# data[].attributes.body
1822 - 1864

1822 - 'Ballady i romanse" A. Mickiewicza
1864 - upadek powstania styczniowego

# data[].attributes.body
Mit bywa najczęściej mylony z legendą. W przeciwieństwie do mitu, legenda nie opowiada o bóstwach czy postaciach nadprzyrodzonych, ale o postaciach historycznych lub też uważanych za historyczne.

# data[].attributes.body
Argument składa się ze streszczenia utworu i odniesienia go do tezy/hipotezy + kontekstu.

# data[].attributes.body
- film
- piosenka
- serial
- książka
- rzeźba
- obraz

# data[].attributes.body
Schemat rozprawki:

WSTĘP
Akapit – Ogólny wstęp dotyczący zajętego stanowiska.

Postawienie tezy lub hipotezy.

Np.:

Polecenie: Czy miłość zawsze jest dobra dla człowieka? Rozważ problem odwołując się do „Cierpień młodego Wertera” i innych tekstów kultury. Twoja praca powinna mieć co najmniej 250 słów.

W swojej pracy postaram się rozważyć czym jest miłość. Pozornie jest to silne uczucie, które kojarzy nam się z czymś pozytywnym, jednak, niestety nie zawsze tak jest. Postaram się rozważyć ten problem na postawie różnych tekstów literackich.

ROZWINIĘCIE

Akapit - Opisanie utworu obowiązkowego, arg. 1.

Akapit - Inny tekst kultury, streszczenie i interpretacja – jak tekst odnosi się do tematu? arg. 2

Akapit - Drugi inny tekst kultury , opracowanie go jak wyżej. arg. 3.

ZAKOŃCZENIE

Akapit - podsumowanie rozważań i zajęcie stanowiska.

# data[].attributes.body
Teza -  jakieś stwierdzenie
np. człowiek jest z natury dobry
Hipoteza - przypuszczenie
rozważanie w pracy
np. rozważę czy człowiek jest z natury dobry
(argumenty i kontrargumenty)

# data[].attributes.body
1. zdanie - w swojej dzisiejszej pracy postaram się rozważyć problem...
2. zdanie - omów to zjawisko/uczucie/itp... np. przyjaźń to w dzisiejszym świecie...
3. zdanie - Postaram się udowodnić założoną tezę poniższymi argumentami.

# data[].attributes.body
ROZWINIĘCIE
Akapit - Opisanie utworu obowiązkowego, arg. 1.
 
Akapit - Inny tekst kultury, streszczenie i interpretacja – jak tekst odnosi się do tematu? arg. 2 
 
Akapit - Drugi inny tekst kultury , opracowanie go jak wyżej. arg. 3.
 
 ZAKOŃCZENIE
 Akapit - podsumowanie rozważań i zajęcie stanowiska. 

Teza/hipoteza
Teza/hipoteza
Teza -  jakieś stwierdzenie
np. człowiek jest z natury dobry
Hipoteza - przypuszczenie
rozważanie w pracy
np. rozważę czy człowiek jest z natury dobry 
(argumenty i kontrargumenty)
Magiczne zdania do wstępu
Magiczne zdania do wstępu
1. zdanie - w swojej dzisiejszej pracy postaram się rozważyć problem...
2. zdanie - omów to zjawisko/uczucie/itp... np. przyjaźń to w dzisiejszym świecie...
3. zdanie - Postaram się udowodnić założoną tezę poniższymi argumentami.
Zasady oceniania wypracowania
Zasady oceniania wypracowania
W rozprawce problemowej punkty rozdzielone są następująco:
sformułowanie stanowiska (w postaci tezy lub hipotezy) – 6 punktów
uzasadnienie stanowiska (poprzez przywołanie argumentów i przykładów) – 18 punktów
poprawność rzeczowa – 4 punkty
kompozycja – 6 punktów
spójność lokalna (logiczno-gramatyczna między akapitami) – 2 punkty
styl tekstu (dobór środków językowych) – 4 punkty
poprawność językowa (składnia, słownictwo, frazeologia, fleksja) – 6 punktów
poprawność zapisu (ortografia i interpunkcja) – 4 punkty.



add

# data[].attributes.body
W rozprawce problemowej punkty rozdzielone są następująco:

sformułowanie stanowiska (w postaci tezy lub hipotezy) – 6 punktów

uzasadnienie stanowiska (poprzez przywołanie argumentów i przykładów) – 18 punktów

poprawność rzeczowa – 4 punkty

kompozycja – 6 punktów

spójność lokalna (logiczno-gramatyczna między akapitami) – 2 punkty

styl tekstu (dobór środków językowych) – 4 punkty

poprawność językowa (składnia, słownictwo, frazeologia, fleksja) – 6 punktów

poprawność zapisu (ortografia i interpunkcja) – 4 punkty.

# data[].attributes.body
ZAKOŃCZENIE
Akapit - podsumowanie rozważań i zajęcie stanowiska.

Teza/hipoteza
Teza/hipoteza
Teza -  jakieś stwierdzenie
np. człowiek jest z natury dobry
Hipoteza - przypuszczenie
rozważanie w pracy
np. rozważę czy człowiek jest z natury dobry
(argumenty i kontrargumenty)
Magiczne zdania do wstępu
Magiczne zdania do wstępu
1. zdanie - w swojej dzisiejszej pracy postaram się rozważyć problem...
2. zdanie - omów to zjawisko/uczucie/itp... np. przyjaźń to w dzisiejszym świecie...
3. zdanie - Postaram się udowodnić założoną tezę poniższymi argumentami.
Zasady oceniania wypracowania
Zasady oceniania wypracowania
W rozprawce problemowej punkty rozdzielone są następująco:
sformułowanie stanowiska (w postaci tezy lub hipotezy) – 6 punktów
uzasadnienie stanowiska (poprzez przywołanie argumentów i przykładów) – 18 punktów
poprawność rzeczowa – 4 punkty
kompozycja – 6 punktów
spójność lokalna (logiczno-gramatyczna między akapitami) – 2 punkty
styl tekstu (dobór środków językowych) – 4 punkty
poprawność językowa (składnia, słownictwo, frazeologia, fleksja) – 6 punktów
poprawność zapisu (ortografia i interpunkcja) – 4 punkty.

ROZWINIĘCIE
Akapit - Opisanie utworu obowiązkowego, arg. 1.

Akapit - Inny tekst kultury, streszczenie i interpretacja – jak tekst odnosi się do tematu? arg. 2

Akapit - Drugi inny tekst kultury , opracowanie go jak wyżej. arg. 3.

ZAKOŃCZENIE
Akapit - podsumowanie rozważań i zajęcie stanowiska.

