# data[].attributes.body
Op zoek naar een nieuwsbericht? Bekijk dan dit overzicht van posts uit De Onderwijzer

# data[].attributes.body
Wil je in de dierentuin niet op een selfie van een ander? Zet dan een dinomasker op! Goed idee? Mooi punt om een gesprek te starten in je klas.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op sociale media is verbaasd gereageerd op een actie van Dierenpark Amersfoort. Bij de ingang worden dinomaskers uitgedeeld aan mensen die liever niet op de selfie van een ander willen.

"Wij merken dat bezoekers zich weleens storen aan camera's of fotografen op het park", zegt een woordvoerder van de dierentuin tegen RTV Utrecht. Sommigen willen liever niet in beeld komen. "Op een speelse manier willen we deze behoefte serieus nemen. Met het verstrekken van dinomaskers hopen we een passende oplossing te bieden."

Sommigen hebben kritiek op de maatregel. "Als je naar een dierentuin of een attractiepark of wat dan ook gaat, dan weet je dat je op een foto terecht kan komen. Als je dat niet wil, ga dan gewoon niet", schrijft iemand op Twitter.

"Mensen stellen zich een beetje te makkelijk aan tegenwoordig", schrijft een ander. Een enkeling vindt de maskeractie wel een goed idee van de dierentuin.

Hoewel de actie dus geen grap is, vraagt het dierenpark zich wel af hoe serieus mensen de maatregel nemen. "Misschien is het vooral een hebbedingetje voor kinderen en misschien vindt een aantal bezoekers het juist wel prettig om er gebruik van te maken."

Over een paar weken wordt de pilot geëvalueerd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dierenpark Amersfoort deelt anti-selfiemaskers uit aan bezoekers

# data[].attributes.attachment_link.description
Op sociale media is verbaasd gereageerd op een actie van Dierenpark Amersfoort. Bij de ingang worden dinomaskers uitgedeeld aan mensen die liever niet op de selfie van een ander willen. "Wij merken dat bezoekers zich weleens storen aan camera's of fotografen op het park", zegt een woordvoerder van de dierentuin tegen RTV Utrecht.

# data[].attributes.body
Jezelf zijn (voor de klas), authentiek... Hoe doe je dat? Met deze oefening leer je keuzes te maken vanuit je kernwaarden

# data[].attributes.attachment_link.title
Doe de oefening en leer gemakkelijk kiezen aan de hand van je kernwaarden

# data[].attributes.attachment_link.description
​Stel dat je vanaf nu alleen nog maar de juiste keuze kunt maken? Hoe zou dat voelen? Wat zou dat doen met je energie, je zelfvertrouwen en daarmee met je mentale gezondheid?

# data[].attributes.body
De diagnose van Manfred Spitzer - Vrij Nederland

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In zijn vorige boek waarschuwde Manfred Spitzer al voor digitale dementie: we zijn verwend door Google en onthouden niets meer. Nu is hij terug met een tweede waarschuwing: de digitalisering sloopt ons héle lichaam.

Het opzoeken van de vermaarde psychiater Manfred Spitzer geeft in eerste instantie een Shutter Island-achtige sensatie. Eerst moet je afreizen naar Ulm in Zwaben, het zuidelijkste, rijkste deel van Duitsland. Aangekomen bij de academische psychiatrische kliniek waarvan Spitzer directeur-geneesheer is, zie je overal bordjes met zijn naam (Prof. Dr. Dr. Spitzer), met een grote pijl eronder. Alsof er speciaal voor jou een opzichtige val is gezet. Als je dan ook nog per ongeluk...

# data[].attributes.attachment_link.title
Allemaal digiziek: de diagnose van Manfred Spitzer - Vrij Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
In zijn vorige boek waarschuwde Manfred Spitzer al voor digitale dementie: we zijn verwend door Google en onthouden niets meer. Nu is hij terug met een tweede waarschuwing: de digitalisering sloopt ons héle lichaam. Het opzoeken van de vermaarde psychiater Manfred Spitzer geeft in eerste instantie een Shutter Island-achtige sensatie.

# data[].attributes.body
Bij 94 po-scholen en 35 vo-scholen werd gekeken naar gepersonaliseerd leren met ict. Effecten zijn gemeten op cognitieve leerprestaties, motivatie en zelfregulerend leren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het gebruik van digitale oefenprogramma's in het basisonderwijs levert overwegend positieve resultaten op voor de leerprestaties. Daarnaast werkt het goed als leraar en leerling de controle over het leerproces delen en afwisselen (shared control). Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht, Universiteit Leiden en Oberon.
Het onderzoek werd uitgevoerd in het schooljaar 2016/2017 binnen het Doorbraakproject Onderwijs & ICT. Bij 94 po-scholen en 35 vo-scholen werd gekeken naar gepersonaliseerd leren met ict. Afhankelijk van de eigen vragen van de scholen, zijn effecten gemeten op cognitieve leerprestaties, motivatie en zelfregulerend leren.

Positief effect op leerprestaties

Uit het onderzoek komt naar voren dat oefenen met behulp van digitale programma's een positief effect heeft op de leerprestaties. Op het zelfregulerend leren en de motivatie van leerlingen blijken deze programma's nauwelijks invloed te hebben. Sturen de leerling en de leraar het leerproces echter samen aan, dan worden er stappen gezet.

Feedback van zowel programma als leraar

Systematische feedback van zowel het programma als van de leraar werkt het beste bij de inzet van digitale oefenprogramma's. De meeste programma's geven alleen aan of een leerling iets goed of fout heeft ingevuld, maar bieden geen informatie hoe het antwoord verbeterd kan worden. Mede daarom blijft aanvullende feedback van de leraar zinvol en nodig, aldus het onderzoek.

