# data[].attributes.body
Energylandia to największy park rozrywki w Polsce, położony w miejscowości Zator w województwie małopolskim. Został otwarty 14 lipca 2014 roku i od tego czasu dynamicznie się rozwija, oferując coraz więcej atrakcji dla odwiedzających.

🎢 Główne informacje:

Powierzchnia: około 74 hektary

Liczba atrakcji: ponad 130

Liczba kolejek górskich: 19

Strefy tematyczne: Bajkolandia, Strefa Familijna, Strefa Ekstremalna, Water Park, Aqualantis, Smoczy Gród, Sweet Valley

🎢 Najważniejsze atrakcje:

Hyperion: najwyższy i najszybszy rollercoaster w Europie, osiągający prędkość do 142 km/h i wysokość 77 metrów

Zadra: hybrydowy rollercoaster z elementami drewnianymi i stalowymi, osiągający prędkość do 121 km/h

Abyssus: stalowy rollercoaster z wieloma przyspieszeniami, zlokalizowany w strefie Aqualantis

Speed Water Coaster: połączenie rollercoastera i zjeżdżalni wodnej, oferujące emocjonującą przejażdżkę z elementami wodnymi

# data[].attributes.body
Walutą w Polsce jest złoty (PLN). Jego pełna nazwa to złoty polski, a skrót międzynarodowy to PLN.

1 złoty dzieli się na 100 groszy. W obiegu są:

monety: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 groszy oraz 1, 2 i 5 złotych,

banknoty: 10, 20, 50, 100, 200 i 500 złotych.

Choć Polska należy do Unii Europejskiej, nie przyjęła euro i nadal używa włas

# data[].attributes.body
Prezydentem Polski (stan na 2025 rok) jest Andrzej Duda. Pełni urząd od 6 sierpnia 2015 roku, a jego druga kadencja rozpoczęła się w 2020 roku i potrwa do 2025.

Andrzej Duda jest doktorem prawa i wcześniej był posłem do Sejmu oraz europosłem. Reprezentuje nurt konserwatywno-narodowy i był związany z partią Prawo i Sprawiedliwość, choć jako prezydent musi być formalnie bezpartyjny.

Prezydent Polski jest głową państwa, pełni funkcję reprezentacyjną, ale też ma ważne uprawnienia:

podpisuje ustawy (lub może je zawetować),

mianuje premiera,

reprezentuje Polskę na arenie międzynarodowej,

jest zwierzchnikiem Sił Zbrojnych.

# data[].attributes.body
Jedzenie w Polsce jest bardzo zróżnicowane i mocno związane z tradycją, porami roku oraz lokalnymi składnikami. Kuchnia polska jest znana z dań sycących, często z dodatkiem mięsa, ziemniaków, kapusty i zbóż.

Oto kilka najbardziej znanych polskich potraw:

Pierogi – ciasto z różnym nadzieniem, np. z mięsem, kapustą i grzybami, serem lub owocami.

Bigos – duszona kapusta z mięsem i grzybami, nazywana często „myśliwskim daniem”.

Żurek – kwaśna zupa na zakwasie z mąki żytniej, często z białą kiełbasą i jajkiem.

Schabowy – kotlet panierowany z wieprzowiny, podawany z ziemniakami i kapustą.

Gołąbki – zawijane liście kapusty wypełnione mięsem i ryżem, duszone w sosie pomidorowym.

Oscypek – wędzony ser z mleka owczego z Podhala, często serwowany z żurawiną.

W Polsce popularne są też wypieki i desery, np. sernik, makowiec, czy pączki.

# data[].attributes.body
Herb Polski przedstawia białego orła z rozpostartymi skrzydłami, złotym dziobem i szponami, oraz w złotej koronie. Orzeł umieszczony jest na czerwonym tle.

To symbol sięgający średniowiecza – według legendy orzeł pojawił się już w czasach legendarnego Lecha, założyciela państwa Polan. Oficjalnie jako znak państwowy orzeł był używany od czasów dynastii Piastów.

Herb w obecnej formie został zatwierdzony 9 lutego 1990 roku, po upadku PRL – wtedy przywrócono koronę na głowie orła, symbolizującą suwerenność państwa.

# data[].attributes.body
Stolicą Polski jest Warszawa. Leży w środkowo-wschodniej części kraju, nad rzeką Wisłą. Jest największym miastem Polski zarówno pod względem liczby ludności (ponad 1,7 miliona mieszkańców), jak i powierzchni.

Warszawa to centrum polityczne, gospodarcze, kulturowe i naukowe kraju. Znajdują się tam siedziby władz państwowych, w tym Parlament, Kancelaria Prezydenta, Rada Ministrów, a także liczne uczelnie, teatry i muzea.

Miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas II wojny światowej, ale po wojnie zostało odbudowane – w tym historyczne Stare Miasto, które dziś znajduje się na liście UNESCO.

# data[].attributes.body
Polska leży w środkowej Europie. Graniczy z siedmioma państwami:

na zachodzie z Niemcami,

na południu z Czechami i Słowacją,

na wschodzie z Ukrainą i Białorusią,

na północnym wschodzie z Litwą,

oraz na północy (przez obwód królewiecki) z Rosją.

Od północy Polska ma dostęp do Morza Bałtyckiego, co daje jej strategiczne znaczenie w regionie.

Powierzchnia Polski wynosi około 312 696 km², co czyni ją 9. największym krajem w Europie i 69. na świecie. Kraj ma zróżnicowaną geografię: od nizin na północy i w centrum, przez wyżyny, aż po góry na południu (Karpaty i Sudety).

