# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het Conjunctuurdashboard laat de cyclus van de afzonderlijke indicatoren van de conjunctuur zien.

De Conjunctuurklok laat de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur zien.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Conjunctuurdashboard laat de cyclus van de afzonderlijke indicatoren van de conjunctuur zien. De Conjunctuurklok laat de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur zien.

# data[].attributes.body
appreciatie, depreciatie, devaluatie en revaluatie inflatie en deflatie......

# data[].attributes.headline
Internationale handel via een powerpoint

# data[].attributes.subject
Internationale handel via een powerpoint

# data[].attributes.body
Zeer uitgebreide uitleg over internationale handel en wisselkoersen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wanneer er sprake is van flexibele wisselkoersen, wordt de koersvorming volledig overgelaten aan vraag en aanbod. Monetaire autoriteiten grijpen niet in als de koers sterk verandert.

VOORDEEL: er ontstaat automatisch materieel betalingsbalansevenwicht.
Als een land een tekort op de betalingsbalans heeft (betalingen > ontvangsten , dus aanbod van de valuta > vraag) zal de wisselkoers van de betreffende valuta gaan dalen. Door deze daling van de wisselkoers worden producten uit dat land voor buitenlanders goedkoper. Het buitenland zal meer gaan kopen, waardoor het tekort op de betalingbalans weer verdwijnt (export-ontvangsten nemen toe).

NADEEL: er is sprake van grote (wisselkoers)risico's als landen handelscontracten afsluiten met het buitenland. Omdat mensen en bedrijven graag risico vermijden, zal er minder gehandeld worden. Minder handel betekent een verlies aan welvaart, omdat producten niet langer gemaakt worden op de goedkoopste/beste plaats (land).

# data[].attributes.attachment_link.description
De wisselkoers is de prijs van een bepaalde munt, uitgedrukt in een andere valuta. Een koers van de euro van $0,87 betekent dat de prijs van 1 euro 87 dollar-cent bedraagt. De wisselkoers van een munt komt tot stand door vraag en aanbod op de valutamarkt.

# data[].attributes.body
om internationaal te handelen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het Verenigd Koninkrijk dient maandag een aanvraag in om lid te worden van een handelsblok met onder meer Canada, Australië en Japan. Dat heeft de Britse regering bekendgemaakt.

Het is maandag precies een jaar geleden dat de Britten uit de Europese Unie stapten. Volgens premier Johnson toont de aanvraag de Britse ambitie om zaken te doen met "onze vrienden en partners over de hele wereld".

Het handelsblok waar het Verenigd Koninkrijk straks bij wil horen, het CPTPP, is ontstaan als een soort doorontwikkeling van het Trans-Pacific Partnership (TPP). Over dat handelsverdrag, bedoeld om tegenwicht te bieden aan China, was jaren onderhandeld door twaalf landen rond de Grote Oceaan. De Verenigde Staten deden ook mee aan die onderhandelingen, maar oud-president Trump zette bij zijn aantreden in 2016 een streep door het verdrag.

Eerste 'nieuwe' deelnemer

De andere elf landen zijn verdergegaan in het CPTPP. Behalve Canada, Australië en Japan gaat het om Mexico, Nieuw-Zeeland, Vietnam, Singapore, Brunei, Chili, Maleisië en Peru. Het Verenigd Koninkrijk zou het eerste 'nieuwe' land zijn dat sinds de oprichting tot het handelsblok toetreedt.

Premier Johnson verwacht dat deelname aan het verdrag grote economische voordelen zal opleveren voor de Britse bevolking. Door de handelsovereenkomst kunnen straks bijvoorbeeld de exporttarieven van whisky en auto's omlaag, zegt de regering. Overigens moeten de Britten na hun aanvraag nog wel over hun deelname aan het verdrag onderhandelen met de andere CPTPP-landen. Dat gebeurt later dit jaar.

