# data[].attributes.body
Met verrassend resultaat

# data[].attributes.headline
Didactische kader voor onderwijspeiling schrijfvaardigheid | NRO

# data[].attributes.subject
Didactische kader voor onderwijspeiling schrijfvaardigheid | NRO

# data[].attributes.headline
Verschil in advies tussen jongens en meisjes | Trouw

# data[].attributes.subject
Verschil in advies tussen jongens en meisjes | Trouw

# data[].attributes.headline
Het effect van stillezen in de klas | Kennisrotonde

# data[].attributes.subject
Het effect van stillezen in de klas | Kennisrotonde

# data[].attributes.body
Stillezen in de klas kan bijdragen aan technische leesvaardigheid, een positieve leeshouding en meer lezen in de vrije tijd in het #po. Deze drie aspecten hangen onderling samen, aan te duiden als de positieve leesspiraal. Dat concludeerde kennismakelaar Karin Hoogeveen na literatuuronderzoek en het raadplegen van enkele taalexperts.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stillezen in de klas kan bijdragen aan technische leesvaardigheid, een positieve leeshouding en meer lezen in de vrije tijd. Deze drie aspecten hangen onderling samen, aan te duiden als de positieve leesspiraal. De bewijzen voor een bijdrage van stillezen aan een van de elementen in deze leesspiraal zijn niet heel sterk. De resultaten van stillezen hangen voor een belangrijk deel af van de wijze waarop stillezen wordt uitgevoerd en van de mate waarin leerkrachten rekening houden met interesses en technische leesvaardigheden van individuele leerlingen.

Stillezen houdt in dat leerlingen in de klas, gedurende een bepaalde tijd, regelmatig en zelfstandig een boek lezen. De frequentie wisselt van dagelijks tot enkele keren per week. De stilleestijd is meestal tussen de 15 en 30 minuten.

Doel van stillezen is een positieve leesspiraal in gang zetten

Veel basisscholen besteden dagelijks tijd aan stillezen, ook wel vrij lezen genoemd. Het voornaamste doel van stillezen is het leesplezier van leerlingen stimuleren en daarmee een positieve leesspiraal in gang zetten. Dat moet ervoor zorgen dat leerlingen vaker en langer gaan lezen, waardoor ze er beter in worden, daardoor meer leesplezier beleven, nog meer gaan lezen etc. Er zijn aanwijzingen dat stillezen (beperkte) effecten heeft op elk van de drie elementen in de leesspiraal: leesvaardigheid, leesattitude en leesfrequentie.

Beperkt effect van stillezen op leesvaardigheid

De effecten van stillezen op de leesvaardigheid, dus op technisch en begrijpend lezen, zijn niet eenduidig. Waar het ene onderzoek geen effect van stillezen op technisch lezen signaleert, toont een andere studie wel positieve effecten aan op woordherkenning, decoderen, signaalwoorden herkennen en vloeiend lezen. Wellicht hebben de tegenstrijdige resultaten te maken met niet goed vergelijkbare omstandigheden waaronder stillezen plaatsvond.

Op het vlak van begrijpend lezen zijn geen of heel zwakke invloeden van stillezen gevonden. De verklaring hiervoor is dat voor begrijpend lezen meer nodig is dan leeskilometers maken. Dan is bijvoorbeeld ook 'kennis van de wereld' nodig.

Vooral sterke lezers profiteren van stillezen

Hoewel het gaat om kleine effecten lijkt stillezen een positieve invloed te hebben op leesattitude. Vooral sterke lezers krijgen meer zin om te lezen. Dat zijn vaak leerlingen die al vroeg leesvaardigheden als klank- en letterherkenning hebben ontwikkeld. Vaardigheden die van grote invloed zijn op de latere leesattitude. Als leerlingen daar niet zo goed in zijn, raken ze gefrustreerd en richten ze hun aandacht bij stillezen niet op het boek. Deze leerlingen vinden lezen al niet leuk en dan is stillezen niet de manier om lezen leuker te gaan vinden.

