# data[].attributes.body
Jef, Bram en Laurens

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een groot deel van de bevolking weet niet dat alcohol kanker kan veroorzaken. Alcohol kan nochtans het risico op verschillende kankers doen toenemen: mond- en keelholte; strottenhoofd, slokdarm, lever, maag, borst (bij vrouwen) en dikkedarm en endeldarm. Enkel overgewicht en tabak doen het 'beter' en veroorzaken nog meer types kanker (meer dan tien). Wereldwijd is alcohol verantwoordelijk voor minimum 4% van de kankers en worden 12,5 % van de alcohol gerelateerde overlijdens veroorzaakt door kankers.

Alcoholconsumptie beperken

De gulden middenweg lijkt een matige consumptie van geen tot max. tien alcoholconsumpties per week. Ontdek onze tips om minder alcohol te drinken.

Bij deze hoeveelheid vermelden sommige studies niet alleen geen schadelijkheid, maar zelfs gezondheidsvoordelen. Maar dergelijke bescherming zou eerder gelden voor hart- en vaatziekten dan voor kanker. Bovendien toonden andere onderzoeken van de voorbije jaren wél een verhoging van het kankerrisico (vooral voor borstkanker bij vrouwen en voor kankers van mond- en keelholte, slokdarm, maag, dikkedarm en endeldarm), zelfs bij minder dan één consumptie per dag. Zo zou bijvoorbeeld het risico op borstkanker na de menopauze met ongeveer 11% verhogen per alcoholconsumptie... Vrouwen met een verhoogd risico op dit type kanker drinken dan ook beter helemaal geen alcohol.

Alcohol en tabak : een ongezond huwelijk

Het risico op de ontwikkeling van kanker neemt vooral sterk toe als je rookt. De gecombineerde effecten van tabak en alcohol zijn bijzonder schadelijk. Wanneer het risico op slokdarmkanker 1 is bij iemand die niet rookt en met mate drinkt (1 à 2 glazen alcoholhoudende drank per dag), dan stijgt dat risico tot 10 bij het roken van 10 sigaretten en het drinken van 4 glazen alcoholhoudende drank per dag. In het geval van 30 sigaretten en 8 glazen alcoholhoudende drank per dag, bereikt het risico 100.

We mogen ook niet vergeten dat alcohol het risico op andere aandoeningen zoals leverziekten (gaande tot levercirrose en mogelijk leverkanker) en op verkeersdoden doet toenemen.

Onrechtstreeks verband met overgewicht

Er is ook een onrechtstreeks verband tussen alcohol en overgewicht. Alcohol bevat namelijk veel calorieën. Na vetten (9 kcal/g) is alcohol de 'voedingsstof' die het meest calorieën levert (7 kcal/g).

Zelfs een glas wijn ...

Eén Belg op drie denkt dat een dagelijks glas wijn het risico op kanker verkleint. Dat klopt niet! Wijn is niet minder gevaarlijk dan bier of sterke drank als het aankomt op het risico op kanker. Het is de hoeveelheid alcohol die het verschil maakt. Elk glas alcoholische drank bevat ongeveer eenzelfde hoeveelheid alcohol (10 gram alcohol), of het nu gaat om een glas wijn (10 cl), een glas bier (25 cl) of een glaasje sterkedrank (3,5 cl).

Vrouwen worden niet gespaard

Van de jaarlijks 704.000 nieuwe gevallen van alcohol gerelateerde kanker in de wereld, steekt borstkanker er bovenuit: dit type kanker vertegenwoordigt 27% van de nieuwe gevallen, gevolgd door dikkedarmkanker (23% van de nieuwe gevallen). Overal ter wereld wordt een stijgend alcoholgebruik vastgesteld bij vrouwen.

Mechanisme

Er wordt nog steeds onderzoek verricht naar hoe alcohol kanker veroorzaakt. Alcohol (ethanol) is een kankerverwekkende stof die ons erfelijk materiaal (DNA) beschadigt. Het verhoogt ook niveaus van bepaalde hormonen die kanker in de hand werken. Alcohol kan ook het niveau verhogen van oestrogenen en andere hormonen, die in verband worden gebracht met bepaalde borstkankers. Mogelijk maakt alcohol het ook makkelijker voor kankerverwekkende stoffen om in lichaamscellen te geraken. En tot slot verhindert alcohol mogelijk de opname van foliumzuur in het lichaam. Ook dat kan het kankerrisico verhogen.
Download de publicatie: Alcohol en Kanker
Referenties

American Institute for Cancer Research. Alcohol and Cancer: What's the Risk. AICR's eNews, February 1, 2018.

American Institute for Cancer Research. CRU: Women Drinking Increasing Amounts of Alcohol, More Cancer Risk Cancer Research Update. November 5, 2016.

Bagnardi, V. et al., Light alcohol drinking and cancer: a meta-analysis. Annals of Oncology [online], August 2012

Cao Y, Willett WC, Rimm EB, et al. Light to moderate intake of alcohol, drinking patterns, and risk of cancer: results from two prospective US cohort studies. BMJ. Published online August 18 2015​

Nieuws kanker.be : Alcohol, een nauwelijks bekende risicofactor voor kanker​

www.wcrf.org/int/cancer-facts-figures/link-between-lifestyle-cancer-risk... 2.2017

World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research; Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer, a Global Perspective; Washington D.C. AICR, 2007.

World Health Organization. Global status report on alcohol and health. 2014.

Lees meer
Drink met mate: tips Recepten alcoholvrije cocktails

# data[].attributes.attachment_link.description
Een groot deel van de bevolking weet niet dat alcohol kanker kan veroorzaken. Alcohol kan nochtans het risico op verschillende kankers doen toenemen: mond- en keelholte; strottenhoofd, slokdarm, lever, maag, borst (bij vrouwen) en dikkedarm en endeldarm. Enkel overgewicht en tabak doen het 'beter' en veroorzaken nog meer types kanker (meer dan tien).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Waar jongeren alcohol drinken
Het alcoholgebruik van jongeren gebeurt op verschillende plaatsen zowel thuis (bij ouders of vrienden) als buitenshuis (e.g., hok / schuur / keet; op straat / hangplek / discotheek). Jongeren die alcohol drinken, drinken het meeste daarvan bij (anderen) thuis.

Uit de kerngegevens van het Peilstationonderzoek (2019) naar locaties van alcoholgebruik van jongeren van 12-16 jaar op het voortgezet onderwijs blijkt dat [1]:
- het alcoholgebruik meestal plaats vindt bij anderen thuis (41%), in de discotheek of club (29%) en thuis (26%);
- de locaties van alcoholgebruik veranderen naarmate jongeren ouder worden:

op 12- en 13-jarige leeftijd drinken scholieren het meest bij anderen thuis (18%) of thuis (16%);

op 14-jarige leeftijd drinken scholieren nog steeds het meest bij anderen thuis (37%), maar stijgt ook het percentage dat op andere plekken (e.g., hok/schuur/ keet, discotheek of club) wordt gedronken;

op 15- en 16-jarige leeftijd drinken scholieren het vaakst bij anderen thuis en in de discotheek of club;

meer jongens dan meisjes (30% vs. 21%) drinken tenminste maandelijks thuis of in een sportkantine (8% vs. 4%) en meer meisjes dan jongens drinken tenminste maandelijks in een discotheek of club (33% vs. 26%)

Waar jongeren alcohol drinken, heeft invloed op de ernst en omvang van de gevolgen van het alcoholgebruik. Zo begeven jongeren zich na buitenshuis drinken vaak in het verkeer. Inzicht in de locaties waar jongeren drinken, is relevant voor het ontwikkelen en inzetten van alcoholinterventies en -programma's.

In de afgelopen twintig jaar zijn er veranderingen in de drankvoorkeuren van jongeren doordat drankproducenten een speciaal aanbod van bieren, wijnen, ciders, cocktails en alcopops voor deze doelgroep hebben ontwikkeld [2]. De alcoholhoudende dranken die nu aangeboden worden, kenmerken zich door een eigen, opvallende stijl en beeld, smaken zachter dan traditionele alcoholhoudende dranken en bevatten meer alcohol (5%-9%). Daarnaast is er een groeiend aanbod van alcoholvrije dranken (zie ook het dossier Alcoholvrije dranken).

Uit de kerngegevens van het Peilstationonderzoek (2019) naar drankvoorkeuren van jongeren van 12-16 jaar op het voortgezet onderwijs blijkt dat [1]:

bier (24% wekelijks) de meest gedronken alcoholhoudende drank is, gevolgd door wijn (10% wekelijks), mixdrankjes en shotjes of shooters (beiden 9% wekelijks), premixen (8% wekelijks), sterke drank (7% wekelijks), likeur (6% wekelijks) en cider (4% wekelijks);

bier onder jongens de meest populaire drank is (32% wekelijks), gevolgd door shotjes of shooters (9% wekelijks), mixdrankjes en sterke drank (beiden 11% wekelijks), premixen en likeur (beiden 7% wekelijks), wijn (5% wekelijks) en cider (3% wekelijks);

wijn en bier onder meisjes de meest populaire drank is (beiden 15% wekelijks), gevolgd door premixen en mixdrankjes (beiden 10% wekelijks), shotjes of shooters (9% wekelijks), cider (6% wekelijks) en likeur en sterke drank (beiden 5% wekelijks);

bier onder jongens (2015: 42% wekelijks vs. 2019: 32% wekelijks) minder populair is geworden, terwijl bier onder meisjes (2015: 10% wekelijks vs. 2019: 15% wekelijks) juist populairder is geworden.

