# data[].attributes.headline
Μαθαίνουμε Ψηφιακά, Διδάσκουμε Ψηφιακά - Β' βάθμια

# data[].attributes.subject
Μαθαίνουμε Ψηφιακά, Διδάσκουμε Ψηφιακά - Β' βάθμια

# data[].attributes.body
Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠΑΙΘ) - European SchoolNet (EUN) : Digital_Learning_Teaching1

# data[].attributes.attachment_link.title
Μαθαίνουμε Ψηφιακά, Διδάσκουμε Ψηφιακά – Β’ βάθμια

# data[].attributes.headline
A. Συνεργατική μάθηση: Από τη θεωρία στην πράξη

# data[].attributes.subject
A. Συνεργατική μάθηση: Από τη θεωρία στην πράξη

# data[].attributes.body
Υπάρχουν διάφοροι ορισμοί της συνεργατικής μάθησης. Για τους σκοπούς αυτού του προγράμματος, υιοθετούμε τον ορισμό των Griffin & Care (2014) σχετικά με τη συνεργατική μάθηση: Η συνεργατική επίλυση προβλημάτων μεταξύ των μαθητών συνεπάγεται αμοιβαία αναγνώριση και κατανόηση της φύσης του προβλήματος, επικοινωνία, διαπραγμάτευση και συμβιβασμό με ένα σχέδιο προσέγγισης του προβλήματος, συντονισμένη δράση για την υλοποίηση του σχεδίου, παρακολούθηση της προόδου και, αν είναι απαραίτητο, προσαρμογή της στρατηγικής.

Η συνεργατική μάθηση είναι το κλειδί για την ανάπτυξη ενός συνόλου διαπροσωπικών δεξιοτήτων, όπως η αποτελεσματική επικοινωνία, η διαπραγμάτευση, η επίλυση διαφορών, η ηγετική ικανότητα και η προσωπική ευθύνη. Σύμφωνα με έρευνες, οι μαθητές αποκτούν κίνητρο όταν νιώθουν ότι έχουν οι ίδιοι τον έλεγχο της διαδικασίας μάθησης, όταν αυτό που μαθαίνουν έχει νόημα για τη ζωή τους και όταν μαθαίνουν μαζί με άλλους (Wigfield, Allan & Cambria, Jenna & Eccles, Jacquelynne, 2012). Επιπλέον, οι προσεγγίσεις της συνεργατικής μάθησης έχουν τη δυνατότητα να προωθήσουν τη διά βίου μάθηση και τις βασικές δεξιότητες.

Η συνεργατική μάθηση, ωστόσο, απαιτεί προετοιμασία τόσο από τον δάσκαλο όσο και από τους μαθητές. Η ανάπτυξη συνεργατικού κλίματος στην τάξη, ο καταμερισμός των καθηκόντων και η ανάθεση ενός ρόλου σε κάθε μέλος της ομάδας, καθώς και ο καθορισμός στόχων αποτελούν βασικά στοιχεία της επιτυχούς συνεργατικής μάθησης.

# data[].attributes.attachment_link.title
Εισαγωγή στη Συνεργατική Μάθηση

# data[].attributes.headline
Β. Συνεργατική μάθηση: Πώς; 

# data[].attributes.subject
Β. Συνεργατική μάθηση: Πώς; 

# data[].attributes.attachment_link.title
Συνεργατική μάθηση στην πράξη   Μέρος πρώτο

# data[].attributes.headline
Γ. Συνεργατική μάθηση: Πώς; 

# data[].attributes.subject
Γ. Συνεργατική μάθηση: Πώς; 

# data[].attributes.attachment_link.title
Συνεργατική μάθηση στην πράξη   Μέρος δεύτερο

# data[].attributes.headline
Δ. Εισαγωγή στην εκμάθηση βάσει έργου

# data[].attributes.subject
Δ. Εισαγωγή στην εκμάθηση βάσει έργου

# data[].attributes.body
Ένας τρόπος να αναπτύξετε τις δεξιότητες συνεργασίας των μαθητών σας είναι μέσω της εκμάθησης βάσει έργου. Η εκμάθηση βάσει έργου ορίζεται ως μια επικεντρωμένη στους μαθητές μέθοδος διδασκαλίας, στην οποία οι μαθητές αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες και συνεργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να διερευνήσουν και να παράσχουν απαντήσεις σε μια πραγματική και σύνθετη ερώτηση ή πρόκληση, ή να βρουν λύσεις για ένα πρόβλημα. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την εκμάθηση βάσει έργου, ρίξτε μια ματιά εδώ.

# data[].attributes.headline
E. Εισαγωγή στην εκμάθηση βάσει έργου

# data[].attributes.subject
E. Εισαγωγή στην εκμάθηση βάσει έργου

# data[].attributes.body
Ένας τρόπος να αναπτύξετε τις δεξιότητες συνεργασίας των μαθητών σας είναι μέσω της εκμάθησης βάσει έργου. Η εκμάθηση βάσει έργου ορίζεται ως μια επικεντρωμένη στους μαθητές μέθοδος διδασκαλίας, στην οποία οι μαθητές αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες και συνεργάζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να διερευνήσουν και να παράσχουν απαντήσεις σε μια πραγματική και σύνθετη ερώτηση ή πρόκληση, ή να βρουν λύσεις για ένα πρόβλημα. Για να μάθετε περισσότερα σχετικά με την εκμάθηση βάσει έργου, ρίξτε μια ματιά εδώ.

Στο παρακάτω βίντεο, η Francesca Panzica, καθηγήτρια αγγλικών στην Ιταλία, περιγράφει τον τρόπο εφαρμογής της συνεργατικής μάθησης μέσω δραστηριοτήτων συνεργασίας σε μαθήματα ιστορίας και εξηγεί πώς η εκμάθηση βάσει έργου μπορεί να διευκολύνει την αποτελεσματική συνεργατική μάθηση στην τάξη. Η πρακτική αυτή αφορά τους μαθητές δημοτικού, αλλά εφαρμόζεται, επίσης, στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εφόσον προσαρμοστεί αναλόγως.

# data[].attributes.attachment_link.title
Collaborative teaching & learning | Collaborative learning through project-based learning

# data[].attributes.headline
ΣΤ. Κοινοτική συνεργασία 

# data[].attributes.subject
ΣΤ. Κοινοτική συνεργασία 

# data[].attributes.body
Ο πρώτος τρόπος με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί η σύνδεση με τον πραγματικό κόσμο είναι μέσω της συμμετοχής ατόμων από την κοινότητα στην εργασία των μαθητών. Για παράδειγμα, θα δινόταν εξ ολοκλήρου νέο νόημα στην εργασία των μαθητών, αν οι ίδιοι προσκαλέσουν επαγγελματίες από τον «πραγματικό κόσμο» να έρθουν και να συνεργαστούν μαζί τους ή αν συμμετάσχουν οι γονείς ή οι τοπικές επιχειρήσεις και οργανισμοί στην εργασία τους. Αυτό το είδος συνεργασίας δεν διαμορφώνει απλώς την εκμάθηση, αλλά ενθαρρύνει, επίσης, τη συλλογική αλλαγή και δράση σε τοπικό επίπεδο, που μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένη ποιότητα ζωής.

Χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις, οι συνδέσεις αυτές δεν περιορίζονται πλέον τοπικά. Μπορείτε να προσκαλέσετε οποιονδήποτε θέλετε από οποιαδήποτε χώρα να συμμετάσχει στην τάξη σας και να μιλήσει στους μαθητές σας για ένα συγκεκριμένο θέμα μέσω βιντεοκλήσης. Το βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζει το τρόπο με τον οποίο οργάνωσαν εικονικές επισκέψεις μαθητών σε διάφορους χώρους εργασίας κάποιοι εκπαιδευτικοί της Φινλανδίας

# data[].attributes.attachment_link.title
Interactive classroom: Network of Experts - virtual visits to the workplace - Finland

# data[].attributes.headline
Ζ. Συνεργασία μεταξύ τάξεων

# data[].attributes.subject
Ζ. Συνεργασία μεταξύ τάξεων

# data[].attributes.body
Ο δεύτερος τύπος εξωτερικής συνεργασίας είναι η συνεργασία με μια άλλη τάξη, όπου οι μαθητές συνεργάζονται όχι μόνο με τους συμμαθητές τους αλλά και με μαθητές από μια άλλη τάξη ή ένα άλλο σχολείο. Για αυτόν τον τύπο συνεργασίας, το eTwinning παρέχει μια αποτελεσματική πλατφόρμα, ένα online δίκτυο με περισσότερους από 800 χιλιάδες εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη και εκτός Ευρώπης, σχεδιασμένο έτσι ώστε να μπορείτε να βρίσκετε εύκολα εταίρους του προγράμματος και να οργανώνετε κοινές δραστηριότητες.

Στο παρακάτω βίντεο, οι εκπαιδευτικοί εξηγούν τα οφέλη της συμμετοχής σε μια τέτοια εκπαιδευτική κοινότητα τόσο για τους ίδιους όσο και για τους μαθητές τους.

# data[].attributes.attachment_link.title
Προωθητικό βίντεο eTwinning

# data[].attributes.headline
Η. Δραστηριότητα: Μαζί δουλεύουμε καλύτερα!

# data[].attributes.subject
Η. Δραστηριότητα: Μαζί δουλεύουμε καλύτερα!

# data[].attributes.body
Βιολογία Α΄ Λυκείου
Στην Α'  Λυκείου πραγματοποιούμε εργαστηριακή άσκηση σχετικά με την τυποποίηση των ομάδων αίματος. Οι μαθητές δουλεύουν σε ομάδες βάσει συγκεκριμένου υποθετικού σεναρίου για να ερευνήσουν το αν η αυξημένη θνησιμότητα που παρουσιάστηκε μετεγχειρητικά σε ασθενείς νοσοκομείου της περιοχής τους σχετίζεται με λάθη στην τυποποίηση των ομάδων αίματος που έγινε στο νοσοκομείο.
Η εργαστηριακή αυτή δραστηριότητα θα μπορούσε να συνδεθεί με τον πραγματικό κόσμο κατόπιν πρόσκλησης νοσοκομειακού προσωπικού για να συζητήσει (στην τάξη ή διαδικτυακά) με τους μαθητές μας θέματα σχετικά με σημασία των ομάδων αίματος στον τομέα της υγείας.

# data[].attributes.headline
Θ. Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.subject
Θ. Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.body
Η αξιολόγηση των συνεργατικών δεξιοτήτων των μαθητών μπορεί να φανεί δύσκολη και αρκετά περίπλοκη στους εκπαιδευτικούς. Ορισμένα βασικά ζητήματα είναι τα εξής: Συνεργάστηκαν οι μαθητές; Μοιράστηκαν ισότιμα την ευθύνη, έλαβαν ουσιαστικές αποφάσεις από κοινού και δημιούργησαν αλληλεξαρτώμενα προϊόντα εργασίας;

Τα διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης (rubrics) είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο, ιδιαίτερα χρήσιμο για την αξιολόγηση δεξιοτήτων και ικανοτήτων. Είναι μια προσπάθεια να γνωστοποιήσουμε τις προσδοκίες από μια εργασία, όσον αφορά στην ποιότητα, με βάση ένα συνεκτικό σύνολο κριτηρίων και περιγραφών των επιπέδων απόδοσης για αυτά τα κριτήρια.

Δραστηριότητα: Αξιολόγηση συνεργασίας (6)
Σημεία προβληματισμού: ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος των μαθητών, ενίσχυση της συμμετοχής τους στην ομάδα, ξεκάθαρη κατανομή καθηκόντων σε ατομικό επίπεδο, ανάπτυξη στρατηγικών επίλυσης διαφωνιών.

# data[].attributes.attachment_link.title
Screenshot_2020-10-24 Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.headline
Εισαγωγή στην τελική δραστηριότητα

# data[].attributes.subject
Εισαγωγή στην τελική δραστηριότητα

# data[].attributes.body
Για την κύρια δραστηριότητα του τρέχοντος εκπαιδευτικού προγράμματος, θα πρέπει να δημιουργήσετε ένα σχέδιο μαθήματος, στο οποίο θα ενσωματώσετε τη συνεργατική μάθηση και θα προσπαθήσετε να αναπτύξετε τη δημιουργική ή/και την κριτική σκέψη των μαθητών ή/και τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες, χρησιμοποιώντας τις ιδέες και τις τεχνικές που μάθατε κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Στόχος είναι να δημιουργήσετε ένα σχέδιο μαθήματος που μπορείτε να εφαρμόσετε αποτελεσματικά με τους σημερινούς και τους μελλοντικούς μαθητές σας, εφαρμόζοντας αυτά που μάθατε εδώ στην πράξη στο σχολείο σας.

Το σχέδιο μαθήματος μπορεί να είναι όσο περιορισμένο και επικεντρωμένο ή όσο ευρύ και εκτενές θέλετε, όσον αφορά την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα - όλα εξαρτώνται από το πλαίσιο, την εμπειρία, τους πόρους και τους περιορισμούς σας.

Καθώς προχωράτε στις επόμενες διδακτικές ενότητες, πρέπει να σκεφτείτε σε τι θέλετε να εστιάσετε το σχέδιο μαθήματός σας και πώς μπορούν να εφαρμοστούν ρεαλιστικά στους μαθητές σας ορισμένες από τις ιδέες και τις μεθόδους που παρουσιάζονται στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Σας συνιστούμε να συζητήσετε τις ιδέες σας με τον(την) φίλο(η) που μελετάτε μαζί ή/και με άλλους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα!

Θα σας δοθούν λεπτομερείς οδηγίες στη διδακτική ενότητα 5, αλλά, αν θέλετε, μπορείτε να ξεκινήσετε από τώρα την επεξεργασία του προτύπου σχεδίου μαθήματος. Θα χρειαστεί να αναπτύξετε το σχέδιο μαθήματος με το εργαλείο Learning Designer, για αυτό σας προτείνουμε να δείτε το βίντεο tutorial που ακολουθεί, προκειμένου αρχικά να εξοικειωθείτε με το περιβάλλον και έπειτα να ξεκινήσετε να αναπτύσσετε την ιδέα σας καθώς προχωράμε σε αυτό το μαθησιακό ταξίδι.
Θα σας ζητηθεί να υποβάλετε την ολοκληρωμένη ιδέα του σχεδίου μαθήματος στην ενότητα 5, όπου θα σας ζητηθεί, επίσης, να αξιολογήσετε το έργο σας, καθώς και τα σχέδια μαθήματος τριών ακόμα συναδέλφων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Για κάθε ένα από τα παραπάνω βήματα, θα πρέπει να λάβετε υπόψη τα κριτήρια αξιολόγησης του σχεδίου μαθήματος, τα οποία μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Ένας από τους κύριους στόχους αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι να σας εμπνεύσει να πειραματιστείτε με νέες ιδέες στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής σας πρακτικής για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των μαθητών όχι μόνο τώρα αλλά και μακροπρόθεσμα. Έτσι, πέρα από την ανάπτυξη του τελικού σχεδίου μαθήματος, θα επικοινωνήσουμε μαζί σας ξανά σε έξι εβδομάδες μετά το τέλος του εκπαιδευτικού προγράμματος και θα σας καλέσουμε να μοιραστείτε μαζί μας τον αντίκτυπο που είχε αυτή η εκπαίδευση στην καθημερινή σας εκπαιδευτική πρακτική. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στην ενότητα 5.

# data[].attributes.headline
Ι. Κριτήρια Αξιολόγησης του Σχεδίου Μαθήματος

# data[].attributes.subject
Ι. Κριτήρια Αξιολόγησης του Σχεδίου Μαθήματος

# data[].attributes.body
Δραστηριότητα: Το σχέδιο μαθήματός μου.
Πιστεύω ότι θα αναδημιουργήσω κάποιο από τα μαθήματα που έχω ετοιμάσει σε θέμα της διδακτέας ύλης του μαθήματος της Βιολογίας για την Α΄ ή τη Β΄ Λυκείου.