Leerlingen zien de voordelen van het leren met digitale oefenprogramma's, maar blijken het prettig te vinden om dit af te wisselen met werken op papier. Ook leraren zijn overwegend positief over het gebruik van ICT in het onderwijs. Wel spreken zij de wens uit om meer tijd en ruimte te krijgen om zich verder te ontwikkelen in het gebruik van ICT in de klas.

Drie adviezen over het omgaan met verschillen

De onderzoekers geven in de publicatie drie handreikingen voor de praktijk. Zo raden ze aan om de leraar en leerling samen 'aan het stuur' te laten staan van het leerproces: 'dan ga je vooruit'. Uiteraard afhankelijk van de mate waarin de leerling deze verantwoordelijkheid aankan.

Daarnaast pleiten de onderzoekers voor een intensiever gebruik van de technische mogelijkheden om zo nog beter om te kunnen gaan met de verschillen tussen leerlingen. Laat leerlingen werken met multimediale inhoud, games for learning, virtual reality of augmented reality. En ook leraren kunnen meer ICT-toepassingen inzetten, bijvoorbeeld om de activiteiten en prestaties van leerlingen te volgen. Of om hun instructie en feedback beter voor te bereiden en af te stemmen op de behoeften. De onderzoekers plaatsen hierbij de kanttekening dat professionaliseringstrajecten voor leraren nodig zijn om dit te kunnen bereiken.

Het laatste advies is: zoek ruimte in de schoolorganisatie. Praktische en organisatorische zaken bepalen vaak de grenzen van wat er mogelijk is bij de toepassing van ICT in het onderwijs. Dat heeft gevolgen voor de inhoudelijke keuzes die worden gemaakt. De uitkomsten van dit onderzoek vragen om meer ruimte voor scholen om verdergaande aanpassingen binnen de schoolcontext mogelijk te maken, zo vinden de onderzoekers.
Bron: PO-Raad
Bekijk dit onderzoek in de NRO projectendatabase.

# data[].attributes.attachment_link.title
ICT in de klas? Prestaties beter met leerling en leraar samen aan het stuur

# data[].attributes.attachment_link.description
Het gebruik van digitale oefenprogramma's in het basisonderwijs levert overwegend positieve resultaten op voor de leerprestaties. Daarnaast werkt het goed als leraar en leerling de controle over het leerproces delen en afwisselen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht, Universiteit Leiden en Oberon.

# data[].attributes.body
In de video elders in deze nieuwsbrief zag je dat een computer met binaire taal werkt. Nu is het tijd om je naam in computertaal te schrijven. Bron: Codekinderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Dit is versie 3.0 van CodeKinderen. De lessen en activiteiten zijn bedoeld voor leerlingen in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Veel van de activiteiten zijn gratis te gebruiken, bij een aantal kun je een aantal levels gratis spelen en bij een aantal lessen moet je echt materialen aanschaffen.

# data[].attributes.body
Meld je aan en ontvang bericht bij een nieuwe editie

# data[].attributes.headline
Zes films voor de Nationale Onderwijsfilmprijs

# data[].attributes.subject
Zes films voor de Nationale Onderwijsfilmprijs

# data[].attributes.body
Bekijk de films en documentaites via de website alleen, met je team of in je groep. Welke maakt de meeste indruk? En ... stem

# data[].attributes.attachment_link.title
Nivoz | Nationale Onderwijsfilmprijs 2018

# data[].attributes.attachment_link.description
Jouw filmkeuze en argumentatie Vanaf maandag 27 augustus t/m zondagavond 30 september (23.59 uur) kun je op de website van NIVOZ weer jouw stem uitbrengen, met argumentatie. De uitreiking - van zowelde juryprijs als de publieksprijs - vindt plaats op woensdagmiddag 3 oktober 2018, op dezelfde locatie als waar zich het Nationaal OnderwijsFilmFestival 2018 afspeelt, in Rotterdam.

# data[].attributes.headline
Mediawijsheid in Rusland: van levensbelang?

# data[].attributes.subject
Mediawijsheid in Rusland: van levensbelang?

# data[].attributes.body
Russische klopjacht op sociale media: memes jagen studenten de cel in

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
25 juli 2017, 17:56. Er wordt hard op deur geklopt van de 19-jarige Daniil Markin, die bij zijn grootouders woont in Bernaul, de hoofdstad van de autonome republiek Altaj, Siberië. Achter de deur staat een groot team van de 'Organisatie voor het Tegengaan van Extremisme in de Altaj-regio van het ministerie van Binnenlandse Zaken'.

Daniil begrijpt niet wat er gebeurt. Totdat het team zijn slaapkamer binnenloopt en al zijn apparatuur meeneemt: laptop, telefoon, usb-sticks, routers en harde schijven. "Die zie je nooit meer terug", hoort hij. Later, als hij moet verschijnen op het departement, komt hij erachter waarom, vertelt hij aan de NOS.

Ze laten hem zijn profielpagina zien op VKontakte, de Russische tegenhanger van Facebook, waar ze in een album uit 2013 een aantal memes hebben gevonden. Deze plaatjes, voorzien van grappig bedoelde teksten, vind je overal op sociale media. De memes van Daniil gaan over religie. Daniil: "Dan hebben we het over een plaatje van Jon Snow, een personage uit de serie Game of Thrones, die afgebeeld staat als Jezus Christus met het onderschrift 'Jon Snow is herrezen!'"

Nu, iets meer dan een jaar en acht hoorzittingen later, wacht Daniil de laatste uitspraak af in zijn zaak. Er wordt zes jaar cel geëist tegen de student op basis van Artikel 282.1 uit het Russische strafwetboek: het aanzetten tot haat op basis van geslacht, ras, nationaliteit, taal, afkomst of religieuze overtuiging.

