# data[].attributes.headline
Toolkit oefenkansen Nederlands: ouders betrekken en versterken

# data[].attributes.subject
Toolkit oefenkansen Nederlands: ouders betrekken en versterken

# data[].attributes.body
Deze toolkit geeft inspiratie, praktische tips en ondersteuning aan secundaire scholen die een oefenkans Nederlands willen opstarten voor ouders. In een oefenkans Nederlands worden zoveel mogelijk spreekkansen gecreëerd, zodat deelnemers de kans krijgen om het Nederlands actief te oefenen. De toolkit is overigens ook perfect bruikbaar voor basisscholen die met oefenkansen Nederlands aan de slag willen.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Auteurs Sofie Verbrugghen en Steven Delarue (Onderwijscentrum Gent)

# data[].attributes.attachment_link.title
Toolkit oefenkansen Nederlands: ouders betrekken en versterken - Meertaligheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze toolkit biedt praktische tips en ondersteuning aan secundaire en basisscholen die een oefenkans Nederlands voor ouders willen opstarten.

# data[].attributes.headline
Samenwerken met meertalige ouders (Videoroute meertaligheid)

# data[].attributes.subject
Samenwerken met meertalige ouders (Videoroute meertaligheid)

# data[].attributes.body
Tijdens de volledige schoolloopbaan is het waardevol dat thuis en school met elkaar in verbinding staan en goed op elkaar afgestemd zijn. Als er thuis (ook) andere talen gesproken worden dan de schooltaal, kan dat veel vragen oproepen, zowel bij de ouders als bij de school. Welke talen worden er thuis gesproken? Hoe kunnen ouders vanuit een andere taal de (taal)ontwikkeling van hun kind stimuleren? Hoe blijven ouders en school met elkaar verbonden als er een taalbarrière is? In dit onderdeel van de videoroute bekijken we voorbeelden van hoe verschillende scholen de samenwerking met meertalige ouders optimaliseren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wil je meertaligheid effectief inzetten in je school of klas? Dan biedt de Videoroute meertaligheid van Onderwijscentrum Gent en Drongo inspirerende video's met gespreksleidraden om schoolteams en directies te ondersteunen.

In de video's zie je niet alleen concrete praktijkvoorbeelden en tips, maar hoor je leraren en directies ook vertellen over hoe zij op hun school aan de slag zijn gegaan met meertaligheid. Er is veel aandacht voor de zoektocht naar een visie op meertaligheid, de dilemma's en de aha-ervaringen, de kleine successen en de ingrepen die zo'n visie concreet kunnen maken. Elke video zoomt in op een specifiek thema: spreekkansen creëren in meertalige klassen, technieken en materialen in de meertalige klas, samenwerken met meertalige ouders, de stem van de leerling en werken aan een schoolbrede visie op meertaligheid.

Ontdek de verschillende video's

Intro: thuistalen als rijke bron

Deze video presenteert de visie die ten grondslag ligt aan alle video's in de Videoroute meertaligheid: de thuistalen van leerlingen zijn een rijke bron bij het leren, die op diverse manieren kan worden ingezet in kwaliteitsvol onderwijs voor alle leerlingen. Er is bij deze video geen aparte gespreksleidraad ontwikkeld: de video is bedoeld als een warmmaker om het onderwerp meertaligheid dieper te verkennen.

Werken aan een schoolbrede visie op meertaligheid

Deze video en gespreksleidraad zijn bedoeld om het gesprek binnen teams en directies te ondersteunen wat betreft het belang van een schoolbrede visie op meertaligheid. In dit onderdeel van de videoroute laten we zien hoe enkele scholen dit in de praktijk hebben aangepakt, waarbij de video uiteenvalt in drie hoofdstukken of onderdelen:

Waarom is een schoolbrede visie nodig?

Hoe kan die visie eruitzien?

Hoe kom je als school tot een schoolbrede visie?

Open de gespreksleidraad.
Meer info?

Heb je vragen over de Videoroute meertaligheid of wil je er concreet mee aan de slag en kun je daar nog wat ondersteuning bij gebruiken? Neem dan contact met ons op!

