# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sprawdzanie informacji w internecie i weryfikowanie ich rzetelności to niezbędna umiejętność, żeby być świadomym, krytycznym i niepodatnym na manipulacje czytelnikiem. Jak się do tego zabrać? Jakich technik używać, aby przeanalizować poszczególne elementy newsa i potwierdzić jego zgodność z prawdą?

Przedstawiamy 12 narzędzi ułatwiających codzienną pracę fact-checkerom. Są ogólnodostępne, a ich używanie jest bardzo proste. Mamy nadzieję, że przydadzą się także Wam!

Szukając pewnych fraz w Google możemy potrzebować uszczegółowienia żeby odnaleźć interesującą nas informację. Można do tego dojść poprzez zaawansowane wyszukiwanie.

Przydatne staje się także dodanie pewnych znaków przy wyszukiwaniu:

jeśli potrzebujemy całej frazy - cudzysłów,

jeśli chcemy wykluczyć jakieś słowa - stawiamy minus przed tym słowem,

jeśli chcemy wyszukać jakiś zakres liczb - stawiamy dwie kropki między nimi.

Zmiany na stronach internetowych

Organizacja non-profit The Internet Archive od 1996 r. prowadzi cyfrową bibliotekę internetu web.archive.org. Baza danych archiwum obejmuje dane ze stron internetowych od początku ich istnienia i jest ona na bieżąco uzupełniana przez wolontariuszy. Za pomocą wyszukiwarki możemy sprawdzić, jak wyglądała dana strona internetowa w wybranym okresie w przeszłości i jakie treści mogliśmy wtedy na niej znaleźć.

Dane dotyczące liczby wyszukiwania frazy

Google za pomocą trends.google.pl archiwizuje dane na temat liczby wyszukiwań danych słów. Pozwala to sprawdzić, czego Polacy lub mieszkańcy innych krajów szukali najczęściej w danym okresie. Podobne dane można także przeanalizować przy sprawdzaniu materiałów video. Trendy Google mogą stanowić punkt wyjścia do analizy pewnych zjawisk, np. jeśli zainteresowanie danym sformułowaniem rośnie bardzo szybko i gwałtownie w krótkim okresie, może to oznaczać sztuczne generowanie popularności treści przez pewne grupy interesów.

Jak sprawdzić czy obraz jest prawdziwy?

Wyszukiwarka images.google.pl analizuje zdjęcie i wskazuje m.in.: czy i kiedy pojawiło się już ono w przeszłości, w jakich artykułach było wstawiane, w jakim kontekście było umieszczane na stronach, a także jakie było jego pierwotne źródło. Podobnie jak w przypadku wyszukiwania słów, można zakreślić okres czasu, z którego chcemy otrzymać wyniki.

Zaawansowane wyszukiwanie obrazu

działa podobnie jak wyszukiwanie obrazem za pomocą images.google.com, jednak dodatkowo przeszukuje też dane, które gromadzone są przez inne wyszukiwarki internetowe. Ponadto, Tineye udostępnia wtyczkę do przeglądarki, dzięki której można sprawdzić zdjęcie bez pobierania go na dysk - zamiast tego aplikacja analizuje zdjęcie bezpośrednio z karty, na której znajduje się obraz.

Analiza zdjęć

FotoForensics.com zapewnia początkującym naukowcom i profesjonalnym badaczom dostęp do najnowocześniejszych narzędzi do kryminalistyki fotografii cyfrowej. Jest zaprojektowany i zorganizowany do szybkiej analizy zdjęć i grafik. Działa jak mikroskop - podświetla artefakty i szczegóły, których ludzkie oko może nie być w stanie zidentyfikować. Aplikacja zapewnia algorytmy, samouczki online do samodzielnego uczenia się i inne zasoby pomocne w rozpoczęciu pracy ze zdjęciami.

Analiza materiałów video

YouTube Data Viewer to proste narzędzie do wydobywania ukrytych danych z filmów przechowywanych w serwisie YouTube. Pozwala znaleźć informacje, które są najbardziej przydatne do śledzenia oryginalnej treści: dokładny i rzeczywisty czas przesłania filmu (często inny od tego, który pokazuje nam publicznie serwis) oraz wszystkie miniatury graficzne, które służyły do opisania danego filmu.

Sprawdzanie adresu e-mail

Email-checker.net to darmowe narzędzie do weryfikowania adresu e-mail. Wystarczy wpisać adres w polu i wcisnąć przycisk „check", a aplikacja sprawdzi za nas, czy jest on prawdziwy, czy nie. E-mail checker wydobywa rekordy MX z adresu e-mail i łączy się z serwerem poczty (przez SMTP, a także symuluje wysyłanie wiadomości), aby upewnić się, że skrzynka pocztowa rzeczywiście istnieje dla tego użytkownika/adresu.

Ludzie w social mediach - pipl.com

Za pomocą tego narzędzia możemy wyszukać daną osobę, która ma profil w mediach społecznościowych. Aplikacja pokazuje wszystkie osoby o danym nazwisku, dlatego najlepiej uszczegółowić wyszukiwanie, np. o adres e-mail, czy dokładną lokalizację osoby.

Ludzie na Facebooku

Facebook Graph Search to wyszukiwarka, która pozwala każdemu bawić się z Big Data Facebooka. Pokazuje dane publiczne użytkowników w uporządkowany i prosty sposób (obecnie te informacje ukryte są w kilkunastu zakładach), który spotkał się z wieloma obawami dotyczącymi prywatności. Ujawnia informacje, które większość z nas podawała przy zakładaniu konta na Facebooku, a później zapomniała, że serwis nadal je przechowuje.

Profil i aktywność użytkowników na Facebooku

Stalkscan.com to narzędzie, które pokazuje wszystkie informacje publiczne dla danego profilu na Facebooku. Fact-checkerzy wykorzystują Stalkscan do oceny, czy dany profil należy do prawdziwej osoby. Aplikacja nie używa niedozwolonych danych - wyświetla jedynie te dostępne publicznie przy wykorzystaniu oficjalnego wyszukiwania, udostępnianego przez Facebook'a. Bazę można zawęzić dla własnych celów m.in. do komentarzy, zdjęć, postów użytkownika, czy miejsc, w których się pojawiał i poinformował o tym publicznie.

Fałszywe tweety

Za pomocą tweeterino.com można tworzyć tweeta dowolnej osoby, która posiada profil na Twitterze. Informacje pochodzące z tej strony są całkowicie zmyślone. Jeśli zastanawiamy się, czy dany tweet na pewno został opublikowany przez konkretnego użytkownika, warto zwrócić uwagę na adres url strony z wypowiedzią - jeśli zawiera ona w sobie słowo „Twitterino", możemy uznać, że jest ona nieprawdziwa. Podobnie w przypadku, jeżeli to słowo pojawia się na samym obrazku z tweetem.

Musimy być ostrożni, żeby nie udostępniać fałszywych tweetów.
Projekt realizowany w ramach środków Ambasady Stanów Zjednoczonych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprawdzanie informacji w internecie i weryfikowanie ich rzetelności to niezbędna umiejętność, żeby być świadomym, krytycznym i niepodatnym na manipulacje czytelnikiem. Jak się do tego zabrać? Jakich technik używać, aby przeanalizować poszczególne elementy newsa i potwierdzić jego zgodność z prawdą? Przedstawiamy 12 narzędzi ułatwiających codzienną pracę fact-checkerom. Są ogólnodostępne, a ich używanie jest bardzo proste.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fact checking online is more important than ever

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak chronić dzieci przed fake newsami? | Onet100

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Największy serwis społecznościowy na świecie ma chyba najpotężniejsze w swojej historii problemy - fale krytyki spadają na Facebooka z każdej strony, wpływowi komentatorzy zalecają użytkownikom usunięcie kont w serwisie, a dziennikarze oskarżają go o udział w zmanipulowaniu wyborów prezydenckich w USA. Wszystko to są efekty ujawnienia tzw. afery Cambridge Analytica.
Wszystko zaczęło się w połowie marca, kiedy brytyjskie i amerykańskie media poinformowały, że firma Cambridge Analytica próbowała wpływać na wynik zeszłorocznych wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych. Samo to nie było jeszcze szczególnie szokujące - powszechne oburzenie wzbudził jednak fakt, że do celu tego wykorzystywano pozyskane z serwisu Facebook informacje na temat ok. 50 mln jego użytkowników. Wiele wskazuje na to, że owe dane pozyskano bez wiedzy i z naruszeniem zasad regulaminu Facebooka. To jednak nie osłabiło krytyki pod jego adresem, a doprowadziło wręcz do jej spotęgowania, bowiem okazało się, że serwis społecznościowy dał się dość bezwolnie i biernie wykorzystać jako pośrednik w szpiegowaniu milionów swoich klientów.

Afera Cambridge Analytica. Ankieta, jakich niewiele

Korzenie sprawy sięgają roku 2015, kiedy naukowiec z uniwersytetu w Cambridge, psycholog Aleksandr Kogan, stworzył na Facebooku aplikację o nazwie thisisyourdigitallife (ang. „to twoje cyfrowe życie"). Miał to być rodzaj ankiety gromadzącej informacje o użytkowniku i jego zwyczajach, ze szczególnym uwzględnieniem poglądów politycznych oraz preferencji wyborczych, a następnie prezentujące jego cyfrowy profil i prognozy dotyczące jego rozwoju. Takich aplikacji - mniej lub bardziej wartościowych - są setki, ale ta była szczególna, przede wszystkim z uwagi na ogromny apetyt na dane. I to nie tylko dane użytkowników, którzy świadomie zdecydowali się na jej wypełnienie, ale również na dane ich znajomych, a także treści, jakie polubili. Co istotne, choć takie zasady funkcjonowania wydają się dość szemrane, to wtedy działanie aplikacji było w 100% zgodne z regulaminem Facebooka.

Aplikacja dzięki sprytnej reklamie, wirusowemu charakterowi, a także faktowi, że w niektórych sytuacjach za wypełnienie można było dostać małe wynagrodzenie, okazała się niezwykle efektywna. Z czasem udało jej się zebrać całkiem dużo informacji na temat ponad 50 mln użytkowników serwisu Facebook.

Afera Cambridge Analytica. Pierwsze wykroczenie

Tu dochodzimy do pierwszego złamania regulaminu Facebooka: wbrew jego zapisom Kogan zdecydował się na dostarczenie zebranych danych firmie analitycznej Cambridge Analytica, która pracowała wtedy nad technikami wpływania na wyborców. Dziś przedstawiciele Facebooka zapewniają, że dość szybko zorientowali się, że dane użytkowników trafiły tam, gdzie nie powinny (regulamin zabraniał bowiem przekazywania ich zewnętrznym podmiotom) i że natychmiast zażądali od firmy ich usunięcia.