# data[].attributes.headline
Κ. Καλές πρακτικές κατά την περίοδο απομακρυσμένης διδασκαλίας έκτακτης ανάγκη

# data[].attributes.subject
Κ. Καλές πρακτικές κατά την περίοδο απομακρυσμένης διδασκαλίας έκτακτης ανάγκη

# data[].attributes.body
Η Παναγιώτα Αργύρη, μαθηματικός από το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, με αφορμή το επίκαιρο θέμα της πανδημίας χρησιμοποίησε τις γνώσεις του αναλυτικού προγράμματος σπουδών της Α και Β Λυκείου (τη στατιστική και τη συναρτησιακή ανάλυση από την Άλγεβρα) και τα ψηφιακά εργαλεία για να διδάξει τους μαθητές της και να αναπτύξει δεξιότητες μάθησης στην περίοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

# data[].attributes.attachment_link.title
Διδακτικό Σενάριο   Μαθηματική μοντελοποίηση στις επιδημίες

# data[].attributes.headline
Λ. Καλές πρακτικές κατά την περίοδο απομακρυσμένης διδασκαλίας έκτακτης ανάγκη

# data[].attributes.subject
Λ. Καλές πρακτικές κατά την περίοδο απομακρυσμένης διδασκαλίας έκτακτης ανάγκη

# data[].attributes.body
Ο Δημήτρης Διαμαντίδης, από το 2ο Πειραματικό Λύκειο Αθήνας, ανοίγει τη διαδικτυακή του τάξη για λίγα λεπτά και μας παρουσιάζει το μάθημά του και τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την έκτακτη εξ αποστάσεως διδασκαλία.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μάθημα από απόσταση την εποχή του κορονοϊού.

# data[].attributes.headline
Εισαγωγικό βίντεο

# data[].attributes.subject
Εισαγωγικό βίντεο

# data[].attributes.attachment_link.title
Μαθαίνουμε Ψηφιακά, Διδάσκουμε Ψηφιακά - Εισαγωγή στην Ενότητα 2

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Επικοινωνία στην τάξη.

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Επικοινωνία στην τάξη.

# data[].attributes.body
Κατά βάση ενθαρρύνω τους μαθητές μου να εκφράζουν τις απορίες τους ή τις αντιρρήσεις τους πάνω σε κάποιο θέμα που διαπραγματευόμαστε κατά τη διάρκεια του μαθήματος, χωρίς, όμως, κάποιο σχέδιο για να εξασκηθούν στην επικοινωνία. Θα έλεγα ότι πιο οργανωμένη εξάσκηση γίνεται στο μάθημα του project στο οποίο οι μαθητές δουλεύουν σε ομάδες και συνεργάζονται μεταξύ τους για την επίτευξη μιας κοινής δράσης. Το αποτέλεσμα της κοινής τους εργασίας το γνωστοποιούν προφορικά και γραπτά στην ολομέλεια της τάξης.

# data[].attributes.headline
Η επικοινωνία είναι αδιάκοπη

# data[].attributes.subject
Η επικοινωνία είναι αδιάκοπη

# data[].attributes.body
Η ικανότητα επικοινωνίας σε πολλά περιβάλλοντα, με διαφορετικούς σκοπούς και με διαφορετικό κοινό, συνιστά μια κρίσιμη δεξιότητα για τους μαθητές, γι' αυτό θα πρέπει να τους παρέχουμε πολλές ευκαιρίες σε διάφορα διδακτικά αντικείμενα για να εξασκήσουν την επικοινωνία ως δεξιότητα. Σύμφωνα με τη σχολική περιφέρεια της κομητείας Washoe, η ευθύνη για την παροχή υποστήριξης στους μαθητές προκειμένου να αναπτύξουν δεξιότητες επικοινωνίας δεν ανήκει πλέον μόνο στους φιλόλογους. Η δημιουργία ευκαιριών για τους μαθητές ώστε να αναπτύξουν την ικανότητα της επικοινωνίας ως δεξιότητας του 21ου αιώνα απαιτεί να εστιάσουμε στην επίσημη επικοινωνία που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε όλα τα διδακτικά αντικείμενα.

Πριν ξεκινήσουμε με αυτό το μέρος, θεωρούμε απαραίτητο να συμφωνήσουμε ως προς τα εξής: Η επικοινωνία είναι αδιάκοπη. Ακόμα και όταν δεν επικοινωνούμε, στέλνουμε ένα μήνυμα. Ως εκπαιδευτικοί και ως άνθρωποι, είμαστε συνεχώς και συγχρόνως πομποί και δέκτες μηνυμάτων προς ένα ή περισσότερα άτομα. Στέλνουμε κωδικοποιημένα μηνύματα στους μαθητές μας που πρέπει να αποκωδικοποιήσουν, να κατανοήσουν και στα οποία καλούνται να ανταποκριθούν αναλόγως. Σε μια τάξη υπάρχουν μορφές λεκτικής επικοινωνίας, όπως μονόλογος, διάλογος και παθητικά λεκτικά ερεθίσματα (αμφισβήτηση, επικρότηση και ενθάρρυνση, αποδοκιμασία και επίπληξη, επανάληψη και σχολιασμός, οδηγίες, κριτική), αλλά και μορφές μη λεκτικής επικοινωνίας, όπως η γενική εμφάνιση, η οπτική επαφή, οι εκφράσεις του προσώπου, οι χειρονομίες και η στάση του σώματος, καθώς και παραγλωσσικά φαινόμενα όπως η άρθρωση, ο χρωματισμός της φωνής, το ύφος, η προφορά, η ένταση, ο τόνος και οι παύσεις της ομιλίας. Σύμφωνα με έρευνες, για την αποκωδικοποίηση ενός μηνύματος που αποστέλλεται ταυτόχρονα με διαφορετικούς τρόπους, το λεκτικό περιεχόμενο λαμβάνεται υπόψη μόνο κατά 10%, ενώ το 90% αφορά οτιδήποτε άλλο!

Πιθανώς, αυτό το γεγονός σάς βοηθά να κατανοήσετε καλύτερα τους λόγους πίσω από τις προκλήσεις που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης έκτακτης ανάγκης, είτε σε σύγχρονες είτε σε ασύγχρονες συνεδρίες. Πώς το αντιμετωπίσατε αυτό; Μπορείτε να δώσετε τις απαντήσεις σας στη δραστηριότητα που ακολουθεί.

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Προβλήματα επικοινωνίας κατά την απομακρυσμένη διδασκαλία

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Προβλήματα επικοινωνίας κατά την απομακρυσμένη διδασκαλία

# data[].attributes.body
Μέσα στο κλίμα των ημερών της περασμένης άνοιξης, η δυνατότητα για επικοινωνία με τους μαθητές, έστω και διαδικτυακά, ήταν εξαιρετικά ελκυστική. Ωστόσο, χωρίς σχετικό υπόβαθρο στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, τόσο για εμάς όσο και για τους μαθητές μας, νομίζω ότι την περίοδο εκείνη πρωτίστως ικανοποιήσαμε την ανάγκη μας για επικοινωνία. Τα παιδιά χρησιμοποιούσαν τις πλατφόμες της σύγχρονης εξαποστάσεως εκπαίδευσης, webex, αναζητώντας να μιλήσουν μεταξύ τους ή με εμάς. Υπήρξαν μαθητές που ανταποκρίθηκαν και στο μαθησιακό κομμάτι, και αναπτύχθηκε ένας νέος τρόπος επικοινωνίας μαζί τους, ηλεκτρονικός, διαφορετικός από τον παραδοσιακό. Έκπληξη αποτέλεσαν μαθητές των οποίων η παρουσία στην τάξη ήταν κυρίως υποτονική.
Η φιλοσοφία των εξ αποστάσεως μαθημάτων είναι τελείως διαφορετική από τα δια ζώσης. Η εμπειρία που αποκτήσαμε ανέδειξε ότι αν το επιθυμούμε μπορούμε να διαφοροποιηθούμε από την πεπατημένη και να αναμένουμε θετικά αποτελέσματα. Χρειάζεται να αναγνωρίσουμε και να ενθαρρύνουμε την αυτονομία των μαθητών στη διαχείριση του τρόπου και του χρόνου που μαθαίνουν. Επίσης, αποτελούν πρόκληση : α) το να αναπτύξουμε ασφαλείς, ενναλακτικούς, δημιουργικούς και αποτελεσματικούς τρόπους επικοινωνίας με τους μαθητές μας και β) το να ενθαρρύνουμε διαφορετικές μορφές επικοινωνίας μεταξύ μας και μεταξύ των μαθητών μας.

