# data[].attributes.body
Sakarya, Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık yirmi ikinci şehri. 2015 yılı sayımına göre 953.181 nüfusa sahiptir. 16 ilçesi vardır.[1]Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli Bölüm'ünde yer alır.

Sakarya'nın kuzeyinde Karadeniz, batısında Kocaeli, Bursa, doğusunda Düzce ve güneyinde de Bolu ile Bilecik bulunmaktadır. Sakarya Nehri, Sakarya'nın Karasu ilçesinde Karadeniz'e dökülür.

Sakarya'da ekonomisinde tarımın önemli bir yeri vardır. Hendek, Karasu ve Kocaali ilçelerinde fındık yetiştiriciliği mevcuttur.[2] Ayrıca mısır tarımı da yapılmaktadır. Sakarya'da sanayi son zamanlarda gelişmeye başlamıştır. Son yıllarda kurulan sanayi kuruluşları bu sanayileşmeyi daha da artırmıştır. Sakarya, bir milyona yaklaşan toplam nüfusuyla İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Balıkesir'in ardından Marmara Bölgesi'nin en büyük beşinci şehridir

# data[].attributes.body
Sakarya İlinin adını nereden aldığına ilişkin bilgiler Frigler dönemine değin uzanmaktadır. İle adını veren ırmak, O dönemde en önemli Frig tanrılarından olan Sangari’nin adını taşıyordu. Bu ad, Helenistik çağda Sangarios biçimine dönüştü ve uzun yıllar bu şekilde kullanıldı. Ayrıca eski Yunanlıların Sakarya Irmağı’na "Saldırgan" anlamına gelen Zakharion adını verdikleri de bilinmektedir. Bu ad daha sonraki yıllarda dönüşüme uğrayarak Sakarya biçimini almıştır. İl merkezi olan Adapazarı ise daha yakın bir tarihte kuruldu. Kentin ilk olarak 14 ncü yüzyılın başlarında Orhan Gazi’nin komutanlarından Konuralp tarafından Tığcılar adıyla kurulduğu bilinmektedir. Tığcıları içine alan toprak parçası Sakarya’nın iki kolu arasında sıkışmış bir ada görünümünde olduğundan, daha sonraki yıllarda bu yerler ADA adıyla anılır oldu. Giderek bir alış veriş merkezi özelliği kazanmaya başlayan yerleşim merkezi Ada Karyesi ve Adapazarı adını aldı. II. Mahmut zamanında (1837) Adapazarı kaza haline gelmiştir. 19. Asrın sonlarına doğru İzmit Sancağı’nın kazası olmuştur. 22 Haziran 1954 tarihinde 6419 Sayılı Kanunla İl olmuş ve Sakarya adını almıştır. Adapazarı ve civarının ilk Türk sakinleri, göçebeliği terk ederek yerleşik düzene geçen Türkmen aşiretlerinden yörüklerdir. Bugün Adapazarı mahallelerinin adları Türk oymaklarının adları ile anılır. Adapazarı’nın Kurtuluş Savaşı’nda da önemli bir yeri vardır. Alifuat Cebesoy, Sırrı Bey, Hasan Cavit Bey, Çerkez Sait Bey, Koçzade Mahmut Bey, Metozade Hüseyin Efendi, Abdurrahman Bey, Cevat Bey, Kaymakam Tahir Bey, İbsiz Recep, Kazım Kaptan, Halit Molla gibi pek çok kahramanımız Kuva-i Milliye hareketine sağladıkları yardım ve destekle milli mücadelenin şerefli sahifelerinde yer almışlardır.[3]
Sakaryadan tarihi nir mekan:[4]

# data[].attributes.body
İlin topoğrafyası üç ana kısımda incelenir: 1. Kuzeydeki alçak tepelik alanlar, 2. Orta kısımda Adapazarı ovası düzlüğü, 3. Güneyde engebeli dağlık alanlar. Kuzey Anadolu Fay hattının kuzeyinde olmak üzere, batıdan Kocaeli platosu Sakarya nehrine kadar ilerler. Çam Dağı kütlesi hariç kuzey Kısımlar Kocaeli platosunun devamı durumundadır.

