λεηλατεί.

Κάπου μακριά οι άνθρωποι έχουνε ψωμί, στέγη κι ελπίδα,

κι εγώ στο έρμο μου κορμί κουρνιάζω μόνος σαν νυχτερίδα.

Τ’ αμπέλια τόπους άνθιζαν

— μα τώρα όλα σωπαίνουν.

Το σκουληκάκι αναζητά τροφή,

τα άνθη ευωδιάζουν

κι οι πέτρες οι ολόχρυσες

για θυσίες επιμένουν.

Σαν όνειρο φεύγει η ζωή,

το δάκρυ κατεβαίνει,

σαν το χορτάρι το ξερό,

που την ψυχή μαραίνει.

Κι όμως βαθιά στα στήθια μου

σιγομιλεί το χρέος·

μα έφτασε πια ο καιρός βαρύς,

μα και μοιραίος. (συλλογικό δημιούργημα της Γ’ τάξης)

# data[].attributes.headline
Καθημερινά νιώθω αγωνί

# data[].attributes.body
Καθημερινά νιώθω αγωνία για τον γιο μου. Δεν μπορώ να κοιμηθώ, γιατί αναρωτιέμαι αν ζει ή αν πέθανε. Έχω άλλα τρία μικρότερα παιδιά, που προσπαθώ κάθε μέρα να τα καθησυχάζω, γιατί φοβούνται. Πάω, μαζεύω ξύλα, επειδή κρυώνω πολύ και έχω κουραστεί. Γιατί να γίνεται όλο αυτό; Κάθε μέρα προσεύχομαι για τα παιδιά, για εμένα και για τον γιο μου που είναι στον πόλεμο μακριά από το σπίτι μου. Ελπίζω κάποια στιγμή να τελειώσουν όλα αυτά τα κακά και να γυρίσει ο μοναχογιός μου και να ζήσουμε όλοι υγιείς και ευτυχισμένοι. Σ. Π

# data[].attributes.headline
Κάθε μέρα και πιο δύσκ

# data[].attributes.body
Κάθε μέρα και πιο δύσκολη! Τον καημό μου καμία μάνα να μην τον βρει! Φοβάμαι για τον μεγάλο μου γιο, έναν γενναίο Σουλιώτη, άραγε είναι ασφαλής; Τα μικρά μου λιμοκτονούν, μαζί κι εγώ. Χήρα, μόνη με δύο μικρά στο σπίτι κι η πείνα να μας έχει θερίσει. Ακόμα δεν καταλαβαίνω πώς με βαστούν τα πόδια μου, πώς στέκομαι ακόμα όρθια. Το κλίμα μουντό, παντού καταχνιά, όπως και στην ψυχή μου, από το άγχος για τον γιο μου.

Χθες βράδυ, καθώς πλησίαζα το δωμάτιο των μικρών, τα είδα αγκαλιασμένα να κρυώνουν, προσπαθώντας να ζεσταθούν. Εκεί δεν μπόρεσα να κρατήσω τις στενοχώρια μου στα μάτια μου και δάκρυσα.

Πλέον ζούμε στον φόβο. Φοβάσαι για την τύχη των παιδιών σου και τη δική σου. Φοβάσαι αν η ζωή σου κατρακυλήσει ανέλπιστα στη δίνη της ιστορίας. Ε. Α.

# data[].attributes.headline
Η πείνα τα μάτια μου ε

# data[].attributes.body
Η πείνα τα μάτια μου εμαύρισε.

Δίχως κουράγιο.

Δίχως φαγητό.

Δίχως τέλος, μένουμε εδώ.

Κι η πείνα να κυριεύει τα κορμιά.

Τα διαπερνά.

Κι η κούραση, ανελέητη,

ύπουλη και σιωπηλή,

σε κάνει να καταρρέεις.

Δεν έχει τέλος η θλίψη.

Είναι ζωντανή.

Και συνεχίζει.

Ολοένα συνεχίζει.

Όσο κι αν προσπαθώ,

απεγνωσμένος,

τίποτα δε γίνεται πια.

