# data[].attributes.body
Coronagelden leiden tot groter aanbod van online les materiaal.

# data[].attributes.body
Een goede uitleg over de ratio's die je bij bedrijfseconomie tegen kunt komen. De formules van de ratio's zijn overigens altijd gegeven bij de opgaven.....(dus niet uit je hoofd gaan leren...)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inhoudsopgave

De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt.

1 Waarom Ratio's?

De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt. Ratio's geven meer informatie over bijvoorbeeld de winstgevendheid, doelmatigheid en liquiditeit van een bedrijf dan absolute bedragen.

Samenhang; een op zich zelf staande ratio zegt niet veel. Ratio's moeten in samenhang met elkaar, in de tijd en in vergelijking met concurrenten worden beoordeeld. Alleen dan bevatten ratio's nuttige stuurinformatie.

Sectorspecifiek ratio's; bij veel ratio's worden in de theorie streefwaarden genoemd. Bij sommige ratio's is dat evident. Maar in de praktijk blijkt dat ratio's per sector sterk verschillen. Je kunt dus niet zomaar ratio's van bedrijven onderling met elkaar vergelijken. Het vergelijken van ratio's met concurrenten kan daarentegen nuttige informatie opleveren.

Vergelijking in de tijd; een ratio krijgt vaak pas betekenis als de ontwikkeling ervan in de tijd wordt gevolgd. Wat is de ontwikkeling van de winstgevendheid in de afgelopen jaren? Welke oorzaken liggen hier aan ten grondslag?

Ratio's en kengetallen geven dus informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een bedrijf. Je moet wel bereid zijn om jezelf in de materie te verdiepen. Doe je dit niet dan bestaat er een reële kans dat je een verkeerde betekenis geeft aan een ratio met alle gevolgen van dien. Verder moet je je ervan bewust zijn dat financiële ratio's en kengetallen zijn afgeleid van de balans en de winst- en verliesrekening. Deze zogenaamde boekhoudkundige werkelijkheid kan sterk afwijken van de marktwaarde van een bedrijf. Desalniettemin geven deze ratio's en kengetallen wel degelijk goede informatie over ontwikkelingen in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van een bedrijf.

1a Winstgevendheid

De winstgevendheid van een bedrijf is een goede graadmeter voor de vraag of een bedrijf financieel gezond is of niet. Bedrijven streven er naar om een zo hoog mogelijke winst te realiseren. In de theorie én in de praktijk komen we voor het bepalen van de winstgevendheid van een bedrijf de volgende ratio's en kengetallen tegen:

Toegevoegde waarde; de toegevoegde waarde van een bedrijf is gelijk aan de omzet minus de directe inkoopkosten van de omzet. De toegevoegde waarde moet positief (> 0) zijn. Als de toegevoegde waarde negatief is dan kun je beter direct stoppen met je bedrijf. Want dan is de inkoopprijs van de omzet hoger dan de verkoopprijs. Laat staan dat je je bedrijfskosten hebt gedekt. De toegevoegde waarde wordt ook wel brutowinst genoemd. Ikzelf vind het begrip brutowinst verwarrend omdat het begrip suggereert dat alle kosten op de omzet in mindering zijn gebracht. Terwijl bij de brutowinst alleen de inkoopkosten op de omzet in mindering zijn gebracht. En wat dan overblijft is mijn inziens geen 'winst' maar meer een dekkingsbijdrage (of toegevoegde waarde) waarmee de bedrijfskosten mee betaald moeten worden.

Bij het vaststellen van de winstgevendheid van een bedrijf zijn de nettowinstmarge en rentabiliteit belangrijke ratio's. In het geval van nettowinstmarge wordt de winst gedeeld door de omzet. De nettowinstmarge laat zien hoe goed een bedrijf verkopen kan omzetten in winst. Bij het bepalen van de rentabiliteit wordt de nettowinst gedeeld door het eigen vermogen (EV) of het totale vermogen (TV) van het bedrijf. Het percentage toont de verhouding tussen de nettowinst in een bepaalde periode en het vermogen waarmee die opbrengst is verkregen. Zo wordt duidelijk hoe efficiënt een bedrijf het vermogen inzet. Investeerders zijn vooral geïnteresseerd in het rendement van hun geïnvesteerd vermogen en zullen dus in eerst instantie kijken naar de rentabiliteit van het bedrijf.

1b Liquiditeit

De liquiditeit van een organisatie geeft de mate aan waarin een organisatie op korte termijn aan haar verplichtingen kan voldoen. Wanneer de liquide middelen en de te verwachte inkomsten ontoereikend om de rekeningen op korte termijn te betalen gaat de organisatie failliet. Zo gebeurt het nogal eens dat kleine succesvolle startende ondernemers failliet gaan. Omdat zijn geld investeren in gebouwen of productiefaciliteiten maar onvoldoende banksaldo hebben om de rekeningen op korte termijn te kunnen betalen. De belangrijkste kengetallen om de liquiditeit van een bedrijf te bepalen zijn:

Current ratio; dit kengetal geeft weer in hoeverre je beschikt over liquide middelen om op korte termijn je schuldeisers te betalen. Dit wordt duidelijk door de vlottende activa (debiteuren, voorraden en liquide middelen) te delen door de kortlopende schulden (crediteuren, kortlopende kredieten). De gewenste waarde voor dit kengetal ligt tussen de 1 en 1,5. Bij een waarde die kleiner is dan 1 ben je niet liquide en kun je niet voldoen aan de kortlopende verplichtingen met faillissement als gevolg. Een waarde hoger dan 1,5 tot 2 veronderstelt dat je te veel liquide middelen aanhoudt die je beter kunt investeren in je bedrijfsactiviteiten om met dat geld meer winst te genereren.

Quick ratio; dit kengetal geeft weer in hoeverre je beschikt over liquide middelen om je schuldeisers onmiddellijk te betalen. In tegenstelling tot de current ratio worden bij de quick ratio de voorraden buiten beschouwing gelaten. Dit omdat voorraden minder snel liquide zijn te maken om direct opeisbare schulden af te lossen. De gewenste waarde van de quick ratio ligt tussen de 0,5 en de 1.

Werkkapitaal; is het saldo tussen de vlottende activa en de kortlopende schulden. Dit saldo, het werkkapitaal, geeft aan wat de liquiditeitsbuffer is van een bedrijf. Het geeft aan welk bedrag de organisatie beschikbaar heeft om financiële tegenvallers zonder problemen op te vangen.

Als de liquiditeit van een bedrijf onder de norm ligt is de kans groot dat op enig moment de rekeningen niet meer betaald kunnen worden. En het bedrijf failliet gaat of tegen hoge kosten geld moet lenen om die rekeningen te betalen. Als de liquiditeit onder de norm van 1 ligt dan moet je direct je liquiditeit verbeteren. Dit doe je bijvoorbeeld door een goed debiteurenbeheer (zorgen dat betalingen tijdig binnen zijn) of voorraadbeheer (niet meer voorraden aanhouden dan strikt noodzakelijk). Andere mogelijkheden zijn het maken van meer winst, het besparen op je kosten of de verkoop van overtollige bedrijfsmiddelen.

