# data[].attributes.headline
Bezpieczne wakacje nad wodą – jak zadbać o siebie i bliskich?

# data[].attributes.subject
Bezpieczne wakacje nad wodą – jak zadbać o siebie i bliskich?

# data[].attributes.body
Bezpieczny wypoczynek nad wodą to świadome decyzje każdego z nas. Przestrzeganie poleceń ratowników, stały nadzór nad dziećmi i rezygnacja z alkoholu – te najważniejsze zasady mogą zapobiec tragedii.

Źródło: https://fundacjaotylii.pl/bezpieczne-wakacje-nad-woda-jak-zadbac-o-siebie-i-bliskich/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=bezpieczne_wakacje_nad_woda_o_czym_warto_pamietac&utm_term=2026-07-01, dostęp 01.07.2026

# data[].attributes.attachment_link.title
Bezpieczne wakacje nad wodą – jak zadbać o siebie i bliskich? - Fundacja Otylii

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpieczny wypoczynek nad wodą to świadome decyzje każdego z nas. Przestrzeganie poleceń ratowników, stały nadzór nad dziećmi i rezygnacja z alkoholu – te najważniejsze zasady mogą zapobiec tragedii. Kilka ważnych informacji na początek Ponad 60% wypadków nad wodą w Polsce ma miejsce w miejscach niestrzeżonych – kąpiel i trening wyłącznie tam, gdzie jest obecność ratowników… Czytaj dalej Bezpieczne wakacje nad wodą – jak zadbać o siebie i bliskich?

# data[].attributes.headline
Broszura Ministerstwa Edukacji Narodowej - PROFILAKTYKA

# data[].attributes.subject
Broszura Ministerstwa Edukacji Narodowej - PROFILAKTYKA

# data[].attributes.body
W NUMERZE: Wychowanie i program wychowawczo-profilaktyczny w szkołach i placówkach PROFILAKTYKA TEMAT MIESIĄCA Miesiąc Świadomości Zdrowia Psychicznego Gala finałowa konkursu „Odblaskowa szkoła” MAJ 2026

# data[].attributes.headline
Edukacja zdrowotna w nowej odsłonie – zmiany w podstawie programowej w świetle Reformy 2026 Kompas Jutra

# data[].attributes.subject
Edukacja zdrowotna w nowej odsłonie – zmiany w podstawie programowej w świetle Reformy 2026 Kompas Jutra

# data[].attributes.body
🧭 Edukacja Zdrowotna: Gotowi na „Kompas Jutra 2026”?

Od 1 września 2026 roku wchodzi w życie Reforma 2026, a wraz z nią zupełnie nowy, obowiązkowy przedmiot: Edukacja Zdrowotna.

Co znajdziesz w tej prezentacji?

🔍 Konkrety: Co dokładnie usunięto, a co dodano do podstawy programowej (cyberbezpieczeństwo, zdrowie psychiczne, pierwsza pomoc).

🎯 Nowe podejście: Jak rozwijać u uczniów praktyczne kompetencje zamiast wkuwania teorii.

💡 Inspiracje: Jak uczyć o dobrostanie w sposób żywy, warsztatowy i bliski realiom współczesnej młodzieży.

# data[].attributes.headline
Edukacja zdrowotna i edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne - projekty rozporządzeń Ministra Edukacji skierowane do konsultacji publicznych

# data[].attributes.subject
Edukacja zdrowotna i edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne - projekty rozporządzeń Ministra Edukacji skierowane do konsultacji publicznych

# data[].attributes.body
Projekty rozporządzeń skierowane do konsultacji

Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, które potrwają do 11 czerwca br. zostają skierowane projekty rozporządzeń Ministra Edukacji:

zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia,

w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej,

w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół,

w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja zdrowotna i edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne - projekty rozporządzeń Ministra Edukacji skierowane do konsultacji publicznych - Ministerstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekty rozporządzeń, które wprowadzają przedmiot edukacja zdrowotna jako obowiązkowy oraz przedmiot edukacja zdrowotna - zdrowie seksualne jako nieobowiązkowy.

# data[].attributes.headline
Co się dzieje gdy zjesz za dużo cukru -  zabawna kreskówka

# data[].attributes.subject
Co się dzieje gdy zjesz za dużo cukru -  zabawna kreskówka

# data[].attributes.body
żródło: https://www.facebook.com/reel/1364100519102939

# data[].attributes.attachment_link.title
495K views · 1.1K reactions | Uproszczone ale super zobrazowane ♥️

#cukier #dietetyczka | Dr Paulina Ihnatowicz - dietetyk kliniczny

# data[].attributes.attachment_link.description
Uproszczone ale super zobrazowane ♥️

#cukier #dietetyczka

# data[].attributes.headline
Wypalenie – jak chronić młodych sportowców?

# data[].attributes.subject
Wypalenie – jak chronić młodych sportowców?

# data[].attributes.body
Współczesny sport stawia przed dziećmi i młodzieżą coraz większe wymagania. Coraz częściej pasja gaśnie zanim młody człowiek zdąży rozwinąć swój potencjał. Właśnie w tym miejscu pojawia się problem jakim jest „wypalenie”. Ten wpis pokazuje, jak chronić młodych sportowców przed wypaleniem – konkretnie i praktycznie.

źródło: Fundacja Otylii, https://fundacjaotylii.pl/wypalenie-jak-chronic-mlodych-sportowcow/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=kiedy_pasja_potrzebuje_wsparcia_zobacz_co_dla_was_przygotowalismy&utm_term=2026-05-26

# data[].attributes.attachment_link.title
Wypalenie - jak chronić młodych sportowców?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wypalenie w sporcie? Dowiedz się, jak wspierać młodych sportowców aby mogli cieszyć się tym co robią jak najdłużej!

# data[].attributes.headline
„Po dwóch stronach ekranu, po jednej stronie rozmowy”

# data[].attributes.subject
„Po dwóch stronach ekranu, po jednej stronie rozmowy”

# data[].attributes.body
„Po dwóch stronach ekranu, po jednej stronie rozmowy” to przewodnik, który tworzy przestrzeń do rozmowy o cyfrowym świecie między młodymi a dorosłymi – szczerze, spokojnie i bez wzajemnego niezrozumienia.

Napisany z perspektywy młodego pokolenia, krok po kroku wprowadza rodziców i opiekunów w codzienność nastolatków. Pomaga zrozumieć, jak młodzi odbierają świat online, co w nim robią i skąd biorą się różnice w postrzeganiu cyfrowej rzeczywistości.

Na końcu przewodnika znajdują się karty z pytaniami do dyskusji – proste narzędzie, które pomaga rozpocząć rozmowę między młodym a dorosłym, pokazać własną perspektywę i naprawdę zrozumieć drugą osobę.

Całość oparta jest na aktualnych badaniach oraz głosach samych nastolatków. Nie trzeba znać się na algorytmach – wystarczy chcieć słuchać.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przewodnik po świecie pokolenia dorastającego w dobie algorytmów

# data[].attributes.attachment_link.description
„Po dwóch stronach ekranu, po jednej stronie rozmowy” to przewodnik, który tworzy przestrzeń do rozmowy o cyfrowym świecie między młodymi a dorosłymi – szczerze, spokojnie i bez wzajemnego niezrozumienia. Napisany z perspektywy młodego pokolenia, krok po kroku wprowadza rodziców i opiekunów w codzienność nastolatków. Pomaga zrozumieć, jak młodzi odbierają świat online, co w nim robią i skąd biorą się różnice w postrzeganiu cyfrowej rzeczywistości. Pokazuje zarówno szanse, jak i realne zagrożenia związane z codziennym korzystaniem z internetu, a przede wszystkim daje konkretne wskazówki, jak reagować, rozmawiać i wspólnie ustalać zasady. Na końcu przewodnika znajdują się karty z pytaniami do dyskusji – proste narzędzie, które pomaga rozpocząć rozmowę między młodym a dorosłym, pokazać własną perspektywę i naprawdę zrozumieć drugą osobę. Całość oparta jest na aktualnych badaniach oraz głosach samych nastolatków. Nie trzeba znać się na algorytmach – wystarczy chcieć słuchać.

# data[].attributes.body
Zrób krok po MegaMoce
Wspieraj dzieci w świecie pełnym ekranów

MegaMisja – to bezpłatny program edukacyjny dla dzieci z klas 1-3 szkoły podstawowej oraz przedszkoli. Rozwija umiejętność współpracy, komunikacji i krytycznego myślenia po to, by dzieci lepiej radziły sobie z wyzwaniami świata pełnego ekranów.

# data[].attributes.body
Wzorce ruchowe

Stanowią one alfabet ruchu, którego przyswojenie na wczesnym etapie życia i pielęgnowanie w późniejszych okresach rozwoju pomoże w zapewnieniu zdrowia całego ciała, pozwoli uniknąć urazów, przygotuje do regularnego treningu, a w końcu będzie stanowić prewencję przed chorobami cywilizacyjnymi.

# data[].attributes.body
Film ZNIEWOLONE GŁOWY zawiera autentyczne historie trójmiejskich nastolatków, którzy opowiadają o swoich kryzysach zdrowia psychicznego. To opowieści o niezrozumieniu, samotności i poszukiwaniu ratunku. Ale czy w kraju, w którym opieka psychiatryczna i psychologiczna jest niewydolna, można poczuć wolność? Osoby występujące: Gaja Górniak, Nina Grzywacz, Jaśmina Karalus, Hania Kot, Julia Majewska, Szymon Zalewski Reżyseria: Marysia Pyrek Zdjęcia: Mikołaj Górny Montaż: Miłosz Jagiełło Film zrealizowany przez Fundację Fala Nowej Kultury. Dofinansowano ze środków Miasta Gdańska.

źródło: https://www.youtube.com/watch?v=F1FXHw_5FgE&t=454s

# data[].attributes.attachment_link.title
ZNIEWOLONE GŁOWY || FILM O KONDYCJI ZDROWIA PSYCHICZNEGO MŁODZIEŻY

# data[].attributes.body
Nauczycielko/ Nauczycielu!

Uczysz przedmiotów które mają wpływ na zdrowie: edukacji zdrowotnej, w-f, biologii, etyki, informatyki?

A może masz pod opieką klasę wychowawczą lub świetlicową?

Zapisz się, ten program jest dla Ciebie!

# data[].attributes.attachment_link.description
Żyję zdrowo to holistyczny program edukacyjny, który wspiera Was w rozwijaniu prozdrowotnych nawyków i zachowań uczniów.

# data[].attributes.headline
Czy morska energetyka wiatrowa jest stabilna i efektywna?

# data[].attributes.subject
Czy morska energetyka wiatrowa jest stabilna i efektywna?

# data[].attributes.body
W tym roku na Bałtyku zacznie działać pierwsza polska morska farma wiatrowa – Baltic Power. To ważny krok w rozwoju krajowej energetyki i projekt, który budzi duże zainteresowanie. Wraz z nim pojawia się wiele obiegowych opinii. Sprawdzamy, które z nich mają potwierdzenie w faktach, a które są tylko mitami – oraz co morska energetyka wiatrowa oznacza dla gospodarki, środowiska i odbiorców energii.

# data[].attributes.attachment_link.title
Morskie wiatraki pod lupą – obalamy mity dotyczące Baltic Power

# data[].attributes.body
W nas i wokół nas istnieje niewidzialny świat drobnoustrojów, które wspierają nasze zdrowie i równowagę natury, choć niektóre mogą wywoływać choroby. Gdy uczą się opierać lekom, pojawia się poważne wyzwanie – oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR). Antybiotyki zrewolucjonizowały medycynę, lecz ich nadużywanie osłabia ich skuteczność. To nie opowieść o strachu, lecz o świadomości: zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jest ze sobą powiązane, a odpowiedzialne działania każdego z nas pomagają zachować tę równowagę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Istnieje świat wewnątrz nas i wokół nas - niewidzialny, prastary i tętniący życiem. To wszechświat drobnoustrojów, które pomagają nam trawić pokarm, chronią naszą skórę i utrzymują równowagę ekosystemów. Większość z nich żyje z nami w harmonii, jednak niektóre mogą wywoływać choroby. Jak każda forma życia, adaptują się, by przetrwać. Gdy uczą się, jak opierać się działaniu leków stworzonych, by je powstrzymać, stajemy w obliczu jednego z najpilniejszych wyzwań zdrowotnych naszych czasów: opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR).

Antybiotyki i inne środki przeciwdrobnoustrojowe to jedne z najbardziej niezwykłych odkryć ludzkości. Zmieniły bieg historii - śmiertelne niegdyś infekcje stały się uleczalne, operacje bezpieczne, a my i nasze zwierzęta żyjemy dłużej. Jednak im częściej ich używamy - i nadużywamy - tym szybciej tracą one swoją moc uzdrawiania. Ta niewidzialna przemiana toczy się wszędzie: w szpitalach i domach, w gospodarstwach, w rzekach i w glebie pod naszymi stopami.

Ale to nie jest opowieść o strachu.Jest to opowieść o świadomości, trosce i zależnościach. AMR przypomina nam, że zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jest splecione w jedną całość. Każdy gest - mycie rąk, szczepienie zwierząt domowych, stosowanie antybiotyków tylko wtedy, gdy są naprawdę potrzebne, czy ich właściwa utylizacja - pomaga chronić tę równowagę.

# data[].attributes.attachment_link.description
There is a world within us and around us, invisible, ancient, and alive. A universe of microbes that help us digest food, protect our skin, and keep ecosystems balanced. Most of them live in harmony with us, but some can cause diseases. And, like every form of life, they adapt to survive.

# data[].attributes.body
Animacja stworzona w technologii Flash i After Effects ukazująca związek człowieka ze światem przyrody w katastroficzny sposób.

# data[].attributes.headline
Dieta przyjazna planecie – klasy
rok szkolny 2025/2026

# data[].attributes.subject
Dieta przyjazna planecie – klasy
rok szkolny 2025/2026

# data[].attributes.body
Jeśli jesteś nauczycielką/nauczycielem, udział w naszym programie pozwoli Ci:

skorzystać z gotowych scenariuszy zajęć i pomysłów na aktywności edukacyjne o diecie przyjaznej planecie;

skorzystać z materiałów, dzięki którym dowiesz się więcej o jedzeniu – jak jest produkowane, jaki jest związek jedzenia i zmiany klimatu oraz utraty różnorodności biologicznej, co trzeba jeść, aby być bardziej zdrowym i przyjaznym planecie, jak zachęcać dzieci do jedzenia warzyw i owoców;

wziąć udział w czterech fakultatywnych spotkaniach online z praktycznymi informacjami do codziennego wykorzystania w pracy z dziećmi;

poznać inne osoby z całej Polski, którym zależy na żywieniu dzieci w sposób dobry dla zdrowia i przyjazny planecie;

wymienić się pomysłami na organizację szkolnego wydarzenia promującego jedzenie warzyw i owoców, na którym nie zmarnujesz żywności;

porozmawiać z ekspertkami/ami obszarów: żywienia, ochrony przyrody, edukacji żywieniowej oraz edukacji przyrodniczej

# data[].attributes.attachment_link.title
WWF Polska | Dieta przyjazna planecie – program edukacyjny

# data[].attributes.attachment_link.description
Naszym celem jest walka o środowisko naturalne i stworzenie przyszłości, gdzie będzie miejsce dla człowieka i dla przyrody.

