# data[].attributes.body
F. Kafka przedstawia historię Józefa K., któremu bezpodstawnie wytyczono proces, wędruje po labiryncie sądu, odwiedzając różne osoby, by dowiedzieć się na jakim etapie jest śledztwo prowadzone przeciwko niemu. Jego wędrówkę można odnieść do życia każdego człowieka, który błąka się, nie znając celu swej drogi.

# data[].attributes.body
J. Verne opisuje historię zakładu podjętego przez mister Folga, londyńskiego dżentelmena, który postanawia opłynąć świat w osiemdziesiąt dni. Wraz ze swoim sługą, korzystając z wszelkich dostępnych środków lokomocji, wygrywa zakład, a podczas obfitującej w liczne przygody wędrówki, poznaje przyszłą żonę.

# data[].attributes.body
Juliusz Słowacki wysyła swojego bohatera w podróż, która stanowi równocześnie próbę odnalezienia sensu w życiu. Znajdując się w różnych miejscach świata - Warszawa, Rzym, Watykan, Mont Blanc oraz spotykając różnych ludzi - papież, Laura, Wioletta, szuka odpowiedzi na dręczące go pytania o to, czym jest miłość, religia. Jego ideały przewartościowują się. Z romantycznego kochanka zmienia się w aktywnego patriotę - samotnika.

# data[].attributes.body
J.W. Goethe przedstawia podróż odmłodzonego za sprawą Mefistofelesa Fausta. Wędruje on zarówno w czasie, jak i przestrzeni. Odwiedza między innymi starożytną Grecję, Spartę rządzoną przez Menelaosa. Jego przygody podczas wędrówku uczą go umiaru i decydują o jego późniejszym losie.

# data[].attributes.body
Tove Jansson jednym ze swoich bohaterów czyni ubranego w zielony kapelusz z dużym rondlem oraz nieprzemakalny płaszcz Włóczykija. Co roku jego odejście z Doliny Muminków oznaczała, że nadeszła jesień. Zawsze, kiedy powracał rozpoczynała się wiosna. Odchodził zawsze nagle, idąc spokojny "niczym wędrujące drzewo, na którym nie rusza się ani jeden liść". Wędrówka była dla niego wszystkim.

# data[].attributes.body
A. de Saint-Exupéry ukazuje międzyplanetarną wędrówkę małego mieszkańca planety B-612. Podróżowanie dostarcza Małemu Księciu powodów do zdziwienia i niezadowolenie. Dzięki niej poznaje, czym jest miłość, przyjaźń i śmierć. Wartości, jakim hołdują dorośli rozczarowują bohatera, który uosabia marzenia i poszukiwanie dziecka.

# data[].attributes.body
Joseph Conrad o głównym bohaterze mówi: „Najgorszy zarzut, jaki mógł spotkać Marlowa, to że nie był on typowym przedstawicielem swego zawodu. Był marynarzem, ale był również wędrowcem (…)”. Marlow nie potrafił zadomowić się na dłużej w jednym miejscu. Podróżowanie było dla niego czymś naturalnym, co sprawiło mu przyjemność. Niemal przez całą opowieść widzimy Marlowa w ciągłej drodze. Najpierw trzydzieści dni płynie z Europy do Afryki, następnie przez piętnaście dni pieszo przemierza dżunglę, a jego rejs do stacji Kurtza trwa około dwóch miesięcy.

# data[].attributes.body
Adam Mickiewicz wprowadza nowy typ bohatera, charakterystycznego dla romantyzmu - pielgrzyma by pokazać los poety-tułacza, opowiedzieć prawdę o losie człowieka pozbawionego ojczyzny. Kreując postać pielgrzyma pragnął stworzyć obraz własnej osobowości, a za pomocą egzotyki Krymu swoje stany emocjonalne. Mickiewiczowski pielgrzym to postać na wskroś romantyczna. Cechuje go samotność, którą możemy dwojako pojmować. Mickiewiczowski bohater jest wygnańcem, zmuszonym do opuszczenia ojczyzny i tułaczki po obcych krajach. Obarczony zostaje bagażem pamięci, los gorzko go doświadcza. Odczuwa również samotność uczuciową, ponieważ znajduje się daleko od ludzi, których kocha.

# data[].attributes.body
Wyrazistym przykładem człowieka skazanego na tułaczkę jest Kain, który w przypływie zazdrości zabił własnego brata. Obaj bracia składali przed Bogiem ofiarę - dziękowali w ten sposób za owoce swojej pracy. Abel złożył w ofierze owcę, a Kain pierwsze plony zboża. Abel miał czyste serce i jego ofiara radowała Pana Boga. Kain zaś, był zazdrosny i Bóg nie przyjął jego ofiary. Nie podobało się to Kainowi i chodził z ponurą twarzą. Pan Bóg wiedział co uczynił Kain, więc rzekł do niego: Nie będziesz uprawiał swej roli. Na twoim polu już nic nie wyrośnie. Staniesz się tułaczem na ziemi.

