# data[].attributes.attachment_link.title
ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ - ΠΛΗΜΜΥΡΑ

# data[].attributes.attachment_link.title
Φυσικές Καταστροφές - Τεκτονικές Πλάκες

# data[].attributes.headline
Ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΙ ΕΓΩ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΗ

# data[].attributes.subject
Ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΙ ΕΓΩ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΗ

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ίδρυμα Ευγενίδου

# data[].attributes.attachment_link.title
Σεισμός - ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ στο σχολείο

# data[].attributes.headline
Η ΠΥΡΡΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΙΣΜΟ

# data[].attributes.subject
Η ΠΥΡΡΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΙΣΜΟ

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Πύρρα προετοιμάζεται για τον σεισμό | ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ

# data[].attributes.attachment_link.description
Εκπαιδευτικό παιχνίδι για τους τρόπους προστασίας από τον σεισμό στην πόλη. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να εμπεδώσουν οι μαθητές τις απαραίτητες ενέργειες προετοιμασίας για επικείμενη σεισμική δόνηση, αλλά και προφύλαξης μετά από αυτή. Πιο αναλυτικά, το παιχνίδι ζητά από τους παίκτες να βοηθήσουν την ηρωίδα, την Πύρρα, να μεταβεί σε ασφαλή χώρο, συλλέγοντας αντικείμενα χρήσιμα σε περίπτωση σεισμού, αφήνοντας τα περιττά και αποφεύγοντας τα επικίνδυνα.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σεισμός - ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ στο σπίτι

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Σεισμός ✌️ - Interactive Image

# data[].attributes.attachment_link.title
Ας μιλήσουμε για το έδαφος-Let's talk about soil

# data[].attributes.attachment_link.title
18 Views of Plane Impact in South Tower | 9/11 World Trade Center (2001)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Χρήστος Χαρμπής

# data[].attributes.attachment_link.title
Γεωγραφία Ε΄ 2.27. ΄΄ Οι φυσικές καταστροφές στον χώρο της Ελλάδας ΄΄

# data[].attributes.attachment_link.description
Θεωρία - Πληροφορίες: Γεωγραφία Ε΄ 2.27. ΄΄ Οι φυσικές καταστροφές στον χώρο της Ελλάδας ΄΄ from Χρήστος Χαρμπής ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μπορεί, ως είδος, να αρεσκόμαστε να θεωρούμε ότι είμαστε κυρίαρχοι του πλανήτη, ωστόσο εάν η "Μητέρα Φύση" εξοργιστεί, τότε, όπως ξέρουμε τα πράγματα είναι πάρα πολύ επικίνδυνα, όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένα (και όπως συνεχίζει να αποδεικνύεται).

Το κανάλι Hybrid Librarian του YouTube δημιούργησε βίντεο όπου παρατίθενται επτά από τις μεγαλύτερες και πιο θανατηφόρες φυσικές καταστροφές που έχουν καταγραφεί στην ιστορία.

-Ο τυφώνας Νταουλατπούρ- Σατούρια, που στις 26 Απριλίου έπληξε το κεντρικό Μπαγκλαντές, αφήνοντας πίσω του 1.300 νεκρούς (πρόκειται ίσως για τον πιο θανατηφόρο τυφώνα της σύγχρονης ιστορίας) και 80.000 άστεγους. Στο αποκορύφωμά του είχε εύρος 2,4 χλμ και ανέμους ταχύτητας 350 χλμ/ ώρα. Ωστόσο, δεν ήταν ο μεγαλύτερος που έχει καταγραφεί: Αυτός ήταν ο τυφώνας που χτύπησε το 2013 το Ελ Ρένο στην Οκλαχόμα, ωστόσο άφησε πίσω του μόλις 18 νεκρούς.

-Το κύμα καύσωνα στην Ευρώπη το 2003. Ήταν το θερμότερο από το 1540, με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου σε τακτική βάση από τον Ιούλιο ως τον Αύγουστο. Οι θερμοκρασίες επέφεραν ξηρασία, δασικές πυρκαγιές και τουλάχιστον 35.000 θανάτους. Πολλά από τα θύματα ήταν μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και άτομα με χρόνιες παθήσεις. Και μόνο η Γαλλία θεωρείται πως είχε 14.000 θανάτους. Σημειώνεται πως τέτοια φαινόμενα ενδεχομένως να γίνουν πιο συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής.

-Έκρηξη του ηφαιστείου Ταμπόρα το 1815. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες εκρήξεις που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η στάχτη κάλυψε τον Ήλιο για δύο ημέρες σε απόσταση 600 χλμ., ενώ προκάλεσε πτώση θερμοκρασίας σε όλο τον κόσμο, κάτι που με τη σειρά του είχε κακές επιπτώσεις σε σπαρτά. Το 1815 χαρακτηρίστηκε "έτος χωρίς καλοκαίρι", λόγω των επιπτώσεων. Εκτιμάται ότι άμεσα ή έμμεσα (έκρηξη, ελλείψεις τροφίμων εξαιτίας της κ.α) οι νεκροί έφτασαν τις 92.000

-Το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό το 2004. στις 26 Δεκεμβρίου σεισμός 9,1 Ρίχτερ στα ανοιχτά της Σουμάτρα προκάλεσε παλιρροϊκό κύμα (τσουνάμι), με κύματα 30 μέτρων, που έφτασαν σε ακτές από την Ινδονησία μέχρι τις ακτές της Αφρικής. Οι νεκροί εκτιμάται πως ήταν μεταξύ 230.000 και 280.000.

-Ο σεισμός στην Κρήτη τον Ιούλιο του 365 μ.Χ. Το επίκεντρο ήταν κοντά στις ακτές της δυτικής Κρήτης, και το μέγεθός του εκτιμάται πως ήταν μεταξύ 8,3 και 8,7 Ρίχτερ, κάτι που τον καθιστά τον ισχυρότερο της Μεσογείο. Κατέστρεψε σχεδόν όλες τις πόλεις της Κρήτης και προκάλεσε καταστροφές σε κεντρική και νότια Ελλάδα, Λιβύη, Μικρά Ασία και Αίγυπτο. Ακολούθησε τρομερό τσουνάμι που έσπειρε την καταστροφή σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, με κύματα μέχρι και 12 μέτρων, σκοτώνοντας χιλιάδες. Αναφορές υπάρχουν σε πολλούς συγγραφείς του τέλους της Αρχαιότητας. Όσον αφορά στους νεκρούς, ο Αμμιανός Μαρκελλίνος εκτίμησε πως, στην Αλεξάνδρεια και μόνο, έχασαν τη ζωή τους 10.000. Η ημέρα του σεισμού ήταν γνωστή επί 200 χρόνια ως "ημέρα του τρόμου". Οι περιοχές που επλήγησαν ήταν πυκνοκατοικημένες, οπότε οι νεκροί θεωρείται βέβαιο πως ήταν εκατοντάδες χιλιάδες.

-Ο σεισμός του Σάανξι (Κίνα) το 1556. Θεωρείται ο πιο θανατηφόρος σεισμός της ιστορίας, με 830.000 νεκρούς. Το μέγεθός του υπολογίζεται στα 8,3 Ρίχτερ. Οι αναφορές της περιόδου είναι συγκλονιστικές, καθώς γίνεται λόγος για άνοιγμα φαραγγιών και χασμάτων, αλλαγή της θέσης βουνών, δημιουργία λόφων κ.α.

-Οι πλημμύρες της Κίνας το 1931: Συγκλόνισαν τη χώρα, με "αυτουργούς" τους ποταμούς Γιανγκτσέ και Χουάι, μετά από μια περίοδο μακράς ξηρασίας που ακολουθήθηκε από χιόνια και μεγάλες βροχές, με τα νερά να φτάνουν στη Ναντσίνγκ, τότε πρωτεύουσα. Οι εκτιμήσεις των νεκρών κυμαίνονται από 145.000 από την πλημμύρα του Γιανγκτσέ και μόνο, μέχρι 3,7-4 εκατομμύρια ανθρώπους. Πέρα από τους αμέτρητους πνιγμένους, πάρα πολλοί ήταν αυτοί που πέθαναν από πείνα, χολέρα, τύφο και άλλες ασθένειες (αναφέρθηκαν ακόμα και περιστατικά κανιβαλισμών).

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φυσικές καταστροφές

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι επτά πιο θανατηφόρες φυσικές καταστροφές της ιστορίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Μπορεί, ως είδος, να αρεσκόμαστε να θεωρούμε ότι είμαστε κυρίαρχοι του πλανήτη, ωστόσο εάν η "Μητέρα Φύση" εξοργιστεί, τότε, όπως ξέρουμε τα πράγματα είναι πάρα πολύ επικίνδυνα, όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένα (και όπως συνεχίζει να αποδεικνύεται). Το κανάλι Hybrid Librarian του YouTube δημιούργησε βίντεο όπου παρατίθενται επτά από τις μεγαλύτερες και πιο θανατηφόρες φυσικές καταστροφές που έχουν καταγραφεί στην ιστορία.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Στέργιος Καλφοπουλος

# data[].attributes.attachment_link.title
ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

# data[].attributes.headline
Μέτρα προστασίας στον δρόμο

# data[].attributes.subject
Μέτρα προστασίας στον δρόμο

# data[].attributes.attachment_link.title
Μέτρα προστασίας στον δρόμο | ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ

# data[].attributes.attachment_link.description
Δυναμική οπτική αναπαράσταση και ανοιχτή δραστηριότητα, σχετικά με τα μέτρα αντισεισμικής προστασίας σε εξωτερικούς χώρους. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι, μέσα από το animation του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (Ο.Α.Σ.Π.), να παρουσιαστούν οι πιθανοί κίνδυνοι και τα μέτρα αυτοπροστασίας που πρέπει να ληφθούν, όταν συμβεί σεισμός και βρισκόμαστε στον δρόμο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Τοπ 10 - φυσικές καταστροφές

# data[].attributes.attachment_link.title
TOP 5 - ΦΟΝΙΚΟΤΕΡΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ

# data[].attributes.attachment_link.title
Rare Video: Japan Tsunami | National Geographic

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ψηφιακή Τάξη

# data[].attributes.attachment_link.title
Τι είναι και πώς δημιουργούνται τα Ηφαίστεια;

# data[].attributes.headline
Κεφάλαιο 26ο : Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών στις αλλαγές της φύσης 

# data[].attributes.subject
Κεφάλαιο 26ο : Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών στις αλλαγές της φύσης 

# data[].attributes.attachment_link.description
The requested URL /geography_e/geography_e_26-o_rolos_ton_ifaisteion.html was not found on this server.