1c Solvabiliteit

Met de solvabiliteit wordt duidelijk of de organisatie op lange termijn haar schulden kan aflossen. De solvabiliteitsratio's stellen vast in welke mate een organisatie met eigen vermogen of vreemd vermogen wordt gefinancierd. Over het algemeen geldt daarbij dat hoe meer een bedrijf is gefinancierd met eigen vermogen (en dus minder afhankelijk is van externe partijen) hoe sterker de financiële structuur is. De solvabiliteit is van belang voor het vertrouwen van (nieuwe) vreemd vermogen verschaffers. Hoe hoger de ratio's hoe groter de kans dat verschaffers van vreemd vermogen hun geld terug krijgen. En hoe eerder zij bereid zijn om (nog) een geldlening beschikbaar te stellen.

Gouden Balansregel; deze regel houdt in dat de duurzame vaste activa en de constante kern van de vlottende activa met het eigen vermogen en/of lang vreemd vermogen moet worden gefinancierd en het fluctuerende deel van de vlottende activa met kort vreemd vermogen.

Je kunt de solvabiliteit verbeteren door het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen te vergroten. Bijvoorbeeld door winst niet uit te keren maar aan het eigen vermogen toe te voegen. Of door balansverkorting toe te passen. In dat geval verlaag je het totale vermogen door vaste activa te verkopen en over te gaan op huur of leasing. Denk bijvoorbeeld aan de verkoop van gebouwen of een wagenpark die je vervolgens gaat huren of leasen. Het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen wordt dan groter.
Om de solvabiliteit van een bedrijf te verbeteren moet het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen groter worden. Echter dit kan wel ten koste gaan van de winstgevendheid. ....

1d Overige Ratio's & Kengetallen

De ratio's en kengetallen die zich richten op de winstgevendheid ( zie 2a) geven een belangrijk signaal over de financiële gezondheid van een organisatie. Deze ratio's en kengetallen geven echter geen inzicht hoe de winstgevendheid tot stand komt. Om te kunnen bepalen hoe de winstgevendheid tot stand komt (en hoe je die kan verbeteren) worden veelal de volgende ratio's en kengetallen gebruikt.

Omzetsnelheid van de activa; als je op je balans de posten voorraad, debiteuren en liquide middelen hebt staan dan wil je graag weten hoe doelmatig de organisatie hiermee omgaat. Immers het aanhouden van liquide middelen en voorraden kost geld. Met de ratio 'omzetsnelheid', ook wel omloopsnelheid genaamd, wordt duidelijk of er doelmatig met het geïnvesteerd vermogen wordt omgegaan. Met de omzetsnelheid bereken je het aantal keer dat de gemiddelde voorraad per jaar wordt verkocht. Of de gemiddelde termijn dat een debiteur uitstaat. Een hogere omzetsnelheid resulteert automatisch in een hoger rendement. Dit omdat er minder geïnvesteerd vermogen voor het aanhouden van voorraden en debiteuren nodig is.

Omloopsnelheid van de voorraden

Omloopsnelheid van het totale vermogen

Omloopsnelheid van de vaste activa

Omloopsnelheid van de debiteuren

Winst per medewerker

Omzet per medewerker

Personeelskosten per medewerker

Omzet / Brutoloon

Hefboomeffect; is het effect dat een verandering van het vreemd vermogen heeft op de rentabiliteit van het eigen vermogen. Stel, de Rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) van een bedrijf is 20%. Als dit bedrijf vreemd vermogen heeft aangetrokken tegen een rentepercentage dat lager is dan 20%, dan verdient de onderneming op dit vreemd vermogen. Door het aantrekken van vreemd vermogen tegen een rentepercentage lager dan de RTV, verdient de onderneming op het vreemd vermogen, waardoor de rentabiliteit op het eigen vermogen (REV) toeneemt. Als de RTV hoger is dan het geëist rendement van de vreemd vermogen verschaffers dan is er een gunstig hefboomeffect. In dit geval verdient de onderneming op elke euro aangetrokken geld, waardoor de REV stijgt. Als de RTV lager is dan dan het geëist rendement van de vreemd vermogen verschaffers dan is er een ongunstig hefboomeffect. In dit geval verliest de onderneming op elke euro aangetrokken geld, waardoor de REV daalt.

2 Voorbeeld Financiële Ratio's en Kengetallen

In de balans en winst- & verliesrekening van De Computerwinkel staan bedragen opgenomen die afzonderlijk niet veel zeggen over de financiële gezondheid van het bedrijf. Met dit voorbeeld wordt duidelijk dat door gebruik van ratio's en kengetallen inzicht ontstaat in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van De Computerwinkel. Hieronder zijn de winst- & verliesrekening van De Computerwinkel weergegeven:

Op basis van de balans van 1 januari 2022 en de gegevens uit de winst- & verliesrekening heeft De Computerwinkel op 31 december 2022 de volgende balans opgesteld:

Is De Computerwinkel financieel gezond?

Op basis van de kengetallen voor winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit is de conclusie dat De Computerwinkel financieel erg gezond is. Maar dat er mogelijkheden zijn om het rendement / de winst verder te verhogen door de omloopsnelheid van bijvoorbeeld de debiteuren en de voorraden te verbeteren.

1. Winstgevendheid; de rentabiliteit van het totale vermogen en die van het eigen vermogen bedragen respectievelijk 25% ((€170.000 + € 50.000)/€880.000) en 47% ((€130.000 + €50.000))/€380.000). Daarmee kan gerust worden gesteld dat De Computerwinkel zeer winstgevend is. Van de bank zouden de kapitaalverschaffers van het eigen vermogen hoogstens 6% ontvangen terwijl ze nu een rendement van 47% behalen.

2. Liquiditeit; de Computerwinkel is zeer liquide. De current ratio van 3,8 (€ 380.000/€100.000) en de quick ratio van 2,2 (€220.000/€100.000) komen zelfs ver boven de gewenste waarde uit. De direct beschikbare middelen zijn aanzienlijke hoger dan de kortlopende verplichtingen. Er is zelfs sprake van een werkkapitaal c.q. liquiditeitsbuffer van € 280.000 (€380.000 - €100.000) waarmee onverwachte tegenvallers opgevangen kunnen worden. Advies aan De Computerwinkel is om de overliquiditeit te investeren zodat met deze investeringen rendement gegenereerd kan worden. Immers met banktegoeden en debiteuren maak je niet of nauwelijks winst.