Ta zadeklarowała, że wszystkie dane zostały skasowane, jednak to okazało się nieprawdą. Wszystko wyszło na jaw, gdy brytyjska stacja Channel 4 wyemitowała reportaż nt. Cambridge Analytica, z którego wynikało, że firma aktywnie uczestniczyła w procederze manipulowania wynikami amerykańskich wyborów, a jej szef, Alexander Nix, wprost sugerował stosowanie przekupstwa i szantażu wobec polityków (w programie przedstawiono stosowne nagrania). Manipulowanie polegało również na wykorzystaniu nielegalnie pozyskanych profili do dostarczania użytkownikom Facebooka treści, które nawiązywały do ich poglądów i sympatii politycznych, i w ten sposób realnie mogły wpływać na ich decyzję podczas głosowania w wyborach prezydenckich w USA.

Facebook początkowo odżegnywał się od tych doniesień - przedstawiciele serwisu zdecydowanie odrzucali sugestie, jakoby mógł on zostać wykorzystany do wpływania na przebieg wyborów. Jednak krytyka wciąż się nasilała - coraz więcej osób chciało wiedzieć, czy serwis miał świadomość, że dane jego użytkowników są wykorzystywane w ten sposób. Czy próbował temu przeciwdziałać? Jakie zabezpieczania stosuje, by sytuacja się nie powtórzyła? Sprawa jest o tyle poważna, że pytania te zadają już nie tylko użytkownicy czy dziennikarze, ale również politycy oraz przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości - kilka instytucji i ciał politycznych już zapowiedziało wezwanie szefa Facebooka na przesłuchania w tej sprawie.

Afera Cambridge Analytica. Zuckerberg przemówił. I nie przekonał

Mark Zuckerberg, prezes spółki, początkowo nie zdecydował się na pokajanie, chociaż przyznał, że jego firma powinna bardziej aktywnie monitorować, kto i dlaczego agreguje dane użytkowników Facebooka i co dokładnie z nimi robi. Przypomniał też, że serwis zareagował na nieuprawnione przejęcie informacji przez Cambridge Analytica (choć przemilczał fakt, że niewiele z tego wyniknęło) i zapewnił, że zrobi wszystko, by sytuacja taka nie mogła się powtórzyć w przyszłości.

Zuckerberg zmienił nastawienie, gdy został wezwany na przesłuchanie przed komisją amerykańskiego kongresu (10-11 kwietnia). Wówczas wielokrotnie przepraszał za całą sytuację. A przy okazji okazało się, że niektórzy kongresmeni mają blade pojęcie o funkcjonowaniu mediów społecznościowych.

Niektórzy komentatorzy wprost mówią już o „początku końca Facebooka", zwracając uwagę, że coraz więcej wpływowych osobistości ze świata nowych technologii (i nie tylko) nawołuje do usunięcia kont w serwisie. Wydaje się, że te prognozy są formułowane nieco na wyrost - Facebook jest dziś tak popularny, że trudno wyobrazić sobie, by nawet tak wielki skandal zachwiał nim w posadach. Faktem jednak jest, że serwis w pewnym sensie stracił niewinność - nagle okazało się, że nawet bez złych intencji jego twórcy i operatora może w banalnie prosty sposób zostać wykorzystany do celów iście makiawelicznych. Pytanie, czy Zuckerberg zdoła to odkręcić.

# data[].attributes.attachment_link.title
Afera Cambridge Analytica. Facebook pod ostrzałem

# data[].attributes.attachment_link.description
Największy serwis społecznościowy na świecie ma chyba najpotężniejsze w swojej historii problemy - fale krytyki spadają na Facebooka z każdej strony, wpływowi komentatorzy zalecają użytkownikom usunięcie kont w serwisie, a dziennikarze oskarżają go o udział w zmanipulowaniu wyborów prezydenckich w USA. Wszystko to są efekty ujawnienia tzw. afery Cambridge Analytica.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
FotoForensics requires JavaScript. Please enable JavaScript and then reload this page.

Submit a picture for Forensic Analysis

See the Unique images: 6,932,375 FAQ for
Banned users: 10,822
Statistics last updated 25 minutes ago submission guidelines. See the tutorials for analysis instructions.

# data[].attributes.attachment_link.description
FotoForensics provides tools and training for digital picture analysis, including error level analysis, metadata, and tutorials.

# data[].attributes.attachment_link.description
W obiegu pojawia się coraz więcej wiadomości i artykułów, które są fałszywe zawierają niepewne lub wręcz wyssane z palca informacje. Jak nie wpaść w pułapkę? Grzegorz kubera

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tessa Lyons, product manager Newsfeedu w Facebooku, na spotkaniu z przedstawicielami mediów w Warszawie opowiadała, jak Facebook walczy z fake newsami i jak ma zamiar tę wojnę wygrać. Szkoda, że nie w Polsce.
Wojna z fake newsami rozgorzała na dobre dopiero niedawno. Choć już od czasu wyboru Trumpa na prezydenta, Facebook był oskarżany o to, że nie robi nic, żeby zabezpieczyć swoich użytkowników przed rozprzestrzeniającymi się viralowo fałszywymi informacjami, dopiero pod koniec 2016 r. Mark Zuckerberg przyznał światu rację i zadeklarował, że zacznie robić porządek we własnym ogródku.

Jak Facebook walczy z fake newsami i jak je rozpoznaje?

Żeby rozpoznać fake newsa, nie wystarczy ocenić jego prawdziwość. Ludzie się mylą, ludzie mają opinie, które mogą nam się nie podobać, ludzie mają różne interpretacje tych samych faktów. Na filmie opisującym walkę Facebooka z fake newsami pojawia się ciekawa koncepcja. Mamy wykres, na którym oś x określa prawdziwość, a oś y intencje publikującego. Ktoś publikujący nieprawdę robiąc to bez złych intencji po prostu się myli. Ktoś publikujący prawdę, ale chcący zmylić publikę, stosuje propagandę. Dopiero publikując kłamstwo tak, żeby zwieść odbiorców, tworzymy fake newsa.

W walce z fake newsami łączą siły ludzie i maszyny. Facebook stosuje szereg taktyk, które wspierają siebie nawzajem, żeby zminimalizować zasięg i liczbę fake newsów.

Po pierwsze człowiek.

Sojusznikami Facebooka są organizacje zajmujące się profesjonalnie sprawdzaniem prawdziwości treści, które otrzymały certyfikat Międzynarodowej Sieci Weryfikowania Informacji. Dziś ogłoszono, że Facebook zawiązał współpracę z tego typu organizacjami w 14 nowych krajach. Nie ma wśród nich Polski, ale firma zapowiada, że do końca roku ta liczba wzrośnie.

Ponadto poszerzono zakres materiału, którym mają się zajmować. Do tej pory były to teksty, teraz dochodzą do tego zdjęcia oraz filmy. Manipulowanie nimi robi się coraz łatwiejsze, także dzięki samemu Facebookowi, który ostatnio udoskonalił algorytm zmieniający określone elementy zdjęcia.

Po drugie maszyna.

Załóżmy, że weryfikatorzy orzekną, że należy usunąć dany artykuł z serwisu, bo jest on fake newsem. Do czasu, kiedy to zrobią, powstaną jego kopie, które różnią się od siebie jedynie kosmetyką. Za zidentyfikowanie ich i usunięcie będzie odpowiedzialny algorytm.

Facebook opisuje to na podstawie artykułu, który ukazał się we Francji. Autor twierdził, że można pomóc osobie mającej udar, nakłuwając opuszki jej palców aż poleci krew (serio). Zanim tekst został zidentyfikowany i usunięty, podłapało go ponad 20 domen, a główna teza pojawiła się w przeszło 1400 linkach.

Platforma zaczyna też korzystać ze Schema.org, dzięki czemu, jeśli ktoś zweryfikuje daną historię gdziekolwiek w sieci, ta informacja szybko dotrze szybko do Facebooka i platforma raz-dwa pozbędzie się jej z naszych aktualności.

Algorytm pomoże też zidentyfikować domeny i strony, które mają niepokojącą tendencję do mijania się z prawdą. Okazuje się, że przynajmniej część z nich łatwo jest rozpoznać, nawet nie analizując publikowanych przez nie treści. Takie strony mają tendencję do kierowania swoich wpisów do czytelników z zagranicy, blokowania czytelników ze swojego kraju, posiadania administratorów z fałszywymi kontami i skoordynowanego przyklejania od siebie nawzajem treści.

Po trzecie informacja i edukacja.

Facebook organizuje kampanie edukacyjne na temat fake newsów, ich rozpoznawania i ich szkodliwości. To jedna z nielicznych inicjatyw, która ma także miejsce w Polsce. Na razie jedynie na wydziałach dziennikarstwa kilku większych uczelni, ale to ma być dopiero początek.

W Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii Facebook udostępnia informację na temat źródła, które opublikowało daną wiadomość. W ten sposób chce pokazać, kto stoi za publikacją. Czy można mu zaufać i co o nim wiadomo. To niewątpliwie rozwiązanie, które promuje duże portale posiadające strony na swój temat w Wikipedii, bo stąd informacje na ich temat będą pobierane. Mniejsze portale mogą się bać, jeśli wierzą, że ta opcja będzie w ogóle wykorzystywana przez czytelników. Ja mam co do tego spore wątpliwości.

Już w kwietniu Facebook ogłosił, że daje dostęp do swoich danych akademikom. Mają oni sprawdzać, czy te wszystkie działania są skuteczne, które mają najwięcej sensu, a które robią więcej szkody niż pożytku tak jak sławetny czerwony znacznik wyświetlany jako ostrzeżenie, a w praktyce działający pobudzająco.

Lyons przyznaje, że wszyscy w firmie zdają sobie sprawę z tego, że walka z fake newsami i spamem to prawdziwy wyścig zbrojeń. Każde rozwiązanie stworzone przez Facebooka jest kontrolowane i obchodzone przez firmy, które próbują coś zyskać na sianiu dezinformacji. W firmie funkcjonują zespoły, które same próbują oszukać system i z wyprzedzeniem wymyślić.

Co z tą Polską?

Organizowanie takiej konferencji w Warszawie jest niemalże okrutne. Większość możliwości i rozwiązań, o których usłyszeliśmy, nie jest dostępna w naszym kraju. A kiedy będzie - tego nie wiadomo. Nie ma nawet kontekstu, czyli rozwiązania obecnego w innych krajach, a znanego w Polsce choćby z nowych Wiadomości Google, które obok głównego źródła podają kilka innych wypowiadających się na ten sam temat.

W oczach Facebooka leżymy gdzieś na peryferiach świata, a co gorsza mówimy językiem, którym posługuje się stosunkowo niewielu ludzi. Otwarcie Przestrzeni niewiele w tej sprawie zmieniło, choć miało nas upewnić, że gdzieś tam za wielką wodą o naszym kraju słyszeli. Nie jestem tego już taka pewna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak Facebook odróżnia głupotę od propagandy i dlaczego nie robi tego w Polsce?