Η κούραση κι η πείνα αυξάνεται,

το κουράγιο μειώνεται,

μαρτυρικά και ακατάπαυστα. Α. Λ

# data[].attributes.headline
Δεν μπορώ να μένω ακόμ

# data[].attributes.body
Δεν μπορώ να μένω ακόμα εδώ. Θέλω να φύγω. Θέλω την ελευθερία τη δική μου και της οικογένειάς μου. Δεν έχω την ικανότητα να καλύψω τις ανάγκες των παιδιών μου, γιατί δεν βρίσκω φαγητό ούτε νερό. Τα νερά που πίνουμε είναι όλα βρώμικα και πολύ πιθανόν να κολλήσουμε μικρόβια. Είμαι εξαντλημένη, εξουθενωμένη. Δεν μπορώ να συνεχίσω να ζω άλλο έτσι.

Χ.Π.

Ένα πουλί πήρε ένα σπυρί τροφή και εγώ η καημένη αργοπεθαίνω από την πείνα! Μακάρι να είχα έστω και λίγο φαγητό να ξεφύγω από το καθημερινό μαρτύριο. Έρχεται το τέλος μου. Κάθε μέρα και ένα καινούργιο βάσανο. Ας πεθάνω να τελειώνουμε καλύτερα από το να βασανίζομαι κάθε μέρα από την ανυπόφορη πείνα. Τέτοια θλίψη και πόνο δεν έχω ξανανιώσει. Π.Ν.

# data[].attributes.headline
Δεν αντέχω άλλο την πε

# data[].attributes.body
Δεν αντέχω άλλο την πείνα. Θέλω απλά να τελειώσουν όλα, να κλείσω τα μάτια μου και όλα να έχουν γίνει, όπως ήταν πριν. Βλέπω μικρά ζώα να ταΐζουν τα παιδιά τους και νιώθω ανίκανη ως μητέρα. Η πόλη νεκρή, ο κόσμος άφαντος. Ήθελα να προσπαθήσω για μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά μου, αλλά χωρίς καν τα βασικά, νερό και φαΐ, είμαστε ήδη όλοι χαμένοι, περιμένοντας το τέλος. Λ. Α.

# data[].attributes.headline
   Κατέφυγα στη Ζάκυνθ

# data[].attributes.body
Κατέφυγα στη Ζάκυνθο και σώθηκα. Οι μέρες που προσπαθούσαμε να φύγουμε ήταν πολύ δύσκολες. Ήμασταν τυχεροί που δεν πεθάναμε. Ήμασταν πεινασμένοι. Με δυσκολία βρίσκαμε φαγητό να φάμε. Ήμασταν αδύναμοι. Και η ζωή μέσα στα τείχη ήταν αφόρητη. Την πρώτη φορά που προσπαθήσαμε να καταφύγουμε στη Ζάκυνθο, πήγαμε να πεθάνουμε, αλλά τελικά τα καταφέραμε.

Όσο ήμασταν εγκλωβισμένοι, σκεφτόμασταν ότι δεν θα τα καταφέρουμε και ότι χωρίς φαγητό δεν πρόκειται να επιβιώσουμε. Μετά από αυτό είχαμε φοβηθεί και ήμασταν πολύ απελπισμένοι. Στο τέλος πήραμε το θάρρος, βγάλαμε τις σκέψεις από το μυαλό μας και αποφασίσαμε να αγωνιστούμε μέχρι το τέλος.

Φίλε μου, Η κατάσταση πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Μέρες τώρα εγώ και οι συναγωνιστές μου είμαστε νηστικοί, καταβεβλημένοι, και οι κοιλιές μας όλο φουσκώνουν από την πείνα. Η αδυναμία φαίνεται στα πρόσωπα και τα σώματά μας, αλλά είμαστε όλοι σε επαγρύπνηση. Χθες δύο φίλοι λιποθύμησαν, μάλλον από την ασιτία. Ο ένας ξύπνησε, με λίγο νεράκι θαλασσινό, ο άλλος όμως όχι. Δεν σου το κρύβω, απελπίζομαι και αγανακτώ, αφού βοήθεια δεν φτάνει. Φίλοι χάνονται κάθε μέρα και θλίβομαι, μα οι υπόλοιποι αγωνιζόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις. Η κατάσταση είναι τραγική, μα πάνω απ' όλα είμαστε πιστοί στον αγώνα και ανυποχώρητοι ως το τέλος! Γ. Ι

