# data[].attributes.body
thumb_up
0
thumb_down
0
Jouw avatar

Voeg comment toe

# data[].attributes.body
thumb_up
0
thumb_down
0
Jouw avatar

Voeg comment toe

# data[].attributes.body
Klasse - 2018

# data[].attributes.body
Klasse - 2018

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Glip mee binnen in de klas van de toekomst. Lab 21.0. is een groot lokaal met leerzones, werkeilanden en véél schermen. "De leerlingen komen graag, maar relaxed achteruit leunen of je wegsteken zoals bij een klassikale les is er niet bij."
Bekijk de 360° video: Is dit de klas van de toekomst? Kijk mee in Lab 21.0 Dit is een 360° video. Je kan deze video optimaal bekijken met Google Chrome, Firefox en Microsoft Edge. Gebruik je iOS? Bekijk de video in de YouTube app.
Groepswerk? Dat betekent meestal gerommel met banken in een te klein lokaal. En de pineut van elke groep mag al het werk opknappen. In de klas van de toekomst van het RHIZO Lyceum OLV Vlaanderen in Kortrijk gaat dat anders.

"Toen de raad van beheer besliste om elke leerling een laptop te laten aankopen, startten we met een werkgroep de zoektocht naar hoe we die zinvol in de lessen konden integreren. We droomden van een grote ruimte met flexibel meubilair zodat leerlingen in ideale omstandigheden met die laptops konden samenwerken. Het resultaat is dit grote lokaal met 6 leerzones en futuristische werkeilanden met schermdeeltechnologie", schetst leraar aardrijkskunde Marieke Pieters.

Klas van de toekomst met 6 leerzones

De inspiratie voor de opdeling van het lokaal vonden ze in het Brusselse Future Classroom Lab van European Schoolnet. "De interactiezone is een open ruimte met traditionele tafels. Hier leg je de opdracht uit of geef je een korte instructie. De uitwisselzone bestaat uit 4 pods of werkeilanden waar groepjes tot 6 leerlingen rechtopstaand kunnen samenwerken. In de onderzoekszone kan je even apart aan een deelopdracht werken."

"De ontwikkelzone is zoals een koffiehoek en ideaal om te brainstormen. Hier in een bredere pod met poefjes ontstaan de beste ideeën. Om een filmpje of een geluidsfragment op te nemen, duik je de creatiezone in. Het meest nieuwe speeltje daar is een virtualreality-bril. Het eindresultaat tonen leerlingen meteen aan elkaar in de presentatiezone."

Schermen delen

In hun zoektocht naar adviezen klopte de werkgroep ook aan bij hogescholen. "Maar zij zijn ook nog zoekend", zegt Marieke. "In de Kortrijkse universiteit Kulak zagen we voor het eerst de Any Device On Any Screen deeltechnologie van Barco. Die laat toe dat leerlingen op een groot scherm elkaars scherm zien terwijl ze elk op hun computer van om het even welk merk aan het werk zijn. Bingo! Dát hadden we nodig."

Futuristische vormgeving

De 6 leerzones en de technologie komen hier mooi samen in een futuristische vormgeving. "Via toevallige contacten vonden we Ocular, een bedrijf dat multimedia voor musea levert. Zij ontwierpen onze pods: mooi én handig omdat leerlingen er ook rechtopstaand aan kunnen werken. Door het bijzondere design ligt er geen enkele kabel op de grond. Alles komt binnen via aansluitpunten in het plafond. Die zijn over het volledige lokaal verdeeld zodat je een pod gemakkelijk kan verplaatsen. Al doen we dat in de praktijk zelden."

Anders lesgeven

Deze klas is in de eerste plaats een collaboratieve werkruimte. Marieke: "Ik kom hier dus vooral om leerlingen meer zelfstandig en in groep te laten leren. Dat vraagt nieuwe lesvoorbereidingen. Vroeger vergeleek ik bijvoorbeeld klassikaal de bodemkaart van de schoolomgeving met de topografische kaart en een luchtfoto. Nu deel ik de groepjes in volgens woonplaats. Je eigen huis zien staan verandert weinig aan het directe leerresultaat, maar het beïnvloedt wel de motivatie in positieve zin."

"Ik kan ook op elk moment op mijn computer zien wie waaraan werkt. Als Facebook openstaat, kan ik het scherm van die ene leerling meteen blokkeren. Relaxed achteruit leunen of je wegsteken zoals bij een klassikale les is er voor de leerlingen niet meer bij. Vroeger verdeelden ze het werk en hadden ze nauwelijks een idee van wat de anderen bijdroegen. Die blanco vlekken zijn verleden tijd. De leerlingen vinden dan ook dat ze hier hard moeten werken. Maar ze komen graag."