# data[].attributes.attachment_link.description
Tessa Lyons, product manager Newsfeedu w Facebooku, na spotkaniu z przedstawicielami mediów w Warszawie opowiadała, jak Facebook walczy z fake newsami i jak ma zamiar tę wojnę wygrać. Szkoda, że nie w Polsce. Wojna z fake newsami rozgorzała na dobre dopiero niedawno.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fraza "fake news" pojawia się wszędzie. Używają jej politycy, dziennikarze, użytkownicy internetu, pojawia się w mediach tradycyjnych. Co ona tak naprawdę znaczy? Czy wszystko, co nazywamy fake newsem, można zaliczyć do tej kategorii? Po co ktoś miałby tworzyć fałszywe informacje i jak nie dać się nabrać na fake news?

Co to jest fake news?

Spotkaliście się kiedyś w Internecie z informacją o tym, że wraca obowiązkowa służba wojskowa? Wielu z was może to dotyczyć, a artykuły na ten temat mówią , że została już podjęta decyzja w tej sprawie . Denerwujecie się, bo możecie dostać powołanie albo cieszycie się, ponieważ pójście do wojska było Waszym marzeniem, czy kolejnym etapem życia, wynikającym z Waszych przekonań . Tak czy inaczej, wzbudza to w Was emocje.

Wasz ulubiony aktor nie żyje. Zobaczyliście to na Facebooku albo innym portalu społecznościowych. Był taki młody i popularny, mógł jeszcze wiele osiągnąć. Uwierzyliście, zrobiło Wam się smutno, napisaliście o tym swoim znajomym. Wasi znajomi wysłali wiadomość swoim znajomym.

Co łączy te dwie informacje? Obie są nieprawdziwe. To fake newsy , czyli fałszywe informacje pojawiające się w I nternecie, najczęściej na portalach społecznościowych lub na stronach imitujących prawdziwe, poważne media. Obie również mają działać na nasze emocje, wzbudzić radość, smutek lub złość tak, abyście w nie kliknęli, polajkowali, udostępnili dalej. Liczy się zasięg.

Po co to wszystko?

Głównie dla pieniędzy. Termin "fake news" zaczął być powtarzany przy kampanii prezydenckiej w Stanach Zjednoczonych , kiedy to w macedońskiej miejscowości Veles powstało 1 00 stron internetowych podobnych do popularnych mediów amerykańskich. * Ich autorzy jasno przyznają, że chodziło o wyświetlenia stron z reklamami , z których mieli pieniądze. Inne motywacje mogą być czysto egoistyczne - dążenie do jak największej ilości lajków na Facebooku, Twitterze lub polityczne, kiedy autorzy fake newsa starają się przekonać do swojej ideologii jak największą ilość osób.

Nie jest jednak aż tak tragicznie. Nie musicie odrzucać wszystkiego , co przeczytacie w mediach społecznościowych. Wystarczy przestrzegać kilku zasad, które pozwolą wam uchronić się przed fałszem. Niestety nie zawsze się to uda, nie chodzi przecież o to , żeby przeczesywać godzinami internet ; chodzić do bibliotek , żeby znaleźć potwierdzenie jednego krótkiego artykułu. To zadanie dla nas - fact-checkerów w demagog.org.pl , czyli osób sprawdzających wypowiedzi polityków i fake newsy. W codziennym przeglądaniu I nternetu wystarczy krytyczne myślenie, a więc poddawanie w wątpliwość informacji, które wydały wam się podejrzane.

Na co zwracać uwagę?

Przede wszystkim zwracajcie uwagę na adres www strony, jej logo oraz stopkę. Przyjrzyjcie się im bardzo dokładnie, ponieważ często fejkowe strony mogą różnić się od tych prawdziwych, którym ufacie, małym szczegółem. Dziwny adres nie świadczy od razu o fałszywości informacji , ale pokazuje intencję autora, któremu zależy na skorzystaniu z popularności i wiarygodności oryginalnej strony. Podobnie jest w przypadku clickbaitów, czyli tytułów, które mają nas łatwo i szybko zainteresować. Czy zdarza Wam się, że po wejściu na główną stronę portalu wszędzie widzicie nagłówki w stylu "Nie uwierzysz, że...", po czym po kliknięciu w nie okazuje się, że w samym artykule nie ma nic niewiarygodnego? Często w takich sytuacjach nagłówek zdecydowanie różni się od treści artykułu , co może wprowadzać w błąd , dlatego tak ważne jest przeczytanie go do końca.

Każdy artykuł ma swojego autora lub kilku autorów. Często informacja o nim pojawia się na początku albo na końcu tekstu. Czasami informację o autorach znajdziecie w zakładce "O nas" lub w stopce. To ważne - w przypadku tworzenia fałszywych stron osoby , które za nimi stoją, nie chcą, aby ktokolwiek znał ich tożsamość. W przypadku , kiedy autor pojawił się i dodatkowo znacie jego nazwisko, możecie z większą ufnością podejść do tworzonych przez niego treści. Równie ważna jest data artykułu. Z darza się, że artykuły sprzed lat nabierają nowego życia, kiedy pewne tematy wracają do debaty publicznej, wtedy teksty udostępnia się na nowo, pomimo że sytuacja jest kompletnie inna.

Sama treść artykułu również może nam dać przydatne informacje na temat jego wiarygodności. Bardzo ważne są źródła informacji, które zostały w nim przedstawione. Kiedy mamy do nich link lub przypis łatwiej możemy sprawdzić , czy jest on prawdziwy. Ponadto , często w mediach pojawiają się cytaty osób , które są ekspertami lub mają swoją rolę w opisywanej historii. Jeśli znamy tę osobę lub możemy ją, lub jej cytat, łatwo wyszukać , artykuł staje się wiarygodniejszy.

Jeśli dana informacja wyda wam się fałszywa, a pojawiła się jedynie w social mediach bez odniesienia do strony internetowej , przydatne mogą stać się narzędzia, dzięki którym sprawdzicie wiarygodność zdjęć, filmów lub osób. Do sprawdzenia zdjęć przydatne jest odwrócone wyszukiwanie Google lub TinEye. Po wczytaniu zdjęcia pokażą wam się informacje , kiedy po raz pierwszy zostało użyte i na jakich stronach się pojawiło. Dzięki temu możecie stwierdzić, że zdjęcie użyte do ilustracji wczorajszych wydarzeń pochodzi sprzed kilku miesięcy. Do oceny wiarygodności filmów przydatna może być wtyczka InVid, a do sprawdzenia profilu w social media strona Stalk Scan. To ostatnie narzędzie to również przestroga, że wszystko, co przez lata umieszczamy w Internecie, może kiedyś zostać znalezione.

Jeśli nadal nie jesteście pewni, czy dana wiadomość jest fake newsem, sprawdźcie, czy ktoś już o tym napisał w komentarzu albo, czy organizacje fact-checkingowe, zawodowo się tym zajmujące, o tym napisały.

Wszystkie te rady sprowadzają się do jednej prostej zasady. Przy przeglądaniu I nternetu musimy być uważni. Nie możemy wierzyć we wszystko co zobaczymy i musimy kwestionować informacje wątpliwe. Jeśli nie polajkujecie fejkowego artykułu, nie udostępnicie go, napiszecie znajomemu w komentarzu, że artykuł jest podejrzany, będziemy o krok bliżej zwycięstwa w walce, której nie rozwiążą politycy, media, ani autorytety. Tylko my, świadomi obywatele możemy dołożyć swoją cegiełkę do walki z fake newsami, aby w przestrzeni publicznej była jedynie prawda. Dlatego zadanie jest proste, ale bardzo ważne - bądźcie krytyczni !

* https://www.wired.com/2017/02/veles-macedonia-fake-news/

Projekt realizowany w ramach środków Ambasady Stanów Zjednoczonych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Fraza "fake news" pojawia się wszędzie. Używają jej politycy, dziennikarze, użytkownicy internetu, pojawia się w mediach tradycyjnych. Co ona tak naprawdę znaczy? Czy wszystko, co nazywamy fake newsem, można zaliczyć do tej kategorii? Po co ktoś miałby tworzyć fałszywe informacje i jak nie dać się nabrać na fake news?

# data[].attributes.attachment_link.title
Akademia Fact-Checkingu - Akademia jest projektem realizowanym przez Stowarzyszenie Demagog, której celem jest dostarczanie młodym ludziom niezbędnej wiedzy o faktach oraz prawdziwych informacjach, którą możemy czerpać tylko z rzetelnych i wiarygodnych źródeł.

# data[].attributes.attachment_link.description
Akademia jest projektem edukacyjnym realizowanym przez Stowarzyszenie Demagog, adresowanym do młodzieży szkolnej i studentów. Przekazujemy młodym ludziom wiedzę o fake newsach oraz innych rodzajach manipulacji w Internecie. Dzielimy się swoim doświadczeniem w fact-checkingu i wspólnie rozwijamy krytyczne myślenie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Który z polityków najlepiej radzi sobie w cyfrowym świecie i czy możemy coś zrobić, żeby zobaczyć świat poza naszymi bańkami? Z Pawłem Matuszewskim, autorem książki „Cyberplemiona", rozmawia Natalia Sawka.
Natalia Sawka: Boty to nowe zjawisko?
Paweł Matuszewski: Nie, boty towarzyszą nam na Twitterze i Facebooku od kilku lat. Pierwsze badania na ten temat pojawiły się około 2010 roku. Są to fałszywe konta, programy komputerowe, które udają użytkowników. Zwykle nie mają zdjęcia. Ich nick niewiele mówi. Najczęściej lajkują lub udostępniają dalej czyjeś treści - dziennikarza, eksperta, polityka. Większość z nich raczej nie publikuje własnych wypowiedzi. Zdarza się jednak, że automatyczne działania na danym koncie zostaną wyłączone i do dyskusji włączy się prawdziwy człowiek.

Boty mogą też działać w sposób masowy i skoordynowany. Są wtedy połączone w sieci nazywane botnetami, których obecność zidentyfikowano np. podczas ostatnich wyborów prezydenckich w Rosji na portalu VKontakte.

Fake newsy, czyli biznes jak każdy inny
Dziennikarz „Gazety Wyborczej" Wojciech Czuchnowski pod koniec września ujawnił, że podczas kampanii wyborczej w 2015 roku z botów korzystał kandydat na prezydenta Andrzej Duda. Politycy kupują sobie lajki?
Tego nie wiemy. Dokumentacja dotyczyła obsługi strony internetowej. Za to coraz częściej widać, że jest to temat bardzo ważny. Państwowa Komisja Wyborcza chce, by działania botów używanych przez komitety wyborcze w kampanii były identyfikowane.
Na razie nikt się do nich nie przyznaje. A przecież widać, że politykom rośnie popularność w mediach społecznościowych.
Obywatele powinni jednak wiedzieć, czy to, co się dzieje w mediach społecznościowych, jest finansowane z publicznych pieniędzy i kto takie działania podejmuje.