3. Solvabiliteit; de Computerwinkel is solvabel. De solvabiliteitsratio bedraagt 0,43 (€380.000/€880.000) en ligt daarmee boven de norm. De verschaffers van het vreemd vermogen zijn vrij zeker dat De Computerwinkel op termijn haar schulden zal aflossen. Het voordeel van De Computerwinkel van deze relatief hoge waarde van 0,43 is dat vreemd vermogen verschaffers sneller bereid zijn geldleningen beschikbaar te stellen en dat De Computerwinkel bij nieuwe leningen relatief lage rente hoeft te betalen. Immers het risico dat De Computerwinkel niet aflost is klein.

4. Overige kengetallen; op de overige kengetallen scoort De Computerwinkel wisselend. Vooral de activiteitenratio's scoren slecht. Zo staan de debiteuren gemiddeld 73 dagen open (€100.000/€500.000*365 dagen) en liggen de computers met 116 dagen (€160.000/€500.000*365 dagen) te lang in het magazijn. Als De Computerwinkel de vorderingen op debiteuren sneller weet te innen en een bewuster voorraadbeleid gaat voeren zal het rendement verder stijgen. Zie hiervoor ook het Du-pont-schema dat verder op de pagina wordt uitgewerkt.

Waarschuwing!

Financiële ratio's en kengetallen geven inzicht in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van een organisatie. Niet voor niets gebruiken analisten deze ratio's en kengetallen voor hun beslissingen. Tegelijkertijd moet je er van bewust zijn dat al deze ratio's en kengetallen gebaseerd zijn op een boekhoudkundige werkelijkheid. Waarbij de balanswaardering en winstbepaling zijn gebaseerd op voorschriften die los staan van de werkelijke waarde van de onderneming.

3 Du-Pont-schema → Analyse winstgevendheid

Winstgevendheid is één van de belangrijkste maatstaven om de financiële gezondheid van een bedrijf te beoordelen. Het Du-Pont-schema maakt duidelijk hoe de winstgevendheid van een bedrijf is opgebouwd. Het Du-Pont-schema geeft door het gebruikt van ratio's concrete handvatten hoe je de winstgevendheid kunt verbeteren. Met behulp van het Du-Pont-schema is het mogelijk de invloed van de op de balans en winst- en verliesrekening voorkomende posten (zoals debiteuren, voorraden, afschrijvingskosten) op de rentabiliteit te bepalen.

De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) is gelijk is aan de brutowinstmarge vermenigvuldigd met omloopsnelheid van het totale vermogen. Hiervan leidt je af dat de winstgevendheid van een bedrijf afhankelijk is van de hoogte van de kosten en de omloopsnelheid van het vermogen. Met behulp van het Du-Pont-schema kun je nu simpel bepalen wat de invloed is van bijvoorbeeld de afschrijvingen, de inkoopwaarde van de omzet, de hoogte van de voorraden en debiteuren op de winstgevendheid van je organisatie. En daarmee weet je aan welke 'knoppen' je moet draaien om de rentabiliteit verder te verbeteren.

4 Voorbeeld Du-Pont-schema

De rentabiliteit van het totale vermogen en die van het Eigen vermogen van De Computerwinkel bedragen respectievelijk 25% ((€170.000 + € 50.000)/€880.000) en 47% ((€130.000 + € 50.000)/€380.000). Daarmee kan gerust worden gesteld dat De Computerwinkel zeer winstgevend is. De vraag is nu wat De Computerwinkel kan doen om de rentabiliteit verder te verhogen. Hoe kan De Computerwinkel de rentabiliteit op het totale vermogen van 25% verder verbeteren. Het Du-Pont-schema geeft concrete handvatten.

Du-Pont-schema van De Computerwinkel

Op basis van de winst- & verliesrekening en de balans van De Computerwinkel is de rentabiliteit van het totale vermogen gelijk aan 25%. Met behulp van het Du-Pont-schema is de rentabiliteit herleidbaar naar de volgende winst- & verlies en balansposten.

Op welke posten moet gestuurd worden?

Op basis van bovenstaande Du-Pont-schema wordt al snel duidelijk wat de mogelijkheden zijn om de rentabiliteit van 25% te verhogen. Richt je daarbij vooral op die posten die grote invloed hebben op de brutowinstmarge en de omloopsnelheid. Dit doe je door je te richten op de grootste bedragen helemaal rechts in het schema.

Inkoopwaarde van de omzet; als je kijkt naar het Du-Pont-schema dan blijkt dat de inkoopwaarde van de omzet van de totale kosten het meest invloed heeft op de bruto-winstmarge. Stel dat je naar onderhandelingen met de leverancier een besparing van 20% kunt realiseren. De brutowinst stijgt dan met € 40.000. Waardoor de bruto-winstmarge stijgt van 44% naar 52% (€ 260.000 / € 500.000). De rentabiliteit van het totale vermogen stijgt dan (als de omloopsnelheid van het vermogen gelijk blijft) van 25% naar 30%.

Relatiegeschenken; de afdeling marketing ziet mogelijkheden om het bedrag voor relatiegeschenken met 50% terug te brengen tot € 5.000. De rentabiliteit stijgt van 25% naar 25,6% omdat de brutowinstmarge (bovenkant van het schema) stijgt van 44% (€ 220.000 / € 500.000) naar 45% (€ 225.000 / € 500.000). Het effect op de rentabiliteit is echter minimaal omdat de kosten van relatiegeschenken ten opzichte van de totale kosten beperkt is. Hoewel elke besparing er één is moet de focus van de organisatie zich eerst richten op die posten met een groter effect op de rentabiliteit.

Voorraden; voorraden is een balanspost. Daarmee komen we aan de onderkant van het Du-Pont-schema. Als je de omloopsnelheid van de voorraden verhoogd is minder vermogen nodig waardoor de omloopsnelheid van het totaal vermogen ook beter wordt. En daarmee weer de rentabiliteit. Zoals bij het vorige voorbeeld op deze pagina al is vastgesteld is de omzetsnelheid van de voorraden te laag. Dat betekent dat er te grote voorraden zijn waarin geïnvesteerd moet worden. Als je in staat bent om lagere voorraden aan te houden (omloopsnelheid van de voorraden te verhogen) dan heb je minder vermogen nodig om deze te financieren. Door nieuwe afspraken te maken met de leverancier is De Computerwinkel in staat de termijn dat een computer in de voorraad ligt te verlagen van 116 dagen naar 58 dagen. Daarmee wordt het benodigde investering in voorraden ook lager, namelijk 58/365 * € 500.000 = 80.000. Het totale vermogen daalt dan ook met € 80.000 waardoor de omloopsnelheid van het totale vermogen stijgt van 0,57 naar 0,61. En de rentabiliteit stijgt van 25% naar 27%.

Liquide middelen; de liquide middelen zijn erg hoog. Het is geld waarmee slechts een klein rendement op de rekening-courant wordt verdiend. Stel dat € 20.000 aan kasgeld moet volstaan om de dagelijkse uitgaven te doen. Het verschil, een bedrag van € 100.000 is dus eigenlijk niet nodig. Door bijvoorbeeld de € 100.000 uit te keren aan de eigen vermogensverschaffers vermindert (zonder risico) de vlottende activa van € 380.000 naar € 280.000. Het totaal vermogen wordt daarmee uiteraard ook € 100.000 lager. Waardoor de omloopsnelheid van het totale vermogen stijgt van 0,57 naar 0,61. De rentabiliteit stijgt van 25%naar 28%. Het advies is dan ook om de € 100.000 uit te keren of te investeren in uitbreiding van De Computerwinkel. Niks doen, het geld op de bank laten staan, gaat ten koste van de rentabiliteit.