De videoroute is gemaakt voor schoolteams en directies uit het basisonderwijs, pedagogisch begeleiders en lerarenopleiders. Het materiaal werd in samenwerking met Drongo ontwikkeld in het kader van het project BeNeMinds (Erasmus+) en kwam tot stand met Europese steun. In het project BeNeMinds gingen 10 Gentse en 10 Nederlandse basisscholen twee jaar lang bij elkaar op bezoek om bij te leren en uit te wisselen rond meertaligheid.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Videoroute meertaligheid bestaat uit 6 video's met gespreksleidraden en een handleiding om het inzetten van de thuistaal te ondersteunen.

# data[].attributes.headline
Ik wil meertalige ouders ondersteunen (meertaligheid.be)

# data[].attributes.subject
Ik wil meertalige ouders ondersteunen (meertaligheid.be)

# data[].attributes.body
Een sterk partnerschap tussen ouders en de school kan een grote impact hebben op de taalontwikkeling van kinderen. Het is dan ook belangrijk om goed te communiceren met meertalige ouders, een vertrouwensband met hen op te bouwen en hen te ondersteunen en te versterken als het gaat om de talige ontwikkeling van hun kind, zowel in het Nederlands als in andere thuistalen. Meertalige ouders hebben immers vaak vragen over de kansen en uitdagingen van meertalig opvoeden, en als onderwijsprofessional kun je hen daarbij ondersteunen. Op deze pagina lees je hoe!

# data[].attributes.body
Een goede communicatie met ouders* levert je als school heel wat winst op. Brugfiguur Saartje deelt haar tips en tricks!

# data[].attributes.attachment_link.description
Een goede communicatie met ouders* levert je als school heel wat winst op. Brugfiguur Saartje deelt haar tips en tricks!

# data[].attributes.body
Brugfiguren werken aan een goed partnerschap tussen ouders, scholen en buurt via 7 concrete doelstellingen. Ontdek hoe ze die stap voor stap uitwerken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe werken brugfiguren aan een goed partnerschap school-gezin? Heeft jouw school recht op een brugfiguur? Een trajectbrugfiguur inschakelen?

# data[].attributes.body
Daphné Houpline is al zes jaar brugfiguur op basisschool Sint-Bavo in centrum Gent. De school telt vijfhonderd leerlingen, goed voor meer dan driehonderd gezinnen. Zij doet er alles aan om ouders nauw te betrekken bij het schoolgebeuren

# data[].attributes.body
Naar aanleiding van 10 jaar brugfiguren secundair maakten we een verhalenbundel vol eerlijke, ontroerende en hoopvolle getuigenissen uit de praktijk.

Van preventieve huisbezoeken in augustus tot hulp bij schoolfacturen, studiekeuzes, welzijn of vrije tijd – dit boekje laat zien wat brugfiguren elke dag betekenen.

# data[].attributes.body
This project was funded by the European Union.

# data[].attributes.body
Some school activities can help students recall and remember, but also help families.

Journalling difficult words, for example, helps pupils build a new language repertoire, but can also help parents or siblings.
All words that are new to pupils are written down in both the new and the native language. Siblings and parents can help or check these journals at home.

# data[].attributes.body
The importance of working together (teachers, parents, students) in creating multilingual environments via Translanguaging

# data[].attributes.attachment_link.title
Multilingualism at school is better than monolingualism. #1 Strategies at school: Translanguaging

# data[].attributes.headline
The importance of talking a mother tongue at home

# data[].attributes.subject
The importance of talking a mother tongue at home

# data[].attributes.headline
Meertalig opvoeden en de rol of hulp van de docent

# data[].attributes.subject
Meertalig opvoeden en de rol of hulp van de docent

# data[].attributes.body
In dit artikel wordt ingegaan op meertaligheid in het (basis)onderwijs en hoe leerkrachten ouders kunnen ondersteunen.
Een breed georiënteerd artikel, maar zeer inzichtelijk, toegankelijk en interessant om te lezen!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe leerkrachten ouders kunnen adviseren

Sharon Unsworth

is universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze doet onderzoek naar tweetalig opvoeden. Daarnaast presenteert ze Kletsheads, een podcast over meertaligheid.

Veel kinderen in Nederland groeien meertalig op. Een kind succesvol meertalig opvoeden gaat niet altijd vanzelf. Hoe zouden leerkrachten ouders daarbij kunnen ondersteunen? Wat zeg je wel en wat zeg je niet tegen (de ouders van) een meertalige leerling? Sharon Unsworth geeft in dit artikel adviezen met praktische handreikingen.