# data[].attributes.body
Patrząc na Holandię pod względem wyznania religijnego, można śmiało powiedzieć, iż w tym kraju panuje całkowite rozluźnienie duchowe. Prawie połowa ludności Niderlandów nie czci żadnego kultu religijnego, 31 % stanowią wyznawcy religii katolickiej, 21% protestanci i 4% muzułmanie.

# data[].attributes.body
Giethoorn ( Stellingwerfs : Gietern ) to wieś wodna w Kop van Overijssel , w gminie Steenwijkerland w holenderskiej prowincji Overijssel , położona pomiędzy Steenwijk i Meppel. Wieś liczy 2630 mieszkańców i słynie z mostów , dróg wodnych i łodzi . Czasami nazywane jest „ holenderską Wenecją ”. Giethoorn ma wydłużony kształt i składa się z trzech dzielnic, które są od siebie przesunięte. Na północy jest to Noordeinde, potem Middenbuurt i na końcu Zuideinde. Dorpsgracht jest centralną osią Giethoorn i kończy się na południu w Zuideindiger Wijde.

# data[].attributes.body
Kuchnia Holandii jest prosta, sycąca i oparta na lokalnych produktach, takich jak ziemniaki, warzywa, nabiał i ryby. Tradycyjne dania często mają wiejski rodowód – przykładem jest stamppot, czyli tłuczone ziemniaki z warzywami (np. z jarmużem) i kiełbasą. Holendrzy słyną także z serów, takich jak Gouda i Edam, które eksportowane są na cały świat.

W kuchni holenderskiej ważne miejsce zajmują też ryby – popularnym przysmakiem jest śledź marynowany (haring),

# data[].attributes.body
Amsterdam położony jest nad rzekami Amstel i IJ oraz licznymi kanałami (160) – trzy największe w kształcie półksiężyców usytuowane niemalże równolegle do siebie to: Herengracht (położony najbardziej centralnie), Keizersgracht i Prinsengracht. Z nimi łączą się promieniście mniejsze kanały, tworząc sieć wodną dzielącą miasto na liczne wyspy, dlatego Amsterdam nazywany jest często Wenecją Północy. Amsterdam położony jest częściowo poniżej poziomu morza. Jest największym miastem Holandii, dużym ośrodkiem przemysłowym, drugim po Rotterdamie

# data[].attributes.body
Walutą Holandii jest euro (EUR, €), które zostało wprowadzone w 2002 roku, zastępując dotychczasowego guldena niderlandzkiego. Euro jest wspólną walutą większości krajów Unii Europejskiej i dzieli się na 100 centów. Holandia jako członek strefy euro korzysta z tej waluty zarówno w obrocie gotówkowym, jak i bezgotówkowym.

# data[].attributes.body
Herb Holandii, czyli oficjalnie herb Królestwa Niderlandów, przedstawia złotego lwa w niebieskiej tarczy usianej złotymi liliami. Lew trzyma miecz w jednej łapie, a w drugiej siedem strzał, symbolizujących jedność siedmiu historycznych prowincji. Tarcza jest otoczona przez królewską pelerynę i zwieńczona koroną królewską. Herb symbolizuje siłę, jedność i królewską władzę Niderlandów.

# data[].attributes.body
Holandia (oficjalnie: Królestwo Niderlandów) leży w Europie Zachodniej, nad Morzem Północnym. Graniczy od południa z Belgią, a od wschodu z Niemcami. Kraj jest znany z nizinnego ukształtowania terenu – znaczna część jego powierzchni znajduje się poniżej poziomu morza, dlatego stosuje się tam system tam i wałów. Holandia ma gęstą sieć rzeczną, w tym ujścia Renu, Mozy i Skaldy.

# data[].attributes.body
Flaga Holandii składa się z trzech poziomych pasów: czerwonego na górze, białego pośrodku i niebieskiego na dole. Obecna wersja została oficjalnie przyjęta w 1937 roku, choć jej korzenie sięgają XVI wieku. Początkowo barwy były pomarańczowo-biało-niebieskie, na cześć księcia Wilhelma Orańskiego, ale z czasem pomarańczowy został zastąpiony czerwonym ze względów praktycznych i historycznych. Flaga symbolizuje jedność narodu oraz jego walkę o niepodległość.

# data[].attributes.body
Das Lied der Deutschen (niem. Pieśń Niemców) to hymn państwowy Niemiec. Autorem tekstu był niemiecki poeta, językoznawca i historyk literatury August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Pieśń powstała w 1841 roku na wyspie Helgoland.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hymn Niemiec - National Anthem of Germany (DE/EN/PL lyrics)

# data[].attributes.body
5 Przykładowych Niemieckich dań:

-Sauerbraten – długo marynowana i duszona pieczeń wołowa, często serwowana z kluskami (Klöße) i czerwoną kapustą

-Bratwurst – grillowana lub smażona kiełbasa wieprzowa lub cielęca, podawana z musztardą i bułką

-Currywurst – kiełbasa z sosem pomidorowo-curry, zwykle krojona w plasterki i podawana z frytkami

-Wiener Schnitzel – cienko rozbity kotlet cielęcy w panierce, smażony na złoty kolor (w Niemczech często robiony też z wieprzowiny)

-Schweinshaxe – pieczona golonka wieprzowa, z chrupiącą skórką, podawana z kapustą i kluskami

# data[].attributes.body
Herb Ukrainy

Herb Ukrainy to trójząb (ukr. Тризуб, Tryzub), który jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli narodowych tego kraju. Trójząb symbolizuje władzę, suwerenność oraz jedność narodu ukraińskiego.

