# data[].attributes.body
Wirtualna historia książki i bibliotek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wortal ten poświęcony jest dziejom książki, bibliotek, pisma, opraw i zdobnictwa - słowem, wszystkim tym zjawiskom, które kształtowały i kształtują nadal postać książki.

Zasięg chronologiczny został rozszerzony do XVII wieku. Jednak ilość tekstów związanych z tym okresem może być niezadowalająca. Staram się uzupełniać je w miarę ich nadsyłania.

Cały serwis składa się z kilku działów (bram). Dział książki zawiera opis dziejów książki, ze szczególnym uwzględnieniem jej formy zewnętrznej oraz obszarem geograficznym, na którym powstawała, dział pismo - zawiera opis najbardziej znanych rodzajów pism używanych w okresie książki rękopiśmiennej, w dziale biblioteki można znaleźć strony nt. historii biblioteki. Dział prezentowane są dzieła lub ich fragmenty dotyczące tematyki związanej z książką i biblioteką. W dziale biografie - będą dołączane biogramy ludzi związych z historią książki i bibliologią. Więcej...

Serwis jest w ciągłej rozbudowie pojawiają się nowe tematy, aktualizowana jest lista adresów do stron WWW o podobnej tematyce. W przypadku znalezienia błędów w treści lub natrafienia na nieczynny link proszę o wiadomość. skorka@wsp.krakow.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Wortal ten poświęcony jest dziejom książki, bibliotek, pisma, opraw i zdobnictwa - słowem, wszystkim tym zjawiskom, które kształtowały i kształtują nadal postać książki. Zasięg chronologiczny został rozszerzony do XVII wieku. Jednak ilość tekstów związanych z tym okresem może być niezadowalająca. Staram się uzupełniać je w miarę ich nadsyłania.

# data[].attributes.body
DBP

# data[].attributes.attachment_link.title
Zajęcia edukacyjne "Historia pisma i książki"

# data[].attributes.body
Jak powstaje papirus

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykly Swiat - Egipt - Jak powstaje papirus

# data[].attributes.body
Prezentacja przykładowych treści zajęć "Historia książki i bibliotek" przez ks. dr hab. Zdzisława Kropidłowskiego, prof. UKW

# data[].attributes.attachment_link.title
Sylabus multimedialny - Historia książki i bibliotek

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do obejrzenia humorystycznej prezentacji, ukazującej w przystępny sposób drogę, jaką musi przebyć książka od autora do czytelnika. Dowiecie się z niej Państwo, jaką rolę pełni w tej podróży Biblioteka. Animacja wykonana przy pomocy programu Prezi, dostępna również pod linkiem: http://prezi.com/qmvmwd7t9zrs/?utm_campaign=share&utm_medium=copy&rc=ex0share

# data[].attributes.attachment_link.title
GB Soft - archiwizacja, udostępnianie dokumentacji. Oprogramowanie DjVu, djvu viewer

# data[].attributes.attachment_link.description
Najlepsza przeglądarka dokumentów DjVu. Jest najszybsza, najbardziej stabilna i wspiera prawie wszystkie rozszerzenia w ramach standardu włącznie z dokumentami zabezpieczonymi hasłem (secure DjVu). Dostarczana jest w postaci wtyczki (plugin) do wspieranych przeglądarek internetowych i jak samodzielnej przeglądarki "DjVu Viewer"

# data[].attributes.body
Wirtualna historia książki i bibliotek (konspekt lekcji) - Anna Zeler

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank materiałów. Anna Zeler, Wirtualna historia książki i bibliotek (konspekt lekcji)

# data[].attributes.body
Czy można udostępniać skany książek, ksera artykułów i kopie filmów?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed początkiem zeszłego semestru akademickiego napisałem wpis pt. Czy udostępniać studentom prezentacje z wykładów? Przetoczyła się pod nim bardzo ciekawa dyskusja na temat tego, czy i w jakiej formie wyręczać studentów, przekazując im prezentację z wykładów. Ja stałem na stanowisku, że są trzy rodzaje prezentacji i z tego powodu swoich studentom nie udostępniam.

Dzisiaj chciałbym się odnieść do kwestii pokrewnej - mianowicie udostępniania studentom materiałów edukacyjnych. Lecz nie swoich prezentacji, swoich tekstów, lecz fragmentów - lub całych (!) - książek, artykułów, filmów. W pracy dydaktycznej wykładowcy często borykają się z tym problemem: co mogę legalnie udostępnić studentom? Jak mogę im to przesłać? Maile? Zamieścić na stronie domowej?