Polityczne wojny na boty. Jak nie dać się ograć?
Łatwo stworzyć bota?
To nie jest zbyt skomplikowane. Najprostszy program można napisać praktycznie od zera w kilkanaście-kilkadziesiąt minut. Na te bardziej skomplikowane potrzeba oczywiście więcej czasu.
Politycy podążają za trendami. Wrzucają zdjęcia z konferencji prasowych na Facebooka, są aktywni na Twitterze podczas głosowania w Sejmie. Niektórzy wrzucają na Instagrama zdjęcia z wakacji albo ze śniadania w kawiarni. Wybory wygra ten, kto ma najwięcej lajków, komentarzy i udostępnień?

Jeszcze nikt nie przeprowadził rzetelnych badań, które mogłyby wprost potwierdzić lub ewentualnie zmierzyć taką zależność. Sieć jest globalna, a wybory mamy samorządowe. To, że jeden kandydat ma 200 tys., a drugi 150 tys. fanów, jeszcze nie znaczy, że ten pierwszy wygra. Janusz Korwin-Mikke ma ponad 700 tys. fanów na Facebooku, a w wyborach radzi sobie raczej słabo. Trzeba też pamiętać, że jest to efekt wieloletniej działalności, a nie kilku ostatnich tygodni.
Patryk Jaki czy Rafał Trzaskowski zaczęli fanów zdobywać całkiem niedawno. W mediach społecznościowych obserwuję mnóstwo kont trollujących przeciwników np. na Facebooku istnieją takie strony jak: „Trzaskowski jak Komorowski", „Warszawa przyjazna Ludzią" czy „Warszawska beka wyborcza". Obserwujesz to, co dzieje się przed wyborami?
Tak. Obecna kampania pokazuje, że prawa strona sporu politycznego lepiej sobie radzi z mediami społecznościowymi. Ci politycy potrafią dotrzeć do większej liczby osób, a ich zwolennicy z reguły lepiej wykorzystują okazję do ataku na przeciwnika. W Warszawie statystyki są ewidentnie na korzyść Patryka Jakiego, co, podkreślmy, jeszcze nie oznacza, że wygra wybory.
Dlaczego?

Obecna kampania pokazuje, że prawa strona sporu politycznego lepiej sobie radzi z mediami społecznościowymi.

Bardzo trudno przekładać statystyki na realne decyzje wyborców. Można badać na przykład, kto sobie lepiej radzi w sieci. Ewentualnie sprawdzić, kto więcej inwestuje pieniędzy, aby być dobrze widzianym w sieci. Nie wiadomo jednak, czy ci wszyscy użytkownicy zdecydują się w ogóle pójść do wyborów. Wśród nich mogą być osoby spoza Warszawy, to mogą być również dziennikarze lub osoby zawodowo zajmujące się polityką, którzy obserwują polityków, by być na bieżąco z tym, co się dzieje, mogą to też to być osoby niepełnoletnie, które nie mają praw wyborczych...
Albo boty...
Też. Ale nie należy ich działania wiązać od razu z komitetami wyborczymi. Mogą to być boty tworzone przez osoby całkiem niezależne, np. z ciekawości, dla przetestowania własnych umiejętności i sprawdzenia, co się stanie. Mogą być też tworzone przez zwolenników, którzy nie są powiązani formalnie z żadną opcją polityczną. Część z nich może być efektem działania obcych służb. A oprócz tego mamy zawodowych trolli, którzy za odpowiednią stawkę będą podejmować określone działania. Pole do manipulacji i dezinformacji jest naprawdę duże.

Labrador Patryka Jakiego. Jak się manipuluje za pomocą fake newsów
Boty przekłamują rzeczywistość, a fałszywe informacje przyciągają uwagę. W Europie trwają dyskusje, jak ograniczać fake newsy. W Wielkiej Brytanii powstał pomysł wprowadzenia podatku cyfrowego, pieniądze miałyby pójść na edukację. Zaś największe kary - do 50 mln euro - są w Niemczech, gdzie od początku roku obowiązuje ustawa wprowadzająca sankcje na wydawców, którzy nie reagują i nie usuwają fake newsów. W Irlandii dochody z reklam internetowych miałyby być obciążone podatkiem, a pieniądze przeznaczone na fundusz promujący tradycyjne dziennikarstwo. Niektórzy mówią, że to działa, inni obawiają się cenzury. Czy są może jakieś kraje, w których publiczne instytucje wykrywają fałszywe konta?
Miesiąc temu byłem na konferencji w Oksfordzie, gdzie kilka wystąpień zostało poświęconych botom. M.in. eksperci z Brazylii wskazali, że wszystkie boty użyte w tamtejszych wyborach to właściwie cyborgi, czyli automaty, które w dowolnym momencie mogą zostać zastąpione przez człowieka i reagować jak normalny użytkownik. To oczywiście utrudnia identyfikację takich kont, ale skoro udało się to wykryć, to nie jest to niemożliwe. Jest to jednak ciągły wyścig między tymi, którzy chcą dezinformować i sztucznie podbijać statystyki, a tymi, którzy próbują do tego nie dopuścić. Na razie zdają się wygrywać ci pierwsi. Jeśli chodzi o rolę instytucji publicznych, to pamiętajmy, że media społecznościowe są w rękach prywatnych. Zatem z samego faktu wykrycia fałszywych kont przez takie instytucje jeszcze niewiele wynika, jeśli nie współpracują one z tymi firmami.

Policja przyjechała na niemieckiego Facebooka
Wróćmy do wyborów samorządowych. Czy rzeczywiście młodzi rzadziej chodzą na wybory?
Tak, w Polsce mamy do czynienia z taką prawidłowością. Do pewnego poziomu, w okolicach 65-70. roku życia, wraz z wiekiem rośnie prawdopodobieństwo, że ktoś weźmie udział w wyborach. Sieć z kolei to miejsce, gdzie jest nadreprezentacja osób młodych. W trakcie ostatnich wyborów parlamentarnych konto na portalu społecznościowym miało 92 proc. osób w wieku 18-24 lata, 83 proc. w wieku 25-34 lata i 60 proc. w wieku 35-44 lata. Powyżej 45. roku życia mniej niż połowa osób ma takie konto. Wśród osób powyżej 65. roku życia to już 20 proc.

Niezależnie od tego, co dzieje się w mediach społecznościowych, to jednak wśród wyborców więcej jest tych, którzy nie śledzą na bieżąco kampanii w mediach społecznościowych. Badania CBOS-u z zeszłego roku pokazują, że tylko 5 proc. ogółu Polaków traktuje Facebooka jako główne źródło informacji o polityce i współczesnych wydarzeniach w Polsce i na świecie.
Mało.
W latach 90. z internetem wiązano głębokie nadzieje. Wiemy, że zmodyfikował koszty dojścia do informacji publicznej, ponieważ jest relatywnie tani i łatwo dostępny. Dzięki niemu nikt nie musi codziennie kupować gazet, a przecież wydatek rzędu kilku złotych dziennie na prasę to koszt, na który często nie może sobie pozwolić osoba zarabiająca minimalną pensję. Wraz z pojawieniem się mediów społecznościowych pojawiła się nadzieja, że ludzie będą mogli ze sobą rozmawiać, wymieniać się doświadczeniami, a wraz z tym otworzy się olbrzymia przestrzeń do dyskusji. Częściowo te nadzieje zostały zrealizowane. Ludzie dowiedzieli się o Arabskiej Wiośnie z Facebooka, ale to też Facebook jako medium odegrał w tym wydarzeniu istotną rolę. Licznie udostępniane bardzo emocjonalne zdjęcia i filmy zmobilizowały innych do wyjścia na ulice i protestu.

Verhofstadt: Facebook jak Kościół w średniowieczu
Czy jest coś niebezpiecznego w mediach społecznościowych?
W skrócie manipulacja, dezinformacja, brak świadomości tego, czym są statystyki pod postami i tweetami oraz zamknięcie się w kokonie informacyjnym. Badania pokazują, że liczba polubień może mieć większą wartość w ocenie wiarygodności informacji niż źródło, z którego ta informacja pochodzi. Stąd już prosta droga do rozprzestrzeniania się kłamliwych treści.

Badania pokazują, że liczba polubień może mieć większą wartość w ocenie wiarygodności informacji niż źródło, z którego ta informacja pochodzi.

Kolejna kwestia jest taka, że osoby posiadające przekonania niepoparte żadną wiedzą naukową mogą łatwo się odnaleźć, policzyć i utwierdzić w tym, że mają rację, skoro tysiące albo nawet miliony innych ludzi myśli tak samo jak oni. Zmiany dotyczą też odbioru treści. Czytając gazetę albo oglądając serwis informacyjny w telewizji, natrafiamy na tematy, którymi sami z siebie byśmy się nie zainteresowali. Tymczasem media społecznościowe umożliwiają wybór tylko tego, co nas interesuje. Nawet jeśli nie robimy tego celowo, to algorytmy będą starały się podsuwać nam treści, które uznają za interesujące dla nas na podstawie naszej aktywności.
Żyjemy w bańkach. Przestajemy dyskutować z osobami o innych poglądach. Przenosimy się na grupy, gdzie spotkamy ludzi, którzy myślą to samo, co my, jedzą to samo, co my i lubią te same memy, co my.
Dla demokracji potrzebny jest pewien wspólny dla obywateli zbiór doświadczeń. Demokracja to też dialog, ale żeby zrozumieć drugą stronę, trzeba wiedzieć, co ma do powiedzenia i na jakich argumentach opiera swoje przekonania. W mediach społecznościowych im bardziej jesteśmy aktywni, tym mocniej działają algorytmy i tym mniejsze prawdopodobieństwo, że trafimy na wiadomości, które nas nie interesują, w tym na niezgodne z naszymi poglądami. Zresztą media społecznościowe bardzo nam ułatwiają unikanie tego, co nas nie interesuje lub czego nie chcemy widzieć. Wystarczy te treści zablokować, odlajkować stronę, usunąć kogoś ze znajomych itp.