Collega's overtuigen

Hoe krijg je hier ook leraren binnen die zich in deze technologische omgeving minder als een vis in het water voelen? Marieke: "Tussen de middag hebben we vaak teach meets gehouden. Zo konden we collega's tonen wat het Lab is en hoe je met de deeltechnologie, de tablets, de green screen in de creatiestudio aan de slag kan. Volgend schooljaar willen we elke vakgroep hier een keer samenbrengen om ideeën uit te wisselen en samen een lessenreeks of proefwerk te ontwikkelen."

Future blijven

Future blijven, dat is nu de belangrijkste uitdaging. "Wat nu erg welkom zou zijn, is tijd", vult Marieke aan. "Je haalt die virtualreality-bril hier wel binnen, maar dan begint het pas: je moet zelf de mogelijkheden ervan ontdekken en die in concrete lessen gieten. Ik wil graag ook andere scholen ontmoeten en ideeën kunnen uitwisselen. En hopelijk komt die deeltechnologie in elke klas. Luidop dromen mag, toch?"

Het team achter Lab 21.0 bestaat uit Dominiek Horré, Tim Vuylsteke, Marieke Pieters en Céline Craeynest.

Ook een klas van de toekomst in je school?

Het team achter Lab 21.0 selecteert een aantal tips om zelf een future classroom in je school in te richten:

Neem je tijd. We hebben een jaar uitstel gevraagd voor de verplichte laptop werd ingevoerd. Dat gaf ons de tijd om toepassingen te zoeken en alles voor te bereiden. Die periode heeft de goesting bij de collega's om met die notebooks te werken, doen groeien.

Zoek inspiratie. Kom kijken in onze school of ga naar het Future Classroom Lab in Brussel. Kijk tijdens je zoektocht ook over de schoolmuren naar mogelijkheden zoals bij hogescholen of bedrijven.

Start met de basis. De kern van dit lokaal is, nog meer dan de technologie, de indeling van de ruimte. Begin met een grote ruimte ter grootte van ongeveer 2 leslokalen. En zoek flexibel meubilair dat je gemakkelijk kan verplaatsen. Zo maak je al iets soortgelijks met een beperkt budget.

Ondersteun collega's. De ondersteuning van andere, al dan niet minder ICT-vaardige leraren is een blijvend aandachtspunt. Toon ze wat er kan in zo'n klas, werk bijvoorbeeld eens samen aan een proefwerk en gebruik daarbij de schermdeeltechnologie.

Durf te vragen. We werden voor een stukje lesvrij gemaakt en kregen veel vrijheid van onze directie. Dat was een fijne manier van werken en heeft mee het succes bepaald.

Veerle Vanbuel

# data[].attributes.attachment_link.description
Glip mee binnen in de klas van de toekomst. Lab 21.0. is een groot lokaal met leerzones, werkeilanden en véél schermen. "De leerlingen komen graag, maar relaxed achteruit leunen of je wegsteken zoals bij een klassikale les is er niet bij." Bekijk de 360° video: Is dit de klas van de toekomst?

# data[].attributes.headline
5 of the most innovative schools in the world

# data[].attributes.subject
5 of the most innovative schools in the world

# data[].attributes.body
Informed ED - 2017

# data[].attributes.attachment_link.title
5 Tips from the World’s Most Innovative Schools — Open Colleges

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover the valuable insights from 5 of the world’s most innovative schools. Gain knowledge on modern education practices. Learn more now.

# data[].attributes.headline
Co-teaching: “Het eerste jaar is sowieso experimenteren”

# data[].attributes.subject
Co-teaching: “Het eerste jaar is sowieso experimenteren”

# data[].attributes.body
Klasse - 2017

# data[].attributes.attachment_link.title
Co-teaching: “Het eerste jaar is sowieso experimenteren”

# data[].attributes.attachment_link.description
Lisa, Bea en Sofie van COOVI Anderlecht over de voordelen van co-teachen: “Je kan tijd maken voor je leerlingen. En alleen heb je veel meer aan je hoofd.”