Chleb powszechni wykładowcy

Zbliża się kolejny rok akademicki. Akurat od kilku dni siedzę nad przebudową jednego Jeśli chcesz dzielić się utworami w celach edukacyjnych w sieci, musisz pamiętać, że rozpowszechnianie ich nie może wykroczyć poza grupę Twoich studentów. ze swoich kursów i zamieszczam w nim materiały edukacyjne dla studentów. Będą wrzucone na wydziałowego Moodle'a (platformę elearningową), do której studenci logują się poprzez system USOS (system elektronicznej obsługi uczelni). Te dane techniczne są istotne, ponieważ - jak będzie to pokazane poniżej - ważne jest to, kto ma dostęp do udostępnianych przez nas materiałów.

Dla studentów zamieszczam jako literaturę obowiązkową i dodatkową różnego rodzaju artykuły, fragmenty książek czy też całe książki - gdyby naszła ich ochota na porządne poszerzenie materiału. Czy mogę to zrobić? Oczywiście!

Wykładowcy często zadają sobie pytanie: jakiego rodzaju (i jak oznaczone) materiały mogę przekazać studentom? Jakie jest umocowanie prawne takich działań?

Krótka dygresja

Udostępniam materiały studentom, gdy zajęcia prowadzone są w formie b-learningu lub gdy materiał jest naprawdę trudno dostępny. Chociaż mam techniczne możliwości udostępnienia skanów wszystkich książek, tekstów, kopie filmów itd., to tego nie robię, gdy zajęcia prowadzone są w tradycyjnej formie (twarzą-w-twarz). Uważam, że takie rozwiązanie wprowadzone od samego początku przynosi więcej szkód niż pożytku. Musimy uczyć studentów kompetencji medialnych, wyszukiwania tekstów, wykonywania kwerend. Byłoby też dobrze, żeby student po uzyskaniu dyplomu wiedział, w którym miejscu mieści się biblioteka uczelniana w jego mieście.

Co i jak mogę udostępniać?

Podstawa prawna umożliwiająca udostępnianie studentom materiałów znajduje się w Ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - przede wszystkim w artykułach 27-29. Kilka dni temu Cyfrowe Centrum udostępniło bardzo dobrą infografikę na temat dozwolonego użytku w edukacji (znajduje się poniżej na licencji CC) - będę też na niej bazował.

Art. 27.
Instytucje naukowe i oświatowe mogą, w celach dydaktycznych lub prowadzenia własnych badań, korzystać z rozpowszechnionych utworów w oryginale i w tłumaczeniu oraz sporządzać w tym celu egzemplarze fragmentów rozpowszechnionego utworu.
Art. 28.
Biblioteki, archiwa i szkoły mogą:

1. udostępniać nieodpłatnie, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów rozpowszechnionych;

2. sporządzać lub zlecać sporządzanie egzemplarzy rozpowszechnionych utworów w celu uzupełnienia, zachowania lub ochrony własnych zbiorów;

3. udostępniać zbiory dla celów badawczych lub poznawczych za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego (terminali) znajdujących się na terenie tych jednostek.

Art. 29.
1. Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym wyjaśnianiem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości.

2. Wolno w celach dydaktycznych i naukowych zamieszczać rozpowszechnione drobne utwory lub fragmenty większych utworów w podręcznikach i wypisach.

2-1. Wolno w celach dydaktycznych i naukowych zamieszczać rozpowszechnione drobne utwory lub fragmenty większych utworów w antologiach.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 2-1, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.

Wykładowca może

A teraz przekładając to na konkretne sytuację (poniższe trzy punkty są przetworzeniem trzech opisów z infografiki - pozwala mi na to licencja, na której została udostępniona).

Możesz legalnie korzystać z każdego zasobu (filmu na płycie, z YouTube, książki, muzyki), niezależnie od źródła z którego pochodzi, o ile robisz to w ramach wykładów lub zajęć. Nie możesz jedynie takich zasobów rozpowszechniać poza grupą studentów.

Możesz legalnie kopiować (kserować, skanować i wysyłać mailem, nagrywa na pendrive) fragmenty dowolnych utworów (filmów, książek, muzyki) swoim studentom do celów edukacyjnych.

Jeśli chcesz dzielić się utworami w celach edukacyjnych w sieci, musisz pamiętać, że rozpowszechnianie ich nie może wykroczyć poza grupę Twoich studentów - np. możecie się nimi dzielić w mailach, w zamkniętym kursie elearningowym lub poprzez wirtualny dysk (Dropbox, Google Drive), do którego mają dostęp jedynie Twoi studenci.

I pamiętaj, że masz prawo

Zdjęcie: Some rights reserved by kopp38

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały dla studentów. Czy można udostępniać skany książek, ksera artykułów i kopie filmów?

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed początkiem zeszłego semestru akademickiego napisałem wpis pt. Czy udostępniać studentom prezentacje z wykładów? Przetoczyła się pod nim bardzo ciekawa dyskusja na temat tego, czy i w jakiej formie wyręczać studentów, przekazując im prezentację z wykładów. Ja stałem na stanowisku, że są trzy rodzaje prezentacji i z tego powodu swoich studentom nie udostępniam.