Als een kind meertalig opgroeit, gebruikt één ouder of gebruiken beide ouders thuis een andere taal dan het Nederlands, en leert het kind Nederlands op de kinderopvang of op school. Ook als er thuis dialect of een streektaal zoals het Limburgs gesproken wordt, is er sprake van meertaligheid.

Meertalig opgroeien heeft veel voordelen: meertalige kinderen kunnen communiceren in meerdere talen, kunnen vaak beter reflecteren op taal dan eentaligen en leren ook gemakkelijker nieuwe talen. Dit 'meertalig en multicultureel kapitaal' leidt niet alleen tot een beter carrièreperspectief, maar zorgt ook voor een betere band tussen kind en ouder. Deze voordelen gaan op voor kinderen die beide talen (goed) beheersen. Een goed ontwikkelde thuistaal heeft verder ook voordelen voor het leren van de schooltaal, want concepten en vaardigheden in de niet-Nederlandse taal kunnen overgedragen worden naar het Nederlands.

Als leerkracht voer je natuurlijk regelmatig gesprekken met ouders over de (taal)ontwikkeling van hun kind. Daar zal meertaligheid misschien al een deel van uitmaken. Welke kennis over meertaligheid is belangrijk om in je achterhoofd te houden bij zo'n gesprek? Hoe betrek je ouders bij de taalontwikkeling van het kind op school?

Onderdompelen in het Nederlands?

Het spreekt voor zich dat een goede beheersing van het Nederlands een voorwaarde is voor schoolsucces. Anderstalige kinderen die in het Nederlands nog niet taalvaardig genoeg zijn moeten dit worden. Het lijkt logisch dat de beste manier om dit proces te faciliteren is om ze in het Nederlands onder te dompelen - niet alleen op school, maar ook thuis. Onderzoek laat echter zien dat die aanpak achterhaald is. Het idee dat ontwikkeling in de ene taal ten koste gaat van de andere taal, komt door een eentalig perspectief op de wereld dat ervan uitgaat dat de twee talen in de hersenen van een meertalige gescheiden zijn.

Genoeg taalaanbod is natuurlijk belangrijk om een taal te leren, maar er bestaat geen directe een-op-een-relatie tussen hoeveel je een taal hoort en hoe snel je hem leert. Als dit wél zo was dan zou je verwachten dat meertalige kinderen - die hun 'taaltaart' in meerdere stukken moeten snijden en dus in de meeste gevallen per taal minder taalaanbod horen dan eentalige kinderen - altijd slechter zouden presteren in beide talen dan eentalige leeftijdsgenoten. Dit is niet het geval.

Niet alle taalaanbod is echter even effectief. Als ouders het Nederlands niet goed beheersen dan heeft hun input in het Nederlands minder impact (Unsworth et al., 2019). Daarnaast leidt het tot minder taalaanbod in de thuistaal waardoor een kind daar waarschijnlijk ook minder taalvaardig in wordt (en dus ook minder meertalig).

Meertaligheid leidt niet alleen tot een beter carrièreperspectief, maar zorgt ook voor een betere band tussen kind en ouder

Ouders kunnen het beste de taal spreken die zij het beste beheersen. Dit is niet alleen belangrijk voor de taalontwikkeling van het kind, maar ook voor de relatie tussen kind en ouder. Raad ouders dus aan om deze taal te blijven gebruiken, om hierin voor te lezen of - als de taal in kwestie niet geschreven wordt - verhalen te vertellen. Laat hen situaties creëren waarin het kind uitgedaagd wordt deze taal te gebruiken.

Animatie Meertaligheid

De Radboud Universiteit heeft drie korte animaties over meertaligheid ontwikkeld. De animaties zijn bedoeld om basisschoolleerlingen en hun leerkrachten kennis te laten maken met meertaligheid, maar ze kunnen ook met ouders ingezet worden om op een toegankelijke, korte en krachtige manier wat basisinformatie te delen. Vooral de tweede (Meertalig opgroeien: Hoe is dat nou eigenlijk?) en derde (Een meertalige mengelmoes in je hoofd?) clip zijn relevant. De animaties zijn beschikbaar in het Nederlands, Arabisch, Engels, Pools en Turks.