Andere handelsverdragen

Eind december sloot het Verenigd Koninkrijk al vrijhandelsovereenkomsten met Turkije en Vietnam. Kort daarvoor waren de Britten en de Europese Unie het op het nippertje eens geworden over een onderling handelsakkoord, waarmee een no-deal-brexit werd voorkomen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Britten willen toetreden tot handelsblok met onder meer Australië en Mexico

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Verenigd Koninkrijk dient maandag een aanvraag in om lid te worden van een handelsblok met onder meer Canada, Australië en Japan. Dat heeft de Britse regering bekendgemaakt. Het is maandag precies een jaar geleden dat de Britten uit de Europese Unie stapten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je een product koopt is de kans groot dat dit uit het buitenland komt. Andersom worden ook veel producten die in Nederland worden gemaakt in het buitenland verkocht. Dit is mogelijk door vrijhandel. Vrijhandel is internationale handel zonder handelsbelemmeringen. Als er geen sprake is van protectionistische maatregelen kunnen landen gemakkelijk onderling producten met elkaar verhandelen. Hierdoor kunnen landen zich gaan specialiseren in bepaalde producten. Hieronder lees je meer over vrijhandel en specialisatie.

Wat zijn de voordelen van vrijhandel?

Als er sprake is van vrijhandel, kunnen landen vrij producten met elkaar verhandelen zonder dat daarbij sprake is van protectionistische maatregelen zoals importtarieven. Dit zijn speciale belastingen op geïmporteerde artikelen. Protectionistische maatregelen zorgen ervoor dat het lastiger wordt om te handelen met andere landen. Als er geen protectionistische maatregelen zijn tussen landen is er sprake van vrijhandel. Vrijhandel heeft een aantal voordelen:

Als er sprake is van vrijhandel kunnen verschillende landen zich specialiseren in de productie van bepaalde producten. Hierdoor zal de totale hoeveelheid geproduceerde producten stijgen. Doordat ieder land alleen produceert waar het goed in is zal de totale productie stijgen en kan ook de prijs van producten dalen. Zo zal het voor Nederland bijvoorbeeld goedkoper zijn om bijvoorbeeld elektronica of kleding uit andere landen te halen als die daar goedkoper gemaakt kunnen worden. Nederlandse producenten kunnen zich dan specialiseren in andere producten waarin zij een relatief kostenvoordeel hebben, om die vervolgens goedkoper te kunnen verkopen.

Als een bedrijf een relatief kostenvoordeel op een bepaald product heeft kan het een grotere omzet behalen als het dat product in meerdere landen kan verkopen. Stel je voor dat boeren in Nederland erg efficiënt melk kunnen produceren. Zij kunnen dan een hogere omzet behalen als zij die melk niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten kunnen verkopen. Als deze producenten een grotere afzetmarkt krijgen, kunnen zij gaan uitbreiden om gebruik te maken van schaalvoordelen. Om schaalvoordelen te krijgen gaan producenten op grotere schaal produceren, waardoor hun producten goedkoper worden. Voor een autofabrikant zal het bijvoorbeeld goedkoper zijn om auto's te produceren in grote fabrieken dan om dit kleinschalig te doen. Als autofabrikanten een grote afzetmarkt hebben kunnen zij veel auto's verkopen en uitbreiden om zo gebruik te maken van schaalvoordelen.

Door vrijhandel neemt de concurrentie tussen bedrijven toe, waardoor de prijs van producten zal dalen. Stel je voor dat een Nederlandse producent van meubilair moet gaan concurreren met een goedkopere concurrent uit Zweden. Om de afzet te behouden moet de Nederlandse producent efficiënter meubiliair gaan produceren, zodat het meubilair goedkoper verkocht kan worden. Voor de consument daalt zo de prijs van meubilair.

Wat zijn de nadelen van vrijhandel?

Vrijhandel heeft niet alleen maar voordelen. Er zijn verschillende nadelen die kunnen optreden als gevolg van vrije handel tussen landen:

Door vrijhandel kan een land sterk afhan kelijk worden van andere landen voor de koop van bepaalde producten. Als een land afhankelijk wordt van andere landen voor de voorziening van essentiële producten zoals voedsel of energie kan dit een probleem worden. Nederland is voor energie bijvoorbeeld gedeeltelijk afhankelijk van de import van gas uit onder andere Rusland. Als deze import wegvalt heeft Nederland een energietekort.

Bedrijven in een land kunnen failliet gaan als zij niet kunnen concurreren met bedrijven uit andere landen. Ook kan buitenlandse concurrentie ervoor zorgen dat een land niet kan beginnen met de productie van bepaalde producten, omdat het hiervoor niet kan concurreren met andere landen. Stel je voor dat Nederland zelf auto's wil gaan produceren. Door concurrentie uit onder andere Duitsland is het erg lastig voor Nederlandse autobedrijven om zelf auto's te gaan maken.