# data[].attributes.attachment_link.title
A Day in Pompeii - Full-length animation

# data[].attributes.attachment_link.title
Σεισμός μεγέθους 7 ρίχτερ- Προειδοποίηση για τσουνάμι

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jumbo Seismic Monitor
Page served at: Mon Oct 12 13:54:46 GMT 2020

This is a jumbo sized image of the IRIS Seismic Monitor web page.

It is an image only. It does not contain any earthquake or station links.

Download GIF or Postscript file of above map here.

Developed by the IRIS Consortium

Earthquake data courtesy of the USGS NEIC

# data[].attributes.attachment_link.description
Jumbo Seismic Monitor Page served at: Mon Oct 12 13:54:47 GMT 2020 This is a jumbo sized image of the IRIS Seismic Monitor web page. It is an image only. It does not contain any earthquake or station links. Download GIF or Postscript file of above map here.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pompei Antica (Pompeii Documentary)- Live History

# data[].attributes.attachment_link.title
Ηφαίστεια, μια μικρή εισαγωγή..

# data[].attributes.attachment_link.title
Δίδυμοι Πύργοι (911 Mysteries) Ντοκιμαντέρ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΣΟΚ: Άνθρωποι πηδάνε από τους Δίδυμους Πύργους

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας

# data[].attributes.attachment_link.title
Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας - Οδηγίες προστασίας από σεισμό

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σπάνιες φωτογραφίες από τον καταστρεπτικό σεισμό των 6,5 Richter που συγκλόνισε τη Θεσσαλονίκη, στις 20 Ιουνίου 1978 στις 11.00 το βράδυ, τραβήχτηκαν από τον αείμνηστο καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνο Σολδάτο. Είχε προηγηθεί μία περίοδος έντονης προσεισμικής δραστηριότητας με μεγαλύτερους προσεισμούς 5,8 Richter (24.5.78) και 5.3 Richter (19.6.78).

Ο καταστροφικός απολογισμός ήταν 49 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες, χιλιάδες άστεγοι και εκατοντάδες κτίρια που κατέρρευσαν ή που πληγώθηκαν ανεπανόρθωτα. Τα περισσότερα θύματα προκάλεσε η κατάρρευση της πολυκατοικίας στην Πλατεία Ιπποδρομίου, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με τον Ομ. Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Βασίλειο Παπαζάχο "Ο ισχυρός σεισμός της 20ης Ιουνίου 1978 στη Μυγδονία λεκάνη είχε δυσμενείς επιπτώσεις, ιδιαίτερα στην πόλη της Θεσσαλονίκης όπου φόνευσε 49 ανθρώπους και κατέστρεψε ή έβλαψε σοβαρά το ένα τέταρτο των οικοδομών της πόλης. Όμως, η γένεση του καταστρεπτικού αυτού σεισμού είχε και θετικές συνέπειες, μεταξύ των οποίων είναι η δημιουργία του δικτύου σεισμογράφων του ΑΠΘ, η γένεση του Ινστιτούτου Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών ως πρώτο εθνικό κέντρο διεπιστημονικής έρευνας σε θέματα σεισμών και η ανάπτυξη της έρευνας πάνω σε θέματα όπως τη σεισμική επικινδυνότητα και την πρόγνωση των σεισμών στο Εργαστήριο Γεωφυσικής του ΑΠΘ.

Η γένεση του καταστρεπτικού σεισμού στις 20/6/1978 υπήρξε η βασική αιτία της κατασκευής του κτιρίου του κεντρικού σεισμολογικού σταθμού Θεσσαλονίκης και αρχικά επτά περιφερειακών σταθμών, καθώς και της προμήθειας του εξοπλισμού τους.

Στη συνέχεια, το σεισμογραφικό δίκτυο αναπτύχθηκε και σήμερα περιλαμβάνει 34 σταθμούς οι οποίοι καλύπτουν όλη την Ελλάδα και άλλους 11 σε ειδικό δίκτυο παρακολούθησης του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Στον κεντρικό Σεισμολογικό Σταθμό του ΑΠΘ έρχονται τώρα σήματα από 112 σεισμολογικούς σταθμούς που βρίσκονται στη χώρα μας, καθώς και πολλούς σταθμούς από γειτονικές βαλκανικές (Αλβανία, Π.Γ.Δ.Μ., Βουλγαρία, Τουρκία κ.α.) και άλλες χώρες (Ιταλία κ.α.). Παράγονται, έτσι, υψηλής ποιότητας και ποσότητας ενόργανες σεισμολογικές παρατηρήσεις που αποστέλλονται καθημερινά σε έγκυρα παγκόσμια σεισμολογικά κέντρα και αξιοποιούνται διεθνώς για την παραγωγή σεισμολογικής και ευρύτερης γεωφυσικής γνώσης.

Παράλληλα, αξιόπιστες και έγκυρες πληροφορίες είναι διαθέσιμες άμεσα στην Πολιτεία αλλά τους απλούς πολίτες, μέσα από την ιστοσελίδα του Σεισμολογικού Δικτύου του ΑΠΘ (http://geophysics.geo.auth.gr/ss/) ενώ το επιστημονικό προσωπικό του ΑΠΘ ενημερώνει συνεχώς με διαλέξεις, ξεναγήσεις και άλλες δραστηριότητες την ελληνική κοινωνία και κυρίως τη νέα γενιά στα σχολεία, σε θέματα σεισμικότητας, σεισμικής επικινδυνότητας και διαχείρισης του σεισμικού κινδύνου".

Φωτογραφίες και λεζάντες από το προσωπικό αρχείο του αείμνηστου καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνου Σολδάτου, όπου καταγράφονται οι επιπτώσεις του καταστροφικού σεισμού της 20/6/78, στο νομό Θεσσαλονίκης. Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν στο Γραφείο Τύπου του ΑΠΘ από τον Αν. Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Τριαντάφυλλο Σολδάτο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπάνιες φωτογραφίες από το σεισμό των 6,5 Ρίχτερ που συγκλόνισε τη Θεσσαλονίκη στις 20/6/1978

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Επιστροφή στη φύση

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τεράστιες πυρκαγιές κατακαίνε δάση στην Αλάσκα, τη Γροιλανδία και Σιβηρία και σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το διάστημα αυτό εκλύθηκε στην ατμόσφαιρα περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από ό,τι την τελευταία οκταετία. Σύμφωνα με τους επιστήμονες η οικολογική καταστροφή που συντελείται εδώ και ενάμισι μήνα στον Αρκτικό κύκλο, δεν έχει προηγούμενο.

Πιο συγκεκριμένα, πάνω από 100 πύρινα μέτωπα έχουν ξεσπάσει από τον Ιούνιο στην Αρκτική. Ο καπνός από τις πρωτοφανείς σε έκταση και ένταση πυρκαγιές, που μαίνονται σε Σιβηρία, Αλάσκα, Γροιλανδία και Καναδά, είναι πλέον ορατός από το διάστημα. Οι περισσότερες πυρκαγιές προκαλούνται από τους κεραυνούς, αλλά οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με την ξηρασία έχουν αυξήσει το μέγεθος και τη διάρκειά τους.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, από τις 10 Ιουλίου μαίνεται αυτή η πυρκαγιά στην Αλάσκα, όπου μέχρι στιγμής 8 εκατομμύρια στρέμματα δασικής γης έχουν γίνει στάχτη. Στην Αλμπέρτα του Καναδά, έκταση που αντιστοιχεί σε 300.000 γήπεδα ποδοσφαίρου έχει καεί από μία και μόνο πυρκαγιά. Τεράστια είναι η καταστροφή και στη Σιβηρία. Η μέση θερμοκρασία τον Ιούνιο στη Σιβηρία, όπου έχουν εκδηλωθεί οι χειρότερες πυρκαγιές, ήταν σχεδόν δέκα βαθμοί Κελσίου μεγαλύτερη από τη μέση θερμοκρασία της περιόδου 1981 έως 2000.
Ο καπνός από τις φωτιές στη Σιβηρία φθάνει ώς τη βόρεια Ασία
Κι ενώ η υπερθέρμανση του πλανήτη ευθύνεται κατά μεγάλο μέρος, σύμφωνα με τους επιστήμονες, για τις πρωτοφανείς πυρκαγιές στην Αρκτική, η σχέση φαίνεται ότι είναι αμφίδρομη, αφού οι επιπτώσεις από τις φωτιές στο περιβάλλον δραματικές. Μόνο τον Ιούνιο οι πυρκαγιές στην Αρκτική απελευθέρωσαν 50 μεγατόνους διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, κάτι που ισοδυναμεί με τους ετήσιους ρύπους της Σουηδίας.

Follow us

# data[].attributes.attachment_link.title
ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΑΛΑΣΚΑ, ΣΙΒΗΡΙΑ ΚΑΙ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ - ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ (VID) ~ Επιστροφή στη φύση

# data[].attributes.attachment_link.description
Follow us Related Posts:Στο El Dorado της άγριας Χαλκιδικής.

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ

# data[].attributes.headline
Τι είναι ο σεισμός;

# data[].attributes.subject
Τι είναι ο σεισμός;

# data[].attributes.attachment_link.title
Τι είναι ο σεισμός;

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Τάνια Μάνεση

# data[].attributes.attachment_link.title
ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ.wmv

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Βίντεο Ορθοδοξίας

# data[].attributes.attachment_link.title
ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΓΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΟ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Κανείς δεν είναι ποτέ πραγματικά έτοιμος για την δύναμη μιας φυσικής καταστροφής. Κι ενώ κάποιες είναι δυνατόν να προβλεφθούν, όπως οι καταιγίδες ή οι τυφώνες, οι σεισμοί είναι, δυστυχώς, αδύνατον να προβλεφθούν.