# data[].attributes.body
Z urządzenia, jakim jest smartfon, korzysta dzisiaj prawie każdy. Ale czy zastanawiałeś/aś się kiedykolwiek nad tym, czy nie tracisz czasem nad nim kontroli? Zapraszamy Ciebie do wypełnienia testu na Problematyczne Używanie Smartfona, którego wynik pokaże Tobie, czy Twoje używanie tego urządzenia mobilnego jest bezpieczne, czy ryzykowne.

Opracowana skala została zastosowana w badaniach fundacji Dbam o Mój Zasięg prowadzonych pod kierunkiem dr Macieja Dębskiego w roku 2016 na próbie ponad 22 tysięcy młodych osób. Jej wyniki zamieszczono w publikacji:

Dębski M. (2016) Nałogowe korzystanie z telefonów komórkowych. Szczegółowa charakterystyka zjawiska fonoholizmu w Polsce. Raport z badań. Fundacja Dbam o Mój Zasięg, Gdynia https://dbamomojzasieg.pl/wp-content/uploads/2021/03/Nalogowe_korzystanie_z_telefonow_komorkowych_RAPORT_Z_BADAN.pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
Skala Problemowego Używania Smartfona – Fundacja Dbam o Mój Z@sięg

# data[].attributes.headline
BEZTABU to miejsce dla Ciebie, w którym możesz zadawać pytania o emocje, ciało, relacje i seksualność

# data[].attributes.subject
BEZTABU to miejsce dla Ciebie, w którym możesz zadawać pytania o emocje, ciało, relacje i seksualność

# data[].attributes.body
Każdego dnia dostajemy kilkadziesiąt wiadomości, w których pytacie o ważne dla Was sprawy. Dlatego zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej powtarzające się tematy i uruchomiliśmy stronę, na której znajdziecie rzetelne i sprawdzone informacje. Możesz zadać anonimowo własne pytanie, a nasi eksperci odpowiedzą na nie merytorycznie, empatycznie i z troską. Beztabu jest z Tobą, gdy szukasz odpowiedzi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bezpieczna przestrzeń dla młodych osób, gdzie możesz anonimowo zadać pytania o emocje, relacje, ciało i seksualność, otrzymując rzetelne i empatyczne odpowiedzi od ekspertów.

# data[].attributes.headline
E-papierosy – cicha epidemia i realne zagrożenie dla zdrowia

# data[].attributes.subject
E-papierosy – cicha epidemia i realne zagrożenie dla zdrowia

# data[].attributes.body
W Polsce uzależnienie od nikotyny zmienia swoje oblicze. Choć tradycyjne papierosy stopniowo tracą na popularności, ich miejsce zajmują e-papierosy – szczególnie jednorazowe urządzenia, atrakcyjnie opakowane i intensywnie reklamowane. Postrzeganie ich jako „bezpiecznej alternatywy" to jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów zdrowotnych ostatnich lat.

# data[].attributes.headline
Zakupoholizm w kulturze popularnej – przykład muzyczny

# data[].attributes.subject
Zakupoholizm w kulturze popularnej – przykład muzyczny

# data[].attributes.body
Piosenka Pakiet platinium autorstwa Taco Hemingway to trafny komentarz do zjawiska zakupoholizmu i presji konsumpcyjnej. Artysta pokazuje, jak reklamy, celebryci, „ekskluzywne pakiety” i obietnice szczęścia skłaniają do impulsywnych zakupów – często niepotrzebnych i finansowanych na kredyt. Refrenowe hasła („ekskluzywny dostęp”, „mądre pożyczki”) obnażają język marketingu, który maskuje realne koszty i prowadzi do frustracji, zadłużenia oraz poczucia pustki.

💡 Do pracy z uczniami (edukacja zdrowotna):

rozpoznawanie mechanizmów reklamy i influencer marketingu,

rozmowa o zakupach kompulsywnych i emocjach z nimi związanych,

ćwiczenie krytycznego myślenia: potrzeba vs. zachcianka,

wpływ konsumpcji na zdrowie psychiczne i relacje społeczne.

🎯 Pytanie do dyskusji:
Czy „kupowanie szczęścia” rzeczywiście działa – i jak rozpoznać moment, gdy konsumpcja zaczyna nas kontrolować?

# data[].attributes.attachment_link.title
Taco Hemingway - Pakiet Platinium (prod. Rumak)

# data[].attributes.headline
Szokująca Prawda o Alkoholu - od wypicia godzina po godzinie

# data[].attributes.subject
Szokująca Prawda o Alkoholu - od wypicia godzina po godzinie

# data[].attributes.body
źródło: Przeciętny Człowiek. https://www.youtube.com/watch?v=OzC2laLFGmA&t=5s

# data[].attributes.attachment_link.title
Szokująca Prawda o Alkoholu - od wypicia godzina po godzinie

# data[].attributes.headline
Uzależnienia czyli za bliskie spotkania z używkami (nikotyna, kofeina, alkohol i takie tam...)

# data[].attributes.subject
Uzależnienia czyli za bliskie spotkania z używkami (nikotyna, kofeina, alkohol i takie tam...)

# data[].attributes.body
źródło: OdwróconaLekcja: Uzależnienia czyli za bliskie spotkania z używkami (nikotyna, kofeina, alkohol i takie tam...) - YouTube

# data[].attributes.attachment_link.title
Uzależnienia czyli za bliskie spotkania z używkami (nikotyna, kofeina, alkohol i takie tam...)

# data[].attributes.body
Animowany filmik dotyczący najważniejszych informacji z zakresu skutków psychologicznych

źródło: Fundacja PASIEKA, Profilaktyka uzależnień - YouTube

# data[].attributes.body
Zamów bezpłatnie „Ucieczkę z Wirtulandii” – nową grę profilaktyczno-edukacyjną, która w atrakcyjnej formie pomaga dzieciom (7–14 lat) zwiększać wiedzę o zagrożeniach i czynnikach chroniących przed e-uzależnieniem, oraz pomoże kształtować postawy profilaktyczne i konstruktywne wzorce użytkowania e-mediów.

Grę udostępniamy bezpłatnie instytucjom, które spełnią wszystkie cztery warunki:

posiadają siedzibę i zarejestrowaną działalność na terenie Polski,

zajmują się edukacją, opieką, wychowaniem, terapią lub leczeniem dzieci w wieku 7–14 lat,

prowadzą działania profilaktyczne dotyczące m.in. uzależnień od nowych technologii,

zatrudniają specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą (psychologów, pedagogów, terapeutów, nauczycieli itp.).

Jeśli Twoja instytucja spełnia powyższe warunki – wypełnij formularz, a grę wyślemy do Ciebie za darmo! Spiesz się - liczba egzemplarzy jest ograniczona.

Formularz i szczegóły: https://forms.gle/PQp5ywsUm15UPyiX6

Zanim dojdzie do ciebie wydrukowany egzemplarz ściągnij naszą grę w wersji do samodzielnego wydruku. Zachęcamy do udostępniania poniższego linku rodzicom i innym specjalistom:

https://drive.google.com/.../1EioUn0WeyQ2gXsZ5xJnT1b3ldzk... (dostęp zostanie przyznany w ciągu 24h)

Zadanie współfinansowane ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

# data[].attributes.body
Raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie.

Marzec 2025

# data[].attributes.attachment_link.title
Przykładowy program nauczania edukacji zdrowotnej - Ministerstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Strony dostępne w domenie www.gov.pl mogą zawierać adresy skrzynek mailowych. Użytkownik korzystający z odnośnika będącego adresem e-mail zgadza się na przetwarzanie jego danych (adres e-mail oraz dobrowolnie podanych danych w wiadomości) w celu przesłania odpowiedzi na przesłane pytania.
Szczegóły przetwarzania danych przez każdą z jednostek znajdują się w ich politykach przetwarzania danych osobowych.

# data[].attributes.body
źródło: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/pakiet-edukacyjny-dla-nauczycieli-z-zakresu-profilaktyki-palenia-tytoniu.pdf

Opracowany pakiet edukacyjny przeznaczony jest dla nauczycieli różnych przedmiotów na II, III i IV etapie edukacyjnym. Materiały metodyczne zawarte w pakiecie są zgodne z obowiązującą podstawą programową. Pakiet składa się z trzech części odpowiadających poszczególnym etapom kształcenia. W jego skład wchodzi 20 scenariuszy zajęć wraz z potrzebnymi do ich realizacji załącznikami i arkuszami pracy. Przed każdym z nich umieszczono krótkie wprowadzenie teoretyczne do realizowanego tematu oraz podano podstawową literaturę. W główkach tabel poszczególnych scenariuszy umieszczono informacje dotyczące etapu kształcenia i przedmiotu, w ramach którego może być on realizowany.

# data[].attributes.body
„Kontroluję to, co robię. W każdej chwili mogę przestać, ale robię to, bo sprawia mi przyjemność.” W taki sposób rozumują ludzie uzależnieni, niezdolni do rezygnacji z zażywania substancji lub wykonywania czynności, które pozwalają zapomnieć o codziennych trudnościach. Uzależnienia zaczynają się niewinnie: jeden kieliszek, jeden papieros, jeszcze godzinka przy komputerze.

źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/uzaleznienia/Do63k2pYq

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Człowiek od wieków używa różnych substancji chemicznych, tzw. używek, które wpływają na jego nastrój, samopoczucie i postrzeganie rzeczywistości. Są wśród nich zarówno substancje powszechnie stosowane i akceptowane, jak kofeina zawarta w kawie czy teina - składnik herbaty oraz substancje szkodliwe, jak nikotyna. Do substancji niebezpiecznych zaliczany jest spożywany w większych ilościach alkohol oraz środki, których zażywanie jest zabronione. Do tych ostatnich należą substancje trwale wpływające na zdrowie: dopalacze, leki stosowane niezgodnie z zaleceniami, narkotyki. Wszystkie z nich mogą stać się środkami uzależniającymi, w niektórych przypadkach tak silnymi, że aby je zdobyć, osoby uzależnione mogą posuwać się do kradzieży i innych przestępstw. jest rodzajem choroby.

Człowiek może uzależnić się także od powtarzanych stale czynności, np. jedzenia słodyczy, żucia gumy, robienia zakupów, gier hazardowych, oglądania telewizji, gier komputerowych czy korzystania z aparatu komórkowego. Problem uzależnienia nie tkwi w przedmiocie uzależnienia, ale w nas samych. Często przedmiot uzależnienia pozwala znieść dotkliwą z punktu widzenia danej osoby pustkę wywołaną przez brak miłości, więzi z innymi ludźmi, celu życiowego, zdrowia, samoakceptacji. Dlatego, gdy w wyniku leczenia uzależnienia ustąpią jego fizyczne przejawy, a leczona osoba nadal negatywnie postrzega swoją sytuację, choroba powraca, nawet po latach. Uzależnienie jest chorobą przewlekłą.

Po alkohol i niedozwolone używki sięgają coraz młodsze osoby, nawek kilkuletnie dzieci. Trzeba pamiętać, że w okresie dojrzewania wahania nastroju zdarzają się często i są zjawiskiem naturalnym. Naturalne jest też, że czasem trzeba doświadczyć emocji negatywnych: smutku, rozpaczy, zażenowania, złości. Stopniowe nabywanie umiejętności kierowania nimi, czyli akceptowanie tych stanów, zrozumienie, dlaczego się pojawiły i na przykład odraczanie reakcji na sytuacje, które je wywołały, czyni nas ludźmi dojrzałymi. Przejawem dorosłości nie jest sięganie po używki i ignorowanie realnego zagrożenia zdrowotnego.

Uzależnienie wywołuje nieodpartą chęć zażywania określonych środków bądź wykonywania określonych czynności. Skutki uzależnienia mogą być niebezpieczne dla zdrowia i nieść liczne ograniczenia w codziennym życiu. Uzależnienia od substancji chemicznych rozwijają się stopniowo. W procesie tym można wyróżnić etapy:

eksperymentowanie - początkowo osoby są ciekawe skutków działania danej substancji i są przekonane o tym, że mogą ją zażyć raz bądź kilka razy, a potem z niej zupełnie zrezygnować; niestety pierwsze próby często prowadzą do zażywania okazjonalnego;

zażywanie okazjonalne - używki przyjmowane są na przykład podczas spotkań z przyjaciółmi, a ich zażywanie daje poczucie integracji z grupą oraz akceptacji, i powtarza się podczas kolejnych spotkań;

zażywanie regularne - zażywanie staje się częścią życia, wykorzystywane jest do osiągnięcia przyjemności; na tym etapie osoby są już uzależnione psychicznie, choć nieświadome tego faktu - wciąż wierzą, że mogą w każdej chwili zrezygnować z używki;

uzależnienie - ilości używek przyjmowanych do tej pory stają się niewystarczające, więc chorzy sięgają po większe dawki bądź silniejsze środki; do uzależnienia psychicznego dołącza uzależnienie fizjologiczne - reakcja organizmu na odstawienie, która powoduje bardzo złe samopoczucie: bóle głowy, mięśni, poczucie rozbicia, niepokój, a nawet agresję; jednym z pierwszych narządów uszkadzanych przez używki jest wątroba, narząd odpowiedzialny za neutralizowanie trucizn.

Uzależnienie psychiczne polega na stałym myśleniu o zażywaniu i zdobywaniu danej substancji. Towarzyszy temu samousprawiedliwanie się i wyszukiwanie ważnych powodów, które mają uzasadniać jej przyjmowanie. Równocześnie osłabia się zainteresowanie innymi aspektami życia i następuje zanik woli. Uzależnienie psychiczne pozostaje na całe życie, więc powrót do nałogu jest zawsze możliwy nawet u ludzi, którzy są od wielu lat.

Uzależnienie fizjologiczne wynika z przystosowania się organizmu do działania przy określonym poziomie danej substancji. Obniżenie tego poziomu prowadzi do licznych dolegliwości zwanych zespołem odstawienia. Należą do nich bóle, poczucie zimna, biegunki, wzrost ciśnienia krwi i zaburzenia rytmu serca, bezsenność, nadmierna potliwość, suchość w ustach.

są niebezpiecznymi środkami uzależniającymi. Zażywane regularnie prowadzą do silnego uzależnienia fizjologicznego i psychicznego nazywanego . Środkami o działaniu narkotycznym są różne substancje pochodzenia roślinnego oraz otrzymywane syntetycznie. Według WHO zalicza się do nich również alkohol i nikotynę. Narkotyki wyniszczają wątrobę i nerki, degenerują tkankę mózgową, a tym samym zaburzają pracę mózgu, ograniczają sprawność myślenia i zapamiętywania oraz wywołują negatywne zmiany w zachowaniu. W zależności od rodzaju substancji, narkotyki mogą powodować nienaturalny stan pobudzenia, omamy i halucynacje lub obniżać aktywność organizmu. Przedawkowanie narkotyku może prowadzić do śmierci. Ponadto, częste wśród narkomanów używanie tych samych igieł i strzykawek do aplikacji substancji odurzających sprzyja przenoszeniu wirusa HIV oraz wirusów wywołujących zapalenie wątroby typu B i C.