Stillezen kan lezen in de vrije tijd bevorderen

Stillezen kan een grote bijdrage leveren aan meer lezen in de vrije tijd. Voorwaarden zijn dat leerlingen een positieve leesattitude hebben en beschikken over goede leesvaardigheden - de twee andere aspecten van de leesspiraal dus. Vooral bij leerlingen tussen 5 en 8 jaar is het niveau van technisch lezen van invloed op het lezen in de vrije tijd.

Boek moet aansluiten bij het niveau en de interesse van de leerling

Om negatieve leeservaringen te voorkomen, is het belangrijk dat leerlingen het 'juiste' boek gaan lezen. Leerkrachten - en ook bibliotheekmedewerkers - kunnen leerlingen bij de keuze van een boek ondersteunen. Het is van belang dat leerlingen een boek kiezen dat aansluit bij hun leesniveau en interesse. Leerkrachten moeten dus boeken aanprijzen die qua belangstelling goed passen bij de leerling.

Vooral leerlingen met een lage sociaal-economische achtergrond en leerlingen met leesproblemen hebben er baat bij als ze mogen kiezen uit een aantal boeken dat de leerkracht voor ze heeft geselecteerd in plaats van een vrije keuze.
Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Karin Hoogeveen (kennismakelaar Kennisrotonde). Zij heeft hiertoe Kees Broekhof en Froukje Hoobroeckx (taalexperts) en José Mulder (kennismakelaar Kennisrotonde) geraadpleegd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leidt stillezen in het basisonderwijs tot betere leesvaardigheid, een positievere leeshouding en meer lezen in de vrije tijd? | Kennisrotonde

# data[].attributes.attachment_link.description
Stillezen in de klas kan bijdragen aan technische leesvaardigheid, een positieve leeshouding en meer lezen in de vrije tijd. Deze drie aspecten hangen onderling samen, aan te duiden als de positieve leesspiraal. De bewijzen voor een bijdrage van stillezen aan een van de elementen in deze leesspiraal zijn niet heel sterk.

# data[].attributes.headline
Hoe voorkom je dat kinderen gaan lezen? | Het Klokkenhuis

# data[].attributes.subject
Hoe voorkom je dat kinderen gaan lezen? | Het Klokkenhuis

# data[].attributes.attachment_link.title
Het Klokhuis on Instagram: "Het kan iedere ouder gebeuren, ineens gaat je kind lezen. 📖 😉

#hetklokhuis #sketch #bezorgdeouders #lezen #kinderboekenweek"

# data[].attributes.attachment_link.description
7,457 likes, 76 comments - ntrhetklokhuis on October 2, 2025: "Het kan iedere ouder gebeuren, ineens gaat je kind lezen. 📖 😉

#hetklokhuis #sketch #bezorgdeouders #lezen #kinderboekenweek". 

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
View this post on Instagram

A post shared by Het Klokhuis (@ntrhetklokhuis)

# data[].attributes.headline
Beter lesgeven met Lesson Study (Leraar24)

# data[].attributes.subject
Beter lesgeven met Lesson Study (Leraar24)

# data[].attributes.custom_properties.qYSRJub4
onderzoekend handelen, onderzoek, lesson study

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met Lesson Study doen leraren didactische en pedagogische kennis en inzichten op. Ook begrijpen ze beter hoe leerlingen denken. Leraren vinden het prettig om ervaringen met collega's te delen. Deelname aan Lesson Study bevordert hun onderlinge verbondenheid en solidariteit, zo wijst onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen uit.