# data[].attributes.headline
Διδάσκοντας στους μαθητές το επικοινωνιακό πλαίσιο

# data[].attributes.subject
Διδάσκοντας στους μαθητές το επικοινωνιακό πλαίσιο

# data[].attributes.body
Με βάση όσα έχουμε συζητήσει μέχρι στιγμής, είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε πόσο σημαντικό είναι να διδάξουμε στους μαθητές να επικοινωνούν αποτελεσματικά εξετάζοντας το πλαίσιο επικοινωνίας. Ορισμένες γλωσσικές ποικιλίες, για παράδειγμα, συσχετίζονται με συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες, ορισμένες από τις οποίες απαιτούν υψηλότερο βαθμό τυπικότητας στο επίπεδο του γλωσσικού ύφους (Hargie, O., Saunders C. & Dickson D., 1994, 27).

Στο βίντεο που ακολουθεί, η Ζωή Γαβριηλίδου, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας Δ.Π.Θ, απαριθμεί ορισμένα βασικά στοιχεία της αποτελεσματικής επικοινωνίας και παρουσιάζει τρόπους καλλιέργειας αυτών των στοιχείων στη τάξη μας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Αναπτύσσοντας δεξιότητες αποτελεσματικής επικοινωνίας στη τάξη

# data[].attributes.headline
Ψηφιακή επικοινωνία

# data[].attributes.subject
Ψηφιακή επικοινωνία

# data[].attributes.body
Σήμερα, η επικοινωνία λαμβάνει πολλές διαφορετικές μορφές, παραδοσιακές και σύγχρονες, και περιλαμβάνει παρουσιάσεις, έγγραφα, διαδικτυακές μεταδόσεις (podcast), ιστολόγια, email, βίντεο κ.λπ. Συνήθως, για την παρουσίαση ενός μηνύματος, απαιτείται να σκεφτόμαστε την επικοινωνία σε διάφορες μορφές, δηλαδή, με χρήση δύο ή περισσότερων σημειωτικών τρόπων ταυτόχρονα, όπως βίντεο και κείμενο ή έναν ιστότοπο και μια αφίσα. Σε αυτό το σημείο, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι, λαμβάνοντας υπόψη τη ραγδαία εξέλιξη των σύγχρονων μορφών επικοινωνίας, πιθανώς εμείς ως εκπαιδευτικοί πρέπει να είμαστε πιο ανοιχτοί για να διδαχθούμε από τους μαθητές μας εν προκειμένω.

Με βάση τα παραπάνω, η ανάπτυξη των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών προς χρήση σε δημοφιλείς μορφές ηλεκτρονικής επικοινωνίας, όπως η ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων (Instant Messaging), το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email), τα ιστολόγια (blog), οι λίστες αλληλογραφίας (mailing lists), η ομαδική συζήτηση (φόρουμ) και τα κανάλια συζήτησης (chat rooms), είναι εξίσου σημαντική. Ίσως θεωρείτε ότι οι μαθητές σας έχουν ήδη προχωρήσει αρκετά σε αυτόν τον τομέα, επειδή δραστηριοποιούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά το να έχεις δραστηριότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μπορείς να επικοινωνείς αποτελεσματικά και με σεβασμό στο πρωτόκολλο συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (netiquette). Θα μάθετε περισσότερα σχετικά με το netiquette στη συνέχεια. Διδάσκοντας στους μαθητές μας πώς να επικοινωνούν συνδέοντας ιδέες, χρησιμοποιώντας διάφορες μορφές και λειτουργίες και λαμβάνοντας υπόψη το κοινό, τους δίνουμε τη δυνατότητα να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για να επικοινωνούν επιτυχώς στον 21ο αιώνα.

Στο παρακάτω βίντεο, ο Σοφός Αλιβίζος, Καθηγητής στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αιγαίου, εξηγεί το τρόπο με τον οποίο διαφέρει ο ψηφιακός από το γραπτό ή τον προφορικό τρόπο επικοινωνίας και παρουσιάζει βασικά στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν αναπτύσσουμε πολυτροπικά κείμενα με τους μαθητές. Επιπλέον, προτείνει δραστηριότητες και εργαλεία που προσφέρονται για ανάπτυξη πολυτροπικών κειμένων.

# data[].attributes.attachment_link.title
Επικοινωνία με ψηφιακά μέσα στη τάξη

# data[].attributes.headline
Κώδικας δεοντολογίας της διαδικτυακής επικοινωνίας

# data[].attributes.subject
Κώδικας δεοντολογίας της διαδικτυακής επικοινωνίας

# data[].attributes.body
Η επικοινωνία μέσω της χρήσης τεχνολογιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να διέπεται από έναν κώδικα ηθικής δεοντολογίας που αποσκοπεί στην καθιέρωση καλών τρόπων και αμοιβαίου σεβασμού καθώς και στην πλέον αποτελεσματική αλληλεπίδραση, ωστόσο αυτό δεν ισχύει πάντα. Ο κώδικας δεοντολογικής συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (στη διεθνή βιβλιογραφία: netiquette) ορίζει όλους τους κανόνες που συνιστούν αποδεκτή μια συμπεριφορά κατά την ηλεκτρονική επικοινωνία μεταξύ δύο ή περισσότερων χρηστών του διαδικτύου.

Το Saferinternet.gr, το ελληνικό κέντρο ενημέρωσης για το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ασφαλέστερο Διαδίκτυο», έχει στόχο την προώθηση της ασφαλούς και δημιουργικής χρήσης του διαδικτύου από τα παιδιά στην Ελλάδα. Σε αυτόν τον ιστότοπο, θα βρείτε διάφορες δραστηριότητες, όπως η διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων για το κοινό, σεμιναρίων για εκπαιδευτικούς, η προώθηση θεμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια στο διαδίκτυο, η δημιουργία  ενημερωτικών φυλλαδίων, καθώς και η ανάπτυξη τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκστρατειών. Επίσης, σε αυτήν τη σελίδα της Εκπαιδευτικής Πύλης του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, μπορείτε να βρείτε ορισμένα βασικά στοιχεία που διασφαλίζουν την ασφαλή περιήγηση στο διαδίκτυο.