Een golf van arrestaties in Altaj

Daniil is niet de enige. Er lijkt sprake te zijn van een ware golf van arrestaties en vervolgingen voor posts op sociale media in Rusland. En dan vooral in de Altaj-regio.

Op 6 augustus stond bijvoorbeeld de 23-jarige Maria Motuznaja terecht voor 'het aanzetten van haat' vanwege memes op sociale media. Zij werd, net als Daniil, een jaar geleden overvallen door de politie. Ook haar hangt 6 jaar celstraf boven het hoofd. Ook zij woont in Bernaul.

Waarom in Siberië?

De meest waarschijnlijke reden is dat de lokale politie in Altaj overijverig te werk gaat om goede indruk te maken bij de chefs in Moskou, zegt Human Rights Watch. "Bonussen en promoties zijn afhankelijk van prestaties. De politie moet laten zien dat ze veel 'extremistische' zaken hebben aangepakt."

Voor Daniil is het duidelijk waarom de autoriteiten in Altaj harder optreden. "Het is één van de armste regio's uit Rusland en heel multi-etnisch. Veel mensen hier zijn wanhopig. Ze gaan bewust op zoek naar 'extreme content' in deze regio om ons bang te maken, zodat we niet opstaan tegen het systeem."

Wie doorzoekt het internet dan op memes en plaatjes? Opvallend genoeg duiken er steeds namen van twee getuigen op in zowel de zaken van Daniil als in die van Maria. Zij blijken beiden aangifte te hebben gedaan. Het gaat om twee studenten: Anastasia en Daria. De twee vriendinnen wonen ook in Barnaul. Ze studeren allebei aan de faculteit Strafrecht en Criminologie op de plaatselijke universiteit.

Dozjd, een onafhankelijk Russisch televisiestation, vroeg Anastasia waarom ze dit deden. Het gesprek was kort: "Alles staat in mijn verklaring. Verder geef ik geen commentaar." Kort daarna verwijderden beide meisjes hun pagina's op VKontakte.

In haar verklaring staat: "Ik was aan het scrollen op sociale media en toen zag ik deze memes. Terwijl ik ze bekeek, dacht ik dat ze nuttig konden zijn (...) bij de bestrijdingvan extremisme, dus speelde ik ze door naar de politie. De memes waren voor mij, als gelovig persoon, erg beledigend."

Volgens Vladislav Lobanov, onderzoeker van Human Rights Watch in Rusland, hebben de twee studentes in 2013 een succesvolle stage gelopen bij een lokale onderzoekscommissie van de politie. Dit onderzoeksbureau behandelt de zaken tegen Maria en Daniil ook. De meisjes hebben hun stage daar cum laude afgerond. "Het is mogelijk dat ze, als een soort follow-up, nog steeds actief op zoek zijn naar online activisten", aldus Lobanov.

Ook duiken er in Russische media nog vier andere namen op van studenten die dezelfde stage hebben gelopen en ook getuigen in andere zaken over extremistische content.

Denktank SOVA, dat onderzoek naar gebruik van anti-extremistische wetgeving, denkt dat de studenten door de lokale politie zijn gevraagd mee te helpen in de zaken tegen Daniil en Maria. "Wij zien ook dat de Russische autoriteiten het herhaaldelijk hebben over hoe ze jonge internetgebruikers kunnen gebruiken bij het controleren van sociale media."

Het hoofd van de Altaj-onderzoekscommissie, Jevgenij Dolgalov, neemt het op voor de studentes Anastasia en Daria. "Deze meisjes stuitten toevallig op de memes. Ze ondertekenden een verklaring over wat ze gezien hebben - dat is alles. Hun getuigenis is niet de basis van de aanklachten. Nu wordt het leven van deze meisjes kapotgemaakt."

Studiepunten verdienen met online opsporingen

Het Russische ministerie van Onderwijs is onlangs in samenwerking met een aantal lokale universiteiten, waaronder die van Anastasia en Daria, en het Nationale Centrum voor Terrorismebestrijding een competitie gestart: 'Ik ben tegen extremisme.'

Het doel? Studenten tussen de 18 en 35 jaar aansporen om pagina's op sociale media uit te pluizen op zoek naar 'extremistische content'. "Zo creëren we een database met materiaal, gericht tegen verdere verspreiding van propaganda voor terrorisme en extremisme (...) op het internet", aldus de website van de competitie.

Correspondent David Jan Godfroid vindt het plausibel dat het Kremlin bepaalde organisaties onder druk zet om harder op te treden. "Bijvoorbeeld in de vorm van studentencompetities, waarbij ze studenten kleine vergoedingen bieden, studiepunten geven of misschien zelfs chanteren met belastend materiaal van hun eigen socialemediapagina's."

Bewuste crackdown van debat

Volgens Godfroid is deze golf van arrestaties al een tijdje aan de gang en zie je dat de autoriteiten van alles inzetten om de online vrijheid van meningsuiting in te perken. "Het Kremlin beseft dat jongeren niet meer beïnvloedbaar zijn door traditionele media, door de staatspropaganda. Daarom is er een bewuste crackdown van communicatie tussen jongeren gaande, die zich vooral online afspeelt."

Denktank SOVA voegt toe: "De overheid werd geconfronteerd met nieuwe uitdagingen om controle over het online debat te houden. De vage anti-extremistische wetgeving blijkt een nuttig hulpmiddel te zijn voor het censureren van online content. Het is de ultieme manier om jongeren bang te maken iets te posten over religie, homoseksualiteit of een plaatje van Jon Snow. Of om überhaupt te praten op sociale media."