Rentabiliteit na efficiencyslagen

De eigenaar van De Computerwinkel heeft de vier bovenstaande adviezen ter harte genomen en heeft de adviezen in het afgelopen jaar doorgevoerd. Onderstaande Du-Pont-schema laat zien dat De Computerwinkel de rentabiliteit heeft weten te verhogen van 25% naar 38%.

Conclusie Du-Pont-schema

Met het rekenvoorbeeld wordt op eenvoudige wijze duidelijk wat het effect is van het verhogen van de omloopsnelheid van de voorraden, liquide middelen of debiteuren op de rentabiliteit. Maar ook het effect van besparingen op de kosten kun je met het Du-Pont-schema doorrekenen. Het Du-Pont-schema is een goed instrument om de winstgevendheid van een organisatie te doorgronden. En het geeft daarmee meteen concrete handvatten aan welke 'knoppen' je kunt draaien om de rentabiliteit verder te verhogen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Liquiditeit
Liquiditeit is net iets anders, dit vertelt iets over hoeveel geld een bedrijf cash in kas heeft (of op hele korte termijn aan kan komen).

Het verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit kan erin zitten dat je als bedrijf een heel hoog eigen vermogen kan hebben (dus veel winsten en geld wat uit het bedrijf zelf is gekomen in plaats van bij leningen) maar weinig liquiditeit. Op die manier kunnen dit soort bedrijven dus toch failliet gaan omdat je op korte termijn niet genoeg geld in kas hebt om aan je verplichtingen te voldoen.

En nu jij, een oefenopgave!
Stel dat ik €300.000 winst in het bedrijf heb, €50.000 eigen vermogen voordat de huidige winst hieraan is toegevoegd en €200.000 aan schulden. Wat is mijn solvabiliteit volgens beide methoden die in dit artikel zijn uitgelegd?

​

​

​
Deze uitleg is geschreven door Jim.

# data[].attributes.attachment_link.title
Solvabiliteit en liquiditeit - Mr. Chadd Academy

# data[].attributes.attachment_link.description
Liquiditeit Liquiditeit is net iets anders, dit vertelt iets over hoeveel geld een bedrijf cash in kas heeft (of op hele korte termijn aan kan komen). Het verschil tussen liquiditeit en solvabiliteit kan erin zitten dat je als bedrijf een heel hoog eigen vermogen kan hebben (dus veel winsten en geld wat uit het bedrijf zelf is gekomen in plaats van bij leningen) maar weinig liquiditeit.

# data[].attributes.body
Hoe werken reserves door in de boekhouding?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het eigen vermogen is een restpost van de activa en het vreemd vermogen. De omvang van het eigen vermogen moet blijken uit de jaarrekening van de onderneming.

Inhoudsopgave [verbergen]

? min. leestijd | ? woorden

Er is geen echte definitie van het eigen vermogen. Het wordt als een restpost gezien van de afzonderlijke activa minus het vreemd vermogen. Het eigen vermogen is het deel dat overblijft als je al schulden, voorzieningen en overlopende posten aftrekt.

Het is niet de bedoeling dat het eigen vermogen de waarde van de onderneming vertegenwoordigd, omdat het vermogen slechts te bepalen is door de waardering van de activa en het vreemd vermogen.

Eigenaren/aandeelhouders willen weten welk rendement hun inleg oplevert. De rentabiliteit eigen vermogen berekent dit rendement.

Balansposten aan de passivazijde

De balansposten die aan de passivazijde van de balans staan zijn:

Onderverdeling van het eigen vermogen

Eigen vermogen staat credit op de balans. Volgens de wet moet deze post als volgt worden onderverdeeld (art. 373 lid 1 BW 2):

Aandelenkapitaal (geplaatst of gestort)

Agioreserve

Herwaarderingsreserve

Andere wettelijke reserves

Statutaire reserves

Overige reserves

Niet-verdeelde winsten

Aandelenkapitaal

Het aandelenkapitaal is het in aandelen verdeelde kapitaal van een BV of NV. Aandelen zijn de gedeelten waarin het maatschappelijk kapitaal volgens de statuten is verdeeld (art. 79 lid 1 BW 2).

Aandeelhouders zijn belanghebbenden van de jaarrekening.

Maatschappelijk aandelenkapitaal

Het maatschappelijk aandelenkapitaal is het kapitaal dat de onderneming maximaal kan plaatsen volgens de statuten. Het geplaatste kapitaal is het deel van het maatschappelijk kapitaal dat is uitgegeven. Een BV is niet verplicht om maatschappelijk kapitaal te hebben.

Gestorte aandelenkapitaal: gestort en opgevraagd

Het gestorte kapitaal is het deel van het geplaatste kapitaal waarop aandeelhouders hebben gestort. Het opgevraagd kapitaal is onderdeel van het gestorte kapitaal, omdat dit al wel is opgevraagd bij aandeelhouders en het alleen nog niet daadwerkelijk ontvangen is.

Minimumkapitaal

Het minimumkapitaal is het kapitaal dat volgens de wet minimaal geplaatst en gestort moet zijn. Het minimumkapitaal bij een NV bedraagt €45.000. Een BV heeft geen verplicht minimumkapitaal.

Garantievermogen

Het garantievermogen is het vermogen dat langdurig in de onderneming blijft en is achtergesteld bij externe schuldeisers. Het garantievermogen is het eigen vermogen en het achtergestelde deel van het vreemd vermogen.

Achtergesteld vermogen zijn de schulden die zijn achtergesteld bij andere schuldeisers. Dit achtergesteld vermogen behoort eigenlijk tot het risicodragend vermogen van de onderneming.

Het garantievermogen blijkt niet uit de balans, maar wordt vaak vermeld in de toelichting.

Kapitaalbescherming

Kapitaalbescherming is de bescherming van het kapitaal van een onderneming. Doordat het kapitaal beschermt wordt door wettelijke regels, kan de onderneming bijvoorbeeld niet onbeperkt uitkeringen doen aan aandeelhouders.

Als een onderneming dividend wil uitkeren of eigen aandelen wil inkopen, moet er voldoende ruimte zijn binnen het eigen vermogen (art. 105, 216, 98 en 208 BW 2). Bij de kapitaalbescherming is het niet-uitkeerbare deel van het eigen vermogen van belang.

Niet-uitkeerbare / gebonden deel van het eigen vermogen

Het niet-uitkeerbare, gebonden deel van het eigen vermogen bestaat uit het aandelenkapitaal, statutaire reserves en wettelijke reserves. Omdat een BV geen verplicht aandelenkapitaal heeft, behoort dit bij een BV tot het vrije deel.