# data[].attributes.body
Klasse 2017

# data[].attributes.headline
Opwaardering van 1B: “Wij noemen het 1 OK!"

# data[].attributes.subject
Opwaardering van 1B: “Wij noemen het 1 OK!"

# data[].attributes.body
Klasse - 2017

# data[].attributes.headline
Leerlingen plannen toetsen en taken zelf

# data[].attributes.subject
Leerlingen plannen toetsen en taken zelf

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de Sancta Maria Basisschool werken alle leraren met een 4-sporenbeleid om vlot te differentiëren in de klas. De leerlingen werken in hun eigen tempo en leren hun niveau inschatten. In de zesde klas van juf Himsha zijn ze er helemaal mee weg.
Bekijk in de video hoe de zesde klas van juf Himsha al helemaal weg is met 4-sporenbeleid.
Klassikale instructies

"Ik begin de les met de instructie van het eerste vak", vertelt Himsha Vanhaecke, leraar in het zesde leerjaar. "Ik overloop de theorie en de oefeningen. Ik houd mijn uitleg zo kort mogelijk. Daarna schakel ik onmiddellijk over naar de instructie van het volgende vak. Dan gaan de leerlingen zelf aan de slag met oefeningen."

"Ze mogen vrij kiezen met welk vak ze starten. Die vrijheid zorgt ervoor dat ze zelf nadenken hoeveel tijd ze aan welk vak spenderen, waar ze sterk in zijn en waar ze het moeilijker mee hebben."

Ieder mens kiest zijn eigen pad in het leven. Waarom zou dat in de klas anders moeten zijn?
Himsha Vanhaecke
Leraar zesde leerjaar, Sancta Maria Leuven

Oefeningen op ieders niveau

Op het bord van juf Himsha staan per vak 3 oefeningen, dat zijn de eerste 3 sporen.

Spoor 1: Deze oefeningen zijn voor de leerlingen die het moeilijk hebben met de leerstof. Ze hebben vaak nog wat extra hulp nodig van de leraar of co-teacher.

Spoor 2: Basisoefeningen voor leerlingen die de leerstof goed begrijpen.

Spoor 3: Oefeningen voor leerlingen die de leerstof helemaal onder de knie hebben. Zij hebben nood aan extra uitdaging.

Naast de 3 sporen op het bord is er voor sommige vakken nog een vierde spoor.

Spoor 4: Oefeningen voor leerlingen met een individueel curriculum. Dat kan zowel curriculumdifferentiatie zijn naar boven toe als naar beneden.

De leerlingen mogen zelf kiezen welke oefeningen ze maken. "In het begin van het schooljaar verloopt dat nog wat moeilijker. Eerst overschatten sommige leerlingen zich, anderen onderschatten zichzelf dan weer. Maar ze voelen snel aan welk spoor het best bij hen past. "

Hoe begin je eraan?

"Het is als leraar niet eenvoudig om er onmiddellijk mee te starten. Bouw het rustig op en uiteindelijk is het een meerwaarde voor de leerling en de leraar. Begin met 1 vak, wiskunde is daarvoor ideaal. Als dat goed lukt, voeg dan een tweede vak toe. En als iedereen de methode goed onder de knie heeft kan je gerust met 4 vakken door mekaar werken".

De methode van het sporenbeleid is ontwikkeld door Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs (CEGO).

Tim Paternoster

# data[].attributes.attachment_link.title
Differentiatie op 4 sporen: "De leerlingen voelen zich begrepen"

# data[].attributes.attachment_link.description
In de Sancta Maria Basisschool werken alle leraren met een 4-sporenbeleid om vlot te differentiëren in de klas. De leerlingen zijn ze er helemaal mee weg.

# data[].attributes.headline
De school is een open plek, geen witte vlek

# data[].attributes.subject
De school is een open plek, geen witte vlek

# data[].attributes.body
Klasse - 2015

# data[].attributes.headline
Evalueer je leerlingen ook op empathie en creativiteit

# data[].attributes.subject
Evalueer je leerlingen ook op empathie en creativiteit

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.headline
Leraar Ben speelt met actieve werkvormen in de Future Classroom

# data[].attributes.subject
Leraar Ben speelt met actieve werkvormen in de Future Classroom

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.headline
Tekenleraar Kari beoordeelt in rollen, niet in punten

# data[].attributes.subject
Tekenleraar Kari beoordeelt in rollen, niet in punten

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.headline
Trajecten op maat houden leerlingen gemotiveerd. 