# data[].attributes.body
Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.description
Aż 37 tys. zł należności za przetrzymane książki zapłacili czytelnicy bełchatowskiej biblioteki. Dlaczego tak dużo? Jaką należność wpłacił rekordzista,

# data[].attributes.attachment_link.title
Creating a Grimoire 101: Binding of "A Refomed Druid Anthology"

# data[].attributes.attachment_link.description
Nontraditional materials, but traditional DIY techniques of making your own Grimoire. This book is an adaptation of "A Reformed Druid Anthology" of the Reformed Druids of North America. These written works are in the Public Domain and are available as free PDF files at: http://www.rdna.info/ARDA Music by audionautix.com Note: Comments are now closed because of the Bible Thumpers who have cast judgement before knowing what it is they are judging.

# data[].attributes.body
The Art of Making a Book

# data[].attributes.body
This is how books are made in the past

# data[].attributes.body
Making books is fun!

# data[].attributes.body
Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kończy się Tydzień Bibliotek (8-15 maja). W audycji Kultura nie całkiem osobista przyjrzeliśmy się najpiękniejszym, najsłynniejszym i najdziwniejszym księgozbiorom świata. Naszym przewodnikiem był dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej w Warszawie.

W Norwegii książki rozwożono statkiem po trudno dostępnych fiordach, biblioteka w Kenii dysponowała wielbłądami, zaś w okresie międzywojennym w Kentucky działała biblioteka konna. W Polsce, budynek stacji kolejowej w Rumii zaadaptowany na potrzeby czytelnicze został uznany najpiękniejszą biblioteką na świecie w międzynarodowym konkursie Library Interior Design Award. - Jest to wzór tego, tak powinny wyglądać dobre biblioteki. Warto, aby zobaczył ją każdy wójt czy burmistrz - powiedział dr Tomasz Makowski.

Źródło zdjęć: pixabay.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Kończy się Tydzień Bibliotek (8-15 maja). W audycji Kultura nie całkiem osobista przyjrzeliśmy się najpiękniejszym, najsłynniejszym i najdziwniejszym księgozbiorom świata. Naszym przewodnikiem był dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej w Warszawie. W Norwegii książki rozwożono statkiem po trudno dostępnych fiordach, biblioteka w Kenii dysponowała wielbłądami, zaś w okresie międzywojennym w Kentucky działała biblioteka konna.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyglądają jak domki dla ptaków, ale nimi nie są. W ich środku zamiast fruwających stworzeń można znaleźć książki. Małe darmowe biblioteki opanowują świat. Pojawiły się też w Polsce.

Idea jest prosta: budujemy małą biblioteczkę, wkładamy do niej książk i i stawiamy ją przed domem. Książki może wypożyczyć każdy.

Historia małych biblioteczek rozpoczęła się w 2009 roku, kiedy to Todd Bol z Hudson w USA, chcąc uczcić pamięć swojej mamy, zbudował drewnianą miniaturę szkoły i umieścił w niej książki. Konstrukcję postawił przed domem. Pomysł spodobał się jego przyjaciołom, którzy zaczęli przynosić swoje książki.

W ciągu dwóch lat powstało w Stanach Zjednoczonych 1800 takich domków. Dziś na świecie jest ich prawie 3000. A ruch "Little Free Library" rośnie w siłę.

Powstają biblioteczki ule, biblioteczki kurniki, domki i skrzynki. Na stronie littlefreelibrary.org można znaleźć mapę świata, która pokazuje, gdzie znajdują się wszystkie domki dla książek.

Każdy, kto postawi taką biblioteczkę zobowiązany jest zapłacić 25 dol. na rzecz organizacji "Little Free Library". Po dokonaniu opłaty otrzymuje się specjalny numer, a nowa biblioteczka dodawana jest do mapy znajdującej się na stronie organizacji.

Takie biblioteczki to nie tylko sposób na promocję czytelnictwa, ale także możliwość zainteresowania innych takim rodzajem literatury, jaki sami lubimy. Wystarczy tylko do skonstruowanej przez siebie biblioteczki włożyć odpowiednie książki.

W Polsce pomysł biblioteczek chce wcielić w życie Fundacja Dotknij Pomocy. W portalu wspieram.to trwa zbiórka pieniędzy na budowę trzydziestu takich domków dla książek.- Do projektu podchodzimy bardzo poważnie , mamy rozpisaną strategię, miejsca, w których będą biblioteczki, zbiórkę i logistykę książek - wyjaśniają organizatorzy akcji. Zbiórka trwa do 23 grudnia.