Sami wyprodukowaliśmy miliony medialnych analfabetów
Podobnie jest z polityką?
Jeśli pojawi się informacja, że wizyta Andrzeja Dudy w Australii była sukcesem, to osoba nieprzychylna prezydentowi taką informacje pewnie ominie. Algorytmy na Facebooku śledzą również czas, jaki spędzamy pod jakimś postem. Jeśli taka sytuacja się będzie powtarzać, to po prostu tego typu treści będą coraz rzadziej wyświetlane. Można to jednak wykorzystać do poszerzania swoich horyzontów. Jeśli będziemy korzystać z wielu zróżnicowanych światopoglądowo źródeł, to algorytm będzie nam to wszystko dostarczał. Tylko, że tak prawie nikt nie robi. Gdy badałem w 2017 roku polubienia na Facebooku, okazało się, że około 68 proc. użytkowników lajkuje posty publikowane tylko przez jedno źródło wiadomości o polityce i aktualnych wydarzeniach. Rekordzista lajkował posty z 22 stron mediów, partii lub liderów partyjnych, ale to wyjątek.
Politycy przenieśli się do cyfrowych rzeczywistości?
W polskiej polityce najlepiej chyba sobie z tym radzi Robert Biedroń. On faktycznie pyta użytkowników o ważne kwestie związane z miastem czy polityką i wprowadza elementy dyskusji, służące budowaniu wirtualnej społeczności. Większość polityków i partii raczej udostępnia zdjęcia oraz pisze, co udało im się zrobić. Tak jakby Facebook lub Twitter były słupami ogłoszeniowymi. Nie wchodzą w dialog, przez co też wiele tracą.

Żołnierze POPiS-u znów byli głupi, czyli pomyśl, zanim poszerujesz
Są też tacy, którzy łączą świat polityki z lajfstajlem. Szef Rady Europejskiej Donald Tusk niedawno spotkał się z Bono, by rozmawiać o Konstytucji RP. Inni natomiast obrażają się na „atakujących" użytkowników i ich blokują. W styczniu 2017 roku rzeczniczka PiS Beata Mazurek zablokowała na Twitterze redakcję OKO.Press. Z kolei Donald Trump dostał sądowy zakaz blokowania ludzi, bo to narusza ich prawo do wolności słowa, ale też dostępu do informacji publicznej. W Polsce sądy nie zajmują się takimi sprawami.
W odniesieniu do Donalda Trumpa niektórzy złośliwie mówią o twittokracji. W Polsce politycy również ważne decyzje ogłaszają przez media społecznościowe (np. Robert Biedroń o zainicjowaniu nowego ruchu), ale to nie to samo, co prowadzenie za ich pomocą polityki. W naszym kraju znaczna część decyzji jest komunikowana na konferencjach prasowych. Dziennikarze mogą również kierować pytania do rzeczników prasowych.
Tyle że na odpowiedź czekają dwa tygodnie albo i dłużej lub w ogóle jej nie dostają. W 2015 roku przeanalizowałeś 750 tys. użytkowników, grupując ich na sympatyków różnych partii. Analizowałeś ich zachowania oraz przekonania na Facebooku. Zauważyłeś, że użytkownicy grupują się w cyberplemiona, czyli homogeniczne i wrogo nastawione do siebie społeczności, co w konsekwencji rodzi podziały społeczne.
Zgadza się. Pokazałem, że użytkownicy w wyniku interakcji na Facebooku utrwalają swoje przekonania. W książce ukazuję mechanizmy, które do tego prowadzą. Nie jest to proste. Trzeba wziąć pod uwagę między innymi architekturę Facebooka, czyli to, jakie daje możliwości i które działania są mniej, a które bardziej wymagające dla użytkowników. Np. polubienie posta znajomego jest łatwiejsze niż wyrażenie wobec niego sprzeciwu. To drugie wymaga komentarza, ale to już zajmuje więcej czasu, bo trzeba go przemyśleć i jeszcze napisać. A taka odpowiedź może spowodować, że znajomy się obrazi, więc pojawia się pytanie, czy warto ryzykować dobrą relację. W konsekwencji pod postami pojawia się więcej polubień niż głosów krytyki, a więc znajomy może odnieść wrażenie, że jego przekonania są słuszne. W książce pokazuję, że podziały, które się tworzą, są konsekwencją sytuacji, w jakiej znaleźli się użytkownicy, logiki, którą się kierują, a także ich emocji.

Postprawda w służbie ruchu antyszczepionkowego
Moja znajoma zmieniła płeć na Facebooku. Po jakimś czasie przestały jej się wyświetlać reklamy z kremem do rąk, a zaczęły pokazywać oferty samochodów i motocykli. Może trzeba założyć sobie dwa konta - jedno do obserwowania treści lewicowych, a drugie do prawicowych? Jak chronić się przed zamknięciem w bańce informacyjnej?
Powinniśmy być świadomi algorytmów i konsekwencji naszych wyborów. Jeśli chcemy być obywatelami, którzy śledzą różne wydarzenia, poznają argumenty wszystkich stron politycznego sporu, to rzetelnie o to dbajmy. Jeśli widzimy, że dzisiaj nam się nie wyświetlił post z gazety X lub Y, wejdźmy sami na te strony i sprawdźmy, o czym tam pisano. Algorytmy nie mają za zadanie nas ograniczać, a jedynie dostarczać treści, które się nam podobają. Jeśli będziemy dbali o to, aby były zróżnicowane, to jest szansa, że takie też będziemy dostawać. Wszystko jednak zależy od tego, czy podejmiemy taki wysiłek.

Przegalińska: Na Facebooku wszyscy jesteśmy darmowymi pracownikami

**
Paweł Matuszewski - absolwent socjologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Doktorat z socjologii obronił w Collegium Civitas w Warszawie. Obecnie adiunkt w Katedrze Instytucji i Zachowań Politycznych oraz kierownik Zakładu Socjologii Polityki w Instytucie Politologii UKSW. Autor monografii Logika przekonań społecznych oraz kilkudziesięciu artykułów z zakresu socjologii polityki, socjologii internetu, socjologii opinii publicznej, socjologii gospodarki i metodologii badań społecznych. Członek kolegium redakcyjnego czasopisma „Politologia", „Energetyka-Społeczeństwo-Polityka" oraz „Uniwersyteckiego Czasopisma Socjologicznego", a także przewodniczący Zarządu Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Książka Cyberplemiona. Analiza zachowań użytkowników Facebooka w trakcie kampanii parlamentarnej ukazała się we wrześniu nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN.

# data[].attributes.attachment_link.description
Który z polityków najlepiej radzi sobie w cyfrowym świecie i czy możemy coś zrobić, żeby zobaczyć świat poza naszymi bańkami? Z Pawłem Matuszewskim, autorem książki „Cyberplemiona", rozmawia Natalia Sawka. Natalia Sawka: Boty to nowe zjawisko? Paweł Matuszewski: Nie, boty towarzyszą nam na Twitterze i Facebooku od kilku lat.

# data[].attributes.headline
Rozpoznawanie manipulacji w  wypowiedziach polityków

# data[].attributes.subject
Rozpoznawanie manipulacji w  wypowiedziach polityków

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jesteśmy pierwszą organizacją factcheckingową w Polsce

Wybierz temat

Pokaż wyniki

Brak wyników do wyświetlenia

Pokaż wyniki

Prawda

Wypowiedź uznajemy za zgodną z prawdą, gdy:

istnieją dwa wiarygodne i niezależne źródła (lub jedno, jeśli jest jedynym adekwatnym z punktu widzenia kontekstu wypowiedzi) potwierdzające zawartą w wypowiedzi informację,

zawiera najbardziej aktualne dane istniejące w chwili wypowiedzi,

dane użyte są zgodnie ze swoim pierwotnym kontekstem.

Sprawdź metodologię

Częściowy fałsz

Wypowiedź uznajemy za częściowy fałsz, gdy:

zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,

rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.

Sprawdź metodologię

Fałsz

Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:

nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,

jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.

Sprawdź metodologię

Manipulacja

Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:

pominięcie ważnego kontekstu,

wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,

wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),

używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,

wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,

pozamerytoryczne sposoby argumentowania.

Sprawdź metodologię

Nieweryfikowalne

Wypowiedź uznajemy za nieweryfikowalną, gdy:

jest niemożliwa do weryfikacji w żadnym dostępnym źródle,

odnosi się do źródeł przestarzałych, na podstawie których nie można stawiać osądów dotyczących teraźniejszości,

dotyczy danych szacunkowych, obarczonych dużą dozą niepewności, zawiera stwierdzenia nieprecyzyjne lub zbyt ogólnikowe,

z innych obiektywnych przyczyn jest niemożliwa do weryfikacji.

Sprawdź metodologię

Pokaż wyniki

Prezydenckie

Organizowane co 5 lat wybory najwyższego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej.

Parlamentarne

Organizowane co 4 lata wybory do Sejmu i Senatu.

Samorządowe

Organizowane co 5 lat wybory władz lokalnych.

Do Parlamentu Europejskiego

Organizowane co 5 lat wybory przedstawicieli Polski w europarlamencie.

Parlamentarne 2023

Pokaż wyniki

Brak wyników do wyświetlenia

Sprawdź, w jaki sposób edukujemy

Uczymy krytycznego podejścia do treści publikowanych w internecie i mediach społecznościowych

Szkolenia dla dziennikarzy

Docieraj do źródła prawdy

Odporni na dezinformację. Warsztaty z fact-checkingu dla mediów lokalnych

Razem z Google News Initiative rozpoczęliśmy rekrutację do cyklu warsztatów dla dziennikarek i dziennikarzy lokalnych mediów. Celem programu szkoleniowego jest udzielenie lokalnym ośrodkom medialnym wsparcia w walce z dezinformacją przed wyborami parlamentarnymi.

Uczymy, jak odróżniać prawdę od fałszu

Akademia Fact-checkingu to flagowy projekt edukacyjny Stowarzyszenia Demagog. Od pięciu lat prowadzimy stacjonarne oraz wirtualne warsztaty i szkolenia, w trakcie których wyjaśniamy, w jaki sposób wyszukiwać i weryfikować informacje, oceniać wiarygodność źródeł, a także korzystać z użytecznych narzędzi online w walce z fake newsami.

Zdobądź nowe umiejętności

Naucz się z nami rozpoznawać fałszywe informacje i wiarygodne źródła informacji. Wykorzystując nasze wieloletnie doświadczenie przygotowaliśmy dla Ciebie kursy online. Dzięki nim wyłapiesz fakty w sieci i nie dasz się wprowadzić w błąd. Zarejestruj się na naszej platformie już dziś!

Czy wiesz, gdzie zadzwonić, jeśli zaginie Twoje dziecko?

Co dwie minuty w Europie dochodzi do zaginięcia dziecka, oznacza to 250 000 zaginięć każdego roku. Dlatego rozpoczynamy współpracę z Fundacją ITAKA, nawiązaną dzięki wsparciu federacji Missing Children Europe i Unii Europejskiej. Naszym celem jest promocja numeru 116 000 oraz budowanie większej świadomości związanej z zaginięciami dzieci.