Symbolika Trójzębu:

Trójząb jest symbolem sięgającym średniowiecza i jest związany z ruskimi książętami, a także z dynastią Rurykowiczów, której przedstawicielem był książę Włodzimierz Wielki.

Trójzęb może symbolizować trzy filary państwowości: jedność, wolność i niezależność.

Kształt trójzębu jest również interpretowany jako broń (symbol ochrony narodu) lub korona (symbol władzy królewskiej).

Herb Ukrainy został przyjęty oficjalnie w 1992 roku, po uzyskaniu niepodległości przez kraj. Jest używany na dokumentach państwowych, monetach, pieczęciach oraz w innych symbolach narodowych.

# data[].attributes.body
1. Ławra Peczerska w Kijowie
Jedno z najważniejszych miejsc religijnych na Ukrainie i na świecie, wpisane na listę UNESCO. To kompleks klasztorny z podziemnymi cerkwiami i kryptami, gdzie znajdują się ciała wielu świętych.

2. Sobór Mądrości Bożej w Kijowie (Sofijska Katedra)
Wspaniały przykład architektury bizantyjskiej z XI wieku, również wpisany na listę UNESCO. To miejsce historyczne związane z początkiem chrześcijaństwa na Ukrainie.

3. Kamieniec Podolski – Twierdza
Imponująca twierdza, która była świadkiem wielu bitew i obron przed najazdami. Położona malowniczo nad rzeką Smotrycz, stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Ukrainy.

4. Zamek w Lwowie
Zamek, który jest świadkiem burzliwej historii miasta. Lwów to jedno z najpiękniejszych miast Ukrainy, pełne zabytków i historycznych budowli.

5. Cerkiew św. Jerzego w Drohobyczu
Zabytek z XIV wieku, również wpisany na listę UNESCO. To doskonały przykład drewnianej architektury sakralnej, charakterystycznej dla Karpat.

6. Cmentarz Łyczakowski we Lwowie
Jeden z najstarszych i najbardziej znanych cmentarzy w Europie, na którym spoczywają wybitni Ukraińcy, Polacy i inni zasłużeni obywatele.

7. Czarnobyl i strefa wykluczenia
Choć nie jest to klasyczny zabytek, to miejsce o wielkiej historycznej wadze. Wizyta w Czarnobylu jest okazją do zobaczenia zapomnianych, porzuconych miast, w tym Prypeci, które stały się symbolem katastrofy jądrowej z 1986 roku.

# data[].attributes.body
Herb przedstawia czarnego orła z głową odwróconą w prawo (heraldycznie), czerwonym dziobem i szponami tego koloru, na złotej tarczy. Skrzydła orła uniesione są do wysokości głowy, jednocześnie mając skierowane w dół lotki.

# data[].attributes.body
Kuchnia ukraińska

Kuchnia ukraińska jest bardzo bogata, sycąca i oparta na prostych, naturalnych składnikach. Łączy tradycje słowiańskie, bałkańskie i tureckie, co sprawia, że potrawy są aromatyczne i różnorodne. Dużą rolę odgrywają ziemniaki, kapusta, buraki, mięso, kasze i nabiał.

Najbardziej znane dania ukraińskie:

Barszcz ukraiński – gęsta zupa z buraków z dodatkiem warzyw i mięsa, często podawana ze śmietaną. To jedno z narodowych dań Ukrainy.

Warenyky – pierogi z różnym nadzieniem, np. z ziemniakami, kapustą, serem lub owocami.

Holubci – gołąbki z liści kapusty nadziewane ryżem i mięsem, duszone w sosie pomidorowym.

Salo – solona lub wędzona słonina, uznawana za tradycyjny przysmak.

Kuleśa – potrawa z mąki kukurydzianej, popularna na zachodzie Ukrainy.

Kyjiwska kotleta – panierowany kotlet z kurczaka z masłem w środku, znany także poza Ukrainą jako „kotlet po kijowsku”.

Do potraw często podaje się chleb, a napojami tradycyjnymi są kwas chlebowy oraz domowe nalewki, np. na owocach lub ziołach.

# data[].attributes.body
1. Kijów – stolica kraju
Pełna zabytków i historii. Warto zobaczyć:

Sobór Mądrości Bożej (Sofijski Sobór) – wpisany na listę UNESCO.

Ławra Peczerska – zespół klasztorny z podziemnymi cerkwiami.

Majdan Niepodległości – główny plac miasta i symbol przemian demokratycznych.

2. Lwów
Miasto z piękną starówką, uważane za jedno z najładniejszych w Europie Środkowo-Wschodniej. Znajduje się tu wiele kawiarni, zabytkowych kamienic i katedr.

3. Odessa
Miasto portowe nad Morzem Czarnym, znane z plaż, secesyjnej architektury i słynnych Schodów Potiomkinowskich. Idealne na letni wypoczynek.

4. Karpaty
Góry na zachodzie Ukrainy, popularne wśród miłośników górskich wędrówek, narciarstwa i natury. Region Huculszczyzny zachwyca folklorem i tradycjami.

5. Czarnobyl
Miejsce katastrofy jądrowej z 1986 roku. Obecnie można odwiedzić strefę wykluczenia w ramach zorganizowanych wycieczek – to niezwykłe doświadczenie historyczne i edukacyjne.

