# data[].attributes.body
Načini pasivnog transporta:

Difuzija: Difuzija je proces kojim se tvari spontano kreću od područja veće koncentracije prema području manje koncentracije dok se ne postigne ravnoteža.

Facilitirana difuzija: Facilitirana difuzija je slična difuziji, ali se odvija uz pomoć specifičnih proteina nazvanih nosači ili kanali. Ovi proteini olakšavaju prolaz određenim molekulama ili ionima kroz membranu.

Primjeri molekula i tvari koje su značajne za pasivni transport:

1. Kisik (O2): Kisik se prenosi pasivnim transportom kroz stanične membrane iz pluća u krvotok i dalje do stanica gdje se koristi u staničnom disanju.

2. Ugljični dioksid (CO2): Ugljični dioksid nastao staničnim metabolizmom difuzira iz stanica u krvotok te se transportira natrag u pluća gdje se izdiše.

# data[].attributes.body
Načini aktivnog transporta:

1. Primarni aktivni transport: U primarnom aktivnom transportu, energija se direktno troši na prijenos tvari preko stanične membrane. Primjer je natrij-kalijeva pumpa, gdje se natrijevi ioni izbacuju iz stanice, a kalijevi ioni unose, koristeći energiju iz ATP-a.

2. Sekundarni aktivni transport: U sekundarnom aktivnom transportu, energija se ne izravno troši na stvaranje elektrokemijskog gradijenta, već se koristi gradijent stvoren primarnim aktivnim transportom.

3. Endocitoza: Endocitoza je proces kojim stanice unose čestice ili tekućinu. Postoje tri vrste endocitoze: fagocitoza (unutarnji unos čestica), pinocitoza (unutarnji unos tekućine) i receptorom posredovana endocitoza (unutarnji unos specifičnih molekula vezanih uz receptore).

Primjeri molekula i tvari koje su značajne za aktivni transport:

1. Natrijevi ioni (Na+): Natrijevi ioni se aktivno transportiraju kroz staničnu membranu, često putem primarne aktivne transportne pumpe poput natrij-kalij pumpe. Ova pumpa koristi energiju iz ATP-a kako bi izbacila natrijeve ione iz stanice ili ih unijela u stanicu, ovisno o funkciji i potrebama stanice.

2. Kalijevi ioni (K+): Kalijevi ioni također sudjeluju u procesima aktivnog transporta, posebno kroz natrij-kalij pumpu. Ova pumpa izbacuje natrijeve ione iz stanice i unosi kalijeve ione, što pomaže u održavanju elektrokemijskog potencijala membrane.

# data[].attributes.body
Endocitoza i egzocitoza je prolaz

mikroorganizama i velikih molekula kroz

staničnu membranu. Endocitoza se dijeli na

fagocitozu i pinocitozu.

Endocitoza je ulazak tvari u stanicu

uvrćanjem stanične membrane i

obavijanjem oko česticastvarajući mjehurić

koji se odvaja od membrane u citoplazmu.

Fagocitoza

Fagocitoza je ulazak čvrstih tvari, bakterija i makromolekula,

zatim se stvara mjehurić fagosom, te se u citoplazmi spaja s

lizosomima koji enzimima razgradi sadržaj fagosoma.

Pinocitoza

Pinocitoza je upijanje tekućine i manjih molekula na isti način,

stvara se mjehurić pinosom.

# data[].attributes.body
Egzocitoza je izbacivanje nepotrebnih tvari

iz stanice u međustanični prostor.