Teza/hipoteza
Teza/hipoteza

Teza -  jakieś stwierdzenie
np. człowiek jest z natury dobry

Hipoteza - przypuszczenie
rozważanie w pracy
np. rozważę czy człowiek jest z natury dobry
(argumenty i kontrargumenty)

Magiczne zdania do wstępu
1. zdanie - w swojej dzisiejszej pracy postaram się rozważyć problem...
2. zdanie - omów to zjawisko/uczucie/itp... np. przyjaźń to w dzisiejszym świecie...
3. zdanie - Postaram się udowodnić założoną tezę poniższymi argumentami.

Zasady oceniania wypracowania
Zasady oceniania wypracowania
W rozprawce problemowej punkty rozdzielone są następująco:
sformułowanie stanowiska (w postaci tezy lub hipotezy) – 6 punktów
uzasadnienie stanowiska (poprzez przywołanie argumentów i przykładów) – 18 punktów
poprawność rzeczowa – 4 punkty
kompozycja – 6 punktów
spójność lokalna (logiczno-gramatyczna między akapitami) – 2 punkty
styl tekstu (dobór środków językowych) – 4 punkty
poprawność językowa (składnia, słownictwo, frazeologia, fleksja) – 6 punktów
poprawność zapisu (ortografia i interpunkcja) – 4 punkty.

# data[].attributes.body
Uważam, że udało mi się udowodnić założoną tezę, że......

# data[].attributes.body
1. Zdanie wprowadzające:
Dobrą ilustracją założonej tezy, może być utwór ...... autorstwa.....
2. Streszczasz ważne dla tezy/hipotezy elementy utworu.
NIE STRESZCZAJ CAŁEGO UTWORU!!!
3. Piszemy o tym, w jaki sposób tekst kultury odnosi się do tezy/hipotezy.

# data[].attributes.body
Błąd rzeczowy/merytoryczny - drobny błąd.

Błąd kardynalny - dyskwalifikuje pracę.

# data[].attributes.body
http://sosw_grodkow.wodip.opole.pl/portal/J%C4%99zyk%20polski%20klasa%20V.pdf

# data[].attributes.body
http://akademiajungowska.pl/wp-content/uploads/2018/07/Demeter_opis-mitu.pdf

# data[].attributes.body
https://www.motycz.eu/DOKUMENTY/Zdalne%20nauczanie/Mit%20o%20Syzyfie%281%29.pdf

# data[].attributes.body
nadmierne zainteresowanie kultura wsi

# data[].attributes.body
Pan Młody - Lucjan Rydel - Poeta, inteligent
Panna Młoda - Jadwiga Mikołajczykówna - Chłopka
Gospodarz - Włodzimierz Tetmajer
Gospodyni - Anna Tetmajerowa - siostra panny mlodej
Poeta - Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Dziennikarz - Rudolf Starzewski - redaktor krakowskiego ,,Czasu"

# data[].attributes.body
Młoda Polska = neo romantyzm = modernizm

Czas

Koniec XIX wieku do dwudziestolecia międzywojennego - Polska

·       Młoda Polska – nazwa epoki, podobna też w innych krajach (Młode Włochy, Niemcy. Itp…)

·       Modernizm – ta epoka ma być nowatorska,

·       Neoromantyzm – oznacza, że romantyzm miał wpływ na tę epokę

(patriotyzm, miłość, natura, mistycyzm)

Cechy epoki:

·       Dekadentyzm – przekonanie o niemocy, bezsensie istnienia i działania, pesymizm życia,

·       Symbolizm – postacie, wydarzenia, przedmioty, miejsca mają znaczenie symboliczne (to znaczy badamy je na dwóch płaszczyznach – przenośnej i dosłownej),

·       Impresjonizm  - polega na uchwyceniu ulotnej chwili,

·       Stagnacja – nicnierobienie  (powstanie listopadowe 29/30.11 1830, powstanie styczniowe 1863)

# data[].attributes.body
Koniec wieku XIX https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/koniec-wieku.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Koniec wieku :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektury szkolne za darmo dla każdego dzieciaka? To możliwe dzięki wsparciu darczyńców takich jak Ty! Kliknij i dorzuć się >>>

# data[].attributes.body
Czapka z piór - przywiązanie do rzeczy materialnych

Złota podkowa - miała przynieść szczęście, a Gospodarz za namową żony schował ją, bo była dużo warta,

chocholi taniec - stagnacja

# data[].attributes.body
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lubie-kiedy-kobieta.html
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/koniec-wieku.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lubię, kiedy kobieta omdlewa w objęciu,

Kiedy w lubieżnym zwisa przez ramię przegięciu,

PożądanieGdy jej oczy zachodzą mgłą, twarz cała blednie,

I wargi się wilgotne rozchylą bezwiednie.

Lubię, kiedy ją rozkosz i żądza oniemi,

Gdy wpija się w ramiona palcami drżącemi,

Gdy krótkim, urywanym oddycha oddechem,

I oddaje się cała z mdlejącym uśmiechem.

WstydI lubię ten wstyd, co się kobiecie zabrania

Przyznać, że czuje rozkosz, że moc pożądania

Zwalcza ją, a sycenie żądzy oszalenia[1],

Gdy szuka ust, a lęka się słów i spojrzenia.

Wyczerpana, zmęczona leży nieprzytomnie,

A myśl moja już od niej wybiega skrzydlata

W nieskończone przestrzenie nieziemskiego świata.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Lubię, kiedy kobieta... :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Lubię, kiedy kobieta omdlewa w objęciu, Kiedy w lubieżnym zwisa przez ramię przegięciu, PożądanieGdy jej oczy zachodzą mgłą, twarz cała blednie, I wargi się wilgotne rozchylą bezwiednie. Lubię, kiedy ją rozkosz i żądza oniemi, Gdy wpija się w ramiona palcami drżącemi, Gdy krótkim, urywanym oddycha oddechem, I oddaje się cała z mdlejącym uśmiechem.

# data[].attributes.body
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/hymny-dies-irae.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Salome →

ogień skrzepnie, blask ściemnieje[2],

w proch powrócą światów dzieje.

Z drzew wieczności spadną liście

na Sędziego straszne przyjście,

by świadectwo dać Psalmiście...

A ty, psalmisto Pański, nastrój harfę swoją

już na ostatni ton!

Grzech krwią czarną duszę plami...

Bez obrońcy staniem sami -

któż zlituje się nad nami?

O Boże! Ty bądź naszą łaską i obroną!

ChrystusO Głowo, owinięta cierniową koroną,

gasnącym wieki wieków spojrzyj na nas okiem!