Adapazarı ovası (Akova) Sakarya nehrinin taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur. İzmit körfezi ve Sapanca Gölünün devamı olan Adapazarı ve Düzce ovaları tektonik oluşumlu ovalardır. Ovada 400 metreye kadar alüvyon çökeller yer alır.[5]. İl topraklarının %34'ü ovalar, %44'ü platolar, %22'si dağlar tarafından oluşturulur.
Sakaryanın coğrafi konumu:[6]

# data[].attributes.body
Sakarya iklimi grafiği:[7]

# data[].attributes.body
Sakarya'da iklimin etkisiyle nemcil Karadeniz Ormanları hakimdir. İl topraklarının %37'si (179.516,5 ha) korunmuş, %5'i (23.191,5 ha) bozulmuş olmak üzere %42'si (202.708,0 ha) orman alanıdır[10]
Bitki örtüsünden bir örnek:[11]

# data[].attributes.body
Sakarya bölgesi 19. yy boyunca üç büyük savaşın sebep olduğu muhacir akınına uğramıştır. 1853-56 Kırım savaşı, Şeyh Şamil'in mücadelesi 1850-1860 Kafkas Savaşı, 1877-78 Osmanlı-Rus harbi Sakarya'nın bağlı bulunduğu İzmit mutasarrıflığına yoğun göçe sebep olmuştur[8].

Sakarya ilinde demografik yapısı şu unsurlardan oluşmaktadır: Yerli halktan Manavlar, Yörükler, Kafkasya halklarından; Çerkesler, Abhazlar, Acaralı Gürcü, Mohti Lazlar, Hemşinliler,Kırım Tatarları, Balkanlar ve Rumeli göçmenleri; Boşnak, Arnavut, Pomak, Sırp ve Bulgaristan ile Yunanistan'dan göçen Muhacirler. Doğu Karadeniz'den gelen Karadenizliler, Abdallar, Romanlar, az miktar da olsa Rum, Ermeni, Arap bulunmaktadır.
Sakarya nüfusundan bir örnek:[9]

# data[].attributes.body
Sakarya Müzesi: Sakarya merkezde,yer alır. 1910-1915 yılları arasında üç katlı olarak yapılmıştır 1993 yılında ziyarete açılan müzede, tarih oncesi çağlar, Roma, Bizans,Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi eserleri sergilenmektedir[12].
Ali Fuat Paşa Kuvayı Milliye Müzesi: Geyve ilçesi Alifuatpaşa beldesinde bulunur. Belde ve müze Kurtuluş Savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy'un adını taşımaktadır[13]
Sakarya Müzesinden bir örnek:[14]

# data[].attributes.body
Sakarya yemeklerinden kentin simgesi haline gelen; ıslama köfte ile boza, Boşnak böreği, Pomak pastırması, Arnavut ciğeri, damat paçası, kaçamak, lutuka, çiğer sarma, kaymakçina, preşa, prazenika, gurnik,tereyağlı keşkek, gözleme, cizleme ve bazlama, uhut tatlısı, kabak tatlıları, incir uyutması, sütlü üzüm.[18]
Keşkek örneği:[19]

# data[].attributes.body
İl genelinde 21 turistik işletmede, bulunur.[15]

İlde çeşitli turizm faaliyetleri yapılacak alanlar bulunur. Deniz, akarsu, göl, yayla, termal, orman, doğa, flora turizmi kaynakları yer alır.[16]

Sakarya köprüsünden örnek:[17]

# data[].attributes.body
İlde cümbüş, ud, keman, klarnet, davul ve darbuka halk çalgısı olarak kullanılmaktadır. Yörede oynanan başlıca halk oyunları şunlardır; konak getirme, karşılama, ince hava, Geyve-taraklı zeybeği, karagözlüm, ada kasabı, kadın karşılaması, argat sallaması, Geyve-Taraklı çiftetellisi, allı yazma, elmayı top top yapalım, Taraklı karşılaması, Karşıdan gelir sarı, Geyve-Taraklı kasabı, Korudere ve Taraklı zeybeği, kocakarı kocaadam, gelin bindirme, gelin indirme, Türkmen alayı, zöbek[20].