Ένα ιαπωνικό δίκτυο ειδήσεων κυκλοφόρησε πριν από δύο ημέρες ένα βίντεο που έχει γίνει viral, με πάνω από 3 εκατομμύρια προβολές, από τον μεγάλο σεισμό που έπληξε την Ιαπωνία το 2011. Κι όλο αυτό διότι τις τελευταίες ημέρες, η Ιαπωνία είναι αντιμέτωπη με μικρούς σεισμούς, που κυμαίνονται από 3,2 έως 4,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, ωθώντας έτσι τα πρακτορεία ειδήσεων να ετοιμάσουν εκπομπές πρόληψης καταστροφών σε περίπτωση που χειροτερέψουν τα πράγματα.

Ένας τέτοιος τηλεοπτικός ειδησεογραφικός σταθμός, το All-Nippon News Network, έδωσε στην δημοσιότητα στιγμιότυπα από τον σεισμό και το τσουνάμι που έπληξε την χώρα το 2011, από το αεροδρόμιο Σεντάι της Ιαπωνίας, ως μέρος αυτού του προγράμματος πρόληψης καταστροφών. Το βίντεο, είχε τραβηχτεί και είχε σταλεί από θεατές στον τηλεοπτικό σταθμό το 2011.

Ο σεισμός και το τσουνάμι στο Τόχοκου του 2011, όπως είναι επισήμως γνωστός, ήταν ένας υποθαλάσσιος σεισμός μεγέθους 9 - 9,1 Ρίχτερ και το επίκεντρο του σεισμού ήταν 130 χιλιόμετρα ανατολικά του Σεντάι, στο Νησί Χονσού της Ιαπωνία. Μετά τον σεισμό, ακολούθησε τσουνάμι, με τα κύματα να φθάνουν τα 40,5 μέτρα σε ύψος, ταξιδεύοντας με ταχύτητα 700 χιλιομέτρων την ώρα ενώ εισήλθαν περίπου 10 χιλιόμετρα στην ηπειρωτική χώρα. Η καταστροφή οδήγησε στον θάνατο πάνω από 15.000 ατόμων, με περισσότερους από 6.000 τραυματίες. Μάλιστα, οι κάτοικοι των περιοχών αυτών είχαν περίπου 10 λεπτά προειδοποίησης προτού εκκενώσουν τις κατοικίες τους. Στο πλαίσιο αυτό θεωρείται ο ισχυρότερος σεισμός στην ιστορία της Ιαπωνίας καθώς και ο δεύτερο πιο ισχυρός και έκτος πιο θανάσιμος στον κόσμο τα τελευταία 20 χρόνια.

Τα κύματα από το τσουνάμι πλησιάζουν στους διαδρόμους προσγείωσης μεταφέροντας πολλά συντρίμμια

Βίντεο από τον σεισμό των 9 Ρίχτερ στην Ιαπωνία

Στο βίντεο που δημοσίευσε το τηλεοπτικό δίκτυο, βλέπει κανείς τον τεράστιο σεισμό που χτυπά το αεροδρόμιο Σεντάι. Αν και οι δομές είναι κατασκευασμένες για να αντέχουν τέτοιε καταστροφές, όλα τα πράγματα στο εσωτερικό του αεροδρομίου φαίνονται να κουνιούνται και τελικά να πέφτουν στο πάτωμα. Οι άνθρωποι διακρίνονται να κρύβονται κάτω από τραπέζια και καρέκλες ή σε οποιαδήποτε σταθερά σημεία μπορούν να βρουν.

Τα πάντα διαλύονται στο πέρασμα του τσουνάμι

Μόλις υποχωρεί ο βίαιος σεισμός, το προσωπικό του αεροδρομίου, αρχίζει να επιστρέφει στα καθήκοντά του, βοηθώντας τους ταξιδιώτες. Λίγο αργότερα, το βίντεο δείχνει ανθρώπους να έχουν βγει στους εξωτερικούς χώρους του αεροδρομίου, κάτι που κρατά για λίγο, καθώς υπάρχει αναφορά για ένα τεράστιο τσουνάμι που πλησιάζει το αεροδρόμιο. Στην συνέχεια, τα πλάνα δείχνουν τα πελώρια κύματα που φέρνουν μαζί τους πολλά συντρίμμια. Μάλιστα, η δύναμη του νερού είναι τόσο μεγάλη, που παρασύρει ακόμη και πελώρια φορτηγά και βαριά μηχανήματα του αεροδρομίου.

Φωτογραφίες: YouTube/ANNnewsCH

# data[].attributes.attachment_link.title
Σου κόβονται τα πόδια: Τρομακτικό βίντεο από τον σεισμό των 9 Ρίχτερ στην Ιαπωνία το 2011 και το τσουνάμι που ακολούθησε [βίντεο] | ΖΩΗ | iefimerida.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Κανείς δεν είναι ποτέ πραγματικά έτοιμος για την δύναμη μιας φυσικής καταστροφής. Κι ενώ κάποιες είναι δυνατόν να προβλεφθούν, όπως οι καταιγίδες ή οι τυφώνες, οι σεισμοί είναι, δυστυχώς, αδύνατον να προβλεφθούν. | ΖΩΗ | iefimerida.gr | Ιαπωνία, Σεισμός, αεροδρόμιο, τσουνάμι

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι σεισμοί στην Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Διάβασε καλά αυτό το κεφάλαιο, γιατί μετά έχει μια μεγάλη έκπληξη! Θα χρησιμοποιήσεις τα πραγματικά εργαλεία των σεισμολόγων για να καταγράψεις έναν σεισμό!

Αφού μιλήσαμε γενικά για τους σεισμούς, τώρα είναι καιρός να περάσουμε σε πραγματικά επιστημονικά δεδομένα.

Οι σεισμοί και οι υπόγειες εκρήξεις μπορούν να απελευθερώσουν πολλή ενέργεια. Αυτή η ενέργεια εκπέμπεται από την πηγή της με διάφορους τρόπους. Μερικές από αυτές τις δονήσεις θα κινηθούν σαν κύματα κατά μήκος του εδάφους και θα ταξιδέψουν Ταόπως τα κύματα της θάλασσας. Και ενώ κάποια από αυτά τα κύματα μπορούν να ταξιδέψουν βαθιά μέσα στον πλανήτη, κάποια άλλα κινούνται μόνο κατά μήκος της επιφάνειας. Οι επιστήμονες μελετώντας αυτά τα είδη των κυμάτων μπορούν να εντοπίσουν πού συνέβη ένας σεισμός αλλά και να καταλάβουν πώς είναι φτιαγμένος ο πλανήτης μας εσωτερικά. επιφανειακά κύματα δεν πάνε πολύ μακριά, αλλά είναι πολύ δυνατά και είναι αυτά που δημιουργούν τις καταστροφές κοντά στο επίκεντρο του σεισμού. Τα υπόγεια όμως κύματα μπορούν να ταξιδέψουν σε ολόκληρη τη γη και να τα συλλάβουν σεισμογράφοι που βρίσκονται στην άλλη άκρη του πλανήτη. Υπάρχουν δύο τύποι υπόγειων κυμάτων και καθένας από αυτούς ταξιδεύει με διαφορετικές ταχύτητες. Αυτό ακριβώς βοηθάει τους επιστήμονες να τα ξεχωρίσουν. Εάν τα κύματα έφταναν την ίδια στιγμή στα όργανα μέτρησης, θα ήταν πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουμε τα είδη τους. Μια άλλη σημαντική διαφορά μεταξύ αυτών των τύπων κυμάτων είναι ο τρόπος με τον οποίο "κουνάνε" το υλικό μέσα στο οποίο κινούνται. Ας δούμε πιο αναλυτικά αυτούς τους τύπους υπόγειων σεισμικών κυμάτων και σε τι μας χρησιμεύουν.
Κύματα P (Π) και S (Σ) Αυτή η εικόνα δείχνει πώς κινείται ένα κύμα Π. Προσέξτε το μαύρο τετραγωνάκι. Κινείται εμπρός-πίσω, κάνοντας μια ταλάντωση κατά μήκος της κατεύθυνσης του κύματος.
Σεισμολόγοι είναι οι επιστήμονες που μελετούν τους σεισμούς. Μελετούν επίσης και τον τρόπο με τον οποίο η ενέργεια ενός σεισμού εξαπλώνεται στην επιφάνεια της Γης αλλά και μέσα στα βαθύτερα στρώματα του πλανήτη μας. Όπως είπαμε στην προηγούμενη παράγραφο υπάρχουν δύο είδη υπόγειων κυμάτων, τα γρήγορα και τα λιγότερο γρήγορα. Τα πιο γρήγορα σεισμικά κύματα τα ονομάζουμε κύματα Π. Αυτό το "π" σημαίνει " πρωτεύον, π ρώτο". Ο λόγος που τα ονόμασαν έτσι είναι γιατί είναι τα πρώτα που φτάνουν στους σεισμογράφους, όταν γίνει ένας σεισμός κάπου μακριά.

Τα κύματα Π ταξιδεύουν με ταχύτητα 6 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο (21600 χλμ/ω) στην επιφάνεια της Γης. Πιο βαθιά μέσα στον πλανήτη όμως, όπου οι πιέσεις είναι υψηλότερες και το υλικό είναι συνήθως πιο πυκνό, αυτά τα κύματα μπορούν να ταξιδέψουν με ταχύτητα έως και 13 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (ή 46800 χλμ/ω).

