# data[].attributes.body
- rustige periode
- groei --> langzamer
- rondere vormen vallen weg
- meisjes gem. iets groter
- individuele verschillen --> niet abnormaal (lengte & gewicht)

# data[].attributes.body
- fysieke vaardigheden --> zeer rap
GROVE MOTORIEK:
- spiercoördinatie --> verloopt beter
- evenwicht --> beter
- genderverschillen
FIJNE MOTORIEK:
- myeline --> neemt toe in de hersenen
- l'enfant parfait --> kind heeft volledige beheersing van het lichaam

# data[].attributes.body
- gedetailleerder (meer oog voor detail)
- systematischer

# data[].attributes.body
- pubertaire groeispurt --> snelle toename in lengte & gewicht
- primaire geslachtskenmerken: aanwezig sinds geboorte (bv: penis, vagina)
- secundaire geslachtkenmerken: komen tijdens de puberteit (bv: borsthaar, schaamhaar)
- menarche: eerste menstruatie
- spermarche: eerste zaadlozing
- onzekerheid:
1. opvallende vroege/late rijping
2. verschil tussen het psychische & fysieke ontwikkeling
3. asynchrone ontwikkeling van de verschillende lichaamsdelen
4. afwijkingen van de typische mannelijke of vrouwelijke kenmerken
5. acne/jeugdpuistjes

# data[].attributes.body
- kracht en uithoudingsvermogen nemen sterk toe

# data[].attributes.body
HOOGTEPUNT: (jongvolwassene)
- uiteindelijke lengte bereikt
- ledematen in verhouding met lichaam
- na 30ste neemt vruchtbaarheid af
LICHAMELIJKE VERANDERINGEN (middelbare leeftijd)
- lichaamsvet neemt toe
- veroudering huid (bv. rimpels, droger & dunner)
- vrouwelijk climacterium
- mannelijke climacterium

# data[].attributes.headline
- vrouwelijke climacterium: - menopauze= dag dat vrouw 12 maanden geen regels heeft gehad - perimenopauze= overgangsperiode met eerste veranderingen (bv. onregelmatig) - postmenopauze= bevrijdt van de vele kwalen die overgangsperiode met zich meebracht 

# data[].attributes.subject
- vrouwelijke climacterium: - menopauze= dag dat vrouw 12 maanden geen regels heeft gehad - perimenopauze= overgangsperiode met eerste veranderingen (bv. onregelmatig) - postmenopauze= bevrijdt van de vele kwalen die overgangsperiode met zich meebracht 

# data[].attributes.body
- = periode van lichamelijke veranderingen in het voorplantingssysteem van de man
- = andropauze/penopauze
- hoeveelheid testosteronen neemt af
- klachten --> vergelijkbaar menopauze (bv. brok in de keel)
- langzamer
- potentie neemt af (moeilijker erectie)
- vergroting prostaatklier (moeilijkheden plassen)

# data[].attributes.body
- reactietijd korter
- spierkracht groter
- oog-handcoördinatie beter
- fysieke kracht neemt af

# data[].attributes.body
- jongvolwassene: zintuigen gevoelig
- middelbare leeftijd: sensorische verouderingskenmerken
- afname gezichtsscherpte (presbyopie)
- afname gehoor (presbyacusis)

# data[].attributes.body
- primaire veroudering: universele &  onomkeerbare veranderingen naarmate je ouder wordt (bv. rimpels)
- secundaire veroudering: veranderingen die het gevolg zijn van ziekte, ongeval, levensstijl (bv. dementie)

# data[].attributes.body
- haar (dunner)
- huid (droger)
- tandvlees (korter)
- lengte (afname)
- globaal lichaamsgewicht (afname)

# data[].attributes.body
- hart (werkt minder goed)
- hoge bloeddruk (= hypertensie)
- minder efficiënte ademhaling (kortademig)
- spijsverteringsstelsel (minder verteringssappen)
- nieren (problemen met urinewegen)
- lichaamstemperatuur (onregelmatig)
- immuunsysteem ( afname)
- hersenen (frontale voorhoofdskwabben --> problemen)

# data[].attributes.body
- spiermassa (afname)
- skelet (dunner en brozer)
--> artrose (slijtage gewrichten)
--> artritis (ontstekingen gewrichten)
- ouderen = fragiel

# data[].attributes.body
- zien
- horen
- smaak en reuk

# data[].attributes.body
- gezichtsvermogen (afname)
- meer licht nodig, ver zien= moeilijk
--> cataract= oogziekte, een vertroebeld beeld en blind door fel licht
--> glaucoom= oogziekte, verhoogde oogdruk zorgt ervoor dat de bloedvoorziening in de oogzenuw wordt afgekneld, waardoor vezels steeds meer beschadigd worden

# data[].attributes.body
- verandering in structuur
- minder vatbaar voor geluid
- gevolg: doofheid kan lijden tot isolement

# data[].attributes.body
- nemen geleidelijk af
- voedsel zal minder goed smaken en ruiken
- gevolg: ouderen kunnen minder eten
- oplossing: zout toevoegen
! gevaar ! : te veel zout --> te hoge bloeddruk