# data[].attributes.body
Typ trzymasztowego, rzadziej czteromasztowego statku żaglowego, rozwinięty w krajach śródziemnomorskich w XV wieku. Miała zaokrągloną rufę z wysoką nadbudówką (kasztelem) oraz drugą niższą nadbudówkę na dziobie. Na maszcie pierwszym i drugim (fokmaszcie i grotmaszcie) karaki nosiły ożaglowanie rejowe, a na ostatnim bezanmaszcie - ożaglowanie łacińskie. Na dziobie umieszczony był bukszpryt. Przyjmuje się, że ten typ jednostki żaglowej powstał z połączenia kogi, wprowadzonej na teren Morza Śródziemnego przez piratów z Bajonny, oraz lokalnych typów łodzi. Karaki były pierwszymi statkami w Europie nadającymi się dobrze do oceanicznych podróży, z uwagi na wielkość i pojemność, pozwalającą na zabieranie zapasów na długie podróże. Używane były zwłaszcza przez hiszpańskich i portugalskich odkrywców w XV i XVI wieku. W Hiszpanii ten rodzaj statku nosił nazwę "nao", a w Portugalii "nau" (statek). Nośność karaki na ogół dochodziła do ok. 800 t. W XIV wieku uzbrojenie karak składało się z balist, w XV wieku z 3-6 dział umieszczonych na nadbudowie rufowej, później liczba dział była większa i ustawiano je wzdłuż burt na pokładzie środkowym i międzypokładzie. Załoga karaki wojennej liczyła na ogół 100-200 ludzi. Słynne karaki to "Santa María", na której Krzysztof Kolumb odbył wyprawę do Ameryki w 1492, "São Gabriel" Vasco da Gamy, "Victoria" z wyprawy Magellana, "Mary Rose" króla Henryka VIII i "Peter von Danzig". W XVI wieku karaka została dalej rozwinięta w galeon.

# data[].attributes.body
W XV-XVII wieku oznaczała jednopokładowy, dwu lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach (tzw. kasztel) na dziobie i rufie. Karawela była zwykle uzbrojona w kilka ciężkich dział oraz mniejsze działka (na ogół 4-6 dział). Wyporność karaweli wynosiła najczęściej około 250 łasztów. Załoga liczyła około 50 ludzi. Ze względu na swą szybkość, stateczność oraz bezpieczeństwo karawele umożliwiały dłuższe podróże morskie, co uczyniło je przydatnymi do wypraw odkrywczych. Podstawową zaletą karaweli, ze względu na którą przypisuje się jej zrewolucjonizowanie europejskich podróży odkrywczych, była zdolność do żeglowania pod ostrym kątem do kierunku wiatru. Karawela zawdzięczała to zastosowaniu ożaglowania skośnego i profilowi kadłuba. Dzięki temu statek mógł halsować na wiatr (tzw. lawirowanie). Pozwalało to na podróże daleko na południe, wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki, gdzie okresowo dominują wiatry południowe, a więc niesprzyjające dla żeglujących z Europy statków. Krzysztof Kolumb wykorzystał w swojej pierwszej wyprawie dwie karawele: "Pinta" i "Niña". Obie miały długość ok. 17 m.

# data[].attributes.body
Dalekie wyprawy, jakie zaczęto podejmować w drugiej połowie XV w. stały się możliwe dzięki znacznemu postępowi w dziedzinie budowy okrętów. Zaczęto budować okręty wyposażone w wysokie burty, z reguły trzy maszty, co zapewniało im większą zwrotność i szybkość. Żeglugę ułatwiło także wynalezienie kompasu oraz rozwój kartografii; przypomniano sobie o zapomnianej od czasów starożytnych Greków tzw. siatce kartograficznej. Umożliwiała ona lepszą orientację w szerokości i długości geograficznej, dzięki czemu powstawać mogły o wiele dokładniejsze mapy.

# data[].attributes.headline
Cecil John Rhodes - zwolennik kolonializmu XIX/ XX wieku

# data[].attributes.subject
Cecil John Rhodes - zwolennik kolonializmu XIX/ XX wieku

# data[].attributes.body
Cecil John Rhodes (ur. 5 lipca 1853 w Bishop's Stortford w Anglii, zm. 26 marca 1902 w Muizenberg w Kolonii Przylądkowej) – polityk brytyjski, przedsiębiorca. Twórca idei "od Kapsztadu do Kairu", czyli kolonizacji przez Wielką Brytanię pasa ziem afrykańskich ciągnących się od Kraju Przylądkowego do Egiptu. Główny motor kolonizacji brytyjskiej w Afryce południowej. Od jego nazwiska nazwano dwie kolonie, Rodezję Północną i Południową (dziś Zambia i Zimbabwe).
W latach 1899-1902 toczyła się wojna burska o Transwal i Oranię, pomiędzy holenderskimi osadnikami, a brytyjskim przedsiębiorcom - Cecilem Rhodesem (popartym przez Niemców); na początku wygrywali Burowie, ale kiedy Brytyjczycy zaczęli ich zamykać w obozach koncentracyjnych, gdzie szerzyły się epidemie (wysoka śmiertelność), zostali zmuszeni do kapitulacji

# data[].attributes.body
1. Polityczne:

·         wzrost znaczenia państw, biorących udział w odkryciach geograficznych, na arenie międzynarodowej

2. Gospodarcze:

·         napływ szlachetnych kruszców do Europy

·         napływ produktów kolonialnych (korzenie, owoce, herbata, kawa, jedwab, kakao, tytoń, trzcina cukrowa, kukurydza, ziemniaki, pomidory)