Versoepeling

Daniil zweeg een jaar lang over zijn zaak, maar toen hij zag wat voor soort publieke reactie het verhaal van Maria Motuznaja veroorzaakte, besloot hij om te vechten voor vrijheid. Door alle media-aandacht ontstond publieke weerklank in Rusland tegen die vage wetgeving over extremisme.

Er zijn online petities opgezet, maar ook grote bedrijven vragen aandacht. "Te vaak zijn de acties van politie en justitie niet in verhouding tot de potentiële dreiging. Hun reactie op socialemediaposts en memes is vaak ongefundeerd hard", zegt het bedrijf Mail.ru, eigenaar van de Russische socialemediaplatform VKontakte eerder deze maand.

Opmerkelijk genoeg is Mail.ru eigendom is van miljardair Alisher Usmanov, die warme banden heeft met het Kremlin. Mail.ru riep de overheid op tot een aanpassing van de wet en een amnestie voor mensen die "onterecht veroordeeld zijn en gevangenisstraffen uitzitten wegens zulke aanklachten".

Naast Mail.ru heeft het Russische ministerie van Communicatie zich uitgesproken voor een versoepeling van de extremisme-wet. Daarnaast heeft de presidentiële raad van de Russische Federatie voor mensenrechten inmiddels een plan ingediend om de anti-extremismewetgeving te veranderen.

Constante stress

Terwijl de arrestaties toenemen en het duidelijk is dat vrijheid van meningsuiting onder vuur ligt in Rusland, wacht Daniil de uitspraak af, die volgt in oktober.

Volgens hem zijn alle hoorzittingen tot nu toe één groot circus. "De getuigen zijn allemaal willekeurige mensen. Sommigen herkende ik van de basisschool, anderen had ik nog nooit gezien, zoals die Anastasia en Daria. Je kon gewoon zien dat ze zich aan een script hielden bij het voorlezen."

Daniil heeft zijn eerste grijze haren al te pakken. "Ik leef in constante stress en ben bang voor de uitspraak. Het lukt me nog niet om me mentaal voor te bereiden op zes jaar cel." Maar hij is blij met de steun van zijn omgeving en alle media-aandacht. Hij hoopt dat de "belachelijke wet" snel wordt aangepast. "Want het in je eentje opnemen tegen de Russische overheid? Niet te doen."

# data[].attributes.attachment_link.title
Russische klopjacht op sociale media: memes jagen studenten de cel in

# data[].attributes.attachment_link.description
25 juli 2017, 17:56. Er wordt hard op deur geklopt van de 19-jarige Daniil Markin, die bij zijn grootouders woont in Bernaul, de hoofdstad van de autonome republiek Altaj, Siberië. Achter de deur staat een groot team van de 'Organisatie voor het Tegengaan van Extremisme in de Altaj-regio van het ministerie van Binnenlandse Zaken'.

# data[].attributes.attachment_link.description
Scratch 3.0 has even more ways to create and get started. Try the Beta version now! beta.scratch.mit.edu

# data[].attributes.body
Met de nieuwe privacywet moet je goed nadenken welke gegevens apps opslaan en waar: kun je zomaar alle apps en tools gebruiken? Deze flowchart helpt je op weg bij het beantwoorden.

# data[].attributes.body
Wat als niet God maar een alwetende techreus zoals Google bepaald wat goed of fout is...?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Google is zo ontzettend rijk - de internetreus heeft 88 miljard in kas - dat je je afvraagt of het ze wel iets doet, zo'n boete

Eind negentiende eeuw verklaarde Nietzsche God dood. Daarvoor vervulde God een prominente rol in onze samenleving. Is het verkeerd dat bedrijven die rol overnemen?
"Als wij gereduceerd worden tot onze data kun je je afvragen of ons hele verhaal nog wordt gehoord. Facebook-topman Mark Zuckerberg heeft eens gezegd dat de techniekreuzen een soort overheden worden. Daarmee zegt hij eigenlijk, dat de bedrijven ons controleren en grote invloed uitoefenen op ons gedrag."

Een aantal jaren geleden verleidde de reclame mij spullen te kopen waarop ik niet zat te wachten. Nu weten de techniekreuzen via algoritmen waarop ik wél zit te wachten. Vooruitgang, toch?
"Paul Frissen, hoogleraar bestuurskunde aan Tilburg University, zegt dat vrijheid het recht is op het hebben van geheimen. De fundamentele transparantie die deze bedrijven nastreven, druist in tegen welk geheim dan ook."

Het streven naar transparantie is alleen om de verkoop te stimuleren.
"Nee, het gaat verder, dat streven is principieel. In Silicon Valley leeft het idee dat mensen zonder geheimen fatsoenlijker zijn. Want als alles wat jij doet zichtbaar is voor de ander, heb jij minder de neiging stiekem rottigheid uit te halen, of zelfs erover te fantaseren."

In Silicon Valley leeft het idee dat mensen zonder geheimen fatsoenlijker zijn

Wat is er tegen fatsoenlijke mensen?
"De vraag is wie bepaalt wat fatsoenlijk is. Ik zou niet willen dat de techniekreuzen dat doen. Voor mij wordt fatsoen in hoge mate bepaald in interactie tussen twee mensen.

"Luister naar dit citaat van Zuckerberg: 'Having two identities for yourself is an example of a lack of integrity.' Als jij twee verschillende identiteiten hebt, ben je een voorbeeld van iemand aan wiens integriteit getwijfeld mag worden. Met andere woorden: mensen horen overal en te allen tijde identiek aan zichzelf te zijn."