Narkotyki zawarte są także w tzw. dopalaczach. Są to środki uzależniające, które zawierają substancje psychoaktywne, czyli zmieniające funkcjonowanie układu nerwowego. Po ich zażyciu zmienia się nastrój i zachowanie człowieka. Mogą powodować uczucie niepokoju, bóle głowy, dezorientację, silne halucynacje i urojenia, a nawet ataki szału. Składają się one zwykle z substancji, których wpływ na organizm nie został jeszcze poznany, w związku z czym nieznany jest także sposób leczenia osób zatrutych nimi ani sposób terapii wywołanego przez nie nałogu. Szczególnie niebezpieczne jest zażywanie takich środków równocześnie z alkoholem lub lekami.

U osób wdychających opary rozpuszczalników, klejów czy lakierów mogą wystąpić poważne zaburzenia zachowania, prowadzące do zmiany osobowości. Substancje te uszkadzają układ nerwowy i mięśniowy oraz powodują zaburzenia rytmu serca aż do całkowitego zatrzymania.

jest jedną z najbardziej popularnych używek o działaniu odurzającym. Towarzyszy człowiekowi od niepamiętnych czasów. Alkohol spożywany podczas rodzinnych i oficjalnych uroczystości pełni szczególną rolę w życiu wielu ludzi. Jednak spożywany w nadmiarze wpływa istotnie na ich zachowania i stan zdrowia.

Alkohol nie wymaga trawienia - jest bezpośrednio wchłaniany z przewodu pokarmowego do krwi. Stąd szybko dociera do wszystkich narządów. Tuż po spożyciu wywołuje przyjemne odprężenie. Jednak już niewielkie ilości alkoholu wchłonięte przez mózg osłabiają ośrodki, które kontrolują koordynację nerwowo‑ruchową, uwagę i zdolność oceny sytuacji. Alkohol spożyty w nadmiarze powoduje stan upojenia alkoholowego, którego objawami są: bełkotliwa mowa, podwójne widzenie, zaburzenia równowagi i oszołomienie. Regularne zażywanie alkoholu może przerodzić się w - uzależnienie trudne do opanowania. Poziom alkoholu we krwi określa się w promilach (‰). 1 promil alkoholu we krwi oznacza obecność 100 mg tej substancji w 1 l krwi.

Aplikacja interaktywna. Przedstawia postać młodego człowieka w niebieskiej bluzie i granatowych spodniach z czerwoną puszką w ręce. Po lewej stronie na ziemi stoi jeszcze pięć puszek. Zaznaczono mózg, serce, żołądek, jelita, nerkę, wątrobę i przełyk. Poszczególne narządy widoczne w okrągłych powiększeniach wokół postaci. Po kliknięciu w wybrane powiększenie pojawia się informacja o wpływie alkoholu na konkretny narząd. Przy sercu ponadto na niebieskim tle rozwija się informacja o wpływie alkoholu na zmiany w psychice.

Szacuje się, że ok. 16% Polaków nadużywa alkoholu. Alkohol powoli i podstępnie niszczy pijącego i jego rodzinę, często prowadzi do utraty pracy. Rodzina alkoholika narażona jest na agresję, przemoc fizyczną i psychiczną, czasem seksualną. Członków rodziny alkoholika określa się jako współuzależnionych. Ich życie w warunkach stałego stresu powoduje zmiany w nich samych - fizyczne, emocjonalne, psychiczne. cierpią, gdyż nie potrafią znaleźć skutecznych sposobów pomocy alkoholikowi. Często pojawiają się problemy finansowe, które rodzą kolejne problemy, a nawet konsekwencje prawne.

Alkohol jest też jedną z przyczyn zagrożeń w ruchu drogowym. Nawet niewielka jego ilość powoduje wydłużenie czasu reakcji na bodźce i pogorszenie koordynacji ruchowej. Kierowca pod wpływem alkoholu częściej popełnia pomyłki, traci zdolność oceny sytuacji i w efekcie stwarza zagrożenie dla siebie i innych uczestników ruchu.

Spożywanie alkoholu wiąże się niekiedy z podejmowaniem ryzykownych zachowań seksualnych. Alkohol zwiększa śmiałość, zaburza realistyczny osąd sytuacji towarzyskich i odblokowywuje instynkty seksualne. Osoby pod wpływem alkoholu czasem decydują się na seks z nieznaną osobą. Skutkiem takich incydentów może być niechciana ciąża lub zakażenie chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak kiła, AIDS.

Tragiczne w skutkach następstwa może spowodować równoczesne zażywanie alkoholu i narkotyków lub leków. Pojawiający się wtedy niepokój, lęki, zaburzenia świadomości i omamy prowadzą czasem do prób samobójczych. Gwałtowne obniżenie ciśnienia krwi i zaburzenia pracy serca wynikające z połączonego działania używek mogą doprowadzić nawet do śmierci.

Alkohol wypijany przez ciężarną przenika przez łożysko, powodując uszkodzenie płodu. Całość objawów nazywana jest płodowym zespołem alkoholowym - FAS (z ang. Fetal Alcohol Syndrome). Dzieci z tym syndromem rodzą się z niższą masą ciała, mają charakterystyczny wygląd twarzy i anomalie w budowie narządów wewnętrznych. W wieku szkolnym zwykle mają trudności w nauce oraz wykazują zaburzenia zachowania. Są nadpobudliwe, zamknięte w sobie, często mają trudności w nauce oraz skłonność do popadania w nałóg alkoholowy.

Nikotyna jest substancją zawartą w liściach i korzeniach tytoniu. Jest środkiem uzależniającym. Podczas palenia tytoniu jest wchłaniana do krwi już w jamie ustnej i górnych drogach oddechowych. Dostarczona do płuc przenika przez pęcherzyki płucne i dociera wraz z krwią do wszystkich komórek. Pod wpływem nikotyny mózg produkuje substancje wpływające na emocje. Pobudzają one organizm i wywołują uczucie przyjemności. Mózg szybko zaczyna oczekiwać regularnych dawek nikotyny i w momencie przerwania ich podawania doświadcza objawów odstawienia - tak powstaje uzależnienie nazywane . Regularnie zażywana nikotyna działa szkodliwie na układ krążenia. Zwiększa częstość uderzeń serca i zwęża tętnice. Powoduje to wzrost ciśnienia krwi, co może skutkować chorobą serca i innych narządów. Duże dawki nikotyny powodują zatrucie objawiające się nudnościami, wymiotami, kołataniem serca, często omdleniami.

Dym tytoniowy oprócz nikotyny zawiera wiele substancji toksycznych i rakotwórczych. Są nimi tlenek węgla - trujący gaz utrudniający transport tlenu do komórek oraz substancje smoliste powodujące powstawanie nowotworów złośliwych.

Aplikacja przedstawia wpływ palenia tytoniu na narządy wewnętrzne. W centralnej części postać młodej dziewczyny w czarnej koszulce i niebieskich spodniach z papierosem w dłoni. Białymi kropkami zaznaczono poszczególne narządy. Od nich powiększenia z obrazkami narządów. Od góry zgodnie z kierunkiem zegara: oczy, krtań, naczynia krwionośne, żołądek, skóra, trzustka, kręgosłup, płuca, jama ustna, mózg. Pośrodku sylwetki zaznaczone serce. Po kliknięciu w ilustrację narządu pojawia się na niebieskim tle informacja o możliwych zagrożeniach.

Bierne palenie, czyli wdychanie dymu tytoniowego z papierosa palonego przez inną osobę w tym samym pomieszczeniu, jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia. Wdychany w ten sposób dym zawiera od 5 do 15 razy więcej tlenku węgla i od 2 do 20 razy więcej nikotyny niż dym pochodzący bezpośrednio z palącego się papierosa. U biernych palaczy w związku z tym także występuje podwyższone ryzyko wystąpienia raka płuc i chorób serca. Dym tytoniowy zawiera również wiele substancji wywołujących objawy alergii: łzawienie oczu, podrażnienie błony śluzowej nosa i kaszel. Przebywanie osób niepalących w pomieszczeniach wypełnionych dymem tytoniowym osłabia ich zdolność do pracy, demobilizuje i pogarsza samopoczucie.

Palenie tytoniu w przypadku kobiet w ciąży zmniejsza ilość krwi docierającej do płodu z łożyska. Płód otrzymuje przez to mniej składników pokarmowych i tlenu, co spowalnia jego rozwój. Dzieci palących matek często rodzą się za wcześnie i mają niższą masę ciała niż średnia masa urodzeniowa. W okresie dzieciństwa częściej występują u nich zaburzenia oddychania, częściej również zapadają na astmę.

Tempo współczesnego życia, stres i przemęczenie skłaniają wiele osób do zażywania środków, które mogą przynieść ulgę - złagodzić ból, uspokoić lub pobudzić do działania. Na te potrzeby odpowiada rynek farmaceutyczny, produkując i reklamując coraz więcej środków dostępnych bez recepty.

Łatwy dostęp do leków i oraz swojego rodzaju moda na ich zażywanie sprawia, że zamiast rozwiązywać swoje problemy zdrowotne czy życiowe, sięgamy po tabletki, np. przeciwbólowe. Szczególnie popularne są leki uspokajające i nasenne, środki dopingujące i przeciwbólowe. Chętnie spożywane są również syntetyczne witaminy i suplementy diety oraz środki przeczyszczające czy produkty reklamowane jako te, które ułatwiają odchudzanie.

Nierozsądne zażywanie leków bez konsultacji z lekarzem może prowadzić do takich komplikacji zdrowotnych, jak uszkodzenie żołądka, nerek i wątroby. Ceną za taką lekkomyślność może być również lekomania. Uzależnienie od farmaceutyków jest tak samo poważną chorobą, jak uzależnienie od alkoholu czy narkotyków.

Do psychicznych skutków nadużywania leków zaliczamy m.in.:

nieodpartą potrzebę odczuwania efektów działania leku,

zwiększoną tolerancję na lek i konieczność przyjmowania coraz większych dawek,

potrzebę zdobycia leku bez względu na okoliczności i koszty.

Fizyczne skutki nadużywania leków przejawiają się jako:

Osoba uzależniona to ktoś, u kogo potrzeba zażycia używki, czy wykonania jakiejś czynności jest bardzo silna, silniejsza niż konsekwencje takich działań. Łatwy dostęp do papierosów, alkoholu, leków, narkotyków i dopalaczy sprawia, że liczba uzależnionych rośnie z roku na rok. Osoby uzależnione zwykle nie są w stanie same zerwać z nałogiem ze względu na dotkliwe, a nawet niebezpieczne dla zdrowia objawy odstawienia, czyli . Wymagają one nie tylko pomocy medycznej, ale przede wszystkim wsparcia psychologicznego. Leczenie nałogów jest trudne ze względu na nawroty spowodowane zmianami w mózgu wynikającymi z brania używek. Dlatego najlepiej nigdy nie rozpoczynać eksperymentowania ze środkami uzależniającymi i konsekwentnie odmawiać ich zażycia.

W skutecznym odmawianiu pomaga asertywność czy umiejętność wyrażania własnego zdania. Zachowania asertywne są łatwiejsze, jeśli wiemy, czego tak naprawdę chcemy i jakie są nasze życiowe cele.

Dynamiczny rozwój technologii spowodował pojawienie się uzależnień od Internetu, gier wideo, telefonu komórkowego, które zaburzają normalne funkcjonowanie w codziennym życiu.

Uzależnienie od Internetu objawia się potrzebą stałego korzystania z jego zasobów i bycia w sieci (online). Internet wykorzystuje się na przykład do poszukiwania wirtualnych przyjaciół, znajomych, korzystania ze wsparcia w postaci lajków, a zawarte w ten sposób znajomości stają się ważniejsze niż znajomości realne. Część osób nałogowo gra w Internecie, inne stale przeglądają i komentują wiadomości. Aktywność w Internecie często powoduje niemożność oderwania się od komputera i prowadzi do utraty kontaktu z rzeczywistością i ograniczenia relacji społecznych.

Uzależnienie od telefonu komórkowego polega na nieustannej korespondencji za pomocą SMS‑ów i prowadzeniu długich rozmów, a także na korzystaniu z gier, w które są wyposażone aparaty telefoniczne. Osoby uzależnione, jeśli nie mają przy sobie telefonu, czują niepokój i podenerwowanie.

Uzależnienia związane z rozwojem nowych technologii przypominają te związane z uzależnieniem od narkotyków, alkoholu czy leków. Mogą również doprowadzać do osłabienia więzi z rodziną i rówieśnikami, izolacji od otoczenia. Młodzi ludzie, zdominowani wyłącznie przez Internet i aplikacje telefoniczne, rezygnują z pasji i zainteresowań. W Polsce i na świecie powstają ośrodki pomocy dla uzależnionych internautów i użytkowników telefonów komórkowych.

pojawienie się potrzeby coraz częstszego przebywania w sieci

wyszukiwanie okazji do jak najczęstszego korzystania z Internetu

zaniedbywanie obowiązków i wyglądu zewnętrznego

pojawienie się przekonania, że jedynym światem wartym uwagi jest świat wirtualny

Etapy uzależnienia przebiegają według schematu - eksperymentowanie, zażywanie okazjonalne, zażywanie regularne, uzależnienie.

Uzależnienie jest nieodpartą potrzebą przyjmowania określonego środka uzależniającego w celu doznania przyjemności lub usunięcia przykrych objawów jego braku.

Narkotyki działają przede wszystkim na układ nerwowy, głównie na pracę mózgu, i prowadzą do uzależnienia organizmu.

Alkoholizm jest chorobą społeczną, wyniszczającą pijącego i jego rodzinę.

Nadmierne zażywanie leków, nazywane lekomanią, dotyczy najczęściej leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych.

Dowiedz się więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek od wieków używa różnych substancji chemicznych, tzw. używek, które wpływają na jego nastrój, samopoczucie i postrzeganie rzeczywistości. Są wśród nich zarówno substancje powszechnie stosowane i akceptowane, jak kofeina zawarta w kawie czy teina - składnik herbaty oraz substancje szkodliwe, jak nikotyna. Do substancji niebezpiecznych zaliczany jest spożywany w większych ilościach alkohol oraz środki, których zażywanie jest zabronione.

# data[].attributes.headline
Palisz e-papierosy? Powinieneś zobaczyć ten film.

# data[].attributes.subject
Palisz e-papierosy? Powinieneś zobaczyć ten film.

# data[].attributes.body
E-papierosy na rynku obecne są już od 20 lat. Wiele osób uważa je za powszechnie mniej szkodliwą alternatywę dla tradycyjnych papierosów, jednak między opiniami a faktami często pojawia się przepaść, którą najlepiej wypełnić badaniami naukowymi. Szacunki pokazują, że w 2020 roku z e-papierosów mogło korzystać niecałe 70 mln ludzi, a patrząc na wzrosty dzisiaj może to być pomiędzy 90 a 100 mln. Niestety niemałą grupą wśród nich są dzieci w wieku od 12 do 16 lat.

źródło: Nauka. To lubie., https://www.youtube.com/watch?v=fDFjvt_-nnQ

# data[].attributes.attachment_link.title
Palisz e-papierosy? Powinieneś zobaczyć ten film.

# data[].attributes.body
Wszystkie organizmy, zaczynając od bakterii, a kończąc na człowieku, wydają potomstwo.
Organizmy o złożonej budowie posiadaja gruczoły wytwarzające gamety oraz narządy, które mają doprowadzić do ich spotkania się.

źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/zenski-i-meski-uklad-rozrodczy/D13CyPZ3o

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkie organizmy, zaczynając od bakterii, a kończąc na człowieku, wydają potomstwo.
Organizmy o złożonej budowie posiadaja gruczoły wytwarzające gamety oraz narządy, które mają doprowadzić do ich spotkania się.

są dwa rodzaje rozmnażania - płciowe i bezpłciowe;

istotną rolę w rozmnażaniu i rozwoju odgrywają hormony;

w rozmnażaniu płciowym udział biorą gamety: komórki jajowe i plemniki.

wymieniać cechy płciowe;

rozpoznawać na schematach narządy żeńskiego i męskiego układu rozrodczego;

omawiać funkcje narządów płciowych;

porównywać budowę plemnika i komórki jajowej.

Wyjaśnij, w jaki sposób rozwój cech płciowych podlega regulacji hormonalnej.

Płeć człowieka określa się na podstawie cech płciowych. Kobietę i mężczyznę różni jedna para chromosomów, zwanych płciowymi, fizjologia, rodzaj wytwarzanych hormonów, a nawet budowa pewnych części mózgu. Rozbieżności w zachowaniu obu płci widoczne są już w okresie niemowlęcym i występują w ciągu całego życia.

wzgórek łonowy, zbudowany z tkanki tłuszczowej, pokryty włosami łonowymi;

wargi sromowe mniejsze i większe (srom), które w postaci fałdów skórnych ochraniają wejście do pochwy oraz ujście cewki moczowej;

łechtaczka, która zawiera szczególnie dużo komórek czuciowych wzmagających pobudzenie płciowe.

Rozmnażanie, czyli wydawanie na świat potomstwa i zapewnianie ciągłości gatunku, to najważniejsze zadanie układu rozrodczego, do którego wypełnienia organizm człowieka jest odpowiednio przystosowany.

jajniki - parzyste narządy wielkości śliwek, w których znajdują się pęcherzyki jajnikowe; każdy z nich zawiera komórkę jajową w różnym stadium rozwoju; gdy pęcherzyk dojrzeje, pęka i uwalnia komórkę jajową, a ta trafia do jajowodu;

jajowód, który od strony jajnika ma postać lejka; taka budowa ułatwia wychwycenie komórki jajowej; ściany jajowodu zbudowane są z mięśni gładkich i wyścielone orzęsionym nabłonkiem; skurcz mięśni i ruch rzęsek umożliwia przesuwanie komórki jajowej w kierunku macicy, z którą łączy się drugi koniec jajowodu;

macica - nieparzysty narząd, którego ściany są zbudowane z silnie rozbudowanej tkanki mięśniowej gładkiej i pokryte grubą warstwą błony śluzowej; mięśnie w czasie trwania ciąży rozciągają się, dostosowując wielkość macicy do wielkości rozwijającego się płodu; podczas porodu kurczą się, pomagając dziecku opuścić organizm matki; silnie rozwinięta śluzówka zaopatrzona w liczne naczynia krwionośne umożliwia zagnieżdżenie się zarodka oraz stwarza warunki do rozwoju płodu; macica ma kształt gruszki; jej szersza część, zwana trzonem, skierowana jest do góry, dolna, węższa, tworzy zwróconą do dołu szyjkę;

pochwa - nieparzysty, umięśniony kanał z jednej strony obejmujący szyjkę macicy, a z drugiej uchodzący na zewnątrz; przez pochwę do dróg rodnych kobiety dostają się komórki rozrodcze mężczyzny; tędy także odprowadzana jest krew miesiączkowa, a podczas porodu przez kanał pochwy dziecko wydostaje się na świat.

Ciężka i duża komórka jajowa pozbawiona jest zdolności aktywnego ruchu. Wskaż cechy budowy kobiecego układu rozrodczego, które są przystosowaniem do transportu komórek rozrodczych.

dzielimy na pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe. Cechy pierwszorzędowe i drugorzędowe to wewnętrzne i zewnętrzne narządy układu rozrodczego. W narządach wewnętrznych odbywa się produkcja komórek rozrodczych i ich transport, w narządach żeńskich także rozwój płodu. Zewnętrzne narządy płciowe biorą udział w przekazywaniu komórek rozrodczych. Cechy trzeciorzędowe nie są związane bezpośrednio z aktem rozmnażania i dotyczą głównie różnic w wyglądzie oraz zachowaniu kobiet i mężczyzn. Obecnie zaczyna dominować dwustopniowy podział cech płciowych, gdzie 2 pierwsze klasy to pierwszorzędowe cechy płciowe, a trzecia to cechy drugorzędowe.

moszna (worek mosznowy) - cienki, pokryty włosami worek skórno‑mięśniowy, w którym znajdują się jądra, najądrza oraz początkowe odcinki nasieniowodów;

prącie (penis) pełni podwójną rolę: jest częścią układu moczowego, gdyż mieści się w nim cewka moczowa, jest też narządem wprowadzającym gamety do żeńskich dróg rodnych; w prąciu znajdują się zatoki, do których może napływać krew, powodując jego usztywnienie i powiększenie; stan taki nosi nazwę wzwodu (erekcji) i umożliwia akt płciowy.

Żeński układ rozrodczy produkuje żeńskie - komórki jajowe - oraz stwarza warunki do zapłodnienia i rozwoju zarodka, a później płodu. Żeńskie narządy rozrodcze dzielimy na zewnętrzne i wewnętrzne.
Zewnętrzne narządy płciowe to:

jądra - parzyste gruczoły zbudowane z długich i cienkich kanalików nasiennych, w których produkowane są męskie komórki rozrodcze - plemniki; między kanalikami znajdują się komórki wytwarzające męskie hormony płciowe; obecność tych hormonów już w życiu płodowym warunkuje pojawienie się pierwszorzędowych i drugorzędowych męskich cech płciowych;

najądrza - narządy przylegające do jąder, w których są magazynowane plemniki;

nasieniowody, które biorą początek w najądrzach i wyprowadzają plemniki do cewki moczowej; do nasieniowodów odprowadzana jest również wydzielina pęcherzyków nasiennych i gruczołu krokowego (prostaty); zawiera ona substancje odżywcze i pobudza plemniki do ruchu w drogach rodnych kobiety oraz umożliwia im dotarcie do komórki jajowej; zawiesina plemników w płynnej wydzielinie pęcherzyków nasiennych i prostaty nazywana jest nasieniem (spermą).

Cewka moczowa u kobiet jest krótsza, u mężczyzn dłuższa. Wyjaśnij, z czego wynika ta różnica.

W życiu płodowym jądra rozwijają się w jamie brzusznej i dopiero między 7‑9 miesiącem życia płodu zstępują do worka mosznowego. Jądra znajdują się poza jamą brzuszną, ponieważ temperatura panująca we wnętrzu ciała jest zbyt wysoka dla ich prawidłowego funkcjonowania. Z tego też powodu nie zaleca się mężczyznom noszenia zbyt obcisłej bielizny, gdyż może to prowadzić do przegrzania jąder i problemów z płodnością.

Do wewnętrznych narządów płciowych zaliczane są:

Wyjaśnij, skąd plemniki czerpią energię niezbędną do poruszania się w żeńskich drogach rodnych.

Plemniki pokonują drogę z pochwy do komórki jajowej przebywającej w górnej części jajowodu w ciągu 2 godzin. W żeńskim układzie rozrodczym mogą zachować zdolność do zapłodnienia przez 3‑4 dni.

Rozmnażanie jest procesem życiowym zapewniającym ciągłość gatunku.

Pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe cechy płciowe są przystosowaniem do rozmnażania.

Żeński układ rozrodczy ma za zadanie wytworzyć komórki jajowe, stworzyć warunki do rozwoju zarodka i płodu, wydać dziecko na świat.

Męski układ rozrodczy odpowiada za wytworzenie plemników oraz wprowadzenie ich do żeńskich dróg rodnych.

W procesie zapłodnienia uczestniczą komórki rozrodcze: komórka jajowa i plemnik.

Komórka jajowa stanowi nieruchliwą gametę żeńską, zawierającą materiał genetyczny pochodzący od matki.

Plemnik to ruchliwa gameta męska, zawierająca materiał genetyczny pochodzący od ojca; zbudowany jest z główki, wstawki i witki.

RCxuYEJvDFqp0 1

zadanie interaktywne

Na schemacie przedstawiono budowę żeńskiego układu rozrodczego. Wskaż zapis, w którym poprawnie dopasowano oznaczone literami elementy schematu i nazwy narządów.

jajnik - C, macica - A, pochwa - G, cewka moczowa - E

jajnik - A, macica - B, pochwa - E, cewka moczowa - F

jajnik - B, macica - D, pochwa - F, cewka moczowa - G

jajnik - C, macica - G, pochwa - A, cewka moczowa - D

RpsnLBZ2UkkBI 1

RIrx75fmg6JHZ 1

Męski układ rozrodczy odpowiada za wytworzenie plemników i męskich hormonów płciowych oraz wprowadzenie męskich komórek rozrodczych do żeńskich dróg rodnych. Zbudowany jest z narządów zewnętrznych oraz wewnętrznych.

Zewnętrzne narządy płciowe to:

Do wewnętrznych narzadów płciowych należą:

Gameta żeńska, czyli komórka rozrodcza, to . Nie posiada ona zdolności ruchu i jest największą z ludzkich komórek. Dojrzewa średnio co 28 dni w pęcherzyku jajnika, najczęściej w jednym jajniku, na przemian - raz w lewym, raz w prawym. Gdy komórek jajowych dojrzewa więcej, istnieje szansa, że w procesie zapłodnienia powstaną bliźnięta dwujajowe. Zdolna do zapłodnienia, dojrzała komórka jajowa zawiera żółtko, stanowiące materiał odżywczy dla zarodka. Zarodek będzie z niego korzystać do momentu zagnieżdżenia się w błonie śluzowej macicy. Wędrówka gamety żeńskiej w jajowodzie trwa 72 godziny. Po tym czasie traci ona zdolność do zapłodnienia.

Dojrzały zbudowany jest z główki, wstawki i witki. Witka stanowi najdłuższą część plemnika i umożliwia mu aktywny ruch w kierunku komórki jajowej. Energia potrzebna do ruchu powstaje w mitochondriach licznie wypełniających wstawkę. Główka plemnika to właściwa komórka rozrodcza, która wnika do wnętrza komórki jajowej. Zawiera ona jądro komórkowe i bardzo małą ilość cytoplazmy. Na powierzchni główki znajduje się zbiorniczek (akrosom) z enzymami rozpuszczającymi osłonki komórki jajowej. Umożliwiają one wniknięcie plemnika do wnętrza gamety żeńskiej. Plemnik wraz z witką jest przeszło 20 razy mniejszy niż średnica komórki jajowej.

Komórka jajowa i plemnik, łącząc się ze sobą w procesie zapłodnienia, dają początek nowemu organizmowi, który dziedziczy cechy i ojca, i matki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie organizmy, zaczynając od bakterii, a kończąc na człowieku, wydają potomstwo.Organizmy o złożonej budowie posiadaja gruczoły wytwarzające gamety oraz narządy, które mają doprowadzić do ich spotkania się. są dwa rodzaje rozmnażania - płciowe i bezpłciowe; istotną rolę w rozmnażaniu i rozwoju odgrywają hormony; w rozmnażaniu płciowym udział biorą gamety: komórki jajowe i plemniki.

# data[].attributes.body
Wiele zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie wykazuje cykliczność – następowanie po sobie pór roku, rozród zwierząt, kwitnienie kwiatów. Podobnie funkcjonuje organizm kobiety, w którym zachodzą cykliczne zmiany związane z funkcją rozrodczą.

źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/funkcjonowanie-zenskiego-ukladu-rozrodczego/DhrkqYE2U

# data[].attributes.attachment_link.title
Funkcjonowanie żeńskiego układu rozrodczego - Świat pod lupą - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Życie człowieka zaczyna się od jaja zapłodnionego przez plemnik – zwycięzcę wyścigu, w którym uczestniczyło nawet 200 milionów jego konkurentów. W 5 tygodniu rozwoju zarodek ma wielkość pestki jabłka, a po 9 miesiącach waży już ok. 3 kg.

źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/rozwoj-zarodkowy-i-plodowy-czlowieka/Dufk9jBuI

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Do zapłodnienia (poczęcia) może dojść wtedy, gdy kobieta jest w fazie płodności. Uwolniona z pęcherzyka jajnikowego komórka jajowa trafia wtedy do jajowodu, a rzęski wyścielających go komórek transportują ją w kierunku macicy. Mężczyzna podczas aktu płciowego wprowadza do pochwy nasienie, a w nim ok. 200 mln plemników. Dzięki witkom i skurczom mięśni macicy plemniki docierają do jajowodu w poszukiwaniu komórki jajowej. Po drodze większość plemników ginie, a do żeńskiej komórki rozrodczej dociera ich zaledwie kilka tysięcy, z których tylko jeden bierze udział w zapłodnieniu. Enzymy zawarte w pęcherzyku znajdującym się na główce plemnika (akrosomie) rozpuszczają osłonkę komórki jajowej. Do środka wnika jedynie główka plemnika, witka pozostaje na zewnątrz. Po wniknięciu plemnika osłonka komórki jajowej twardnieje, tworząc barierę niedostępną dla pozostałych plemników. Moment połączenia jądra komórki jajowej z jądrem męskiej komórki rozrodczej nazywamy zapłodnieniem. W momencie zapłodnienia rozpoczyna się ciąża, która prawidłowo powinna trwać 280 dni.

Rozwój zapłodnionego jaja w łonie matki obejmuje 2 fazy: zarodka i płodu. Pierwsza z nich trwa od momentu zapłodnienia do 8 tygodnia życia zarodka. W wyniku zapłodnienia powstaje zygota, która po 24 godzinach zaczyna się intensywnie dzielić, tworząc wielokomórkowy . Jednocześnie z tymi podziałami odbywa się trwająca ok. 5 dni wędrówka zarodka przez jajowód w kierunku macicy. Rozwijający się zarodek wykorzystuje początkowo substancje odżywcze nagromadzone w komórce jajowej. Zarodek, opuszczając jajowód, ma postać bryłki złożonej z dużej liczby komórek i w takiej postaci wpada do przygotowanej na jego przyjęcie macicy. Ok. 7 dnia życia zagnieżdża się w rozbudowanej, silnie ukrwionej błonie śluzowej. Jego komórki zaczynają się stopniowo różnicować, powstają tkanki i narządy.

Z zapłodnionego jaja powstaje nie tylko ciało dziecka, ale także - owodnia, omocznia, kosmówka. Owodnia tworzy jamę bezpośrednio otaczającą zarodek. Wypełniona jest wodami płodowymi. Łagodzą one wstrząsy, pozwalają na swobodne poruszanie się zarodka. Omocznia przez część okresu zarodkowego gromadzi produkty jego przemiany materii. Kosmówka, najbardziej zewnętrzna błona płodowa, przylega do ściany macicy. Ok. 4 tygodnia wytwarza palczaste wyrostki, które wnikają w głąb jej błony śluzowej. W ten sposób powstaje łożysko.