·         sprowadzenie nowych nieznanych gatunków zwierząt

·         powstanie nowych szlaków handlowych

·         gwałtowny wzrost cen wielu towarów

·         rozwój żeglarstwa i miast portowych

·         rozwój osadnictwa

·         zapoczątkowanie ekspansji na inne kontynenty

·         napływ czarnoskórych niewolników

3. Demograficzne:

·         wzrost migracji Europejczyków

·         przywiezienie nieznanych chorób, dziesiątkujących Europę

4. Naukowe:

·         poszerzenie wiedzy o świecie

·         pozyskanie niezbitych dowodów świadczących o kulistości Ziemi

·         odkrycie wielu nowych gwiazd po południowej stronie równika

·         rozwój umiejętności i technik żeglarskich

5. Inne:

·         rozwój korsarstwa

·         wyniszczenie cywilizacji Majów, Azteków, Inków

# data[].attributes.body
1. Polityczne:

·         ciekawość człowieka

·         spory z muzułmanami

·         poszukiwanie przygód

2. Gospodarcze:

·         trudności w handlu z krajami Bliskiego Wschodu

·         wzrosło zapotrzebowanie na towary sprowadzane z Azji

·         wzrosło zagrożenie szlaków handlowych przez Turków

·         chęć wzbogacenia się

·         zapotrzebowanie na tanią siłę roboczą

·         wysokie ceny towarów

·         straty źródeł utrzymań

·         dogodne położenie geograficzne; dobrze rozwinięta linia brzegowa

·         głód, epidemie, zniszczenia wojenne w Portugalii

3. Demograficzne:

·         przeludnienie skłaniające do szukania nowych obszarów dla osadnictwa

4. Religijne:

·         chęć rozpowszechniania wiary na nowo odkrytych terenach

5. Naukowe:

·         rozwój techniki

·         chęć poznania świata

·         spory o kształt ziemi

# data[].attributes.headline
Mahdi z Sudanu - przeciwnik kolonializmu XIX wieku

# data[].attributes.subject
Mahdi z Sudanu - przeciwnik kolonializmu XIX wieku

# data[].attributes.body
Muhammad Ahmad bin Abd Allah, al-Mahdi (ur. 12 sierpnia 1844, zm. 22 czerwca 1885) – przywódca powstania sudańskiego. Mahdi ("człowiek prowadzony przez Boga; mesjasz") jest tytułem, jaki Muhammad Ahmad Ibn Abd Allah przybrał samowolnie przed rozpoczęciem powstania.

Mahdi byl dzialaczem politycznym w latach 80-tych XIX wieku w Sudanie. Zorganizowal powstanie przeciwko anglikom wykorzystujacym tamtejsza ludnosc. W wyniku sukcesow zbrojnych (pokonal armie egipiska m.in. w Chartum) utworzyl niezalezne panstewko ktore przetrwalo kilkanascie, po czym zostalo znow podbite, zneutralizowane przez wojska egipskie.

# data[].attributes.headline
Beniamin Disraeli - brytyjski zwolennik kolonializmu XIX wieku

# data[].attributes.subject
Beniamin Disraeli - brytyjski zwolennik kolonializmu XIX wieku

# data[].attributes.body
Benjamin Disraeli, 1. hrabia Beaconsfield KG (ur. 21 grudnia 1804 w Londynie jako Benjamin D'Israeli, zm. 19 kwietnia 1881 tamże) – brytyjski polityk należący do Partii Konserwatywnej, premier Wielkiej Brytanii (w latach 1868 i 1874-1880). Jego pierwsza kadencja była krótka, natomiast podczas drugiej kadencji znacznie umocnił swoją pozycję i wprowadził wiele znaczących reform. Prowadził imperialistyczną politykę zagraniczną, wykupując większość udziałów w Kanale Sueskim i doprowadzając do objęcia bezpośredniej władzy nad Indiami przez królową Wiktorię. W 1876 r. za swoje zasługi otrzymał tytuł 1. hrabiego Beaconsfield.
Był pierwszym i, jak do tej pory, jedynym premierem Wielkiej Brytanii pochodzenia żydowskiego. Zyskał rozgłos także jako autor wielu powieści, m.in.Vivian Grey (1827) i Sybilla (1845).
Brytyjski premier Beniamin Disraeli wykupił od zadłużonego władcy Egiptu, Ismail'a, pakiet akcji Kanału Sueskiego (wybudowanego w 1869r.) --> niechęć Egipcjan do Europejczyków --> krwawe zamieszki w 1882 roku --> wojska brytyjskie tłumią je i zajmują cały Egipt, który staje się protektoratem.

# data[].attributes.body
Robert Edwin Peary to amerykański odkrywca oraz podróżnik. Uważa się, że był on pierwszą osobą, która osiągnęła geograficzny biegun północny. Urodził się 6 maja w Cresson w Pensylwanii, zmarł zaś 20 lutego 1920 w Waszyngtonie. Peary to zawodowy żołnierz, służący w stopniu porucznika w amerykańskiej marynarce.
Przed podjęciem wyprawy zdobywczej na biegun, odbył kilka podróży do Arktyki, podczas których poznawał zwyczaje Inuitów, ucząc się od nich wielu przydatnych umiejętności ułatwiających przeżycie w warunkach polarnych, były to między innymi: budowa igloo czy powożenie psim zaprzęgiem. Podczas swoich wypraw korzystał z ich pomocy w charakterze myśliwych. Jako pierwszy zastosował system wypraw z przygotowanymi składami zapasów na drodze ekspedycji oraz dodatkowymi ekipami pomocniczymi, które towarzyszyły głównej grupie.