De uitkeerbare, vrije deel van het eigen vermogen bestaat uit de agioreserve en de overige reserves.

Balanstest bij dividenduitkering of inkoop van aandelen

De balanstest is de test die vaststeld of er voldoende vrije ruimte binnen het eigen vermogen is, om een uitkering of inkoop van eigen aandelen te doen.

Als een onderneming wettelijke of statutaire reserves heeft, moet een balanstest worden gedaan. Als er geen gebonden reserves zijn, dan hoeft er geen balanstest plaats te vinden en mag het eigen vermogen zelfs negatief worden door een uitkering. Uiteraard mag de continuïteit van de onderneming niet in gevaar komen.

Als een onderneming wel wettelijke en/of statutaire reserves heeft, dan moet een balanstest worden uitgevoerd om uitkeringen aan aandeelhouders te kunnen doen. De uitkering is maximaal het vrije deel van het eigen vermogen.

Als de balanstest negatief is en er toch een uitkering heeft plaatsgevonden, dan kan het geld worden teruggevorderd.

Alle uitkeringen moeten ook voldoen aan de uitkeringstest.

Uitkeringstest bij dividenduitkering of inkoop van aandelen

De uitkeringstest is de beoordeling van het bestuur of de onderneming, na de voorgestelde uitkering, haar opeisbare schulden kan blijven betalen. Als bestuurders op het moment van de uitkering weet of redelijkerwijs kan weten dat de onderneming haar schulden niet meer kan betalen, moeten zij geen goedkeuring geven (art. 216 BW 2). Bij een BV is een goedkeuring van het bestuur verplicht.

Bestuurders kunnen aansprakelijk worden gesteld als blijkt dat de onderneming de schulden niet meer kan betalen, na het doen van een uitkering aan aandeelhouders.

Het bestuur moet bij de beoordeling alle mogelijke factoren meenemen, zoals de liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit. Hierbij moet het bestuur ongeveer een jaar vooruit kijken, maar dat kan ook langer nodig zijn. Als er bijvoorbeeld na een jaar een grote schuld afgelost moet worden, moet er op dat moment wel voldoende geld aanwezig zijn.

Ook van belang zijn toekomstige kasstromen, de ontwikkeling van de omzet en het resultaat, verwachte investeringen, enzovoorts. Al met al wordt het aanbevolen om een gedetailleerde prognose op te stellen van de geldstromen in de komende perioden.

Geplaatste, gestorte en opgevraagde aandelenkapitaal;

Het geplaatste aandelenkapitaal is de eerste post van het eigen vermogen (art. 373 lid 1 BW 2). Als het geplaatste kapitaal niet volledig is volgestort, dan wordt het gestorte aandelenkapitaal vermeld. Als ook het gestorte deel nog niet is ontvangen, wordt ook het opgevraagde aandelenkapitaal vermeld.

Aandelenkapitaal verminderen door intrekking of afstempeling

Aandelenkapitaal kan verminderd worden door intrekking of afstempeling. Het verminderen van aandelenkapitaal moet door de algemene vergadering van aandeelhouders goedgekeurd worden. Ook moet de onderneming kunnen aantonen dat het aan haar opeisbare schulden kan blijven voldoen.

Intrekking van aandelen kan als de BV of NV de aandelen zelf houdt of als het één bepaalde soort aandelen betreft. Het bedrag dat de aandeelhouders op de aandelen hebben gestort, wordt bij intrekking terugbetaald.

Intrekking van aandelen volgt vaak op de inkoop van eigen aandelen. Bij intrekking wordt het geplaatste aandelenkapitaal verminderd met de nominale waarde. De overige reserves worden met hetzelfde bedrag verhoogd. Het eigen vermogen van de onderneming wijzigt dus niet door deze boeking. De overige reserves zijn vrij uitkeerbaar, in tegenstelling tot het aandelenkapitaal. Als er bij intrekking een terugbetaling plaatsvindt, dan wordt dit in mindering gebracht op de overige reserves.

Afstempeling van aandelen is het verlagen van de nominale waarde van de aandelen. Er is bij afstempeling van aandelen geen sprake van terugbetaling aan de aandeelhouders.

Bij afstempeling van aandelen wordt de nominale waarde van de aandelen verminderd, waarbij de agioreserve of de overige reserves met hetzelfde bedrag toenemen. Het eigen vermogen wijzigt dus niet door deze boeking, maar de overige reserves nemen wel toe.

Inkoop van eigen aandelen

Bij inkoop van eigen aandelen koopt de onderneming de uitgegeven aandelen terug van haar aandeelhouders. Deze ingekochte aandelen blijven gewoon bestaan en zijn onderdeel van het geplaatste aandelenkapitaal.

Het kapitaal mag niet verminderd worden met het bdrag van de eigen aandelen die de onderneming zelf houdt (art. 373 lid 3 BW 2). Ook mogen deze ingekochte aandelen niet als investering debet op de balans worden geboekt (art. 385 lid 5 BW 2).

De prijs die is betaald voor de inkoop van eigen aandelen moet in mindering worden gebracht op het eigen vermogen, dus op de overige reserves of andere vrije reserves.

Als de ingekochte eigen aandelen op een later moment weer verkocht worden, moet de opbrengst weer ten gunste van het eigen vermogen worden geboekt. De opbrengst moet worden geboekt op dezelfde reserve als de inkoop destijds is geboekt.

Agioreserve

Agio is het bedrag dat boven de nominale waarde op de aandelen is gestort. Boven de nominale waarde wordt ook wel boven pari genoemd. De agioreserve is een vrije reserve die uitkeerbaar is. Agio kan ook worden omgezet in aandelenkapitaal.

Agio zijn dus alle stortingen van aandeelhouders, zonder dat daarvoor aandelen worden uitgegeven. Dit zijn informele kapitaalstortingen, omdat ze niet wettelijk geregeld zijn. Hierbij valt te denken aan stortingen die een aandeelhouder doet om verliezen weg te poetsen, of wanneer een aandeelhouder een lening kwijtscheldt.

Herwaarderingsreserve

Een herwaarderingsreserve wordt gevormd voor activa die op actuele waarde gewaardeerd worden, en waarvoor de onderneming de waardevermeerdering niet als resultaat boekt (art. 390 lid 1 BW 2).

De herwaarderingsreserve is een wettelijke reserve. De winst die geboekt wordt bij de herwaardering, is ongerealiseerde winst. Het activum is namelijk niet verkocht, maar enkel op de hogere actuele waarde gewaardeerd. Door het vormen van de niet-vrij uitkeerbare herwaarderingsreserve voorkom je dat de aandeelhouder deze ongerealiseerde winst als dividend kan opeisen.

Als de waardevermeerdering bij herwaardering wel als winst in de resultatenrekening geboekt wordt, dan is het vormen van een herwaarderingsreserve afhankelijk van het feit of er wel of geen frequente marktnotering is.

