# data[].attributes.body
SERGİN ŞAHİNOĞULLARIGİL

# data[].attributes.body
İSMAİL KULAK ANADOLU LİSESİ

# data[].attributes.headline
Genel BilgiBir milletin ekonomik bağımsızlığını temsil eden en önemli sembollerden biri paradır. İlk T.C banknotları olan E-1 grubu banknotlar 5 Aralık 1927 tarihinde dolaşıma çıkarılmıştır. 1 Kasım 1928 tarihindeki harf inkilabından önce basıldığı için Osmanlı Türkçesi ile yazılmıştır. E-2 grubu ise Latin alfabesiyle basılmıştır ve ilk defa 1937 yılında dolaşıma çıkartılmıştır. Banknotlarımız 1958'den beri Banknot matbaası tarafından basılmıştır. 1 Ocak 2005'te paramızdan 6 sıfır atılarak YTL'ye geçiş yapılmıştır. 1 Ocak 2009'da "yeni" kelimesi kaldırılmış, paramızın geleneksel adı olan Türk Lirasına dönülmüştür. Son olarak E-9 grubu 2.tertip banknotlar dolaşıma çıkarılarak imza değişikliğine girmiş ve 5 TL'nin rengi Mor olarak değiştirilmiştir.TarihçePara icat edilmeden önce deniz kabuğu vb. çeşitli değerli mallar değişim aracı olarak kullanılmıştır.* M.Ö 118 Çinliler deri para kullanmışlardır.* İlk kağıt para M.S 806 yılında Çinde ortaya çıkmıştır.* İlk kağıt para 1690 yıllarında ABD'de ve İngiltere'de basılmıştır ve dolaşıma çıkmıştır.                                                                                        CUMHURİYET DÖNEMİ BANKNOTLARI30 Aralık 1925'te 701 sayılı kanun kabul edilerek ilk Türk banknotlarının bastırılmasına karar verilmiştir.E-1:Dönemin maliye bakanı başkanlığındaki komisyon 9 aylık bir çalışma sonucunda 7 adet küpürlerden oluşan E-1 grubu banknotların basılma kararı alınmıştır ve basım işi bir İngiliz firmasına verilmiştir. Bu paralar 1 Kasım 1928 harf devriminden önce bastırıldığı için ana metinleri eski yazı ile, küpür değerleri ise Fransızca yazılmıştır. E-1 grubu banknotlar 5 Aralık 1927 tarihinde dolaşıma çıkmıştır. 25 Nisan 1939 yılında dolaşımdan çekilmiştir.T.C Merkez Bankası Kuruluşu:Cumhuriyet yönetiminin, banknot ihracı imtiyazının kurulacak bir Milli bankaya verilmesi konusundaki kararlılığı çerçevesinde TBMM'de 11 Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun ile T.C Merkez Bankasının kurulması kabul edilmiştir. Banka 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyete geçmiştir.E-2:T.C Merkez Bankası kurulduktan sonra, harf devriminden önce basılan eski yazılı banknotlar, Latin alfabesi ile basılmış yeni banknotlarla değiştirilmiştir.   Latin alfabesi ile basılmış yeni banknotlar 9 adet olmak üzere 11 tertipten oluşmaktadır. E-2 grubu banknotlar 1937-1944 yılları arasında tedavüle çıkarılmıştır ve hem Atatürk, hem de İnönü portrelidir.E-3:Tamamı İnönü portrelidir. 1942-1947 yılları arasında dolaşıma çıkarılmıştır. 6 farklı değer ve 7 tertip olarak İngiltere, Almanya ve Amerika'da bastırılmıştır.E-4:9 emülsiyon grubu içinde en az farklı değerde banknot ve tertibi vardır. 2 farklı değeri vardır. (1 ve 10 TL) 3 tertiptir. ABD'de basılmıştır. 1947-1948 yıllarında dolaşıma çıkarılmıştır ve tamamı İnönü portrelidir.E-5:7 farklı değerde ve 32 tertiptir. 1951-1971 yılları arasında dolaşıma çıkmıştır. Banknot matbaası kurulma çalışmaları 1930'lu yılların sonunda başlanmış ama II.Dünya Savaşı sebebiyle bu çalışmalara devam edilememiştir. Matbaa kurma 1958 yılında tamamlanmıştır. Bu emisyon grubunun bir kısmı İngiltere'de bir kısmı ülkemizde basılmıştır.E-6:7 farklı değerde ve 18 tertipten oluşmaktadır. 1966-1983 yılları arasında dolaşıma çıkmıştır.E-7:1979 yılından itibaren dolaşıma verilmiştir. 15 farklı değer ve 36 tertipten oluşmaktadır. Hepsi Türkiye'de basılmıştır. Ocak 2006'da tedavülden kaldırılmıştır.E-8:28 Ocak 2004 tarihli 5083 kanunu gereğince ülkemizde ilk kez paradan 6 sıfır atılmıştır. 6 farklı değerden oluşmaktadır ve hepsi Türkiye'de basılmıştır. 1 Ocak 2010'da ise tedavülden kalkmıştır.E-9:6 farklı küpürden ve 2 tertipten oluşmaktadır. 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren yenilenen tasarımlarıyla dolaşıma çıkarılmıştır. 2.tertip 24 Aralık 2012 (10,20,100); 5,50,200 TL banknotlar ise 8 Nisan 2013'te tedavüle çıkarılmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar 9 emisyon grubunda 132 tertip banknot dolaşıma çıkarılmıştır. İlk altı emisyon grubunun tamamı ve yedinci grubun bir kısmı değişik tarihlerde dolaşımdan kalkmış ve 10 yılın sonunda değerlerini yitirmiştir.