Για να πάρετε μια ιδέα πόσο μεγάλη είναι αυτή η ταχύτητα, δείτε τον παρακάτω πίνακα και κάντε μόνοι σας τις συγκρίσεις.

Ταχύτητα αυτοκινήτου στην εθνική οδό

0,036 χλμ/δευτ ή 130 χλμ/ω

Ταχύτητα φόρμουλα 1 σε ευθεία

0,080 χλμ/δευτ ή 310 χλμ/ω

Ταχύτητα ήχου στον αέρα

0,340 χλμ./δευτ. ή 1224 χλμ/ω

Ταχύτητα σφαίρας

0,7 χλμ./δευτ. ή 25000 χλμ/ω

Ταχύτητα πυραύλου Falcon 9

11 χλμ./δευτ. ή 40000 χλμ/ω

Σκεφτείτε! Τα κύματα Π ταξιδεύουν με ταχύτητες ανάμεσα σε αυτής της σφαίρας και του μεγαλύτερου πυραύλου... Δηλαδή, αφού η διάμετρος της γης είναι 12742 χλμ, τότε, αν γίνει αυτή τη στιγμή ένας σεισμός στη χώρα μας, οι σεισμογράφοι στην Αυστραλία που βρίσκεται στην άλλη άκρη της γης, θα καταγράψουν τα πρώτα κύματα σε 980 δευτερόλεπτα ή μετά από 15 λεπτά περίπου το συντομότερο.

Ο τρόπος με τον οποίο ταξιδεύουν μέσα στα πετρώματα είναι ίδιος με αυτόν που ταξιδεύουν τα ηχητικά κύματα στον αέρα. Δηλαδή, κινούνται ως κύματα πίεσης. Όταν ένα κύμα πίεσης περνά από ένα συγκεκριμένο σημείο, το υλικό από το οποίο διέρχεται κινείται συνέχεια πίσω-μπρος, στην ίδια κατεύθυνση με την οποία κινείται το κύμα. Τα κύματα Π μπορούν να ταξιδέψουν σε όλα τα υλικά, είτε είναι στερεά, είτε υγρά είτε αέρια. Αυτή είναι και η μεγάλη τους διαφορά από το άλλο είδος κυμάτων, τα οποία συνήθως ταξιδεύουν μόνο μέσω στερεών σωμάτων (όπως είναι τα βράχια και οι πέτρες).

Ο επόμενος τύπος υπόγειων σεισμικών κυμάτων είναι τα κύματα Σ. Ονομάστηκαν έτσι διότι συνήθως είναι το δεύτερο σετ κυμάτων που συνακολουθεί μετά τα πρωτεύοντα κύματα που φτάνουν στους σεισμογράφους από έναν μακρινό σεισμό. Έτσι λοιπόν δεν μας εκπλήσσει που ονομάστηκαν S από το πρώτο γράμμα της αγγλικής λέξης "Secondary" που θα πει δευτερεύον. Εμείς όμως θα τα λέμε Σ, και θα το θυμόμαστε από τη λέξη " Σ υνακόλουθα".

Αυτή η εικόνα δείχνει πώς κινείται ένα κύμα S.

Προσέξτε το μαύρο τετραγωνάκι. Κινείται πάνω-κάτω, κάνοντας μια ταλάντωση κάθετα στην κατεύθυνση του κύματος.

Γενικά, τα κύματα S μεταδίδονται με ταχύτητα 40% πιο αργά από τα κύματα Π. Έτσι, κοντά στην επιφάνεια της Γης κινούνται με ταχύτητα 4 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο ή 14400 χλμ την ώρα.

Καθώς ένα κύμα S περνάει μέσα από ένα υλικό, τα σημεία από όπου περνάει κινούνται πάνω - κάτω, ή κάθετα προς κατεύθυνση που κινείται το κύμα). Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο τα κύματα S μερικές φορές λέγονται και εγκάρσια κύματα. Το "εγκάρσιο" προέρχεται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις εν + κείρω, που θα πει "ψαλιδίζω, κουρεύω" και από αυτή τη λέξη προέρχονται και οι λέξεις κορμός, κέρμα, κατακερματίζω κλπ.)

Τα κύματα S δεν μπορούν να ταξιδέψουν στα υγρά ή τα αέρια. Αυτό συμβαίνει επειδή οι τύποι των τάσεων που δημιουργούνται από αυτά τα κύματα μπορούν να μεταδοθούν μόνο στα στερεά υλικά.
Άλλες χρήσεις για τα σεισμικά κύματα
Η μελέτη των σεισμικών κυμάτων δεν μας είναι χρήσιμη μόνο για την πρόβλεψη των σεισμών, αλλά χρησιμοποιείται επίσης και για τη μελέτη των ιδιοτήτων του εσωτερικού της Γης.

Το μεγαλύτερο βάθος που έχει σκάψει ο άνθρωπος είναι λιγότερο από τεσσερισήμισι χιλιόμετρα κάθετα στο φλοιό της Γης. Επομένως, δεν μπορούμε να ξέρουμε στα σίγουρα τι υπάρχει στα χιλιάδες χιλιόμετρα βράχων που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια. Οι γεωλόγοι όμως, χρησιμοποιούν συχνά τα σεισμικά κύματα για να χαρτογραφήσουν με λεπτομέρεια την εσωτερική δομή του πλανήτη μας. Για παράδειγμα, ο χρόνος που χρειάζεται τα κύματα Π και τα κύματα Σ για να ταξιδέψουν μέσα στο υπέδαφος, και στη συνέχεια να επιστρέψουν ξανά στην επιφάνεια βοηθούν τους επιστήμονες να υπολογίσουν τι υπάρχει χιλιόμετρα κάτω από τα πόδια μας. Σκάβουν δηλαδή μια βαθιά τρύπα, βάζουν μέσα εκρηκτικό, κάνουν μια μικρή έκρηξη και καθώς το κύμα ταξιδεύει προς τα κάτω αυτοί μετρούν πόση ώρα κάνει να πάει και να γυρίσει κι έτσι υπολογίζουν το βάθος. Αν τα κύματα Σ σταματήσουν εντελώς, σημαίνει ότι συνάντησαν κάποιο υγρό, ίσως νερό ή πετρέλαιο ή ίσως λιωμένο μάγμα. Έτσι ανακαλύπτουν αν υπάρχει πετρέλαιο σε μια περιοχή, διότι δεν είναι δυνατό να σκάψουμε τόσο βαθιά. Αυτό ονομάζεται "σεισμική έρευνα", και φυσικά δεν προκαλεί σεισμούς όπως λένε ορισμένοι, διότι η έκρηξη που γίνεται είναι πολύ μικρή. Ο όρος "σεισμική έρευνα", αναφέρεται στα κύματα και όχι στους "σεισμούς".

Όμως, αυτά που γνωρίζουμε για το εσωτερικό της Γης προέρχονται δεν προέρχονται από σεισμικές έρευνες, αλλά από τη μελέτη των κυμάτων που δημιουργούν οι φυσικοί σεισμοί. Τα κύματα των μεγάλων σεισμών, διαπερνούν ολόκληρη τη Γη και μας δίνουν ζωτικές πληροφορίες για το πώς είναι στο εσωτερικό της. Καθώς την διαπερνούν, διαθλώνται (λυγίζουν), όπως οι ακτίνες του φωτός κάμπτονται όταν περνούν μέσα από ένα γυάλινο πρίσμα. Επειδή η ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων εξαρτάται από την πυκνότητα του υλικού που διασχίζουν, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον χρόνο μετάδοσής τους για να χαρτογραφήσουμε την αλλαγή στην πυκνότητα και να δείξουμε ότι η Γη αποτελείται από πολλά στρώματα. Έτσι έχουμε ανακαλύψει ότι η Γη αποτελείται από τα εξής επίπεδα:

Τον Φλοιό: αυτό το εύθραυστο εξωτερικό στρώμα ποικίλλει σε πάχος από 25 έως 60 χλμ κάτω από τις ηπείρους και από 4 έως 6 χλμ κάτω από τους ωκεανούς. Ο ηπειρωτικός φλοιός έχει αρκετά περίπλοκη δομή και είναι κατασκευασμένος από πολλά διαφορετικά είδη πετρωμάτων.

Τον μανδύα: κάτω από το φλοιό βρίσκεται ο πυκνός μανδύας, που εκτείνεται σε βάθος 2890 χλμ. (απόσταση περίπου από την Ελλάδα ως τη Γερμανία) Αποτελείται από πυκνούς πυριτικούς βράχους. Τόσο τα κύματα P όσο και τα S ταξιδεύουν μέσω του μανδύα, αποδεικνύοντας ότι είναι συμπαγής. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι τμήματα του μανδύα συμπεριφέρνονται ως υγρό στη διάρκεια πολύ μεγάλων γεωλογικών χρονικών διαστημάτων, με τους βράχους να κυλούν αργά σαν να βρίσκονται πάνω σε γιγαντιαίους ιμάντες μεταφοράς.

Τον πυρήνα: σε βάθος 2890 χλμ. βρίσκεται το όριο μεταξύ του μανδύα και του πυρήνα της γης. Ο πυρήνας αποτελείται από σίδηρο και γνωρίζουμε ότι υπάρχει επειδή διαθλά τα σεισμικά κύματα δημιουργώντας μια "ζώνη σκίασης" σε αποστάσεις μεταξύ 103° και 143°. Γνωρίζουμε επίσης ότι το εξωτερικό μέρος του πυρήνα είναι υγρό, επειδή τα κύματα S δεν μπορούν να το περάσουν.

Για να καταλάβουμε πώς μπόρεσαν οι επιστήμονες να υπολογίσουν τη σύσταση του εσωτερικού της γης ας δούμε ένα παράδειγμα. Ας υποθέσουμε ότι γίνεται ένας μεγάλος σεισμός στην περιοχή 0° όπου υπάρχει το αστεράκι στην διπλανή εικόνα.