Robert Peary wyruszył w wyprawę na biegun wspólnie z 23 osobową grupą podróżników z Nowego Jorku 6 lipca 1908 roku na podkładzie okrętu „Roosevelt”. Ekspedycja przezimowała na wyspie Ellesmere w pobliżu przylądka Sheridan. Z tego miejsca wyruszyli na biegun 1 marca 1909 roku. Ostatnia ekipa pomocnicza zawróciła w drogę powrotną 1 kwietnia 1909 roku. W końcowym etapie podróży Peary’emu towarzyszyło tylko pięć osób: Matthew Henson, Oatah, Egingwah, Seegloo oraz Ookeah. Z pisanego w późniejszych latach przez odkrywce pamiętnika wynika, że osiągneli biegun. 7 kwietnia 1909 roku. Napisał, że spełniło się jego wielkie marzenie i ambicja.

# data[].attributes.body
Żyjemy w czasach, gdy kamery Google’a docierają z usługą Street View nawet do najodleglejszych zakątków Ziemi, a powierzchnia naszej planety jest obserwowana z góry przez liczne satelity. Mimo tego wciąż jest jeszcze miejsce dla odkrywców w starym stylu.
Jednym z nich jest Polak, Jacek Pałkiewicz. Urodzony w 1942 roku ma na koncie wiele ważnych wypraw w różnych zakątkach naszej planety, jednak jego największy sukces miał miejsce w 1996 roku.

Wyprawa, kierowana przez Jacka Pałkiewicza dotarła wówczas do źródeł Amazonki. Dzięki temu odkryciu wiemy nie tylko, skąd wypływa ta największa rzeka świata, ale poznaliśmy jej długość. Choć odkrycie Jacka Pałkiewicza jest kwestionowane, to – po uwzględnieniu odnalezionych przez niego źródeł – najdłuższą rzeką świata jest nie Nil, ale Amazonka.

# data[].attributes.headline
Henryk Arctowski - podróżnik z XIX wieku

# data[].attributes.subject
Henryk Arctowski - podróżnik z XIX wieku

# data[].attributes.body
Lądem, najdłużej niezbadanym przez człowieka była przez wieki Antarktyda. Choć różni żeglarze zapuszczali się na wody Antarktyki (Antarktyda to sam kontynent, a Antarktyka – kontynent wraz z przyległymi morzami i wyspami) już od XVIII wieku, to pierwszy człowiek postawił stopę na Antarktydzie dopiero w 1895 roku. Mimo tego eksploracja skutego lodem kontynentu nie budziła wielkiego zainteresowania – ówczesne mocarstwa były wówczas zajęte podziałem wpływów i eksploatacją innych, bardziej przyjaznych i dochodowych części świata.

Mimo tego Belg, Adrien de Gerlache, zdołał zdobyć finansowanie dla wyprawy, której celem było zbadanie Antarktydy. Za zdobyte od prywatnych sponsorów i belgijskiego rządu pieniądze de Gerlache kupił statek wielorybniczy o nazwie Patria, którą następnie zmieniono na Belgica. Jako jeden z pierwszych uczestników wyprawy zgłosił się wybitny geolog, mieszkający w Belgii Henryk Artzt, który – by podkreślić swoje polskie pochodzenie – zmienił nazwisko na Arctowski. Za sprawą Arctowskiego do wyprawy dołączył również inny Polak, botanik Bolesław Dobrowolski.

Po dotarciu do Antarktydy Belgica została uwięziona w lodach na prawie rok, a za sprawą Polaków przeprowadzono m.in. pierwsze badania geologiczne Antarktydy, jak również pierwsze całoroczne obserwacje klimatu, obserwacje zorzy polarnej i badania antarktycznej fauny i flory. Sprawozdanie z wyprawy zostało następnie wydane przez belgijską Królewską Akademię Nauk w postaci 10-tomowej pracy „Expédition Antarctique Belge”. Trzy tomy tego pierwszego, tak szczegółowego opracowani na temat Antarktydy to dzieło Polaków, Henryka Arctowskiego i Bolesława Dobrowolskiego.

# data[].attributes.headline
Paweł Edmund Strzelecki - podróżnik z XIX wieku

# data[].attributes.subject
Paweł Edmund Strzelecki - podróżnik z XIX wieku

# data[].attributes.body
Jeden z najwybitniejszych Polaków XIX wieku zdobył międzynarodową sławę za sprawą swoich odkryć i badań, prowadzonych przede wszystkim w Australii. Fundamentem późniejszych odkryć było solidne, geograficzne wykształcenie, zdobyte na początku XIX wieku m.in. w Heidelbergu i Edynburgu. Jego podróże były możliwe dzięki ogromnemu majątkowi, jaki odziedziczył po śmierci księcia Franciszka Sapiehy (ojciec Strzeleckiego zarządzał książęcym majątkiem).

Obawiając się represji po powstaniu listopadowym, w 1834 roku Paweł Edmund Strzelecki wyjechał z kraju, a następnie wyruszył w 9-letnią podróż dookoła świata. W czasie podróży prowadził m.in. prace geologiczne w Ameryce Północnej, odkrywając bogate złoża rud, jednak największą sławę przyniosły mu badania Australii, traktowanej początkowo przez Brytyjczyków jako miejsce zesłania najgorszych szumowin i bandytów, dla których nie było miejsca w cywilizowanym świecie.

W Australii Strzelecki badał m.in. najwyższe pasmo górskie – Wielkie Góry Wododziałowe, nazywając jego najwyższy szczyt Górą Kościuszki. Odkrył również australijskie złoża ropy, złota i węgla brunatnego, a także napisał pierwszą, naukową książkę o Australii – „Fizyczny opis Nowej Południowej Walii i Ziemi van Diemena”.