6. Kamieniec Podolski
Miasto znane z imponującej twierdzy, która przez wieki broniła regionu przed najazdami. Malowniczo położone nad kanionem rzeki Smotrycz.

# data[].attributes.body
Walutą Ukrainy jest hrywna (ukr. гривня, oznaczana symbolem ₴, międzynarodowy skrót: UAH). Została wprowadzona do obiegu w 1996 roku, zastępując wcześniejszą tymczasową walutę – karbowańca.

1 hrywna dzieli się na 100 kopiejek. Na banknotach i monetach znajdują się wizerunki ważnych postaci historycznych oraz symbole związane z kulturą i historią Ukrainy. Hrywna jest używana we wszystkich transakcjach na terenie kraju.

# data[].attributes.body
Prezydent Ukrainy – Wołodymyr Zełenski

Wołodymyr Zełenski jest prezydentem Ukrainy od 20 maja 2019 roku. Urodził się 25 stycznia 1978 roku w Krzywym Rogu. Przed wejściem do polityki był znanym komikiem, producentem i aktorem. Zyskał popularność dzięki roli nauczyciela, który niespodziewanie zostaje prezydentem Ukrainy, w serialu „Sługa Narodu”. W 2019 roku założył partię o tej samej nazwie i wygrał wybory prezydenckie.

Zełenski objął urząd w czasie, gdy Ukraina zmagała się z wojną z Rosją. Jego zdecydowane przywództwo i komunikacja z obywatelami zyskały międzynarodowe uznanie. W 2023 roku został odznaczony najwyższym polskim odznaczeniem – Orderem Orła Białego – za zasługi w pogłębianiu stosunków między Polską a Ukrainą oraz za niezłomność w obronie praw człowieka .

# data[].attributes.body
Niedawno nowym kanclerzem Niemiec został Friedrich Merz. Należy do partii Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU). Ma 69 lat. Zanim został kanclerzem to był politykiem i prawnikiem.

# data[].attributes.body
Stolicą Ukrainy jest Kijów (ukr. Київ). To największe miasto w kraju, położone w północnej części Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Kijów jest jednym z najstarszych miast Europy Wschodniej – jego historia sięga ponad 1400 lat.

Jest ważnym centrum politycznym, kulturalnym, naukowym i gospodarczym. W Kijowie znajdują się siedziby władz państwowych, uniwersytety, teatry, muzea oraz wiele zabytków, takich jak Sobór Mądrości Bożej (Sofijska) i Ławra Peczerska. Miasto odegrało również kluczową rolę w wielu wydarzeniach historycznych, w tym w walce Ukrainy o niepodległość.

# data[].attributes.body
Ukraina znajduje się w wschodniej części Europy i jest jednym z największych państw na kontynencie – ustępuje pod względem powierzchni jedynie Rosji (jeśli uwzględnia się część europejską Rosji). Jej strategiczne położenie sprawia, że odgrywa ważną rolę geopolityczną w regionie.

Ukraina graniczy z siedmioma krajami:

na wschodzie i północnym wschodzie z Rosją,

na północy z Białorusią,

na zachodzie z Polską, Słowacją i Węgrami,

na południowym zachodzie z Rumunią i Mołdawią.

Od południa Ukraina ma dostęp do Morza Czarnego oraz Morza Azowskiego, co daje jej znaczenie jako kraj morski. Jej terytorium obejmuje zarówno niziny, jak i obszary wyżynne, a także fragmenty Karpat na zachodzie.

Położenie Ukrainy sprawia, że leży na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych i kulturowych między Europą Zachodnią a Azją

# data[].attributes.body
Flaga Ukrainy składa się z dwóch poziomych pasów: niebieskiego (u góry) i żółtego (na dole). Kolory symbolizują błękitne niebo nad złotymi polami pszenicy, które są charakterystyczne dla krajobrazu Ukrainy. Flaga jest symbolem pokoju, wolności i narodowej tożsamości. Została oficjalnie przyjęta 24 sierpnia 1991 roku, kiedy Ukraina ogłosiła niepodległość.

# data[].attributes.body
Niemiecka waluta to Euro (EUR). Euro zostało wprowadzone w Niemczech jako waluta rozliczeniowa 1 stycznia 1999 roku, a w obiegu gotówkowym 1 stycznia 2002 roku.

# data[].attributes.body
Największe niemieckie miasto. W Berlinie mieszka około 3,8mln ludzi. Miasto jest podzielone na 12 okręgów administracyjnych i 97 dzielnic. Leży około 90km od granicy z Polską.

# data[].attributes.body
Niemcy leżą w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim i Morzem Północnym. Graniczą z Francją, Luksemburgiem, Belgią, Holandią, Danią, Polską, Czechami, Austrią oraz Szwajcarią.

# data[].attributes.body
Jest to prostokąt podzielony na trzy pasy jednakowej wielkości: czarny, czerwony oraz złoty. Barwy określone zostały w konstytucji z dnia 23 maja 1949 roku, a proporcje uregulowane są przez rozporządzenie o niemieckich flagach (niem. Anordnung über die deutschen Flaggen) z 7 czerwca 1950.

# data[].attributes.attachment_caption
Godło państwowe przedstawia symbole trzech integralnych ziem Korony Czeskiej: lew z dwoma ogonami reprezentuje Czechy (nawiązuje do historycznej dynastii dawnych władców ziem czeskich – Przemyślidów), czerwono-biały orzeł Morawę czarny orzeł Śląsk.