O spojrzyj na nas z tej głuszy,

która swym tchnieniem głębokiem

ogarnia światów bezmiary,

a którą ty wypełniasz swych bólów ogromem,

o Głowo, owinięta cierniową koroną!

broczącej we łzach i przy jęków wtórze

w którym w pożarach spokojnego słońca

z której przepastnej głębiny,

z łona, pełnego niweczących tchnień,

w Pańskiego gniewu nieskończony dzień...

A Ewa jasnowłosa, matka gwiazd i ziemi,

upaja się ich wonią, schylona nad niemi.

Przez ciebie w proch nicości wracają Twe światy,

o Boże miłosierny, zmiłuj się nad nami!

Od Twego drzewa oderwany liść,

pędzi duch ludzki i naprzód i wstecz,

niby garść kurzu, porwana cyklonem:

przed nim i za nim płomienisty miecz

iskrzy się ostrzem czerwonem;

przed nim i za nim wstają z swych cmentarzy

upiory wieków, naznaczone sromem

i klną i bluźnią i płaczą,

od szaleńczego zamierają śmiechu

w ten Pańskich gniewów nieskończony dzień...

ChrystusO Głowo, owinięta cierniową koroną,

Ty, co rozpierasz Swej męki ogromem

której źrenice, jako dwie pochodnie

nad krętą, pustą, nieskończoną drogą

i gasną, gasną, a zgasnąć nie mogą,

zawrzyj Swe oczy nad nami,

nie patrz na boleść i zbrodnię!...

Jedno jest tylko w przestworzach widomem,

jedno w zachodniej płomienieje zorzy

i nigdy w ciemnię grobu się nie złoży

i nigdy ciężkich stóp swych nie poruszy,

grzmiącym miedzianą surmą archanioła

ponad pokoleń pokoleniem biednem

w Pańskiego gniewu nieskończony dzień:

O Boże miłosierny, zmiłuj się nad nami!

Niech łaska Twoja winy nam odpuści...

do zimnych opok, do strzaskanych grani,

sterczących smutnie nad gardłem czeluści,

Surma jęczy, surma woła!

Giną w chmurach wirchów[4] czoła;

wałem mżących mgieł dokoła

jakieś potworne, dzikie kształty tworzy

i po dolinach rozpędza ich stada

i znów je skupia w przepastnej otchłani

i ku niebiosom wyrzuca ich kłąb

i w jakieś czarne rozsnuwa całuny

ten niewidzialny, dreszcz budzący Tkacz

i ciężką, mokrą tą przędzą pokrywa

Biada!... Pierś światów przed chwilą tak żywa,

kona pod strasznym ciężarem...

Olbrzymy świerków padają strzaskane;

las się położył na skalisty zrąb;

węże kosówek, wyprężywszy ciała

w kurczach śmiertelnych, drętwieją bezwładne;

wrzos na granitów podścielisku szarem

kozice stromą oblepiły ścianę

i patrząc trwożnie w bezmierny, daleki,

w ten nieskończony chaos mgieł i cieni,

i paznokciami wpij się w twardy głaz

i odwróć oczy od onej przestrzeni,

w której rozsadza horyzontów krańce

ta Głowa, w cierń uwieńczona!

wygnana z raju na wieczysty czas,

mająca zbrodnię u swych białych stóp,

wieczyście żarta płomienistą żądzą

a którą nieustanne szarpią niepokoje!

Pańskiego gniewu zwalił się już dzień!

Trombita Sądu nad tobą rozbrzmiewa

piorunną mocą archanielskich tchnień

w Pańskiego gniewu nieskończony dzień...

tak, mnie, Adama, com na barki swoje

zabrał z Ogrodu to nadludzkie brzemię

i wieki wieków pnę się z tym ciężarem

i zbladłą nie śmiem odwrócić się twarzą

tam, ku piekielnej przełęczy,

na której siadła jasnowłosa Ewa

z padalcem grzechu u swych białych stóp...

opromienione okręgami tęczy,

z padolnych Styksów powstają głębiny

w Pańskiego gniewu nieskończony dzień

i rosną, rosną w jakiś straszny las,

co wierzchołkami swych bolesnych drzew

i wszystkie blaski, które lśnią nad mgłami,

wypływające z Wszechmocy Istnienia.

O Boże miłosierny, zmiłuj się nad nami!

Twojego gniewu nadszedł wielki czas,

głos już zagrzmiał hiobowy,

niebios walą się posowy[6],

rzeką i morzem płynie ciepła krew,

w rzekę i morze krwi jej ból się zmienia...

W świątyni bożej zamilkł święty śpiew,

już się zasłona rozdarła na dwoje,

mur się już wali i skała już pęka...

A krew w tych morzach, w tych czerwonych rzekach

ścięła się w ciemny lód...

milcząca, cicha i, jak zmierzch, pobladła,

na wklęsłych skroniach siadła,

na wpółotwartych powiekach

i na wydętych piersiach tych olbrzymich ciał,

które do krzyżów przybiła

W kleszczach je swoich trzyma,

dręcząca wieki niezmożona siła

zastygły, skamieniały w godzinie konania,

swoim ciężarem się wgniata

w zwiędłe, z przepasek odsłonięte brzuchy

i biodra spłaszcza, kolana rozsuwa

i pokrzywione, czarne palce nóg,

pokrytych siecią fioletowych żył,

w zamarłych kurczach wydłuża...

w ten przestwór ślepy i głuchy,

w te ciemne wnętrza bezsłonecznych brył,

w potworne gmachy nadszczytowych chmur!

a na piekielnej przełęczy,

siedzi pod złomem niebotycznej grani

pramatka Grzechu, jasnowłosa Ewa,

z gadziną zdrady u swych białych stóp.

Straszny przed nami otworzyłeś grób...

BłotoI płyną, płyną te milczące krzyże

razem z ruchomym, wielkim trzęsawiskiem,

które swą rdzawą kałużą oblewa

Wszystko, co było dalekim i bliskiem,

co opadało w niedojrzaną głąb

i w niedojrzane wznosiło się wyże,

teraz tym wielkim, grząskim bagnem płynie

w Pańskiego gniewu ostatniej godzinie...

Światy pochłania nieprzebyty muł,

światy, od bożych odepchnięte bram.

spod kęp sitowia i trzciny i traw,

z rowów, przepadlisk, wądolców[7] i jam,

pokrytych opalowym szkliwem zgniłych wód,

zaczyna wypełzywać[8] żmij skłębiony płód:

czarne pijawki, zielone jaszczury

i oplatają kręgami śliskiemi

męczeńskich krzyżów smutne miliardy,

z bagnistej wyrosłe ziemi,

zapadłe w bagnisty kał...

I oto głowy swoje, dziwne, ludzkie głowy,

świecące trupim tłuszczem zżółkłych, łysych czół,

o szczękach, otulonych kłębem czarnych bród,

kładą na łonach tych pomarłych ciał...

