# data[].attributes.attachment_link.title
Wincenty Pol  Patron naszej szkoły dla klas 1-3

# data[].attributes.headline
Wincenty Ferreriusz Jakub Pol, ps. „Janusz” urodził się w 1807 w Lublinie – polski poeta, geograf, badacz ziem polskich i uczestnik powstania listopadowego, kawaler Orderu Virtuti Militari. Jego ojciec – Franciszek Ksawery Pohl (pierwotna, pruska forma nazwiska rodziny) – był Niemcem urodzonym we wsi Kępa Tolnicka, a matka pochodziła ze spolonizowanej rodziny francuskiej Longchamps de Bérier.

# data[].attributes.subject
Wincenty Ferreriusz Jakub Pol, ps. „Janusz” urodził się w 1807 w Lublinie – polski poeta, geograf, badacz ziem polskich i uczestnik powstania listopadowego, kawaler Orderu Virtuti Militari. Jego ojciec – Franciszek Ksawery Pohl (pierwotna, pruska forma nazwiska rodziny) – był Niemcem urodzonym we wsi Kępa Tolnicka, a matka pochodziła ze spolonizowanej rodziny francuskiej Longchamps de Bérier.

# data[].attributes.headline
Polak z wyboru – Wincenty Pol był Polakiem z wyboru. W jego domu rodzinnym mówiło się po niemiecku. Nauczył się języka polskiego dopiero jako nastolatek. We wczesnej młodości czytywał romantycznych literatów m.in. Goethego, Mickiewicza i Byrona. Na studiach we Lwowie odkrył polską tożsamość. Związał się z organizacjami konspiracyjnymi i rozwijał znajomość języka polskiego. Czytał poezję Kochanowskiego, barokowego poety Stanisława Grochowskiego i uczył się na pamięć słownika Samuela Bogumiła Lindego. Spisywał pieśni ludowe podczas wędrówek po Podolu i Pokuciu. 

# data[].attributes.subject
Polak z wyboru – Wincenty Pol był Polakiem z wyboru. W jego domu rodzinnym mówiło się po niemiecku. Nauczył się języka polskiego dopiero jako nastolatek. We wczesnej młodości czytywał romantycznych literatów m.in. Goethego, Mickiewicza i Byrona. Na studiach we Lwowie odkrył polską tożsamość. Związał się z organizacjami konspiracyjnymi i rozwijał znajomość języka polskiego. Czytał poezję Kochanowskiego, barokowego poety Stanisława Grochowskiego i uczył się na pamięć słownika Samuela Bogumiła Lindego. Spisywał pieśni ludowe podczas wędrówek po Podolu i Pokuciu. 

# data[].attributes.headline
Powstanie listopadowe. Wiosną 1831 roku Wincenty Pol wziął udział w powstaniu listopadowym na Litwie. Brał udział w bitwach za, które został odznaczony orderem Virtuti Militari.

# data[].attributes.subject
Powstanie listopadowe. Wiosną 1831 roku Wincenty Pol wziął udział w powstaniu listopadowym na Litwie. Brał udział w bitwach za, które został odznaczony orderem Virtuti Militari.

# data[].attributes.headline
Po upadku powstania udał się na emigrację, gdzie poznał tam samego Adama Mickiewicza. Wieszcz narodowy bardzo doceniał twórczość Wincentego Pola. Jego utwory zyskały dużą popularność i weszły do kanonu patriotycznych utworów.

# data[].attributes.subject
Po upadku powstania udał się na emigrację, gdzie poznał tam samego Adama Mickiewicza. Wieszcz narodowy bardzo doceniał twórczość Wincentego Pola. Jego utwory zyskały dużą popularność i weszły do kanonu patriotycznych utworów.

# data[].attributes.headline
Powrót do kraju. W 1832 roku wrócił do Galicji i ponownie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Schronił się w Zakopanym. Zapoznał się tam z folklorem góralskim i zainteresował się badaniami etnograficznymi i geograficznymi.  Na tej podstawie wydał "Pieśni o ziemi naszej" sławiące piękno kraju. Przez cztery lata  był profesorem geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim.  W ostatnich latach życia pogłębiły się jego problemy ze wzrokiem. Poeta od dzieciństwa nie wiedział na jedno oko, a cztery lata przed śmiercią stał się niewidomy. Zmarł 2 grudnia 1872 roku.

# data[].attributes.subject
Powrót do kraju. W 1832 roku wrócił do Galicji i ponownie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Schronił się w Zakopanym. Zapoznał się tam z folklorem góralskim i zainteresował się badaniami etnograficznymi i geograficznymi.  Na tej podstawie wydał "Pieśni o ziemi naszej" sławiące piękno kraju. Przez cztery lata  był profesorem geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim.  W ostatnich latach życia pogłębiły się jego problemy ze wzrokiem. Poeta od dzieciństwa nie wiedział na jedno oko, a cztery lata przed śmiercią stał się niewidomy. Zmarł 2 grudnia 1872 roku.