Στο σεισμολογικό κέντρο Α, 3 λεπτά μετά την έναρξη του σεισμού φτάνουν τα πρώτα κύματα Π. Αμέσως μετά φτάνουν και τα S. Από αυτό καταλαβαίνουμε ότι η διαδρομή 1 που ακολούθησαν τα κύματα είναι γεμάτη βράχια, διότι τα κύματα S μπορούν να μεταδοθούν μόνο σε στερεά σώματα. Άρα, ο μανδύας της γης σε αυτό το σημείο είναι στερεός και όχι υγρός.

Στο σεισμολογικό κέντρο Β, 5 λεπτά μετά το σεισμό φτάνουν τα πρώτα κύματα Π και αμέσως μετά φτάνουν και τα S. Είναι αυτά που ακολουθούν τη διαδρομή 2. Ξαφνικά όμως μόλις τελειώσει η καταγραφή των κυμάτων S, ο σεισμογράφος αρχίζει να σημειώνει ξανά κύματα Π (P) χωρίς να ακολουθήσουν κύματα S. Τι έχει συμβεί; Είναι τα κύματα που ακολούθησαν τη διαδρομή 3 που είναι μεγαλύτερη, γι' αυτό άργησαν λίγο. Τα κύματα S δεν μπόρεσαν να μπουν στον εξωτερικό πυρήνα γιατί είναι υγρός. Μπήκαν όμως τα κύματα P, αλλά επειδή μίκρυνε η ταχύτητά τους "στράβωσε" η πορεία τους, ξαναβγήκαν προς τα αριστερά, και έφτασαν λίγο αργότερα στον σταθμό Β. Από αυτό καταλαβαίνουμε ότι ο εξωτερικός πυρήνας είναι υγρός.

Στο σεισμολογικό κέντρο Γ, 7 λεπτά μετά το σεισμό φτάνουν τα πρώτα κύματα Π και αμέσως μετά φτάνουν και τα Σ. Από αυτό καταλαβαίνουμε ότι, όπως και στην πρώτη περίπτωση, η διαδρομή 4 που ακολούθησαν τα κύματα είναι γεμάτη βράχια, διότι τα κύματα S μπορούν να μεταδοθούν μόνο σε στερεά σώματα. Άρα και πάλι διαπιστώνουμε ότι ο μανδύας της γης είναι στερεός και όχι υγρός σε αυτό το βάθος.

Τώρα, από το γεωγραφικό πλάτος 103° ως το 143°, κανένα σεισμογραφικό κέντρο δεν παίρνει κύματα από το σεισμό. Υπάρχει μια "γκρίζα ζώνη". Γιατί συμβαίνει αυτό; Μα φυσικά διότι τα κύματα Π διαθλώνται (αλλάζουν πορεία) προς τα πάνω ή προς τα κάτω κι έτσι διαπιστώνουμε για μια ακόμη φορά ότι ο εξωτερικός πυρήνας είναι υγρός. Εννοείται ότι κύματα S δεν περνάνε από τον υγρό εξωτερικό πυρήνα, έτσι κι αλλιώς.

Στο σεισμολογικό κέντρο Δ, 10 λεπτά μετά τον σεισμό, φτάνουν μόνο κύματα Π. Για ποιο λόγο; Είναι αυτά που ακολούθησαν τη διαδρομή 5, χάθηκαν τα S, διότι δεν περνάνε από υγρά και πέρασαν μόνο τα κύματα Π. Και πάλι από αυτό συμπεραίνουμε ότι ο εξωτερικός πυρήνας είναι υγρός.

Τέλος στο σεισμολογικό κέντρο Ε, 9 λεπτά μετά το σεισμό, φτάνουν μόνο κύματα Π. Κι εδώ καταλαβαίνουμε ότι στη διαδρομή 6 χάθηκαν τα κύματα S, διότι συνάντησαν υγρό. Γιατί όμως έφτασαν τα κύματα Π γρηγορότερα στο Ε, κι ας είναι πιο μακριά από το Δ; Απλά γιατί φαίνεται ότι ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ πυρήνας της γης είναι στερεός και τα κύματα εκεί κινήθηκαν πιο γρήγορα, προσπέρασαν αυτά που έκαναν την διαδρομή 5 κι έφτασαν γρηγορότερα στο σεισμολογικό κέντρο Ε, απ' ότι αυτά που κινούνταν προς το σεισμολογικό κέντρο Δ.

Οι σεισμολόγοι από όλες τις χώρες συνεργάζονται, στέλνουν ο ένας στον άλλο τις μετρήσεις τους και τις ώρες άφιξης των κυμάτων κι έτσι γίνονται οι έρευνες που μας δείχνουν από τι είναι φτιαγμένος ο πλανήτης μας στο εσωτερικό του αφού φυσικά δεν μπορούμε να σκάψουμε τόσο βαθιά και να δούμε με τα μάτια μας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σχέδιο μαθήματος: Οι σεισμοί στον τόπο μου

# data[].attributes.attachment_link.description
Διάβασε καλά αυτό το κεφάλαιο, γιατί μετά έχει μια μεγάλη έκπληξη! Θα χρησιμοποιήσεις τα πραγματικά εργαλεία των σεισμολόγων για να καταγράψεις έναν σεισμό! Αφού μιλήσαμε γενικά για τους σεισμούς, τώρα είναι καιρός να περάσουμε σε πραγματικά επιστημονικά δεδομένα. Οι σεισμοί και οι υπόγειες εκρήξεις μπορούν να απελευθερώσουν πολλή ενέργεια.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ψηφιακή Τάξη

# data[].attributes.attachment_link.title
Τι είναι και πώς δημιουργούνται τα Ηφαίστεια;

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Καθημερινή Φυσική

# data[].attributes.attachment_link.title
Παγκόσμια θέρμανση και κλιματική αλλαγή: Μύθος ή πραγματικότητα;

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι κίνδυνοι σε περίπτωση σεισμού

# data[].attributes.attachment_link.description
Σειρά με επτά animations και ανοιχτή δραστηριότητα, σχετικά με τα μέτρα αντισεισμικής προστασίας. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι, μέσα από τις οπτικές αναπαραστάσεις του Ο.Α.Σ.Π., να εντοπιστούν οι πιθανοί κίνδυνοι σε περίπτωση σεισμού και τα συνιστώμενα μέτρα αυτοπροστασίας, όταν βρισκόμαστε στο σπίτι ή στον δρόμο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Photodentro: Αποτελέσματα αναζήτησης

# data[].attributes.attachment_link.description
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ: Σχετικά με τα μαθησιακά αντικείμενα τεχνολογίας Flash του Αποθετηρίου Φωτόδεντρο

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η εσωτερική κατασκευή της Γης μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα.

Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες, τις λιθοσφαιρικές πλάκες.

Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να συγκρούονται μεταξύ τους.

Η Γη αποτελείται από τρία διαφορετικά στρώματα το φλοιό, το μανδύα και τον πυρήνα, συνολικού πάχους 6.370km περίπου.

Ο φλοιός είναι το στερεό, εξωτερικό περίβλημα της Γης. Υπάρχουν δύο είδη φλοιού, ο ηπειρωτικός και ο ωκεάνιος. Το μέσο πάχος του ηπειρωτικού είναι περίπου 35km, κάτω όμως από τις μεγάλες οροσειρές μπορεί να φτάσει τα 60 - 70km. Το μέσο πάχος του ωκεάνιου είναι 7km.

Ο μανδύας είναι το αμέσως επόμενο στρώμα και φτάνει μέχρι το βάθος των 2.900km.

Ως λιθόσφαιρα χαρακτηρίζεται ένα δύσκαμπτο στρώμα, μέσου πάχους 80km περίπου, που αποτελείται από το στερεό φλοιό και μέρος του στερεού ανώτερου μανδύα . Το τμήμα του μανδύα που βρίσκεται κάτω από τη λιθόσφαιρα είναι γνωστό ως ασθενόσφαιρα.

Κάτω από το μανδύα υπάρχει ο πυρήνας που φτάνει έως το κέντρο της γης. Ο πυρήνας διακρίνεται σε εξωτερικό (υγρή/ρευστή κατάσταση) και σε εσωτερικό (στερεή κατάσταση).

Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα.

Το μάγμα μέσα από ρωγμές που δημιουργούνται ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης με τη μορφή λάβας.

'Ετσι δημιουργείται το ηφαίστειο.

Τα ηφαίστεια τα διακρίνουμε σε:

Ενεργά ( αυτά που δρουν και σήμερα ή έδρασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, δηλ τα τελευταία 5.000χρόνια)

ανενεργά ή σβησμένα (εκείνα που δεν έδρασαν ποτέ κατά τους ιστορικούς χρόνους)

Στον ελληνικό χώρο υπάρχουν τουλάχιστον 40 ηφαίστεια που εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται "ενεργά".

Το αποκαλούμενο "δαχτυλίδι της φωτιάς" (ring of fire) , περιοχή στον Ειρηνικό ωκεανό , όπου υπάρχουν τα περισσότερα ενεργά ηφαίστεια στη γη και οι εκρήξεις ηφαιστείων και οι σεισμοί είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο.

Δες εδώ το εσωτερικό της γης και πως δημιουργούνται οι σεισμοί.

Έκρηξη ηφαιστείου
(βίντεο, παρουσίαση)

Επιπλέον η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών προκαλεί συγκρούσεις στις άκρες τους, με αποτέλεσμα οι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις πλάκες αυτές να υποφέρουν από σεισμούς.

Δες εδώ τις λιθοσφαιρικές πλάκες.

Kεφάλαιο 16

Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές
τους στη ζωή των ανθρώπων

Σύγκλιση λιθοσφαιρικών πλακών (βίντεο, παρουσίαση)

Τι μπορούμε να κάνουμε ΠΡΙΝ το σεισμό , ώστε να διατρέχουμε μικρότερο κίνδυνο.