1. Rombouts, M., Van Dorsselaer, S., Scheffers - van Schayck, T., Tuithof, M., Kleinjan, M. & Monshouwer, K. (2020). Jeugd en riskant gedrag 2019: Kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek Scholieren. Retrieved from https://www.trimbos.nl/docs/29856421-c89c-47f8-ac04-c7ce1cabad4b.pdf

2. De Doncker, J., De Donder, E. & Möbius, D. (2015). Dossier alcohol. VAD: Brussel.

Laatst gewijzigd: woensdag 8 januari 2020 13:23

# data[].attributes.attachment_link.description
Waar jongeren alcohol drinken Het alcoholgebruik van jongeren gebeurt op verschillende plaatsen zowel thuis (bij ouders of vrienden) als buitenshuis (e.g., hok / schuur / keet; op straat / hangplek / discotheek). Jongeren die alcohol drinken, drinken het meeste daarvan bij (anderen) thuis.

# data[].attributes.attachment_link.title
Alcohol en jongeren: effect op de hersenen - Novadic-Kentron

# data[].attributes.attachment_link.description
De laatste jaren is er steeds meer aandacht besteed aan alcoholgebruik door jongeren onder de achttien. De regels om alcohol te kunnen kopen, zijn strenger geworden, en vanaf 1 januari 2014 mogen jongeren helemaal geen alcohol meer kopen onder de 18 jaar. Veel jongeren vinden dat vreselijk. Natuurli…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Feestjes, verjaardagen, kerstmis, nieuwjaarsavond, stapavonden... Het zijn allemaal gezellige momenten die vaak samen met vrienden, familie en alcohol worden gevierd. Alcohol drinken, maakt zelfverzekerd, waardoor alcohol door verlegen en onzekere personen extra aantrekkelijker kan worden gevonden. Daarentegen zorgt een afname van je remmingen voor een toename van je verantwoordelijkheden. In dat opzicht kan alcoholgebruik op totaal anders uitpakken dan jij vooraf hoopt...

Enkele weetjes over alcohol:

Kleine en zwaarlijvige mensen verdragen alcohol doorgaans minder goed. Als je niet gegeten hebt of moe bent, kun je ook minder goed tegen alcohol. Vrouwen kunnen sowieso minder alcohol verdragen dan mannen omdat hun lever kleiner is. Alcohol met bruis / bubbels / koolzuur wordt sneller opgenomen in de bloedstroom. Maar wat zijn de voordelen én wat zijn de nadelen van alcohol? Hier volgt een korte opsomming zodat je voor jezelf kunt uitmaken hoe (on)gezond alcohol is... En zie ook de volgende Gezondr-artikels ten aanzien van alcoholgebruik:

Voordelen van alcoholgebruik

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat matige drinkers een kleinere kans hebben op hart- en vaatziekten en langer leven dan mensen die nooit alcoholisch drinken. Alcohol stimuleert namelijk de aanmaak van 'goed cholesterol', wat 'slecht cholesterol' verdringt, wat gunstig is voor hart en bloedvaten. Of je wijn, bier of een andere alcoholische drank drinkt, maakt in dat opzicht niet uit. Dit voordeel van alcohol geldt overigens alleen als je er zeer kleine hoeveelheden (ongeveer een glas per dag) van gebruikt. En bovendien uitsluitend voor gezonde mensen boven de 45 jaar.

Alcoholgebruik: de nadelen...

Overmatig gebruik van alcohol is schadelijk voor hersenen, hart, beenmerg, maag en darmkanaal en kan levercirrose veroorzaken. Alcohol kan bovendien leiden tot ontwikkeling van leververvetting, alcoholische hepatitis en fibrose... Langdurig alcoholgebruik verhoogt ook nog eens het risico op hoge bloeddruk, hartziekte, beroerte, bepaalde vormen van kanker en vroegtijdig overlijden. Vrouwen lopen tot slot meer kans om borstkanker te ontwikkelen als ze meer dan 2 alcoholische drankjes per dag drinken. Met 2 blikjes bier per dag bovenop je normale caloriebehoefte kan je na een jaar maar liefst 15 kilo aankomen.
To drink or not to drink? Dat is dé vraag... Deel hieronder jouw opvattingen, bevindingen en standpunten omtrent alcoholgebruik!

# data[].attributes.attachment_link.title
Alcoholgebruik: voordelen & nadelen - Ben jij voor of tegen alcohol? - Gezondr.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Feestjes, verjaardagen, kerstmis, nieuwjaarsavond, stapavonden... Het zijn allemaal gezellige momenten die vaak samen met vrienden, familie en alcohol worden gevierd. Alcohol drinken, maakt zelfverzekerd, waardoor alcohol door verlegen en onzekere personen extra aantrekkelijker kan worden gevonden. Daarentegen zorgt een afname van je remmingen voor een toename van je verantwoordelijkheden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een standaardglas alcohol blijft ongeveer 1,5 uur in je bloed. Ieder extra glas is 1,5 uur extra. Dit is de tijd die het lichaam nodig heeft om één glas af te breken. Bij meerdere glazen heeft het dus langer de tijd nodig. Dus: als je een avond stevig gedronken hebt, kun je de volgende ochtend nog niet veilig rijden. En ben je dus strafbaar.

Het komt ook voor dat glazen voller zitten dan normaal. Bijvoorbeeld een glas wijn dat tot de rand is volgeschonken. Dan duurt het dus langer dan 1,5 uur voordat de alcohol uit je bloed is.

Ik heb alcohol gedronken. Na hoelang mag ik weer rijden?

Het duurt ongeveer 1,5 uur voordat een standaardglas alcohol uit je bloed is. Dus drink je tussen 6 en 7 uur 's avonds drie glazen wijn, dan is de alcohol om ongeveer half 11 uit je bloed. Hoelang het precies duurt, verschilt per persoon.

Er bestaan geen speciale middelen om de afbraak van alcohol te versnellen. Ook slapen, douchen en water, cola of koffie drinken helpt niet om sneller alcohol af te breken. Dat betekent ook dat als je 's avonds laat stevig drinkt, je de volgende ochtend vaak nog te veel alcohol in je bloed hebt om te mogen rijden.

Het is altijd beter om helemaal niet te drinken als je moet rijden. De kans op een ongeluk neemt al toe als je een klein beetje alcohol in je bloed hebt. Zoek dus naar alternatieven om veilig thuis te komen:

Regel een taxi, pak de trein of bus. Tip: zet ruim voordat de bus of trein gaat een wekker als herinnering.

Zorg dat je een Bob hebt of bent.

Laat je ophalen door een vriend of familielid die niet gedronken heeft.

Regel van tevoren al een slaapplaats als je weet dat je gaat drinken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een standaardglas alcohol blijft ongeveer 1,5 uur in je bloed. Ieder extra glas is 1,5 uur extra. Dit is de tijd die het lichaam nodig heeft om één glas af te breken. Bij meerdere glazen heeft het dus langer de tijd nodig.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maar liefst 82 procent van de Vlaamse jongeren is al slachtoffer geweest van psychisch grensoverschrijdend gedrag tijdens het sporten, 27 procent klaagt over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat blijkt uit een onderzoek van de Thomas More-hogeschool in Antwerpen.

Honderden jongeren kregen te maken met grensoverschrijdend gedrag tijdens het sporten

769 Vlaamse jongeren tussen 13 en 21 jaar oud vulden vragenlijst in

Laatstejaarsstudenten van de Thomas More-hogeschool peilden in een vragenlijst naar seksueel grensoverschrijdend gedrag, fysiek geweld, emotioneel misbruik en verwaarlozing door medesporters, trainers en ouders. 769 Vlaamse jongeren tussen 13 en 21 jaar oud vulden de vragenlijst in.

Vooral psychisch grensoverschrijdend gedrag, zoals vernederen, bedreigen en overdreven negatief bekritiseren, lijkt veel voor te komen in de jeugdsport. 64 procent van de jonge sporters klaagt over een trainer, 61 procent over een andere sporter, 44 procent over een ouder.

Ook fysiek overschrijdend gedrag door een trainer is een oud zeer in de jeugdsport. Zo kreeg bijvoorbeeld een kwart van alle deelnemers al eens een voorwerp naar zijn hoofd geslingerd en gaf een vijfde aan al door de trainer verplicht te zijn geweest om, tegen doktersadvies in, met een blessure verder te trainen.

20 procent van de jonge sporters rapporteerde seksueel grensoverschrijdend gedrag door een andere sporter, 15 procent door een trainer. Vooral grove of kwetsende seksuele opmerkingen zijn het probleem. 2,4 procent meldt seksueel te zijn betast door een trainer, 2 procent geeft aan door een andere sporter te zijn gedwongen tot seksuele handelingen.

"En wat zou jij doen?"

Ondanks de inspanningen van de Vlaamse overheid en de Vlaamse sportfederaties op het vlak van preventie, is er duidelijk nog werk aan de winkel. De meeste sportclubs zijn op dit moment nog onvoldoende uitgerust en opgeleid om signalen van grensoverschrijdend gedrag te detecteren en correct in te grijpen.

Thomas More lanceert nu het onderzoek "En wat zou jij doen?". Deze online vragenlijst voor jeugdtrainers peilt naar hun gedachten, gevoelens en gedrag wanneer ze signalen van grensoverschrijdend gedrag oppikken. Bedoeling is om zicht te krijgen op wanneer ze wel of niet optreden en op wat trainers nodig hebben om correct op te treden en grensoverschrijdend gedrag in de kiem te smoren.