# data[].attributes.subject
Trajecten op maat houden leerlingen gemotiveerd. 

# data[].attributes.body
Klasse- 2016

# data[].attributes.headline
“Als ik zou durven, schafte ik punten helemaal af”

# data[].attributes.subject
“Als ik zou durven, schafte ik punten helemaal af”

# data[].attributes.body
Klasse - 2016

# data[].attributes.body
Klasse - 2015

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stap in juni een secundaire school binnen en hoogstwaarschijnlijk zijn de leerlingen proefwerken aan het maken. Toch staat nergens dat examens verplicht zijn. Je kan bijvoorbeeld op verschillende tijdstippen evalueren in plaats van op één moment. Wat vinden leerlingen en leraren van die permanente evaluaties?
Evalueren, alleen nog traditie?

"Scholen zijn vrij om te evalueren zoals ze willen", zegt onderwijsinspecteur Jean-Louis Leroy. "En ook al gaan steeds meer scholen permanent evalueren, toch zitten we vast in een examentraditie. Vreemd, want veel vakken lenen zich daar niet toe. Denk aan een taalvak. Een taal leer je toch over een langere tijdsperiode? En als leraar bekijk je toch het best met tussentijdse stappen of leerlingen de vaardigheden, woordenschat of grammatica beheersen?"

'Schriftelijke examens bereiden leerlingen voor op de hogeschool', is een argument om vast te houden aan de examentraditie. "Vreemd", zegt Marijke Wilssens, opleidingscoördinator banaba's in het buitengewoon onderwijs en zorgverbreding (Arteveldehogeschool Gent). "We toetsen geen enkel opleidingsonderdeel meer met een klassiek schriftelijk of mondeling examen. Wel evalueren we met werkstukken, papers en mondelinge presentaties. Soms ook met permanente evaluatie en met oog voor peer feedback. Let er wel op dat je deadlines voor papers of reflectie-opdrachten genoeg spreidt."

Monique Ratajczak, coördinator brugopleiding verpleegkunde (PXL-Healthcare) heeft geen probleem met schriftelijke examens in het secundair: "Belangrijk is dat je varieert in je evaluatie. Dat je duidelijke doelstellingen formuleert. En dat je differentieert. Een examen kan een ultieme kans zijn voor iemand die de leerstof nog niet beheerst. Maar waarom zou je iemand die zijn doelen al via permanente evaluatie heeft bereikt nog lastigvallen met een examen?"

4 tips om beter te evalueren

1. Examens kunnen een goeie vorm zijn. Op voorwaarde dat een examen motiverend is. De leerlingen moeten er wel uit leren. En de volgende keer proberen het beter te doen.

2. Betrek je leerlingen maximaal bij je evaluatie. Bekijk samen met hen of ze de leerplandoelstellingen in de les hebben behaald. Laat hen zelf examenvragen formuleren. Of evaluatievormen voorstellen die het best bij hen passen. Zo tonen ze vanuit hun eigen sterkte wat ze waard zijn voor je vak.

3. Als je je doelstellingen hebt gerealiseerd, maakt het niet uit hoe je evalueert: mondeling, schriftelijk, permanent. Durf dus te differentiëren in je evaluatievormen.

4. Maak je examens gerust moeilijk. Als je verder gaat dan pure reproductie en ook competentiegericht gaat evalueren, dan daag je je leerlingen uit. Laat hen in groep oplossen of geef hulpmiddelen. Dan wordt dat examen motiverend en gaan je leerlingen vooruit. Je vraagt hen immers niet meer of ze je cursus kennen, maar wel wat ze doen met je cursus.

Examens of permanente evaluatie?

Wat denken leraren?

Wat denken leerlingen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Examens of permanente evaluatie? - Klasse

# data[].attributes.attachment_link.description
Stap in juni een secundaire school binnen en hoogstwaarschijnlijk zijn de leerlingen proefwerken aan het maken. Toch staat nergens dat examens verplicht zijn. Je kan bijvoorbeeld op verschillende tijdstippen evalueren in plaats van op één moment. Wat vinden leerlingen en leraren van die permanente evaluaties?

# data[].attributes.headline
Flipping the classroom zet de les op zijn kop

# data[].attributes.subject
Flipping the classroom zet de les op zijn kop

# data[].attributes.body
Klasse - 2015

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Klassikale les en huiswerk omwisselen, dat is het idee achter flipping the classroom. Er staat wel nog een leraar voor de klas. Maar de les, die hebben de leerlingen thuis al op YouTube gezien. Leraar wiskunde Erwin Meyers legt uit hoe hij het aanpakt.
Hoe werkt het?