# data[].attributes.headline
   Είμαι Μεσολογγίτης.

# data[].attributes.body
Είμαι Μεσολογγίτης. Κατέφυγα στη Ζάκυνθο, για να αποδράσω από την Πατρίδα μου, η οποία πολιορκήθηκε.

Ζω μόνος, χωρίς τους αγαπημένους μου. Θυμάμαι την κάθε μέρα που περνούσε. Οι Οθωμανοί δεν σταματούσαν την πολιορκία. Ήμουν αγκαλιά με την αδερφή μου. Δεν μπορούσα να την αφήσω μόνη. Όμως χαθήκαμε και δεν μπορούσα να τη βρω πουθενά. Έψαξα παντού, μάταια. Αργότερα έμαθα από έναν γείτονα πως είναι νεκρή. Μια σφαίρα διαπέρασε τον θώρακά της και κατέρρευσε μπροστά στα μάτια του. Τρία βράδια έκλαιγα με καημό. Θρηνούσα.

Τότε ήταν που αποφάσισα να φύγω. Πέρασα ανάμεσα από οικογένειες που πεινούσαν, φοβούνταν και μάχονταν για τη ζωή, πέρασα μέσα από τη φωτιά. Αίμα, όπλα, φωνές και εγώ μέσα μου ήξερα μόνο πως θα μπορούσα να τα καταφέρω. Διέφυγα από το λιμάνι, το βράδυ που οι Τούρκοι δεν έβλεπαν καλά, γιατί το φεγγάρι ήταν λειψό. Έκλεψα μια βάρκα και βρέθηκα ξαφνικά μόνος να κάνω κουπί στο Ιόνιο. Στο τέλος είδα στεριά. Ένιωσα σαν ναυαγός σε ξένο τόπο. Τώρα, δυο μήνες μετά την πολιορκία, ζω άστεγος σε ένα μέρος δίπλα από ένα παντοπωλείο στο οποίο και δουλεύω. Μου λείπει η αδερφή μου. Εκείνη τη μέρα κατάλαβα πως «όποιος πεθάνει σήμερα, χίλιες φορές πεθαίνει». Ι.Ι

# data[].attributes.headline
   Μετά από πολλές προ

# data[].attributes.body
Μετά από πολλές προσπάθειες, κατάφερα να ξεφύγω και να αναζητήσω καταφύγιο στη Ζάκυνθο. Εδώ είναι όλα ήρεμα προς το παρόν, και επιτέλους μπορώ να ηρεμήσω έπειτα από όλα αυτά που περάσαμε. Πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, και ένα από τα άτομα αυτά ήταν ο αδερφός μου. Τώρα πια νιώθω, λες, και έχασα τα πάντα. Ε.Κ.

Το Μεσολόγγι είναι ένας εφιάλτης που δεν βγαίνει ποτέ από το μυαλό μου! Ήμασταν παγιδευμένοι εκεί για μήνες. Δεν είχαμε να φάμε. Όποιος έβγαινε από το Μεσολόγγι πέθανε ακαριαία. Σε μια στιγμή που ήμασταν εξουθενωμένοι, τρώγαμε ό,τι βρίσκαμε, χωρίς ενδοιασμό, ακόμα και το νεκρό σώμα των συμπολιτών μας, μόνο και μόνο, για να κρατηθούμε στη ζωή. Ο εφιάλτης αυτός ήταν χωρίς τέλος… Κ.Δ