"We voelen veel goede wil en engagement bij federaties en ook sportclubs, maar er is nog meer nood aan ondersteuning op maat en bijscholing voor clubbestuurders en trainers. Deze nieuwe cijfers verstevigen onze ambitie om hier de komende jaren nog meer op in te zetten", zegt Evy Van Coppenolle, coördinator bij het Centrum Ethiek in de Sport.
Trainers die willen meewerken aan het onderzoek, kunnen surfen naar de website enwatzoujijdoen.be
Tine Vertommen: "De cijfers over grensoverschrijdend gedrag bij jongeren moeten ons ongerust maken"

# data[].attributes.attachment_link.title
Onthutsende nieuwe cijfers over grensoverschrijdend gedrag in jeugdsport

# data[].attributes.attachment_link.description
Maar liefst 82 procent van de Vlaamse jongeren is al slachtoffer geweest van psychisch grensoverschrijdend gedrag tijdens het sporten, 27 procent klaagt over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat blijkt uit een onderzoek van de Thomas More-hogeschool in Antwerpen.

# data[].attributes.body
https://www.wwf.nl/wat-we-doen/focus/klimaatverandering/gevolgen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
We staan tegenover een van de grootste uitdaging die de mens ooit heeft meegemaakt. Het maakt niet uit wat je bezig houdt, klimaatverandering zal onze levens beïnvloeden. Door het vaker voorkomen van extreme weersomstandigheden zullen we steeds meer te maken krijgen met voedseltekorten, tekort aan drinkwater, meer woestijnen, warmer weer en overstromingen.

Dit heeft effect op mensen, dieren en planten. Veel bedreigde dier- en plantsoorten leven in gebieden die lijden onder de effecten van klimaatverandering. Het klimaat verandert zo snel dat dieren en planten zich niet snel genoeg kunnen aanpassen. Als we niks doen tegen klimaatverandering sterft een derde van alle dier- en plantsoorten mogelijk nog binnen een eeuw uit. Daarbij maakt het veel uit hoeveel de temperatuur stijgt. In de infographic hieronder zie je het verschil tussen 1,5°C en 2°C temperatuurstijging.

Klimaatverandering en de poolstreken

De zijn extra gevoelig voor klimaatverandering.

In het noordpoolgebied steeg de temperatuur de afgelopen honderd jaar met bijn 3 graden Celcius. Dat is twee keer zoveel als de temperatuur wereldwijd is gestegen. In het laatste ijsgebied, ofwel The Last Ice Area, waar het oudste en dikste zee-ijs van de Noordelijke IJszee ligt, verdwijnt twee keer zo snel als het ijs in de rest van de Noordelijke IJszee. Het smeltende ijs heeft niet alleen effect op de mensen en dieren die daar wonen, maar op het hele noordelijke halfrond. In augustus 2019 verklaarde de Canadese regering het Laatste Ijsgebied tot beschermd marine gebied met inzet WWF om de leeftomgeving van dieren en mensen te beschermen.
Zuidpool
Antarctische ijskap is het grootste stuk ijs op aarde en bevat 90% van al ons water. In de afgelopen tien jaar is het ijsverlies er verdrievoudigd: van 75 naar 219 miljard ton per jaar. Als de hele kap zou smelten zal de zeespiegel wereldwijd met 58 meter stijgen.

We kunnen dit proces vertragen door de Antarctische ijskap te beschermen tegen ontwikkelingen op zee, door vervuiling en ongelukken te verminderen, CO2-uitstoot te verminderen en door de veerkracht van het ecosysteem tegen klimaatverandering te vergroten.

Klimaatverandering en de oceanen

Het zeepeil in onze is de laatste honderddertig jaar met gemiddeld twintig centimeter gestegen. Dit heeft verschrikkelijke gevolgen voor allerlei eilandgroepen die verdwijnen onder de zeespiegel. Ook is de temperatuur van het water steeds verder aan het stijgen, in sommige gebieden tot wel zeven graden Celcius. Kooldioxideconcentraties nemen toe, die worden voor een deel geabsobeerd door het water dat vervolgens steeds zuurder wordt. In verschillende gebieden is al meer dan de helft van de koraalriffen verloren gegaan, en de verwachting is dat aan het eind van deze eeuw negentig procent van de riffen verdwenen zijn. De koraalriffen bieden aan vijfentwintig procent van het oceaanleven een schuil- of broedplaats. Als koraal verdwenen is en steeds meer vissen verdwijnen, heeft dit ook een grote impact op de mens. Honderden miljoenen mensen zijn wereldwijd afhankelijk van vis voor hun dagelijks voedsel, wonen op of aan het water en werken in de toeristenindustrie rond de zee.

Maar jij kan ook een verschil maken, stop met het gebruiken van wergwerpplastic, ga duurzaam(er) op reis, help bij een beach clean-up en verminder je CO2-uitstoot.

Klimaatverandering en bossen

Bossen zijn onmisbaar in onze strijd tegen klimaatverandering: ze absorberen CO2 en helpen zo het klimaat te reguleren.

De klimaatverandering heeft in verschillende manieren impact op bossen.

Helaas verdwijnen bossen in hoog tempo. Grote gebieden worden ontbost door o.a. het verbranden van land om het geschikt te maken voor veeteelt en landbouw.

Helaas verdwijnen bossen in hoog tempo. Grote gebieden worden ontbost om het land geschikt te maken voor veeteelt en landbouw, en ieder jaar gaan miljoenen hectares in vlammen op door een toenemend aantal periodes van droogte. Denk bijvoorbeeld aan de bosbranden in de Amazone, Zuid-Amerika en in .

Als gebieden verdwijnen is dit rampzalig voor duizenden plant- en diersoorten en de lokale gemeenschapen die er afhankelijk van zijn. Ook zullen dode bomen de kooldioxide die zij eerder hebben opgeslagen uitstoten, wat vervolgens weer verder bijdraagt aan de klimaatverandering.

Klimaatverandering en zoet water

Klimaatverandering heeft ook impact op de wereldwijde watervoorraad. Rivieren en meren bevatten drinkwater voor mensen en dieren en zijn een belangrijke bron voor agrarische bedrijven en industrie. 70% van onze zoetwatergebruik is voor landbouw. Door klimaatverandering zien we steeds meer droge periodes en overstromingen en omdat warme lucht meer water kan vasthouden neemt regenval extremere vormen aan.

in de hele wereld staan al onder overmatige druk door baggerwerkzaamheden, dammen, vervuiling, en agressieve groei van exotische plant- en diersoorten. Klimaatverandering verergert het probleem alleen maar. Regio's met bergen zien smeltende ijskappen die een grote impact hebben op de zoetwater ecosystemen. Meer dan een miljard mensen zijn afhankelijk van deze gletsjers voor drinkwater, sanitaire voorzieningen, landbouw en waterkracht.

Maar er is veel dat we kunnen doen om een toekomst te creëren met voldoende schoon water. Het begint met het leren hoeveel water er nodig is om de dingen in je dagelijkse leven te produceren, van de koffie die je drinkt tot de katoenen t-shirts die je draagt. Als je eenmaal de watervoetafdruk van alledaagse voorwerpen kent, kies dan verstandig en koop producten die een minimale impact hebben op de plaatsen waar ze vandaan komen.

Maar verminder ook jouw waterverbruik met onze tips, en ondersteun het herstel van wetlands, het planten van bomen in stroomgebieden, en het herstellen van de verbinding tussen rivieren en hun uiterwaarden.

Wij zijn ervan overtuigd dat we de dreiging van de klimaatverandering kunnen bestrijden en een veiligere, gezondere en meer veerkrachtige toekomst voor mens en natuur kunnen opbouwen. We moeten samen opnieuw nadenken over de manier waarop we energie, voedsel en water produceren en consumeren, de bossen van de wereld beschermen en mensen helpen zich voor te bereiden op een veranderende wereld. Dit is wat jij kunt doen:

Met de trein, bus of fiets naar werk en school of vervang je auto voor een elektrische auto.

Als we niets doen tegen klimaatverandering, sterft een derde van alle plant- en diersoorten mogelijk nog binnen een eeuw uit. We willen de veerkracht van de landschappen waarin we werken versterken, zodat de natuur zich beter kan aanpassen.

We doen onderzoek naar specifieke gebieden om erachter te komen welke soorten zich goed kunnen aanpassen of gaan migreren naar nieuwe gebieden.

We delen wereldwijd kennis met klimaatexperts.

We beïnvloeden beleid om klimaatverandering te bestrijden.

Samenwerken met bedrijven

Samenwerken met bedrijven om hun CO2-uitstoot te verminderen.

WWF brengt elke twee jaar het Living Planet Report uit.

Tips om duurzaam(er) te leven

Mensen bewegen om de relatie tussen de mens en natuur te verbeteren.

We hebben de Voetafdruktest ontwikkeld dat mensen inzicht geeft in hun persoonlijke impact op de natuur.

Dutch Fund for Climate and Development

WWF is onderdeel van het Dutch Fund for Climate and Development. Een fonds dat naast het beheren van overheidssubsidie, commerciële investeringen aantrekt voor projecten in klimaatadaptatie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Gevolgen klimaatverandering | WWF | Kom jij ook in actie?

# data[].attributes.attachment_link.description
We staan tegenover een van de grootste uitdaging die de mens ooit heeft meegemaakt. Het maakt niet uit wat je bezig houdt, klimaatverandering zal onze levens beïnvloeden. Door het vaker voorkomen van extreme weersomstandigheden zullen we steeds meer te maken krijgen met voedseltekorten, tekort aan drinkwater, meer woestijnen, warmer weer en overstromingen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het houden van dieren voor consumptie draagt in grote mate bij aan biodiversiteitsverlies, milieuvervuiling en de uitstoot van broeikasgassen. Plantaardige voeding, daarentegen, heeft verreweg de laagste impact op natuur en milieu. Diergebruik heeft een grote impact op het klimaat De 'vee'-industrie veroorzaakt wereldwijd ongeveer 15%2,3 van de door mensen veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interview met neurochirurg Rick Schuurman over onderzoek DBS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is het?