Als producten uit het buitenland worden gehaald is het lastiger om kwaliteitseisen te stellen aan deze producten. Als Nederland besluit om gereedschap te importeren uit bijvoorbeeld China is het niet altijd mogelijk om te zeggen of deze voldoen aan de Nederlandse veiligheidseisen.

Als de nadelige effecten van vrijhandel erg groot zijn, kan een land besluiten om protectionistische maatregelen in te gaan voeren. Hierdoor wordt vrijhandel beperkt.

Wat is specialisatie?

Voor landen is het produceren van bepaalde producten gemakkelijk en goedkoop, maar kan het produceren van andere producten ingewikkeld en duur zijn. Nederland is bijvoorbeeld goed in het produceren van voedsel, maar minder goed in het produceren van auto's. Voor Duitsland kan dit andersom zijn: Duitsland kan beter zijn in het produceren van auto's dan in het produceren van voedsel. Als Duitsland beter is in het produceren van auto's en Nederland beter is in het produceren van voedsel zou het handiger zijn als Duitsland zich gaat specialiseren in het maken van auto's en Nederland in het produceren van voedsel. Als Duitsland en Nederland zich volledig zouden gaan specialiseren, zou Duitsland alleen nog maar auto's produceren en Nederland alleen nog maar voedsel.

Hoe zijn comparatieve kostenverschillen?

In welke producten een land zich zal specialiseren hangt af van de comparatieve kostenverschillen tussen landen. Als het voor een land relatief goedkoper is om een bepaald product te produceren heeft dat land een comparatief kostenvoordeel ten opzichte van een ander land. Als het bijvoorbeeld voor Nederland goedkoper is om voedsel te produceren dan voor Duitsland, heeft Nederland een comparatief kostenvoordeel in de productie van voedsel ten opzichte van Duitsland.

Hieronder zie je een sterk gesimplificeerd voorbeeld dat de voordelen van specialisatie tussen landen laat zien. Stel je voor dat er in de wereld maar twee landen zijn: Nederland en de Verenigde Staten. Zij produceren samen twee producten: voedsel en auto's. Voor de productie van voedsel en auto's is alleen arbeid nodig. De andere productiefactoren zijn niet van belang.

Hieronder zie je een tabel met daarin de aantallen uren die het beide landen kost om voedsel en auto's te produceren:

De Verenigde Staten kan zowel voedsel (40 uur werk in de Verenigde Staten vergeleken met 50 uur werk in Nederland) als auto's (25 uur tegen 100 uur) goedkoper produceren dan Nederland. De Verenigde Staten heeft dan een absoluut kostenvoordeel in zowel voedsel als auto's ten opzichte van Nederland, omdat de Verenigde Staten beide producten goedkoper kan produceren.

Het absolute kostenvoordeel is niet hetzelfde als een relatief kostenvoordeel. Voor de relatieve kostenverschillen is het van belang welk land in verhouding een product goedkoper kan produceren. Dit kun je berekenenen door te kijken naar de opofferingskosten die beide landen maken bij het produceren van voedsel of auto's. De opofferingskosten van voedsel zijn de hoeveelheid auto's die niet kunnen worden gemaakt als een land ervoor kiest om voedsel te produceren. In Nederland is 50 uur nodig om één eenheid voedsel te produceren. In die 50 uur had ook 50 / 100 = 0,5 auto gemaakt kunnen worden. De opofferingskosten van voedsel in Nederland zijn dan 0,5 auto. Andersom hadden in Nederland in de tijd dat één auto wordt gemaakt ook twee eenheden voedsel gemaakt kunnen worden. De opofferingskosten van auto's zijn dan 2 eenheden voedsel.

In de VS zijn de opofferingskosten anders. In de tijd dat daar één eenheid voedsel gemaakt kan worden kan ook 40 / 25 = 1,6 auto gemaakt worden. In de tijd dat één auto gemaakt wordt, kan ook 30 / 40 = 0,63 eenheid voedsel gemaakt worden.