In Lesson Study staat de eigen onderwijspraktijk centraal. Een team van minimaal vier leraren ontwerpt een les die ze vervolgens uitproberen. 'Ze kijken naar wat leerlingen nu echt van deze les leren', vertelt onderzoeker Siebrich de Vries. 'Eén leraar geeft de gezamenlijk ontwikkelde les in de klas, de anderen observeren. Daarna kijken ze samen wat goed ging en wat beter kan. Alle teamleden gebruiken de inzichten in hun lessen. Het is een werkwijze die stimuleert om na te denken over onderwijs en wat het doet met leerlingen. Met als doel het onderwijs te verbeteren.'

Lesson Study is een professionaliseringsaanpak die zijn oorsprong heeft in Japan. Inmiddels heeft de aanpak zijn weg gevonden in veel andere landen waaronder Nederland. Het is geschikt voor alle onderwijsniveaus, van primair tot hoger onderwijs.

Hoe gaat Lesson Study in zijn werk?

Het lerarenteam doorloopt in zes stappen een onderzoekscyclus om leerlingen een bepaald onderwerp beter te laten leren. Daarbij worden zij ondersteund door een externe of interne begeleider.

1. Eerst bepalen de leraren gezamenlijk het doel en het onderzoeksthema.

2. Op basis daarvan ontwerpen ze een onderzoeksles.

3. Een teamlid geeft vervolgens de les aan zijn klas, terwijl zijn collega's de leerlingen observeren.

4. De teamleden bespreken de les na, ze analyseren de invloed van de keuzes in de les op het leren van de leerlingen en verbinden er consequenties aan.

5. De les wordt zo nodig bijgesteld en opnieuw gegeven.

6. Tot slot bekijkt het team wat de leerlingen en leraren hebben geleerd en worden ervaringen gedeeld met anderen.

Deze zes stappen van de Lesson Study-cyclus zijn terug te voeren op vier hoofdkenmerken: onderzoek (stap 1), lesplanontwikkeling (stap 2), onderzoeksles geven/observeren (stap 3) en reflectie (stap 4, 5 en 6).

De Vries en collega's deden een uitgebreid literatuuronderzoek naar de werking van Lesson Study. Daaruit blijkt dat het een goede manier is om theorie en praktijk bij elkaar te brengen. Ook volgden de onderzoekers twee jaar lang 30 leraren Nederlands en wiskunde van 13 middelbare scholen om te kijken of Lesson Study ook in Nederland bruikbaar is.

Leraren begrijpen leerlingen beter door Lesson Study

De Nederlandse leraren vonden Lesson Study heel uitdagend maar ook inspannend. Ze merkten vooral dat ze het denken en leren van leerlingen beter begrepen en dat ze hadden geleerd leerlingen beter te observeren. 'Je wordt steeds vaardiger in van te voren bedenken hoe leerlingen zullen reageren', vertelde een leraar Nederlands. De onderzoeksles nabespreken vonden leraren ook waardevol. En ze hadden meer kennis en inzicht over het lesgeven gekregen. Het gaat dan vaak om vakdidactische en algemeen didactische zaken, bijvoorbeeld een pauze inlassen na een vraag. Onderzoek en lesplanontwikkeling kostten hen meer moeite. "Terwijl deze onderdelen juist zo belangrijk zijn om te kunnen leren van het Lesson Study-proces", aldus De Vries.

Factoren die Lesson Study effectief maken

Een aantal factoren blijkt het leren van Lesson Study te bevorderen:

1. Leraren die er zelf voor kiezen, gemotiveerd zijn en het nut ervan inzien.

2. Begeleiding zowel op proces als op (vak)didactische inhoud, inclusief het verschaffen van goed materiaal.

3. Aandacht voor de samenwerking tussen leraren in de teams.

4. Een schoolleiding die Lesson Study langdurig en inhoudelijk steunt, er tijd voor organiseert en de aanpak onderdeel maakt van het werk van leraren.

'Als een van die factoren ontbreekt, is dat zeer belemmerend voor de effectiviteit van Lesson Study', besluit De Vries.