# data[].attributes.body
Kraj ten powstał w 1993 r. po podziale Czechosłowacji na Czechy i Słowację. Czechy są podzielone na 14 krajów samorządowych, a jednym z nich jest stolica − Praga.

# data[].attributes.body
Karlsztejn − gotycki XIV-wieczny zamek w Czechach, w powiecie Beroun, w miejscowości Karlštejn, 8 km na wschód od miasta Beroun. Zamek został ufundowany w roku 1348 przez Karola IV Luksemburskiego. Zamek Karlstein został zbudowany po 1348 roku, gdy Karol IV został wybrany na króla niemieckiego.

# data[].attributes.body
Jest to jeden z najstarszych na świecie kamiennych mostów. Na moście zbudowano trzy wieże, znajduje się tam również ponad 30 rzeźbionych figur. Most Karola w Pradze jest przepięknym i bardzo fotogenicznym miejscem, ale jest to też najbardziej oblegana przez turystów atrakcja w Pradze.

# data[].attributes.attachment_caption
Petr Pavel (ur. 1 listopada 1961 w Planie) – czeski wojskowy w stopniu generała armii, szef Sztabu Generalnego Czeskich Sił Zbrojnych (2012–2015) oraz szef Komitetu Wojskowego NATO (2015–2018). Od 2023 prezydent Czech.

# data[].attributes.body
Czechy są republiką parlamentarną, z trójpodziałem władz i równowagą tychże sił. Władzę legislacyjną posiada dwuizbowy parlament, wykonawczą – prezydent i rząd, a władzę sądowniczą – niezawisłe sądy.

# data[].attributes.body
Czeska kuchnia czerpie wiele inspiracji z kuchni austro-węgierskiej i niemieckiej, podobnie jak polska kuchnia ma wpływy niemieckie, austriackie czy rosyjske. Najbardziej charakterystycznymi dla kuchni czeskiej są dania mięsne, przede wszystkim wołowina, wieprzowina i drób, często podawane z knedlami i sosem.

# data[].attributes.attachment_caption
Według najnowszego spisu powszechnego z 2011 roku 10,3% Czechów utożsamia się z katolicyzmem, 0,9% z protestantyzmem, 2,7% z innymi religiami, 6,7% określiło się mianem wierzących bez przynależności do jakiejkolwiek religii, a 79,4% określiło się mianem niewierzących bądź nie zdeklarowało swego wyznania.

# data[].attributes.body
Norwegia jest krajem wyżynno-górzystym – ponad 50% jej powierzchni leży powyżej 600 m n.p.m. Średnia wysokość terenu wynosi 460 m, a najwyższym wzniesieniem jest Galdhopiggen (2469 m n.p.m.).

# data[].attributes.body
385 207 km²

# data[].attributes.body
W Norwegii jest aż 239 057 wysp, a największa z nich to Svalbard – 61 022 km2.

Norwegia ma swoje wulkany. ...

Największe kamienne osuwisko w Północnej Europie to Gloppedalsura na południu kraju. ...

Najdłuższa rzeka to Glomma, a największe jezioro to Mjøsa.

# data[].attributes.body
We wczesnym średniowieczu, w połowie I tysiąclecia doszło do uformowania z plemion północnogermańskich małych państw plemiennych, w których główną rolę pełniły wiece wolnych mężczyzn zwane tingami. W VII w. z powodu przeludnienia oraz wewnętrznych wojen (m.in. ważna bitwa pod Hafrsfjord ok. roku 872) Normanowie zaczęli dokonywać wypraw morskich rabunkowych, handlowych i kolonizacyjnych. W latach 800-1066 w zasięgu państwa znalazły się Wyspy Owcze, Szetlandy, Orkady, Hebrydy, wyspa Man, niektóre wybrzeża Szkocji, Irlandii i Islandii. Normanowie także założyli osady na Grenlandii, odkryli Amerykę Północną

# data[].attributes.headline
Jak powstała Norwegia ?    Uchwalona 17 maja 1814 (w Eidsvoll) Konstytucja Norwegii była próbą odzyskania przez kraj całkowitej suwerenności. Skończyło się jednak na unii personalnej ze Szwecją. Pełną suwerenność odzyskali Norwegowie w 1905, w wyniku referendum niepodległościowego. W I wojnie światowej kraj zachował neutralność

# data[].attributes.subject
Jak powstała Norwegia ?    Uchwalona 17 maja 1814 (w Eidsvoll) Konstytucja Norwegii była próbą odzyskania przez kraj całkowitej suwerenności. Skończyło się jednak na unii personalnej ze Szwecją. Pełną suwerenność odzyskali Norwegowie w 1905, w wyniku referendum niepodległościowego. W I wojnie światowej kraj zachował neutralność

# data[].attributes.body
Stolicą Szwajcarii jest Berno, choć oficjalnie kraj nie ma stolicy. Berno jest siedzibą rządu federalnego i jest uważane za stolicę.

# data[].attributes.body
Kuchnia chorwacka łączy wpływy śródziemnomorskie i środkowoeuropejskie, oferując dania takie jak pasticada (duszona wołowina), ćevapi (kiełbaski mięsne), sarma (gołąbki) oraz riba na gradele (grillowana ryba).