Δες πού γίνεται σεισμός τώρα στην Ελλάδα.

Αποσάθρωση

είναι ο θρυμματισμός των πετρωμάτωντης επιφάνειας της Γης από τον άνεμο, το νερό και τις απότομες μεταβολές θερμοκρασίας (εξωγενείς παράγοντες) και η μετατροπή τους σε υλικά που μπορούν να μεταφερθούν από το νερό και τον άνεμο.

είναι η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις. Τα υλικά δηλαδή της αποσάθρωσης παρασύρονται και προκαλείται μείωση (φάγωμα) του εδάφους.

είναι η τοποθέτηση των υλικώντης αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους, αλλάζοντας με τη σειρά τους τη μορφή της επιφάνειας της Γης.

Το ηφαίστειο της Θήρας και ο Μινωικός Πολιτισμός

Νέα ευρήματα από τα Πανεπιστήμια της Κολούμπια και της Χαβάης επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας ήταν η αιτία να καταστραφεί ο μινωικός πολιτισμός. Το ηφαίστειο δημιούργησε παλιρροϊκό κύμα και πυκνά νέφη ηφαιστειακής στάχτης προκαλώντας κλιματικές αλλαγές και καταστρέφοντας τις καλλιέργειες. Επειδή η απόσταση της Θήρας από την Κρήτη είναι μικρή, μόλις 110 χμ., το μεγάλο κύμα τσουνάμι, όπως το απεκάλεσε ο Έλληνας αρχαιολόγος Σ. Μαρινάτος, αφάνισε ολόκληρο τον μινωικό πολιτισμό.

Αποσάθρωση, διάβρωση και εναπόθεση

Διάβρωση - Κλικ στο για να δεις τις εικόνες

Οι κίνδυνοι σε περίπτωση σεισμού

Τσουνάμι (Τsu Nami)

Tα τσουνάμι είναι μεγάλα παλιρροϊκά κύματα. Στον ανοιχτό ωκεανό κινούνται με πάρα πολύ μεγάλη ταχύτητα.

Στα βαθιά νερά των ωκεανών (μέσο βάθος 4.500 μέτρα) κινούνται με μέση ταχύτητα 210 μέτρων/δευτερόλεπτο ή 756 χιλιομέτρων/ώρα (παραπάνω από το μισό της ταχύτητας του ήχου).

στην έκρηξη ενός υποθαλάσσιου ηφαιστείου,

σε υποθαλάσσιο σεισμό,

σε παραθαλάσσιες κατολισθήσεις

στην πτώση ενός μετεωρίτη στη θάλασσα

Το τσουνάμι που κατέστρεψε τις βορειοανατολικές ακτές της Ιαπωνίας έφθανε τα 23 μέτρα σε ύψος

26 Δεκεμβρίου 2004 : ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΣΙΑ - Υποθαλάσσιος σεισμός ανοικτά της Σουμάτρας (Ινδονησία) μεγέθους 9,3 βαθμών-ο ισχυρότερος των τελευταίων σαράντα χρόνων-προκάλεσε τσουνάμι που έπληξε τις ακτές της νοτιο-ανατολικής Ασίας με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι.

Στην επαρχία Ατσεχ, το ύψος του νερού ξεπέρασε τα τριάντα μέτρα,

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Αποσάθρωση: η διαδικασία θρυμματισμού των πετρωμάτων και η μετατροπή τους σε υλικά που μπορούν να μεταφερθούν από το νερό και τον άνεμο

Διάβρωση: η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους, που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις

Εναπόθεση: η τοποθέτηση των υλικών της αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους

ΕΝΟΤΗΤΑ Α : Η γη ως ουράνιο σώμα

ΕΝΟΤΗΤΑ B΄: Το φυσικό περιβάλλον

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ : Η Γη ως χώρος ζωής του ανθρώπου

1. Συμπλήρωσε το κείμενο με τις λέξεις που λείπουν:
Το εσωτερικό της Γης αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό και λέγεται λιθόσφαιρα. Η σύγκρουση των λιθοσφαιρικών πλακών εμφανίζεται σε εμάς ως σεισμός. Τα ηφαίστεια και οι σεισμοί είναι αποτελέσματα ενδογενών δυνάμεων.

2. Να αντιστοιχίσεις τις λέξεις με τις φράσεις:
θρυμματισμός πετρωμάτων - αποσάθρωση
μείωση του εδάφους - διάβρωση
σύγκρουση λιθοσφαιρικών πλακών - σεισμός
διέξοδος μάγματος - ηφαίστειο

3. Αν βρεις τις λέξεις που ζητούνται και διαβάσεις τις γαλάζιες γραμμές, θα μάθεις πώς λέγεται το μάγμα, όταν βγαίνει στην επιφάνεια της Γης.
1. Είναι το νερό της θάλασσας - ΑΛΜΥΡΟ
2. Μία από τις εξωγενείς δυνάμεις - ΑΝΕΜΟΣ
3. Μείωση (φάγωμα) του εδάφους - ΔΙΑΒΡΩΣΗ
4. Συγκέντρωση υλικών διάβρωσης - ΕΝΑΠΟΘΕΣΗ
4. Συγκέντρωσε πληροφορίες για την καταστροφή που επέφερε η έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. και κατάγραψέ τες με τη μορφή άρθρου εφημερίδας.

Στις 24 Αυγούστου του έτους 79 μ.Χ., το ηφαίστειο του Βεζούβιου κοντά στη Πομπηία αρχίζει να εκρήγνυται. Μέσα στις επόμενες 25 ώρες θα έχει αφανίσει ολόκληρη την πόλη. Εκείνο το μοιραίο βράδυ της 24ης Αυγούστου 79 μ.Χ., η ζωή στην Πομπηία σταμάτησε ξαφνικά και για πάντα. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες κάτοικοι θάφτηκαν ζωντανοί ή πέθαναν από ασφυξία καθώς δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν από την περιοχή.

Η ηφαιστειακή λάσπη που κατέπεσε στην πόλη και κάλυψε τα πάντα, "αποτύπωσε" στιγμιότυπα από την καθημερινότητα των κατοίκων και τις δραστηριότητες και διατήρησε σχεδόν ανέπαφη την πολεοδομική και αρχιτεκτονική ταυτότητα της Πομπηίας.

Οι πρώτες ανασκαφές της θαμμένης στη στάχτη του Βεζούβιου Πομπηίας ξεκίνησαν το 1748 και έφεραν στο φως μια πόλη έτσι όπως ήταν ακριβώς τη στιγμή που τη σκέπασε ένα παχύ στρώμα στάχτης και λάβας (ύψους 6-7 μ.) από την καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου τη νύχτα της 14ης Αυγούστου του 79 μ.Χ.

Η Πομπηία βρίσκεται 90 μίλια νότια της Ρώμης και ιδρύθηκε το 600 π.Χ. στη σκιά του όρους Βεζούβιου. Κανείς όμως εκείνη την εποχή δεν γνώριζε πως ο Βεζούβιος ήταν ένα ενεργό ηφαίστειο. Η αρχαία πολιτεία της Καμπανίας, που ιδρύθηκε από Έλληνες, βρισκόταν σε μια εύφορη ειδυλλιακή τοποθεσία με εξαιρετικό κλίμα - την περίοδο της καταστροφής ήταν μια ακμάζουσα πόλη 25.000 κατοίκων. Η τοποθεσία της και το κλίμα της την έκαναν το καλύτερο θέρετρο της αρχαίας Ρώμης. Πολλοί πλούσιοι Ρωμαίοι είχαν χτίσει πάνω στους σκεπασμένους με αμπέλια λόφους της, όμορφες εξοχικές επαύλεις, τις οποίες στόλιζαν με διάφορα έργα τέχνης.

Τα διατηρημένα απομεινάρια της, δεν αποτελούν τις μοναδικές αποδείξεις και στοιχεία της καταστροφής. Δυο συγγραφείς εκείνης της εποχής που παρακολουθούσαν το φαινόμενο κατέγραψαν τα γεγονότα. Ο Γάιος Πλίνιος ο Δεύτερος και ο Πλίνιος ο Νεώτερος. Ο πρώτος, προσπάθησε να πλησιάσει με πλοία στην παραλιακή πόλη της Ρετζίνα για να ερευνήσει το γεγονός, όμως τα πλοία με τα οποία ταξίδευε δεν κατάφεραν να αγκυροβολήσουν καθώς δέχονταν επίθεση από φλεγόμενους βράχους που εκτοξεύονταν από το βουνό.

Το επόμενο πρωινό γράφει στις σημειώσεις του η στάχτη είχε σκεπάσει ακόμα και τον ήλιο και ο ίδιος πέθανε από Ο ίδιος πέθανε στις 25 Αυγούστου από τις δηλητηριώδεις αναθυμιάσεις. Ο δεύτερος, μόλις 18χρονος, είδε την έκρηξη του ηφαιστείου και εκατοντάδες ανθρώπους να προσπαθούν να κολυμπήσουν σε κύμα στάχτης, ώστε να γλιτώσουν. Αρκετοί επιβίωσαν από την έκρηξη της 24ης Αυγούστου, όμως την επομένη μια νέα έκρηξη τους σκότωσε ακαριαία.

Όταν η βροχή που ακολούθησε αναμίχτηκε με την στάχτη δημιουργήθηκε ένα είδος τσιμέντου που κάλυψε όλη την πόλη. Ο απολογισμός από την οργή του Βεζουβίου ήταν 13.000 νεκροί και μια πόλη εξαφανισμένη. Η σημερινή επίχωση φτάνει τα 6-7 μέτρα.

Η παλαιά πόλη είχε ξεχαστεί και κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή της. Πρώτη ανακάλυψη τμήματος της Πομπηίας έγινε το 1592 τυχαία, κατά τις εργασίες για την κατασκευή του υπόγειου υδραγωγείου της πόλης Τόρε Ανουντσιάτα που βρίσκεται εκεί κοντά. Οι ανασκαφές της Πομπηίας άρχισαν το 1748 και από το 1860 άρχισε η συστηματική ανασκαφή της πόλης.