Łożysko uczestniczy w wymianie gazów oddechowych, substancji odżywczych, zbędnych produktów przemiany materii między krwią matki a krwią płodu. Za jego pośrednictwem matka przekazuje płodowi krążące w jej krwi przeciwciała. Łożysko stanowi barierę ochronną przed wnikaniem większości czynników chorobotwórczych, jednak przepuszcza do organizmu dziecka szkodliwe dla jego zdrowia i życia substancje: alkohol, narkotyki, nikotynę oraz niektóre wirusy o bardzo małych rozmiarach (np. różyczki, ospy, HIV). Łożysko pełni również rolę gruczołu dokrewnego, produkującego hormony m.in. progesteron i estrogeny.

Pod koniec pierwszego etapu zarodek ma ok. 3 cm długości, waży ok. 10 g, ma zawiązki wszystkich narządów i wyglądem przypomina człowieka. Od tej chwili zarodek nazywa się . Płód jest połączony z łożyskiem (pępowiną).

Płód rośnie, jego długość zwiększa się do 52‑55 cm, a waga osiąga ok. 3,5 kg. Prawidłowo przebiegająca ciąża po 40 tygodniach od zapłodnienia kończy się porodem, podczas którego dziecko opuszcza drogi rodne matki przez pochwę.

Okresowi ciąży towarzyszy szereg zmian w organizmie kobiety. W pierwszych 3 miesiącach zmiany hormonalne powodują powiększenie się piersi. Są one także odpowiedzialne za niektóre dolegliwości, np. nudności czy wymioty. W kolejnych miesiącach rozwijające się łożysko i płód oraz rosnąca ilość wód płodowych powodują stopniowe zwiększanie się masy ciała matki. Wzrasta tempo pracy serca oraz ciśnienie krwi. Powiększająca się macica zaczyna wystawać poza obręb miednicy, co powoduje zmianę środka ciężkości ciała. To z kolei powoduje przyjmowanie, szczególnie w pozycji stojącej, nienaturalnej dla kręgosłupa postawy ciała.

Dla prawidłowego przebiegu ciąży i porodu ważna jest regularna aktywność fizyczna przyszłej mamy dostosowana do jej możliwości (o ile nie ma przeciwwskazań wynikających na przykład z ryzyka przedwczesnego urodzenia dziecka), np. spacery na świeżym powietrzu, gimnastyka dla kobiet w ciąży. Szczególnie ważne jest prawidłowe odżywianie dostosowane do zwiększonego zapotrzebowania organizmu na witaminy oraz sole mineralne (głównie żelazo, wapń, fosfor). Istotne jest regularne spożywanie urozmaiconych, pełnowartościowych posiłków. W okresie ciąży kobieta powinna bezwzględnie przestrzegać zakazu zażywania narkotyków, spożywania alkoholu, palenia papierosów i przebywania w towarzystwie osób palących, zażywania lekarstw bez konsultacji z lekarzem . Alkohol i trujące składniki dymu papierosowego przechodzą za pośrednictwem łożyska z krwi matki do krwi płodu. Alkohol może być przyczyną wystąpienia u dziecka wad rozwojowych, zaburzeń rozwoju psychicznego, poronienia. Toksyczne składniki dymu mogą spowodować zwężenie naczyń krwionośnych w łożysku, co może być przyczyną niedotlenienia dziecka, powstania u niego wad serca i centralnego układu nerwowego. Dobra kondycja fizyczna, psychiczna i zdrowotna matki zapewnia prawidłowy rozwój jej dziecka.

Przyszła mama powinna sobie zdawać sprawę z tego, jak wiele czynników może mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka, a później na szanse jego rozwoju.

Do oceny rozwoju płodu służą . Najczęściej zalecanym i wykonywanym oraz całkowicie bezpiecznym dla matki i dziecka badaniem jest USG (ultrasonografia). Pozwala ono ocenić rozwój płodu oraz wykryć ewentualne nieprawidłowości. W szczególnych przypadkach lekarz może zlecić inne badania, które często pozwalają w porę odkryć choroby płodu. Przy dzisiejszym stanie medycyny możliwe jest leczenie na bardzo wczesnym etapie rozwoju, nawet przeprowadzanie operacji płodu w łonie matki.

Ciąża kończy się porodem, który składa się z 3 faz i przeciętnie trwa 12‑16 godzin. W 1 fazie pojawiają się skurcze macicy, których częstotliwość stopniowo się zwiększa. Powoli kierują one dziecko w stronę szyjki macicy. Pęka błona owodni i następuje odejście wód płodowych. W czasie 2 fazy, w wyniku silnych skurczów macicy i mięśni brzucha, dziecko zostaje wypchnięte z organizmu matki. W 3 fazie porodu organizm matki usuwa błony płodowe i łożysko.

Do zapłodnienia dochodzi w górnym odcinku jajowodu, gdy główka plemnika wniknie do wnętrza komórki jajowej.

W momencie zapłodnienia rozpoczyna się okres ciąży, która obejmuje 2 etapy rozwoju dziecka: zarodkowy i płodowy.

Okres zarodkowy trwa od momentu zapłodnienia do ok. 8 tygodnia ciąży.

W okresie zarodkowym następuje różnicowanie komórek, wytworzenie zawiązków tkanek i narządów, powstają błony płodowe i łożysko.

Błony płodowe: owodnia, omocznia i kosmówka zapewniają optymalne warunki do rozwoju dziecka.

Łożysko pośredniczy w wymianie substancji między krwią matki i dziecka.

Rozwój płodowy obejmuje okres od 9. tygodnia do momentu narodzin dziecka.

W okresie płodowym kształtują się narządy i przygotowują do podjęcia funkcji poza organizmem matki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Do zapłodnienia (poczęcia) może dojść wtedy, gdy kobieta jest w fazie płodności. Uwolniona z pęcherzyka jajnikowego komórka jajowa trafia wtedy do jajowodu, a rzęski wyścielających go komórek transportują ją w kierunku macicy. Mężczyzna podczas aktu płciowego wprowadza do pochwy nasienie, a w nim ok. 200 mln plemników.

# data[].attributes.body
Organizm człowieka stale styka się z czynnikami chorobotwórczymi, a pomimo to choruje stosunkowo rzadko. Ma sprawny system obrony i naprawy komórek. Ponadto ludzie dysponują potęgą umysłu, dzięki której mogą zmniejszać ryzyko zachorowania i podejmować świadome działania zapobiegawcze.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdrowie i choroby - Świat pod lupą - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Organizm człowieka jest dla wielu mikroorganizmów i pasożytów bogatym ekosystemem sprzyjającym ich potrzebom. Dlatego wiele z nich próbuje się w nim lub na nim osiedlić. Identyfikacja takich pasażerów na gapę oraz znajomość ich wymagań pozwala na zmniejszenie ryzyka infekcji, a gdy się pojawią – skutecznego zwalczania.

źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/choroby-zakazne-i-pasozytnicze/DjQJ8p891

# data[].attributes.attachment_link.title
Choroby zakaźne i pasożytnicze - Zintegrowana Platforma Edukacyjna

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Nowotwór i rak to słowa, które budzą lęk. Oznaczają choroby przewlekłe, o ciężkim przebiegu, których leczenie mocno osłabia organizm. Jednak wczesne wykrycie nowotworu i podjęcie odpowiednich działań może skutkować całkowitym wyleczeniem. źródło ZPE: https://zpe.gov.pl/a/choroby-nowotworowe/D16T3o2q8

# data[].attributes.attachment_link.title
Choroby nowotworowe - Świat pod lupą - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Raport Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków

# data[].attributes.subject
Raport Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków

# data[].attributes.body
Raport Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków, przygotowany przez fundację Dbam o Mój Zasięg we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, jest próbą zrozumienia tego zjawiska. Powstał w ramach projektu „Zrównoważona cyfryzacja”, w którym stawiamy sobie za cel tworzenie bezpiecznego, inkluzywnego i zrównoważonego ekosystemu cyfrowego – takiego, który służy rozwojowi człowieka i społeczeństwa, a nie odwrotnie.

# data[].attributes.body
Materiały edukacyjne z zakresu pierwszej pomocy przygotowane przez specjalistów z Oddziału Chirurgii i Urologii Dzieci Szpitala im. M. Kopernika Copernicus w Gdańsku.

# data[].attributes.headline
Film dokumentalny „Jak ruchem zmieniać umysł” 

# data[].attributes.subject
Film dokumentalny „Jak ruchem zmieniać umysł” 

# data[].attributes.body
Film dokumentalny „Jak ruchem zmieniać umysł” jest przełomową produkcją zachęcającą do eksplorowania różnych metod transformacji umysłu poprzez działanie na ciele.

Punktem wyjścia w dokumencie jest inspirowanie, informowanie i pokazanie widzom, że istnieją różnorodne sposoby na poprawę jakości ich codziennego życia poprzez świadome oddziaływanie na ciało i umysł. Film ten to opowieść zachęcająca do odkrywania niezwykłego potencjału umysłu poprzez świadome korzystanie z różnych metod i technik, których ośrodkiem jest nasze ciało.

Pomysłodawca i producent:

Fundacja Veritas

https://fundacja-veritas.pl/

/ fundacja.veritas

/ veritasfundacja

Reżyserka merytoryczna, ekspertka, prowadząca:

dr Asia Wojsiat (Podgórska)

https://newonce.net/podcast/wojsiat-o...

/ drjoanwojsiat

Współtwórca, pomysłodawca, reżyseria, realizacja:

Mojo Movies

https://mojomovies.pl/

/ internationalhouseofmojo

/ mojomovies

# data[].attributes.attachment_link.title
Film dokumentalny "Jak ruchem zmieniać umysł"

# data[].attributes.body
Materiały edukacyjne z zakresu pierwszej pomocy przygotowane przez specjalistów z Oddziału Chirurgii i Urologii Dzieci Szpitala im. M. Kopernika Copernicus w Gdańsku.

# data[].attributes.body
Materiały edukacyjne z zakresu pierwszej pomocy przygotowane przez specjalistów z Oddziału Chirurgii i Urologii Dzieci Szpitala im. M. Kopernika Copernicus w Gdańsku.

# data[].attributes.body
Motywacja jest naszym motorem napędowym w życiu i podstawą wszelkiej aktywności człowieka, w tym aktywności fizycznej. Niski poziom motywacji uczniów do ćwiczeń na zajęciach wychowania fizycznego jest zmorą wielu nauczycieli. Według niektórych szacunków w polskich szkołach w zajęciach WF nie uczestniczy prawie 1/3 uczniów! Brak stroju lub zwolnienie od lekarza to najczęstsze powody „niedyspozycji” młodego człowieka. To wcale nie znaczy, że pozostali podchodzą do lekcji z entuzjazmem. Z badań wynika, że uczniowie nierzadko są po prostu zniechęceni do zajęć WF w szkole, nie odnajdują w nich radości. Przyczyn braku motywacji do uczestnictwa w zajęciach WF można szukać w środowisku, w jakim na co dzień funkcjonujemy (np. w szkole brakuje miejsca lub sprzętu do przeprowadzenia lekcji), albo w systemie edukacji (np. obcinanie godzin zajęć WF), albo w kulturze „dzisiejszej” młodzieży (np. przekonanie, iż aktywność fizyczna nie ma szans w konfrontacji z nowymi technologiami). Można też postawić pytanie, co mogę zrobić jako nauczyciel/ka, aby rozbudzać w moich uczniach pasję do sportu i aktywności fizycznej. Warto zatem zastanowić się, jaki klimat buduję na lekcji i jak motywuję moich uczniów do czynnego uczestnictwa w zajęciach.

# data[].attributes.body
Ta karta pracy wprowadza uczniów w zasady Talerza Zdrowego Żywienia, ucząc ich, jak komponować posiłki w odpowiednich proporcjach warzyw, owoców, produktów zbożowych i źródeł białka. Zawarte zadania pomagają przełożyć teorię na praktykę — od rysowania własnego talerza po analizę codziennych wyborów żywieniowych. Materiał rozwija świadomość zdrowego odżywiania i zachęca do refleksji nad codziennymi nawykami.

# data[].attributes.body
⭐ Krótki opis gry „Odkryj smak zdrowia”

„Odkryj smak zdrowia” to edukacyjna gra typu escape room, w której uczniowie pracują w kilkuosobowych zespołach i przemieszczają się pomiędzy 6 stanowiskami zadaniowymi. Każde stanowisko zawiera inne wyzwanie związane z edukacją żywieniową – m.in. analizę etykiet, rozpoznawanie mitów, wybór zdrowych produktów czy odczytywanie talerza zdrowia (strony 1–7) ESCAPE ROOM odkryj smak zdrowia.

Za poprawne wykonanie zadań uczniowie otrzymują po jednej literze, a wszystkie razem układają się w hasło końcowe: ODKRYJ (strona 8) ESCAPE ROOM odkryj smak zdrowia.

Gra rozwija krytyczne myślenie, uczy świadomych wyborów żywieniowych i aktywizuje całą klasę poprzez ruch, współpracę i element zagadki.

Idealna jako:
✔ rozgrzewka edukacyjna,
✔ podsumowanie lekcji edukacji zdrowotnej,
✔ aktywność integracyjna.

# data[].attributes.body
Reklamy żywności silnie wpływają na dzieci i młodzież, zachęcając

je do wybierania słodkich, słonych i tłustych produktów. Atrakcyjne

przekazy sprawiają, że młodzi ludzie kojarzą niezdrowe jedzenie z

zabawą i nagrodą, co utrudnia budowanie właściwych nawyków i

zwiększa ryzyko otyłości. Dlatego ważne jest, aby uczyć dzieci

krytycznego myślenia o reklamach i wspólnie podejmować

świadome decyzje żywieniowe.

Aby temu przeciwdziałać, ważna jest rozmowa o mechanizmach

działania reklamy, wspólne podejmowanie decyzji zakupowych oraz

rozwijanie u dzieci krytycznego podejścia do treści medialnych.

Materiał przygotowany przez nauczycieli Zespołu Szkół Agrotechnicznych w Słupsku w ramach warsztatów kulinarnych pn. Posiłek z klasą! Praktyczne warsztaty kulinarne dla nauczycieli – zdrowo, prosto i z pomysłem.

# data[].attributes.body
Proste przepisy do realizacji na lekcji edukacji zdrowotnej

Zestaw przepisów zawarty w dokumencie Receptury.pdf to proste, szybkie i zdrowe propozycje, które można bezpiecznie zrealizować z uczniami podczas lekcji edukacji zdrowotnej, warsztatów żywieniowych lub zajęć praktycznych. Wszystkie receptury wykorzystują podstawowe, łatwo dostępne składniki, nie wymagają użycia kuchenki ani zaawansowanych urządzeń kuchennych – wystarczy blender i miski.

Przepisy do wykorzystania na lekcji

1. Zielone smoothie – szybki koktajl warzywno-owocowy.

2. Owocowy koktajl śniadaniowy – jogurt + owoce + płatki.

3. Sałatkowe łódeczki z cykorii z hummusem – lekka warzywna przekąska.

4. Sałatka owocowa z jogurtowym sosem – kolorowa, prosta i szybka.

5. Jogurtowa panna cotta – prosty, lekki deser.

6. Piankowy jogurt – deser na bazie jogurtu i galaretki.

7. Kanapki Shreka (zielony hummus) – pasta warzywna do kanapek.

8. Guacamole – pasta z awokado jako zdrowa przekąska.

Przepisy przygotowane przez nauczycieli Zespołu Szkół Agrotechnicznych w Słupsku w ramach warsztatów kulinarnych pn. Posiłek z klasą! Praktyczne warsztaty kulinarne dla nauczycieli – zdrowo, prosto i z pomysłem.