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μάθηση

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μάθηση

# data[].attributes.body
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν μια άμεση επικοινωνία μεταξύ των χρηστών σε πραγματικό χρόνο και εκτός τάξης. Τα χρησιμοποιήσαμε πολύ την περίοδο της καραντίνας ειδικά με τα παιδιά της Γ΄ Λυκείου. Με αυτόν τον τρόπο μπορούσαμε να στηρίζουμε την εκπαιδευτική διαδικασία διατηρώντας μια «διαδικτυακή» επικοινωνία διαρκείας η οποία περιέλαμβανε διαμοιρασμό υλικού, επίλυση αποριών, διόρθωση εργασιών αλλά και ψυχολογική υποστήριξη πολλές φορές σε μαθητές που το είχαν ανάγκη. Με τέτοιους τρόπους επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων και των ψηφιακών εκπαιδευτικών πλατφορμών, μπορούμε, με ένα σύγχρονο, ελκυστικό και πιο φιλικό για τους μαθητές τρόπο, να διατηρήσουμε μια συνεχή τροφοδήτηση της διδασκαλίας μας ή οποία δεν είναι απαραίτητο να περιορίζεται πλέον εντός της τάξης. Επίσης, επιτρέπουμε στους μαθητές μας να επεξεργαστούν το υλικό και να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό σε χρόνο που αυτοί επιλέγουν και στο χώρο που αυτοί προτιμούν. Περιορίζεται η χρήση πολλών φωτοτυπιών και το υλικό που διακινείται είναι μόνιμα διαθέσιμο σε όλους. Ο τρόπος αυτός επικοινωνίας μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών επιτρέπει και μια περισσότερο προσωπική επαφή, γεγονός που επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να αντιληφθεί καλύτερα τις ανάγκες κάθε μαθητή ενώ παράλληλα προσφέρει μεγαλύτερη άνεση στο μαθητή να εκφράσει απορίες ή προβληματισμούς χωρίς να χρειάζεται να εκτεθούν αυτά  στα αυτιά της τάξης.

# data[].attributes.headline
Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.subject
Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.body
Η αξιολόγηση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών σας αποτελεί ένα σύνθετο ζήτημα, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφορες πτυχές.

Νοοτροπία

Σήμερα, οι τάξεις στα ελληνικά σχολεία είναι σε μεγάλο βαθμό πολυπολιτισμικές. Οι διαφορετικές κουλτούρες έχουν διαφορετικά πολιτισμικά πρότυπα όσον αφορά στην επικοινωνία. Με άλλα λόγια, κάτι που είναι αποδεκτό στο πλαίσιο μιας κουλτούρας μπορεί να μην είναι απαραιτήτως κατάλληλο, ουσιώδες ή ακόμη και αποδεκτό στο πλαίσιο μιας άλλης κουλτούρας.

Τα ελληνικά ως δεύτερη γλώσσα

Ορισμένοι μαθητές της τάξης σας μπορεί να έχουν άλλη μητρική γλώσσα και να χρησιμοποιούν την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα.

Μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες

Πέρα από το αν είναι φυσικοί ομιλητές, ορισμένοι μαθητές της τάξης σας μπορεί να αντιμετωπίζουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που τους εμποδίζουν να επικοινωνούν αποτελεσματικά ή καθιστούν απαραίτητη την παροχή ειδικής βοήθειας ή υποστήριξης. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι μαθησιακές δυσκολίες ή/και ειδικές ανάγκες μπορούν να εφαρμόζονται διαδικασίες ένταξης ή να γίνονται εύλογες προσαρμογές για την ολοκλήρωση καθηκόντων, προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη πιο ικανοποιητικών εμπειριών διδασκαλίας και μάθησης.

Ωστόσο, αν θέλετε να λάβετε υπόψη σας ορισμένα κριτήρια αξιολόγησης, τα παρακάτω διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης μπορεί να σας φανούν χρήσιμα. Λαμβάνοντας υπόψη τα διάφορα διαθέσιμα μέσα επικοινωνίας, οι παρακάτω τομείς θα πρέπει, επίσης, να λάβουν υπόψη τα μέσα με τα οποία κοινοποιείται το μήνυμα και την καταλληλότητά του σε αυτό το πλαίσιο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Screenshot_2020-10-27 Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης Αξιολόγηση επικοινωνίας Digital_Learning_Teaching1 Υλικό Μαθήματος[...]

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Σκέψεις για την επικοινωνία

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Σκέψεις για την επικοινωνία

# data[].attributes.body
Θα έλεγα ότι οι επικοινωνιακές δεξιότητες των μαθητών μας δεν φαίνεται να είναι τόσο αναπτυγμένες κυρίως γιατί δεν ενδαφέρονται να συμμετέχουν σε συζητήσεις μέσα στην τάξη,  για διάφορους λόγους ο καθένας. Έτσι, σε ένα τυπικό μάθημα ο χρόνος ομιλίας του εκπαιδευτικού μάλλον είναι μεγαλύτερος σε σχέση με αυτόν που αναλογεί στους μαθητές.  Ωστόσο, αναλόγως το θέμα που τίθεται για συζήτηση, τα γενικότερα ενδιαφέροντα των μαθητών αλλά και τη διάθεση που τους κατέχει σε δεδομένη ώρα,  το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή ποικίλλει. Όταν, για παράδειγμα, τα θέματα που συζητούνται σχετίζονται με την καθημερινότητά τους, μιας και έτσι αντιλαμβάνονται καλύτερα τα δεδομένα αλλά και βρίσκουν αφορμές για να εκφραστούν ή να θέσουν ερωτήματα, η διάθεση για συμμετοχή αυξάνεται.

# data[].attributes.headline
Καλή πρακτική: Είμαι ...: συνθέτοντας την ομάδα μας

# data[].attributes.subject
Καλή πρακτική: Είμαι ...: συνθέτοντας την ομάδα μας

# data[].attributes.body
Όπως αναφέραμε, στο τέλος κάθε διδακτικής ενότητας θα βρίσκετε εμπνευσμένες προτάσεις διδακτικών σεναρίων που σχετίζονται με το θέμα μας.

H Αθανασία Ζαφειροπούλου με το διδακτικό σενάριο «Είμαι ...: συνθέτοντας την ομάδα μας» εστιάζει στην ενίσχυση του «αίσθηματος του ανήκειν» κατά τη δημιουργία μιας ομάδας. Σκοπός του σεναρίου είναι οι μαθητές να παρουσιάσουν τον εαυτό τους και να γνωρίσουν τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας τους κατανοώντας ότι όλοι αποτελούν πολυδιάστατες προσωπικότητες οι οποίες έχουν ενδιαφέρον και αξίζουν μια προσέγγιση βασισμένη στον σεβασμό και στην ενσυναίσθηση. Η παρουσίαση κάθε μαθητή γίνεται σε ένα διαμοιραζόμενο αρχείο παρουσίασης (ενδεικτικά Google slide) και η αξιολόγηση σε Google Form.

# data[].attributes.headline
Καλή πρακτική: Σα βγεις στον πηγαιμό για τον Καβάφη

# data[].attributes.subject
Καλή πρακτική: Σα βγεις στον πηγαιμό για τον Καβάφη

# data[].attributes.body
Ο Ανδρέας Γαλανός, με την παρακάτω διδακτική πρόταση επιχειρεί να εισάγει τους μαθητές τόσο στον ποιητικό κόσμο του Καβάφη όσο και στους τρόπους της παρωδίας, στοχεύοντας ταυτόχρονα στην αναπτυξη συνεργατικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων των μαθητών καθώς και στην ανάπτυξη της δημιουργικής τους σκέψης.

# data[].attributes.headline
Α. Τι είναι η κριτική σκέψη;

# data[].attributes.subject
Α. Τι είναι η κριτική σκέψη;

# data[].attributes.body
Η κριτική σκέψη είναι η διανοητική και συναισθηματική λειτουργία με την οποία ένα άτομο αξιολογεί την αξιοπιστία των πληροφοριών που λαμβάνει και αποφασίζει τι να σκεφτεί ή τι να κάνει σύμφωνα με τη λογική του και με βάση όλες τις πιθανές πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του. Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών έχει στόχο να τους βοηθήσει να αποκτήσουν πνευματική αυτονομία.

Ο Harvey Siegel και ο Robert Ennis, δύο σύγχρονοι Αμερικανοί φιλόσοφοι της εκπαίδευσης, θεωρούν την κριτική σκέψη ως μια μορφή ιδανικής λογικής που μας βοηθά να καταλήγουμε σε ισχυρά συμπεράσματα. Για τον Ennis, η κριτική σκέψη είναι «η εύλογη και αντανακλαστική σκέψη με επίκεντρο τη λήψη αποφάσεων σχετικά με το τι πρέπει να πιστέψουμε ή να κάνουμε», ενώ ο Siegel υποστηρίζει ότι «η κριτική σκέψη συνεπάγεται ότι λαμβάνονται υπόψη όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τον ορθολογισμό της πίστης και της δράσης». Με βάση τα παραπάνω, το να δίνεται στους μαθητές η δυνατότητα να σταθμίζουν και να αξιολογούν τις αιτίες για διάφορα ζητήματα θα πρέπει να εκτιμάται εξίσου με τη διασφάλιση της ευρείας γνώσης σε οποιονδήποτε τομέα.