Sakarya yöresel oyunu örneği:[21]

# data[].attributes.body
Sakarya'da 889 okul, 6.456 derslik, 9.242 öğretmen ile 181.301 öğrenciye hizmet verilmektedir. [22].

2013 yılı verilerine göre açıköğretime yerleşenler; %3,2, ön lisansa yerleşenler; %25,8, lisans programına yerleştirilen öğrenciler;%24,9 olmak üzere toplamda sınava giren öğrencilerin %53,97'si üniversiteye yerleşmiştir[23].

Sakarya Üniversitesi; 1992 yılında kurulmuştur, ilin tek yükseköğretim kurumudur. 13 fakülte, 4 enstitü, 4 yüksekokul, 14 meslek yüksekokulu ve Devlet Konservatuvarı yer alır. Yarısı lisans (41.651), 26526 ön lisans, 9835 yüksek lisans ve 1673 doktora öğrencisi olmak üzere, yaklaşık 80.000 öğrencisi bulunmaktadır.[24].

Sakarya Üniversitesi:[25]

# data[].attributes.attachment_link.title
Sakarya: Huzur Coğrafyası - Tanıtım Filmi 2015 - 4K (311 sn)

# data[].attributes.body
1. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu". 19 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2016.
2. ^ "Sakarya Ekonomisi". Zaman. 1 Temmuz 2007. Erişim tarihi: 2009-08-27.
3. http://www.e-yasamrehberi.com/turkiye/sakarya/sakarya_tarihi.htm
4. http://www.e-yasamrehberi.com/turkiye/sakarya/sakarya_resimleri/adapazari_eski_gar_binasi.jpg
5. ^ MOLLAMAHMUTOĞLU, Doç. Dr. Murat. "3.Adapazarı Yöresi jeolojisi". Adapazarı-Erenler Beldesinde Zemin Sıvılaşma Potansiyelinin İrdelenmesi. 12 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10.05.2014.
6.https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Latrans-Turkey_location_Sakarya.svg
7. http://images.climate-data.org/location/680738/climate-graph.png
8. ^ "OSMANLILAR DÖNEMİNDE SAKARYA". Sakarya ili Doğa Turizmi Master Planı 2013-2023. ormansu.gov.tr. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2015.
9.http://www.sakaryacark.com/resimler/haberler/d_e145d846ffcf9ac297f62bc561cc3c00.jpg
10. ^ "İllere Göre Orman Varlığı". www.ogm.gov.tr. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2014.
11.http://www.sesob.org.tr/userfiles/image/ilceler/KAYNARCA.jpg
12. ^ "Tarihçe". sakaryamuzesi.gov.tr. 9 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
13. ^ "Sakarya, Geyve Ali Fuat Paşa Kuvayı Milliye Müzesi". kulturvarliklari.gov.tr. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2015.
14.http://www.otelkurdu.com/gezilecek_yerler/2542/sakarya20muzesi201y.JPG
15. ^ "Kütür ve Turizm". Sakarya ili 2012 Yılı İktisadi Raporu. satso.org.tr. Aralık 2012. 5 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 08.05.2014
16. ^ a b c d e "C. HAVA (ATMOSFER VE İKLİM)". Sakarya İl Çevre Durum raporu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. 2011. 28 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 08.05.2014.‎ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "il" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme) Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "il" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış. (Bkz: Kaynak gösterme)
17.http://www.sesob.org.tr/userfiles/image/beskopru.jpg
18.https://tr.wikipedia.org/wiki/Sakarya#Kaynak.C3.A7a
19.http://img.yemektarifleri.com/photos/16468/12930803124198629_400.jpg
20. ^ a b "Halk Kültürü (Folkloru)". sakarya.com.tr. 22 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
21.http://ileilgili.org/resimleri/nedir/25/6/kasikhavasi_hakkindaresim2.jpg
22. ^ "il istatistikleri". 12 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
23. ^ "Sınav Başarıları". 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
24. ^ "Rektörden". sakarya.edu.tr. 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
25.https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0b/Sakaryauniversityfaculty.jpg
26.https://www.youtube.com/watch?v=USv3yDTq9JI