De opofferingskosten van voedsel zijn in Nederland lager dan in de Verenigde Staten. Nederland heeft dan een relatief kostenvoordeel in de productie van voedsel ten opzichte van de Verenigde Staten. Andersom zijn de opofferingskosten van auto's lager in de Verenigde Staten dan in Nederland. De Verenigde Staten heeft dan een relatief kostenvoordeel op auto's ten opzichte van Nederland. Het relatieve kostenvoordeel laat dus zien of de productie van een product in een land in verhouding goedkoper is dan in een ander land.

Waarom specialisatie?

In het voorbeeld hierboven heeft Nederland een relatief kostenvoordeel op voedsel en heeft de VS een relatief kostenvoordeel op auto's. Als Nederland zich specialiseert in de productie van voedsel en de VS zich specialiseert in de productie van auto's stijgt de totale productie van beide landen.
Voorbeeld
Stel je voor dat Nederland 20 miljoen uur aan arbeid te besteden heeft en de Verenigde Staten 10 miljoen uur. Als beide landen hun arbeid evenredig zouden verdelen, zou Nederland 10 miljoen uur besteden aan de productie van zowel voedsel als auto's en zou in de Verenigde Staten 5 miljoen uur worden besteed aan de productie van voedsel en 5 miljoen uur aan de productie van auto's. De totale productie van voedsel en auto's is dan als volgt:

Als beide landen zich volledig zouden specialiseren, zou Nederland alleen nog maar voedsel produceren en zou de VS alleen nog maar auto's produceren. De totale productie van voedsel en auto's wordt dan als volgt:

Doordat beide landen zich specialiseren stijgt de totale productie van zowel voedsel (325.000 naar 400.000) als auto's (300.000 naar 400.000).

Video

Wil je een samenvatting op video zien over het onderwerp vrijhandel? Kijk dan onderstaande video van Economie-Academy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Vrijhandel en Specialisatie: Wat Moet Je Weten? (Uitleg)

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je een product koopt is de kans groot dat dit uit het buitenland komt. Andersom worden ook veel producten die in Nederland worden gemaakt in het buitenland verkocht. Dit is mogelijk door vrijhandel. Vrijhandel is internationale handel zonder handelsbelemmeringen. Als er geen sprake is van protectionistische maatregelen kunnen landen gemakkelijk onderling producten met elkaar verhandelen.

# data[].attributes.body
Deze stof hoort bij hoofdstuk 3 van wereldeconomie

# data[].attributes.body
Onderwerp van deze week vormt het wisselkoersbeleid. Welke ruimte hebben monetaire autoriteiten(overheden) om met behulp van de wisselkoers de economische activiteit te beinvloeden?  We komen deze week ook terug op de gevolgen voor EU en GB van de BREXIT. We ronden hoofdstuk 2 af. Hoofdstuk 3 gaat over de betalingsbalans.

# data[].attributes.body
Je krijgt natuurlijk wat je vraagt

# data[].attributes.attachment_link.title
Keuringsdienst van Waarde: Kip gemist? Kijk op npo3.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Bijna alle supermarkten hebben tegenwoordig een nieuwe kip, van een langzamer groeiend ras met meer ruimte en afleidingsmateriaal. Bijna alle supermarkten hebben tegenwoordig een nieuwe kip, van een langzamer groeiend ras met meer ruimte en afleidingsmateriaal. De verslaggevers van de Keuringsdienst van Waarde onderzoeken de nieuwe kip uit de supermarkt: wat houdt 'langzamer groeiend' precies in?

# data[].attributes.body
De gini-coefficient....(in Rotterdam)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De ongelijkheid in besteedbaar inkomen van huishoudens is sinds 2001 vrijwel niet veranderd. Voor herverdeling stegen de inkomensverschillen uit loon, winst en vermogen wel, maar door toenemende herverdeling via sociale uitkeringen, belastingen en premies werd deze stijging gecompenseerd. De toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen verkleinde de ongelijkheid in inkomen uit loon, winst en vermogen. De vergrijzing en economische crises stuwden de ongelijkheid juist op. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe berekeningen over inkomensongelijkheid. Deze cijfers en een uitgebreide analyse daarvan zijn gepubliceerd in het blad ESB.