I skośne, mętne oczy podnoszą do góry

ku ich schylonym skroniom...

I biodra opasawszy w lubieżnym uścisku,

szepczą im słowa rozpusty...

O Boże miłosierny, zmiłuj się nad nami!

W królestwie Śmierci staje nagi szał.

tchnienie żywota przenika

to, co od wieków zagasło...

W Pańskiego gniewu ostatniej godzinie

z odrywających się od krzyżów rąk,

z odrywających się od krzyżów nóg...

I Głowa, owinięta cierniową koroną,

ta Głowa, która przestwór wypełnia bezbrzeżny,

podnosi ciężkie powieki i patrzy...

Jakaż to orgia dzika!

Jakiż to chaos mąk!

Idą na się zmartwychwstali,

ogniem wojny świat się pali,

tłumy w krwawej brodzą fali!

Zawiśnij na swym krzyżu, sterczącym w niebiosa,

i nie patrz, gdzie w spokoju Ewa jasnowłosa,

do rozpustnego przytula się gada!

w oku mściwy skrzy się gniew,

rozpaczy kurcz wypręża rozchylone wargi,

kroplisty pot oblewa policzki zapadłe,

kudły włosów zlepia gęsta krew.

Z wyciem hien, z rykiem lwów,

z psów szczekaniem, z rżeniem koni,

łkając, jęcząc, grożąc, klnąc,

poszarpane miecąc[9] skargi,

pędzi tuman ludzkich żądz.

Ten upada, ten się broni,

temu dłoń ścisnęła krtań,

ten się w swojego brata paznokciami wrył,

a tamten zęby szczerzy, poszarpawszy ramię,

a ten olbrzyma ręką pochwycił dwie nogi

i rozdarł na dwie szczypy tułów Heraklowy

i w ciemną rzucił bezdeń, w Sądu straszną noc...

biegnie bez końca, bez końca, bez końca,

gnając przed sobą bratobójczy huf,

Jej grzechu ciężar zgniótł cię, stanąłeś wpół drogi

Zakryj błędne źrenice i na wieki wieków

rzuć się w przepastny żleb!...

Enoch i Eliasz z proroczymi księgi

przyszli obwieścić szalonemu światu

Lecz nim zdołali rozedrzeć swój płaszcz,

nim głos wytrysnął z przepełnionych łon,

padli w zamęcie spadających gwiazd,

na to wzniecone w przedpoczątkach bytu,

Szum się wielki stał dokoła,

kiedy surma[10] archanioła

na Ostatni Sąd zawoła.

jak grzmot leci złotopióry,

z dolinami równa góry.

Drży strwożona światów dusza,

a on głębie mórz wysusza,

kości wieków w grobach rusza.

Gwiazdy z orbit wytrąciła

archanielskiej trąby siła,

już rozwarła się mogiła.

ogniem buntu świat się pali,

tłumy w krwawej broczą fali.

Z wyciem hien, z rykiem lwów,

łkając, jęcząc, grożąc, klnąc

pędzi tuman ludzkich żądz...

potężne Łono, przepotężnych łon,

Łaska łask i gniewów Gniew,

i, rękę położywszy na głowie Boleści,

na niezmierzonej, cierniem opasanej Głowie,

wypełniającej wszechświatów przestwory,

a nad pioruny idzie Jego zew!

Ogrom bytu błyskawic wszystkich nie pomieści,

strzela nad pełnię, nad ogniste łuny

błyskawicowych potoków...

zabrał z sobą, wygnaniec, tę łamiącą winę

od Wschodu do Zachodu tułacz nieszczęśliwy,

pod nieuchronnych wyroków

w początkach dnia i nocy wzniesionym obuchem?!

Stopę Swoją złożyłeś na pokoleń grzbiecie

i sądzisz! Kyrie elejson!

Płaczów i jęków słuchasz niesłyszącym uchem

i sądzisz! Kyrie elejson!

Na mękę wieków patrzysz niewidzącym okiem

i sądzisz! Kyrie elejson!

Ty jego duszę grzechu oblewasz hyzopem[11]

i sądzisz! Kyrie elejson!

Wichr idzie po rozdrożach westchnieniem głębokiem

modlitwy niesie krwawe, przybite do krzyży,

Ty sądzisz! Kyrie elejson!

odziany potępienia podartą żałobą,

kawałem kiru, zdjętym z mar Twojego świata,

wił się i czołgał przed Tobą,

Okoi martwym, osłupiałym z przerażenia okiem

strasznego Sądu wyławiał płomienne,

świat druzgocące rozkazy?

rozpadające się na gruz pod mocą

Twojego gniewu, przeraźliwy Boże -

na głazy te, gdzie straszny owoc Twego drzewa,

do piersi pierś padalca tuli obnażoną?...

ChrystusO Głowo, przepasana cierniową koroną!...

Któż się nad dolą zlituje sierocą,

której, Boże, Twe ręce, z kajdan nie wyzwolą?

Patrzaj!... Kyrie elejson!

na trupią, zapadniętą, zżółkła skroń zleniałą...

I podczas, Bóg, Sądgdy Swe Sądy sprawiasz Ty, o morze

ona swym okiem patrzy w jego oczy -

palcami rozczesuje złoto swych warkoczy

osłania jego nagość i pieści i pieści

ustami czerwonymi bladość jego ust.

Wężowe jego kręgi opasują biodra

a ona, wyprężywszy swe rozpustne ciało,

nienasyconym oddycha pragnieniem.

Na łonie jej spoczęła czarna, lśniąca broda

co świat umierający okrył swoim cieniem,

w zbrodniczych pieszczot rozdawaniu szczodra,

zamknęła w drżące go biodra,

w nabiegłe żądzą ramiona...

Któż mi lekarstwo poda?

Ojcze rozpusty! Kyrie elejson!

Nic, co się stało pod sklepem niebiosów[13],

bez Twej się woli nie stało!

O źródło zdrady! Kyrie elejson!

i zemsty i rozpaczy szaleńczego śmiechu!

rozżegnij wielki pożar w tlejącej iskierce,

na popiół spal Adama oszukane serce

Z nim razem płacz, kamienny, lodowaty Boże!

Niech Twa surma przeraźliwa

nad pokosem Twego żniwa...

Szatana o trzech grzbietach zwalczył w wielkim boju

archanioł pański, Michał, i zginął w otchłani. Amen.

I stał się koniec świata... O chwilo spokoju!