Een hersenletsel of een verminderd functioneren van bepaalde hersenactiviteiten leidt tot zogenaamde neuropsychologische stoornissen. Niet alleen bij de praktische uitvoering van taken worden moeilijkheden ondervonden, maar ook op emotioneel en psychologisch gebied.
De meest voorkomende oorzaken van neuropsychologische stoornissen zijn:

Hoe kun je het herkennen?

We onderscheiden algemene en specifieke symptomen.

Algemene symptomen zijn bijv. vermoeidheid, verminderde aandacht en concentratie, en trager functioneren. Ze kunnen optreden ongeacht de onderliggende oorzaak.

Specifieke symptomen zijn afhankelijk van het aangetaste hersengebied en van de onderliggende aandoening.

Spreekstoornissen of afasie: het verwerken, formuleren en begrijpen van gesproken en geschreven taal gaat moeizaam.

Lees, reken- en schrijfstoornissen: deze zijn dikwijls moeilijk te beoordelen, omdat ook veranderingen van het zicht, de motorische vaardigheden en het opleidingsniveau een rol kunnen spelen.

Agnosie of moeilijkheden bij het herkennen en interpreteren van zintuiglijke waarnemingen, ook al werken deze organen normaal. Het herkennen van beelden en geluiden en de gevoelsgewaarwording zijn bemoeilijkt.

Moeilijkheden met ruimtelijke waarneming, zoals het inschatten van de richting en de afstand.

Moeilijkheden met het uitvoeren van bewuste, willekeurige bewegingen. Zo kan het gebruik van voorwerpen moeizaam verlopen, bijv. eten met mes en vork. Ook het uitvoeren van sommige bewegingen kan verstoord zijn, zoals het openen van een deur of het vastpakken van een voorwerp.

Geheugenstoornissen: deze kunnen variëren van gedeeltelijk tot volledig geheugenverlies. Het kan plots optreden of geleidelijk verergeren.

Aandachtsstoornissen: vooral de aandacht vasthouden en het verdelen van de aandacht over verschillende zaken kan moeilijk zijn.

Moeilijkheden bij het opmerken van een bepaalde stimulus: het zicht, het gehoor of de gevoelsgewaarwording zijn verstoord in een welbepaald deel van het waarnemingsveld. Zo kan het zijn dat een persoon in een bepaald deel van het gezichtsveld een voorwerp niet ziet, sommige klanken langs één zijde niet hoort, of sommige gewaarwordingen niet meer voelt, zoals warmte of koude op een bepaald gebied van de huid.

Aandoeningen van uitvoerende functies: hierbij gaat het om stoornissen van de omzetting van zintuiglijke waarnemingen (zicht, gehoor, gevoel, reuk, evenwicht) in activiteiten. Voorbeelden zijn moeite met lezen, schrijven, spreken, herkennen van voorwerpen, de aandacht bij iets houden, uitvoeren van bewegingen (vooral met de handen), ... Welke problemen men precies ondervindt, hangt af van de lokalisatie van het defect in de hersenen. Zo treden verlies van gedragscontrole en veranderingen in emoties/persoonlijkheid vooral op bij aandoeningen in het voorste hersendeel. Moeilijkheden met spreken of begrijpen van taal komen voornamelijk voor bij schade aan de rechterhersenhelft.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Een neuropsychologisch onderzoek wordt verricht, waarbij de persoon een aantal testen of opdrachten moet uitvoeren. Eventueel worden verdere technische onderzoeken gepland, zoals een hersenscan.

Het doel van het onderzoek is om tot een juiste diagnose te komen en een planning op te maken voor revalidatie. Anderzijds dient het ook vaak om de mogelijkheden te evalueren: kan de persoon een job uitvoeren, studeren, autorijden, is hij juridisch in staat om geld en/of eigendommen te beheren, kan hij zelfstandig wonen, kan hij verantwoordelijkheid nemen voor de opvoeding van kinderen, ...?

Bronnen

# data[].attributes.attachment_link.title
Neuropsychologische stoornissen (als gevolg van een hersenaandoening) · Gezondheid en wetenschap

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is het? Een hersenletsel of een verminderd functioneren van bepaalde hersenactiviteiten leidt tot zogenaamde neuropsychologische stoornissen. Niet alleen bij de praktische uitvoering van taken worden moeilijkheden ondervonden, maar ook op emotioneel en psychologisch gebied.De meest voorkomende oorzaken van neuropsychologische stoornissen zijn: Hoe kun je het herkennen? We onderscheiden algemene en specifieke symptomen.

# data[].attributes.body
https://onlinemarketingagency.nl/wp-content/uploads/2021/04/Mcdonalds-NFT.jpg

# data[].attributes.body
https://calip.io/gkEQ4aXx#1QNQhahh

# data[].attributes.attachment_link.title
Chrome OS - Browser Tab, Microphone - 20-1-2022 09:46

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=Oz9zw7-_vhM

# data[].attributes.headline
Vegan - groepje van Bloeme, Fran en Maaike

# data[].attributes.subject
Vegan - groepje van Bloeme, Fran en Maaike

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cijfers over misbruik in de sport

Sport heeft een positieve uitstraling en is om allerlei redenen leuk, goed en gezond voor kinderen. Maar het heeft deze positieve effecten alleen wanneer kinderen kunnen sporten in een (sociaal) veilige, verantwoorde en positief stimulerende omgeving. Voor kinderen die te maken krijgen met grensoverschrijdend gedrag, kan sport ook schadelijk zijn. Terugblikkend op hun jeugdjaren heeft 38% van de volwassenen in Nederland minstens één keer te maken gehad met psychisch grensoverschrijdend gedrag in de sport en 11% met fysiek grensoverschrijdend gedrag. Met seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft 14% te maken gehad.

Commissie De Vries

Vanwege het toenemend aantal getuigenissen over seksuele intimidatie en seksueel misbruik in de (top)sport, stelde NOC*NSF in mei 2017 een onderzoekscommissie in. Op 12 december 2017 publiceerde deze onderzoekscommissie, met de naam Commissie De Vries, haar onderzoeksrapport. Het onderzoek geeft een actueel beeld van de aard en omvang van seksuele intimidatie en misbruik in de sport. Daarnaast levert het onderzoek 42 aanbevelingen en adviezen op voor sportorganisaties en andere betrokken partijen over de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De commissie acht een actievere bestrijding van seksuele intimidatie en misbruik in de sport noodzakelijk. Daartoe stelt zij onder andere de volgende maatregelen voor:

verplicht melden van gevallen van seksuele intimidatie en misbruik

betere ondersteuning van slachtoffers

uitvoeren van periodiek prevalentie onderzoek

verlagen van de drempels voor tuchtrechtspraak

herijken van het Vertrouwenspunt Sport (scheiding meldpunt en advisering slachtoffers en instellen onafhankelijk beleids- en kenniscentrum)

vergroten van aandacht voor preventie

vergroten van de rol voor gemeenten

verbeteren en versterken van de rol van de Rijksoverheid

In reactie op de voorstellen zegt NOC*NSF de conclusies en aanbevelingen van de Commissie De Vries over te nemen en op korte termijn een aantal aanbevelingen in acties om te zetten. Daarnaast stelt NOC*NSF een plan van aanpak op, dat in mei 2018 aan de algemene vergadering van NOC*NSF wordt voorgelegd.

Wat is seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Twee definities die seksueel grensoverschrijdend gedrag goed omschrijven zijn:

1. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is elke vorm van seksueel gedrag of seksuele toenadering, in verbale, non-verbale of fysieke zin, opzettelijk of onopzettelijk, die door de persoon die het ondergaat als ongewenst of gedwongen wordt ervaren en /of plaatsvindt binnen een ongelijke machtsverhouding (volwassene-kind, met en zonder verstandelijke beperking); en/of andere handelingen of gedragingen die strafbaar zijn volgens het Wetboek van Strafrecht. (NOV Toolkit 'In veilige handen')

2. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is gedrag waarbij aan één of meer criteria voor gezond seksueel gedrag niet is voldaan. De criteria voor gezond seksueel gedrag is dat er sprake is van toestemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid en dat het gedrag bovendien passend is voor de (ontwikkelings)leeftijd, passend in de context en getuigt van zelfrespect. (Frans & Franck, 2010)

Soorten seksueel grensoverschrijdend gedrag

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een overkoepelende term voor allerlei vormen van gedrag, die in de volksmond vaak door elkaar worden gebruikt, zoals:

Seksueel geweld: is wat in de wet als aanranding en verkrachting is gedefinieerd, dat wil zeggen penetratie (verkrachting) of andere seksuele handelingen (aanranding) waarbij geweld is gebruikt, dreiging met geweld of gebruik is gemaakt van een situatie of toestand waardoor iemand niet in staat was te weigeren.

Seksueel misbruik: van een kind door een volwassene, hierbij is sprake van ongelijkwaardigheid, leeftijdsverschil of een machtsverschil.

Seksuele intimidatie: dit is verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele betekenis, dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van een persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt gecreëerd.

Met name bij jongeren vindt grensoverschrijdend gedrag vaak plaats via internet of sociale media, bijvoorbeeld door:

Het maken en versturen van seksueel getinte berichtjes en beelden (sexting). Vijf procent van de jongens en 2% van de meisjes van 12 -15 jaar[13] heeft wel eens een naaktfoto of seksfilmpje van zichzelf aan iemand gestuurd.

Het schaden van de reputatie van andere sporters door plaatsen en verspreiden van ongewenste informatie en/of beeldmateriaal. Zeven procent van de jongens en 2% van de meisjes van 12 - 15 jaar[13] geeft aan dit wel eens te hebben gedaan.

Het actief benaderen en verleiden door meerderjarigen van minderjarigen via internet en social networking sites, chatrooms of webcams met als doel seksueel getinte contacten.