Als er een frequente marktnotering voor het activum bestaat, dan mag geen herwaarderingsreserve gevormd worden. Het activum kan dan namelijk op elk moment tegen een bekende prijs op een liquide markt verkocht worden. Het gaat dan om een homogeen goed waarvan de prijs algemeen bekend is en kopers en verkopers op elk moment bereid zijn om een transactie uit te voeren. Het komt erop neer dat het activum nagenoeg altijd snel en eenvoudig verkocht kan worden.

Als er geen frequente marktnotering bestaat, dan mag een herwaarderingsreserve gevormd worden bij het herwaarderen van een activum naar actuele waarde.

Latente belastingverplichting en de herwaarderingsreserve

Een herwaarderingsreserve mag verminderd worden met de latente belastingverplichting (art. 390 lid 1 BW 2). Als een activum een hogere actuele waarde heeft dan in de boeken staat, dan is er een toekomstige winst en dus ook een toekomstige belastingverplichting.

De journaalpost van de herwaardering met een latente belastingverplichting is als volgt:

Als er vervolgens wordt afgeschreven op het activum, dan moet ook de herwaarderingsreserve met dit bedrag verminderd worden. Dit deel van de herwaardering is dan namelijk gerealiseerd. Ook als het activum verkocht wordt, moet je de herwaarderingsreserve laten vrijvallen.

Ook kan het voorkomen dat op een later moment een waardevermindering van het activum optreedt. Dan moet deze waardevermindering weer ten laste van de herwaarderingsreserve worden gebracht (art. 387 lid 4 BW 2).

Een herwaarderingsreserve mag nooit negatief zijn. Als de waardevermindering groter is dan de reserve, dan moet het restant als verlies in de resultatenrekening geboekt worden.

Andere wettelijke reserves

Wettelijke reserves zijn niet vrij uitkeerbaar en daarmee gebonden vermogen van de onderneming. Hierdoor wordt het kapitaal beschermd tegen onwenselijke uitkeringen aan aandeelhouders.

Wettelijke reserves zijn onder te verdelen in de volgende balansposten (art. 373 lid 4 BW 2):

Herwaarderingsreserve

Reserve inbreng in natura: als er niet in geld op de aandelen is gestort en er geen accountantsverklaring verstrekt is bij de storting in natura.

Reserve leningen ter financiering van de aankoop van eigen aandelen

Reserve immateriële vaste activa: als kosten voor de oprichting van de onderneming, uitgifte van aandelen of kosten van ontwikkeling worden geactiveerd op de balans.

Reserve deelnemingen: als een deelneming winst maakt, maar deze nog niet als dividend uitkeert, en je deze uitkering niet zonder beperking kan bewerkstelligen.

Reserve omrekeningsverschillen: als de waarde van een deelneming verandert door omrekening van vreemde valuta.

De meeste van de hierboven genoemde wettelijke reserves kunnen niet negatief zijn, behalve de reserve omrekeningsverschillen. Wettelijke reserves moeten individueel bepaald worden, en niet collectief.

Een wettelijke reserve wordt gevormd uit de vrije reserves, agioreserve of het resultaat over het boekjaar. Een vrijval van een wettelijke reserve wordt overgeboekt naar de overige reserves.

Wettelijke reserve kosten van ontwikkeling

Als kosten van ontwikkeling op de balans worden geactiveerd, dan moet een wettelijke reserve voor kosten van ontwikkeling worden gevormd (art. 365 lid 2 BW 2). Deze reserve is even groot als de geactiveerde kosten aan de activazijde.

De definitie van ontwikkeling is de toepassing van kennis verkregen door onderzoek of op andere wijze, leidend tot een plan of ontwerp voor de productie van nieuwe of substantieel verbeterde materialen, apparaten, producten, processen, systemen of diensten, voorafgaand aan het begin van de commerciële productie of het gebruik.

Kosten die gemaakt worden voor de ontwikkeling van software mogen geactiveerd worden. Voor deze kosten moet een wettelijke reserve kosten van ontwikkeling worden gevormd. Het gaat dan niet om de aanschafkosten van standaard software, maar maatwerk dat specifiek voor de onderneming ontwikkeld wordt.

Wettelijke reserve deelnemingen

De wettelijke reserve deelnemingen wordt gevormd voor de rechtstreekse vermogensmutaties en de resultaten van de deelneming. Deze mutaties moet je volgens de vermogensmutatiemethode (art. 389 lid 6 BW 2) ook verwerken in je post deelnemingen.

Als het eigen vermogen van de deelneming hoger wordt door winst, dan moet ook jij de waarde van de deelneming verhogen en winst boeken. Omdat je deze winst nog niet daadwerkelijk als geld ontvangen hebt, moet er een wettelijke reserve deelneming gevormd worden (die niet vrij uitkeerbaar is).

Als je vervolgens dividend van je deelneming ontvangt, moet je de wettelijke reserve deelnemingen met dit bedrag verminderen.

In het geval dat je een meerdereheid van de stemrechten in de algemene vergadering van aandeelhouders hebt, dan kun je de ontvangst van het dividend zonder beperking bewerkstelligen. Daarom hoef je in dat geval geen wettelijke reserve deelnemingen te vormen.

Wettelijke reserve omrekeningsverschillen vreemde valuta

Het eigen vermogen van een deelneming in het buitenland kan in vreemde valuta gewaardeerd zijn, evenals de resultaten van die deelneming in het buitenland. Op de balans van jouw onderneming moet je deze deelneming echter waarderen in euro's. Voor het omrekeningsverschil moet je een wettelijke reserve vormen, omdat je deze winst of verlies niet daadwerkelijk ontvangen of betaald hebt.

Statutaire reserves

Statutaire reserves moeten op basis van de statuten worden gevormd. De statuten worden voor het eerst opgesteld bij oprichting van de onderneming, en kunnen nadien in bijzondere gevallen gewijzigd worden.

Bij oprichting of op een later moment kunnen bestuurders ervoor kiezen om een bepaald deel van het eigen vermogen voor ongewenste uitkeringen te behoeden. Door een verplichte reserve in de statuten op te nemen, is dit deel van het kapitaal niet vrij uitkeerbaar en dus beschermd.

Als bij een statutenwijziging de statutaire reserve verdwijnt, moet deze overgeboekt worden naar de overige reserves.

Overige reserves

Overige reserves zijn vrij uitkeerbaar aan aandeelhouders. Overige reserves zijn alle andere reserves, behalve de wettelijke en statutaire reserves.

Overige reserves worden gevormd door bijvoorbeeld de resultaten van de onderneming. Indien je veel of grote verliezen lijdt, kunnen de overige reserves negatief worden.

Niet-verdeelde winsten

De post niet-verdeelde winsten zijn de resultaten van de onderneming over de boekjaren, waarover de aandeelhouders nog niet beslist hebben (art. 373 lid 1g BW 2). De aandeelhouders kunnen tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders besluiten om het resultaat aan de overige reserves toe te voegen, of als dividend uit te keren.