Zgasł płomienny głos proroka,

nieprzejrzaną jest dla oka.

zesłany, aby konać, na te ziemskie niwy,

i patrzeć, jak pod złomem niebotycznej grani

usiadła matka Śmierci, Ewa jasnowłosa,

pieszcząca węża Grzechu, posyłam w niebiosa,

opadłe nad wieczności tajemniczym mrokiem,

to moje wiekuiste, nieprzebrzmiałe: Amen!

W umarłych bytów milczeniu głębokiem

słychać jedynie Amen, moje straszne Amen.

O Boże miłosierny, zmiłuj się nad nami!

GrzechPrzede mną przepaść, zrodzona przez winę,

przez grzech Twój, Boże!... Ginę! ginę! ginę!

A cóż powstanie ponad nicościami,

i Ja, w chęć życia bogaty,

a dziś w umarłych postawiony rzędzie?

Bo cóż być może, jeślim ja zaginął?...

Na wszystko mrok nicości nieprzebyty spłynął -

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Kasprowicz, Hymny, Dies Irae :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Salome → ogień skrzepnie, blask ściemnieje[2], w proch powrócą światów dzieje. Z drzew wieczności spadną liście na Sędziego straszne przyjście, by świadectwo dać Psalmiście... A ty, psalmisto Pański, nastrój harfę swoją już na ostatni ton! Grzech krwią czarną duszę plami... Bez obrońcy staniem sami - któż zlituje się nad nami?

# data[].attributes.body
https://polska-poezja.pl/lista-wierszy/254-leopold-staff-deszcz-jesienny

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leopold Staff - Deszcz jesienny
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

Wieczornych snów mary powiewne, dziewicze
Na próżno czekały na słońca oblicze...
W dal poszły przez chmurną pustynię piaszczystą,
W dal ciemną, bezkresną, w dal szarą i mglistą...
Odziane w łachmany szat czarnej żałoby
Szukają ustronia na ciche swe groby,
A smutek cień kładzie na licu ich miodem...
Powolnym i długim wśród dżdżu korowodem
W dal idą na smutek i życie tułacze,
A z oczu im lecą łzy... Rozpacz tak płacze...

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

Ktoś dziś mnie opuścił w ten chmurny dzień słotny...
Kto? Nie wiem... Ktoś odszedł i jestem samotny...
Ktoś umarł... Kto? Próżno w pamięci swej grzebię...
Ktoś drogi... wszak byłem na jakimś pogrzebie...
Tak... Szczęście przyjść chciało, lecz mroków się zlękło.
Ktoś chciał mnie ukochać, lecz serce mu pękło,
Gdy poznał, że we mnie skrę roztlić chce próżno...
Zmarł nędzarz, nim ludzie go wsparli jałmużną...
Gdzieś pożar spopielił zagrodę wieśniaczą...
Spaliły się dzieci... Jak ludzie w krąg płaczą...

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

Przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie
I zmienił go w straszną, okropną pustelnię...
Z ponurym, na piersi zwieszonym szedł czołem
I kwiaty kwitnące przysypał popiołem,
Trawniki zarzucił bryłami kamienia
I posiał szał trwogi i śmierć przerażenia...
Aż, strwożon swym dziełem, brzemieniem ołowiu
Położył się na tym kamiennym pustkowiu,
By w piersi łkające przytłumić rozpacze,
I smutków potwornych płomienne łzy płacze...

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny
I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,
Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...
Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną
I światła szarego blask sączy się senny...
O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

# data[].attributes.attachment_link.title
Alfabetyczna lista wierszy dostępnych w naszej audiotece polskiej poezji.

# data[].attributes.attachment_link.description
Leopold Staff - Deszcz jesienny O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesiennyI pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle moknąI światła szarego blask sączy się senny...O szyby deszcz dzwoni, deszcz dz

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5faae05084006a0d0070d891/presentation-romantyzm

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

podróż w czasy romantyzmu

Romantyzm (z fr. romantisme, od roman powieść, opowieść) epoka w historii sztuki i historii literatury trwająca od lat 90 XVIII wieku do lat 40 XIX wieku. Romantyzm rozwinął się początkowo w Europie Zachodniej i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce.

Co to jest romantyzm?

Powstał jako reakcja na zmiany społeczne i polityczne wywołane rewolucją przemysłową i rewolucją francuską z 1789 roku. Był formą buntu przeciwko ustalonym regułom społecznym, które rządziły społeczeństwami epoki Oświecenia przeciw sztywnym zasadom życia arystokracji i mieszczaństwa, ustalonym regułom życia politycznego oraz przeciw naukowemu podejściu do natury i człowieka.

Według romantyków świat dzielił się na to, co widzialne (materialne) i poznawalne zmysłowo oraz na to, co niewidzialne (duchowe) - dające się poznać jedynie za pomocą środków pozarozumowych, takich jak wiara i intuicja.

Dużą rolę odgrywają wątki narodowe, literatura zaangażowana politycznie;

Pisarz to człowiek wolny, jednostka wybitna, stojąca ponad społeczeństwem.

Natura odzwierciedla uczucia bohatera;

Najczęściej ukazywano miłość nieszczęśliwą lub zawiedzioną, gdyż tylko taka miała dla romantyków znaczenie;

Ogromne zinteresowanie kulturą ludową, literaci czerpią ze źródeł ludowych, biorą pomysły na dzieła z ludowych opowieści;

Cechy romantyzmu

1822

wydanie "Ballad i romansów"Adama Mickiewicza, początekromantyzmu w Polsce

1815

Sto dni Napoleona

lata 90. XVIII w.

początek romantyzmu w Angliii Niemczech

Ramy czasowe epoki

Źródło "Nowe słowa na start 7"

1830

Powstanie listopadowe w Polsce

1864

upadek powstania styczniowego, koniec polskiego romantyzmu

pisarze do języka wprowadzają wyrazy potoczne, regionalne i gwarowe;

indywidualizują zjawiska i postacie;

uczucia wypowiadają bezpośrednio i wprost;

ważna jest nastrojowość utworu;

umiłowanie wolności i natury.

1848

Wiosna Ludów

Literatura w czasach romantyzmu

Cechy charakterystyczne stylu romantycznego

Przedstawiciele literatury polskiego romantyzmu

- polski poeta, działacz i publicysta polityczny, uważany za największego poetę polskiego romantyzmu. Jego dzieła to m.in.: "Ballady i romanse", "Pan Tadeusz", "Konrad Wallenrod", "Dziady", "Oda do młodości".

AdamMickiewicz

- poeta polski doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Jego dzieła to m.in. : "Beniowski", "Kordian", "Balladyna".

Juliusz Słowacki

- poeta polski doby romantyzmu, dramatopisarz, eseista, grafik. Często uznawany za ostatniego z czterech najważniejszych polskich poetów romantycznych. Jego dzieła to m.in. : "Moja piosnka", "Fortepian Szopena", "Bema pamięci żałobny rapsod".