Herverdeling halveert ongelijkheid

Een veel gebruikte indicator om ongelijkheid in kaart te brengen is de Gini-coëfficiënt. Uitgaande van deze indicator is in de periode 2001-2015 de ongelijkheid in inkomen uit loon, winst en vermogen, oftewel primair inkomen, gestegen van 0,53 naar 0,56. Dit primaire inkomen wordt herverdeeld door de heffing van premies en belasting aan de ene kant en het verstrekken van uitkeringen aan de andere kant. Het daaruit resulterende besteedbaar inkomen is indicatief voor de economische welvaartspositie van huishoudens. De ongelijkheid van het besteedbaar inkomen volgens de Ginicoëfficient is sinds 2001 nagenoeg constant met een Ginicoëfficiënt van 0,29, bijna de helft van de ongelijkheid op primair inkomensniveau. De stijging van de ongelijkheid in primair inkomen wordt dus gecompenseerd door een toenemende herverdeling.

Inkomen

Het primaire inkomen bestaat uit de beloning voor arbeid, de opbrengst van vermogen en het resultaat van een eigen onderneming. De overheid herverdeelt het primaire inkomen van huishoudens door heffing van premies en belasting aan de ene kant en het verstrekken van uitkeringen aan de andere kant. Uit het proces van verwerving en herverdeling resulteert het besteedbaar inkomen, dat het uitgangspunt vormt voor de beschrijving van de inkomensverdeling . Zie onderaan voor meer uitleg hierover.

Minder ongelijkheid door meer arbeidsparticipatie van vrouwen

De al meerdere decennia stijgende arbeidsparticipatie van vrouwen zette ook in het nieuwe millennium door. De toename deze eeuw vond vooral tijdens de hoogconjunctuur van 2006 en 2007 plaats. Indien de arbeidsparticipatie van vrouwen vanaf 2001 niet zou zijn toegenomen, zou de ongelijkheid in primair inkomen vanaf 2006 jaarlijks op een hoger niveau zijn uitgekomen. De toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen deed de ongelijkheid in primair inkomen afnemen, doordat er steeds meer (twee)verdieners bijkwamen. Vanaf 2008 zette de economische crisis een rem op de verdere groei van de arbeidsparticipatie van vrouwen.

* Methodewijziging per 2011, zie onder voor meer uitleg

Vergrijzing gaat gepaard met grotere inkomensverschillen

Tussen 2001 en 2015 liep de gemiddelde leeftijd van de Nederlandse bevolking verder op van 38,3 naar 41,3 jaar. Indien de leeftijd vanaf 2001 constant wordt gehouden, komt de Gini-coëfficiënt jaarlijks op een lager niveau uit dan die van de feitelijke reeks. Dat betekent dat de toenemende vergrijzing de ongelijkheid in primair inkomen vergroot. Vanaf 2010 is dat steeds meer. Vanaf dat jaar gingen steeds meer babyboomers, de omvangrijke generatie geboren in de jaren na de oorlog, tot de AOW-huishoudens behoren. De groep zonder of met een negatief dan wel gering primair inkomen groeide hierdoor en stuwde de ongelijkheid op.

Conjunctuur medebepalend

Het nieuwe millennium werd gekenmerkt door een economische dip in 2003-2005 en de economische crisis gedurende de periode 2010-2014. Indien deze crises niet hadden plaatsgevonden, zou de ongelijkheid in primair inkomen kleiner zijn geweest. Gedurende een crisis loopt de werkloosheid doorgaans op en komen er steeds meer huishoudens met voornamelijk inkomen uit een uitkering. Een groeiende groep zonder of slecht een beperkt primair inkomen deed de ongelijkheid toenemen.

* Methodewijziging per 2011, zie onder voor meer uitleg.

Gebruikte begrippen

Primair, bruto, besteedbaar inkomen
Het primair inkomen bestaat uit inkomen uit arbeid, inkomen uit eigen onderneming en inkomen uit vermogen. Vermogenswinsten, zoals de waardestijging of -daling van aandelen, worden niet tot het primair inkomen gerekend. Huishoudens zonder primair inkomen, dus huishoudens die alleen inkomen uit een sociale uitkering betrekken, krijgen in dit onderzoek als primair inkomen een nul-inkomen toebedeeld. Het bruto-inkomen bestaat uit het primair inkomen vermeerderd met ontvangen overdrachten zoals AOW, pensioen, werkloosheidsuitkering, bijstand en kinderbijslag. Het besteedbaar inkomen is het bruto-inkomen van het huishouden verminderd met betaalde inkomensoverdrachten, te weten premies inkomensverzekeringen, premies ziektekostenverzekeringen en belastingen op inkomen en vermogen. Het door het CBS gehanteerde conceptuele kader van inkomen sluit aan op internationale standaarden en aanbevelingen (OECD, 2013). Een schematische weergave van de inkomensbestanddelen zoals die uitdrukking geven aan de vorming en herverdeling van het inkomen is te vinden in het ESB-artikel over inkomensongelijkheid.

