# data[].attributes.body
Fjölbreytt og næringarrík fæða.

Borða mikið af grænmeti og ávöxtum.

Borða fisk 2-3x í viku.

# data[].attributes.body
Mikilvægt er fyrir börn á fyrstu árunum að borða fjölbreytt og hollt því að fyrstu árin er lagt grunnin á matarvenjum þeirra síðar meir sem og viðhorfum þeirra til matar.

Ráðlagt er að barnið nærist eingöngu á móðurmjólk fyrstu sex mánuðina. Þó er ráðlagt að gefa D-vítamín frá 1–2 tveggja vikna aldri.

Ef barn á aldrinum 4-6 mánaða þarf að borða meira en móðurmjólk eingöngu eða ungbarnablöndu getur það fengið að smakka litla skammta af öðrum mat.

Þegar barnið er orðið 6 mánaða þarf það meiri næringu en brjóstamjólk/ungbarnablöndu til að fullnægja orku og næringarefnaþörfinni. Um sex mánaða aldur hefur hæfileikinn til að flytja fæðu aftur í munninn og kyngja þroskast. Með aldrinum eykst einnig áhugi barnsins á mat enda þótt flest börn taki nýrri fæðutegund eða nýju bragði með ákveðinni tortryggni í byrjun. Við þennan aldur er ráðlagt að byrja að gefa barninu fasta fæðu samhliða brjóstamjólk/ ungbarnablöndu.

Barn á aldrinum 9-12 mánaða er fært um að borða flestan almennan, hollan mat sem ekki er mikið saltaður og kryddaður. Gefa má barninu venjulegan hafragraut þó að gott sé að nota áfram járnbættan graut á meðan fjölbreytni fæðunnar eykst.

Dæmi um máltíðir eftir sex mánaða aldur:
Snemma morguns: Móðurmjólk.*
Morgunverður: Móðurmjólk* og grautur, D-vítamín
dropar eða teskeið af Krakkalýsi.
Hádegi: Móðurmjólk* og brauð með smuráleggi eða grautur, grænmetismauk.
Síðdegi: Móðurmjólk* og ávaxta- eða grænmetismauk.
Kvöldverður: Heitur matur, kjöt, fiskur, egg eða grænmeti, kartöflur og
móðurmjólk.*
Seint um kvöld: Móðurmjólk.*
*Börn sem ekki eru á brjósti fá stoðblöndu, t.d. Stoðmjólk í stað móðurmjólkur, að hámarki 500 ml á dag, og vatn að drekka við þorsta.

# data[].attributes.body
Næring Veikra Aldraðra

# data[].attributes.body
Næring Heilbrigðra aldraðra

# data[].attributes.body
Helsti munur á næringarþörf heilbrigðra einstaklinga og óheilbrigðra einstaklinga er sú að óheilbrigðir einstaklingar hafa meiri þörf á próteini og ... og þá minni þörf fyrir grænmeti og ávexti. Hjá heilbrigðum einstaklingum gilda venjuleg næringargildi fyrir aldraða.

Almenn næringarþörf; prótein, steinefni og vítamín.

Orkuþörf minnkar með aldrinum og matarlyst aldraðra en minni en hjá þeim sem yngri eru og passa þarf að næringarefnin séu öll til staðar í minni skömmtum.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Eldra fólk, sem er við góða heilsu, getur haft gagn af almennum ráðleggingum um mataræði en þó með aðeins öðrum áherslum. Orkuþörfin minnkar með aldrinum, aðallega vegna vöðvarýrnunar og minni hreyfingar. Þörfin fyrir vítamín og steinefni minnkar hins vegar ekki með aldrinum og þörfin fyrir prótein eykst. Fyrir eldra fólk, sem hefur minni matarlyst, er sérstaklega mikilvægt að minni matarskammtar gefi meira magn af próteini en um leið sama magn af vítamínum og steinefnum.