Cyprian KamilNorwid

- polski komediopisarz, pamiętnikarz, poeta, wolnomularz, hrabia. Tworzył w epoce romantyzmu. Jego dzieła to np.: "Zemsta", "Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca", "Damy i Huzary", "Pan Jowialski".

Aleksander Fredro

Malarstwo w czasach romantyzmu

Malarstwo okresu romantyzmu jest niejednolite. Największym natchnieniem dla malarzy romantycznych była natura, jej tajemniczość, potęga i żywiołowość. Znacznemu rozszerzeniu uległa paleta barw. Zmieniły się również zasady kompozycji, wielkiego znaczenia nabrał kontrast. Tematem wielu dzieł stały się również zjawiska fantastyczne. Duże znaczenie miał również wydźwięk symboliczny powstających wówczas dzieł.

Wszystkie te cechy świadczą o tym, że malarstwo romantyczne było w opozycji do klasycznych kanonów popularnych w XVIII wieku. Poza przyrodą dużym zainteresowaniem malarzy romantycznych cieszył się człowiek i jego uczuciowość oraz patriotyczne (dramatyczne) wydarzenia historyczne.

"Przejście przez strumień"William Turner

przewaga treści nad formą,

programowość w muzyce (utwór ma treść pozamuzyczną),

uczuciowość,

subiektywizm, indywidualizm twórców,

synteza wszystkich sztuk (silne związki z literaturą oraz z malarstwem, powstają liczne pieśni solowe z towarzyszeniem fortepianu, opery i utwory programowe).

"Portret Adama Mickiewicza ..."Walenty Wańkowicz

"Wolność wiodąca lud na barykady"Eugene Delacroix

Muzyka w czasach romantyzmu

Cechy romantyzmu w muzyce:

Najsłynniejsi polscy kompozytorzy romantyczni

Stanisław Moniuszko

Fryderyk Chopin

Architektura w czasach romantyzmu

Architektura romantyczna nie wykształciła własnego, odrębnego stylu. Najbardziej charakterystyczną cechą tego okresu jest historyzm, w szczególności fascynacja gotykiem (tzw. neogotyk) i renesansem (tzw. neoklasycyzm), którego można było zauważyć głównie w wyglądzie budowli użytku publicznego na terenie Księstwa Warszawskiego, a następnie Królestwa Polskiego.

Sprawdź, ile zapamiętałeś / zapamiętałaś.

Przyporządkuj przykłady do odpowiednich kategorii.

Uzupełnij notatkę, a następnie zapisz ją w zeszycie.

Znajdź 10 słów związanych z dzisiejszą lekcją, następnie ułóż je w kolejności alfabetycznej i rozwiń jednym zdaniem. W ten sposób powstanie uczniowski mini-słownik romantyzmu.

Przygotowała: Agnieszka Łazarek

Dziękuję !

# data[].attributes.attachment_link.description
START podróż w czasy romantyzmu Romantyzm (z fr. romantisme, od roman powieść, opowieść) epoka w historii sztuki i historii literatury trwająca od lat 90 XVIII wieku do lat 40 XIX wieku. Romantyzm rozwinął się początkowo w Europie Zachodniej i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce. Co to jest romantyzm?

# data[].attributes.body
https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ballady-i-romanse-romantycznosc.html

- spór romantycy (uczucia, wiara w duchy) i oświeceniowców (zjawiska winny być sprawdzalne, zmierzalne).
- miłość ponad śmierć,
- gatunek synkretyczny - ballada,
- Karusia widzi więcej, bo kocha, prosty lud wierzy jej, bo ma uczucia,
- poglądy oświecenia pokazane są jako stare (Starzec) i niedostosowane do potrzeb ludzi prostych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Adam Mickiewicz, Ballady i romanse, Romantyczność :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do specjalnych publikacji współczesnych autorek i autorów wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur.

# data[].attributes.body
Eleementy synkretyczne ballady romantycznosc:
1. Elelmenty epickie
- Obecnosc 2 narratorow (romantyk, starzec - oswieceniowiec)
- Bohaterowie
- karusia
- Fabuła

2. Elementy liryczne
- rymy
- strofizacja
- jezyk poetycki
- srodki stylistyczne
- cyfikacja (podzial na wersy)

3. Elementy dramatyczne
- o bochaterach dowiadujemy sie od nich samych

# data[].attributes.body
- bohater indywidualista
- niechronologiczność
- brak przyczynowo skutkowości
- mistycyzm
- najczęściej kompozycja jest otwarta
- mieszanie tragizmu z komizmem
- element buntu
- bohater jest zagubiony
- często występuje motyw tragicznej miłości

PRZYKŁADY:
Dziady wszystkie częście A.Mickiewicz
Kordian J.Słowacki
Faust J.Goethe

# data[].attributes.body
cz. II https://view.genial.ly/5ed16d04dbd44e121591061f/presentation-dziady-ii
cz. IV https://view.genial.ly/5ee8fc960038740d8be737ec
cz. III https://view.genial.ly/5f3ff539891cc20d3a9fa624/presentation-adam-mickiewicz-dziady-czesc-iii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,Co to będzie, co to będzie?

ADAM MICKIEWICZ

DZIADY II

Na podstawie GWO

TAJEMNICZE WIDMO

WIDMO ZŁEGO PANA

CYTATY Z LEKTURY

PODSUMOWANIE

nauki

WYDARZENIA

GENEZA

index

czyli jak to wszystko się zaczęło

Temat: Geneza "Dziadów" cz. II Adama Mickiewicza.

Zapisz czas i miejsce akcji.

Tematem "Dziadów" cz. II jest obrzęd odprawiany przez lud na przełomie października i listopada w kaplicach położonych blisko cmentarzy. Uroczystość ta swymi korzeniami sięgała czasów pogańskich, dlatego też nazywano ją mianem "uczy kozła". Nazwa ta wywodzi się stąd, że całemu misterium przewodził koźlarz (guślarz). Podczas obrzędu dziadów przywoływano dusze zmarłych, by ich ugościć, posilić oraz pozyskać ich przychylność.

"Dziady" cz. II Adama Mickiewicza powstały w Kownie na przełomie 1820 i 1821 roku.

Zapisz w zeszycie prawdziwe informacje.