Η κριτική σκέψη, όπως και οι άλλες δεξιότητες που εξετάζουμε σε αυτό το πρόγραμμα, είναι μια ικανότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί. Απαιτεί την ενίσχυση των αφηρημένων και συνθετικών δεξιοτήτων των μαθητών, η οποία καθίσταται δυνατή μέσω κατάλληλων ερωτημάτων που θέτει ο εκπαιδευτικός προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι γνωστικές δεξιότητες υψηλότερου επιπέδου (ανάλυση, αξιολόγηση, δημιουργία), καθώς και μέσω της πολύπλευρης προσέγγισης ενός θέματος.

Στο βίντεο που ακολουθεί, η Γεωργία Λιαράκου, Καθηγήτρια στο Π.Τ.Δ.Ε. στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, εξηγεί την έννοια της κριτικής σκέψης και παρουσιάζει ορισμένα παραδείγματα μεθόδων που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τις προσπάθειές σας για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών.

# data[].attributes.attachment_link.title
Αναπτύσσοντας την κριτική σκέψη των μαθητών

# data[].attributes.headline
Β. Τι είναι η κριτική σκέψη;

# data[].attributes.subject
Β. Τι είναι η κριτική σκέψη;

# data[].attributes.body
Ποια τεχνολογικά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών και πώς; Στο παρακάτω βίντεο, ο Αναστάσιος Μικρόπουλος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, παρουσιάζει τρόπους και ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να υποστηρίξουν τις σχετικές πρακτικές.

# data[].attributes.attachment_link.title
Αναπτύσσοντας την κριτική σκέψη των μαθητών με τεχνολογικά εργαλεία

# data[].attributes.headline
Ερωτήματα που πυροδοτούν τις ικανότητες κριτικής σκέψης

# data[].attributes.subject
Ερωτήματα που πυροδοτούν τις ικανότητες κριτικής σκέψης

# data[].attributes.body
Στην παρακάτω εικόνα θα δείτε ορισμένες ερωτήσεις που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να αναπτύξετε την κριτική σκέψη των μαθητών σας καθώς συζητάτε και εργάζεστε πάνω σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Μπορείτε, επίσης, να ενθαρρύνετε τους μαθητές σας να χρησιμοποιήσουν αυτές τις ερωτήσεις για να ξεκινήσουν μια συζήτηση και να μοιραστούν απόψεις και ιδέες. Συνιστάται να ενθαρρύνετε τους μαθητές να προβάλλουν επιχειρήματα με τις απαντήσεις τους.

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Εξάσκηση δεξιοτήτων κριτικής σκέψης

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Εξάσκηση δεξιοτήτων κριτικής σκέψης

# data[].attributes.body
Σκεφτείτε ένα θέμα συζήτησης στην τάξη σχετικό με το μάθημά σας ή εστιάστε σε μία από τις τέσσερις νέες θεματικές που ξεκίνησαν να εφαρμόζονται πιλοτικά στο υποχρεωτικό, εβδομαδιαίο αναλυτικό πρόγραμμα από το Σεπτέμβριο του 2020 (Υγεία, Περιβάλλον, Κοινωνική Ενσυναίσθηση και Υπευθυνότητα, Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία).

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα

# data[].attributes.body
Πρόληψη μετάδοσης παθογόνων μικροοργανισμών.
Είναι αναγκαία η βασική έρευνα όσον αφορά τα παθογόνα μικρόβια;
Γιατί χρειάζεται να να γνωρίζουμε τους μηχανισμούς ανάπτυξης και πολλαπλασιασμού των παθογόνων μικροοργανισμών;
Που μπορούμε να ενημερωθούμε με εγκυρότητα για τις μεταδοτικές ασθένειες;

# data[].attributes.headline
Μάθηση βασισμένη στο Πρόβλημα (Project based learning)

# data[].attributes.subject
Μάθηση βασισμένη στο Πρόβλημα (Project based learning)

# data[].attributes.body
Η εκμάθηση βάσει προβλημάτων είναι μια παιδαγωγική προσέγγιση που δίνει έμφαση στη συνεργασία, στην κριτική αντιμετώπιση των πιθανών λύσεων ενός προβλήματος του πραγματικού κόσμου και στην εύρεση των απαραίτητων στοιχείων για την επίλυσή του. Ως μέθοδος, προϋποθέτει την πολύπλευρη προσέγγιση του θέματος και την ενεργοποίηση της κριτικής σκέψης και των δεξιοτήτων δημιουργικότητας.

Στο παρακάτω βίντεο, η Κυπαρισσία Παπανικολάου εξηγεί πιο αναλυτικά τι είναι η εκμάθηση βάσει προβλήματος, πώς αυτή διαφέρει από την εκμάθηση βάσει έργου και σας παρέχει συμβουλές και μυστικά για να ξεκινήσετε, αν σκέφτεστε να τη χρησιμοποιήσετε.

# data[].attributes.attachment_link.title
Problem based learning για ανάπτυξη της κριτικής σκέψης μαθητών

# data[].attributes.headline
Μελέτη περίπτωσης - Το περιβαλλοντικό πρόβλημα

# data[].attributes.subject
Μελέτη περίπτωσης - Το περιβαλλοντικό πρόβλημα

# data[].attributes.body
Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Αντώνιος Νείρος, καθηγητής που διδάσκει σε Λύκειο της Μυτιλήνης, ακολουθεί την προσέγγιση της εκμάθησης βάσει προβλήματος και καλεί τους μαθητές του να σχεδιάσουν ένα τρισδιάστατο βιοκλιματικό σπίτι. Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες και αρχικά κάνουν αναζήτηση στο διαδίκτυο για να βρουν και να ανακαλύψουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα βιοκλιματικά σπίτια. Σχεδιάζουν τα μέρη που αποτελούν ένα βιοκλιματικό σπίτι και, τέλος, αυτά τα μέρη του βιοκλιματικού σπιτιού τυπώνονται σε εκτυπωτή 3D. Στο Φωτόδεντρο, μπορείτε να βρείτε ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό που θα σας βοηθήσει να επιτύχετε μαθησιακούς στόχους που σχετίζονται με την περιβαλλοντική εκπαίδευση ή την εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επιπλέον, στην πλατφόρμα Αίσωπος, μπορείτε να βρείτε ψηφιακά διδακτικά σενάρια του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, όπως αυτό, και αφού τα προσαρμόσετε στο δικό σας σχολικό περιβάλλον, μπορείτε να τα δοκιμάσετε.

# data[].attributes.attachment_link.title
Διδακτικό Σενάριο – Σχεδίαση 3D Βιοκλιματικού Σπιτιού

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Συμφωνώ γιατί..

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Συμφωνώ γιατί..

# data[].attributes.body
Θεωρώ ότι οι προσωπικές ηλεκτρονικές μας συσκευές αποτελούν ένα ισχυρό μέσο επικοινωνίας και συνεργασίας. Η ευκολία χειρισμού του «δικού μας ηλεκτρονικού εξοπλισμού» καθώς και η δυνατότητα οργάνωσης των ψηφιακών μας αρχείων με τρόπο που εξυπηρετεί τις δικές μας ανάγκες, καθιστά πολύ πιο αποδοτική και ευέλικτη τη χρήση τους από εμάς σε σχέση με τη χρήση άλλων συσκευών που είναι κοινής χρήσης και συνήθως ξεπερασμένης τεχνολογίας, όπως συνήθως βρίσκουμε στα δημόσια σχολεία.

