# data[].attributes.body
Lars van Wetering
Student PABO aan de hogeschool  in Leiden
Klas 1A

# data[].attributes.body
- Wat ga ik doen met de informatie die ik heb verworven bij de kennis- en praktijkvraag?

Doel houdingsvraag
Door middel van de houdingsvraag wil ik alle informatie die ik heb verworven bij de kennis- en praktijkvraag nog even doornemen, daar mijn conclusie uit trekken en dan kijken of ik mijn leerdoel heb gehaald.

Opbrengst houdingsvraag
Door middel van de kennisvraag zijn we erachter gekomen dat er gedurende een jaar vijf fases zijn voor de vorming van een klas. We hadden de Forming-fase die je het best kon beschrijven als de-kat-uit-de-boom-kijk-fase, dan had je de Storming-fase ook wel de krachtmeting-fase, daarna de Norming-fase hier bepalen de kinderen welke normen en waarden ze willen hanteren, ten vierde had je de Performing-fase dit is de fase waarin de routines inslijten en het werken vaak beter gaat en tot slot de Adjourning-fase deze kan je ook wel de afscheidsfase noemen. De Adjourning-fase verschilt alleen een beetje als je kijkt naar een groep 8 klas, dan word het net even wat rumoeriger dan bij de andere klassen. Bij de praktijkvraag zijn we er door het geven van een vragenlijst aan verschillende leerkrachten en het lezen van resultaten van andere onderzoeken achter gekomen dat voor elke fase die een klas door gaat ook nog een speciale begeleiding nodig is die per fase verschillend is. Zo moest je bijvoorbeeld bij fase 1 veel kennismakingsoefeningen doen zodat de kinderen elkaar (nog) beter leren kennen, en daardoor makkelijker vriendjes kunnen worden met kinderen die dezelfde (bijvoorbeeld) hobby's hebben. In tegenstelling tot fase 3, waar je veel meer moet focussen op regels en afspraken zodat die allemaal duidelijk zijn en je daar dus consequent op terug kan komen.

Door de kennis- en praktijkvraag ben ik er dus achter gekomen welke verschillende fases er zijn in een klas gedurende een jaar, doordat ik dit weet kan ik mezelf beter verplaatsen in de kinderen en beter begrijpen wat er gaande is, en ook welke handelingen ik het beste kan verrichten om controle te kunnen houden op de groepssfeer en -dynamica. En als je een verzorgde klas hebt waar alle regels duidelijk zijn en een fijne rustige sfeer heerst gaat het werken vaak ook makkelijker en kunnen de kinderen zich beter concentreren.

Mijn leerdoel voor het eind van semester 1 periode 2 was dat ik wilde weten wat je kan doen om een positieve groepssfeer en -dynamica te creëren. Ik ben hier naar eigen idee 100% in geslaagd aangezien ik nu alle informatie heb om overzicht te houden op de groep, de groep beter te begrijpen en dus beter kunnen handelen naar het handelen van de groep. Dit zorgt dus voor een betere sfeer en een betere omgang met elkaar.

# data[].attributes.body
- Welke rol heeft de leraar in deze fases en hoe kan je als leerkracht deze fases het best begeleiden?

Doel praktijkvraag
Deze vraag heb ik mezelf gesteld omdat als we erachter gekomen zijn welke fases een klas ondergaat, je ook moet weten hoe je die fases dan het best kan begeleiden zodat je een positieve groepssfeer creëert.

Opbrengst praktijkvraag
Om deze praktijkvraag te beantwoorden heb ik informatie gehaald uit 2 bronnen, ten eerste heb ik de onderzoeken bekeken uit het boek Klasse(n)kracht, van Jelly Bijlsma. Ten tweede heb ik op mijn eigen stageschool, de Klimop in Hoofddorp, een kleine vragenlijst gemaakt en die uitgedeeld aan een aantal leerkrachten en gevraagd hoe zij om zouden gaan met deze verschillende fases in de ontwikkelingen van een klas. Deze informatie heb ik samen gebundeld en daarmee ga ik de praktijkvraag beantwoorden.

De eerste fase was is de Forming-fase. Als leerkracht zijnde is het belangrijk om veel kennismakingsoefeningen te doen, ja kan namelijk denken dat de leerlingen elkaar al heel goed kennen maar vaak is dit niet het geval. Ze weten bijvoorbeeld niet wat hun hobby's zijn of misschien wel dat er dingen zijn gebeurt zoals sterfte in de familie waar niemand van af weet. Als je dit iets meer op tafel legt dan kunnen ze sneller vriendjes of vriendinnetjes vinden doordat ze misschien dezelfde ervaring delen.

Ten tweede heb je de Storming-fase. Als docent kan je dan het beste ervoor proberen te zorgen dat iedereen gelijkwaardig word behandeld en dat de normen en waarden duidelijk zijn.