# data[].attributes.headline
W PUSTYNI I W PUSZCZY- familijny film przygodowy 

# data[].attributes.subject
W PUSTYNI I W PUSZCZY- familijny film przygodowy 

# data[].attributes.body
WERSJA Z ROKU 1973
Opis filmu: Jest rok 1885. Trwa powstanie Mahdiego w Sudanie. Ośmioletnia Nel i czternastoletni Staś, zostają porwani przez derwiszów i jako zakładnicy wiezieni do Smaina, który chce ich wymienić na własną żonę i dzieci. Docierają do Chartumu gdzie spotykają się z Mahdim. Gdy Staś nie chce zmienić wiary, ten wysyła dzieci w dalszą drogę do Smaina, który ruszył na południe by podbijać murzyńskie plemiona i brać niewolników. W obliczu zagrożenia ze strony lwa, Arabowie dają chłopcu strzelbę, by zabił zwierzę. Staś zabija lwa, a następnie porywaczy. Razem z Nel i dwójką murzyńskich dzieci ruszają w kierunku oceanu..
Recenzja widza: "Dobre stare kino! Film różni się od książki, ale to nie jest powód, żeby od razu go skreślać. Wolę go 1000 razy od nowej wersji. Trzeba wziąć pod uwagę to, że świat filmu rządzi się swoimi prawami, kilka scen zostało do danych, żeby "podkręcić" akcję, kilka zmienionych żeby po prostu lepiej się oglądało"
WERSJA Z ROKU 2001
Opis filmu: Powstała w 2001 roku druga ekranizacja tym razem reżyserii Gavina Hooda. Film opowiada historię dwojga przyjaciół: 14-letniego Stasia Tarkowskiego i 8-letniej Nelly Rawlison. Zostali oni porwani dla okupu przez służebników Fatmy uwięzionej wraz z dziećmi przez rząd Egipski. Pełna dramatyzmu historia przedstawiająca czasy powstania Mahdiego i nieznane zakątki Afryki. Tułaczka przez pół kontynentu i niesamowite przygody oddają historię opisaną przez Sienkiewicza.
Recenzja widza: „Film trwa niecałe dwie godziny – powoduje to, iż wiele elementów powieści zostało pominiętych, bądź potraktowanych bardzo skrótowo: najbardziej zaskakujący jest prawie całkowity brak pustyni! Dobrze spisały się dzieci: są obecne niemal w każdej scenie i naprawdę miło się je ogląda. Naturalne i spontaniczne, udźwignęły ciężar ról i sprostały wymaganiom wielomiesięcznej produkcji. "W pustyni i w puszczy" jest przykładem kina familijnego – takie też było założenie twórców. Do minimum zredukowano w nim przemoc i sceny mogące uchodzić za drastyczne; uzyskano "grzeczny", poprawny obraz, jednak kosztem wiarygodności i malowniczych realiów z  powieści Sienkiewicza.”

# data[].attributes.body
O filmie: Niemiecki film powstały w 1972 roku w reżyserii Wernera Herzoga. Akcja toczy się roku 1560, zapomniane przez Boga i ludzi tereny Ameryki Południowej. Grupa hiszpańskich poszukiwaczy przygód pod przywództwem Gonzalo Pizarro wyrusza na poszukiwanie mitycznej krainy El Dorado. Wkrótce niewielka, 40-osobowa grupa mężczyzn z Pedro de Ursúą na czele udeje się na rekonesans w głąb dżungli. W trakcie wyprawy wybucha bunt, którego prowodyrem jest popadający w obłęd Don Lope de Aguirre, owładnięty żądzą sławy, władzy i bogactwa. Nie zważając na wrogo nastawionych Indian i piętrzące się problemy, za wszelką cenę chce odnaleźć El Dorado, igrając ze śmiercią swoją i swoich kompanów...
Recenzja widza: „Ten film to obraz, który powstawał w ogromnych bólach. Warto jednak było, tym bardziej że nie od dziś wiadomo, że to, co wielkie, często powstaje w ekstremalnych warunkach. A film Wernera Herzoga to dziś niekwestionowane arcydzieło światowej kinematografii, jedno z najważniejszych dzieł w dorobku tego reżysera. To, co już od pierwszych scen uderza w dziele Herzoga, to niezwykła atmosfera, klimat unoszący się nad całą historią, niemalże przesiąkający z ekranu wprost na widza. Odbiorca ma wrażenie, jakby znajdował się w środku tego "zielonego piekła" wraz z bohaterami tragicznej wyprawy. Wrażenie potęgują zarówno dopieszczone kadry, sposób w jaki niemiecki reżyser rejestruje akcję, jak i gra aktorska.”