# data[].attributes.body
Karta pracy: Znaczenie wody i napojów w diecie

Karta pracy „Znaczenie wody i napojów w diecie” została przygotowana z myślą o uczniach szkoły podstawowej i stanowi praktyczne narzędzie dydaktyczne wspierające realizację treści z zakresu edukacji zdrowotnej. Materiał obejmuje zarówno tekst źródłowy, elementy multimedialne (kod QR), grafikę edukacyjną oraz zestaw zadań rozwijających rozumienie tematu.

🟦 1. Tekst źródłowy – wprowadzenie do tematu (strona 1)

Pierwsza część karty opiera się na treści filmu TED-Ed „What would happen if you didn’t drink water?”, do którego uczeń ma dostęp poprzez kod QR umieszczony na stronie 1 PDF karta pracy - znaczenie wody i ….
Tekst wyjaśnia:

dlaczego woda jest kluczowa dla organizmu,

jakie funkcje pełni (np. regulacja temperatury, transport składników odżywczych, usuwanie toksyn),

ile wody dziennie potrzebuje dziecko w wieku szkolnym (6–8 szklanek lub więcej w upał bądź przy wysiłku),

które napoje są zdrowe, a których należy unikać (np. napojów wysokocukrowych),

jakie objawy i skutki może powodować odwodnienie (ból głowy, spadek koncentracji, zmęczenie).

Na stronie znajduje się również lista ośmiu powodów, dla których warto pić wodę, m.in.:
regulacja temperatury, usuwanie toksyn, poprawa samopoczucia, nawilżenie skóry, wsparcie trawienia – co wzmacnia przekaz edukacyjny karty.

🟦 2. Infografika: ilość cukru w napojach (strona 2)

Strona druga zawiera wyraźną, kolorową grafikę przedstawiającą ilość łyżeczek cukru w różnych popularnych napojach (woda, izotonik, energetyk, sok owocowy, napoje gazowane) karta pracy - znaczenie wody i ….

To element szczególnie przydatny do:

rozmowy o ukrytych źródłach cukru,

porównywania napojów zdrowych i niezdrowych,

kształtowania nawyku świadomego wyboru napoju.

Uzupełnieniem grafiki jest krótkie, czytelne omówienie zaleceń WHO dotyczących maksymalnego spożycia cukrów dodanych (25–50 g dziennie), co wzmacnia zrozumienie tematu.

🟦 3. Zadania dla ucznia – zastosowanie wiedzy w praktyce (strona 3)

Strona trzecia zawiera zestaw 8 zadań, które rozwijają kompetencje ucznia w zakresie:

rozumienia tekstu ze zrozumieniem (zad. 1, 2, 5),

rozpoznawania napojów zdrowych i wysokocukrowych (zad. 4),

stosowania wiedzy w sytuacjach życiowych, np. aktywność sportowa (zad. 7),

analizy infografiki dotyczącej cukru (zad. 8),

wnioskowania na temat skutków odwodnienia (zad. 5, 6).

Zadania są krótkie, przystępne i angażujące, co sprawia, że karta nadaje się zarówno na lekcję, jak i jako praca domowa lub element projektu edukacyjnego.

🎯 Zastosowanie karty pracy

Materiał sprawdzi się:

podczas lekcji edukacji zdrowotnej w klasach 4–6,

jako wprowadzenie do tematu zdrowych napojów i cukru w diecie,

w ramach szkolnych kampanii typu „Pij wodę!”,

na zajęciach związanych z aktywnością fizyczną i ochroną zdrowia,

jako element zajęć projektowych lub godzin wychowawczych.

Można wykorzystać go również jako punkt wyjścia do tworzenia klasowego „Wodnego wyzwania” lub monitorowania nawyków picia wody.

# data[].attributes.attachment_link.title
karta pracy - znaczenie wody i napojów w diecie

# data[].attributes.body
Karta pracy: Mity żywieniowe

Karta pracy „Mity żywieniowe” została zaprojektowana jako narzędzie wspierające uczniów szkoły podstawowej w rozwijaniu krytycznego myślenia, umiejętności weryfikacji informacji oraz świadomego podejścia do zdrowego żywienia. Materiał opiera się na rzetelnych treściach edukacyjnych dotyczących najczęściej występujących mitów żywieniowych oraz metod ich rozpoznawania.

🟦 1. Tekst źródłowy – wprowadzenie do tematu (strona 1)

Pierwsza część karty wyjaśnia, czym są mity żywieniowe, skąd się biorą i dlaczego są tak powszechne. Uczniowie dowiadują się, że mity mogą wynikać z:

powielania niesprawdzonych informacji w internecie,

uproszczeń w przekazywaniu wiedzy,

marketingu produktów spożywczych,

błędnych interpretacji badań naukowych,

przekonań kulturowych i tradycji rodzinnych.

Na tej stronie przedstawiono także konkretne przykłady popularnych mitów wraz z naukowo potwierdzonymi faktami, m.in.:

„Pieczywo powoduje tycie” → fakt: decyduje całkowity bilans energetyczny,

„Detoksy sokowe oczyszczają organizm” → fakt: organizm sam posiada skuteczne mechanizmy detoksykacji,

„Wszystkie tłuszcze są złe” → fakt: ważna jest jakość tłuszczu, nie sama jego obecność,

„Im mniej kalorii, tym lepiej” → fakt: liczy się wartość odżywcza, sytość i równowaga,

„Godzina posiłku decyduje o tyciu” → fakt: liczy się dzienny bilans, nie pora jedzenia,

„Cukier brązowy jest dużo zdrowszy niż biały” → fakt: zawartość składników odżywczych jest bardzo podobna.

Treści te stanowią solidną bazę do dalszej pracy uczniów oraz dyskusji klasowej.

🟦 2. Instrukcja: jak rozpoznać fakt i mit (strona 2)

Druga część karty zawiera rozbudowaną instrukcję w formie 7 kroków, opracowaną na podstawie materiałów Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej.
Obejmuje ona m.in.:

analizę źródła informacji (kto to powiedział?),

sprawdzanie wiarygodnych źródeł i odwołań do badań,

porównywanie informacji w różnych miejscach,

ocenę, czy przekaz brzmi „zbyt dobrze, by był prawdziwy”,

rozpoznawanie treści marketingowych,

krytyczne myślenie wobec uogólnień typu „wszyscy powinni”,

korzystanie z pomocy specjalisty, jeśli pojawiają się wątpliwości.

Strona zawiera także kody QR prowadzące do filmów eksperckich, co stanowi bardzo dobry materiał dodatkowy do lekcji lub pracy domowej.
Ta część jest idealna do wykorzystania podczas omawiania fake newsów, świadomego korzystania z internetu i edukacji medialnej.

🟦 3. Zadania dla uczniów – utrwalenie i praktyczne zastosowanie (strona 3)

Ostatnia część karty zawiera 5 przemyślanych zadań, które pozwalają uczniom przejść od teorii do praktyki. Zadania rozwijają:

rozpoznawanie mitów i faktów (zad. 1),

formułowanie definicji i uzasadnień (zad. 2),

analizę i dopasowywanie informacji (zad. 3 – łączenie mitów z faktami),

ocenę wiarygodności źródeł (zad. 4),

umiejętność argumentowania, dlaczego warto sprawdzać informacje o żywieniu (zad. 5).

Zadania te doskonale utrwalają treści ze stron poprzednich i pomagają uczniom rozwijać umiejętności przydatne w życiu codziennym – szczególnie w kontekście korzystania z mediów społecznościowych.

🎯 Zastosowanie karty pracy

Materiał może być wykorzystany:

jako wprowadzenie do tematu „Fałszywe informacje i zdrowe wybory”,

podczas lekcji edukacji zdrowotnej (klasy 4–8),

na godzinach wychowawczych (warsztaty o fake newsach i zdrowiu),

w projektach szkolnych dotyczących żywienia, zdrowia i pracy z informacją,

jako praca domowa, projekt indywidualny lub zadanie do portfolio ucznia.

# data[].attributes.body
Karta pracy „Czytanie etykiet” została opracowana jako praktyczne narzędzie wspierające uczniów w rozwijaniu umiejętności świadomego wyboru produktów spożywczych. Materiał zawiera zarówno tekst źródłowy, jak i zestaw zasad, dzięki którym uczniowie uczą się analizować skład produktów, rozpoznawać niekorzystne składniki oraz sprawdzać wartość odżywczą. Treści te są spójne z założeniami edukacji zdrowotnej dotyczącymi świadomego żywienia.

🟩 1. Część wprowadzająca (str. 1 PDF)

Tekst źródłowy w przystępny sposób wyjaśnia:

czym jest etykieta i jakie elementy zawiera,

dlaczego kolejność składników ma znaczenie,

które składniki są sygnałem niskiej jakości produktu (np. cukier, syrop glukozo-fruktozowy, tłuszcze utwardzone),

dlaczego długość listy składników może świadczyć o stopniu przetworzenia produktu Karta pracy - czytanie etykiet.

Grafika edukacyjna przedstawiona na tej samej stronie obrazuje i podpisuje najważniejsze części etykiety (nazwa, skład, wartości odżywcze, data przydatności, producent), co może posłużyć jako wizualna pomoc do omówienia podczas lekcji.

🟩 2. Zasady czytania etykiet (str. 2 PDF)

Strona zawiera 10 kluczowych zasad, które pomagają uczniom analizować produkty. Obejmują one m.in.:

konieczność czytania składu zamiast polegania na hasłach marketingowych,

analizę kolejności składników,

identyfikację ukrytych form cukru,

znaczenie wartości „w 100 g”,

rozpoznawanie rodzajów tłuszczów,

ocenę ilości soli,

umiejętność krytycznego podejścia do reklam produktów spożywczych Karta pracy - czytanie etykiet.

To jedna z najważniejszych części materiału – może posłużyć jako konspekt lekcji lub lista kontrolna do wspólnego omawiania.

🟩 3. Lista kontrolna dla ucznia (str. 3 PDF)

Strona ta prezentuje krótką checklistę, dzięki której uczeń może samodzielnie ocenić, czy produkt jest dobrą opcją.

Przykładowe kryteria:

„Zerkam na skład”

„Krótka lista składników”

„Cukier nie jest na początku”

„Bez syropu G-F”

„Bez tłuszczów utwardzonych”

„Patrzę na 100 g, nie porcję”

W tej części zamieszczono również informację o aplikacji „Zdrowe Zakupy”, która może być użyta jako dodatkowe narzędzie edukacyjne do analizy składu produktów spożywczych – uczniowie mogą pracować z nią na lekcji lub w domu, skanując etykiety i porównując produkty Karta pracy - czytanie etykiet.

🟩 4. Zadania dla uczniów (str. 4 PDF)

Ostatnia strona zawiera 10 zadań, które rozwijają:

rozumienie tekstu źródłowego,

analizę i interpretację składu dowolnego produktu,

ocenę jakości produktu pod względem długości listy składników, obecności syropu G-F czy dodatków,

rozpoznawanie trików marketingowych,

umiejętność szukania zdrowszych zamienników,

formułowanie własnych wniosków dotyczących mądrego kupowania żywności Karta pracy - czytanie etykiet.

Zadania mają charakter zarówno opisowy, jak i praktyczny – wymagają od ucznia realnej analizy produktu, co rozwija kompetencje krytycznego myślenia i umiejętności podejmowania świadomych wyborów konsumenckich.

# data[].attributes.body
Karta pracy: Znaczenie wody i napojów w diecie

Karta pracy została opracowana tak, aby wesprzeć uczniów szkoły podstawowej w zrozumieniu roli wody i napojów w codziennej diecie. Materiał opiera się na edukacyjnym filmie TED-Ed „What would happen if you didn’t drink water?”, którego link i kod QR znajdują się na stronie 1 dokumentu karta pracy - znaczenie wody i …. Tekst źródłowy wyjaśnia najważniejsze funkcje wody w organizmie, opisuje skutki odwodnienia oraz podkreśla, dlaczego woda jest najlepszym wyborem wśród napojów.

W pierwszej części karty uczniowie zapoznają się z podstawową wiedzą o:

konieczności regularnego uzupełniania płynów,

różnicach między napojami zdrowymi a wysokocukrowymi,

wpływie odwodnienia na koncentrację i samopoczucie,

ilości wody zalecanej dla dzieci w wieku szkolnym.

Dodatkowo na stronie 2 zamieszczono edukacyjną grafikę przedstawiającą ilość łyżeczek cukru w popularnych napojach, co pozwala uczniom lepiej zrozumieć, dlaczego to właśnie woda powinna być głównym napojem w ich diecie karta pracy - znaczenie wody i ….

Druga część karty (strona 3) zawiera zadania sprawdzające, które rozwijają:

umiejętność czytania tekstu ze zrozumieniem,

analizę i porównywanie napojów,

praktyczne zastosowanie wiedzy dotyczącej odwodnienia i zdrowych wyborów żywieniowych,

samodzielne wnioskowanie i myślenie krytyczne.

Zadania wymagają zarówno krótkich odpowiedzi opisowych, jak i pracy z tabelą oraz przyporządkowywania informacji (np. liczba łyżeczek cukru w wybranych napojach). Dzięki temu karta pracy dobrze sprawdza się jako narzędzie utrwalające wiedzę po zajęciach edukacji zdrowotnej lub jako element lekcji poświęconej tematowi picia wody.

Karta jest odpowiednia dla klas 4–6, ale może być łatwo dostosowana również do młodszych uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.title
karta pracy - znaczenie wody i napojów w diecie

# data[].attributes.headline
Obejrzyj to 47 sekund; przyszłość ludzkości może wyglądać tak:

# data[].attributes.subject
Obejrzyj to 47 sekund; przyszłość ludzkości może wyglądać tak:

# data[].attributes.body
Film z katastroficzną wizją przyszłości.

Uzależnienie dzieci i młodzieży od smartfonów i technologii prowadzi do poważnych konsekwencji dla ich zdrowia psychicznego i fizycznego. Nadmierne korzystanie z ekranów zaburza koncentrację, sen i zdolność do regulowania emocji. Ogranicza także rozwój umiejętności społecznych, zastępując realne relacje kontaktami online. Długotrwałe korzystanie z urządzeń powoduje spadek aktywności fizycznej, co wpływa na samopoczucie i kondycję. W efekcie młodzi ludzie mogą doświadczać osamotnienia, stresu i trudności w funkcjonowaniu w świecie offline.

W przyszłości takie osoby mogą mieć problemy z budowaniem relacji, utrzymaniem zdrowych nawyków, radzeniem sobie z presją, a także z koncentracją i pracą wymagającą dłuższego skupienia – co wpływa na ich życie zawodowe i osobiste.

# data[].attributes.body
Materiał przygotowany przez nauczycieli Zespołu Szkół Agrotechnicznych w Słupsku w ramach warsztatów kulinarnych pn. Posiłek z klasą! Praktyczne warsztaty kulinarne dla nauczycieli – zdrowo, prosto i z pomysłem.