Het is ook knap lastig als je a zegt en b doet.
"Het gaat mij er nu om, dat je overal a zou moeten denken. In de twintigste eeuw is het idee opgekomen dat wij in de samenleving rollen spelen: ik gedraag me thuis anders dan wanneer ik college geef of in de kroeg een biertje drink. Leven we naar het citaat van Zuckerberg, dan geven we dat idee op, want Zuckerberg ziet verschillende rollen als gebrek aan integriteit. Als mensen niet langer geheimen koesteren, of geconfronteerd worden met geheimen van anderen, dan genereert dit homogeniteit in gedrag. Dat is een oude engineerfantasie: gedrag van mensen is maakbaar.

"In de moderne tijd, eigenlijk vanaf de Franse filosoof René Descartes, denken we dat wetenschappelijke methoden het meest geschikt zijn om een samenleving aan te sturen. Er was zoveel oorlog in de wereld omdat mensen in de ban zijn van hun emoties, van hun passions, zoals de Engelse filosoof Thomas Hobbes meende. Wilde je vrede creëren, dan moest je eerst die emoties aan banden leggen.

"Ik leg in mijn colleges altijd uit, dat je niet moet vergeten dat deze mannen werden voortgejaagd door oorlogen. Vrede moest worden uitgevonden, bijna machinaal worden gemaakt, worden geëngineerd. Hoe kan dat het beste? Door mensen transparant te maken, zo te maken dat alles wat ze denken, voelen, menen helder is, inzichtelijk, voorstelbaar en daardoor manipuleerbaar. Dat kun je bereiken door eerst maar eens alles wat die mensen doen te kwantificeren, of modern gezegd, van algoritmen te voorzien."

U legt in colleges uit dat deze vroegmoderne mensen dachten tegen de achtergrond van een constant dreigende oorlog. Zou onze wens naar transparantie niet kunnen voortkomen uit een vergelijkbare dreiging waaraan de wereld te gronde kan gaan: klimaatverandering. Misschien hebben wij ook behoefte aan transparantie en aan een instantie die ons van buitenaf disciplineert?
"In mijn boek over het Antropoceen spreek ik over ecostalinisme, als de overheid ons met morele imperatieven opzadelt, en we bijvoorbeeld worden gedwongen tijdens het douchen ook maar meteen te plassen.

"Deze vorm van engineering gaat ervan uit dat geluk of vrede bijna machinaal kunnen worden bewerkstelligd."

Wanneer we zelf onze ondergang niet weten te voorkomen, hebben we dan geen overheden of bedrijven als overheden nodig die ons helpen te disciplineren? Als de algoritmen daarbij van dienst zijn, is het wellicht een geoorloofde vorm van ecostalinisme.
"Ik heb daar twee reacties op. Ten eerste: het menselijk vlees is zwak - dat is precies de reden om van mensen te houden. Ten tweede: stel dat we die algoritmen nodig hebben, wie bepaalt dan wat we gaan doen? Deze gedachte zet onze democratie op losse schroeven. En ons rechtssysteem! Denk alleen al aan hoe deze bedrijven over eigendomsrecht denken: alles moet ter beschikking worden gesteld, ideeën zijn te belangrijk om voor jezelf te houden. We zouden onze ziel en zaligheid in de handen van de Zuckerbergs leggen."

Hoe je ook reageert, we dienen één ding te beseffen: deze techniekreuzen koloniseren onze aandacht

Denker des Vaderlands René ten Bosch

Hoe zou dan onze reactie moeten zijn?
"Ik begrijp mensen die zeggen: trek je terug, hef je account bij Facebook op. Doe niet mee aan de digitalisering, zoek andere manieren van contact. Wat je bij jongeren nu ook al ziet gebeuren. Aan de andere kant, mijn leven en werk zijn door internet ongelooflijk veel makkelijker geworden.

"Hoe je ook reageert, we dienen één ding te beseffen: deze techniekreuzen koloniseren onze aandacht - die term is niet van mij. Ik dacht dat ik redelijk gedisciplineerd was, maar vorige week confronteerde mijn zoon mij ermee, dat ik tijdens het kijken van een voetbalwedstrijd appjes verstuurde. Vond hij niet leuk.

"Ik moest denken aan een uitspraak van de Amerikaanse psycholoog en socioloog Herbert Simon, die in de jaren zeventig van de vorige eeuw al zei: "Wat informatie opeist is nogal duidelijk. Ze eist de aandacht op van degenen die haar ontvangen." Vandaar dat een overvloed aan informatie een schaarste aan aandacht creëert. De techniekreuzen streven met hun overvloed aan informatie totale transparantie na, die gepaard gaat met groot verlies van aandacht voor zaken die we vroeger uiterst belangrijk vonden. Langzaam dringt tot ons door dat we een fundamenteel andere houding krijgen ten opzichte van elkaar, en van de manier waarop we contact hebben met elkaar."
René ten Bos is in april 2017 benoemd tot de vierde Denker des Vaderlands. In Trouw laat hij geregeld zijn filosofisch licht schijnen over allerlei actuele kwesties.

Jezelf van Google laten halen? Vergeet het maar Verschillende rechterlijke uitspraken ten spijt, om in Google links verwijderd te krijgen, kan nog knap lastig zijn. Wordt het burgers onterecht moeilijk gemaakt of zijn de verwachtingen rond dit 'vergeetrecht' gewoon te hooggespannen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Google speelt een rol die God vroeger vervulde

# data[].attributes.attachment_link.description
Google is zo ontzettend rijk - de internetreus heeft 88 miljard in kas - dat je je afvraagt of het ze wel iets doet, zo'n boete Eind negentiende eeuw verklaarde Nietzsche God dood. Daarvoor vervulde God een prominente rol in onze samenleving. Is het verkeerd dat bedrijven die rol overnemen?