# data[].attributes.body
O filmie: Amerykański film powstały w 1979 roku w reżyserii Francisa Forda Coppola. Co ciekawe polska premiera odbyła się dopiero w 2003 roku. Film może pochwalić się wieloma nagrodami, w tym dwoma Oskarami i trzema Złotymi Globami. Jest to luźna ekranizacja powieści Josepha Conrada "Jądro ciemności". Przeniesiona w realia wojny w Wietnamie historia kapitana Willarda, który otrzymał misję powrotu do piekła, odnalezienia i zlikwidowania pułkownika Kurtza, który, odrzucając wszelkie rozkazy dowództwa wojskowego USA, zaszył się w dżungli. Podróż Willarda to nie tylko misja wojskowa, to także psychologiczna wędrówka w głąb ludzkiego umysłu, ogarniętego wojną, okrucieństwem z nią związanym, zatraceniem człowieczeństwa i swych własnych ideałów.
Recenzja widza: „ Twórcy w perfekcyjny i konsekwentny sposób tworzą nastrój filmu. Ukazują ponurą siłę i grozę przyrody, dominują zimne barwy – głównie szarość i ciemna zieleń. Wykorzystywanie ciemności i zacienionych kadrów podtrzymuje tajemniczą atmosferę. Muzyka jest dawkowana oszczędnie. Największe wrażenie robi utwór zespołu The Doors – „The End”, pojawiający się jako klamra na początku i na końcu filmu. Napięcie buduje jednak przede wszystkim cisza. Na uwagę zasługuje również świetne aktorstwo – na czoło wysuwa się tu odtwórca głównej roli. Martin Sheen w roli kapitana Willarda hipnotyzuje aurą siły i tajemnicy oraz przenikliwym spojrzeniem. Również Robert Duvall wcielającego się w postać śmiałego, charyzmatycznego i czującego się w wojennym żywiole jak ryba w wodzie podpułkownika Billa Kilgore. Kreacjom tym nie dorównuje moim zdaniem Marlon Brando, którego Kurtz nie jest postacią równie pociągającą, nieprzewidywalną i budzącą grozę zmieszaną z fascynacją, co jego książkowy odpowiednik. Jednak całokształt obsady prezentuje się bardzo dobrze. "Czas Apokalipsy" to kino trudne, między innymi ze względu na rzadko spotykaną w dzisiejszych czasach długość w połączeniu z niezbyt dynamiczną akcją. Niemniej jednak, głębia interpretacyjna, kunszt realizacyjny i intensywny, wszechogarniający widza unikalny klimat czynią go dziełem, które konieczne trzeba obejrzeć.”

# data[].attributes.body
O filmie: Amerykański film, którego premiera odbyła się w 1990 roku. Reżyserem jest Kevin Costner, dzieło zdobyło wiele nagród, w tym siedem Oskarów oraz trzy Złote Globy. Film opowiada historię kiedy to pod koniec Wojny Secesyjnej, w nagrodę za swe bohaterskie czyny na polu walki – za które to poczytano m.in. mylnie odebraną próbę samobójczego ataku – porucznik Dunbar otrzymuje możliwość wyboru lokalizacji swojej dalszej służby. W ten sposób otrzymuje zadanie zmiany dotychczasowej obsady, przygotowania i utrzymania fortu, na dalekim zachodnim pograniczu Unii. W samotnej warcie towarzyszy mu jedynie pałętający się po prerii wilk – „Dwie Skarpety”, wyraźnie zaciekawiony obecnością człowieka. Kiedy w okolicy pojawiają się Indianie, początkowo z nieufnością podchodzą oni do „białego” człowieka. Z czasem jednak Dunbar zyskuje aprobatę plemienia, poznaje jego prawa i zwyczaje, by ostatecznie, jako „Tańczący z Wilkami” stać się jednym z ich braci.
Recenzja widza: „Rzeczywiście jest to bardzo interesująca historia, która ma coś wartościowego do przekazania. Stawia pytania, zmusza do refleksji, a przy tym jest małą lekcją historii. Akcja toczy się powoli. Nie jest to typowe kino. Oglądałem wersję reżyserską, która trwa trzy godziny, a mimo to nie odczuwałem nudy. Nie jest to kino akcji, a wciąga jednak od początku. Niestety historia jest jak dla mnie momentami zbyt naciągana i banalna.”

# data[].attributes.headline
7.  Ferdynand Magellan - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
7.  Ferdynand Magellan - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Ferdynand Magellan ur. wiosną 1480 – żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej, odkrywca i morski podróżnik. Nazwał Ocean Spokojny (Pacyfik). Po 15 maja 1514 roku nie był już dalej zatrudniony w królewskiej służbie. W roku 1517 Magellan – za zezwoleniem króla – formalnie wyrzekł się obywatelstwa i wyjechał, aby zaoferować swoje usługi dworowi Hiszpanii, zmieniając jednocześnie swoje nazwisko Fernão de Magalhães na Fernando de Magallanes. 10 sierpnia 1519 roku flota pięciu statków pod dowództwem Magellana opuściła Sewillę i popłynęła rzeką Gwadalkiwir do Sanlúcar de Barrameda, gdzie pozostawała przez pięć tygodni. Władze hiszpańskie zachowywały ciągle rezerwę wobec portugalskiego admirała i niewiele brakowało, aby wstrzymały podróż, ale 20 września 1519 roku Magellan wyruszył ostatecznie z 270 członkami załogi. Wyprawa, która wypłynęła pod jego dowództwem, jako pierwsza opłynęła Ziemię. Zginął 27 kwietnia 1521 zabity przez mieszkańców wyspy Mactan w Archipelagu Filipińskim.
Wyprawa Magellana jako pierwsza opłynęła glob i jako pierwsza przepłynęła cieśninę (Cieśninę Magellana) w Ameryce Południowej łączącą Atlantyk i Pacyfik. Członkowie wyprawy byli też pierwszymi Europejczykami, którzy zauważyli następujące rzeczy:
-„Wielbłąd bez garbu”, którym była prawdopodobnie lama, gwanako andyjskie, wigoń lub alpaka,-czarna „gęś”, którą trzeba było obdzierać, a nie skubać – prawdopodobnie pingwin,
-dwie z najbliższych naszej galaktyk – Obłoki Magellana – widzialne tylko na południowej półkuli oraz konstelacja Krzyż Południa
-rozmiar Ziemi; okazał się wielokrotnie większy od wszelkich ówczesnych szacunków naukowych – droga „Victorii” wyniosła 69 tysięcy kilometrów
Większym jednak od potwierdzenia kulistości (a tym samym niewyobrażalnej wówczas wielkości) naszej planety zdziwieniem dla załogi było niedoliczenie się jednego dnia. Kwestia wyjaśniła się dopiero po powrocie do Sewilli. Po ukończonej podróży okazało się, że „stracili” jeden dzień. Analiza błędu (przy okrążaniu Ziemi przy przekraczaniu każdego stopnia długości geograficznej słońce wstaje o 4 minuty wcześniej – lub później w zależności od kierunku podróży – co przy 360° daje różnicę wynoszącą 1440 minut, czyli jeden dzień) przyczyniła się w przyszłości do wyznaczenia linii zmiany daty.