Heilkornavörur (t.d. hafragrautur og heilkornabrauð) ásamt grænmeti og ávöxtum eru góð uppspretta trefja og næringarefna. Soðið grænmeti er jafngóður trefjagjafi og hrátt grænmeti. Þetta er hins vegar orkusnauður matur og má ekki taka pláss frá öðrum næringar- og próteinríkum mat. Sjá nánar í Ráðleggingum um mataræði fyrir eldra fólk sem er við góða heilsu.

Fyrir hrumt eða veikt eldra fólk sem borðar lítið þarf að gera einstaklingsbundnar ráðstafanir til að uppfylla næringarþörf og koma í veg fyrir vannæringu. Fæði, sem eldra fólki stendur til boða á hjúkrunarheimilum, rétt eins og í heimahúsum, hefur áhrif á heilsu þeirra og líðan. Matarlyst minnkar oft með hækkandi aldri en þörf fyrir vítamín og steinefni er nánast óbreytt og próteinþörfin aukin. Því þurfa öll næringarefni að vera til staðar í minni matarskömmtum.

Allt hrumt eða veikt eldra fólk ætti að fá orku- og próteinþétt fæði og eru gefin dæmi í þessum ráðleggingum um hvernig hægt er að útbúa slíkar máltíðir. Það gilda því aðrar ráðleggingar um mataræði fyrir hrumt eða veikt eldra fólk heldur en þá sem frískari eru. Sjá nánar í Ráðleggingum um mataræði fyrir hrumt eða veikt fólk og Einkenni vannæringar hjá eldra fólki og hvað er til ráða.

# data[].attributes.attachment_link.description
Eldra fólk, sem er við góða heilsu, getur haft gagn af almennum ráðleggingum um mataræði en þó með aðeins öðrum áherslum. Orkuþörfin minnkar með aldrinum, aðallega vegna vöðvarýrnunar og minni hreyfingar. Þörfin fyrir vítamín og steinefni minnkar hins vegar ekki með aldrinum og þörfin fyrir prótein eykst.

# data[].attributes.body
Helstu atriði
- Ráðleggingarnar byggja á norrænum næringarráðleggingum, ásamt öðrum ráðleggingum
- Næringarríkt fæðuval skiptir meginmáli, velja mat sem inniheldur mikið af náttúrulegum næringarefnum
- Drekka mikið vatn
- Takmarka neyslu á unninni matvöru eins og mettaðari fitu, sykri og salti
- Borða ávexti og grænmeti með máltíð og sem millimál
- Borða fisk 2-3x í viku
- Borða heilkorn minnst 2x á dag
- Borða minni viðbættan sykur
- Borða mat ríkann af vítamínum, sérstaklega D-vítamin ríkann mat

# data[].attributes.body
Það er mikilvægt að fá góða og holla næringu á meðan meðgöngu stendur. Það er rosalega mikilvægt fyrir vöxt og þroska barnsins. Hún er samt ekki síður mikilvæg fyriri vellíðla og heilsu konunnar sjálfar.

Fæða:
- Fiskur er mjög góður á meðgöngu
- Minnsta lagi borða 500 gr. af ávöxtum og grænmeti á dag.
- Fituminni mjólkurvörur
- Heilkorn minnst 2x á dag.
- Lítið salt og lítið af viðbættum sykri

Það er best fyrir móðirina og barnið til að gefa sér tíma til að borða morgunmat, hádegismat og kvöldmat. Á meðan líka eitthvað á milli.

Brjóstagjöf:
Fyrsta mánuðinn er best að gefa barninu eins oft og það vill.
- Fyrstu sex mánuðina er móðurmjólkin best fyrir barnið.
- Þegar barnið er eldri en sex mánaða þarf það meiri brjóstamjólk til þess að fá næga orku og næringarefnaþörfin.
- Svo fer barnið að borða fjölbreyttara smátt og smátt.
- Gott að gefa því fjölbreyttan mat handa barninu mjög fljótlega. Gefa því litla bita o.s.f.v.