# data[].attributes.body
Herb w kształcie tarczy z szachownicą, zawiera 13 czerwonych i 12 białych pól, z których pierwsze pole jest koloru czerwonego. Nad tarczą z szachownicą znajduje się pięć mniejszych tarcz przedstawiających historyczne herby chorwackie

# data[].attributes.body
Zoran Milanović jest prezydentem Chorwacji od 2020 roku, a jego kadencja została przedłużona w 2025 roku po wygraniu wyborów. Wcześniej pełnił funkcję premiera oraz był przewodniczącym Socjaldemokratycznej Partii Chorwacji. Jako prezydent angażuje się w politykę zagraniczną i krajową, znany jest z bezpośredniego stylu komunikacji i krytyki rządu.

# data[].attributes.body
Park Narodowy Plitwickie Jeziora – znany z turkusowych jezior i spektakularnych wodospadów. Jest idealnym miejscem do pieszych wędrówek wśród unikalnej flory i fauny, oferując różne trasy turystyczne pośród natury.

# data[].attributes.body
Dubrownik – historyczne miasto z pięknymi murami obronnymi i starówką wpisaną na listę UNESCO. Słynie z zabytków, w tym Pałacu Sponza i Katedry, oraz wąskich uliczek, które były tłem "Gry o Tron". Miasto oferuje też malownicze plaże i luksusowe hotele.

# data[].attributes.body
Walutą Chorwacji jest kuna chorwacka (HRK). Jednak od 2023 roku Chorwacja wprowadziła euro (EUR) jako oficjalną walutę, zastępując kunę.

# data[].attributes.body
Stolicą Chorwacji jest Zagrzeb. To największe miasto kraju, które pełni funkcje polityczne, gospodarcze i kulturalne. Zagrzeb jest znane z historycznych zabytków, w tym średniowiecznych uliczek, katedry oraz malowniczych placów.

# data[].attributes.body
Chorwacja znajduje się w południowo-wschodniej Europie, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Węgrami na północy, Serbią na wschodzie, Bośnią i Hercegowiną na południowym wschodzie, Czarnogórą na południu oraz Słowenią na zachodzie. Chorwacja ma także długą linię brzegową wzdłuż Adriatyku, który jest popularnym celem turystycznym.

# data[].attributes.body
Flaga Chorwacji składa się z trzech poziomych pasów: czerwonego, białego i niebieskiego, a w centralnej części znajduje się herb kraju. Herb przedstawia tarczę z historycznymi symbolami: w jej górnej części znajduje się trzy korony z regionów Chorwacji, w dolnej – czarno-biały szachownica. Kolory flagi są tradycyjnymi barwami Chorwacji, które mają swoje korzenie w średniowieczu.

# data[].attributes.body
Kuchnia fińska opiera się na prostych potrawach, takich jak karjalanpiirakka (pierogi ryżowe), ruisleipä (chleb żytni), kalakeitto (zupa rybna), leipäjuusto (fiński ser) oraz lohikeitto (zupa z łososia).

# data[].attributes.body
Herb Finlandii przedstawia tarczę z czerwonym tłem, na którym znajduje się złoty lew trzymający miecz. Lew symbolizuje odwagę i siłę, a miecz jest symbolem obrony kraju. W górnej części tarczy widnieje korona, która podkreśla historyczną suwerenność Finlandii. Herb otoczony jest wiencem z liści dębu, który symbolizuje mądrość i siłę.

# data[].attributes.body
Alexander Stubb - prezydent Finlandii, który objął władzę w 2024 roku.

# data[].attributes.body
Laponia – region w północnej Finlandii, znany z malowniczych krajobrazów, zorzy polarnej i tradycyjnej kultury Lapończyków. To również dom Świętego Mikołaja w Rovaniemi.

# data[].attributes.body
Plac Senacki w Helsinkach – centralny plac w stolicy, z neoklasycznymi budynkami, w tym imponującą Katedrą Helsińską. Jest to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Finlandii.

# data[].attributes.body
Walutą Finlandii jest euro (EUR, €). Finlandia przyjęła euro w 2002 roku, zastępując fińską markę.

# data[].attributes.body
Stolicą Finlandii jest Helsinki. To największe miasto kraju, położone nad Zatoką Fińską, które pełni funkcje polityczne, kulturalne i gospodarcze. Helsinki są znane z nowoczesnej architektury, muzeów i bliskiego kontaktu z naturą.

# data[].attributes.body
Finlandia znajduje się w północno-wschodniej Europie, graniczy z Norwegią na północy, Szwecją na zachodzie, Rosją na wschodzie oraz Zatoką Fińską na południu. Jest częścią Skandynawii, choć geograficznie znajduje się na wschodnim obrzeżu regionu

# data[].attributes.body
Flaga Finlandii składa się z dwóch kolorów: niebieskiego i białego. Jest to flaga skandynawska, z białym tłem i niebieskim krzyżem, który przesunięty jest ku lewej stronie. Kolory symbolizują jeziora Finlandii (niebieski) oraz śnieg (biały).

# data[].attributes.body
Kuchnia austriacka obejmuje dania takie jak Wiener Schnitzel (kotlet schabowy), Sachertorte (ciasto czekoladowe), Apfelstrudel (strudel jabłkowy), Tafelspitz (gotowane mięso wołowe) oraz Kaiserschmarrn (naleśnikowe danie).

# data[].attributes.body
Herb Austrii przedstawia tarczę z dwugłowym orłem, który symbolizuje władzę i suwerenność. Orzeł jest czarny z czerwonymi oczami i dziobem, a w jego szponach trzyma miecz, berło i gałązkę oliwną. W herbie znajduje się także koło w wieńcu, symbolizujące wolność i niezależność. Herb Austrii jest otoczony wstęgą, a nad orłem znajduje się korona.