Nie daj się wkręcić w fake newsy

Zagraj w edukacyjną grę przygotowaną przez nasz zespół i uodpornij się na fake newsy. Jak to działa? Poznaj kilka wskazówek, które pomogą Ci odróżniać fałszywe informacje od prawdziwych. A później, sprawdź się! Wybierz kategorię tematyczną i zagraj w nasz quiz.

Razem przeciw dezinformacji

W rocznicę wybuchu wojny w Ukrainie rozpoczęliśmy kampanią edukacyjną na temat rozpowszechnianych manipulacji i fake newsów, jakie przez rok działań wojennych przeniknęły do polskiej przestrzeni publicznej. Nie bądź bezkrytycznym odbiorcą fake newsów! Poznaj techniki manipulacji wykorzystywane przez Rosję.

Posłuchaj podcastu Demagoga

Skip to content

Zgłoś błąd w tekście

Poniższy tekst zawiera błąd:

202212141500
202311160807
202212212259

# data[].attributes.attachment_link.title
DEMAGOG - fakty są najważniejsze! Weryfikujemy i kontrolujemy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy pierwszą w Polsce organizacją fact-checkingową. Sprawdzamy wypowiedzi polityków. Walczymy z fake news. Edukujemy. #FactCheck

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Google wraz z serwisem Schema.org w październiku zeszłego roku podjęli próbę wyjścia naprzeciw manipulacji informacją i szerzenia się tzw. „fake newsów" w internecie. Kampania Donalda Trumpa była wówczas gorącym tematem mediów. Objęcie przez ww. kandydata urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych wyraźnie zwiększyło falę dezinformacji w sieci na globalną skalę. Nasycany „fake newsami", przeinaczeniami i nadinterpretacją informacji internet stał się znakomitym polem testowym dla funkcjonowania systemu fact-checking. Wystarczyło pół roku, aby narzędzie to zostało wysoko ocenione przez Google.

Wielostronne zainteresowanie korzystaniem z narzędzia weryfikacji rzetelności informacji i zapotrzebowanie na nie spowodowały, że Google wdraża swój system do sprawdzania wiadomości i wyników wyszukiwania na całym świecie we wszystkich językach.

Działanie funkcji fact-checking w praktyce wygląda tak, że opracowany przez Schema.org schemat ClaimReview Markup na podstawie algorytmu sprawdza czy artykuł jest napisany zgodnie z prawdą. Użytkownik natychmiast otrzymuje odnośnik do zweryfikowanej informacji oraz poznaje ocenę stopnia jej wiarygodności. Praktyczny przewodnik po Schema.org oferujątwórcy bloga performancemedia.

Do udziału w swoim projekcie Google zaprasza światowych wydawców i organizacje. Obok BBC, CNN, The Guardian, The New York Times i Associated Press moderacji i weryfikacji publikowanych informacji w sieci podjęło się już 110 organizacji. Wśród nich jest polskie Stowarzyszenie Demagog, którego misją jest, jak czytamy na oficjalnej stronie organizacji: działanie na rzecz poprawy jakości debaty publicznej w Polsce (...).
Czytaj też: Polska policja łapie przestępców za Torem [WYWIAD]
2 kwietnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień fact-checkingu. W Polsce wydarzenie z tej okazji zorganizowało Stowarzyszenie Demagog (które świętowało w tym czasie także 1 rocznicę powstania portalu i 3 rocznicę utworzenia zespołu) wspólnie z Fundacją ePaństwo. Główną instytucją, zrzeszającą do współpracy organizacje z całego świata na rzecz fact-checkingu jest Instytut medioznawczy Poynter, mający swoją siedzibę w Sankt-Petersburgu na Florydzie.

Należy dodać, że Google jest wspierany przez Yahoo i Microsoft. W wyszukiwarkach tych portali internetowych znajdziemy artykuły oznaczone tagiem Google fact-checking.

Oprócz tego, Google bierze pod uwagę, iż skuteczność funkcji fact-checkingu jest w pełni uzależniona od rzetelności i kompetentności jej „weryfikatorów". Nawet jeśli mogą oni posługiwać się oferowaną przez Google opcją ClearReview Markup, służącą do zgłaszania swoich uwag to trzeba pamiętać, że czynnik ludzki zawsze będzie stanowić ryzyko.

Należy wspomnieć, że Facebook wcześniej ogłosił uruchomienie specjalnej, dostępnej w 14 krajach funkcji, która ma na celu pomóc użytkownikom odróżnić tzw. „fake news" od prawdziwych informacji. Użytkownicy od kilku miesięcy mogą zgłaszać wiadomości, które wydają się im nieprawdziwe.

Otylia Bieniek

# data[].attributes.attachment_link.title
Fact checking metodą Google na fake news. Nowe narzędzie giganta

# data[].attributes.attachment_link.description
Google poinformował o uruchomieniu funkcji fact-checkingu. System, mający na celu w prosty sposób pomagać użytkownikom w weryfikacji wyszukiwanych informacji, jeszcze pół roku temu miał obejmować tylko wiadomości Google i funkcjonować jedynie w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Jak się okazuje, nowe narzędzie zyskało zasięg globalny.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jesteśmy pierwszą organizacją factcheckingową w Polsce

Wybierz temat

Pokaż wyniki

Brak wyników do wyświetlenia

Pokaż wyniki

Prawda

Wypowiedź uznajemy za zgodną z prawdą, gdy:

istnieją dwa wiarygodne i niezależne źródła (lub jedno, jeśli jest jedynym adekwatnym z punktu widzenia kontekstu wypowiedzi) potwierdzające zawartą w wypowiedzi informację,

zawiera najbardziej aktualne dane istniejące w chwili wypowiedzi,

dane użyte są zgodnie ze swoim pierwotnym kontekstem.

Sprawdź metodologię

Częściowy fałsz

Wypowiedź uznajemy za częściowy fałsz, gdy:

zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,

rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.

Sprawdź metodologię

Fałsz

Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:

nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,

jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.

Sprawdź metodologię

Manipulacja

Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:

pominięcie ważnego kontekstu,

wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,

wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),

używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,

wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,

pozamerytoryczne sposoby argumentowania.

Sprawdź metodologię

Nieweryfikowalne

Wypowiedź uznajemy za nieweryfikowalną, gdy:

jest niemożliwa do weryfikacji w żadnym dostępnym źródle,

odnosi się do źródeł przestarzałych, na podstawie których nie można stawiać osądów dotyczących teraźniejszości,

dotyczy danych szacunkowych, obarczonych dużą dozą niepewności, zawiera stwierdzenia nieprecyzyjne lub zbyt ogólnikowe,

z innych obiektywnych przyczyn jest niemożliwa do weryfikacji.

Sprawdź metodologię

Pokaż wyniki

Prezydenckie

Organizowane co 5 lat wybory najwyższego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej.

Parlamentarne

Organizowane co 4 lata wybory do Sejmu i Senatu.

Samorządowe

Organizowane co 5 lat wybory władz lokalnych.

Do Parlamentu Europejskiego

Organizowane co 5 lat wybory przedstawicieli Polski w europarlamencie.

Parlamentarne 2023

Pokaż wyniki

Brak wyników do wyświetlenia

Sprawdź, w jaki sposób edukujemy

Uczymy krytycznego podejścia do treści publikowanych w internecie i mediach społecznościowych

Szkolenia dla dziennikarzy

Docieraj do źródła prawdy

Odporni na dezinformację. Warsztaty z fact-checkingu dla mediów lokalnych

Razem z Google News Initiative rozpoczęliśmy rekrutację do cyklu warsztatów dla dziennikarek i dziennikarzy lokalnych mediów. Celem programu szkoleniowego jest udzielenie lokalnym ośrodkom medialnym wsparcia w walce z dezinformacją przed wyborami parlamentarnymi.

Uczymy, jak odróżniać prawdę od fałszu

Akademia Fact-checkingu to flagowy projekt edukacyjny Stowarzyszenia Demagog. Od pięciu lat prowadzimy stacjonarne oraz wirtualne warsztaty i szkolenia, w trakcie których wyjaśniamy, w jaki sposób wyszukiwać i weryfikować informacje, oceniać wiarygodność źródeł, a także korzystać z użytecznych narzędzi online w walce z fake newsami.

Zdobądź nowe umiejętności

Naucz się z nami rozpoznawać fałszywe informacje i wiarygodne źródła informacji. Wykorzystując nasze wieloletnie doświadczenie przygotowaliśmy dla Ciebie kursy online. Dzięki nim wyłapiesz fakty w sieci i nie dasz się wprowadzić w błąd. Zarejestruj się na naszej platformie już dziś!

Czy wiesz, gdzie zadzwonić, jeśli zaginie Twoje dziecko?

Co dwie minuty w Europie dochodzi do zaginięcia dziecka, oznacza to 250 000 zaginięć każdego roku. Dlatego rozpoczynamy współpracę z Fundacją ITAKA, nawiązaną dzięki wsparciu federacji Missing Children Europe i Unii Europejskiej. Naszym celem jest promocja numeru 116 000 oraz budowanie większej świadomości związanej z zaginięciami dzieci.

Nie daj się wkręcić w fake newsy

Zagraj w edukacyjną grę przygotowaną przez nasz zespół i uodpornij się na fake newsy. Jak to działa? Poznaj kilka wskazówek, które pomogą Ci odróżniać fałszywe informacje od prawdziwych. A później, sprawdź się! Wybierz kategorię tematyczną i zagraj w nasz quiz.

Razem przeciw dezinformacji

W rocznicę wybuchu wojny w Ukrainie rozpoczęliśmy kampanią edukacyjną na temat rozpowszechnianych manipulacji i fake newsów, jakie przez rok działań wojennych przeniknęły do polskiej przestrzeni publicznej. Nie bądź bezkrytycznym odbiorcą fake newsów! Poznaj techniki manipulacji wykorzystywane przez Rosję.

Posłuchaj podcastu Demagoga

Skip to content

Zgłoś błąd w tekście

Poniższy tekst zawiera błąd:

202212141500
202311160807
202212212259

# data[].attributes.attachment_link.title
DEMAGOG - fakty są najważniejsze! Weryfikujemy i kontrolujemy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy pierwszą w Polsce organizacją fact-checkingową. Sprawdzamy wypowiedzi polityków. Walczymy z fake news. Edukujemy. #FactCheck

# data[].attributes.attachment_link.title
Fake newsy - jak je rozpoznawać i jak nie dać się fałszywym informacjom?

# data[].attributes.attachment_link.description
Często dostaję pytania o to, jak weryfikuję informacje i sprawdzam ich źródła. Uznałem, że odpowiedź na nie jest warta bardziej szczegółowego przedstawienia w osobnym artykule na blogu. Będzie to właściwie swego rodzaju instrukcja o tym, jak ustrzec się przed fake newsami (fałszywymi wiadomościami, które przedstawiają nieprawdziwe lub mocno zmanipulowane dane) i generalnie zmyślonymi informacjami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Internet zalały zdjęcia mające rzekomo pochodzić z tragedii samolotu indonezyjskich linii Lion Air. Dokumentują jednak inne wydarzenia. Tysiące ludzi nabierają się i przesyłają fałszywki dalej.