# data[].attributes.body
Volg één van de drie stappenplannen en leer wat een algoritme is

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Over deze missie

Niet alle vormen van encryptie zijn even sterk. In deze missie gaan we daarom met behulp van de encryptie methodes die je geleerd hebt een escape room bouwen. Je gaat zelf versleutelde berichten maken die iemand anders dan moet proberen te hacken. Dat kan thuis, of in de klas. Voor deze missie is het daarom leuk als je minstens met z'n 2en bent. Iemand om de escaperoom te bouwen en iemand om 'm te spelen.

Doel van deze missie

Begrijpen dat niet alle vormen van encryptie zijn even sterk zijn en ontdekken dat het ook mogelijk is versleutelde berichten te hacken.

Lesmaterialen

De SkillsDojo escape room templates.

Benodigdheden

Op ieder van de templates staat aangeven wat de benodigdheden zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bouw een Escape Room - De Baas op Internet Missie 4

# data[].attributes.attachment_link.description
Niet alle vormen van encryptie zijn even sterk. In deze missie gaan we daarom met behulp van de encryptie methodes die je geleerd hebt een escape room bouwen. Je gaat zelf versleutelde berichten maken die iemand anders dan moet proberen te hacken. Dat kan thuis, of in de klas.

# data[].attributes.body
SLO ontwierp een hoor- en werkcollege speciaal voor pabostudenten. Bekijk de achtergrond en download hieronder

# data[].attributes.attachment_link.title
Formatieve evaluatie in de lerarenopleiding

# data[].attributes.headline
Wanneer is programma mediawijsheid effectief?

# data[].attributes.subject
Wanneer is programma mediawijsheid effectief?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het aanbod mediawijsheidprogramma's neemt in rap tempo toe. Daarmee rijst ook de vraag hoe effectief al deze programma's zijn. Hoe weet je als school, leerkracht of mediacoach welk programma je het beste kunt gebruiken? Wat kunnen ontwikkelaars doen om de effectiviteit van hun programma's te vergroten? En hoe kan onderzoek bijdragen aan de kennis over de effectiviteit van mediawijsheidprogramma's? Dit rapport bevat inzichten en aandachtspunten voor uitvoerders, ontwikkelaars en onderzoekers die kunnen helpen de effectiviteit van mediawijsheidprogramma's verder te vergroten. Het rapport is gebaseerd op interviews met zeven wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke experts op het gebied van effectieve interventie- en lesprogramma's voor kinderen en jongeren binnen en buiten het onderwijs.

Bekijk ook de bijbehorende mediawijsheid lesmateriaal: 10 aandachtspunten voor je ermee aan de slag gaat.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het aanbod mediawijsheidprogramma's neemt in rap tempo toe. Daarmee rijst ook de vraag hoe effectief al deze programma's zijn. Hoe weet je als school, leerkracht of mediacoach welk programma je het beste kunt gebruiken? Wat kunnen ontwikkelaars doen om de effectiviteit van hun programma's te vergroten?

# data[].attributes.body
Onderzoek bevestigd relatie tussen rituelen en zelfcontrole.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De voorbije 2 jaar zag ik al een paar keer onderzoeken opduiken rond hoe rituelen kunnen helpen met meer zelfcontrole, en meer impulsonderdrukking, dingen die vaak tot de executieve functies gerekend worden ( zie oa hier). Een nieuw onderzoek voegt hier nieuwe evidentie aan toe waarbij nietsbetekende rituelen in 6 experimenten tot meer zelfcontrole leidden.

Een voorbeeld van dergelijk ritueel:

Dit is een voorbeeld van een betekenisloos ritueel in tegenstelling met culturele rituelen zoals bijvoorbeeld bij religieuze rituelen. BPS Digest suggereert volgens mij terecht dat je wellicht ook rituelen kan bedenken die misschien zelfcontrole kunnen verminderen en dat er vooral veel extra onderzoek nodig is. Zelf denk ik dan aan verder onderzoek naar de link tussen klasrituelen, klasmanagement en leerprestaties of aan of het ritueel aspect van mindfulness misschien niet een deel van het effect af en toe kan verklaren.

Abstract van het onderzoek:

Rituals are predefined sequences of actions characterized by rigidity and repetition. We propose that enacting ritualized actions can enhance subjective feelings of self-discipline, such that rituals can be harnessed to improve behavioral self-control. We test this hypothesis in 6 experiments. A field experiment showed that engaging in a pre-eating ritual over a 5-day period helped participants reduce calorie intake (Experiment 1). Pairing a ritual with healthy eating behavior increased the likelihood of choosing healthy food in a subsequent decision (Experiment 2), and enacting a ritual before a food choice (i.e., without being integrated into the consumption process) promoted the choice of healthy food over unhealthy food (Experiments 3a and 3b). The positive effect of rituals on self-control held even when a set of ritualized gestures were not explicitly labeled as a ritual, and in other domains of behavioral self-control (i.e., prosocial decision-making; Experiments 4 and 5). Furthermore, Experiments 3a, 3b, 4, and 5 provided evidence for the psychological process underlying the effectiveness of rituals: heightened feelings of self-discipline. Finally, Experiment 5 showed that the absence of a self-control conflict eliminated the effect of rituals on behavior, demonstrating that rituals affect behavioral self-control specifically because they alter responses to self-control conflicts. We conclude by briefly describing the results of a number of additional experiments examining rituals in other self-control domains. Our body of evidence suggests that rituals can have beneficial consequences for self-control.

Dit bericht werd geplaatst in Actueel, Voor in de klas. Bookmark de permalink .