# data[].attributes.headline
6. Amerigo Vespucci - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
6. Amerigo Vespucci - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Amerigo Vespucci ur. 9 marca 1451 we Florencji – włoski kupiec, nawigator, podróżnik morski i kartograf, tercjarz franciszkański. Według własnego świadectwa został wybrany przez króla Manuela I miał jakoby w latach 1497–1504 odbyć cztery wyprawy odkrywcze, w co powątpiewają dzisiejsi badacze. Dotarłszy w sierpniu 1500 roku nad jezioro Maracaibo, żeglarze zobaczyli Indian żyjących w palafitos, czyli chatkach zbudowanych na palach wbitych w wodę. Amerigo Vespucci nazwał to miejsce Małą Wenecją – Wenezuelą. Vespucci w 1500 przyłączył się do wyprawy Vicenta Pinzona, podczas której odkrył ujście Amazonki i zbadał wybrzeże Brazylii do 6° szerokości geograficznej południowej. Pewne jest, że w latach 1500–1501 uczestniczył – jako przyrodnik i kartograf – w hiszpańskiej ekspedycji żeglarzy Alonso de Hojeda i Juana de Cosa. opłynęli oni do półwyspu Guajira, znajdującego się w zachodnim krańcu obecnej Wenezueli. W czasie jej trwania już samodzielnie dotarł do Amazonki, zbadał wybrzeże Brazylii, dopłynął do ujścia rzeki Orinoko i zawrócił do Kadyksu. W latach 1501–1502 na okręcie portugalskim opłynął brzegi Brazylii. Od 1503 r. zaczęły się ukazywać drukiem listy Vespucciego wraz z barwnymi opisami poznanych krajów. Tłumaczone na wiele języków, zyskały mu tak dużą popularność, iż powszechnie jego, a nie Kolumba, zaczęto uważać za odkrywcę Ameryki, a nowy ląd nazwano od jego imienia. Zmarł 22 lutego 1512 roku w Sewilli.

# data[].attributes.headline
5. Marco Polo - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
5. Marco Polo - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Marco Polo ur. 15 września 1254 w Wenecji lub Korčuli wenecki kupiec i podróżnik. Wraz z ojcem i stryjem dotarł do Chin, przemierzając Jedwabny Szlak. Był on jednym z pierwszych przedstawicieli Zachodu, który dotarł do Państwa Środka. Jego podróże zostały spisane w książce znanej jako Opisanie świata przez Rustichella z Pizy w czasie, gdy Marco Polo przebywał w niewoli w Genui po przegranej bitwie morskiej pomiędzy Wenecją i Genuą. Obecnie Marco Polo jest uważany za jednego z największych podróżników, chociaż współcześni uznawali go raczej za gawędziarza, a jego opowieści za fantastyczne. Dzieło Marco Polo było źródłem inspiracji dla wielu późniejszych podróżników i geografów. Już pod koniec XIV w. z jego książki czerpali wiedzę o dalekich krajach żydowscy kartografowie z Majorki, opracowujący mapy żeglarskie (tzw. portolany). Odkrycia Marco Polo uwzględnił też Fra Mauro na opracowanej przez siebie najsłynniejszej XV-wiecznej mapie świata z 1459 r. Egzemplarz książki Marco Polo miał też z sobą Krzysztof Kolumb podczas swoich czterech podróży do Ameryki. Na marginesach książki zachowały się adnotacje Kolumba, który miał nadzieję, że z jej pomocą dopłynie do Chin i Indii. Wspomnienia Marco zainspirowały również Antonia Pigafettę, oficjalnego kronikarza wyprawy Ferdynanda Magellana, do napisania relacji z rejsu dokoła świata, w którym uczestniczył.W roku 1299 Wenecja i Genua zawarły pokój i Marco mógł wrócić do domu. Zamieszkał w nowym pałacu w dzielnicy San Giovanni Cristostomo, który rodzina kupiła podczas jego pobytu w niewoli, być może za rubiny i szafiry przywiezione ze Wschodu. W 1300 roku ożenił się z Donatą Badoer z bogatego kupieckiego rodu, która urodziła mu trzy córki – Fantinę, Bellelę i Moretę.Marco Polo zmarł w Wenecji pomiędzy zachodem słońca 8 stycznia a zachodem 9 stycznia 1324 roku.

