# data[].attributes.body
In een BSO-klas is het soms een uitdaging om rust in de klas te krijgen. In het artikel (zie link) verteld een leerkracht hoe zij deze situatie ervaart en wat ze doet. Iets wat me zeker bij blijft uit dit artikel is dat ze nooit kinderen straft omdat dat voor meer frustratie zorgt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat als de leerlingen je klas op stelten zetten? "In mijn eerste leerjaar zorgde de minste vonk voor onrust", zegt leraar Kim Feremans van basisschool Via Louiza in Antwerpen. Samen met haar zorgcollega Elisabeth Van De Walle bracht ze stap voor stap de rust en structuur terug.

Zorgleraar Elisabeth: "Enkele schooljaren geleden zaten er 26 kinderen in ons eerste leerjaar. Een heel dynamische en diverse klasgroep: licht ontvlambare karakters, kinderen met zorgnoden, anderstalige nieuwkomers. De minste vonk zorgt voor onrust en discussie. Als leraar moet je voortdurend storend gedrag bijsturen. Daardoor kom je moeilijk toe aan lesgeven."

Leraar eerste leerjaar Kim: "2 leraren haakten nog voor de kerstvakantie af. Ik stapte op dat moment in het tweede leerjaar en stelde voor om - als ervaren leraar - de klas over te nemen. Ik wist dat ik op de steun van het hele team kon rekenen. En we pakten het positief aan."

"Hoofddoel was een klasomgeving te creëren die rust en structuur uitstraalde. Met een aantal collega's haalden we het klaslokaal leeg, herschikten we de banken, kochten nieuwe kasten en lieten de wanden bewust sober. Elisabeth kwam me ook 6 uur per week ondersteunen."

"Zo kon ik me focussen op klasmanagement. Ik maakte samen met de kinderen nieuwe afspraken, zoals 'we gaan respectvol met elkaar en de leraar om', 'we luisteren naar elkaar' en 'we aanvaarden elkaar'. Die hing ik zichtbaar in de klas op. Zo kon ik ze consequent bewaken."

Elisabeth: "We gaven de kinderen vaste plaatsen en voorzagen een time-outplek in de gang. We brachten ook regelmaat in de lessen: wiskunde en Nederlands in de voormiddag, vrijere momenten in de namiddag. Elke ochtend mochten ze een kwartier lezen in een boek naar keuze. Zo wisten ze onmiddellijk wat gedaan bij het begin van de lesdag en zaten ze niet op hun stoel te draaien."

"En we bewaakten ook onze eigen grenzen. Want de kinderen probeerden natuurlijk voortdurend: 'Bij meester Stefan mocht dat wel!' Zulke uitspraken negeerden we. En als ze te veel aandacht vroegen of maar bleven babbelen, wachtten we tot het opnieuw stil was. Pas dan gingen we verder met de les."

Kim: "Die eerste maand was emotioneel en psychisch zeer zwaar. Ik kreeg de klas niet onmiddellijk mee. Soms ging ik net niet wenend naar huis. Ik probeerde zen te blijven, ook al maakten de kleinste akkefietjes dat ik soms kookte vanbinnen. Roepen is nooit de juiste oplossing, want de kinderen spiegelen zich aan jou."

"Maar het put je wel uit, als je op alle prutsen moet reageren. Kleine ingrepen helpen dan: we maakten per kind een doos met potlood en gom om in hun bank te bewaren. Zo hadden ze onmiddellijk hun materiaal als de les startte en moesten ze niet beginnen rommelen."

"Ik plooide me terug op puur onderwijzen. Ik gaf anders les: sober, sec, zonder toeters en bellen. Niet te veel aangepaste werkvormen, niet te veel hoekenwerk, want dat leidt af en dan dreigt het weer te escaleren. Maar het bleef zoeken en proberen."

"Na een paar maand merkte ik een gunstige evolutie in de groep. Er was meer rust en structuur, meer effectieve leertijd. De leerlingen leerden alle letters en beheersten de basis voor wiskunde. Dat gaf me een boost en voldoening. Het deed me ook deugd dat ik mijn hart kon luchten bij mijn collega's en steeds kon rekenen op hun hulp."

We straffen de kinderen nooit. Want dat wekt nog meer frustratie op
Kim Feremans
leraar eerste leerjaar

Elisabeth: "Eis niet van jezelf: 'Tegen dan moet het in orde zijn'. Maar neem de tijd om de kinderen te leren kennen. Anders ga je eraan ten onder. En geef de kinderen een schouderklop als ze goed werken. Daarvan fleuren ze op."

"Kim en ik voelen elkaar goed aan. Een blik is voldoende om in te grijpen. De kinderen snappen dat ze niet te veel moeten proberen bij ons. Ze voelen de structuur, de stabiliteit, de regels. Want hoe meer evenwicht er komt in de klas, hoe meer de flinke leerlingen zich manifesteren."

Kim: "We straffen de kinderen nooit. Want dat wekt nog meer frustratie op. Wel op de speelplaats, als er een conflict met agressie is. Maar wat op de speelplaats gebeurt, blijft op de speelplaats. Dat conflict mag je de klas niet binnenhalen. Zo creëer je een veilige cocon waar je kan lesgeven. En je moet blijven geloven in de kinderen. Anders zeggen die: Waarom zou ik nog moeite doen, die heeft me toch opgegeven?"