(PAP/EPA, Fot: MADE NAGI)
Samolot z nazwą linii lotniczej z Indonezji tonie w morzu. Między innymi takie ujęcia pojawiły się w mediach społecznościowych niedługo po tym, jak Boeing runął do wody po starcie z Dżakarty. Dołączone do nich opisy nie pozostawiały wątpliwości - to zdjęcia JT610.

Nic jednak bardziej mylnego. Perfidni rozsiewy fake newsów wykorzystali tragedię, by wprowadzić szum informacyjny.

Zdjęcie samolotu unoszącego się na wodzie pokazuje inne wydarzenie. Chodzi o awaryjne wodowanie samolotu w 2013 roku na Bali. Nikt wtedy nie zginął, 45 osób odniosło obrażenia. Fałszerstwo było tym łatwiejsze, że sprawa również dotyczyła maszyny Lion Air.

Twitter

Dokładnie taki sam problem jest z kolejnym zdjęciem. Ono także miało ilustrować poniedziałkową katastrofę. Jednak podobnie jak wcześniejsze pochodzi z 2013 roku z Bali.

Facebook.com

Jeszcze bezczelniejszym oszustwem jest następna fotografia. Rozchodzi się w sieci jako fotografia dziecka uratowanego z katastrofy samolotu. W rzeczywistości nie przeżyła ani jedna ze 189 osób podróżujących JT610. A zdjęcie dokumentuje akcję ratowniczą po wypadku promu w Indonezji w 2017 roku

W sieci krąży także fałszywe nagranie. Pokazuje rzekomo wnętrze Boeinga na chwilę przed katastrofą. Indonezyjskie ministerstwo transportu zdementowało te informacje.

W rzeczywistości wideo pochodzi z pokładu innego samolotu. Rejs oznaczony był symbolem JT353. Maszyna wpadła w poważne turbulencje, wylądowała jednak bezpiecznie.
Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fałszywe zdjęcia z katastrofy JT610 plenią się w sieci. Nie wierz im

# data[].attributes.attachment_link.description
Internet zalały zdjęcia mające rzekomo pochodzić z tragedii samolotu indonezyjskich linii Lion Air. Dokumentują jednak inne wydarzenia. Tysiące ludzi nabierają się i przesyłają fałszywki dalej. (PAP/EPA, Fot: MADE NAGI) Samolot z nazwą linii lotniczej z Indonezji tonie w morzu. Między innymi takie ujęcia pojawiły się w mediach społecznościowych niedługo po tym, jak Boeing runął do wody po starcie z Dżakarty.

# data[].attributes.headline
Sprawdź dane domeny i datę jej rejestracji

# data[].attributes.subject
Sprawdź dane domeny i datę jej rejestracji

# data[].attributes.attachment_link.title
Kto jest właścicielem Twojej domeny? - whois.intensys.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprawdź, kto jest właścicielem Twojej domeny, gdzie została zarejestrowana, z jakich korzysta serwerów DNS i czy znajdujesz się na jednej z popularnych list antyspamowych!

# data[].attributes.headline
Beata Biel - Nie uwierzycie w co ludzie uwierzyli - EduMocOnline 2017

# data[].attributes.subject
Beata Biel - Nie uwierzycie w co ludzie uwierzyli - EduMocOnline 2017

# data[].attributes.attachment_link.title
Beata Biel - Nie uwierzycie w co ludzie uwierzyli - EduMocOnline 2017

# data[].attributes.headline
Sprawdzanie zdjęć - pierwsza publikacja i liczba publikacji

# data[].attributes.subject
Sprawdzanie zdjęć - pierwsza publikacja i liczba publikacji

# data[].attributes.attachment_link.description
TinEye is an image search and recognition company. We are experts in computer vision, pattern recognition, neural networks, and machine learning.

# data[].attributes.attachment_link.title
Action Reporter Tool | Amnesty International USA

# data[].attributes.attachment_link.title
Email Checker - Verify Email Address Online

# data[].attributes.attachment_link.description
Email Checker is a free email verification tool. It helps you validate any email address online for free. Check if mailbox really exists.

# data[].attributes.headline
Wyszukaj osobę w mediach społecznościowych

# data[].attributes.subject
Wyszukaj osobę w mediach społecznościowych

# data[].attributes.attachment_link.title
Pipl | The world’s #1 source for digital identity and trust data

# data[].attributes.attachment_link.description
Pipl is a provider of identity solutions. We aim to provide the best identity information to organizations in order to ensure that trustworthy people can be trusted.

# data[].attributes.headline
Sprawdzanie, jak wyglądała dana strona internetowa w przeszłości

# data[].attributes.subject
Sprawdzanie, jak wyglądała dana strona internetowa w przeszłości

# data[].attributes.attachment_link.description
The Wayback Machine is an initiative of the Internet Archive, a 501(c)(3) non-profit, building a digital library of Internet sites and other cultural artifacts in digital form. Other projects include Open Library & archive-it.org.

# data[].attributes.headline
Profil i aktywność użytkowników na Facebooku

# data[].attributes.subject
Profil i aktywność użytkowników na Facebooku

# data[].attributes.attachment_link.title
Facebook Scanner - All 'public' info Facebook doesn't show you

# data[].attributes.attachment_link.description
The #1 stalking tool - 100% free and anonymous!

# data[].attributes.attachment_link.title
Z fake newsami (raczej) nie wygramy. Obwiń za to swój mózg

# data[].attributes.attachment_link.title
Atomówki | Fałszywe wiadomości | Cartoon Network

# data[].attributes.attachment_link.title
How Fact Checking Works...And Why It's So Important

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fake news, czy rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji w dobie cyfrowego dostępu do treści bardzo częsty proceder. Walka z nim nie jest niestety taka łatwa. Najwięksi gracze na rynku starają się ograniczyć rozpowszechnianie tego typu tworów na wszelkie sposoby - także z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Fake news, czy mowa nienawiści w internecie nie znikną z dnia na dzień, ale być może z czasem uda się zmniejszyć ten problem do tego stopnia, że nie będzie on stanowić realnego zagrożenia dla nas samych. WhatsApp postanowił wziąć sprawy w swoje ręce i wprowadzić narzędzia uniemożliwianie rozpowszechnianie informacji na szeroką skalę stosując bardzo proste rozwiązanie - ograniczenie możliwości przekazywania wiadomości.

Wydawać by się mogło, że przekazywanie wiadomości od jednej osoby/grupy do drugiej osoby/grupy pozwala usprawnić komunikację. Niewątpliwie tak jest. Niestety jest to też świetny sposób na rozpowszechnianie tak zwanych fake news, czyli informacji nieprawdziwych, które raz wrzucone do sieci żyją własnym życiem i często są postrzegane jako rzetelne i prawdziwe opisy sytuacji, które w rzeczywistości są zupełnie inne.

WhatsApp znów walczy z Fake News

WhatsApp już w zeszłym roku zapowiedziało walkę z rozpowszechnianiem fałszywych informacji. Początkowo tylko w Indiach, gdzie dochodziło do sporych nadużyć i bardzo niebezpiecznych zdarzeń. Dziś przedstawiciele Facebook odpowiedzialni za komunikator poinformowali o wdrożeniu ograniczenia na całym świecie. Pierwotnie WhatsApp pozwalał na przekierowanie jednej wiadomości do 256 osób. W zeszłym roku liczba ta została ograniczona do 20, a we wspomnianych już Indiach nałożone zostały ograniczenia do 5 przekierowań. I to właśnie to ostatnie rozwiązanie trafiło dziś do reszty świata. Tego typu zmiany mają pozytywnie wpłynąć na ograniczenie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji i plotek mogących narażać osoby trzecie.

Ograniczenia te, choć w mojej ocenie bardzo słuszne, nie wyeliminują tego zjawiska. Wystarczy popatrzeć na liczby. W chwili obecnej, przy ograniczeniu 5 przekierowań, jedna osoba może przesłać jedną wiadomość do grup, w których maksymalnie może być 256 członków. A to daje nam maksymalny zasięg 1280 osób tylko dla jednej wiadomości.

Zmiany polegające na ograniczeniu przekazywania wiadomości w komunikatorze WhatsApp mają obowiązywać od dnia dzisiejszego, jednak jak to zawsze bywa, nie u każdego użytkownika te zmiany pojawią się w jednocześnie.

# data[].attributes.attachment_link.title
WhatsApp walczy z Fake Newsami i wprowadza kolejne ograniczenia - AntyApps

# data[].attributes.attachment_link.description
Fake news, czy rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji w dobie cyfrowego dostępu do treści bardzo częsty proceder. Walka z nim nie jest niestety taka łatwa. Najwięksi gracze na rynku starają się ograniczyć rozpowszechnianie tego typu tworów na wszelkie sposoby - także z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

# data[].attributes.attachment_link.title
WhatsApp 'deleting 2m accounts a month' to stop fake news

# data[].attributes.attachment_link.description
App launches paper on 'stopping abuse' in India, home to more than 200m of its users

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aby walczyć ze zjawiskiem fake news, niektóre firmy wcale nie stawiają na technologię, ale zwracają się ku starej dobrej metodzie: wykorzystaniu pracy ludzi. Była o tym mowa podczas organizowanej przez amerykańskiego Business Insider konferencji Ignition.

W ostatnich latach zjawisko rozpowszechniania się dezinformacji zyskało na sile dzięki powstaniu takich platform internetowych jak Facebook i Google.

Jak firmy walczą z fake news

Technologiczni giganci są często krytykowani za to, że pozwalają na rozwój fake newsów. W końcu zareagowali na ten problem, modyfikując swoją technologie, by wyeliminować fałszywe wiadomości. Jednocześnie cały czas utrzymują systemy, które pozwalają na to, by się rozprzestrzeniały.

Są jednak organizacje, które mają odmienne podejście niż Facebook czy Google. Unikają algorytmów, koncentrując się na działaniach ludzi.

W poniedziałek na konferencji Ignition w Nowym Jorku Darren Laybourn z Microsoftu i Gordon Crovitz z NewsGuard mówili o strategiach ich organizacji dotyczących walki ze zjawiskiem fake news.

Dzięki temu MSN czytelnikom oferuje informacje z różnych perspektyw, a serwisy informacyjne są uprzednio sprawdzane przez zespół Microsoftu.