# data[].attributes.headline
Κριτική σκέψη στο διαδίκτυο

# data[].attributes.subject
Κριτική σκέψη στο διαδίκτυο

# data[].attributes.body
Η κριτική σκέψη θεωρείται ακόμη πιο αναγκαία δεξιότητα στο διαδίκτυο, όπου το πρόβλημα της «παραποίησης» ειδήσεων ή πληροφοριών είναι ιδιαίτερα σύνηθες. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, για παράδειγμα, είδαμε διάφορες ψευδείς πληροφορίες να κυκλοφορούν σε ψηφιακά κανάλια, προκαλώντας σοβαρή παραπλάνηση στον κόσμο.

Επίσης, το διαδίκτυο και τα ψηφιακά εργαλεία δίνουν νέες διαστάσεις στις εκφοβιστικές συμπεριφορές. Με τα Deepfakes, μια νέα τεχνολογία που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και χρησιμοποιείται για την παραγωγή ή την τροποποίηση περιεχομένου βίντεο, μπορεί κανείς να δείξει κάτι που στην πραγματικότητα δεν έχει συμβεί. Οι τεχνολογίες αυτές καθίστανται όλο και πιο προσβάσιμες και μπορούν συχνά να χρησιμοποιηθούν ακόμη και από εφήβους.

Το The Grocery, η βραβευμένη ταινία μικρού μήκους, συμπαραγωγής των Safer Internet Hellas (saferInternet. Gr) και art productions (artpro. Gr) προβάλει μερικούς ακόμη διαδικτυακούς κινδύνους, τονίζοντας την επιτακτική ανάγκη ανάπτυξης δεξιοτήτων κριτικής σκέψης. Το παρακάτω εκπαιδευτικό βίντεο, που δημιουργήθηκε από μαθητές του 5ου ΓΕΛ Ηρακλείου σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύουσχετικά με το πώς μπορούμε να διακρίνουμε τις ψευδείς ειδήσεις στο διαδίκτυο, θα σας βοηθήσει να υποστηρίξετε τους μαθητές σας να γίνουν πολίτες που αντιμετωπίζουν το διαδίκτυο με κριτικό πνεύμα.
Με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από μαθητές στο τέλος του βίντεο, μπορείτε, για παράδειγμα, να συγκεντρώσετε ηλεκτρονικά άρθρα και να τα προσεγγίσετε με κριτικό πνεύμα. Το μαθησιακό σενάριο «Στη θάλασσα του διαδικτύου», που ανέπτυξε η Αθανασία Ζαφειροπούλου, παρουσιάζει έναν αποτελεσματικό τρόπο προσέγγισης του ζητήματος των διαδικτυακών κινδύνων στην τάξη χρησιμοποιώντας πόρους από το Φωτόδεντρο και αναθέτοντας στους μαθητές να σχεδιάσουν έρευνες.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου - SaferInternet4Kids - Greek Safer Internet Center

# data[].attributes.attachment_link.title
Ψευδείς ειδήσεις και πως τις ξεχωρίζουμε

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Η περιέργεια ΔΕΝ σκότωσε τη γάτα!

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Η περιέργεια ΔΕΝ σκότωσε τη γάτα!

# data[].attributes.body
Χρησιμοποιώ ιστοσελίδες ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, επιστημονικά άρθρα, βιβλία, αρθρογραφίες. Παρακινώ τους μαθητές να επισκέπτονται ιστότοπους πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων και έγκυρες ιστοσελίδες.

# data[].attributes.headline
Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.subject
Διαβαθμισμένα κριτήρια αξιολόγησης

# data[].attributes.body
Όπως κάναμε και στις δύο πρώτες ενότητες, σε αυτήν την ενότητα σάς παρέχουμε ορισμένα κριτήρια για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των μαθητών σας κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας.

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Κριτική Σκέψη

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Κριτική Σκέψη

# data[].attributes.body
Η κριτική σκέψη αποτελεί θεμελιώδης ικανότητα για την επεξεργασία των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στη ζωή μας, είτε πρόκειται για μαθηματικά, είτε για λογοτεχνία είτε για να αποφασίσουμε πως θα λύσουμε ένα πρόβλημα της καθημερινότητας. Απαιτεί εγρήγορση και υποστηρίζεται από την επιθυμία μας να «ανακαλύπτουμε» λύσεις.  Ουσιαστικά, η επιθυμία αυτή ίσως να αποτελεί και ένα κινητήριο μοχλό για διαρκή καλλιέργεια της δεξιότητας αυτής. Άρα, θεωρώ  ότι για να ενθαρρύνουμε την κριτική σκέψη στους μαθητές είναι πολύ βασικό να ξεκινήσουμε από το πως θα «ξυπνήσουμε»  την επιθυμία και τη διάθεσή τους να εμπλακούν σε δραστηριότητες  «εύρεσης  λύσεων.

# data[].attributes.headline
Καλή πρακτική – «Βιώσιμες πόλεις του μέλλοντος»

# data[].attributes.subject
Καλή πρακτική – «Βιώσιμες πόλεις του μέλλοντος»

# data[].attributes.body
Η Παναγιώτα Αργύρη μοιράζεται μαζί μας το μαθησιακό σενάριο «Βιώσιμες πόλεις του μέλλοντος». Στο πλαίσιο αυτού του έργου, οι μαθητές μελετούν πραγματικά προβλήματα, συνδυάζουν και επιλέγουν κατάλληλους αναπτυξιακούς στόχους για να προτείνουν σχέδια δράσης για τις βιώσιμες πόλεις του μέλλοντος.

# data[].attributes.headline
Καλή πρακτική – «Κλιματική αλλαγή & επαγγελματική σταδιοδρομία στην επιστήμη, την τεχνολογία, την μηχανολογία και τα μαθηματικά»

# data[].attributes.subject
Καλή πρακτική – «Κλιματική αλλαγή & επαγγελματική σταδιοδρομία στην επιστήμη, την τεχνολογία, την μηχανολογία και τα μαθηματικά»

# data[].attributes.body
Στο διδακτικό αυτό σενάριο, οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και αναλαμβάνουν τον ρόλο επιστήμονα για να μελετήσουν την κλιματική αλλαγή. Η έρευνά τους περιλαμβάνει την μελέτη και την εξέταση επιστημονικών δεδομένων και στοιχείων που αποτυπώνουν τις αλλαγές στο περιβάλλον, διαμόρφωση υποθέσεων για τις αιτίες που προκαλούν το φαινόμενο, διερεύνηση μέσω προσομοιώσεων και ανάλυση των γραφικών παραστάσεων των μεταβλητών που συνδέονται με το φαινόμενο.

# data[].attributes.headline
Καλή πρακτική – «Kορόνα- γράμματα: ανατομία ενός νομίσματος»

# data[].attributes.subject
Καλή πρακτική – «Kορόνα- γράμματα: ανατομία ενός νομίσματος»

# data[].attributes.body
Ο Ανδρεάς Γαλανός καλεί τους μαθητές να προβληματιστούν για τη σημασία των αναπαραστάσεων στα κέρματα και τα χαρτονομίσματα, την υποκείμενη ιδεολογία και τις αξίες που προβάλλονται. Η πρακτική βασίζεται στις αρχές της συνεργατικής και της διερευνητικής μάθησης.

# data[].attributes.headline
Καλώς ορίσατε 

# data[].attributes.subject
Καλώς ορίσατε 

# data[].attributes.body
Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση.
Η γνώση είναι πεπερασμένη, ενώ η φαντασία περικλείει ολόκληρο τον κόσμο, προκαλώντας την πρόοδο, γεννώντας την εξέλιξη.

Άλμπερτ Αϊνστάιν

Καλώς ορίσατε στη διδακτική ενότητα 4: Δημιουργικότητα - Η δεξιότητα ανατροπής των καθιερωμένων!