Het primaire, bruto en besteedbare inkomen worden gestandaardiseerd met equivalentiefactoren. Deze corrigeren voor samenstelling en grootte, zodat inkomens tussen de verschillende typen huishoudens en in de tijd onderling vergelijkbaar zijn.
Gini-coëfficiënt als maatstaf voor inkomensongelijkheid.
Internationaal de meest gebruikte maatstaf die uitdrukking geeft aan de inkomensverschillen tussen alle huishoudens in één getal. De waarde varieert tussen 0 (iedereen heeft een gelijk inkomen) en 1 (een huishouden beschikt over het volledige inkomen, alle andere huishoudens hebben niets).
De Gini-coëfficiënt signaleert vooral veranderingen in het brede midden van de inkomensverdeling, de staarten wegen minder zwaar. Het is wel de standaardmaat voor internationale vergelijking. Dit omdat deze maat de inkomensverschillen tussen alle huishoudens van de populatie in ogenschouw neemt. Een alternatieve maatstaf voor ongelijkheid, de relatieve interkwartielafstand die ongelijkheid in het midden meet, laat geen stijging zien in vijftien jaar tijd. Wanneer alleen de totale inkomenssom van de laagste met die van de hoogste inkomensdecielgroep wordt vergeleken, is evenwel een toegenomen kloof zichtbaar. Dit als gevolg van daling van het inkomen aan de onderkant van de inkomensladder en stijging aan de bovenkant.
In 2007 en 2014 zijn kleine pieken in de Gini-coëfficiënt zichtbaar. Vanwege een eenmalig gunstig belastingtarief keerden directeuren-grootaandeelhouders zich in deze jaren extra dividend aanmerkelijk belang uit. Dat had een incidentele verhoging van de inkomensongelijkheid tot gevolg.

Methodewijziging
De vernieuwing van de inkomensstatistiek in 2011 bewerkstelligde een verbetering van de meetkwaliteit van het inkomen. De cijfers na deze revisie vanaf 2011 liggen in het verlengde van de cijfers voor revisie.

# data[].attributes.attachment_link.description
De ongelijkheid in besteedbaar inkomen van huishoudens is sinds 2001 vrijwel niet veranderd. Voor herverdeling stegen de inkomensverschillen uit loon, winst en vermogen wel, maar door toenemende herverdeling via sociale uitkeringen, belastingen en premies werd deze stijging gecompenseerd. De toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen verkleinde de ongelijkheid in inkomen uit loon, winst en vermogen.

# data[].attributes.body
Kan op zeker 3 manieren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Van een land zijn de volgende gegevens bekend:

Omzet bedrijven

€ 1.400 mld.

Inkoopwaarde bedrijven

€ 600 mld.

Loonsom bedrijven

€ 550 mld.

Loonsom overheid

€ 280 mld.

Afschrijvingen bedrijven

€ 90 mld.

Afschrijvingen overheid

€ 30 mld.

Primaire inkomens van Nederlanders in het buitenland

€ 50 mld.

Primaire inkomens van buitenlanders in Nederland

€ 35 mld.

Bij deze opgave zien we af van het bestaan van kostprijsverhogende belastingen (zoals BTW) en kostprijsverlagende subsidies.

Van dit land zijn de volgende gegevens bekend:

# data[].attributes.attachment_link.description
Van een land zijn de volgende gegevens bekend: Omzet bedrijven € 1.400 mld. Inkoopwaarde bedrijven € 600 mld. Loonsom bedrijven € 550 mld. Loonsom overheid € 280 mld. Afschrijvingen bedrijven € 90 mld. Afschrijvingen overheid € 30 mld. Primaire inkomens van Nederlanders in het buitenland € 50 mld.