# data[].attributes.subject
Genel BilgiBir milletin ekonomik bağımsızlığını temsil eden en önemli sembollerden biri paradır. İlk T.C banknotları olan E-1 grubu banknotlar 5 Aralık 1927 tarihinde dolaşıma çıkarılmıştır. 1 Kasım 1928 tarihindeki harf inkilabından önce basıldığı için Osmanlı Türkçesi ile yazılmıştır. E-2 grubu ise Latin alfabesiyle basılmıştır ve ilk defa 1937 yılında dolaşıma çıkartılmıştır. Banknotlarımız 1958'den beri Banknot matbaası tarafından basılmıştır. 1 Ocak 2005'te paramızdan 6 sıfır atılarak YTL'ye geçiş yapılmıştır. 1 Ocak 2009'da "yeni" kelimesi kaldırılmış, paramızın geleneksel adı olan Türk Lirasına dönülmüştür. Son olarak E-9 grubu 2.tertip banknotlar dolaşıma çıkarılarak imza değişikliğine girmiş ve 5 TL'nin rengi Mor olarak değiştirilmiştir.TarihçePara icat edilmeden önce deniz kabuğu vb. çeşitli değerli mallar değişim aracı olarak kullanılmıştır.* M.Ö 118 Çinliler deri para kullanmışlardır.* İlk kağıt para M.S 806 yılında Çinde ortaya çıkmıştır.* İlk kağıt para 1690 yıllarında ABD'de ve İngiltere'de basılmıştır ve dolaşıma çıkmıştır.                                                                                        CUMHURİYET DÖNEMİ BANKNOTLARI30 Aralık 1925'te 701 sayılı kanun kabul edilerek ilk Türk banknotlarının bastırılmasına karar verilmiştir.E-1:Dönemin maliye bakanı başkanlığındaki komisyon 9 aylık bir çalışma sonucunda 7 adet küpürlerden oluşan E-1 grubu banknotların basılma kararı alınmıştır ve basım işi bir İngiliz firmasına verilmiştir. Bu paralar 1 Kasım 1928 harf devriminden önce bastırıldığı için ana metinleri eski yazı ile, küpür değerleri ise Fransızca yazılmıştır. E-1 grubu banknotlar 5 Aralık 1927 tarihinde dolaşıma çıkmıştır. 25 Nisan 1939 yılında dolaşımdan çekilmiştir.T.C Merkez Bankası Kuruluşu:Cumhuriyet yönetiminin, banknot ihracı imtiyazının kurulacak bir Milli bankaya verilmesi konusundaki kararlılığı çerçevesinde TBMM'de 11 Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı kanun ile T.C Merkez Bankasının kurulması kabul edilmiştir. Banka 3 Ekim 1931 tarihinde faaliyete geçmiştir.E-2:T.C Merkez Bankası kurulduktan sonra, harf devriminden önce basılan eski yazılı banknotlar, Latin alfabesi ile basılmış yeni banknotlarla değiştirilmiştir.   Latin alfabesi ile basılmış yeni banknotlar 9 adet olmak üzere 11 tertipten oluşmaktadır. E-2 grubu banknotlar 1937-1944 yılları arasında tedavüle çıkarılmıştır ve hem Atatürk, hem de İnönü portrelidir.E-3:Tamamı İnönü portrelidir. 1942-1947 yılları arasında dolaşıma çıkarılmıştır. 6 farklı değer ve 7 tertip olarak İngiltere, Almanya ve Amerika'da bastırılmıştır.E-4:9 emülsiyon grubu içinde en az farklı değerde banknot ve tertibi vardır. 2 farklı değeri vardır. (1 ve 10 TL) 3 tertiptir. ABD'de basılmıştır. 1947-1948 yıllarında dolaşıma çıkarılmıştır ve tamamı İnönü portrelidir.E-5:7 farklı değerde ve 32 tertiptir. 1951-1971 yılları arasında dolaşıma çıkmıştır. Banknot matbaası kurulma çalışmaları 1930'lu yılların sonunda başlanmış ama II.Dünya Savaşı sebebiyle bu çalışmalara devam edilememiştir. Matbaa kurma 1958 yılında tamamlanmıştır. Bu emisyon grubunun bir kısmı İngiltere'de bir kısmı ülkemizde basılmıştır.E-6:7 farklı değerde ve 18 tertipten oluşmaktadır. 1966-1983 yılları arasında dolaşıma çıkmıştır.E-7:1979 yılından itibaren dolaşıma verilmiştir. 15 farklı değer ve 36 tertipten oluşmaktadır. Hepsi Türkiye'de basılmıştır. Ocak 2006'da tedavülden kaldırılmıştır.E-8:28 Ocak 2004 tarihli 5083 kanunu gereğince ülkemizde ilk kez paradan 6 sıfır atılmıştır. 6 farklı değerden oluşmaktadır ve hepsi Türkiye'de basılmıştır. 1 Ocak 2010'da ise tedavülden kalkmıştır.E-9:6 farklı küpürden ve 2 tertipten oluşmaktadır. 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren yenilenen tasarımlarıyla dolaşıma çıkarılmıştır. 2.tertip 24 Aralık 2012 (10,20,100); 5,50,200 TL banknotlar ise 8 Nisan 2013'te tedavüle çıkarılmıştır. Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar 9 emisyon grubunda 132 tertip banknot dolaşıma çıkarılmıştır. İlk altı emisyon grubunun tamamı ve yedinci grubun bir kısmı değişik tarihlerde dolaşımdan kalkmış ve 10 yılın sonunda değerlerini yitirmiştir.