"Ik heb screencasts gemaakt", zegt Erwin Meyers (leraar wiskunde WICO Campus Tio Overpelt). "Dat zijn korte instructiefilmpjes via YouTube waarin ik een kernbegrip uitleg, zoals de stelling van Pythagoras. Mijn leerlingen bekijken de filmpjes thuis. Zo kennen ze de theorie al wanneer ze de klas binnenstappen. Ik herhaal in het begin van de les de kernpunten en de leerlingen beginnen meteen met de oefeningen."

"Natuurlijk kan je niet alle lessen verfilmen. Ingewikkelde meetkundige constructies leg je niet uit in een screencast van 7 minuten. Maar voor de uitleg van de basisbegrippen win je tijd, omdat er veel gepalaverd wordt als je de theorie steeds weer moet uitleggen in de les."

Wat is het voordeel?

Meer tijd voor oefeningen. Vroeger ging bijna de volledige les op aan theorie en moesten we op het einde vlug nog oefeningen maken.

Meer kansen op feedback. Voordien werkten ze de oefeningen thuis af zonder dat ik nog feedback kon geven. Nu begeleid ik mijn leerlingen als een coach. Ik kan differentiëren. Vroeger stelde ik een probleem pas vast als ze een onvoldoende hadden voor een toets.

De leerlingen sturen hun eigen proces meer. Ze kunnen op hun eigen tempo thuis de leerstof in de instructiefilmpjes herbekijken. Zo zijn ze weer mee en stapelen de tekorten zich niet meer op.

Flipping the classroom, hoe doe je het?

Jan Velghe, onderwijsontwikkelaar aan de Universiteit Gent geeft 5 tips.

1. Toets vooraf of ze de les écht kennen

"De theorie helemaal buiten de les aanbieden is geen goed idee. Sommige leerlingen hebben klassikale lessen echt nodig. In de klas zie en voel je of je leerlingen al dan niet mee zijn. Als je de classroom flipt, is het belangrijk om te toetsen of je leerlingen de kennis echt opgedaan hebben. Dat doe je bijvoorbeeld via zelftests op het leerplatform. Wie slaagt, krijgt een 'ticket' voor de les. Of je begint de les met een kleine quiz. Die bevat dan de kernpunten voor het vervolg van de les."

2. Laat leerlingen vragen voorbereiden

"Flipping the classroom moet verder gaan dan filmpjes op YouTube gooien. Je kan je leerlingen ook een onlinegroepswerk laten maken in de leeromgeving. Je monitort en stuurt bij waar nodig. Of je leerlingen bekijken enkele lessen op voorhand en je organiseert een onlinemoment waarop ze vragen stellen. Die vragen vormen dan de basis van je les."

3. Vul de vrijgekomen tijd met praktische toepassingen

"Een voordeel is dat je meer ruimte vrij hebt om de opgedane kennis echt te gaan toepassen en integreren. Dan kan je meer uitdagende oefeningen geven aan je leerlingen, hen gefundeerde discussies laten voeren of de theorie laten toepassen op levensechte voorbeelden."

4. Vraag niet te veel inspanning van je leerlingen

"Let ook op de tijd die flipping the classroom vergt van je leerlingen. Wordt hun taakbelasting niet te hoog als ze verschillende vakken online moeten voorbereiden? Een ander probleem is dat je als kijker vlug afgeleid bent door wat buiten het computerscherm gebeurt: je krijgt een sms, iemand komt binnen ... In de klas heb je meer controle op hoe je leerlingen hun tijd effectief invullen. Heeft iedereen bovendien thuis een computer met internet? Vraag jezelf ook af of de leerlingen er klaar voor zijn. Hebben ze wel de nodige ICT-vaardigheden om flipped te leren?"

5. Blijf ook live leraar

"Tot slot: een leraar heeft zo veel bagage en leservaring. Dan is er toch niets mis mee om die leraar af en toe ook live te horen? Sommigen zijn immers meester in vertellen, maar daarom niet meester in het monteren van filmpjes."

De websites en handleidingen uit dit artikel vind je via het zoekwoord 'flip' op www.klascement.net.

# data[].attributes.attachment_link.title
Flipping the classroom zet de les op zijn kop - Klasse

# data[].attributes.attachment_link.description
Klassikale les en huiswerk omwisselen, dat is het idee achter flipping the classroom. Er staat wel nog een leraar voor de klas. Maar de les, die hebben de leerlingen thuis al op YouTube gezien. Leraar wiskunde Erwin Meyers legt uit hoe hij het aanpakt.

# data[].attributes.body
Klasse - 2015