# data[].attributes.body
voor dinsdag 30 januari

# data[].attributes.attachment_link.description
Stimulerende monetaire politiek Powerpoint die aan de hand van een aaneenschakeling van marktmodellen het effect van ruimgeldpolitiek bespreekt.Besproken wordt onder andere: enkele instrumenten van de Centrale Bank op de geldhoeveelheid te beïnvloedenmodelmatig: het effect daarvan op de rente en de investeringen (of bestedingen)modelmatig: het effect daarvan

# data[].attributes.body
de antwoorden van de opgaven van vandaag

# data[].attributes.body
Buitenlandse bedrijven verlaten het Brits grondgebied.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dat meldt wethouder Udo Kock donderdag in de gemeenteraad. Ook breidden drie Engelse bedrijven zich uit.

Amsterdam Marketing had in Londen posters opgehangen om expats aan te trekken. Hierop werd vermeld dat de huurprijzen in Amsterdam een stuk lager zijn dan in de Engelse stad. Marjolein Moorman van de PvdA liet weten dit ongepast te vinden gezien de hoge woningnood in Amsterdam.

Kock liet als reactie hierop weten begrip te hebben voor Amsterdammers die moeite hebben met de poster: "Ik kan mij voorstellen dat Amsterdammers die alleen aan een woning komen voor een heel hoge prijs, dit heel irritant vinden. De poster ligt allang in de prullenbak." De campagne heeft in totaal vier weken gelopen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Brexit leverde Amsterdam ruim driehonderd banen op in 2017

# data[].attributes.attachment_link.description
Dat meldt wethouder Udo Kock donderdag in de gemeenteraad. Ook breidden drie Engelse bedrijven zich uit. Amsterdam Marketing had in Londen posters opgehangen om expats aan te trekken. Hierop werd vermeld dat de huurprijzen in Amsterdam een stuk lager zijn dan in de Engelse stad.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het is lang geleden dat een econoom zoveel belangstelling genoot.

Met zijn boek Kapitaal in de 21ste eeuw, dat deze week in het Nederlands verscheen, mag hij overal aanschuiven om zijn belangrijkste conclusies te bespreken met beleidsmakers, wetenschappers en journalisten.
Wat staat er precies in het vuistdikke boek?
Heel kort gezegd komt het hier op neer: r>g, wat zoveel betekent als: het rendement op vermogen (r) is groter dan de groei (g) van de economie. Dat heeft tot gevolg dat rijken alleen maar rijker worden; de bovenste 1 procent van de maatschappij trekt steeds meer macht naar zich toe.

Daarbij gaat Piketty uit van een gemiddeld rendement op kapitaal van 4 à 5 procent en een lage economische groei van 1 tot 2 procent. Volgens hem is de groeiende ongelijkheid een gevaar voor de democratie.

Het lijkt een eenvoudige conclusie. Volgens de Amerikaanse econoom Dean Baker is de formule zelfs zo eenvoudig dat economen problemen hebben hem te begrijpen.

De Belgische econoom Gert Peersman verwoordt de conclusies van Piketty tegen weekblad Humo als volgt:

"Piketty heeft er geen probleem mee dat er mensen zijn die heel veel verdienen op basis van hun prestaties, of we het nu over voetballers of managers hebben. Maar zodra ze rijk zijn, worden ze alsmaar rijker - ook zonder nog iets te doen - en blijft de ongelijkheid maar toenemen. Dát is wat ons naar de 19de eeuw terugkatapulteert: ook de kinderen van Lionel Messi zullen voor de rest van hun leven niet hoeven werken en alsmaar rijker worden."

De studie van de 43-jarige Piketty over inkomen en vermogen in onder andere Frankrijk en de Verenigde Staten gaat terug tot de 18e eeuw.
Waarom is de ophef romdom Piketty zo groot?
De gedachten die vroeger bestonden over rijkdom worden nu weer actueel, zegt Piketty. Hij citeert om zijn beweringen te ondersteunen veelvuldig het werk van Honoré de Balzac, de Franse schrijver publiceerde in 1835 de roman Le père Goriot.

De Balzac vertelt hierin het verhaal van een jonge arme man, op zoek naar rijkdom. Hij krijgt in zijn zoektocht naar een beter leven advies: trouw met een rijke vrouw. Werken? Dat kan ook, maar verwacht dan niet dat je daarmee op korte termijn een fortuin bij elkaar krijgt.