Aν και το μεγαλύτερο μέρος των αρχικών κατασκευών έχει καταστραφεί, οι μορφές τους έχουν διατηρηθεί, σαν εκμαγεία, από τη λάβα. Oι κάτοικοι του οικισμού αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς να προλάβουν να περισώσουν τα προσωπικά τους αντικείμενα. Mπορούμε έτσι να δούμε πού έτρωγαν, πού μαγείρευαν και τι μορφή είχε η κοινωνική τους ζωή.

Διασώθηκαν, προστατευμένες απ' τη φθορά του χρόνου, όλες οι πλούσιες επαύλεις, με τις πολυάριθμες τοιχογραφίες τους, η αγορά, οι πολυάριθμοι ναοί, το μικρό και το μεγάλο θέατρο, οι αψίδες, οι κρήνες, τα καταστήματα, τα ιδιωτικά σπίτια. Μαζί τους, διασώθηκαν και λεπτομέρειες που μας δείχνουν τον ξαφνικό θάνατο της πόλης, από την καθημερινή ζωή που διακόπηκε απότομα. Και, το σημαντικότερο, σήμερα οι επιστήμονες έχουν καταφέρει από την ηφαιστειακή τέφρα να βγάλουν με καλούπια αναπαραστάσεις ανθρώπων, σε στάσεις και κινήσεις που, πέρα από τον τρόμο ή τον πόνο, δείχνουν βαθιά αγάπη, συντροφικότητα, ή και προσπάθεια του ενός να καλύψει με το σώμα του τον άλλον. Αυτά είναι τα πλέον σημαντικά ευρήματα.

5. Συμπλήρωσε την ακροστιχίδα της λέξης "λιθόσφαιρα":
Λειχήνες - Είδος βλάστησης που αναπτύσσεται στην τούνδρα
Ιμαλάια - Μεγάλη οροσειρά της Ασίας
Θρυμματισμό - Τον προκαλούν στα πετρώματα οι μεταβολές της θερμοκρασίας
Οροπέδιο - Πεδινή έκταση πάνω σε βουνό
Σεισμός - Προκαλείται από τη μετακίνηση λιθοσφαιρικών πλακών
Φράγμα - Κατασκευάζεται κατά πλάτος ενός ποταμού, για να συγκρατεί το νερό
Άνδεις - Οροσειρά της Ν. Αμερικής
Ινδικός - Ένας από τους ωκεανούς
Ρεύμα - Και έτσι λέγεται η ροή ποταμού ή θάλασσας
Ανάγλυφο - Εκτός από το ηπειρωτικό υπάρχει και το υποθαλάσσιο

​Το μάθημα, με μία εικόνα...

# data[].attributes.attachment_link.title
16.Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων

# data[].attributes.attachment_link.description
Η εσωτερική κατασκευή της Γης μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες, τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να συγκρούονται μεταξύ τους. Η Γη αποτελείται από τρία διαφορετικά στρώματα το φλοιό, το μανδύα και τον πυρήνα, συνολικού πάχους 6.370km περίπου.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η εσωτερική κατασκευή της Γης μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα.

Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες, τις λιθοσφαιρικές πλάκες.

Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να συγκρούονται μεταξύ τους.

Η Γη αποτελείται από τρία διαφορετικά στρώματα το φλοιό, το μανδύα και τον πυρήνα, συνολικού πάχους 6.370km περίπου.

Ο φλοιός είναι το στερεό, εξωτερικό περίβλημα της Γης. Υπάρχουν δύο είδη φλοιού, ο ηπειρωτικός και ο ωκεάνιος. Το μέσο πάχος του ηπειρωτικού είναι περίπου 35km, κάτω όμως από τις μεγάλες οροσειρές μπορεί να φτάσει τα 60 - 70km. Το μέσο πάχος του ωκεάνιου είναι 7km.

Ο μανδύας είναι το αμέσως επόμενο στρώμα και φτάνει μέχρι το βάθος των 2.900km.

Ως λιθόσφαιρα χαρακτηρίζεται ένα δύσκαμπτο στρώμα, μέσου πάχους 80km περίπου, που αποτελείται από το στερεό φλοιό και μέρος του στερεού ανώτερου μανδύα . Το τμήμα του μανδύα που βρίσκεται κάτω από τη λιθόσφαιρα είναι γνωστό ως ασθενόσφαιρα.

Κάτω από το μανδύα υπάρχει ο πυρήνας που φτάνει έως το κέντρο της γης. Ο πυρήνας διακρίνεται σε εξωτερικό (υγρή/ρευστή κατάσταση) και σε εσωτερικό (στερεή κατάσταση).

Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα.

Το μάγμα μέσα από ρωγμές που δημιουργούνται ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης με τη μορφή λάβας.

'Ετσι δημιουργείται το ηφαίστειο.

Τα ηφαίστεια τα διακρίνουμε σε:

Ενεργά ( αυτά που δρουν και σήμερα ή έδρασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, δηλ τα τελευταία 5.000χρόνια)

ανενεργά ή σβησμένα (εκείνα που δεν έδρασαν ποτέ κατά τους ιστορικούς χρόνους)

Στον ελληνικό χώρο υπάρχουν τουλάχιστον 40 ηφαίστεια που εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται "ενεργά".

Το αποκαλούμενο "δαχτυλίδι της φωτιάς" (ring of fire) , περιοχή στον Ειρηνικό ωκεανό , όπου υπάρχουν τα περισσότερα ενεργά ηφαίστεια στη γη και οι εκρήξεις ηφαιστείων και οι σεισμοί είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο.

Δες εδώ το εσωτερικό της γης και πως δημιουργούνται οι σεισμοί.

Έκρηξη ηφαιστείου
(βίντεο, παρουσίαση)

Επιπλέον η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών προκαλεί συγκρούσεις στις άκρες τους, με αποτέλεσμα οι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις πλάκες αυτές να υποφέρουν από σεισμούς.

Δες εδώ τις λιθοσφαιρικές πλάκες.

Kεφάλαιο 16

Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές
τους στη ζωή των ανθρώπων

Σύγκλιση λιθοσφαιρικών πλακών (βίντεο, παρουσίαση)

Τι μπορούμε να κάνουμε ΠΡΙΝ το σεισμό , ώστε να διατρέχουμε μικρότερο κίνδυνο.

Δες πού γίνεται σεισμός τώρα στην Ελλάδα.

Αποσάθρωση

είναι ο θρυμματισμός των πετρωμάτωντης επιφάνειας της Γης από τον άνεμο, το νερό και τις απότομες μεταβολές θερμοκρασίας (εξωγενείς παράγοντες) και η μετατροπή τους σε υλικά που μπορούν να μεταφερθούν από το νερό και τον άνεμο.

είναι η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις. Τα υλικά δηλαδή της αποσάθρωσης παρασύρονται και προκαλείται μείωση (φάγωμα) του εδάφους.

είναι η τοποθέτηση των υλικώντης αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους, αλλάζοντας με τη σειρά τους τη μορφή της επιφάνειας της Γης.

Το ηφαίστειο της Θήρας και ο Μινωικός Πολιτισμός

Νέα ευρήματα από τα Πανεπιστήμια της Κολούμπια και της Χαβάης επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας ήταν η αιτία να καταστραφεί ο μινωικός πολιτισμός. Το ηφαίστειο δημιούργησε παλιρροϊκό κύμα και πυκνά νέφη ηφαιστειακής στάχτης προκαλώντας κλιματικές αλλαγές και καταστρέφοντας τις καλλιέργειες. Επειδή η απόσταση της Θήρας από την Κρήτη είναι μικρή, μόλις 110 χμ., το μεγάλο κύμα τσουνάμι, όπως το απεκάλεσε ο Έλληνας αρχαιολόγος Σ. Μαρινάτος, αφάνισε ολόκληρο τον μινωικό πολιτισμό.

Αποσάθρωση, διάβρωση και εναπόθεση

Διάβρωση - Κλικ στο για να δεις τις εικόνες

Οι κίνδυνοι σε περίπτωση σεισμού

Τσουνάμι (Τsu Nami)

Tα τσουνάμι είναι μεγάλα παλιρροϊκά κύματα. Στον ανοιχτό ωκεανό κινούνται με πάρα πολύ μεγάλη ταχύτητα.

Στα βαθιά νερά των ωκεανών (μέσο βάθος 4.500 μέτρα) κινούνται με μέση ταχύτητα 210 μέτρων/δευτερόλεπτο ή 756 χιλιομέτρων/ώρα (παραπάνω από το μισό της ταχύτητας του ήχου).

στην έκρηξη ενός υποθαλάσσιου ηφαιστείου,

σε υποθαλάσσιο σεισμό,

σε παραθαλάσσιες κατολισθήσεις

στην πτώση ενός μετεωρίτη στη θάλασσα

Το τσουνάμι που κατέστρεψε τις βορειοανατολικές ακτές της Ιαπωνίας έφθανε τα 23 μέτρα σε ύψος

26 Δεκεμβρίου 2004 : ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΣΙΑ - Υποθαλάσσιος σεισμός ανοικτά της Σουμάτρας (Ινδονησία) μεγέθους 9,3 βαθμών-ο ισχυρότερος των τελευταίων σαράντα χρόνων-προκάλεσε τσουνάμι που έπληξε τις ακτές της νοτιο-ανατολικής Ασίας με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι.