De derde fase is de Norming-fase. Hier moet je goed in je achterhoofd houden wat wel en niet mag in je klas, hoe je wilt dat de kinderen met elkaar omgaan, hoe je wilt dat de kinderen omgaan met elkaars spullen en zorgen dat de kinderen goed kunnen nadenken over wat ze zelf normaal vinden en hoe iemand anders zich kan voelen als hij/zij iets doet. Begeleid de leerlingen door deze vragen heen en geef er duidelijk antwoord op. Hang eventueel een blad op met alle regels zodat er geen fouten kunnen ontstaan.

De vierde fase is de Performing-fase. Je taak als leerkracht: Het politie-agentje spelen, zorgen dat alles rustig blijft en hier en daar brandjes blussen.

Tot slot is er de Adjourning-fase. Als leerkracht kan je hier niet heel erg veel aan doen, het onvermijdelijke afscheid breekt namelijk aan, voor sommige kinderen is dat lastiger en voor anderen niet. Je moet de kinderen in deze fase gewoon zo veel mogelijk begeleiden (als ze dat willen) in hun gevoel dat ze bij het afscheid hebben.

# data[].attributes.body
- Hoe wordt een klas gevormd gedurende het jaar en hoe kan je als leerkracht daar het beste bij helpen?

Doel kennisvraag
Ik had mezelf deze vraag gesteld omdat als ik mijn leerdoel wil halen ik moet weten hoe een groep zich gedurende een jaar ontwikkelt.

Opbrengst kennisvraag
Volgens Jelly Bijlsma, trainer, coach, gezondheidspsycholoog en schrijfster van het boek Klasse(n)kracht, ondergaat een klas 5 stappen gedurende één leerjaar. Deze stappen gaan we één voor één bekijken. Ook ga ik ze toelichten met wat elke stap precies inhoud en  hoe je als leerkracht het beste met deze stappen om kunt gaan.

Als eerste heb je de Forming-fase. Meestal zou je denken dat de kinderen elkaar allemaal al kennen en dat ze de dingen oppakken zoals ze vorig jaar voor de vakantie geëindigd waren, maar helaas niks is minder waar. Na de vakantie zijn kinderen vaak gegroeid en dit is niet alleen fysiek, ze zijn gegroeid in ervaringen, vrienden, hoe je met elkaar omgaat, psychisch en als je specifiek kijkt naar de iets oudere groepen al van kind naar tiener/puber. Deze fase kan je het best omschrijven als de-kat-uit-de-boom-kijk-fase, voor jou als docent denk je misschien 'oh wat is het lekker rustig' maar in de hoofden van kinderen gaan er allerlei vragen rond. Zijn we nog vrienden, wie is het stoerst, bij wie moet ik me aansluiten, hoe is de nieuwe juf of meester, hoe gaan we met elkaar om etc.

Ten tweede heb je de Storming-fase. Dit zou je het best kunnen beschrijven als de krachtmeting-fase, in deze fase wordt zoals je misschien al dacht een soort krachtmeting gehouden. Wie is het sterkst en wie wordt de baas? Hier moet je goed oppassen, als er namelijk iemand "aan de macht" komt bij wie sociaal zijn niet zijn sterkste punt is dan word er in de klas omgegaan en gehandeld met angst, 'oh wat kan ik wel doen om cool te blijven en wat niet', 'als ik niet oppas word ik straks een sukkeltje', etc. In het ergste geval gaat die leider ook de hele tijd jou gezag op de proef stellen. In het andere geval komt er een kind "aan de macht" die sociaal wel sterk is, dan ontstaat er een prettig en lief klimaat met deze persoon als rolmodel. Om het wat simpeler te zeggen: "de voedselketen wordt bepaald".

Ten derde krijg je te maken met de Norming-fase, dit is een hele belangrijke fase in de vorming van de groep. Hier bedenkt en bepaal je met de klas hoe we met elkaar om willen gaan, wat de regels zijn en wat de normen en waarden zijn.

Ten vierde krijg je de Performing-fase, dit is de fase waarin je vol trots en vreugde de lerarenkamer inloopt en zegt: 'we hebben vandaag wel één uur achter elkaar stil gewerkt' of 'we zijn toch ver gekomen' en 'oh wat waren ze toch lekker stil en zijn wel veel opgeschoten'. In deze fase zijn de rollen (als je ze als leerkracht goed begeleid hebt) eerlijk verdeeld, er heerst rust, elk kind neemt een soort plek in in de klas (als het goed is eentje die bij hem of haar past) en de routines worden een gewoonte. Er zijn ook groepjes ontstaan. Soms word er nog wel geruzied in de groepjes maar dat is meer als een ander kind iets doet wat je eigen grenzen bedreigt of iets doet wat tegen de normen en waarden van de groep ingaat.