# data[].attributes.headline
4. Vasco da Gama - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
4. Vasco da Gama - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Vasco da Gama ur. ok. 1460 lub 1469 w Sines, w niewielkim porcie w prowincji Alentejo – odkrywca portugalski, który jako pierwszy dotarł drogą morską z Europy do Indii, umożliwiając Europejczykom swobodny handel z Azją południową. Dotąd odbywał się on lądem przez wielu pośredników i rozbójników. W drodze powrotnej wielu członków załogi zmarło na szkorbut. Do Portugalii dopłynęło tylko 55 osób. Po swoim powrocie do Portugalii we wrześniu 1499 roku da Gama został szczodrze nagrodzony jako człowiek, któremu udało się sfinalizować plan, którego realizacja zajęła osiem lat .Da Gama otrzymał tytuł „Admirała mórz indyjskich”, i 12 lutego 1502 roku pożeglował ponownie do Indii na czele floty składającej się z dwudziestu okrętów w celu wyegzekwowania interesów portugalskich i zagarnięcia siłą towarów, których nie mógłby nabyć drogą pokojową. Vasco da Gama jak nikt inny po Henryku Żeglarzu, przyczynił się do sukcesów Portugalii i szybkiego wzrostu jej potęgi kolonialnej.  Po przybyciu do Kalikatu zmarł 24 grudnia 1524 w Koczin. Pochowany został w pierwszym katolickim kościele Indii, kościele św. Franciszka w Koczin, lecz w roku 1539 jego szczątki przeniesiono do Portugalii i pochowano ponownie w Vidigueira.

# data[].attributes.headline
3. Bartolomeo Dias - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
3. Bartolomeo Dias - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Bartolomeu Dias ur. ok. 1450 – żeglarz, konkwistador i odkrywca portugalski, który w roku 1488 opłynął południowy kraniec Afryki prawdopodobnie jako pierwszy Europejczyk od starożytności.  W 1487 roku król Portugalii Jan II polecił Diasowi zbadanie części Afryki wysuniętych najdalej na południe. Dias i jego załoga wyruszyli w drogę w sierpniu 1487 roku i popłynęli na południe wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża Afryki. Tam jednak dostali się w obszar sztormów, które zepchnęły ich na Atlantyk. Nie widząc lądu, uczestnicy wyprawy nie wiedzieli, gdzie się znajdują, dlatego gdy tylko burza ucichła, Dias pożeglował z powrotem na wschód. Chcieli dotrzeć do wybrzeży Afryki, jednak  Dias zdał sobie sprawę z tego, że musieli minąć południowy kraniec Afryki, zwrócił się więc na północ i w końcu dotarł 3 lutego 1488 roku do Mossel Bay. Przylądek Dobrej Nadziei nazwany został przez niego Przylądkiem Burz. Później nazwa ta została zmieniona przez króla Portugalii Jana II na Przylądek Dobrej Nadziei z powodu otwarcia szlaku na wschód. Dias nie dotarł do Indii, ponieważ jego załoga odmówiła dalszego rejsu. Pomógł jednak w zaplanowaniu udanej wyprawy Vasco da Gamy w 1497 roku. W 1499 roku Dias towarzyszył Pedro Álvaresowi Cabralowi w podróży do Brazylii, a potem do Indii. Właśnie podczas tego rejsu Dias utonął 29 maja 1500 r, gdy jego okręt uległ zniszczeniu podczas burzy w pobliżu odkrytego wcześniej przez siebie Przylądka Dobrej Nadziei.

# data[].attributes.headline
2. Henryk Żeglarz - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
2. Henryk Żeglarz - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Henryk Żeglarz, port. Dom Henrique o Navegador urodził się  4 marca 1394 w Porto –  infant, trzeci syn króla Portugalii Jana I Dobrego i Filipy Lancaster. Uważany za twórcę portugalskiego imperium kolonialnego. W 1415 otrzymał tytuł księcia Viseui pana Covilhã, a w 1417 został wielkim mistrzem Zakonu Rycerzy Chrystusa. Uważany jest za patrona rozwoju floty portugalskiej i odkryć geograficznych, założyciela uniwersytetu w Lizbonie oraz szkoły kartografii i astronomii w Sagres, uznawanej za pierwszą akademię morską na świecie. Przypisuje mu się także wynalazek karaweli, choć nie ma na to bezpośrednich dowodów. Był protektorem żeglarzy i odkrywców. Z jego inicjatywy podjęto wiele wypraw żeglarskich, głównie wzdłuż zachodniego wybrzeża Afryki. Zmarł 13 listopada 1460 w Sagres, spoczywa w Klasztorze Matki Boskiej Zwycięskiej w Batalha.

# data[].attributes.headline
1. Krzysztof Kolumb - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.subject
1. Krzysztof Kolumb - odkrywca, podróżnik średniowieczny 

# data[].attributes.body
Krzysztof Kolumb urodzony prawdopodobnie między 25 sierpnia a 31 października 1451 w Genui. Włoski żeglarz, podróżnik i nawigator, tercjarz franciszkański. Kapitan wyprawy, która płynęła na trzech statkach: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii).  Jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki i 12 października 1492 dotarła do Indii Zachodnich (Antyli) u wybrzeży Ameryki – kontynentu nieznanego w ówczesnej Europie. Za dokonania został mianowany admirałem i pierwszym namiestnikiem hiszpańskich kolonii w Ameryce Środkowej. Organizator i kapitan czterech odkrywczych wypraw transatlantyckich z Hiszpanii do Ameryki. Był mężem Filipy Perestrello de Monik i partnerem Beatriz Enríquez de Arana. Miał dwójkę dzieci. Zmarł 20 maja 1506 roku w Valladolid, a trzy lata później spoczął w Sewilli.  Jego życzeniem był zostać pochowanym w Ameryce, dlatego w 1537 roku trumna ze zwłokami Kolumba trafiła do katedry w Santo Domingo w Dominikanie.