Grooming

Omdat een sporter vaak een groot vertrouwen heeft in de trainer/coach (of andere autoriteit) komt 'grooming' ook voor in de sport. Grooming is het proces waarbij een pleger langzaam het vertrouwen probeert te winnen van het slachtoffer (en zijn sociale omgeving), het slachtoffer isoleert en bewust voorbereidt op het misbruik. Dit proces kan weken, maanden of zelfs jaren duren en kan deels online plaatsvinden. De Britse onderzoeker Brackenridge onderscheidt 4 fasen in het grooming proces: uitkiezen van het slachtoffer, opbouwen van een vriendschapsrelatie en vertrouwensband, slachtoffer isoleren en controle en loyaliteit invoeren, initiëren van het misbruik en in stand houden van het geheim.

Bij een geslaagd grooming proces, is het vaak zo dat het lijkt alsof het kind instemt met het misbruik. Dit is nooit een legale toestemming, aangezien kinderen jonger dan 16 jaar nooit wettelijk kunnen instemmen met seksuele handelingen.

Fabel 1: Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt in de sport nauwelijks voor

Net als in de maatschappij komt ook in de sport seksueel grensoverschrijdend gedrag voor. Eén op de tien sporters geeft aan tijdens zijn jeugd matige tot ernstige vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag te hebben meegemaakt bij de sportvereniging. In internationaal verband gaat men zelfs uit van één op de vijf. Het kan gaan om seksueel getinte opmerkingen tot zwaardere vormen zoals aanranding en verkrachting. Maar ook om het (ongewenst) verspreiden van pornografische teksten of naaktfoto's via sms of e-mail.

Uit onderzoek van Movisie in 2012 blijkt dat driekwart van de sportverenigingen de kans klein tot zeer klein acht dat seksuele intimidatie zich binnen hun vereniging voordoet. In 2012 heeft 16% van de sportverenigingen beleid ontwikkeld om seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de vereniging tegen te gaan. In 2015 is dat gestegen: 55% maakt gebruik van een VOG-beleid (zie Fabel 6) en 42% heeft een vertrouwenscontactpersoon aangesteld, blijkt uit de VSK Monitor 2015.

Hoe vaak komt het voor

In 2014 rapporteerden 4.043 Vlaamse en Nederlandse volwassenen in een onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag over hun ervaringen in de sport voor hun 18e levensjaar. Een op de zeven volwassenen die in de kindertijd sportte, heeft minstens één keer seksueel grensoverschrijdend gedrag ervaren in de sport. De resultaten van het onderzoek staan in onderstaande tabel.

Negentig procent van de slachtoffers van seksueel geweld meldt dit niet of pas jaren later, vanwege angst, schuldgevoel of schaamte. Ze zijn bang niet geloofd te worden of de schuld te krijgen, maar ook voor de gevolgen die een getuigenis voor de dader (en zijn gezin) kan hebben of uit loyaliteit met de pleger. Uit een analyse van meldingen van werkelijke incidenten bij het Meldpunt Seksuele Intimidatie van NOC*NSF blijkt dat slachtoffers in de Nederlandse sport meestal jong zijn en sporter (88,9%). In 53,5% is het slachtoffer jonger dan 16 jaar; in 74,2% is het slachtoffer jonger dan 20 jaar.

Risicofactoren

Er is sprake van enkele risicofactoren in de sport, die een voedingsbodem kunnen vormen voor seksueel ongezond gedrag (zie ook Fabel 2).

Fabel 2: In mijn sport komt seksueel grensoverschrijdend gedrag niet voor

Eén op de drie (31%) Nederlanders denkt dat seksueel grensoverschrijdend gedrag in hun tak van sport niet voorkomt. (Cense en Coehoorn, 2017).

Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt echter in alle takken van sport voor, van Atletiek tot Zweefvliegen. Er zijn geen takken van sport aan te wijzen waarin het vaker voorkomt. Er is wel een aantal condities binnen verschillende sportsituaties te beschrijven, waarbij het risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag groter is:

Machtsverschillen

In de sport is er sprake van machtsverschillen door:

Naarmate het niveau van de sporter hoger wordt, de ambities groter en het aantal trainingen en contactmomenten toeneemt, neemt ook de macht van de trainer toe.

Lichamelijkheid van de sport

Sporten is een lichamelijke bezigheid. Een trainer raakt de sporter regelmatig aan om bepaalde technieken aan te leren of de veiligheid te garanderen. Ook bij sporters onderling speelt dit. Denk bijvoorbeeld aan het gezamenlijk douchen en omkleden in de kleedkamer en de 'groepshug' na het scoren. Het is voor de sporter(s) en de trainer niet altijd makkelijk om te beoordelen waar de grens ligt tussen wel en niet aanvaardbaar gedrag. Daarom is het belangrijk om hierover afspraken te maken.

Hogere tolerantie van fysiek geweld

Sport en met name topsport legitimeren grensoverschrijdend gedrag: strenge dieetvoorschriften en extreme trainingsprogramma's. Van sporters wordt een harde mentaliteit verwacht. Keer op keer worden fysieke en mentale grenzen verder geduwd. Seksueel grensoverschrijdend gedrag hoort daarbij, zo blijkt uit interviews met ex-topsporters die slachtoffer zijn geweest van seksueel misbruik.

Genderongelijkheid

Van oudsher is de sport een door mannen gedomineerd gebied. Nog steeds zijn mannen in de meerderheid als het gaat om bestuurs-, trainers- en coach posities. Mannen hebben de 'norm' bepaald in de sport. In de sportcultuur overheersen mannelijke waarden. Dit creëert automatisch machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de sport. Uit onderzoek weten we dat er in culturen waarin genderongelijkheid bestaat meer seksueel grensoverschrijdend gedrag ten aanzien van vrouwen gerapporteerd wordt.

Praktische gelegenheden

De trainer/coach is vaak alleen met de kinderen in een sportzaal, vaak met een groep, maar ook een-op-een. De coach of begeleider heeft ook toegang tot de kleedkamer. In de kleedkamer kleden sporters zich om en douchen ze gezamenlijk. Een massage of behandeling door de fysiotherapeut vindt vaak in een aparte ruimte plaats. Ouders, vrijwilligers of trainers rijden groepjes kinderen of individuen naar uitwedstrijden. Jeugdsporters gaan met elkaar, onder begeleiding van de trainer/coach, op kamp, waar ze vaak ook samen overnachten. Er doen zich in de sport veel gelegenheden voor waarvan iemand met slechte bedoelingen misbruik kan maken.

Uit analyse van meldingen bij het Meldpunt seksuele intimidatie in de sport tussen 2000 en 2010, blijkt dat het aantal incidenten per 10.000 het grootst is in de categorie individuele sporten (0,78), gevolgd door teamsporten (0,63) en semi-individuele sporten zoals judo of tafeltennis (0,48). De geregistreerde meldingen zijn echter niet representatief voor het totale voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in alle sporten, waardoor dit mogelijk een vertekend beeld geeft.

Fabel 3: Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt enkel voor in de topsport

Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt voor op alle niveaus van recreatiesport tot competitiesport tot (internationale) topsport. Toch tonen meerdere studies een duidelijke oververtegenwoordiging van incidenten op topsportniveau aan, naarmate het niveau van de sporter hoger wordt en de trainingen intenser en langduriger. Belangrijke factor daarbij is de 'exposure time': het aantal uren dat de sporter in de sportcontext doorbrengt. Deze is in topsport aanzienlijk groter dan in breedtesport. Een ander factor is de mateloze ambitie van jonge beloftevolle sporters. Deze ambitie maakt hen en hun omgeving soms blind voor ongezonde relaties met begeleiders of andere sporters.

Oud-judoka Anita Staps verwoordt het in een artikel in NRC als volgt: "De behoefte aan aandacht en erkenning is bij een jonger meisje groter dan de pijn van het seksueel misbruik." En, zegt Staps: "Als ik het aan mijn ouders zou vertellen, zouden ze me van judo afhalen. Maar ik wilde wereldkampioen worden."

Fabel 4: Vooral meisjes zijn slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport

Meisjes én jongens zijn slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport. In de geregistreerde incidenten bij het Vertrouwenspunt Sport zijn jongens onder de 12 jaar vaker slachtoffer dan meisjes van die leeftijd. Vanaf 12 jaar draaien de cijfers om en zijn meisjes vaker slachtoffer.

bron: Tine Vertommen (2011). Analyse van het Meldpunt seksuele intimidatie in de sport, NOC*NSF

Uit onderzoek in Nederland en België blijkt dat meisjes meer milde en matige seksuele grensoverschrijdingen ervaren, maar dat er een gelijke genderverdeling is bij ernstig seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Andere kwetsbare groepen

Fabel 5: De dader van seksueel grensoverschrijdend gedrag is meestal de coach

Er zijn verschillende dadertypen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport. Naast coaches, ook medesporters en anderen. In slechts 19% is de coach de pleger of één van de plegers. Veel vaker betreft het medesporters of andere bekenden of onbekenden in de sport (bijvoorbeeld medische staf, materiaalman, bestuurder, toeschouwer). Het merendeel van de plegers is mannelijk, ouder dan het slachtoffer en hiërarchisch hoger geplaatst in de organisatie.

Fabel 6: Bij onze club is het veilig; wij vragen een VOG van alle vrijwilligers

Om seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport tegen te gaan, kunnen verenigingen aan bestuurders, trainers/coaches en vrijwilligers een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) vragen, voordat zij aan de slag gaan. Een VOG is een verklaring waaruit blijkt dat de persoon in kwestie in het verleden geen gerechtelijke veroordeling voor zedenfeiten heeft opgelopen en dus geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie. De terugkijktermijn van een VOG is standaard 4 jaar, voor sommige groepen langer. Zedendelicten vormen hierop een uitzondering en blijven altijd op een strafblad vermeld staan.