Tot slot heb je nog de vijfde fase ofwel de Adjourning-fase, dit is de fase waarin je met de kinderen terug gaat kijken op het afgelopen jaar, hebben we onze doelen gehaald, hoogte- en dieptepunten bekijken en kijken hoe was het dit jaar. Alleen voor groep acht is dit weer iets anders, omdat de kinderen hier vaak definitief uit elkaar gaan en dan tot ze door dringt dat ze elkaar echt minder gaan zien. Er kunnen dan twee dingen gebeuren: 1- de kinderen gaan ruzie zoeken met elkaar en vervelend doen, de meester is streng, de musical is stom, iedereen is vervelend, etc. Op deze manier is het makkelijker om afscheid te nemen dan vanuit het gevoel dat je alles gaat missen. 2- Als klas kan je ook extra naar elkaar toe trekken, er worden meer leuke dingen georganiseerd als uitjes en feestjes om het afscheid maar zo lang mogelijk uit te stellen.

# data[].attributes.body
Bijlsma, J. (2015) Klasse(n)kracht: met respect voor de klas: in 7 stappen naar een veilig en sociaal groepsklimaat. Nieuwolda, Nederland: Leuker.nu

# data[].attributes.body
-Kennisvraag
Welke fases van klasvorming heb je?

-Praktijkvraag
Welke rol heeft de leraar in deze fases en hoe kan je als leerkracht deze fases het best begeleiden?

-Houdingsvraag
Wat ga ik doen met de informatie die ik heb verworven bij de kennis- en praktijkvraag?

# data[].attributes.body
In mijn eerste 2 periodes stagelopen zat ik op basisschool de Klimop in Hoofddorp. Het is een middelmatig, tot grote school met ongeveer 415 leerlingen en rond de 26 kinderen per klas. Het grootste aantal kinderen zit in de leeftijdscategorie van 9 t/m 12 jaar.

Wat betreft mijn plek op de Klimop, valt er niks over te klagen, ik word eigenlijk al bijna niet meer als stagiair gezien, maar echt als lid van de groep. Ook als ik twijfels heb of iets dergelijks dan kan ik bij iedereen terecht. Verder zijn er sommige kleine dingetjes die gewoon heel fijn zijn, zoals bijvoorbeeld de 10 minuten overleg met elkaar voordat de school opengaat, of de lunch is altijd super gezellig en iedereen is altijd heel erg aardig voor elkaar.

# data[].attributes.body
Ik denk dat we er in onze beginnende leraar carrière allemaal wel eens tegenaan zijn gelopen, al is het terwijl je nog met je studie bezig was, of het je eerste keer echt alleen voor de klas was: leerlingen die je meer als knikkermaatje zien dan als de leidinggevende leraar die je eigenlijk zou moeten zijn.

Dit is dus eigenlijk exact wat mij is overkomen tijdens mijn eerste halfjaar stage op de basisschool de Klimop in Hoofddorp. De kinderen vonden me een super leuke meester (hun woorden niet de mijne) en als ik leuke en interessante lessen gaf konden ze hun hoofden er echt wel bijhouden. Maar als puntje bij paaltje moest komen dan liepen sommige kinderen echter compleet over me heen, en keek ik ze vervolgens streng aan? Kreeg ik een blik terug die zei: aaah meester kom op nou, relax een beetje.

Dit is natuurlijk een groot probleem tijdens het lesgeven zeker als ik zeg dat ze iets moeten gaan doen en het dan vervolgens niet doen, dit is storend voor mij tijdens het lesgeven en dus ook voor de kinderen die wel aan het opletten zijn, indirect zorgt dit er dus voor dat de leerprestaties van de kinderen achteruit kunnen gaan. Meestal kreeg ik het met een schreeuw of met een boze uitstraling wel weer iets rustiger, maar dat is een negatieve aanpak en die wil ik het liefst niet gebruiken.

Kinderen kunnen het over het algemeen niet altijd even goed met elkaar vinden, en als er dan bijvoorbeeld samengewerkt moet worden gaat het al helemaal mis. Ik denkt dat als je dit leest als meester of juf dat je het wel kan verplaatsen in het volgende: meester hij werkt niet samen, meester hij pakt alle kleurtjes af, juf ze helpt me niet maar hij doet alles zelf, juf Klaasje doet niks, etc.

Ook hier heb ik persoonlijke ervaring mee, en dit maakt eerlijk gezegd heel erg lastig om leuke opdrachten te geven waarin de kinderen zichzelf ontwikkelen op het gebied van samenwerken.

Dan kun je jezelf nu afvragen wat deze twee situaties die ik hierboven beschreven heb met elkaar te hebben. Op het eerste gezicht denk je misschien niet zo veel, de een heeft namelijk te maken met kinderen die storend gedrag vertonen tijdens het lesgeven/denken dat zij het alfa-mannetje zijn en er gewoon doorheen kunnen praten, en de andere gaat over dat veel kinderen nog moeite kunnen hebben met samenwerken. Dit heeft beide te maken met groepsdynamica.

Ik wil dus in de volgende periode ervoor zorgen dat ik een positieve groepssfeer creëer en dat de kinderen weten wat mijn grenzen, normen en waarden zijn. Dat is dan ook gelijk mijn doel: aan het eind van semester 1 periode 2 wil ik weten wat je kan doen om een positieve groepssfeer en -dynamica te creëren.