Ambasadorami akcji zostali Łukasz Jakóbiak, prowadzący autorski program na YouTube "20m kw. Łukasza" i Paweł Tkaczyk, bloger zajmujący się marketingiem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Książki w karmnikach. Sposób na promowanie czytelnictwa

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyglądają jak domki dla ptaków, ale nimi nie są. W ich środku zamiast fruwających stworzeń można znaleźć książki. Małe darmowe biblioteki opanowują świat. Pojawiły się też w Polsce. Idea jest prosta: budujemy małą biblioteczkę, wkładamy do niej książk i i stawiamy ją przed domem. Książki może wypożyczyć każdy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Book Art Museum * In print we trust - Home

# data[].attributes.attachment_link.description
Śląskie Archiwum Ikonograficzne Projekt badawczy - rozwojowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Kolbus Inline Book Production 30 cycles/min |  BF 512

# data[].attributes.attachment_link.title
DjVuLibre: Open Source DjVu library and viewer

# data[].attributes.attachment_link.description
DjVuLibre: Open Source DjVu library and viewer

# data[].attributes.body
Lawrence Lessig

Wolna kultura

„Z jednej strony informacja chce być droga, ponieważ jest tak wartościowa. Odpowiednia informacja w odpowiedniej chwili po prostu zmienia czyjeś życie. Z drugiej strony informacja chce być wolna, bo koszt jej uzyskania nieustannie się zmniejsza. Te dwie tendencje są z sobą w konflikcie”.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeszło 700 lat temu zostało zapisane pierwsze polskie zdanie, przytoczone w tytule niniejszego wpisu. Dzięki Księdze henrykowskiej jeden z najważniejszych śladów mowy polskiej przetrwał do XXI wieku, do czasów internetu i informacji cyfrowej. Za kolejne 700 lat, jakiś ówczesny bloger będzie mógł napisać:

(...) 700 lat temu dzięki Księgozbiorowi Wirtualnemu Federacji FIDES zostało uwolnione pierwsze polskie zdanie, które przeszło 700 lat wcześniej zostało zapisane w Księdze henrykowskiej (...)

Na stronie z aktualnościami Księgozbioru Wirtualnego FIDES czytamy:

(...) Pełny tytuł tego dokumentu brzmi: ?Liber fundationis claustri Sancte Marie Virginis in Henrichow? czyli Księga założenia klasztoru Najśw. Maryi Panny w Henrykowie. Słynne pierwsze zdanie w języku polskim ?day ut ia pobrusa, a ti poziwai?, co znaczy ?pozwól, ja będę mełł, a ty odpocznij? znajduje się na s. 24 Księgi, wiersz 9 od dołu. Ranga tego dokumentu jest nie do przecenienia, stąd myśl, aby dzięki technice cyfrowej udostępnić go wszystkim zainteresowanym. (...)

Udostępnienie Księgi henrykowskiej całemu światu jest ważnym wydarzeniem, które ma szansę przyczynić się do upowszechniania informacji o naszym języku. Jest też świetnym przykładem symbiozy pomiędzy starą księgą a nowoczesnym przekazem informacji. Te dwa światy - sędziwej księgi i szczenięcego internetu - nie muszą ze sobą konkurować, wręcz przeciwnie, dzięki wzajemnemu współistnieniu mogą istnieć efektywniej. Internet dzięki księdze może przekazywać wartościową informację, natomiast księga dzięki internetowi może zaistnieć w zdecydowanie szerszym wymiarze. Personifikując te dwa podmioty można sobie dzisiaj wyobrazić sytuację, w której internet zwraca się z szacunkiem do księgi słowami zawartymi w pierwszym zapisanym polskim zdaniu ?pozwól, ja będę mełł, a ty odpocznij?.

Warto sobie w tym miejscu zadać pytanie: po co twórcy Księgi henrykowskiej ją pisali oraz o czym mogliby pomyśleć gdyby potrafili przewidzieć zaistnienie internetu po siedmiuset latach?

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeszło 700 lat temu zostało zapisane pierwsze polskie zdanie, przytoczone w tytule niniejszego wpisu. Dzięki Księdze henrykowskiej jeden z najważniejszych śladów mowy polskiej przetrwał do XXI wieku, do czasów internetu i informacji cyfrowej. Za kolejne 700 lat, jakiś ówczesny bloger będzie mógł napisać: (...)

# data[].attributes.body
Promocja czytelnictwa

# data[].attributes.attachment_link.description
W artykule podsumowano wystąpienie Rozalii Cenigowej, kierownika działu bibliotek szkolnych Słowackiej Biblioteki Pedagogicznej (SBP) w Bratysławie na 11 słowacko-czeskiej konferencji Biblioteki szkolne jako informacyjne i kulturalne centra szkół, która odbyła się 4 maja 2017 r. w Bratysławie. Autorka zaprezentowała na niej zebrane w badaniach sondażowych dane statystyczne dotyczące stanu i działalności bibliotek szkolnych na Słowacji w latach 2015 i 2016.