Vrijwilligers die werken met kinderen of met mensen met een beperking kunnen gratis een VOG aanvragen. Via de website gratisvog.nl kan een sportvereniging die aan de voorwaarden voldoet zich aanmelden voor de regeling. Vraag en antwoord over vrijwilligers vind je op website van NOC*NSF.

VOG-beleid voor clubs

Met een VOG-beleid laten verenigingen zien dat zij grensoverschrijdend gedrag onacceptabel vinden. Zij geven daarmee een belangrijk signaal af, richting sporters, ouders, vrijwilligers en trainers/coaches. Een VOG-beleid biedt echter geen 100% garantie dat seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de sportvereniging niet voorkomt.

Goed gedrag in het verleden biedt geen garantie voor huidig en toekomstig gedrag.

De helft van de plegers die coach zijn, zijn 'first offenders' en kunnen dus een VOG op zak hebben

Zedenzaken zijn vaak ingrijpend en roepen veel emoties op, bij slachtoffer, verdachte en hun omgeving. Dit vraagt om uiterste zorgvuldigheid bij een melding van en onderzoek naar seksuele grensoverschrijding in de sport, waarbij de belangen van alle partijen zwaar wegen. Hoewel seksueel geweld en seksueel misbruik strafbaar zijn, worden om bovenstaande redenen zaken vaak informeel afgehandeld. Plegers blijven ongestraft en kunnen hun gedrag ergens anders voortzetten.

Het tuchtrecht en het strafrecht zijn twee gescheiden circuits, waardoor veroordeelde zedenplegers niet op een ontuchtplegerslijst staan.

Het komt ook voor dat er wel een strafrechtelijk onderzoek heeft plaatsgevonden, maar de beschuldigde niet wordt vervolgd, bijvoorbeeld vanwege gebrek aan bewijs of verjaring van de feiten.

Omdat we ervan uitgaan dat 90% van de slachtoffers het misbruik niet meldt of pas jaren later, is er een risico dat plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de tussentijd meer slachtoffers maken.

Referenties checken is daarom naast een VOG-plicht essentieel.

Fabel 7: Als het mijn kind overkwam, zou ik het merken

Kinderen zwijgen vaak over seksueel misbruik. Zij zitten vaak in een afhankelijke situatie of worden onder druk gezet om te zwijgen. Loyaliteit aan de pleger(s) weerhoudt ze in veel gevallen ook om erover te praten. Bijna de helft van de slachtoffers praat met niemand over het misbruik. Ze zijn bang voor de consequenties van melden. Vaak schamen zij zich ervoor of voelen zich schuldig of medeplichtig. Ook houdt de angst om niet geloofd te worden hen tegen om erover te praten. Bij misbruik via internet en mobiele telefoon zijn kinderen bang dat hun telefoon wordt afgenomen of het computergebruik wordt verboden als ze het vertellen.

Signalen herkennen

Het is niet gemakkelijk om seksueel misbruik te herkennen. Wel zijn er signalen die er op kunnen duiden dat er sprake van misbruik zou kunnen zijn, zoals:

Minder plezier in sporten, wegblijven van trainingen, stoppen met sporten of veranderen van vereniging, verminderde sportprestaties.

Slaapproblemen, bang zijn in het donker, nachtmerries, extreme vrees voor 'monsters'.

Verlies van eetlust, eetproblemen, voortdurend buikpijn of hoofdpijn zonder aanwijsbare reden.

Tekenen van zelfverwonding.

Plotselinge wisselingen in de stemming van het kind: ongelukkig zijn, boos, teruggetrokken gedrag bij een voorheen vrolijk kind, afzonderen.

Angstige houding, angst voor bepaalde mensen of plekken.

Een ouder kind dat terugval in gedrag vertoond, zoals bedplassen, duimzuigen, etc.

Weigeren over 'een geheimpje' te praten dat het kind met een volwassen deelt.

Praten over nieuwe, oudere 'vriend' en daar vaak over de vloer komen.

Gesprek met een hulpverlener

Het is natuurlijk niet zo dat deze signalen automatisch betekenen dat een kind seksueel misbruikt is. Toch is het belangrijk om deze signalen in de gaten te houden. Als meerdere signalen zich voordoen, dan kan het goed zijn om in gesprek te gaan met het kind of advies te vragen aan een hulpverlener. Je kunt bijvoorbeeld advies vragen aan een vertrouwenscontactpersoon bij de vereniging of bij de sportbond of bij het Vertrouwenspunt Sport, maar ook bij de huisarts of bij de zedenpolitie. Lees voor meer informatie hierover Fabel 9.

Fabel 8: Je kan maar beter zwijgen over seksueel grensoverschrijdend gedrag

Voor veel sportverenigingen zijn seksualiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag lastige onderwerpen om te bespreken. Het komt voor dat bestuurders geneigd zijn om incidenten rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag in de doofpot te stoppen, bang voor het imago van de club en in de hoop dat het zich niet zal herhalen. Het behoud van een (top)coach blijkt dan meer waard dan de veiligheid en het welzijn van sporters. Ook collega-coaches of medesporters kijken soms weg en laten door het te gedogen impliciet weten dat het mag. Dit noemen we 'bystanding'. Als de cultuur binnen een vereniging seksueel grensoverschrijdend gedrag toestaat, is het moeilijk voor een eenling om hier iets van te zeggen. Het taboe om erover te spreken houdt waarschijnlijk het gedrag in stand.

Aanpakken in een vroeg stadium

Er wordt vaak pas gereageerd wanneer zich een incident heeft voorgedaan binnen de club. Maar een effectieve aanpak begint bij de erkenning dat gezond en ongezond seksueel gedrag in de sport voorkomen en dat seksueel grensoverschrijdend gedrag bij elke sportvereniging voorkomt.

De sport is erbij gebaat dat plegers in een vroeg stadium worden gecorrigeerd. De basis is een open verenigingscultuur, waarin onderling corrigerend optreden tegen kleine en grote grensoverschrijdingen, begaan door sporters of begeleiders, normaal en gewenst is. Het moet duidelijk zijn dat bepaalde uitlatingen of gedragingen kwetsend kunnen zijn en niet worden getolereerd. Zowel acceptabel als onacceptabel seksueel gedrag moeten bespreekbaar zijn. Het gesprek voeren is belangrijk.

Samen afspraken maken

Bestuurders, trainers/coaches, medewerkers/vrijwilligers en sporters kunnen samen nadenken en afspraken maken over hoe de vereniging omgaat met lichamelijk en seksueel gedrag. Waar is de ruimte en welke grenzen worden getrokken? Benoemen, begrenzen, verbieden, doorverwijzen, maar vooral: kijken, luisteren en uitleggen is een pedagogische taak van sportbegeleiders, met name als het om kinderen en jongeren gaat. Door voorlichting, verantwoordelijkheidsgevoel, duidelijke afspraken en alertheid voor signalen kunnen veel problemen worden voorkomen. Dat komt het imago van de vereniging juist ten goede. De sportomgeving moet immers voor iedereen veilig en plezierig zijn en ouders moeten hun kinderen met een gerust hart bij een vereniging kunnen laten sporten.

Omgaan met de pleger

Ook de pleger is gebaat bij een aanspreekcultuur. Niet in alle gevallen is de pleger van kwade wil. De pleger is zich niet altijd bewust van de intimiderende werking van sommige gedragingen. In dat geval kan het helpen om de pleger aan te spreken op de ongewenstheid van het gedrag. Dat kan de geïntimideerde zelf doen, maar als er helder beleid is binnen de vereniging, kan ook het bestuur de beschuldigde aanspreken. Een bestuurder kan benadrukken dat het gedrag binnen de club niet getolereerd wordt en aangeven wat de gevolgen zijn als het intimiderende gedrag niet stopt. Een pleger die zich niet bewust was van de intimiderende werking van zijn/haar gedrag, zal het gedrag wellicht kunnen veranderen.

Iedereen die met een beschuldiging te maken krijgt, moet de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht nemen. Het is belangrijk te voorkomen dat de beschuldigde al als dader wordt gezien, voordat hij/zij schuldig wordt bevonden. Isoleer het probleem door een voorlopige zwijgplicht op te leggen voor alle betrokkenen. We moeten ons realiseren dat beschuldigden ook in een diep zwart gat vallen. Als uit bewijs blijkt dat de beschuldiging onterecht was, dan moet hij/zij weer normaal kunnen functioneren in de vereniging.

Een extra complexe situatie is dat de beschuldiging wordt onderzocht, maar dat er gebrek aan bewijs is. Ook dan is zorgvuldige rehabilitatie van belang. Dat kan een complexe situatie opleveren, omdat tegen de beschuldigde nog altijd vermoedens van het ongewenste gedrag kunnen blijven bestaan. Dit kan de relatie verstoren en een positie binnen of lidmaatschap van de club onmogelijk maken. In Fabel 10 staat beschreven hoe een bestuur met een melding kan omgaan en wie daarbij kan helpen.

Hanna (30) en haar teamgenoten waren jarenlang het slachtoffer van seksistische opmerkingen door hun coach. Elke speelster reageerde anders, maar er werd onderling niet over gesproken. Ook de volwassenen in de club wezen de coach niet terecht.

Omgaan met het slachtoffer

Een goede reactie is erg belangrijk voor de beleving en de verwerking van het slachtoffer. Hoewel ieder slachtoffer, iedere ouder/begeleider en iedere situatie anders is, is er wel een aantal suggesties voor een goede reactie. Zo is het belangrijk om te laten merken dat je het goed vindt dat het slachtoffer erover vertelt. Forceer het gesprek niet, dring niet aan om meer te vertellen als het slachtoffer daar niet aan toe is en stel open vragen. Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid adviseert 5 regels voor een goede reactie:

Fabel 9: Een sportvereniging kan niets doen om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen

Een sportvereniging kan onmogelijk 100% garantie bieden dat seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de vereniging niet voorkomt. Maar als club heb je wel heel wat mogelijkheden om samen met sporters, ouders en kaderleden aan de slag te gaan. Door samen op te trekken en dit onderwerp bespreekbaar te maken, kun je een aantal problemen voorkomen en een ethisch verantwoord en positief klimaat binnen de club realiseren. Met goed beleid en een open dialoog, kan bewustwording toenemen van iedereen die bij de club betrokken is. Zodat iedereen beter kan aangeven waar de grenzen liggen.