# data[].attributes.headline
    Η πιο oδυνηρή εμπε

# data[].attributes.body
Η πιο oδυνηρή εμπειρία της ζωής μου ήταν η έξοδος από το Μεσολόγγι. Νεκροί παντού, εγώ όμως ήμουν πολύ τυχερός. Ευτυχώς δεν είχα τη μοίρα χιλιάδων συμπατριωτών μου, που μπορεί να είναι ξεχασμένοι σε λίγα χρόνια. Είχαμε την ομορφιά της φύσης δίπλα στη φρίκη της εξόδου, τι ειρωνεία! Δεν μπορώ να φανταστώ να πέθαινα στο Μεσολόγγι, ηρωικά, αλλά από χέρι αγαρηνό. Οι υπόλοιποι νεκροί άθαφτοι και υποτιμημένοι θα είναι από τους Οθωμανούς και κανείς δεν θα ενδιαφέρεται. Παντού φωτιές, όπλα, κραυγές. Μάνες να έχουν χάσει τα παιδιά τους στο πλήθος, αδύναμοι γέροντες να χαροπαλεύουν. Κρίμα στο Μεσολόγγι! Έπεσε άδικα. Ι. Μ.

# data[].attributes.headline
Πριν από μία εβδομάδα 

# data[].attributes.body
Πριν από μία εβδομάδα φτάσαμε στη Ζάκυνθο, δυστυχώς όσοι προλάβαμε, γιατί δεν είμαστε πολλοί. Δεν μπορείς να φανταστείς τι βάσανα περάσαμε, για να φτάσουμε να ως εδώ. Οι Οθωμανοί μας κυνηγούσαν, όπου και να πηγαίναμε. Στην προσπάθεια μας να τους αντιμετωπίσουμε, έχασα τον καλύτερό μου φίλο, με τον οποίο είχαμε πολεμήσει σε όλες τις μάχες μαζί. Άλλο κακό που περάσαμε ήταν η τραγική πείνα. Δεν μπορούσαμε να αντέξουμε άλλο σε αυτήν την κατάσταση. Έπρεπε κάπως να δράσουμε. Για αυτό την προηγούμενη Δευτέρα αποφασίσαμε να φύγουμε. Με τόσες ταλαιπωρίες που περάσαμε, ίσως να ήταν προτιμότερο να είχα θυσιαστεί για την πατρίδα, ώστε να λυτρωθώ και να μη νιώθω πια αυτόν τον πόνο και την θλίψη. Μ.Θ. Ξύπνησα μετά από όλα αυτά, μετά την έξοδο και όλα γύρω μου ήταν κατεστραμμένα και καμένα. Όσα συνάντησα στον δρόμο της φυγής, μου προκάλεσαν μόνο έκπληξη και φρίκη. Τα δέντρα μαύρα, υπήρχε μόνο ξερό χορτάρι, όσο περπατούσα, ήταν λες και δεν υπήρχε ζωή. Ακόμα και τα ζώα είχαν λουφάξει στις φωλιές τους. Μόνο ένα δέντρο είδα, με λιγοστά πράσινα φύλλα, ήξερα ότι κατευθυνόμουν προς τη Ζάκυνθο και ήμουν κοντά. Μετά είδα ξανά λίγη πρασινάδα και λίγες λουλούδια, τα μισά ήταν ξεραμένα. Ευτυχώς έφτασα. Χ. Λ.

# data[].attributes.headline
Δεν μπορώ πια με την κ

# data[].attributes.body
Δεν μπορώ πια με την κατάσταση αυτή. Δεν έχω να φάω φαγητό. Τα παιδιά μου πεινάνε, πεινάω και εγώ. Όλο αυτό που θα πάει; Τι θα απογίνουμε; Φθονώ όσους τα έχουν όλα. Μου λείπουν... Η οικογένειά μου και εγώ δεν έχουμε πια τίποτα. Κουράστηκα να ζω εδώ, περιμένοντας κάθε ώρα και στιγμή τον θάνατο. Θέλω να ζήσω τη ζωή που ονειρεύομαι με την οικογένειά μου. Όχι αυτή που περνάω τώρα. Μόνο τα βάθη της καρδιάς μου ξέρουν πως νιώθω. Θέλω να ζήσω, μα τώρα πια είναι αργά.

Μ. Κ.