Het is toegestaan om de voorgenomen resultaatbestemming alvast in de balans te verwerken. Daarbij wordt dus het resultaat alvast aan de overige reserves toegevoegd en is er geen post niet-verdeelde winsten. Het moet wel vermeld worden dat het om de balans na resultaatbestemming gaat.

Bij het voornemen om het resultaat als dividend uit te keren, zijn er drie mogelijkheden om dit te boeken:

niet afzonderlijk verwerken in de balans, maar toelichten (balans vóór resultaatbestemming).

op de balans verwerken onder het eigen vermogen (balans ná resultaatbestemming).

op de balans verwerken als schuld (balans ná resultaatbestemming).

Rechtstreekse vermogensmutaties in het eigen vermogen

Rechtstreekse vermogensmutaties hebben te maken met de financiële relatie met de aandeelhouders van de onderneming. Alle andere mutaties van het eigen vermogen lopen via de resultatenrekening.

Voorbeelden van rechtstreekse vermogensmutaties in het eigen vermogen zijn:

Plaatsing van aandelen of verkoop van ingekochte eigen aandelen

Verminderingen door inkoop van, of door terugbetaling op aandelen

Omrekening van het aandelenkapitaal in vreemde valuta

Afstempeling van aandelen

Dividenduitkeringen

Informele kapitaalstortingen en -onttrekkingen

Uitkomsten van stelselwijzigingen

Herstellen van materiële fouten

Mutatieoverzicht bij eigen vermogen

Er moet een overzicht van het eigen vermogen gemaakt worden van de stand aan het begin en eind van het jaar van elk onderdeel (art. 378 lid 1 BW 2) en per soort aandeel (art. 378 lid 2 BW 2). Daarin moeten alle mutaties staan.

In het beste boekhoudprogramma kun je het eigen vermogen eenvoudig boeken en een overzicht opvragen.
Volgende artikel "
Veel gestelde vragen over het eigen vermogen (FAQ)

Deel 'Eigen vermogen - aandelenkapitaal en reserves'

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Het eigen vermogen is een restpost van de activa en het vreemd vermogen. De omvang van het eigen vermogen blijkt uit de jaarrekening.

Steun deze gratis website over online boekhouden en administratie

Waardeer je de informatie op deze website? Wil je dat deze site over online boekhouden en administratie gratis blijft? Ik, Patrick, ben een gewone burger die dit allemaal vrijwillig doet en kan daarom jouw hulp van harte gebruiken door:

het delen van pagina's en nieuws op je social media-accounts.

de social media-pagina's van deze website te liken en volgen.

een donatie te doen.

een boekhoudprogramma gratis te proberen via links en banners van deze website.

Alvast heel erg bedankt!

# data[].attributes.attachment_link.title
Eigen vermogen - aandelenkapitaal en reserves

# data[].attributes.attachment_link.description
Het eigen vermogen is een restpost van de activa en het vreemd vermogen. De omvang van het eigen vermogen moet blijken uit de jaarrekening van de onderneming. Inhoudsopgave [verbergen] ? min. leestijd | ? woorden Er is geen echte definitie van het eigen vermogen.

# data[].attributes.body
Welke wettelijke reserves moeten NV's aanhouden?

# data[].attributes.headline
Opgaven uit het examen bedrijfseconomie vwo

# data[].attributes.subject
Opgaven uit het examen bedrijfseconomie vwo

# data[].attributes.body
In jullie (oude)M&O programma en de een goede oefening voor SE 3 vormen de opgaven 1, 3, 4 en 6 een goede oefening voor het laatste SE in maart

# data[].attributes.headline
Opgaven uit het examen bedrijfseconomie vwo

# data[].attributes.subject
Opgaven uit het examen bedrijfseconomie vwo

# data[].attributes.body
In jullie (oude)M&O programma en de een goede oefening voor SE 3 vormen de opgaven 1, 3, 4 en 6 een goede oefening voor het laatste SE in maart

# data[].attributes.body
rendement berekenen bij aandeeluitgifte

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Onder effecten verstaan we verhandelbare waardepapieren zoals aandelen, obligaties, schatkistpapier, pandbrieven en opties.

Het beleggen in effecten kan worden beschouwd als een normale investeringsbeslissing waarbij de belegger ernaar streeft om gegeven een aanvaardbare risicograad - een zo hoog mogelijk rendement te behalen.

In dit verband kan worden verwezen naar de netto contante waarde en de interne rentabiliteit van investeringsprojecten.

Ofschoon het in de praktijk niet altijd eenvoudig is om tot een eenduidige methode van rendementsberekening voor effecten te komen, blijkt de volgende algemene vergelijking in veel gevallen toepasbaar:

of in termen van interne rentabiliteit:

waarbij:

De algemene vergelijking kan in twee richtingen worden uitgezet:

Vanuit het verleden naar het heden
In dit geval zijn alle parameters ten behoeve van de berekening van het rendement i bekend en spreken we van een gerealiseerd of behaald rendement.

Vanuit het heden naar de toekomst
In dit tweede geval staan we voor de beslissing om te beleggen in effecten, gegeven de aankoopprijs (E) en de verwachtingen ten aanzien van de overige parameters (D₁tot en met Dn en An).
Op basis hiervan kunnen we het te verwachten rendement bepalen.

In aansluiting op de algemene vergelijking kunnen we bij de berekening van het rendement op effecten gebruikmaken van de functie IR.SCHEMA( waarden;data;schatting).

Deze vergelijking heeft onder Excel de volgende gedaante:

met:

In deze vergelijking wordt standaard uitgegaan van 365 rentedagen per jaar.

Dit kan enigszins afwijken van specifiek op waardepapieren gerichte Excel-functies waarbij gebruikgemaakt kan worden van een afwijkend datumschema (in de vorm van het argument soort-jaar).

Deze functies, die specifiek op vastrentende waardepapieren betrekking hebben, behandelen we ook nog uitgebreid.

Een aandeel is een eigendomsbewijs in een besloten of naamloze vennootschap. Een aandeelhouder ontvangt als vergoeding geen rente maar dividend. Beleggen in aandelen is risicovol en dividenduitkeringen en koersontwikkelingen zijn daarbij onzekere elementen voor de aandeelhouder.

De aantrekkelijke keerzijde hiervan is dat met aandelen gemiddeld hogere rendementen zijn te behalen dan met andere minder risicovolle beleggingsvormen, zoals obligaties.