# data[].attributes.body
Prezentacja dotycząca chorób cywilizacyjnych: otyłości, cukrzycy, depresji.

Materiał przygotowany przez nauczycieli Zespołu Szkół Agrotechnicznych w Słupsku w ramach warsztatów kulinarnych pn. Posiłek z klasą! Praktyczne warsztaty kulinarne dla nauczycieli – zdrowo, prosto i z pomysłem.

# data[].attributes.body
Materiały edukacyjne z zakresu pierwszej pomocy przygotowane przez specjalistów z Oddziału Chirurgii i Urologii Dzieci Szpitala im. M. Kopernika Copernicus w Gdańsku.

# data[].attributes.body
Zapraszamy do kreatywnej i wciągającej edukacji ekologicznej z WWF! Jak chronić przyrodę razem z nami? Pobierz nasze materiały edukacyjne i zorganizuj spotkanie lub lekcję w swojej klasie, grupie przedszkolnej, w kole zainteresowań czy na świetlicy, w gronie przyjaciół czy dla rodziny. Przygotuj tematyczne wydarzenie, np. Dzień Niedźwiedzia Polarnego lub Dzień Ochrony Klimatu. Poznaj zmieniającą się przyrodę z perspektywy zamieszkujących ją zwierząt i przemów w ich imieniu! Wykonuj własne badania i eksperymenty, zagraj w gry edukacyjne i korzystaj z naszych materiałów, żeby działać na rzecz ochrony środowiska z Twoją społecznością. Każde takie działanie jest wsparciem w ochronie przyrody, które przekłada się na kolejne decyzje konsumenckie, społeczne i polityczne.

Poznawaj, ucz i chroń przyrodę razem z WWF!

# data[].attributes.attachment_link.description
Poznawaj, ucz i chroń przyrodę razem z WWF!

# data[].attributes.headline
Platforma Siła Sportu - Fundacja Moniki Pyrek

# data[].attributes.subject
Platforma Siła Sportu - Fundacja Moniki Pyrek

# data[].attributes.body
Co znajdziecie na e-platformie Siła Sportu?

Zespół Fundacji Moniki Pyrek we współpracy z doświadczonymi instruktorami, specjalistami z zakresu edukacji olimpijskiej oraz sportowcami opracował serię materiałów edukacyjnych: od nagrań z instruktażem ćwiczeń, przez przez prezentację różnych dyscyplin sportu, zestawy gier i zabaw ogólnorozwojowych dla najmłodszych, quizy wiedzy, testy sprawnościowe, aż po podcasty i webinaria z udziałem Mistrzów Sportu.

Do kogo kierowana jest e-platforma Siła Sportu?

Dzięki różnorodności opracowanych treści e-platforma jest dla każdego! Zarówno Rodzicie, jak i Nauczyciele znajdą na niej mnóstwo inspiracji! Co ważne dostęp do e-platformy jest całkowicie bezpłat

# data[].attributes.attachment_link.description
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij

# data[].attributes.headline
Zasady zdrowego odżywiania - scenariusze. Materiały Kulczyk Fundation

# data[].attributes.subject
Zasady zdrowego odżywiania - scenariusze. Materiały Kulczyk Fundation

# data[].attributes.body
Mając na uwadze, jak ważna jest prawidłowa dieta w życiu i rozwoju dziecka, Zespół Programu Żółty Talerz przygotował pakiet materiałów edukacyjnych z zakresu piramidy żywienia, napojów oraz bilansowania posiłków. W ramach współpracy z ekspertami dr Anną Harton oraz dr hab. Joanną Myszkowską-Ryciak z Katedry Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie oraz pedagogami powstały scenariusze zajęć lekcyjnych dla trzech grup wiekowych (grupy przedszkolnej i klas I-III, klas IV-VI oraz klas VII-VIII).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mając na uwadze, jak ważna jest prawidłowa dieta w życiu i rozwoju dziecka, Zespół Programu Żółty Talerz przygotował pakiet materiałów edukacyjnych z zakresu piramidy żywienia, napojów oraz bilansowania posiłków. W ramach współpracy z ekspertami dr Anną Harton oraz dr hab. Joanną Myszkowską-Ryciak z Katedry Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie oraz pedagogami powstały scenariusze zajęć lekcyjnych dla trzech grup wiekowych (grupy przedszkolnej i klas I-III, klas IV-VI oraz klas VII-VIII).

Nasze scenariusze mogą być gotowym materiałem na zajęcia bądź inspiracją do ich poprowadzenia. Zależy nam na tym, by w ciekawy i kreatywny sposób kształtować wśród odbiorców prawidłowe postawy żywieniowe. Nie chcemy koncentrować się na zakazach i całkowitym wyeliminowaniu niezdrowych produktów. Naszą misją jest pokazanie alternatywy i umożliwienie wyboru. Chcemy podkreślić rolę poszczególnych produktów spożywczych na organizm i samopoczucie człowieka.

Pierwsza część scenariuszy przedstawia powszechnie znaną piramidę żywieniową w nowej odsłonie. W naszej wersji jest to food truck i historia Pani Wandy, która go stworzyła. Wspólnie z córką Zosią będzie ona towarzyszyć dzieciom i młodzieży w podróży z Żółtym Talerzem i przyglądaniu się temu, co jest podstawą prawidłowego odżywiania, a czego powinniśmy spożywać mniejsze ilości.

Druga część scenariuszy poświęcona jest znaczeniu właściwego nawodnienia organizmu i wspierania dobrych wyborów w szerokiej ofercie napojów. Proponowane ujęcie tematu ma za zadanie przekazać jak najwięcej wiedzy przy jak największej ilości zabawy. Chcemy też uwrażliwiać młodych ludzi na inne problemy społeczne, gdyż dbanie o zdrowie nabiera coraz większego znaczenia w kontekście społecznym. Ważnym zadaniem jest uczenie dzieci troski o siebie i o innych. Scenariusze zawierają część merytoryczną oraz propozycje zadań i zabaw dopasowanych do wieku grupy docelowej. Życzymy udanej zabawy.

Trzecia część scenariuszy ma na celu poszerzenie wiedzy dzieci i młodzieży dotyczącej zbilansowanego rozkładu wartości energetycznej na posiłki w ciągu dnia. Kontynuując temat zasad zdrowego odżywiania i stylu życia, poznana już przez dzieci Pani Wanda zabierze najmłodsze z nich na wycieczkę po świecie food trucków, by mogły się dowiedzieć, dlaczego warto zjeść pięć posiłków różnej wielkości w ciągu dnia. Starsze grupy wiekowe przeanalizują styl życia pani Wandy i jej rodziny w przeszłości, zapoznając się z kolejnymi ważnymi zasadami zdrowego żywienia tzw. 7U dr. Bergera.

W części warsztatowej zaproponowaliśmy kilka prostych przepisów na posiłki, które świetnie sprawdzą się jako pomysł na śniadania w domu lub do szkoły.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kulczyk Foundation | Zasady zdrowego odżywiania - scenariusze

# data[].attributes.attachment_link.description
Kulczyk Foundation pomaga organizacjom i ludziom efektywnie pomagać. Wspiera projekty infrastrukturalne i inwestycje społeczne w krajach rozwijających się.

# data[].attributes.body
🆘 Czy potrafisz ratować życie? 🆘

Sprawdź swoją wiedzę z pierwszej pomocy w krótkim quizie i odbierz darmowego e-booka 📖 „Pierwsza pomoc – Twój szybki przewodnik ratunkowy”!

👉 Dowiesz się:

✅ Jak postępować w nagłych przypadkach

✅ Jak wykonać RKO krok po kroku

✅ Jak rozpoznać zawał, udar czy zadławienie

✅ Co robić w przypadku oparzeń, tonięcia i krwotoku

🎁 W nagrodę za udział – praktyczny e-book, który krok po kroku przeprowadzi Cię przez podstawy ratowania życia!

💥 Nie czekaj! Wypełnij quiz i pobierz przewodnik:

https://www.interankiety.pl/f/gwJZnYMw

Twoja wiedza może uratować komuś życie. ❤️

# data[].attributes.attachment_link.description
Szybko twórz i udostępniaj ankiety. Analizuj wyniki w czasie rzeczywistym. interankiety pozwalają tworzyć ankiety, formularze i zaawansowane badania online.

# data[].attributes.body
Moje Fizjo+ to aplikacja dedykowana osobom borykającym się z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa, barku i biodra. Celem aplikacji jest przedstawienie ćwiczeń poprawiających elastyczność i siłę mięśni, co w połączeniu z automasażem, może złagodzić ból lub go wyeliminować.

# data[].attributes.body
Tematy zajęć:

1. Czym jest zdrowie psychiczne?

2. Warto rozmawiać o problemach

3. Fakty i mity na temat zdrowia psychicznego

4. Z kim można porozmawiać o problemach?

5. O czym najtrudniej powiedzieć dorosłym?

6. Dylematy lojalności

7. Skuteczna komunikacja

8. Pozytywna reakcja – nie trzaskaj drzwiami!

# data[].attributes.headline
SIŁA WIĘZI RODZINNYCH ebook Fundacji Nie Widać Po Mnie

# data[].attributes.subject
SIŁA WIĘZI RODZINNYCH ebook Fundacji Nie Widać Po Mnie

# data[].attributes.body
Rodzina to naturalne i pierwsze środowisko dla dziecka. W ciągu całego życia pełni ona różnorodne funkcje oraz zaspakaja potrzeby. Zapewnia opiekę, wychowanie

i rozwój. Kształtują się w niej wartości i normy społeczne. Rozwój dziecka i jego wychowanie jest ściśle uzależnione od jej funkcjonowania. To, w jakich relacjach pozostają

członkowie rodziny, wpływa nie tylko na życie domowników, ale również na efekty wychowania dziecka. Im lepiej funkcjonuje rodzina, tym jest ona silniejsza

i bardziej umocniona. Stanowi wówczas wsparcie dla małego człowieka i ma na niego pozytywny wpływ.

# data[].attributes.headline
Poznajemy ciekawe sposoby spędzania wolnego czasu

# data[].attributes.subject
Poznajemy ciekawe sposoby spędzania wolnego czasu

# data[].attributes.body
SPOSOBY SPĘDZANIA

AKTYWNEGO WYPOCZYNKU

# data[].attributes.attachment_link.title
Gra terenowa, bezpieczne korzystanie z urządzeń sportowych

# data[].attributes.attachment_link.title
Wykonujemy test sprawności fizycznej ukierunkowany na zdrowie.

# data[].attributes.body
– co nowego w zaleceniach zdrowego– co nowego w zaleceniach zdrowego

żywienia?żywienia?

# data[].attributes.headline
Dorastanie w sieci – jak rozmawiać o seksualności, uwodzeniu online i pornografii. pornografii. Autor: Patrycja Wonatowska, Fundacja Sexedpl

# data[].attributes.subject
Dorastanie w sieci – jak rozmawiać o seksualności, uwodzeniu online i pornografii. pornografii. Autor: Patrycja Wonatowska, Fundacja Sexedpl

# data[].attributes.body
rozmawiać o seksualności,

uwodzeniu online i pornografiiPatrycja WonatowskaFundacja Sexedpl26 września 2025

# data[].attributes.attachment_link.title
Dorastanie w sieci – jak rozmawiać o seksualności, uwodzeniu online i pornografii

# data[].attributes.body
To nowoczesny program edukacyjny łączący naukę z zabawą w formule ciekawych, interaktywnych zajęć. W ciągu jednej godziny lekcyjnej Twoi uczniowie w interesujący i angażujący sposób poznają praktyczne zasady komponowania zbilansowanych posiłków i odkryją wartość polskich warzyw, owoców oraz soków.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mistrzowie 5 porcji – Nowoczesny program edukacyjny

# data[].attributes.headline
Czy kochałbyś mnie, gdybym była robakiem”? Co TikTokowe trendy mówią o nas i naszych relacjach?

# data[].attributes.subject
Czy kochałbyś mnie, gdybym była robakiem”? Co TikTokowe trendy mówią o nas i naszych relacjach?

# data[].attributes.body
Internet stał się nową wyrocznią od spraw sercowych, a media społecznościowe laboratorium emocjonalnych eksperymentów, pełnym samozwańczych guru od związków. Teorie wyrastają tam jak grzyby po deszczu: niektóre są urocze, inne absurdalne, część brzmi jak współczesne baśnie. Ale wszystkie zdradzają jedno — że w erze niekończących się dopasowań wciąż próbujemy zrozumieć, czym właściwie jest bliskość.

# data[].attributes.attachment_link.title
“Czy kochałbyś mnie, gdybym była robakiem”? Co TikTokowe trendy mówią o nas i naszych relacjach? - SEXEDPL

# data[].attributes.attachment_link.description
“Bird Theory” to popularny trend na TikToku, który ma sprawdzić nasze romantyczne relacje. Czy takie “zabawy” mogą nam powiedzieć coś o naszym związku? Zapytaliśmy ekspertkę.

# data[].attributes.headline
Uzależnienie od  "telefonów" - edukacja i prewencja

# data[].attributes.subject
Uzależnienie od  "telefonów" - edukacja i prewencja

# data[].attributes.body
od “ telefonów

edukacja

i prewencja

# data[].attributes.headline
Dopamina - film fundacji DajemyDzieciomSiłę

# data[].attributes.subject
Dopamina - film fundacji DajemyDzieciomSiłę

# data[].attributes.attachment_link.title
CGI Animated Short Film: "Distracted" by Emile Jacques | CGMeetup

# data[].attributes.body
Portal wsparcia dla młodych osób w kryzysie psychicznym. Dla kogo szukasz pomocy?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lepsza Przyszłość. Przeciwdziałanie zaburzeniom psychicznym dzieci i młodzieży.

# data[].attributes.attachment_link.description
Witaj na portalu wsparcia dla młodych osób w kryzysie psychicznym. Dla kogo szukasz pomocy?

# data[].attributes.body
Fundacja

Dbam o swój zasięg zajmuje się edukacją

społeczeństwa na temat cyfrowej higieny i profilaktyki e

uzależnień wśród dzieci młodzieży i dorosłych Uczy

odpowiedzialnego korzystania z internetu smartfona i

innych narzędzi ekranowych pamiętając że kluczowe dla

dobrostanu jednostki są relacje międzyludzkie Podstawą

działań fundacji jest profesjonalna diagnoza problemu

działanie we współpracy międzysektorowej jak również

idea partycypacji rozumiana jako włączenie w proces

wsparcia tych którzy sami tego wsparcia potrzebują.

# data[].attributes.attachment_link.description
Buduj z nami społeczność osób odpowiedzialnych cyfrowo.

# data[].attributes.body
Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę

Co robimy?

Pomagamy dzieciom krzywdzonym

Dzieci pokrzywdzone przestępstwami, głównie różnymi formami przemocy i wykorzystywaniem seksualnym oraz ich opiekunowie otrzymują specjalistyczną pomoc pod jednym dachem. Centra Pomocy Dzieciom realizują wspólne standardy, a ich podstawową wartością jest dobro dziecka. Oferują pomoc psychologiczną, prawną, miejsce przyjaznego przesłuchania dzieci uczestniczących w procedurach karnych. Interdyscyplinarny zespół placówki działa we współpracy z lokalnymi służbami.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chronimy dzieci przed krzywdzeniem. Udzielamy bezpłatnej pomocy psychologicznej, terapeutycznej i prawnej dzieciom po doświadczeniu przemocy.

