# data[].attributes.body
Auto van afval

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met meerdere bedrijven zijn de studenten erin geslaagd om van het afval, in combinatie met bijvoorbeeld vlas, kokosvezels en paardenhaar, nieuwe materialen te maken die sterk, veilig en mooi genoeg zijn. In de achterwielen van auto Luca zitten twee elektrische motoren. De Luca weegt volgens de studenten de helft van vergelijkbare elektrische auto's en heeft een actieradius van 220 kilometer.

Auto Recycling Nederland reageert enthousiast op het project. Nu worden in nieuwe auto's vaak tientallen soorten plastic gebruikt. Bij Europese autofabrikanten gaat het om ruim een miljoen ton plastic per jaar, en het plasticaandeel in auto's blijft groeien. "Zo'n afvalauto zal echt niet meteen morgen in de showroom staan", zegt Martijn Boelhouwer van ARN. "Maar ik denk dat dit heel inspirerend kan zijn voor de branche."

Plastic lag jaren in oceaan

De studenten hebben alle soorten afval op allerlei manieren getest, met verschillende diktes en vormen, tot ze uiteindelijk het gewenste resultaat bereikten. De buitenkant van de auto is nu gemaakt van vlasvezels in combinatie met oceaanplastic.

Omdat dat doorgaans jarenlang in zeewater heeft gelegen, heeft het de studenten verrast dat het toch is gelukt om er bruikbare materialen van te maken. "Dat was echt kicken", reageert een van hen.

Student Sietze Gelderloos zegt dat in de stoelen PET-flessen zijn verwerkt. "Door dat hierin te gebruiken, kunnen we langer met het materiaal doen. In een wegwerpflesje kan het plastic misschien maar tien keer hergebruikt worden, maar als het om tien auto's gaat, ben je misschien zo honderd jaar verder."

# data[].attributes.attachment_link.title
Eindhovense studenten presenteren Luca, auto gemaakt van afval

# data[].attributes.attachment_link.description
Met meerdere bedrijven zijn de studenten erin geslaagd om van het afval, in combinatie met bijvoorbeeld vlas, kokosvezels en paardenhaar, nieuwe materialen te maken die sterk, veilig en mooi genoeg zijn. In de achterwielen van auto Luca zitten twee elektrische motoren.

# data[].attributes.body
Transitie is een structurele verandering die het resultaat is van op elkaar inwerkende en elkaar versterkende ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld economie, cultuur, technologie, natuur en milieu

# data[].attributes.attachment_link.title
Milieu Centraal - Praktisch over duurzaam

# data[].attributes.attachment_link.description
Milieu Centraal is de gids voor iedere duurzame stap. Ontdek wat jij kan doen via praktische tips en heldere inzichten. Van aardgasvrij tot zilvervisjes.

# data[].attributes.attachment_link.title
TU/e ontwikkelt brandstof van de toekomst: IJzerpoeder

# data[].attributes.attachment_link.title
Van stropdas tot auto, deze fabriek maakt het met slib

# data[].attributes.attachment_link.description
In Zutphen is vandaag een fabriek begonnen, die van slib een bruikbare grondstof maakt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jouw poep en plas, maar dan als plastic. De waterschappen in Breda maken biologisch afbreekbaar plastic uit restproducten van afvalwaterzuivering.

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Post by nos.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Houtsnippers veranderen in bio plastic

In de proeffabriek van Avantium zijn al stappen gezet; daar worden van houtsnippers met behulp van zoutzuur industriële suikers gemaakt. Die vormen weer de basis voor bijvoorbeeld bio-plastic en verf. Nouryon levert het zoutzuur en maakt van de industriële suikers van Avantium weer grondstoffen voor verf. Het restproduct van de houtsnippers gaat naar RWE, dat het verstookt in de gloednieuwe kolencentrale.

Avantium heeft gekozen voor het houtafval van Staatsbosbeheer als grondstof, omdat deze vorm van biomassa onomstreden is. De suikers kunnen ook gemaakt worden uit restafval van landbouwproducten en suikerbieten.

De provincie Groningen onderzoekt nog hoeveel duurzame biomassa er voor de chemie in Delfzijl beschikbaar is. Biomassa als basis voor biochemie is redelijk onomstreden, maar biomassa als brandstof voor de RWE-kolencentrale is dat niet.

Politieke consensus over energie

Waar politieke partijen, de industrie en de milieubeweging elkaar de afgelopen maanden landelijk flink naar de keel vlogen over klimaat- en energiebeleid, verloopt het proces in Groningen opvallend gemoedelijk. CDA-gedeputeerde Patrick Brouns van Economische Zaken verantwoordelijk voor de chemische bedrijven, werkt schijnbaar moeiteloos samen met zijn GroenLinks-collega Homan die verantwoordelijk is voor de energietransitie. Samen doen ze weer goed zaken met de bedrijven in de Eemshaven en Delfzijl.

"We zijn hier van het aanpakken en we hebben een groene oud-ondernemer als gedeputeerde Economische Zaken", zegt Homan. "Zolang je praat over visies en akkoorden, kun je makkelijk ergens tegen zijn. Op het moment dat je het concreet maakt, zoals een verpakking van bioplastic gemaakt uit biomassa, is daar bijna niemand op tegen. Zodra je het tastbaar maakt en dat samen doet met de bedrijven, dan heb je hem te pakken."

Industrie als batterij voor elektriciteitsnet

Waterstof en de productie van ammoniak en methanol in de chemie kunnen ook een buffer vormen voor het elektriciteitsnetwerk. Er kan meer gemaakt worden als er 'groene' elektriciteit in overvloed is vanwege veel wind en zon. Op het moment dat er een tekort dreigt aan elektriciteit op windstille of bewolkte dagen, kunnen deze stoffen weer omgezet worden in elektriciteit.