Toolkit voor sportverenigingen

NOC*NSF ontwikkelde een toolkit die sportverenigingen ondersteunt (nu: Centrum Veilige Sport Nederland) om een ethisch verantwoord en positief sportklimaat te realiseren. De sportkoepel onderscheidt daarin 7 de volgende stappen.

Stap 1: Op de agenda zetten en bespreekbaar maken op alle niveaus

Sportverenigingen zijn verplicht alles in het werk te stellen om een veilig sportklimaat te realiseren en de lichamelijke en seksuele integriteit van sporters te beschermen. Daarom is het belangrijk om dit onderwerp te agenderen en te bespreken tijdens bestuursvergaderingen, algemene ledenvergaderingen, teambesprekingen, thema-avonden, etc. Daarvoor kan iemand binnen de club verantwoordelijk zijn, maar nog beter is het als een groepje mensen zich daarmee bezighoudt. Samenwerking met andere sportverenigingen of organisaties die zich met dit onderwerp bezighouden (GGD, Veilig Thuis, politie, etc.) behoort ook tot de mogelijkheden.

Stap 2: Risicoanalyse

Een risicoanalyse helpt om in kaart te brengen:

wie een risico vormen (slachtoffers en plegers)

welke gelegenheden een risico vormen

welke locaties een risico vormen

De uitkomsten van de risicoanalyse geven input voor beleid en maatregelen. De toolkit bevat een voorbeeld van een risicoanalyse met handleiding voor gebruik.

Veel sportverenigingen en alle bij NOC*NSF aangesloten sportbonden beschikken over een vertrouwenscontactpersoon die kan adviseren en doorverwijzen. De VCP is het eerste aanspreekpunt voor iedereen die vragen heeft over of te maken heeft met seksueel grensoverschrijdend gedrag. De taak van de VCP is vooral een procedureel adviserende rol. De VCP heeft daarnaast ook inhoudelijk een adviserende rol. De taken omvatten eerste opvang, doorverwijzen en preventieactiviteiten.

NOC*NSF heeft in de toolkit een functieprofiel voor een VCP beschreven en verzorgt opleidingen voor Vertrouwenscontactpersonen. Klik hier voor inschrijven en cursusdata.

Stap 4: Gedragsregels voor sportbegeleiders

NOC*NSF heeft gedragsregels geformuleerd voor begeleiders in de sport. Deze zijn afdwingbaar en kunnen bij overtreding leiden tot een tuchtprocedure met tuchtrechtelijke sancties. Een vereniging kan aan trainers/coaches en vrijwilligers vragen deze gedragsregels te onderschrijven. Ook kunnen kaderleden en vrijwilligers gevraagd worden om een vrijwillige onderwerping aan het tuchtrecht te laten ondertekenen (V.O.T.). De Toolkit seksuele intimidatie bevat de gedragsregels en een voorbeeld VOT. Tip: Hou er rekening mee dat de regels op zich meestal niet beklijven, maar het oefenen en werken en met de regels wel!

Stap 5: Omgangsregels opstellen sámen met leden, ouders en kader

Omdat de groep plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag niet alleen bestaat uit kaderleden, is het aan te bevelen om naast bovenstaande maatregelen 'Sport met grenzen: Vlaggensysteem' van ICES in te zetten om iedereen binnen de vereniging bewust te leren omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag en hiervoor gezamenlijk aanvullende gedragsregels op te stellen. In de Toolkit van Centrum Veilige Sport is een aantal voorbeeld-gedragsregels opgenomen.

Het vlaggensysteem van ICES kent vier gradaties van seksueel gedrag, op grond waarvan je als club kunt beoordelen wat een gepaste reactie is voor de betreffende situatie:

aanvaardbaar lichamelijk of seksueel gedrag (groene vlag) > reactie: bevestigen/uitleggen

licht grensoverschrijdend lichamelijk of seksueel gedrag (gele vlag) > reactie: begrenzen

ernstig grensoverschrijdend lichamelijk of seksueel gedrag (rode vlag) > reactie: verbieden en herstellen

zwaar grensoverschrijdend lichamelijk of seksueel gedrag (zwarte vlag) > reactie: verbieden, straffen, helpen of doorverwijzen

Stap 6: Afspraken maken over aanstellen vrijwilligers

Er is een aantal mogelijkheden waarmee je (vrijwillige) kaderleden kunt screenen voordat ze activiteiten binnen de vereniging gaan uitvoeren.

Stap 7: alle betrokkenen informeren over het beleid

Kennismakingsgesprek: hiermee toon je waardering voor de inzet van een nieuw kaderlid en laat je merken dat je integriteit binnen de vereniging serieus neemt. Tijdens het kennismakingsgesprek kun je informeren naar motivatie, werkervaring en referenties. Ook kun je gedrags- en omgangsregels doornemen en eventueel afspraken maken over een (VOT) of een (VOG).

Referenties checken: door bijvoorbeeld contact op te nemen met een vereniging waar de betreffende persoon eerder actief is geweest. In de Toolbox is hiervoor een handleiding opgenomen.

VOG opvragen (zie Fabel 6)

VOT en/of gedragsregels ondertekenen: zorg ervoor dat nieuwe (vrijwillige) kaderleden kennis nemen van de gedragsregels. Om mensen te kunnen houden aan de gedragsregels, kan een vereniging (bepaalde groepen) vrijwilligers lid maken van de sportbond. Een andere manier is om een Verklaring Onderwerping Tuchtrecht (VOT) te laten ondertekenen. Daarmee valt iemand onder het tuchtrecht van de bond en is hij daarvan op de hoogte.

Informeer alle (nieuwe) leden van en betrokkenen bij de vereniging over het beleid dat de vereniging voert tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Besteed regelmatig aandacht aan het onderwerp. Dat kan bijvoorbeeld via het cluborgaan, de website, het jaarverslag, posters, brochures, sociale media en tijdens bijeenkomsten en vergaderingen. Enkele sportbonden kunnen dit proces bij de vereniging begeleiden. Informeer bij de sportbond naar de mogelijkheden.

Fabel 10: Met een melding van seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt niets gedaan

Iedereen die kennis heeft van een strafbaar feit is volgens de wet verplicht om dat te melden. Een bestuur die zijn verantwoordelijkheid niet neemt, niets doet met een melding en de gevaarlijke situatie in stand houdt, is aansprakelijk voor de schade die is ontstaan. Niets doen is dus, zowel om menselijke als om juridische redenen, geen optie. Wat kun je wel doen?

Verwijs een melder door naar de Vertrouwenscontactpersoon (VCP) van de sportvereniging of sportbond en probeer helder te krijgen welke stappen het beste ondernomen kunnen worden. Contact opnemen met het Vertrouwenspunt Sport kan ook. Zorg ervoor dat de VCP het protocol hanteert en de registratie- en rapportageformulieren gebruikt. Isoleer het probleem door een voorlopige zwijgplicht op te leggen voor alle betrokkenen, zodat de afhandeling niet wordt belemmerd.

Politie inschakelen

'Lichte' overtredingen van de fatsoensnormen kunnen besturen van verenigingen en sportbonden goed zelf aanpakken, bijvoorbeeld door een waarschuwend gesprek te voeren met de beschuldigde of door een ordemaatregel op te leggen. Ordemaatregelen zijn bijvoorbeeld: de beschuldigde niet meenemen op kamp, een licentie intrekken, het lidmaatschap opzeggen of eremetaal afnemen. Deze maatregelen mogen echter geen kenmerken van een doofpot vertonen en daarom zijn goede registratie en transparantie van belang.

Politie inschakelen

Bij vermoedens van strafbare feiten is het belangrijk zo snel mogelijk de politie in te schakelen. Een structureel goed contact tussen de wijkagent en de sportvereniging helpt om deze drempel te verlagen. De wijkagent kan zo nodig contact leggen met de zedenpolitie. Na een informatief gesprek met de politie kan het slachtoffer een weloverwogen besluit nemen om wel of niet aangifte te doen. Zo nodig kan er een team vanuit gemeente, politie, OM en GGD worden samengesteld om eventuele maatschappelijke onrust te voorkomen of te beperken.

Ongeveer de helft van de meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij de politie resulteert in een aangifte. De andere helft komt niet verder dan een melding of een informatief gesprek. Dat kan met de aard van de zaak te maken hebben (geen strafbaar feit of te weinig bewijs) of met de behoefte van de melder (advies of alleen het verhaal willen vertellen).

Een deel van de zaken die bij de politie worden gemeld, wordt ook op informele wijze/niet op een strafrechtelijke manier opgelost, bijvoorbeeld door een waarschuwend gesprek met de beschuldigde. Een melding is altijd van belang, zeker wanneer andere aangiften of meldingen over dezelfde verdachte bij de politie binnenkomen. Een sportvereniging bekijkt na de afhandeling wat er nodig is om het veilig sportklimaat binnen de club te herstellen (communicatie, preventief beleid, etc.).

Meer informatie:

# data[].attributes.attachment_link.title
Seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport: feiten en fabels

# data[].attributes.attachment_link.description
Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een belangrijk actueel maatschappelijk thema. Ook in de sport. Dit uitgebreide artikel geeft aan de hand van fabels en feiten antwoorden op de belangrijkste vragen. Wat...