# data[].attributes.headline
LEKCJE BEZ TABU- scenariusze lekcji o ciele i emocjach

# data[].attributes.subject
LEKCJE BEZ TABU- scenariusze lekcji o ciele i emocjach

# data[].attributes.body
LEKCJE BEZ TABU to program, w ramach którego udostępniamy nauczycielom i nauczycielkom kompletne, bezpłatne i rzetelne scenariusze lekcji o ciele i emocjach opracowane przez ekspertów i ekspertki oraz dodatkowe szkolenia i materiały edukacyjne.

Zapewniamy także bezpośredni kontakt z osobami tworzącymi scenariusze lub ekspertami i ekspertkami fundacji, którzy odpowiadają na wszystkie pytania lub wątpliwości.

Scenariusze Lekcji bez tabu przygotowali także: Aleksandra Sulmicka (edukatorka, trenerka, koordynatorka programów i projektów z zakresu edukacji cyfrowej i medialnej), Agnieszka Gwiazdowicz (edukatorka, trenerka edukacji antydyskryminacyjnej), Ewa Bielak (psycholożka i psychoterapeutka terapii poznawczo-behawioralnej), dr Kuba Woźniak (wykładowca akademicki i dietetyk kliniczny), prof. dr hab. n. med. Marzena Dębska (lekarka specjalistka położnictwa i ginekologii oraz perinatologii), dr n. med. Piotr Świniarski (specjalista urolog, androlog kliniczny oraz lekarz medycyny seksualnej).

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Lekcje bez tabu - scenariusze lekcji dla szkół

# data[].attributes.attachment_link.title
Strona główna - Lekcje bez tabu - scenariusze lekcji dla szkół

# data[].attributes.attachment_link.description
SCENARIUSZELEKCJI LEKCJE BEZ TABU to program, w ramach którego udostępniamy nauczycielom i nauczycielkom kompletne, bezpłatne i rzetelne scenariusze lekcji o ciele i emocjach opracowane przez ekspertów i ekspertki oraz dodatkowe szkolenia […]

# data[].attributes.headline
Edukacja klimatyczno-  środowiskowa - przewodnik przygotowany przez ORE

# data[].attributes.subject
Edukacja klimatyczno-  środowiskowa - przewodnik przygotowany przez ORE

# data[].attributes.body
w edukacji

zdrowotnej

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja klimatycznośrodowiskowa w edukacji zdrowotnej PREZENTACJA ORE

# data[].attributes.headline
Internet dzieci- raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie. Marzec 2025

# data[].attributes.subject
Internet dzieci- raport z monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie. Marzec 2025

# data[].attributes.body
Co myślisz, kiedy słyszysz „internet dzieci”? Jaki jest? Co i gdzie robią jego młodzi

użytkownicy i użytkowniczki? Obecność dzieci w internecie jest tajemnicą poliszynela

nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Właściciele platform społecznościowych

i gamingowych twierdzą, że dzieci nie korzystają z ich produktów, bo nie pozwala

na to regulamin. W związku z tym nie muszą wprowadzać szczególnych standardów

ochrony dzieci i młodzieży. Rodzice z kolei uważają, że ich dzieci nie odwiedzają

nieodpowiednich stron – jedni twierdzą tak dlatego, że nie mają świadomości

istnienia granic wiekowych, a inni z powodu braku zrozumienia, czemu one

służą. W efekcie zgadzają się na aktywność dzieci w takich miejscach cyfrowych

lub wręcz aktywnie pomagają im obchodzić regulaminy.

# data[].attributes.headline
Cyberprzemoc- ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.subject
Cyberprzemoc- ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.body
Cyberprzemoc/cyberbullying to forma przemocy, która wykorzystuje nowoczesne technologie: internet, portale społecznościowe i telefony komórkowe. Obejmuje ona szereg działań takich jak regularne wysyłanie nieprzyjemnych wiadomości do ofiary, pozostawianie negatywnych komentarzy, kradzież tożsamości, podszywanie się pod inną osobę, udostępnianie prywatnych materiałów ofiary np. zdjęć lub nagrań rozmów, prowokowanie lub atakowanie innej osoby i dokumentowanie

tego w postaci zdjęć lub filmów, upublicznianie poniżających lub nieprawdziwych informacji o ofierze, celowe usuwanie z listy kontaktów internetowych lub utrudnianie dostępu do nich, a także działania przeciwko sprzętowi komputerowemu ofiary.

# data[].attributes.headline
Bullying - jak go określić?. Ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.subject
Bullying - jak go określić?. Ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.body
Przemoc rówieśnicza to sytuacja, w której młoda osoba cierpi z powodu działań

innych rówieśników.

# data[].attributes.headline
Sztuka komunikacji- ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.subject
Sztuka komunikacji- ebook dla nastolatków i rodziców przygotowany przez FUNDACJĘ NIE WIDAĆ PO MNIE

# data[].attributes.body
Komunikacja między ludźmi jest nieodłączną częścią naszego codziennego życia. Poprzez mówienie przekazujemy informacje,

wyrażamy myśli i uczucia, a także słuchamy słów drugiej osoby.

# data[].attributes.headline
Bal przyjaźni i dobrych słów. Scenariusz wydarzenia dla klas 1–3

# data[].attributes.subject
Bal przyjaźni i dobrych słów. Scenariusz wydarzenia dla klas 1–3

# data[].attributes.body
Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej

# data[].attributes.headline
Strefa emocji i antystresu- scenariusz zajęć 

# data[].attributes.subject
Strefa emocji i antystresu- scenariusz zajęć 

# data[].attributes.headline
Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć by skutecznie działać. Materiały ORE

# data[].attributes.subject
Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć by skutecznie działać. Materiały ORE

# data[].attributes.body
W ostatnich latach niemal we wszystkich szkołach prowadzi się mniej lub bardziej intensywne działania zmierzające do zapobiegania agresji i przemocy, jednocześnie jednak wielu pedagogów odczuwa frustrację z powodu niskiej skuteczności tych działań. Nasuwa się pytanie: dlaczego tak trudno efektywnie reagować na przejawy agresywnych postaw dzieci i młodzieży?

# data[].attributes.headline
Techniki radzenia sobie w trudnych emocjach - 

# data[].attributes.subject
Techniki radzenia sobie w trudnych emocjach - 

# data[].attributes.headline
Zarządzanie emocjami - krok z stronę zdrowia psychicznego. Materiały ORE

# data[].attributes.subject
Zarządzanie emocjami - krok z stronę zdrowia psychicznego. Materiały ORE

# data[].attributes.body
Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że wszystkie kraje powinny w trybie pilnym zająć się problemami zdrowia psychicznego, które zajmują drugie miejsce wśród przyczyn przedwczesnych zgonów w grupie

wiekowej 15–19 lat.

# data[].attributes.headline
Dar i moc odwagi emocjonalnej. Dlaczego czujesz to, co czujesz? 

# data[].attributes.subject
Dar i moc odwagi emocjonalnej. Dlaczego czujesz to, co czujesz? 

# data[].attributes.body
Czym są emocje?

Emocje wykształciły się po to, żebyśmy mogli sobie radzić w różnych sytuacjach. Przygotowują ciało do działania. Powodują, że chcemy, lub nie chcemy czegoś zrobić. Żeby było łatwiej nam je zrozumieć, możemy na nie spojrzeć jak na drogowskazy, które zapewniają nam niezbędne informacje i skłaniają do podjęcia działania znacznie szybciej niż świadome myślenie. Pewne emocje są dla nas miłe w odczuciu np.

radość, duma, spokój, a inne wręcz przeciwnie.

# data[].attributes.headline
Akademia dojrzewania LACTACYD. Program edukacyjny dla dziewcząt.

# data[].attributes.subject
Akademia dojrzewania LACTACYD. Program edukacyjny dla dziewcząt.

# data[].attributes.body
Charakterystyka zajęć

Odbiorcy:

Zajęcia są adresowane do dziewcząt klas: V, VI, VII i VIII szkoły podstawowej.

Cel zajęć:

Przekazanie rzetelnej wiedzy dotyczącej ważnego etapu w życiu dziewcząt

– okresu dojrzewania, a także zachęcenie uczennic do refleksji i dyskusji

z rówieśnikami o sprawach seksualności i miłości.

W trakcie zajęć dziewczęta powinny się dowiedzieć:

+ jakie są przejawy dojrzewania biologicznego,

+ jakie są mroki i uroki emocjonalnego dojrzewania,

+ co oznacza pojęcie seksualność człowieka i jak przebiega jej rozwój,

+ jaka jest różnica w postrzeganiu potrzeb seksualnych dziewcząt i chłopców,

+ jakie są konsekwencje przedwczesnej inicjacji seksualnej,

+ wszystkiego o płodności kobiet i mężczyzn,

+ wszystkiego o metodach ograniczania płodności, czyli o antykoncepcji.

# data[].attributes.headline
Konspekt zajęć opiekuńczo-wychowawczych „Okres dojrzewania – okres wielkich zmian”

# data[].attributes.subject
Konspekt zajęć opiekuńczo-wychowawczych „Okres dojrzewania – okres wielkich zmian”

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Konspekt zajęć opiekuńczo-wychowawczych „Okres dojrzewania – okres wielkich zmian”

# data[].attributes.attachment_link.description
Dojrzewanie to okres życia między dzieciństwem a dorosłością, charakteryzujący się przeobrażeniami w sferze fizycznej, psychicznej, społecznej

# data[].attributes.headline
Trudny czas dojrzewania - scenariusz zajęć

# data[].attributes.subject
Trudny czas dojrzewania - scenariusz zajęć

# data[].attributes.body
Okres dojrzewania jest jedną z faz krytycznych rozwoju i wymaga od rodziców i nauczycieli szczególnej troski. Działania wychowawcze wymagają pewnego wyprzedzenia, czy raczej perspektywy, uwzględniającej nie tylko stan aktualny, ale również to, co będzie się z dzieckiem działo w najbliższej przyszłości.

# data[].attributes.attachment_link.title
Profesor.pl - publikacje nauczycieli, awans zawodowy, scenariusze lekcji, wypracowania, testy, konspekty, korepetycje, matura, nauczyciele

# data[].attributes.attachment_link.description
Profesor.pl - serwis edukacyjny dla uczniów i nauczycieli. W serwisie m.in.: katalog, baza korepetycji, ćwiczenia, testy, egzamin, matura, wypracowania, forum, konspekty, scenariusze. Serwisy: nauczyciel, język angielski, język niemiecki, język polski, korepetycje, biologia, fizyka, chemia, podręczniki.

# data[].attributes.headline
Co się właściwie dzieje, kiedy zaczynasz dojrzewać? - film edukacyjny

# data[].attributes.subject
Co się właściwie dzieje, kiedy zaczynasz dojrzewać? - film edukacyjny

# data[].attributes.body
Jak sobie radzić z dojrzewaniem? Trądzik. Zauroczenia. Huśtawki nastrojów. Tak jest – to właśnie dojrzewanie. Nie dość, że samo dorastanie jest trudne, to jeszcze kiedy wkraczacie w dorosłość musicie mierzyć się z dziwnymi i wstydliwymi problemami każdego dnia. Dziewczęta zwykle zaczynają dojrzewać między 10. a 14. rokiem życia. U chłopców zmiany zachodzą, kiedy mają 12 do 16 lat. Oczywiście, moment, kiedy zaczynacie dojrzewać, jest podyktowany genami i czynnikami środowiskowymi. Im więcej wiecie o zmianach w swoim ciele, tym łatwiej będzie wam sobie z nimi poradzić. Chwyćcie za maść na trądzik i róbcie notatki, ponieważ przed wami nie lada wyzwanie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co się właściwie dzieje, kiedy zaczynasz dojrzewać

# data[].attributes.headline
Dojrzewanie to zmiany w ciele | Pi-stacja

# data[].attributes.subject
Dojrzewanie to zmiany w ciele | Pi-stacja

# data[].attributes.body
Wideolekcja na portalu Pi-stacja:

- film w formacie MP4 do pobrania na dysk

- plansza z podsumowaniem w PDF

- ćwiczenia: sprawdź, czy rozumiesz (wkrótce)

- napisy dla niesłyszących w SRT (wkrótce)

- interaktywny test dla playlisty:

# data[].attributes.attachment_link.title
Dojrzewanie to zmiany w ciele | Pi-stacja

# data[].attributes.attachment_link.description
Z tego filmu dowiesz się: jakie zmiany zachodzą w ciele dziewczyny i chłopaka podczas dojrzewania; jak działa męski i żeński układ rozrodczy.

# data[].attributes.headline
Uzależnienia #7 [ Moje bezpieczeństwo ] Pi - stacja

# data[].attributes.subject
Uzależnienia #7 [ Moje bezpieczeństwo ] Pi - stacja

# data[].attributes.body
Z tej wideolekcji dowiesz się:

co to są uzależnienia;

jakie są przykłady uzależnień;

jakie są konsekwencje przyjmowania używek;

dlaczego dobre relacje chronią przed nałogami.

# data[].attributes.attachment_link.description
Z tego filmu dowiesz się: co to są uzależnienia; jakie są przykłady uzależnień; jakie są konsekwencje przyjmowania używek; dlaczego dobre relacje chronią przed nałogami.

# data[].attributes.headline
Pierwsza pomoc #4 [ Moje bezpieczeństwo ]

# data[].attributes.subject
Pierwsza pomoc #4 [ Moje bezpieczeństwo ]

# data[].attributes.body
Z tej wideolekcji dowiesz się:

jak dbać o zabezpieczenie poszkodowanego i miejsca wypadku;

jak sprawdzić funkcje życiowe poszkodowanego;

jak udzielać pierwszej pomocy;

jak poprawnie przeprowadzać masaż serca;

jaki jest numer telefonu, pod który trzeba zadzwonić, gdy zauważysz wypadek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Z tego filmu dowiesz się: jak dbać o zabezpieczenie poszkodowanego i miejsca wypadku; jak sprawdzić funkcje życiowe poszkodowanego; jak udzielać pierwszej pomocy; jak poprawnie przeprowadzać masaż serca; jaki jest numer telefonu, pod który trzeba zadzwonić, gdy zauważysz wypadek.

# data[].attributes.headline
mojacukrzyca.org - największy portal o cukrzycy w polskim Internecie

# data[].attributes.subject
mojacukrzyca.org - największy portal o cukrzycy w polskim Internecie

# data[].attributes.body
Zagadnień dotyczących cukrzycy jest mnóstwo. Diabetyk i jego rodzina uczą się choroby przez całe życie. Mogą pojawiać się nowe temat, trzeba drążyć i sprawdzać wiele kwestii. W tym miejscu znajdziecie absolutnie wszystko !!!

# data[].attributes.attachment_link.title
mojacukrzyca.org - największy portal o cukrzycy w polskim Internecie

# data[].attributes.attachment_link.description
mojacukrzyca.org - największy portal dla diabetyków: cukrzyca, artykuły, opowiadania, pompy insulinowe, tabele ww, insuliny, glukometry, peny, klub cukrzyka, forum, czat, spotkania słodkich, ogłoszenia, komunikaty, apteki, zdrowe nogi, psycholog