De onvoorspelbaarheid van de hoeveelheid zon en wind wordt gezien als een van de grootste obstakels om helemaal over te gaan op hernieuwbare energie. Batterijen die het net kunnen balanceren zijn uitermate kostbaar en daarom minder aantrekkelijk. De biochemische industrie kan een belangrijke rol spelen bij de oplossing.

# data[].attributes.attachment_link.title
Een fles gemaakt van houtsnippers: Groningen gaat na gastijdperk over op biochemie

# data[].attributes.attachment_link.description
In de proeffabriek van Avantium zijn al stappen gezet; daar worden van houtsnippers met behulp van zoutzuur industriële suikers gemaakt. Die vormen weer de basis voor bijvoorbeeld bio-plastic en verf. Nouryon levert het zoutzuur en maakt van de industriële suikers van Avantium weer grondstoffen voor verf.

# data[].attributes.attachment_link.title
How CO2 Could Be The Future Of Fuel | VICE on HBO

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De waterstofbelofte laat ook andere landen niet koud: Japan wil de Olympische Spelen van 2020 volledig op waterstof laten draaien en Rusland onderzoekt of ze hun aardgas kunnen omzetten in schonere waterstof.

In Nederland zijn we er al bijna klaar voor: de infrastructuur voor een grootschalige transitie van gas naar waterstof ligt er in Nederland al grotendeels. Het oude aardgasnet, zowel aan land als op zee, blijkt namelijk ook geschikt voor waterstof. Met wat kleine aanpassingen kunnen de miljarden euro's aan ondergrondse leidingen worden hergebruikt.

Nog even, en we kunnen over. Staan we aan de vooravond van een waterstofrevolutie?

Met o.a.: Ad van Wijk (hoogleraar Duurzame Energie Systemen, TU Delft), Hans Coenen (vice-president corporate strategy Gasunie), Nienke Homan (Gedeputeerde, Groningen), Monique Sweep (directeur Deltawind energiecoöperatie, Goeree Overflakkee), Albert van der Molen (waterstof-expert Stedin Netwerkbeheer) en Stefan Holthausen (bouwer van de Hesla en Waterstofstations).

Regie: Rob van Hattum

# data[].attributes.attachment_link.description
Kunnen we, als Nederland van het aardgas af gaat, het bestaande gasnet gebruiken voor groene waterstof? Spelers als de Gasunie en netbeheerders maar ook producenten van windenergie zien hierin een nieuwe kans voor Nederland. Het bestaande gasnet lijkt namelijk een zeer geschikte manier om waterstof in op te slaan en te transporteren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kip-ei-verhaal

Waterstof staat in ons land nog in de kinderschoenen. Nederland telt op dit moment 60 auto's die op waterstof rijden en het aantal tank-mogelijkheden staat op welgeteld drie. "Als die infrastructuur zo achterblijft, hebben grote automerken natuurlijk ook geen zin om dat soort auto's in ons land te verkopen", zegt Ad van Wijk, professor toekomstige energiesystemen aan de TU Delft. "Een soort kip-ei-situatie dus."

De Duitsers zijn volgens hem al een stuk verder. "Bij onze oosterburen zijn nu 70 tankstations en binnen een aantal jaren komen er 400 voor waterstof bij. Duitsers zijn daarin toch sneller en slimmer. Ze zijn gewoon samen om de tafel gaan zitten om een plan op te stellen. Bij ons is de ontwikkeling vooral ontstaan door subsidiebeleid. Allerlei kleine partijen die iets willen opzetten. Maar daar bouw je natuurlijk geen dekkend netwerk mee."

Overigens worden er op verschillende plekken in het land momenteel nieuwe tankstations gebouwd, zoals in Den Haag, Groningen, Arnhem en Utrecht. "En er zijn dit jaar al 300 waterstof-auto's besteld. Het begint echt wel ergens op te lijken", aldus De Putter.

Vooral voor zwaar vervoer

Waterstof is een uitstekende brandstof voor vrachtwagens, bussen, boten en automobilisten die heel veel rijden. "De auto's rijden wel elektrisch, maar de generator wordt aangedreven door waterstof", zegt een van de deelnemers van Rijkswaterstaat vlak voor de start van de challenge.

"De winst is dus dat je geen grote batterijen aan boord hoeft te hebben. Als je de waterstof in een tank in de auto kunt opslaan, is dat dus je bron van energie. In plaats van batterijen. Batterijen zijn milieu-vervuilend, duur om te maken en groot en zwaar om mee te nemen. Vooral voor vrachtauto's is waterstof een uitkomst. Die hoeven niet een hele aanhanger met batterijen mee te nemen."

# data[].attributes.attachment_link.title
Op waterstof door Europa rijden, hoe ver kom je dan?

# data[].attributes.attachment_link.description
Waterstof staat in ons land nog in de kinderschoenen. Nederland telt op dit moment 60 auto's die op waterstof rijden en het aantal tank-mogelijkheden staat op welgeteld drie. "Als die infrastructuur zo achterblijft, hebben grote automerken natuurlijk ook geen zin om dat soort auto's in ons land te verkopen", zegt Ad van Wijk, professor toekomstige energiesystemen aan de TU Delft.

# data[].attributes.attachment_link.description
Koraalriffen hebben het zwaar: een groot gedeelte is dood of ziek. Wetenschappers vrezen dat als we zo doorgaan, 90% van alle riffen dood is in 2050. Hoe zit dat met deze massamoord onder water? Beleef het in deze special.