De prijsvorming van aandelen is afhankelijk van meerdere factoren. Volgens algemeen aanvaarde theorieën is de koers van een aandeel gelijk aan de contante waarde van de verwachte dividenduitkeringen en de waarde bij verkoop.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rendementsberekeningen bij aandelen: te verwachten rendement

# data[].attributes.attachment_link.description
Onder effecten verstaan we verhandelbare waardepapieren zoals aandelen, obligaties, schatkistpapier, pandbrieven en opties. Het beleggen in effecten kan worden beschouwd als een normale investeringsbeslissing waarbij de belegger ernaar streeft om gegeven een aanvaardbare risicograad - een zo hoog mogelijk rendement te behalen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
aan de orde komt oa. : maatschappelijk aandelenvermogen, geplaatst aandelenvermogen, reserves, verschillende waarde van een aandeel (beurs-, intrinsiek-, nominale waarde)

Download Eigenvermogen

Download EV_bij_NV(digischool)

Videouitleg

Balans van een BV/NV

De balans van de BV wijkt nogal af van die van de persoonlijke ondernemingsvormen. In de statuten (regels van de onderneming) staat aangegeven hoeveel kapitaal (aandelen) de BV maximaal mag uitgeven. Echter dat wil niet zeggen dat het gehele vermogen al direct wordt geplaatst en betaald.

Het eigen vermogen van een BV of NV bestaat uit:

- Maatschappelijk vermogen: het maximum vermogen (aantal aandelen) dat volgens de statuten uitgegeven mag worden.

- Aandelen in portefeuille: deel van het vermogen (aandelen) dat nog niet uitgegeven wordt. Aandelen in portefeuille staat op de balans tegen de nominale waarde. Deze moet in mindering gebracht worden op het maatschappelijke vermogen om het geplaatste aandelenvermogen te berekenen. Dit is wat je echt uitgegeven hebt aan aandelenvermogen en telt mee bij het eigen vermogen.

- Winstreserve: dat deel van de winst wat niet uitgekeerd wordt maar als eigen vermogen op de balans staat. Hiermee kun je verliezen afboeken, nieuwe investeringen doen of vreemd vermogen vervangen door eigen vermogen;

- Agioreserve: de winst die gemaakt wordt op de verkoop van aandelen.

De nominale waarde is de oorspronkelijke waarde van een aandeel.

Het uitgeven van aandelen gaat als volgt:

Eerst worden er door de oprichters bepaald hoeveel zij maximaal willen hebben aan aandelenvermogen. Samen met de notaris laten zij dat vastleggen.

In dit geval hebben ze laten vastleggen dat ze € 300.000 maximaal aan aandelen willen hebben verdeeld in 30.000 aandelen van €10 nominaal.

De nominale waarde is de waarde die op het aandeel gedrukt staat.

De uitgegeven waarde kan hoger zijn dan de waarde die op het aandeel staat. Omdat de waarde van een aandeel ook afhankelijk is van de verwachte winst kan het steeds veranderen. Daarom laten ze een vaste prijs op het aandeel drukken. De echte prijs die ze dan voor een aandeel krijgen kan hoger zijn. De waarde van een aandeel is in het voorbeeld €11.In dit geval is de waarde dus €1 hoger per aandeel. Het verschil tussen de €11 en €10 noemen we de agio.

Agio is Latijn voor extra waarde .

Daarna worden de aandelen gedrukt bij een drukker.

Als de gedrukte aandelen bij de onderneming komen worden ze in de kluis gelegd.

Als er 2 eigenaren zijn die elk 110.000 euro aan aandelen in de BV stoppen gebeurt het volgende:

Er komt 2 x 110.000 = 220.000 aan geld per bank binnen en er gaat 2 x 10.000 aandelen van €10 (=€200.000) uit aan aandelen die in de kluis of portefeuille liggen.

In dit geval heb je een agio van 20.000 stuks x 1 = 20.000.

Met het bankgeld kunnen allerlei bezittingen gekocht worden dus dat bedrag zal na verloop van tijd niet meet direct terug te vinden zijn op de balans.

De gedeeltelijke balans van een BV kan ook op onderstaande wijze worden opgesteld (staffelvorm)

Verklaring:

Maatschappelijk aandelenvermogen € 300.000,-

- aandelen in portefeuille € 100.000,-

Geplaatst aandelenkapitaal € 200.000,-

Over dit geplaatst en gestort kapitaal wordt dividend ( = de uitkering aan de aandeelhouders) berekend. Dit is het maatschappelijke vermogen dat feitelijk in de onderneming is geïnvesteerd.

Het eigen vermogen van de onderneming bestaat nu o.a. uit 200.000 geplaatst aandelen kapitaal.

Geplaatst betekent dat de eigenaren de aandelen gekocht en in het bezit hebben.

De nominale waarde is de waarde die op het aandeel gedrukt staat.

De uitgegeven waarde kan hoger zijn dan de waarde die op het aandeel staat. Omdat de waarde van een aandeel ook afhankelijk is van de verwachte winst kan het steeds veranderen. Daarom laten ze een vaste prijs op het aandeel drukken. De echte prijs die ze dan voor een aandeel krijgen kan hoger zijn. De waarde van een aandeel is in het voorbeeld €11.In dit geval is de waarde dus €1 hoger per aandeel. Het verschil tussen de €11 en €10 noemen we de agio.

Agio is Latijn voor extra waarde .

De winst die wordt gemaakt op de verkoop van eigen aandelen noemen we agio. Verlies op de verkoop van aandelen noemen we disagio.

De oorspronkelijke waarde die aangegeven staat op het aandeel noemen we de nominale waarde. Verkoop je een aandeel boven de nominale waarde dan ontstaat er een winst op de verkoop van het aandeel, de agio. Deze agio wordt toegevoegd aan de agioreserve.

Een BV kan niet de exacte waarde op het aandeel zetten, want deze verandert met de minuut.
Voorbeeld
Gegeven is onderstaande balans:

- Het maatschappelijk vermogen bestaat uit 2.000 aandelen van € 100 nominaal per aandeel;

- Van de aandelen in portefeuille worden er 200 verkocht voor € 110 per aandeel en betaald per bank;

Gevraagd: maak de nieuwe gedeeltelijke balans:

Uitwerking

Verklaring

- Het maatschappelijk aandelenvermogen verandert niet;

- Aandelen in portefeuille vermindert met 200 x € 100 (nominaal): € 20.000

- het geplaatst en gestort vermogen wordt dan € 120.000,-

- Aandelen worden verkocht voor € 110,-, dit is € 10,- boven de nominale waarde, dit is je agio.
De Agioreserve wordt verhoogd met 200 x € 10 = € 2.000,-

- De aandelen worden betaald, de bank wordt met 200 x € 110 =

€ 22.000 verhoogt.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
hieronder staat uitleg over het eigen vermogen van een nv of bv.aan de orde komt oa. : maatschappelijk aandelenvermogen

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
verschillende waarde van een aandeel (beurs-

# data[].attributes.attachment_link.description
aan de orde komt oa. : maatschappelijk aandelenvermogen, geplaatst aandelenvermogen, reserves, verschillende waarde van een aandeel (beurs-, intrinsiek-, nominale waarde) Download Eigenvermogen Download EV_bij_NV(digischool) Videouitleg Balans van een BV/NV De balans van de BV wijkt nogal af van die van de persoonlijke ondernemingsvormen.