Meer lezen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Beter lesgeven met Lesson Study - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Met Lesson Study doen leraren didactische en pedagogische kennis en inzichten op. Ook begrijpen ze beter hoe leerlingen denken. Leraren vinden het prettig om ervaringen met collega's te delen. Deelname aan Lesson Study bevordert hun onderlinge verbondenheid en solidariteit, zo wijst onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen uit.

# data[].attributes.headline
Kunnen ll-en vanaf groep 4 zelf spelling nakijken? (Kennisrotonde)

# data[].attributes.subject
Kunnen ll-en vanaf groep 4 zelf spelling nakijken? (Kennisrotonde)

# data[].attributes.body
Leerlingen kunnen vanaf groep 4 hun spelling zelf nakijken, wat bijdraagt aan betere spellingvaardigheden, mits ze structurele ondersteuning krijgen. Vooral het gebruik van rubrics is effectief, omdat dit een diepere verwerking van de spellingregels en actieve reflectie op het eigen werk stimuleert, wat het spellingbewustzijn vergroot.

# data[].attributes.custom_properties.qYSRJub4
Spelling, jonge kind, kennisrotonde, taal

# data[].attributes.attachment_link.title
Zijn leerlingen vanaf groep 4 in staat om hun spelling zelf na te kijken en leidt dit tot betere spellingvaardigheden? | Kennisrotonde

# data[].attributes.attachment_link.description
Leerlingen zijn vanaf groep 4 in staat om hun spelling zelf na te kijken. Ze moeten hierbij wel structurele ondersteuning krijgen van bijvoorbeeld nakijkbladen of rubrics. Met name werken met rubrics zet aan tot actieve reflectie op de eigen spelling en spellingregels. Dit draagt bij aan een groter spellingbewustzijn en diepere verwerking van de regels, wat weer een positief effect heeft op de spellingvaardigheid van leerlingen. Om spellingvaardigheden op de langere termijn te verbeteren is een korte interventie niet altijd genoeg en lijkt ook structurelere aandacht voor spelling nodig.

# data[].attributes.headline
Stimuleren onderzoekend handelen in Radboud docenten academie (Velon)

# data[].attributes.subject
Stimuleren onderzoekend handelen in Radboud docenten academie (Velon)

# data[].attributes.body
De cursus 'Onderzoek in de Onderwijspraktijk' van de Radboud Docenten Academie stimuleert het onderzoekend handelen van leraren in opleiding door in te zetten op autonomie (eigen kernpraktijk kiezen), verbondenheid (samenwerken in teams) en competentie (werken aan praktijkgerichte producten). Studenten voelen zich competent in onderzoekend handelen, maar geven aan dit nauwelijks terug te zien bij ervaren collega's in hun stagepraktijk. Dit gebrek aan zichtbaarheid bemoeilijkt het zien van onderzoekend handelen als een essentieel onderdeel van het leraarsberoep.

# data[].attributes.body
Een solide taalbasis in de thuistaal is essentieel voor meertalige kinderen om de achterstand in de woordenschat van de tweede taal in te lopen. Digitale prentenboeken vergemakkelijken de ondersteuning van de thuistaal door leerkrachten, waardoor een toegankelijke verbinding tussen de thuis- en schoolomgeving wordt gecreëerd ten behoeve van de taalontwikkeling.

# data[].attributes.custom_properties.qYSRJub4
Nt2, prentenboek, taal, lezen, woordenschat

# data[].attributes.body
Het NOLAI Magazine 'AI in onderwijs' van de Radboud Universiteit presenteert de nieuwste inzichten en ervaringen over de integratie van Kunstmatige Intelligentie in het onderwijs. Het behandelt wat de onderwijspraktijk, wetenschap, en EdTech-bedrijven willen, weten en ontwikkelen, en welke impact de co-creatieprojecten al hebben op scholen.

Naar de blog

# data[].attributes.body
Hoe vind je een overzicht van een groot deel van mijn bronnen