Obrzęd pogański czy chrześcijański?Pół na pół. Obrzęd dziadów był obchodzony na ziemiach wschodnich prawdopodobnie zanim nastało tam chrześcijaństwo. W czasach współczesnych Mickiewiczowi w chrześcijańskiej Litwie prosty lud nadal chętnie sięgał po dawne zwyczaje.Pogańskie elementy: - Przekonanie, że duchy zmarłych mogą być uwięzione w przyrodzie (na dnie rzeki, w rosnącym drzewie, w ogniu). - Częstowanie duchów jedzeniem i piciem. - Przewodnikiem obrzędu jest Guślarz, a nie ksiądz (słowo „guślarz" pochodzi od wyrazu „gusła", czyli czary). - Wywoływanie duchów odbywa się poprzez spalanie różnych przedmiotów i ziół.Chrześcijańskie elementy:- Wszyscy zebrani postępują w myśl moralności chrześcijańskiej (nie wolno krzywdzić bliźniego, kara zawsze dosięgnie winnego).- Chrześcijańskie są słowa modlitwy - zaklęcia kierowanego do zmarłych („W imię Ojca, Syna, Ducha. Widzicie Pański krzyż?").- Obrzęd odbywa się na poświęconej ziemi (w przycmentarnej kaplicy).

Zwróćcie uwagę na funkcje ognia.

Obrzęd dziadów

"Opactwo w dębowym lesie" Caspar David Friedrich

Bohaterowie utworu:a) świat żywych: Guślarz (przewodnik chóru, prowadzący obrzęd dziadów), chór wieśniaków i wieśniaczek (młodzi ludzie uczestniczący w obrzędzie), Pasterka w żałobie (dziewczyna, za którą podąża Widmo);b) świat umarłych: Józio i Rózia (duchy lekkie w postaci aniołków), Widmo Złego Pana (duch ciężki), Chór ptaków nocnych (duchy osób, które doznały krzywd ze strony Złego Pana; również Kruk i Sowa), pastereczka Zosia (duch pośredni, dziewczyna z wioski), Widmo (tajemnicza postać młodzieńca przybyłego po zakończeniu obrzędu).

Temat: Porządkujemy wydarzenia.

Niewyjaśnione relacje między pasterką w żałobie a Widmem.

Pojawienie się niewywoływanego Widma.

Kończenie rytuałów związanych z obrzędem Dziadów.

Duch pasterki Zosi - duch pośredni.

Widmo Złego Pana - duch ciężki.

Przywołanie duchów lekkich - Józio i Rózia.

Wezwanie pokutujących duchów na Dziady.

Rozpoczęcie obrzędu Dziadów.

Spotkanie wiejskiej gromady w kaplicy pod przewodnictwem Guślarza.

Ułoż plan wydarzeń we właściwej kolejności.

Plan wydarzeń:

9. Niewyjaśnione relacje między pasterką w żałobie a Widmem.

8. Pojawienie się niewywoływanego Widma.

7. Kończenie rytuałów związanych z obrzędem Dziadów.

6. Duch pasterki Zosi - duch pośredni.

5.Widmo Złego Pana - duch ciężki.

4.Przywołanie duchów lekkich - Józio i Rózia.

3. Wezwanie pokutujących duchów na Dziady.

2.Rozpoczęcie obrzędu dziadów.

1.Spotkanie wiejskiej gromady w kaplicy pod przewodnictwem Guślarza.

Plan wydarzeń:

Temat: Nie ma winy bez kary - nauka płynąca z "Dziadów" cz.II A.Mickiewicza.

autor: Sylwia Oszczyk

Czego uczą nas duchy?

Cytat z "Dziadów" w piosence - posłuchaj.

Strachy na lachy -"Zimne dziady listopada".

Sowa

Kruk

Chór ptaków nocnych

Kim były ptaki, które pojawiły sie z Widmem Złego Pana? Zapisz ich historię.

Temat: Widmo Złego Pana - grzechy, które nie mogą być przebaczone.

Jako ostatni przychodzi młody mężczyzna, który nie odzywa się do Guślarza, patrzy w kierunku pasterki z tłumu, nie pozwala się przepędzić.

przyszedł nieproszonynie daje sie przepędzićjaką tajemnicę skrywa?

Temat: Zagadka widma

Pasterko! znasz tę osobę?W tym są jakieś straszne rzeczy.Po kim ty nosisz żałobę?Wszak mąż i rodzina zdrowa?Cóż to! nie mówisz i słowa?Spojrzyj, odezwij się przecie!Czyś ty martwa, moje dziecię?Czegóż uśmiechasz się? czego?Co w nim widzisz wesołego?

Widmo zamyka symetryczną czwórkę kontrastowo zestawionych bohaterów: Aniołki - Widmo Złego Pana, Dziewczyna - nieme Widmo.

Pojawienie się niewywoływanego Widma wykracza poza utarty porządek świat, nie mieści się w schemacie ludowego obrzędu. To, że pojawiły się poprzednie zjawy było zrozumiałe: wezwane na doroczny obrzęd Dziadów pojawiły się ze swoimi problemami, po to, aby uzyskać pomoc od żywych i przekazać im prawdy, którymi ludzie powinni kierować się w życiu. Widmo pojawia się bez takiego wezwania, nic nie mówi, nie wygłasza prawd moralnych, nie chce też odejść.

Jak myślisz, co zdarzyło się pomiędzy upiorem a pasterką? Uwzględnij jej sytuację rodzinną.

ZAGADKA:

prośba- zwrot do odbiorcy

problem, zmartwienie

cel przybycia

czas przybycia

po śmierci

śmierć

życie zemskie

wygląd

We fragmencie "Upiór" zaznacz kolorami:

Temat: Odkrywamy tajemnicę upiora.

Muzyczna interpretacja - posłuchaj.

UWAGA! Pamiętaj, żeby przestrzegać prawa. Wybierz swoje zdjęcie lub z dostępnych na wolnej licencji -----> np. PIXABAY

Połącz.

Znajdź zdjęcie.

Wybierz cytat.

Temat: Cytaty z lektury.

Kto nie dotknął ziemi ni razu,Tan nigdy nie może być w niebie.

Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,Co to będzie, co to będzie?

Czy przesłania duchów da się zastosować współcześnie? Uzasadnij i napisz, komu by się przydały.

UNIWERSALNOŚĆ:

Podaj podobieństwa i różnice między dziadami a współczesnymi świętami.

DAWNIEJ A DZIŚ:

Do jakich praw ludowych nawiązuje utwór?

PROBLEMATYKA:

Czego uczą duchy pojawiające się w utworze?

WIEDZA:

Który z duchów, Twoim zdaniem, przekazał najważniejszą naukę? Uzasadnij.

OPINIA:

Jako podsumowanie omawiadnia lektury zapisz i odeślij 5 krótkich wypowiedzi:

PODSUMOWANIE.

1.Zapisujesz pytanie/polecenie.2. Odpowiadasz pełnymi zdaniami. 3.Wypowiedź powinna być pełna i obejmować min. 2 zdania rozwinięte.