- Myślę, że wykonujemy naprawdę dobrą robotę - powiedział Laybourn - W ciągu ostatnich czterech lat przekazaliśmy 700 mln dol. wydawcom... doszliśmy do modelu, w którym nie mamy żadnych własnych treści, po prostu dystrybuujemy informacje.

Jest to podejście zupełnie odmienne od tego, jakie ma Facebook, gdzie każdy może się dzielić z innymi wszystkim. Natomiast dzięki kuracji treści o wiele trudniej jest zostać oszukanym przez nieuczciwych wydawców.

NewsGuard monitoruje treści od wydawców i ocenia ich wiarygodność

Tymczasem Crovitz, były wydawca "The Wall Street Journal" (i członek zarządu Business Insidera), jest współzałożycielem serwisu NewsGuard. Ocenia on wiadomości z różnych serwisów na podstawie "zaufania do nich i odpowiedzialności". Analizowane jest to na podstawie szeregu kryteriów. Poszczególnym tekstom są nadawane specjalne "etykiety", które są wskazówką dla ich czytelników.

NewsGuard zatrudnia 30 dziennikarzy. Zajmują się oni weryfikowaniem informacji z sieci. Monitorowane przez nich serwisy odpowiadają za 98 proc. konsumpcji wiadomości w Stanach Zjednoczonych.

- W internecie wszystko wygląda tak samo, a zwykłym ludziom trudno stwierdzić, czy jest to wiarygodne źródło, czy nie - powiedział Gordon Crovitz - Dla firm z branży social media i wyszukiwarek internetowych wszystko jest jedną wielką niepewnością - dodał.

- Częścią problemu tych platform jest ... [kultura - przyp.] skoncentrowana na inżynierii, według której każdy problem może zostać rozwiązany przez maszynę - uważa Crovitz - Ale w pewnym momencie ludzka inteligencja ... okazuje się bardziej skuteczna niż sztuczna inteligencja.

WARTO WIEDZIEĆ:

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak walczyć z fake news? Niektóre firmy wcale nie stawiają na technologię

# data[].attributes.attachment_link.description
Aby walczyć ze zjawiskiem fake news, niektóre firmy wcale nie stawiają na technologię, ale zwracają się ku starej dobrej metodzie: wykorzystaniu pracy ludzi. Była o tym mowa podczas organizowanej przez amerykańskiego Business Insider konferencji Ignition. W ostatnich latach zjawisko rozpowszechniania się dezinformacji zyskało na sile dzięki powstaniu takich platform internetowych jak Facebook i Google.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
YouTube, zagłębie teorii spiskowych i kopalnia treści o takim charakterze, zamierza z nimi walczyć. Wybrał nawet sojusznika w tej wojnie. Będzie nim Wikipedia.
Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę YouTube'a odpowiednią frazę, by zobaczyć jaka jest skala obecności teorii spiskowych w największym serwisie wideo świata. Dobrym tego przykładem są treści poświęcone lądowaniu na Księżycu, do którego - zdaniem zwolenników tych teorii - nigdy nie doszło.

Swoje wykłady mają na YouTubie płaskoziemcy czy antyszczepionkowcy. Gdy napiszemy we wspomnianej wyszukiwarce słowo vaccines, algorytm podpowie nam dalszy ciąg: ...cause autism.

Fake newsy i spiskowe teorie zalewają internet.

Fake news, postprawda - te wyrażenia robią w ostatnich latach zawrotną karierę. Internet stał się nie tylko przyczółkiem antynaukowych bredni, ale urósł do rangi narzędzia. Sieci społecznościowe i serwisy wideo wykorzystywane są przez, wybaczcie słowo, oszołomów i radykałów. Nauczyło się z nich korzystać choćby Państwo Islamskie. Coraz częściej słyszy się też określenie Uniwersytet YouTube'a, które pod płaszczykiem ironii pokazuje ponurą prawdę o roli, jaką pełni ten serwis.

O tym, jak trudna jest walka z fake newsami świadczy przykład Facebooka. Jego szefostwo wielokrotnie zmieniało koncepcję. Posty zawierające nieprawdę miały najpierw być oznaczane. Szybko jednak okazało się, że internauci są nieufni wobec takich praktyk, a z badań wynika, że ozdabianie wpisów ostrzeżeniem, może wywołać odwrotny skutek. Postawiono zatem na koncepcję materiałów powiązanych. W myśl tej idei prawda o danym wydarzeniu ma wygrać z dezinformacją.

YouTube będzie walczył z teoriami spiskowymi.

Szefowa YouTube'a, Susan Wojcicki poinformowała na konferencji South by Southwest (SXSW) o współpracy, jaką serwis nawiązał z Wikipedią. Poniżej klipów promujących teorie spiskowe, znajdą się informacje z internetowej encyklopedii, wraz z linkiem do powiązanych treści.

Wojcicki podczas swojego wystąpienia na konferencji przywołała jako przykład punktu wyjścia dla tego typu teorii właśnie lądowanie na Księżycu. Nowości mają pojawić się w najbliższych tygodniach. Stopniowo będzie rozszerzana lista tematów objętych mechanizmem. Niewykluczone, że w przyszłości wykorzystane zostaną też inne źródła niż Wikipedia.

O ile sam pomysł należy uznać za dobry, a walkę z fake newsami za szczytną, partner YouTube budzi zastrzeżenia. Wystarczy przypomnieć przykład Henryka Batuty. To fikcyjna postać, której kilka lat temu poświęcono hasło w Wikipedii. W niej samej przeczytamy dziś, że została ona "stworzona dla mistyfikacji, której celem stała się w latach 2004-2006 polskojęzyczna Wikipedia". Przez ponad rok nikt nie zauważył, że hasło to dotyczy osoby, która nigdy nie istniała. Założyciel encyklopedii tłumaczył zaś, że artykuł był przekonujący, dlatego nie został wcześniej zidentyfikowany jako fałszywy.

Powyższa argumentacja również może być przekonująca. Problem w tym, że twórcy wielu teorii spiskowych i fake newsów również dbają coraz częściej o to, by były one przekonujące.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ta zapowiedź brzmi jak żart. YouTube będzie walczył z teoriami spiskowymi ramię w ramię z Wikipedią

# data[].attributes.attachment_link.description
YouTube, zagłębie teorii spiskowych i kopalnia treści o takim charakterze, zamierza z nimi walczyć. Wybrał nawet sojusznika w tej wojnie. Będzie nim Wikipedia. Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę YouTube'a odpowiednią frazę, by zobaczyć jaka jest skala obecności teorii spiskowych w największym serwisie wideo świata.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Okno życia - nie przyjmujemy noworodków z wadami genetycznymi!!!" - zdjęcie Okna Życia znajdującego się w Radomiu przy ulicy Struga 31, prowadzonego przez Siostry Matki Bożej Miłosierdzia z takim właśnie hasłem, we wtorek zaczęło krążyć w sieci. Okazuje się, że zdjęcie zostało sfabrykowane. Prawdziwe hasło umieszczone na oknie to "mamo - pozwól mi żyć". Caritas rozważa skierowanie sprawy do sądu.

"Człowiek, który dopuścił się manipulacji oraz środowisko, które ją promowało, przekroczyło wszelkie zasady wzajemnego szacunku i granice rozsądku. Są granice, których przekraczać nie należy i których przekraczać się nie godzi niezależnie od poglądów. Nie byłoby ludzi, którzy wyznają poglądy, gdyby ktoś, kiedyś, nie przekazał im życia i tego życia nie chronił" - napisał w odpowiedzi na udostępniany w sieci fotomontaż dyrektor Caritas Polska, ks. Marian Subocz. Radomskie okno życia podlega bowiem pod Caritas.

Duchowny przypomniał też, że Caritas "została powołana właśnie do tego, żeby pomagać ludziom potrzebującym pomocy niezależnie od ich kondycji życiowej, wyznania i wyznawanych idei", zaś zapalanie w wigilię świecy Caritas oznacza "otoczenie opieką dzieci, szczególnie tych niepełnosprawnych i tych - jak to pisze autor manipulacji - z wadami genetycznymi".

Fot. Caritas

Ks. Marian Subocz dodał, że "dzięki 60 oknom życia w Polsce uratowano 92 niemowlęta" i "nikt nigdy nie stawiał jakichkolwiek warunków dotyczących ich przyjmowania".

Radomska Caritas rozważa także skierowanie sprawy do sądu.

polsatnews.pl, deon.pl

Chcesz być na bieżąco z najnowszymi newsami?

Jesteśmy w aplikacji na Twój telefon. Sprawdź nas!

# data[].attributes.attachment_link.title
Fałszywe zdjęcie okna życia trafiło do sieci. Caritas: są granice, których przekraczać nie należy - Polsat News

# data[].attributes.attachment_link.description
"Okno życia - nie przyjmujemy noworodków z wadami genetycznymi!!!" - zdjęcie Okna Życia znajdującego się w Radomiu przy ulicy Struga 31, prowadzonego przez Siostry Matki Bożej Miłosierdzia z takim właśnie hasłem, we wtorek zaczęło krążyć w sieci. Okazuje się, że zdjęcie zostało sfabrykowane. Prawdziwe hasło umieszczone na oknie to "mamo - pozwól mi żyć".

# data[].attributes.body
Dla młodzieży. Dotyczy fake newsów, w prześmiewczej formie opowiada o poważnym problemie fałszywych, zwodniczych treści w internecie, na które codziennie jesteśmy wystawieni.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pokonasz mnie? Zagraj w grę o fake newsach i pobij mój wynik.

# data[].attributes.attachment_link.description
Porzuć moralne wątpliwości - przed tobą nowa ścieżka kariery. Zostań królem medialnych fejków. Masz jeden cel i wiele możliwości: załóż stronę, zbuduj fałszywą wiarygodność i zdobądź grono internetowych wyznawców.

# data[].attributes.body
Dotycząca fake newsów, która w prześmiewczej formie opowiada o poważnym problemie fałszywych, zwodniczych treści w internecie, na które codziennie jesteśmy wystawieni.

# data[].attributes.body
Stowarzyszenie Demagog jest pierwszą w Polsce organizacją fact-checkingową. Ich głównym celem jest poprawa jakości debaty publicznej poprzez dostarczanie obywatelom bezstronnej i wiarygodnej informacji.

# data[].attributes.attachment_link.title
DEMAGOG - fakty są najważniejsze! Weryfikujemy i kontrolujemy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jesteśmy pierwszą w Polsce organizacją fact-checkingową. Sprawdzamy wypowiedzi polityków. Walczymy z fake news. Edukujemy. #FactCheck

# data[].attributes.headline
Prezentacja "Fake news - jak rozpoznawać"

# data[].attributes.subject
Prezentacja "Fake news - jak rozpoznawać"

# data[].attributes.attachment_link.description
Check out my latest presentation built on emaze.com, where anyone can create & share professional presentations, websites and photo albums in minutes.