# data[].attributes.body
Imię obecnego prezydenta Austrii to Alexander Van der Bellen. Pełni funkcję głowy państwa od 2017 roku.

# data[].attributes.body
Katedra św. Szczepana – gotycka katedra w Wiedniu, symbol miasta i jeden z najważniejszych kościołów katolickich w Austrii. Znana z charakterystycznej dachówki w kształcie mozaiki.

# data[].attributes.body
Pałac Schönbrunn – barokowy pałac w Wiedniu, dawna letnia rezydencja cesarska, otoczony pięknymi ogrodami. Jest jednym z najważniejszych zabytków Austrii i wpisany na listę UNESCO.

# data[].attributes.body
Walutą Austrii jest euro (EUR, €). Austria przyjęła euro w 2002 roku, zastępując austro-węgierską koronę.

# data[].attributes.body
Stolicą Austrii jest Wiedeń. To jedno z najważniejszych kulturalnych i historycznych miast Europy, znane z pałaców, muzeów i opery. Wiedeń jest również centrum politycznym, gospodarczym i naukowym kraju.

# data[].attributes.body
Austria to kraj położony w centralnej Europie, graniczący z Niemcami, Czechami, Słowacją, Węgrami, Słowenią, Włochami i Szwajcarią. Jest krajem górzystym, w większości pokrytym przez Alpy,

# data[].attributes.body
Flaga Austrii składa się z trzech poziomych pasów: czerwonego na górze, białego w środku i czerwonego na dole. Kolory te mają długą historię i są symbolem narodowym, sięgającym XIII wieku. Czerwony kolor symbolizuje odwagę, biały – pokój i czystość.

# data[].attributes.body
Kuchnia Malty łączy wpływy włoskie, arabskie i brytyjskie, oferując dania takie jak fenek (duszony królik), pastizzi (ciasto z ricottą lub grochem), Ħobż biż-żejt (chleb z oliwą i tuńczykiem) oraz bragioli (wołowina w farszu), a także desery jak kannoli i imqaret.

# data[].attributes.body
Herb Malty przedstawia tarczę podzieloną na dwie części. W górnej części znajduje się Krzyż Maltański, który symbolizuje Zakon Rycerzy Maltańskich. W dolnej części tarczy znajduje się wizerunek Malty: obraz wyspy z jej mapą i zamkiem. Nad tarczą widnieje korona, symbolizująca królewską godność, a pod tarczą znajduje się wstęga z napisem „Virtute et constantia”, co oznacza „Cnota i stałość”.

# data[].attributes.body
Prezydentem Malty od 4 kwietnia 2024 roku jest Myriam Spiteri Debono. Jest pierwszą kobietą z wyspy Gozo, która objęła to stanowisko.

# data[].attributes.body
Gozo to spokojna wyspa, pełna historycznych miejsc, jak Ggantija (prehistoryczne świątynie) i Citadella (średniowieczna twierdza). Słynie z malowniczych plaż, jak Ramla Bay, oraz doskonałych miejsc do nurkowania.

# data[].attributes.body
Blue Lagoon to piękna, turkusowa zatoka na wyspie Comino, znana z przejrzystej wody i malowniczych skał. Jest idealnym miejscem do pływania, nurkowania i relaksu.

# data[].attributes.body
Walutą Malty jest euro (EUR, €), które zostało wprowadzone na wyspie w 2008 roku, zastępując maltańskiego lira.

# data[].attributes.body
Valletta, położona na południowym wybrzeżu wyspy Malta. Jest jednym z najmniejszych stolic świata, ale bogata w historię i zabytki, szczególnie z okresu panowania Rycerzy Maltańskich. W 1980 roku Valletta została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

# data[].attributes.body
Malta to mały archipelag położony na Morzu Śródziemnym, na południowy zachód od Włoch i na północ od Libii. Składa się z wysp: Malta, Gozo i Comino, a jej stolicą jest Valletta.

# data[].attributes.body
Flaga Malty składa się z dwóch pionowych pasów: białego z lewej strony i czerwonego z prawej. W górnym lewym rogu znajduje się herb Malty – Krzyż Maltański, który jest symbolem rycerzy zakonu joannitów.

# data[].attributes.body
Kuchnia Wielkiej Brytanii obejmuje dania takie jak fish and chips, full English breakfast, shepherd's pie oraz Sunday roast, a także desery jak sticky toffee pudding.

# data[].attributes.body
Herb Wielkiej Brytanii to królewski herb Zjednoczonego Królestwa. Przedstawia tarczę podzieloną na cztery części: symbole Anglii (lwy), Szkocji (lew) i Irlandii (harfa). Po bokach tarczy stoją lew i jednorożec – symbole Anglii i Szkocji. Nad tarczą znajduje się korona królewska.

# data[].attributes.body
Królem Wielkiej Brytanii jest Karol III. Wstąpił na tron w 2022 roku po śmierci swojej matki, królowej Elżbiety II. Pełni głównie funkcje reprezentacyjne, ponieważ Wielka Brytania jest monarchią konstytucyjną.

# data[].attributes.body
Tower of London to dawna twierdza i pałac królewski, położona nad Tamizą. Przez wieki służyła jako zamek, więzienie i miejsce przechowywania klejnotów koronnych.