Όπως δηλώνει και η παραπάνω ρήση του Αϊνστάιν, η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση. Θεωρεί τη δημιουργικότητα ευφυΐα που συνδυάζεται με ψυχαγωγία. Σε αυτήν τη διδακτική ενότητα θα επιχειρηματολογήσουμε για αυτές τις απόψεις και θα διερευνήσουμε τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντική η καλλιέργεια της δημιουργικότητας των μαθητών σας.

Σε αυτήν τη διδακτική ενότητα, θα εξετάσουμε τι σημαίνει δημιουργικότητα και γιατί πρέπει να μας απασχολεί ως εκπαιδευτικούς, και θα την προσεγγίσουμε ως μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί αντί για ένα εγγενές χάρισμα που έχουν μόνο οι καλλιτέχνες, όπως εσφαλμένα πιστεύει πολύς κόσμος. Μάλιστα, εσείς ως εκπαιδευτικοί μπορείτε να βοηθήσετε τους μαθητές σας να την αναπτύξουν!

Σε αυτήν την ενότητα, θα γνωρίσετε τις μεθόδους διδασκαλίας που μπορούν να ενισχύσουν τις προσπάθειές σας να αναπτύξετε τη δημιουργικότητα των μαθητών σας. Πώς μπορεί να ενισχυθεί η δημιουργική σκέψη των μαθητών μέσα από το εκπαιδευτικό παιχνίδι, τη διδασκαλία του προγραμματισμού και την τάση της δημιουργίας (maker movement); Πρακτικά, εκπαιδευτικοί θα δώσουν απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα μέσω των εμπνευσμένων τους πρακτικών που θα μοιραστούν μαζί μας σε αυτήν τη διδακτική ενότητα.

Επιπλέον, σε αυτήν την ενότητα, θα κάνετε το πρώτο σας ατομικό τεστ δημιουργικότητας. Μείνετε συντονισμένοι, λοιπόν!

Προτού ξεκινήσουμε, σκεφτείτε τι θέλετε να αποκομίσετε από αυτήν την ενότητα και δημιουργήστε μια λίστα στόχων που είναι σημαντικοί για εσάς. Μπορείτε να επιλέξετε από την παρακάτω λίστα ή να σκεφτείτε άλλους στόχους που ταιριάζουν στην περίπτωσή σας.

Να αναγνωρίσω τα κύρια στοιχεία της δημιουργικής σκέψης

Να εξασκήσω τις προσωπικές μου δεξιότητες δημιουργικής σκέψης συμμετέχοντας σε σχετικές δραστηριότητες

Να ανακαλύψω στρατηγικές και εργαλεία που μπορούν να ενθαρρύνουν τη δημιουργική σκέψη των μαθητών στα πλαίσια του μαθήματός μου

Να ορίσω συγκεκριμένα κριτήρια για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων δημιουργικής σκέψης

Να συνδεθώ με άλλους συμμετέχοντες στο μάθημα

Να αναλογιστώ σχετικά με την πρακτική μου

# data[].attributes.headline
Εισαγωγικό βίντεο

# data[].attributes.subject
Εισαγωγικό βίντεο

# data[].attributes.body
Για μια επισκόπηση του πρώτου μέρους και καλωσόρισμα από τη συντονίστρια του προγράμματος, Έφη Σαλτίδου, δείτε το παρακάτω βίντεο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μαθαίνουμε Ψηφιακά, Διδάσκουμε Ψηφιακά - Εισαγωγή στην Ενότητα 4

# data[].attributes.headline
Δραστηριότητα: Δοκιμασία 30 κύκλων

# data[].attributes.subject
Δραστηριότητα: Δοκιμασία 30 κύκλων

# data[].attributes.body
Πριν ξεκινήσουμε, και για να κατανοήσετε τη δύναμη της δημιουργικής σκέψης, σας καλούμε να συμμετάσχετε σε αυτήν την προαιρετική δραστηριότητα: Στη δοκιμασία 30 κύκλων. Πάρτε ένα φύλλο χαρτί και επάνω του σχεδιάστε 30 κύκλους (5 x 6) ή εκτυπώστε το αρχείο που σας παρουσιάζουμε. Έπειτα, μετατρέψτε όσο το δυνατόν περισσότερους κύκλους σε πράγματα. Για παράδειγμα, ένας κύκλος θα μπορούσε να γίνει ήλιος. Άλλος θα μπορούσε να είναι σφαίρα. Πόσους μπορείτε να φτιάξετε σε ένα λεπτό; Αν θέλετε, μπορείτε να δημιουργήσετε κάτι καινούργιο με αυτούς τους κύκλους. Έχετε κάποια ιδέα που να συνδέει όλους τους κύκλους μαζί και να τους δίνει νόημα; Βάλτε χρονόμετρο, σχεδιάστε, φωτογραφίστε την ιδέα σας και μοιραστείτε την στο παρακάτω Padlet. Για να είναι η άσκησή σας αποτελεσματική σάς συνιστούμε να μην μπείτε στο Padlet προτού σχεδιάσετε τη δική σας ιδέα.

# data[].attributes.headline
Κατανόηση της έννοιας της δημιουργικής σκέψης

# data[].attributes.subject
Κατανόηση της έννοιας της δημιουργικής σκέψης

# data[].attributes.body
Η δημιουργικότητα είναι η ικανότητα που έχει κάποιος να δημιουργεί κάτι που θεωρείται από άλλα άτομα με τα κατάλληλα προσόντα ως πρωτότυπο και αξιόλογο (Wyse, 2014, σελ. 6). Κατά καιρούς έχουν δοθεί διάφοροι ορισμοί για τη δημιουργικότητα. Ωστόσο, από τη βιβλιογραφία προκύπτει ότι η δημιουργική διαδικασία εμπεριέχει διάφορα στοιχεία, όπως η φαντασία, η πρωτοτυπία, η επίλυση προβλημάτων και η ικανότητα δημιουργίας ενός καινοτόμου αποτελέσματος. Με άλλα λόγια, η δημιουργικότητα μάς βοηθά να δούμε τον κόσμο από διαφορετική οπτική γωνία, ενεργοποιώντας τις υπέρτατες δυνάμεις του νου μας, χωρίς να περιοριζόμαστε διανοητικά σε κανόνες και δεσμεύσεις.

Ορισμένοι ψυχολόγοι διακρίνουν ως ποιοτικά στοιχεία δημιουργικότητας:

την ευελιξία της σκέψης

την πρωτοτυπία της ιδέας

τη δυνατότητα να σκέφτεστε διαφορετικά

τον τρόπο επίλυσης προβλημάτων

Εκτός από τη δημιουργία νέων ιδεών, η δημιουργικότητα πρέπει να αφορά και την αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων, την επιλογή της βέλτιστης λύσης και την εφαρμογή της για την επίτευξη του στόχου.

Για αυτό, η δημιουργικότητα μπορεί να είναι το κλειδί για την επιτυχία σε πολλούς τομείς, όχι μόνο στη μουσική και τις τέχνες, αλλά και στις φυσικές επιστήμες, στα μαθηματικά ή στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Μπορεί ακόμη και να αυξήσει την κοινωνική και συναισθηματική ευφυΐα ενός ανθρώπου και μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ επαγγελματιών, είτε είναι σεφ, είτε γιατροί, μηχανικοί, αρχιτέκτονες και εκπαιδευτικοί, προσφέροντας πληθώρα επαγγελματικών ή οικονομικών οφελών. Επιπλέον, οι δημιουργικοί άνθρωποι είναι πιο ευέλικτοι και καλύτεροι στην επίλυση προβλημάτων.

Στο παρακάτω βίντεο, η Σμαράγδα Χρυσοστόμου, Καθηγήτρια Μουσικής Παιδαγωγίας και Διδακτικής στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών, ΕΚΠΑ και ο Χρόνης Κυνηγός, Καθ., Διευθ. Εργαστηρίου Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας, Φ.Σ., ΕΚΠΑ, μας δίνουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτήν τη δεξιότητα και τη σημασία της.

# data[].attributes.attachment_link.title
H δημιουργικότητας στη μάθηση και την εκπαιδευτική διαδικασία