# data[].attributes.body
een link van ons opzoekwerk - Carolijn, Marie en Fee

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De overkoepelende sportvereniging NOC/NSF heeft in 2017 besloten een onderzoek in te stellen naar seksueel misbruik in de sportwereld. Er is een onafhankelijke commissie van drie leden ingesteld onder leiding van Klaas de Vries, voorzitter van de commissie seksuele intimidatie en misbruik in de sport. De taak van de commissie was om een inzicht te geven in de omvang en aard van de problematiek en hoe de aanpak van het probleem zou kunnen worden verbeterd. Het rapport verscheen op dinsdag 12 december 2017.
Kwetsbare groep
Topsporters vormen een kwetsbare groep voor seksuele intimidatie en misbruik. Hierbij gaat het vooral om jonge topsporters. De leeftijd waarop de eerste ervaring met seksuele intimidatie en misbruik plaatsvindt, ligt bij 76% van de gevallen onder de leeftijd van 16 jaar.Deze jonge sporters focussen zich continu op het verbeteren van hun prestaties. Dit kan veel uren per week vragen van de sporters, waardoor zij weinig tijd hebben voor het onderhouden van 'normale' sociale contacten. Topsporters sporten vaak ook niet meer in verenigingsverband, maar samen met de trainer buiten de vereniging om. In veel gevallen ziet de topsporter zijn trainer vaker dan zijn ouders. Hierdoor kan een intensieve relatie ontstaan met de trainer en kan het zich in een ongewenste richting ontwikkelen. Dit kan zelfs zover gaan dat er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het is onderzocht dat van deze seksuele grensoverschrijdingen 44% wordt gepleegd door een of meer medesporters. In 39% van de gevallen waren de plegers bekende in de vereniging en in 21% van de gevallen betrof het de coach en/of trainer. In 22% van de gevallen was de pleger een onbekende, zoals een supporter, een omstander of een voorbijganger.

De som van deze percentages telt op tot meer dan honderd, omdat het voorkomt dat incidenten meerdere plegers met verschillende rollen in de organisatie kennen.Vaak is de beschuldigde een man (92%) en slechts 5% van de geregistreerde plegers is een vrouw. Bij 3% van de geregistreerde gevallen gaat het om mannelijke en vrouwelijke plegers.
Aangifte bij het Instituut Sportrechtspraak (ISR)
Als iemand er van overtuigd is dat er ten opzichte van hem of haar sprake is geweest van seksuele intimidatie en misbruik, kan diegene dat melden bij het secretariaat van het ISR. Het bondsbestuur, de directie van de bond en de triagecommissie van de bond kunnen alleen aangifte doen met instemming van de melder. De aangifte kan alleen gedaan worden tegen de dader, als die ten tijde van de overtreding lid was van de sportbond. De tuchtcommissie van het ISR kan de volgende straffen opleggen:

- Een berisping, een verbod om deel te nemen aan activiteiten van de sportbond (maximaal 3 jaar)

- Een verbod om aan leden toegekende rechten uit te oefenen (ook maximaal 3 jaar)

- Een verbod tot het uitoefenen van functies (maximaal 10 jaar)

- Schorsing (maximaal 5 jaar)

- En royement.

Uitgezonderd van berisping houden de straffen bovendien in dat de namen van de plegers, mits ouder dan 16 jaar, worden opgenomen in het register van tuchtrechtelijk veroordeelden van de NOC/NSF.
Weinig meldingen van slachtoffers
De mogelijkheden om melding te doen van seksuele intimidatie en misbruik zijn ruimschoots aanwezig op verenigingsniveau. Er kan ook melding worden gedaan bij de sportbonden, het Vertrouwenspunt Sport van de NOC/NSF en bij de politie. Deze meldingen bij verenigingen van seksuele intimidatie en misbruik leiden tot nu toe echter vaak niet tot effectieve stappen. Om daadwerkelijk aangifte te kunnen doen van seksueel misbruik heb je medewerking van de slachtoffers of van de verdachte nodig. 11% van de slachtoffers maakt melding bij de sportvereniging en slechts 1% doet aangifte bij de politie.Dit is schrikbarend weinig. Slachtoffers kunnen hiervoor verschillende redenen hebben.
Angst voor de dader
Het slachtoffer kan door de pleger geïntimideerd raken waardoor diegene het incident niet aan anderen durft te vertellen. Het kan bijvoorbeeld komen doordat de sporter vreest voor zijn of haar sportcarrière en daarom het misbruik laat voortduren. De dader speelt dan vaak een sleutelrol binnen de vereniging en is dan onvervangbaar. De dader heeft vaak het imago van een "populair" lid binnen de vereniging. Bovendien komt het voor dat de dader het slachtoffer op het hart drukt om het seksuele contact tussen hen geheim te houden. Als het seksuele misbruik naar buiten komt, zou dat ophef veroorzaken en voor het slachtoffer of hen beiden verkeerd aflopen.
Schaamte en schuldgevoel
Het kan ook zo zijn dat het slachtoffer zich zo schaamt, dat hij of zij dit niet wil vertellen aan anderen. Hierbij is het slachtoffer bang voor negatieve reacties uit zijn of haar omgeving. Ook komt het voor dat het slachtoffer bang is voor victim blaming, waarbij het slachtoffer zelf de schuld krijgt van het misbruik. Daarbij komt nog dat als slachtoffers nooit iets hebben gezegd over het misbruik, de kans kleiner wordt dat ze dit op een later tijdstip wel zullen doen. Ze hebben een schuldgevoel, omdat ze bang zijn dat er in de tussentijd nieuwe slachtoffers zijn gemaakt en ze dit niet hebben voorkomen.
Onmacht en gebrek aan weerbaarheid
Als kinderen beginnen met een sport vinden ze dit vaak spannend. Bij het sporten trekken ze op met volwassen medespelers, trainers, coaches en begeleiders. Hierbij kunnen de jonge sporters met gedrag geconfronteerd worden waarop zij niet of onvoldoende zijn voorbereid. De sportvereniging of ouders gaan bewust of onbewust voorbij aan het risico dat er ook sprake kan zijn van onaangename praktijken. Sommige kinderen kunnen hier geen weerstand tegen bieden.
Emotionele relatie met de dader
De dader van het seksueel misbruik heeft vaak gedurende langere tijd extra aandacht aan de sporter gegeven en zo krijgen de jeugdige sporters bewondering voor de dader. De sporter kan op den duur zelfs verliefde gevoelens ontwikkelen. Het fenomeen grooming is dat de dader dit soort gevoelens probeert op te wekken en dit gedurende langere tijd stimuleert, om op een gegeven moment seksueel misbruik van de sporter te maken.
Onwetendheid over de wijze van melden
Voor de slachtoffers is het niet altijd bekend waar zij hun verhaal kwijt kunnen. Sportbonden en sportverenigingen gaan er ten onrechte van uit dat sporters dit weten. De sporters moeten dit weten voordat zij in deze nare situatie terecht kunnen komen.
De gevolgen
Het misbruik kan bij de slachtoffers zorgen voor een negatieve en onherstelbare impact op de lichamelijke en geestelijke gesteldheid. Het gevolg van het niet-melden van het seksueel misbruik is dat het slachtoffer in zijn eentje de ervaring moet verwerken. Hierbij komt nog dat de dader ongehinderd met zijn gedrag kan doorgaan. Zijn misdrijven worden niet bestraft en hij komt nog ongehinderd aan een verklaring omtrent gedrag (VOG).
Hoe te voorkomen?
Op 5 januari van dit jaar kwam misbruik in de sportwereld weer in het nieuws . Een Rotterdamse atletiektrainer heeft sinds 1983 bij diverse verenigingen jonge sporters seksueel misbruikt of geïntimideerd. De man heeft het misbruik in deze zomer toegegeven tijdens een verhoor bij het ISR. Hij is vervolgens geroyeerd door de Atletiekunie. Hier bleef het echter bij, omdat slachtoffers van deze man geen aangifte hadden gedaan. Het is hoog tijd dat het voorkomen wordt dat deze praktijken ongestoord blijven plaatsvinden.

Het is hiervoor allereerst belangrijk dat er meer aandacht komt voor preventie. Daarbij ligt de focus op het weren van potentiële plegers door het verplicht stellen van een VOG, het opvragen van referenties en het raadplegen van het registratiesysteem. Net zo belangrijk is dat het aantal vertrouwenspersonen in verenigingen moeten worden uitgebreid en vooral dat de stap naar de vertrouwenspersonen gemakkelijk moet zijn. Sportbonden kunnen een vertrouwenspersoon aanstellen om het thema seksueel grensoverschrijdend gedrag bij sportverenigingen op de agenda te zetten. Ook kunnen sportverenigingen zelf een vertrouwenspersoon aanstellen. Bovendien moet de aandacht onder de gemeenten worden vergroot. Het is een taak voor de overheid om seksueel misbruik op te sporen, te vervolgen en te berechten. Zij moeten ook preventieve maatregelen nemen en de algemene bewustwording bevorderen. Kortom, als er meer aandacht komt voor het onderwerp, kan wellicht worden voorkomen dat jonge sporters voor hun leven lang getekend worden door deze onacceptabele praktijken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Seksueel misbruik in de sportwereld verdwijnt in de doofpot

# data[].attributes.attachment_link.description
De overkoepelende sportvereniging NOC/NSF heeft in 2017 besloten een onderzoek in te stellen naar seksueel misbruik in de sportwereld. Er is een onafhankelijke commissie van drie leden ingesteld onder leiding van Klaas de Vries, voorzitter van de commissie seksuele intimidatie en misbruik in de sport.

# data[].attributes.headline
Document met tekstjes, links en statistieken - Bloeme, Fran, Maaike

# data[].attributes.subject
Document met tekstjes, links en statistieken - Bloeme, Fran, Maaike