# data[].attributes.attachment_link.title
Er is iets met rituelen en executieve functies

# data[].attributes.attachment_link.description
De voorbije 2 jaar zag ik al een paar keer onderzoeken opduiken rond hoe rituelen kunnen helpen met meer zelfcontrole, en meer impulsonderdrukking, dingen die vaak tot de executieve functies gerekend worden (zie oa hier). Een nieuw onderzoek voegt hier nieuwe evidentie aan toe waarbij nietsbetekende rituelen in 6 experimenten tot meer zelfcontrole leidden.

# data[].attributes.body
Deel 2 van het vierluik nav Gert Biesta's boek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze week verschijnt de Nederlandse vertaling van The Rediscovery of Teaching, een boek uit 2017 van de onderwijswetenschapper Gert Biesta. In het Nederlands is de titel De terugkeer van het lesgeven. Het is een aparte titel die vragen oproept. Wordt er dan niet meer lesgegeven? Waarom zou of moet lesgeven terugkeren en wat bedoelt Biesta eigenlijk met dit woord 'lesgeven'? Verus vindt dat Gert Biesta een belangrijke bijdrage levert aan de discussie over goed onderwijs. Om die reden presenteert Verus in vier delen een 'navertelling' van De terugkeer van lesgeven. Deel 2.
Een van de bedoelingen van het onderwijs is volgens Biesta de volwassenheid van jonge mensen, hun emancipatie. In zijn visie is daarom het opwekken van een verlangen naar een volwassen levenswijze, de pedagogische opdracht van het onderwijs. Daarover ging het eerste luik, dat vorige week in de nieuwsbrief stond.

Nu het tweede luik. Om het opwekken van zo'n verlangen van jonge mensen een kans te geven is volgens Biesta een terugkeer van het lesgeven nodig. Het zou dan wel bevrijd moeten worden van het leren. Maar hoe verhoudt lesgeven zich tot leren? Biesta stelt deze vraag met een filosofische interesse. Hem gaat het namelijk primair om de aard van de bestaanswijze van de mens, op de aarde en in de (sociale) wereld. Een visie daarop heeft vervolgens meteen betekenis voor een visie op lesgeven en leren.

Visies op het menselijk bestaan

Als wij de individuele mens in het centrum plaatsen en de aarde en de wereld op hun beurt nauwelijks of geen stem toedichten, dan maken we van hem een wezen die geacht wordt zijn omgeving, de aarde en de wereld, naar zijn hand te zetten, te beheersen. De mens is dan een maker, iemand ook die betekenis en zin geeft aan alles. Zonder hem is het allemaal zonder zin.

Maar als we de individuele mens niet in het centrum plaatsen omdat wij menen dat aarde en wereld wél zelf spreken, dan begrijpen we hem als iemand die zich door zijn omgeving iets kan laten gezeggen. Dan leert hij zich misschien ontvangend op te stellen en kan zich geroepen gaan voelen. De mens beseft dan níet in het middelpunt te staan.

Het eerste beeld van de mens als maker domineert het moderne leven. Het is aangenomen door de wetenschap, het ondernemerschap en het leraarschap. Deze zijn gericht op de beheersing van aarde en wereld. Dat tegenwoordig het lerarenberoep nagenoeg volledig gaat over het faciliteren van leerprocessen, heeft hiermee direct te maken. Woorden die hieraan uitdrukking geven zijn gepersonaliseerd leren, talentontwikkeling en de verwerving van competenties. Daarmee werkt de leerling aan zijn inzetbaarheid voor een maatschappij zoals wij die kennen. De leraar moet dit proces, dat iedere leerling individueel doormaakt, begeleiden. Eind vorig jaar verscheen over deze ontwikkeling een drieluik in de nieuwsbrief van Verus.

Het tweede mensbeeld echter, houdt een ander type leraarschap in. Zoals gezegd, dit beeld stelt de mens receptief voor, dat wil zeggen: ontvankelijk voor wat aarde en wereld te zeggen hebben. Dit veronderstelt een houding die niet egocentrisch is. Naar het inzicht van Biesta zijn het de leraren die jonge mensen daarbij kunnen helpen. Waar het eerste mensbeeld hun kwalificatie en socialisatie impliceert, brengt het tweede beeld 'subjectificatie' met zich mee, een begrip van Biesta dat hij naast kwalificatie en socialisatie plaatst. Het is de jonge mens die wezenlijk een subject is en niet een object van de verlangens en aanwijzingen van anderen. Het is jonge mens die, als subject dus, hopelijk een verantwoordelijk handelend mens wordt, mede dankzij leraren die lesgeven. Maar zoals gezegd, de nadruk op leren zit hun daarbij in de weg. Wat zegt Biesta hierover?

Leerproces-taal

Menigeen denkt dat lesgeven leerlingen tot leren moet aanzetten, maar Biesta raadt ons aan lesgeven en leren een beetje uit elkaar te houden.

Op het eerste gezicht ligt dit ook voor de hand. Leerlingen zijn geen gewillige objecten, maar hebben als denkende en handelende mensen zelf hun aandeel in het onderwijsproces. Echter, met moderne noties zoals 'lesgeven als een interventie' en 'leren als een uitkomst' wordt de indruk gewekt, dat onderwijsresultaten vooral de verantwoordelijkheid van de leraar zijn. Bovendien lijkt het zo wel alsof onderwijs een mechaniek is, terwijl het een complex geheel van vooral menselijke processen is. Lesgeven is een taak, maar wat leerlingen tot stand weten te brengen is daar niet rechtstreeks een gevolg van.