De keuze wordt als volgt voorgelegd: aan de slag als rechter voor een salaris van 1.200 frank per jaar of huwen met een vrouw die een vermogen van 1 miljoen frank bezit. Op die manier maak je op je twintigste direct aanspraak op 50.000 frank rente per jaar.

Dat klinkt ouderwets en ver weg, maar volgens Piketty keren we vandaag de dag weer terug naar deze vorm van welvaartsverdeling.
Is het boek politiek getint?
Een mogelijkheid om de ongelijkheid te verkleinen, is vermogens zwaarder te belasten. Dat is een politieke keuze. De traditioneel linkse partijen zien dat wel zitten, terwijl rechtse stromingen vermogen juist zoveel mogelijk met rust willen laten.

Piketty zelf kiest geen kant, zegt hij. "Sommigen verwijten me een communist te zijn. Wat een onzin! Ik was achttien in 1989, ik behoor tot de eerste post-Koude Oorlog-generatie. Ik heb niets met het communisme, ik geloof juist in het kapitalisme en de vrije markt", zegt de econoom in een interview met de Vlaamse zakenkrant De Tijd.

Volgens de Fransman overstijgt deze discussie links of rechts. "Het is vooral een kwestie van gezond verstand."
Speelt de ongelijkheidskwestie ook in Nederland?
Piketty heeft de situatie in Nederland niet onderzocht, dus er is minder over bekend dan bijvoorbeeld over Frankrijk of de Verenigde Staten, die wel zijn opgenomen in Kapitaal.

Nederland kent ook een relatief goede verzorgingsstaat, wat een verkleinend effect heeft op ongelijkheid. Oud-staatssecretaris en econoom Willem Vermeend denkt dat de bevindingen van Piketty helemaal niet van toepassing zijn op Nederland.

In zijn boek Arm & Rijk in Nederland, dat Vermeend heeft geschreven als reactie op Piketty's studie, schrijft hij dat de Franse econoom vooral kijkt naar het verleden. "De rentenierssamenleving komt niet meer terug. De echt vermogende mensen worden ondernemers. Dat zijn mensen die met nul euro beginnen en iets opbouwen. Denk aan ondernemers in onroerend goed of internet", aldus Vermeend.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) concludeerde in een rapport dat Nederland wel moet vrezen voor een groeiende ongelijkheid. Die kan ertoe leiden dat mensen elkaar en de politiek gaan wantrouwen, schreef de organisatie in een deze zomer gepubliceerd rapport.

Volgens Piketty zelf is Nederland representatief voor de rest van Europa. "Dat betekent ook dat het aandeel van de middenklasse langzaam maar zeker inlevert ten opzichte van de top", zegt hij in een gesprek met De Telegraaf.

Volgens de WRR is de inkomensongelijkheid in Nederland gemiddeld relatief laag vergeleken met andere landen. Maar het verschil tussen de onderste en bovenste 10 procent van de inkomensverdeling is de laatste decennia wel gegroeid. Zo zijn de laagstbetaalden er amper op vooruitgegaan, maar zijn directeuren meer gaan verdienen, aldus de raad.
Is iedereen dan te spreken over Piketty's werk?
Nee, er is ook kritiek. De Britse zakenkrant Financial Times opende afgelopen mei de aanval op de rekenmethodes die Piketty gebruikt in zijn boek.

De Franse econoom beweert dat de welvaartsongelijkheid weer groeit naar het niveau van voor de Eerste Wereldoorlog, maar daar is weinig bewijs voor volgens de krant.

Er zouden bronnen verkeerd zijn overgenomen, verkeerde formules gebruikt en in sommige gevallen zijn bewust alleen die data gebruikt die het onderzoek ondersteunen.

Piketty weerspreekt de kritiek en noemt de beschuldigingen "belachelijk". Ook andere economen steunen hem hierin. Wel liet hij al eerder weten dat de gebruikte gegevens ''in de toekomst ongetwijfeld verbeterd kunnen en zullen worden''.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dit moet u weten over de theorie van econoom Thomas Piketty

# data[].attributes.attachment_link.description
Het is lang geleden dat een econoom zoveel belangstelling genoot. Met zijn boek Kapitaal in de 21ste eeuw, dat deze week in het Nederlands verscheen, mag hij overal aanschuiven om zijn belangrijkste conclusies te bespreken met beleidsmakers, wetenschappers en journalisten. Wat staat er precies in het vuistdikke boek?