"We hadden in de loop van die maanden ook goeie momenten. Een voorstelling voor de ouders lukte bij die klas wonderwel. Omdat ze zich toen echt mochten uitleven. De kunst is je leerlingen nét voldoende vrijheid te geven. Zo ervaren ze succes. Dat heeft een positief effect op de hele klas. En daar zijn ze je dankbaar voor."

Elisabeth: "Uiteindelijk hebben we het gered door authentiek, onszelf te blijven voor de klas. Er is geen wondermiddel om te overleven. Maar als je gelooft in je eigen aanpak, sta je sterker voor de klas. Ook al moet je die aanpak dikwijls bijsturen."

Bart De Wilde

# data[].attributes.attachment_link.title
Klas op stelten: hoe kreeg juf Kim de rust terug?

# data[].attributes.attachment_link.description
In het eerste leerjaar van leraar Kim zorgde de minste vonk voor onrust. Hoe brengt ze stap voor stap de rust en structuur terug?

# data[].attributes.body
Het oudercontact is één van de belangrijkste moment in het schooljaar. Het is een moment om te polsen bij de ouders of de leerling het zelfde gedrag (positief of negatief) toont in de klas of thuis. Het is belangrijk om duidelijk te communiceren tijdens deze momenten. In onze diverse maatschappij is het mogelijk dat ouders van leerlingen geen of onvoldoende Nederlands spreken. Deze ouders zijn dan ook geremd om naar deze contact momenten te komen. Ik vond volgende tips om hiermee om te gaan:

1. Hou oogcontact en creëer een veilige context waar Nederlands praten en fouten maken mag.

2. Gebruik de context zo veel mogelijk. Spreek bijvoorbeeld af in de klas en neem de toetsen erbij als je het over de prestaties van een leerling hebt. Of ga naar de eetzaal als je het over het middageten hebt.

3. Spreek in duidelijke, correcte en korte zinnen. Dialect en figuurlijk taalgebruik vermijd je best.

4. Pas op met vaktaal. Als je vakjargon gebruikt, leg het woord dan uit. Ga er niet te snel van uit dat ouders weten waar een C-attest voor staat.

5. Beperk je tot de essentie. Een onschuldige opmerking als ‘Ik zal het raam eventjes sluiten’ kan verwarrend zijn voor een anderstalige ouder. De ouder begrijpt misschien niet dat dit een opmerking tussendoor is, die niets met het gesprek te maken heeft.

6. Vermijd herhaling. Een zin in andere woorden herhalen verduidelijkt je boodschap niet, maar verwart anderstalige ouders vaak nog meer. Dan denken ze al snel dat het over iets nieuws gaat.

7. Gebruik visuele ondersteuning zoals foto’s of pictogrammen.

8. Wees consequent in je woordkeuze. Kies tijdens het gesprek voor ‘leraar’ of voor ‘leerkracht’. Voor ‘sport’ of voor ‘lichamelijke opvoeding’

# data[].attributes.body
Zowel als leerkracht aardrijkskunde als leerkracht PAV ben ik bezig met wereldburgerschap. Bij aardrijkskunde in het vanzelfsprekend. De les kan gaan over industrie in China en daarbij nemen we een kijkje hoe een Chinese burger leeft en woont.
Bij PAV vertrek ik altijd uit een actualiteit en betrek hier allerlei leerstof bij. Dat kan gaan van wiskunde naar geschiedenis en dan Nederlands.

# data[].attributes.body
Als stagiair vind ik het altijd een goed moment om nieuwe werkvormen uit te proberen.

# data[].attributes.body
Een snelle en efficiënte manier om te controleren of leerlingen de les hebben begrepen vind ik een exit ticket. Deze kan ik ook bijhouden voor de leerlingen zodat ze hun eigen leerproces kunnen volgen.

# data[].attributes.body
Ik merk doorheen mijn stage dat het soms moeilijk is om te controleren of iedereen de les begrepen heeft. Door middel van geplastificeerde papieren liet ik alle leerlingen tijdens een herhalingsoefening de antwoorden opschrijven. Zo was iedereen betrokken en kon ik controleren wie de leerstof begrepen heeft en wie niet.

# data[].attributes.attachment_link.title
Klasmanagement: dankzij deze bordjes werkt iedereen mee

# data[].attributes.body
Tijdens een les PAV moesten de leerlingen een korte mededeling schrijven. Ik liet ze hierbij een instructiekaart gebruiken.

# data[].attributes.body
Ik ga vaak opstap met mijn neefjes en nichtje. Bij deze uitstappen leer ik veel bij over het beheersen van een situatie. Deze ervaringen helpen mij bij het lesgeven.

# data[].attributes.body
Volgend filmpje is een voorbeeld van een leerkracht die zeer duidelijke instructies geeft. Vanaf de leerlingen het lokaal binnenkomen wordt er gezwegen. Leerlingen krijgen voordat ze binnengaan een opdracht en een stoel toegewezen. Wanneer een leerlingen fluistert tegen een andere leerling over zijn plaats wordt hij meteen terug naar buiten geroepen en krijgt hij een 'eerste waarschuwing'.
Hij bevestigt wanneer de klas goed aan het werk is. Zijn instructie zijn duidelijk en in stappen. Hij heeft de klas in de hand en betrekt iedereen bij de les.