Dit brengt ons bij Biesta's belangrijkste bezwaar tegen de status die het leren heeft. Hij doelt op het moderne gesprek over onderwijs en lesgeven, dat volgens hem beheerst wordt door een taal over leerprocessen. Het probleem daarmee is dat leerprocessen open zijn, leeg, ze zijn richtingloos. Ze gaan over de inrichting van processen, gericht op de verwerving van vaardigheden, maar zijn niet precies genoeg over de dimensies van het onderwijs die Biesta eraan onderscheidt, namelijk zijn inhoud, de bedoeling daarmee en de relaties die ervoor nodig zijn. Hij wijst er op dat leerlingen niet zomaar wat leren, maar ze leren iets en wel om een bepaalde reden. Bovendien, iemand, de leraar, is er bij betrokken. In een andere taal, die over onderwijs gaat, is hiervoor wel serieuze aandacht, in de taal over leren niet.

Onderwijs-taal

Het is belangrijk over de bedoeling van de taal van onderwijs te spreken omdat, aldus Biesta, dit uit kan monden in beslissingen over de doelen en de inhoud van het onderwijs. De bekende twee doeldomeinen kwalificatie en socialisatie gaan daarover, maar Biesta voegt er de eerdergenoemde subjectificatie aan toe.

Als deze drie kwalitatief verschillende onderwijsdoeldomeinen op elkaar betrokken worden en samen besproken, zien we de contouren van wat wij met onze leerlingen willen bereiken en wat zijzelf hopelijk weten te bewerkstellingen. Het zijn domeinen die onderscheiden kunnen worden, maar ze zijn niet te scheiden, benadrukt Biesta. Het komt aan op een evenwichtige waardering van de drie. Als het ene domein te veel nadruk krijgt, gaat dit ten koste van de andere twee.

Politiek kaapt leren

Maar een gebalanceerde benadering van de drie doeldomeinen van het onderwijs wordt gehinderd door een politieke agenda die het leren heeft gekaapt. Mensen moeten leren, hun leven lang, zo is de heersende beleidsopvatting. Er schuilt de populaire gedachte achter dat leren iets natuurlijks is, iets dat niet kan worden uitgeschakeld en daarmee onvermijdelijk is.

Een leven lang leren wordt nodig geacht vanwege de behoeften van een mondiaal concurrerende economie. De problemen die zo'n economie nu eenmaal met zich meebrengt, denk aan structurele veranderingen op de arbeidsmarkt die periodiek optreden en de daarmee gepaard gaande sociale desintegratie, worden zonder omhaal van woorden als leerproblemen van ons allemaal gepresenteerd. Alsof het om het behalen van een rijbewijs gaat.

Mensen worden zo als 'lerende' neergezet, een bestaanswijze haast die nodig zou zijn om zich te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Wat aanpassing betekent en of zij wel zo gewenst is, zijn vragen die onaangeroerd blijven. Ten onrechte, meent Biesta, de oproep tot leren zou daarom niet zo allesomvattend mogen zijn. Er zijn immers situaties waarin het ongepast en ongerechtvaardigd is als mensen zich zouden schikken en aanpassen. Dergelijk gedrag zou de menselijke mogelijkheden immers beperken.

De individualiteit van de lerende

De mens leert altijd, zo is dus de veronderstelling. De hedendaagse opvattingen daarover komen neer op begripsvorming, zingeving en kennisverwerving. Belangrijk is de positie die de lerende inneemt, namelijk in het centrum. Aarde en wereld zijn objecten en hebben geen eigen stem.

Maar deze individualiteit van de lerende beperkt onze existentiële mogelijkheden, waarschuwt Biesta. Hij geeft nog eens aan dat ook een andere type relatie met de aarde en de wereld denkbaar is, overigens zonder te suggereren dat tussen beide type relaties zou moeten worden gekozen. Maar het is voorstelbaar dat de mens receptief (luisterend) in relatie tot aarde en wereld staat en aangesproken wordt. Dan is een meer fundamentele vraag mogelijk. Niet de vraag 'Hoe kom ik tot begrip?', maar 'Wat vraagt dit van mij?'

Terwijl de eerste vraag, die naar begripsvorming, samenhangt met de veronderstelling dat de mens meester van de wereld is, komt de tweede vraag voort uit het idee dat tijdens de ontmoeting met de aarde en de wereld (die dus hun eigen bestaansgrond en betekenis hebben) de mens tot inzichten komt omdat hij luistert en zich aangesproken kan voelen, geroepen tot handelen. Niet alleen door leren komt de mens dus tot begrip van zijn bestaan, ook door luisteren en aangesproken worden. Dan kan de ervaring zijn dat iets van ons wordt gevraagd zonder dat we begrijpen waarom. De vraag is nu wat dit voor onderwijs kan betekenen.

Lesgeven zonder leren

Er zijn misschien goede redenen om lesgeven van leren te bevrijden, oppert Biesta, maar zonder daarmee leren in diskrediet te willen brengen. Hem gaat om situaties waarin klassieke leerhoudingen zoals begripsvorming, interpretatie van gegevens en zingeving worden weggehouden en bij wijze van interruptie een weergaloos iets wordt binnengelaten, een radicale, ongebruikelijke daad. Als leerlingen vervolgens bereid zijn zoiets in hun leven toe te laten en zo ervaring ermee opdoen, geven zij op zo'n moment hun identiteit als lerende op. Zij laten hun neiging tot controle enigszins varen om met iets volkomen nieuws in relatie te treden, wat misschien wel tot een haat-liefdeverhouding kan uitgroeien. Ze doen levenservaring op en ervaren een moment subject te zijn. Klaarblijkelijk zijn er naast het leren meer existentiële mogelijkheden die onderwijs kan bieden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe lesgeven de pedagogische kern van onderwijs kan raken - Deel 2

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze week verschijnt de Nederlandse vertaling van The Rediscovery of Teaching, een boek uit 2017 van de onderwijswetenschapper Gert Biesta. In het Nederlands is de titel De terugkeer van het lesgeven. Het is een aparte titel die vragen oproept. Wordt er dan niet meer lesgegeven?