Στην επαρχία Ατσεχ, το ύψος του νερού ξεπέρασε τα τριάντα μέτρα,

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Αποσάθρωση: η διαδικασία θρυμματισμού των πετρωμάτων και η μετατροπή τους σε υλικά που μπορούν να μεταφερθούν από το νερό και τον άνεμο

Διάβρωση: η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους, που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις

Εναπόθεση: η τοποθέτηση των υλικών της αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους

ΕΝΟΤΗΤΑ Α : Η γη ως ουράνιο σώμα

ΕΝΟΤΗΤΑ B΄: Το φυσικό περιβάλλον

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ : Η Γη ως χώρος ζωής του ανθρώπου

1. Συμπλήρωσε το κείμενο με τις λέξεις που λείπουν:
Το εσωτερικό της Γης αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό και λέγεται λιθόσφαιρα. Η σύγκρουση των λιθοσφαιρικών πλακών εμφανίζεται σε εμάς ως σεισμός. Τα ηφαίστεια και οι σεισμοί είναι αποτελέσματα ενδογενών δυνάμεων.

2. Να αντιστοιχίσεις τις λέξεις με τις φράσεις:
θρυμματισμός πετρωμάτων - αποσάθρωση
μείωση του εδάφους - διάβρωση
σύγκρουση λιθοσφαιρικών πλακών - σεισμός
διέξοδος μάγματος - ηφαίστειο

3. Αν βρεις τις λέξεις που ζητούνται και διαβάσεις τις γαλάζιες γραμμές, θα μάθεις πώς λέγεται το μάγμα, όταν βγαίνει στην επιφάνεια της Γης.
1. Είναι το νερό της θάλασσας - ΑΛΜΥΡΟ
2. Μία από τις εξωγενείς δυνάμεις - ΑΝΕΜΟΣ
3. Μείωση (φάγωμα) του εδάφους - ΔΙΑΒΡΩΣΗ
4. Συγκέντρωση υλικών διάβρωσης - ΕΝΑΠΟΘΕΣΗ
4. Συγκέντρωσε πληροφορίες για την καταστροφή που επέφερε η έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. και κατάγραψέ τες με τη μορφή άρθρου εφημερίδας.

Στις 24 Αυγούστου του έτους 79 μ.Χ., το ηφαίστειο του Βεζούβιου κοντά στη Πομπηία αρχίζει να εκρήγνυται. Μέσα στις επόμενες 25 ώρες θα έχει αφανίσει ολόκληρη την πόλη. Εκείνο το μοιραίο βράδυ της 24ης Αυγούστου 79 μ.Χ., η ζωή στην Πομπηία σταμάτησε ξαφνικά και για πάντα. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες κάτοικοι θάφτηκαν ζωντανοί ή πέθαναν από ασφυξία καθώς δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν από την περιοχή.

Η ηφαιστειακή λάσπη που κατέπεσε στην πόλη και κάλυψε τα πάντα, "αποτύπωσε" στιγμιότυπα από την καθημερινότητα των κατοίκων και τις δραστηριότητες και διατήρησε σχεδόν ανέπαφη την πολεοδομική και αρχιτεκτονική ταυτότητα της Πομπηίας.

Οι πρώτες ανασκαφές της θαμμένης στη στάχτη του Βεζούβιου Πομπηίας ξεκίνησαν το 1748 και έφεραν στο φως μια πόλη έτσι όπως ήταν ακριβώς τη στιγμή που τη σκέπασε ένα παχύ στρώμα στάχτης και λάβας (ύψους 6-7 μ.) από την καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου τη νύχτα της 14ης Αυγούστου του 79 μ.Χ.

Η Πομπηία βρίσκεται 90 μίλια νότια της Ρώμης και ιδρύθηκε το 600 π.Χ. στη σκιά του όρους Βεζούβιου. Κανείς όμως εκείνη την εποχή δεν γνώριζε πως ο Βεζούβιος ήταν ένα ενεργό ηφαίστειο. Η αρχαία πολιτεία της Καμπανίας, που ιδρύθηκε από Έλληνες, βρισκόταν σε μια εύφορη ειδυλλιακή τοποθεσία με εξαιρετικό κλίμα - την περίοδο της καταστροφής ήταν μια ακμάζουσα πόλη 25.000 κατοίκων. Η τοποθεσία της και το κλίμα της την έκαναν το καλύτερο θέρετρο της αρχαίας Ρώμης. Πολλοί πλούσιοι Ρωμαίοι είχαν χτίσει πάνω στους σκεπασμένους με αμπέλια λόφους της, όμορφες εξοχικές επαύλεις, τις οποίες στόλιζαν με διάφορα έργα τέχνης.

Τα διατηρημένα απομεινάρια της, δεν αποτελούν τις μοναδικές αποδείξεις και στοιχεία της καταστροφής. Δυο συγγραφείς εκείνης της εποχής που παρακολουθούσαν το φαινόμενο κατέγραψαν τα γεγονότα. Ο Γάιος Πλίνιος ο Δεύτερος και ο Πλίνιος ο Νεώτερος. Ο πρώτος, προσπάθησε να πλησιάσει με πλοία στην παραλιακή πόλη της Ρετζίνα για να ερευνήσει το γεγονός, όμως τα πλοία με τα οποία ταξίδευε δεν κατάφεραν να αγκυροβολήσουν καθώς δέχονταν επίθεση από φλεγόμενους βράχους που εκτοξεύονταν από το βουνό.

Το επόμενο πρωινό γράφει στις σημειώσεις του η στάχτη είχε σκεπάσει ακόμα και τον ήλιο και ο ίδιος πέθανε από Ο ίδιος πέθανε στις 25 Αυγούστου από τις δηλητηριώδεις αναθυμιάσεις. Ο δεύτερος, μόλις 18χρονος, είδε την έκρηξη του ηφαιστείου και εκατοντάδες ανθρώπους να προσπαθούν να κολυμπήσουν σε κύμα στάχτης, ώστε να γλιτώσουν. Αρκετοί επιβίωσαν από την έκρηξη της 24ης Αυγούστου, όμως την επομένη μια νέα έκρηξη τους σκότωσε ακαριαία.

Όταν η βροχή που ακολούθησε αναμίχτηκε με την στάχτη δημιουργήθηκε ένα είδος τσιμέντου που κάλυψε όλη την πόλη. Ο απολογισμός από την οργή του Βεζουβίου ήταν 13.000 νεκροί και μια πόλη εξαφανισμένη. Η σημερινή επίχωση φτάνει τα 6-7 μέτρα.

Η παλαιά πόλη είχε ξεχαστεί και κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή της. Πρώτη ανακάλυψη τμήματος της Πομπηίας έγινε το 1592 τυχαία, κατά τις εργασίες για την κατασκευή του υπόγειου υδραγωγείου της πόλης Τόρε Ανουντσιάτα που βρίσκεται εκεί κοντά. Οι ανασκαφές της Πομπηίας άρχισαν το 1748 και από το 1860 άρχισε η συστηματική ανασκαφή της πόλης.

Aν και το μεγαλύτερο μέρος των αρχικών κατασκευών έχει καταστραφεί, οι μορφές τους έχουν διατηρηθεί, σαν εκμαγεία, από τη λάβα. Oι κάτοικοι του οικισμού αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους με μεγάλη ταχύτητα, χωρίς να προλάβουν να περισώσουν τα προσωπικά τους αντικείμενα. Mπορούμε έτσι να δούμε πού έτρωγαν, πού μαγείρευαν και τι μορφή είχε η κοινωνική τους ζωή.

Διασώθηκαν, προστατευμένες απ' τη φθορά του χρόνου, όλες οι πλούσιες επαύλεις, με τις πολυάριθμες τοιχογραφίες τους, η αγορά, οι πολυάριθμοι ναοί, το μικρό και το μεγάλο θέατρο, οι αψίδες, οι κρήνες, τα καταστήματα, τα ιδιωτικά σπίτια. Μαζί τους, διασώθηκαν και λεπτομέρειες που μας δείχνουν τον ξαφνικό θάνατο της πόλης, από την καθημερινή ζωή που διακόπηκε απότομα. Και, το σημαντικότερο, σήμερα οι επιστήμονες έχουν καταφέρει από την ηφαιστειακή τέφρα να βγάλουν με καλούπια αναπαραστάσεις ανθρώπων, σε στάσεις και κινήσεις που, πέρα από τον τρόμο ή τον πόνο, δείχνουν βαθιά αγάπη, συντροφικότητα, ή και προσπάθεια του ενός να καλύψει με το σώμα του τον άλλον. Αυτά είναι τα πλέον σημαντικά ευρήματα.

5. Συμπλήρωσε την ακροστιχίδα της λέξης "λιθόσφαιρα":
Λειχήνες - Είδος βλάστησης που αναπτύσσεται στην τούνδρα
Ιμαλάια - Μεγάλη οροσειρά της Ασίας
Θρυμματισμό - Τον προκαλούν στα πετρώματα οι μεταβολές της θερμοκρασίας
Οροπέδιο - Πεδινή έκταση πάνω σε βουνό
Σεισμός - Προκαλείται από τη μετακίνηση λιθοσφαιρικών πλακών
Φράγμα - Κατασκευάζεται κατά πλάτος ενός ποταμού, για να συγκρατεί το νερό
Άνδεις - Οροσειρά της Ν. Αμερικής
Ινδικός - Ένας από τους ωκεανούς
Ρεύμα - Και έτσι λέγεται η ροή ποταμού ή θάλασσας
Ανάγλυφο - Εκτός από το ηπειρωτικό υπάρχει και το υποθαλάσσιο

​Το μάθημα, με μία εικόνα...

# data[].attributes.attachment_link.title
16.Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων

# data[].attributes.attachment_link.description
Η εσωτερική κατασκευή της Γης μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες, τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να συγκρούονται μεταξύ τους. Η Γη αποτελείται από τρία διαφορετικά στρώματα το φλοιό, το μανδύα και τον πυρήνα, συνολικού πάχους 6.370km περίπου.

# data[].attributes.attachment_link.title
ΦΥΣΙΚΕΣ  ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΚΠΕ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Πλημμύρες: Πώς να παραμείνω ασφαλής;

# data[].attributes.attachment_link.title
ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