KRYTERIA SUKCESU

"Bo kto nie był człowiekiem nie razu,Temu człowiek nic nie pomoże."

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,Co to będzie, co to będzie? ADAM MICKIEWICZ DZIADY II Na podstawie GWO TAJEMNICZE WIDMO WIDMO ZŁEGO PANA CYTATY Z LEKTURY PODSUMOWANIE nauki WYDARZENIA GENEZA index czyli jak to wszystko się zaczęło Temat: Geneza "Dziadów" cz. II Adama Mickiewicza. Zapisz czas i miejsce akcji. Tematem "Dziadów" cz.

# data[].attributes.body
- Bogurodzica (Średniowiecze)
- Treny Kochanowskiego (Renesans)
- Dziady cz III
- Pan Tadeusz
- Lalka
- Wesele
- Ferdydurke

# data[].attributes.body
https://arkusze.pl/matura-jezyk-polski-2015-maj-poziom-podstawowy/?fbclid=IwAR0tq-diuhopbuOMG0LJdFxREaapLl7BdXRyjdOWPb18qSVmyqx008pTYe8
Tematem głownym tekstu jest moda językowa we współczesnej Polsce. Bralczyk pisze o cechach jęzka, czyli jego funkcjonalności i atrakcyjności. Opisuje również nastawienie do tekstów publiczncyh, w których zwraca uwagęna ich persfazyjnośc, a nawet manipulację. Porusza też temat łamania tabu językowego dla przyciągnięcia uwagi innych. Podsumowywują swój tekst autor pisze o sile, powrzechności oraz akceptacji przez społeczeństwo tych tendencji.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Arkusze CKE, Operon - matura, egzamin ósmoklasisty, egzamin gimnazjalny

# data[].attributes.attachment_link.title
Matura język polski 2015 maj (poziom podstawowy) - Arkusze CKE, Operon - matura, egzamin ósmoklasisty, egzamin gimnazjalny

# data[].attributes.attachment_link.description
Matura: CKE Arkusz maturalny: polski podstawowy Rok: 2015 Arkusz PDF i odpowiedzi:

# data[].attributes.body
- powinno mieć od 40 do 60 słów
- powinno być logicznie uporządkowane
- powinno być zgodne z tematem głównym oryginalnego tekstu
- poprawne stylistyczne, językowo ortograficzne etc.
- zawarte główna myśl tekstu, autor tytuł, argumenty autora
- powinno być obiektywne, nie podaje swojego zdania

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdania złożone podrzędnie i współrzędnie

# data[].attributes.body
1. Informatywna - przekazywanie informacji
2. Ekspresywna - wyrażenie emocji
3. Poetycka - głównym celem jest zaprezentowanie stylu artystycznego wypowiedzi (bogate w metafory itp.)
4. Impresywna - przekonywanie kogoś do czegoś

# data[].attributes.body
1. Naukowe - suche fakty, trudne naukowe słowa, statystyki
2. Popularno-naukowy - mieszany, naukowy przekazany w wyjaśniany sposób
3. Artystyczny/Literacki - bogactwem metafor itp., nietypowy sposób przekazu
4. Potoczny - codzienny
5. Retoryczny - sztuka wypowiedzi, dużo wykrzyknień, dynamiczny tekst
6. Dziennikarski/Publicystyczny - przyjemny w czytaniu, szokujące i ciekawe
7. Administracyjno-prawny - ustawy wszelkiego typu

# data[].attributes.body
- Grecko-Rzymska
- Judeo-Chrześcijańska
Filozofie (Sokrates, Arystoteles, Platon), TRAGEDIE, KOMEDIE, DRAMATY (Antygona, Król Edyp)

# data[].attributes.body
- Malarstwo, rzeźba, architektura
- Odrodzenie kultury antycznej i człowieka (była harmonia, czyli ukazywanie piękna, ideału, nienormalnego świata)
- Da Vinci, Szekspir, Jan Kochanowski (treny składają się z 19 wierszy, napisał księgi pierwsze i wtóre)

# data[].attributes.body
- W Polsce rozwinął się sarmatyzm (Wiąże się ze stylem życia i bycia szlachty, myśleli, że pochodzą z rodu sarmatów, plemienia bardzo wybitnego, pobożni, przywiązani do tradycji, niechęć do cudzoziemców)
- Sentymentalizm (eskalowanie uczuć, akcentowane miłości do rodziny, kobiety, ojczyzny), poezja dworska (opis życia na dworach, sielankowe, pieniądze, kultura)
- Sonet (wiersz z 14 wersami)
- Daniel Naborowski
- Dynamiczne, światłocień i człowiek nie był już idealny w architekturze

# data[].attributes.body
- Racjonalizym - pogląd filozoficzny, istnieje tylko to co możemy dotknąć, zmierzyć
- Scientyzm - nauki przyrodniczo-matematyczne i ich wpływ na filozofię myślenia
- Utylitaryzm - zakładał, że literatura ma być użyteczna, moralizująca, dydaktyczna (mają się coś z niej uczyć)
- Prądy stylistyczne
1. Klasycyzm (Ignacy Krasicki, pokazywali rzeczywistość w prawdzie, ale też w sposób harmonijny np. Monachiomachia mówiącą o grzechach mnichów, Żona modna, Bajki, Satyry (gatunek najpopularniejszy w oświeceniu, dominuje w niej ironia) - Pijaństwo, Do króla - wychwala króla i wyśmiewa bezsensowne wypowiedzi szlachty na jego temat)
2. Sentymentalizm (pogląd głoszący, żeby zwracać większą uwagę na prywatne emocje człowieka, np. Franciszek Karpiński)

# data[].attributes.headline
Cierpienia młodego Wertera - powieść preromantyczna

# data[].attributes.subject
Cierpienia młodego Wertera - powieść preromantyczna

# data[].attributes.body
-Powieść epistolarna - w formie listów
-Werter pisze do swojego przyjaciela Wilhelma
-Narracja pierwszoosobowa
-Narrator zebrał listy Wertera i stworzył z niej książkę
-Rodzaj literacki - epika, powieść epistolarna

Bohaterowie:
-Werter-romantyk, malarz,
-Lota-ukochana Wertera, zaręczona z Albertem,
-Albert-narzeczony Lotty
Trójkąt miłosny

-Werter cierpiał z powodu braku kontaktu z Lotą oraz braku miłości (miłość nieszczęśliwa)
-Werter bardzo wyreżyserował swoje drugie samobójstwo
-Werter był człowiekiem, który wiedział cały czas co robił
-Efekt wertera - znaczący wzrost samobójstw spowodowany nagłośnieniem w mediach samobójstwa znanej osoby.

# data[].attributes.body
1 - wprowadzające
4-5 - streszczenie
2-3 - podsumowanie