# data[].attributes.headline
W ostatnich latach życia pogłębiły się jego problemy ze wzrokiem. Poeta od dzieciństwa nie wiedział na jedno oko, a cztery lata przed śmiercią stał się niewidomy.

# data[].attributes.subject
W ostatnich latach życia pogłębiły się jego problemy ze wzrokiem. Poeta od dzieciństwa nie wiedział na jedno oko, a cztery lata przed śmiercią stał się niewidomy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Olga Maroszek - Leci liście z drzewa (Op.74 nr 17) (Fryderyk Chopin)

# data[].attributes.headline
Rzut oka na północne stoki Karpat. Wincenty Pol

# data[].attributes.subject
Rzut oka na północne stoki Karpat. Wincenty Pol

# data[].attributes.body
Wincenty Pol

(Leci liście z drzewa…)

O luba Polsko! krwią zbroczona niwo!
Los zajrzał twoim wawrzynom,
Ale im więcej jesteś nieszczęśliwą,
Temeś droższą twoim synom…

Leci liście z drzewa,
Co wyrosło wolne;
Znad mogiły śpiewa
Jakieś ptaszę polne:

Nie było — nie było,
Polsko, dobra tobie!
Wszystko się prześniło,
A twe dzieci w grobie.

KlęskaPopalone sioła,
Rozwalone miasta,
A w polu dokoła
Zawodzi niewiasta.

Wszyscy poszli z domu
Wzięli z sobą kosy;
Robić nie ma komu,
W polu giną kłosy.

Kiedy pod Warszawą
Dziatwa się zbierała,
Zdało się, że z sławą
Wyjdzie Polska cała.

Bili zimę całą,
Bili się przez lato;
Lecz w jesieni za to
I dziatwy nie stało.

Skończyły się boje,
Ale pusta praca;
Bo w zagony swoje
Nikt z braci nie wraca.

Jednych ziemia gniecie,
A inni w niewoli,
A inni po świecie
Bez chaty i roli.

Ni pomocy z nieba,
Ani z ludzkiej ręki,
Pusto leży gleba,
Darmo kwitną wdzięki.

Polska, Ojczyzna, Patriota, Zdrada, PowstanieO Polska kraino!
Gdyby ci rodacy,
Co za ciebie giną,
Wzięli się do pracy

I po garstce ziemi
Z ojczyzny zabrali,
Już by dłońmi swemi
Polskę usypali.

Lecz wybić się siłą,
To dla nas już dziwy;
Bo zdrajców przybyło,
A lud zbyt poczciwy.

# data[].attributes.headline
Krypta Zasłużonych na Skałce w Kościele Ojców Paulinów- Kraków

# data[].attributes.subject
Krypta Zasłużonych na Skałce w Kościele Ojców Paulinów- Kraków

# data[].attributes.headline
Epitafium w kościele św. Franciszka z Asyżu, Kraków ul. Franciszkańska 2

# data[].attributes.subject
Epitafium w kościele św. Franciszka z Asyżu, Kraków ul. Franciszkańska 2

# data[].attributes.headline
Tablica w Rzepedzi upamiętniająca pobyt Wincentego Pola w Bieszczadach i Beskidzie Niskim

# data[].attributes.subject
Tablica w Rzepedzi upamiętniająca pobyt Wincentego Pola w Bieszczadach i Beskidzie Niskim

# data[].attributes.attachment_link.title
Wincenty Pol  Patron naszej szkoły dla klas 4-8

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyporządkuj nazwy do odpowiednich haseł

# data[].attributes.headline
2 grudnia 2022, mija 150 lat od śmierci Wincentego Pola w Krakowie

# data[].attributes.subject
2 grudnia 2022, mija 150 lat od śmierci Wincentego Pola w Krakowie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jego podróżnicza kariera nie zaczęła się zbyt przyjemnie. Po upadku powstania listopadowego słynny generał Józef Bem wysłał go do Drezna, by pomagał żołnierzom udającym się na emigrację. Tam młodziutki Wincenty wpadł na swojego literackiego guru - samego Adama Mickiewicza. Ten, przeczytawszy pierwsze wiersze romantycznego Pola, zafascynowanego Byronem i Goethem, zachęcił go, żeby pisał dalej. Być może właśnie wtedy narodziły się pomysły na "Pieśni Janusza", do których później skomponował muzykę sam Chopin.

Gdy przyszedł czas na powrót do Galicji, niespokojny Pol natychmiast na powrót zaangażował się w konspirację. W podziemiu za to czekał na niego nowy kolega - rewolucjonista i mesjanista Seweryn Goszczyński. Podczas wspólnej pracy obaj panowie wybrali się do Krakowa, wtedy jeszcze wolnego, niepodległego miasta. Żeby się do niego dostać trzeba było mieć glejt. Pol go naturalnie nie miał, dlatego przebrał się w czapkę z piórami, i z piłą i węgielnicą w rękach przekradł się przez most udając cieślę. Pierwsze co zrobił jak przekroczył bramy miasta, to pobiegł do cukierni. Miał szczęście - nad ciastkami zapoznał dwóch znanych wówczas krakowian: Leona Bochenka - bankiera i księgarza oraz Antoniego Helcla - prawnika, którzy wprowadzili go na salony.