# data[].attributes.body
Big Ben to słynny zegar w Londynie, znajdujący się na wieży przy budynku parlamentu. Choć nazwa „Big Ben” pierwotnie odnosiła się tylko do dzwonu, dziś używa się jej na określenie całej wieży zegarowej.

# data[].attributes.body
Walutą Wielkiej Brytanii jest funt szterling (GBP, £). Jest jedną z najstarszych walut na świecie. Używa się jej w Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej.

# data[].attributes.body
Stolicą Wielkiej Brytanii jest Londyn. Leży w południowo-wschodniej części kraju, nad rzeką Tamizą. To duże, nowoczesne miasto i ważne centrum polityczne, finansowe i kulturalne.

# data[].attributes.body
Wielka Brytania leży w Europie Zachodniej, na wyspach na północny zachód od kontynentu. Otaczają ją Morze Północne, Ocean Atlantycki i Morze Irlandzkie. Składa się z Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej.

# data[].attributes.body
Flaga Wielkiej Brytanii nazywa się Union Jack. Łączy trzy krzyże: świętego Jerzego (Anglia), świętego Andrzeja (Szkocja) i świętego Patryka (Irlandia). Symbolizuje jedność krajów wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa.

# data[].attributes.body
Kuchnia włoska jest ceniona na całym świecie za swoją prostotę, świeżość składników i wyjątkowy smak. Oprócz słynnej pizzy i różnorodnych rodzajów makaronów, takich jak spaghetti czy lasagne, Włosi przygotowują także pyszne risotto, które jest kremowe i pełne aromatu.

# data[].attributes.body
Herb Włoch przedstawia pięcioramienną gwiazdę, symbolizującą włoską solidarność i jedność, umieszczoną w okręgu. Wokół gwiazdy znajduje się wieniec laurowy, który symbolizuje zwycięstwo i honor. Całość jest otoczona przez napis „Repubblica Italiana” (Republika Włoska).

# data[].attributes.body
Prezydentem Włoch jest Sergio Mattarella. Pełni tę funkcję od 2015 roku. Jest głową państwa i reprezentuje Włochy na arenie międzynarodowej.

# data[].attributes.body
Wieża w Pizie to krzywa dzwonnica z XII wieku, znana na całym świecie. Przechyla się z powodu miękkiego gruntu. Jest popularną atrakcją turystyczną i symbolem miasta.

# data[].attributes.body
Koloseum to starożytny amfiteatr w Rzymie, zbudowany około 80 roku n.e. Odbywały się tam walki gladiatorów i inne widowiska dla tysięcy widzów. Dziś to jedna z najsłynniejszych atrakcji turystycznych Włoch.

# data[].attributes.body
Walutą Włoch jest euro (EUR, €). Zostało wprowadzone w 2002 roku, zastępując wcześniejszą lirę włoską. Euro jest wspólną walutą większości krajów Unii Europejskiej.

# data[].attributes.body
Stolicą Włoch jest Rzym. To jedno z najstarszych miast Europy, pełne zabytków i historycznych miejsc. Znajduje się tam także Watykan – siedziba papieża.

# data[].attributes.body
Włochy leżą w południowej Europie, na Półwyspie Apenińskim. Od zachodu oblewane są przez Morze Tyrreńskie, a od wschodu przez Morze Adriatyckie. Graniczą m.in. z Francją, Szwajcarią, Austrią i Słowenią.

# data[].attributes.body
Flaga Włoch składa się z trzech pionowych pasów w kolorach: zielonym, białym i czerwonym. Zieleń symbolizuje nadzieję, biel – wiarę, a czerwień – miłość i odwagę. Układ kolorów inspirowany jest flagą Francji i nawiązuje do czasów rewolucji.

# data[].attributes.attachment_caption
Irlandia to nie tylko zielone krajobrazy, ale również wiele ciekawostek. Jest krajem, gdzie więcej jest telefonów komórkowych niż mieszkańców. Najdłuższa nazwa miejscowości to Muckanaghederdauhaulia, a najstarszy klub jachtowy na świecie to irlandzki Royal Cork Yacht Club. Irlandczycy słyną z miłości do piwa i Guinness to największy browar na świecie. 

# data[].attributes.body
Oto kilka ciekawostek o Irlandii:

Najdłuższa nazwa miejscowości:Muckanaghederdauhaulia.

Najstarszy klub jachtowy: Royal Cork Yacht Club (1720 r.).

Największy browar na świecie: Guinness.

Przedrostki w nazwiskach: "Mc" i "Mac" oznaczają "syn" w języku celtyckim, a "O" oznacza "wnuk".

Symbol narodowy: Harfa, a dokładniej jej wzór z trzymającego ją króla, który jest przechowywana w Trinity College w Dublinie.

Klimat: Umiarkowany morski wilgotny, kształtowany przez Prąd Północnoatlantycki.

Ruch drogowy: Lewostronny.

Średnia długość życia: 80,6 lat.

Święty Patryk: Legendy mówią, że wytłumaczył trójcę świętą na przykładzie trójlistnej koniczyny (shamrock).

Niepodległość: Została odzyskano w 1921 roku.

Główną religią: Jest katolicyzm.

Edukacja: Początek edukacji rozpoczyna się w wieku 5 lat, a obowiązkowa nauka trwa 10 lat.

Najwyższy szczyt: Carrantuohill (1041 m n.p.m.).

Najdłuższa rzeka: Shannon (386 km).

Narodowe zwierzę: Jeleń.

Sport: Rugby jest jednym z najpopularniejszych sportów.