Pol zjeździł zabory wzdłuż i wszerz. Odwiedził też Śląsk, Sudety, Wrocław, Wielkopolskę, Berlin i Rugię - a pamiętajmy, że w tamtym czasie podróże wcale nie były takie łatwe i przyjemne. Mniej więcej w tym samym czasie Wincenty zakochał się w Tatrach, ściślej mówiąc, kiedy ukrywał się w Zakopanem przed represjami. Połączył ze sobą wtedy dwie swoje pasje - stworzył słynne "Pieśni o ziemi naszej". Poświęcał też dużo czasu na badania terenowe i szkolił się w geografii - co przydało mu się, kiedy w Wiedniu spotkał znajomego hrabiego Leona Leopolda Thuna, który złożył mu propozycję z rodzaju tych nie do odrzucenia.

Austriacki polityk zaproponował Polowi objęcie katedry historii literatury polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ten jednak wolał stworzyć coś zupełnie nowego - katedrę geografii, drugą na świecie i pierwszą na ziemiach polskich. Udało mu się, bo mimo, że był samoukiem, ceniono go w tak zwanej branży.

Jak podaje geograf Błażej Guzy, w pewnym momencie dwie miłości Pola - ta do geografii i do Tatr - niestety stanęły ze sobą w sprzeczności. Podczas wycieczki ze studentami do Doliny Kościeliskiej natrafił na mogiłę, w której pochowany miał być, zabity przez zbójców, młynarz wypłukujący złoto dla króla Zygmunta Starego.

- Studenci odśpiewali pieśni patriotyczne i ustawili krzyż, a Pol kazał napisać na nim słowa świętego Pawła: „I nic nad Boga". To wydarzenie stanowiło właściwie gwóźdź do trumny uniwersyteckiej kariery Pola. Zaczęły pojawiać się głosy, aby pozbawić uniwersytet charakteru narodowego i doprowadzić do jego germanizacji - pisze Guzy.

I tak zaledwie trzy lata po założeniu katedry Pol opuścił mury uczelni. Oddanie geografii jednak nie ustało, przyćmiło nawet literackie aspiracje. W liście do Tadeusza Wasilewskiego pisał:

Wszystko zarzuciłem prócz Geografii - nie rozpraszam sił, bo ledwo że temu jednemu przedmiotowi podołam. Czym dalej w las, tym więcej drzew, a nie umiem opisać mego niepokoju, gdy się dowiem albo wyczytam, że jest jaki materiał do geografii Polski, którego nie znam. Geografia zabija powoli poetę, ale spokojny widok natury daje pokój duszy, jakiego ani w poezji, ani w historii nie znalazłem.

Dokładnie dzisiaj, 2 grudnia, mija 150 lat od śmierci Wincentego Pola w Krakowie. Dobiega końca także „Rok Wincentego Pola", który zorganizowało Muzeum Dworek Wincentego Pola w Lublinie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wincentego Pola nosiło po całej Europie. Wyrzucili go z jego własnej katedry, a jego wiersze komentował Mickiewicz

# data[].attributes.attachment_link.description
Włóczył się po całej Europie. Jego zdolności literackie przyniosły mu sławę, ale to nie książki, a mapy były jego największą miłością. O kim mowa? O Wincentym Ferreriuszu Jakubie Poll von Pollenburg, znanym powszechnie po prostu jako Wincenty Pol. Jego barwny życiorys mógłby posłużyć za materiał do niejednej książki.

# data[].attributes.body
"Austriacki polityk zaproponował Polowi objęcie katedry historii literatury polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ten jednak wolał stworzyć coś zupełnie nowego - katedrę geografii, drugą na świecie i pierwszą na ziemiach polskich. Udało mu się, bo mimo, że był samoukiem, ceniono go w tak zwanej branży"

# data[].attributes.headline
Szkoły imienia Wincentego Pola.  Oto niektóre z nich:

# data[].attributes.subject
Szkoły imienia Wincentego Pola.  Oto niektóre z nich:

# data[].attributes.body
Akademia Nauk Stosowanych Wincentego Pola w Lublinie;

# data[].attributes.headline
Szkoła Podstawowa nr 9 im. Wincentego Pola we Wrocławiu

# data[].attributes.subject
Szkoła Podstawowa nr 9 im. Wincentego Pola we Wrocławiu

# data[].attributes.headline
Szkoła Podstawowa im. Wincentego Pola w Stawiszynie

# data[].attributes.subject
Szkoła Podstawowa im. Wincentego Pola w Stawiszynie

# data[].attributes.attachment_link.title
Wincenty Pol – poeta, który umiłował geografię_plik_pdf

# data[].attributes.body
"Początki Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej (IGiGP) sięgają roku 1849, gdy w Krakowie powołano pierwszą na ziemiach polskich katedrę geografii nowożytnej - kierował nią Wincenty Pol"(https://geo.uj.edu.pl/historia-instytutu).

Pierwsza została utworzona w 1821 roku na Uniwersytecie Berlińskim , którą objął Carl Ritter (1779–1859).