Sommige ouders zijn zelf meertalig opgevoed of beheersen een tweede taal in hoge mate. Welke taal zij dan met hun kind het beste kunnen gebruiken hangt van meerdere factoren af, waaronder de vraag wie de taal nog meer spreekt en in hoeverre de taal nodig is, bijvoorbeeld om met familie te communiceren. Bij het meertalig opvoeden is het vooral de niet-Nederlandse taal die onder druk komt te staan, zeker nadat het kind met school is begonnen, als er oudere schoolgaande broers of zussen zijn, en/of als er thuis al veel Nederlands wordt gesproken. Zelfs bij talen met een hoge status, zoals het Duits of Engels, gaat het leren van de niet-Nederlandse taal dus niet altijd vanzelf. Daarom kunnen anderstalige ouders hun inspanningen het beste op deze taal richten.

Wel of geen taalachterstand?

Meertalige kinderen hebben soms (maar zeker niet altijd) een lagere taalvaardigheid in het Nederlands dan hun eentalige klasgenoten. Vaak komt dit doordat ze nog niet genoeg zijn blootgesteld aan het Nederlands. Maar het kan ook liggen aan het feit dat ze bepaalde woorden - zeker huis-tuinen- keukentaal - alleen in hun andere taal kennen. Dit betekent echter niet dat ze een taalachterstand hebben, maar eerder een achterstand in het Nederlands. Aangezien het onderwijssysteem (helaas) vooral op eentalige kinderen is ingericht, is het natuurlijk belangrijk dat meertalige kinderen deze achterstand zo snel mogelijk inhalen. Maar dat kost tijd (voor tips hierover zie o.a. het kennisdossier Meertaligheid in het onderwijs).

Als je het vermoeden hebt dat er meer aan de hand is dan een achterstand in het Nederlands, dan is het belangrijk om ouders naar de taalontwikkeling van het kind in de andere taal te vragen. Want als een kind een taalontwikkelingsstoornis heeft, zorgt dit voor problemen in beide talen. Hier is ook een aflevering van de Kletsheads-podcast (zie kader) aan gewijd.

Kletsheads

Kletsheads is een podcast over meertalige kinderen voor ouders, leerkrachten en logopedisten, met in elke aflevering een mix van wetenschap, ervaringen en praktische tips. Sharon Unsworth is de maker en presentator van de podcast. Luisteren kan via de website ( www.kletsheadspodcast.nl) of de podcast-app op je telefoon. De podcast is ook in het Engels beschikbaar ( www.kletsheadspodcast.org), en is te vinden op social media: @kletsheadsnl (Nederlandstalig, Instagram, Facebook of Twitter) of @kletsheads (Engelstalig, Instagram, Facebook of Twitter)!

Om de Nederlandse taalontwikkeling van meertalige leerlingen te kunnen beoordelen is het cruciaal - zeker in het begin - om iets te weten over hun taalachtergrond. Een handige tool om de taalervaring van meertalige kinderen in kaart te brengen vind je bij het Q-BEx ( Quantifying Bilingual Experience) project (zie kader).

Q-BEx project

Het Q-BEx project heeft een online en gratis vragenlijst ontwikkeld die ouders thuis of samen met leerkrachten in kunnen vullen. De resultaten van die vragenlijst laten zien welke talen een kind hoort, hoeveel het deze hoort en van wie. Ook wordt zichtbaar hoe goed het kind de talen begrijpt en spreekt. Op dit moment wordt er gewerkt aan een ingekorte versie die toegespitst is op de behoeftes van scholen en leerkrachten. Meer weten? Kijk op de website ( www.q-bex. org) of neem contact op ( qbex@ru.nl).

Alle talen even waardevol

Het is belangrijk positief te reageren op meertaligheid, of de andere taal nu het Engels is of het Turks. De voordelen van meertaligheid gelden voor alle talen. De taalachtergrond zou geen invloed moeten hebben op de verwachtingen die een leerkracht van een leerling heeft. Taalwetenschappelijk gezien zijn er geen objectieve verschillen tussen talen waardoor de ene beter geschikt zou zijn om meertalig in op te voeden. Dat de ene taal een hogere status in onze samenleving heeft dan de andere, heeft vooral te maken met de economische en culturele waarde die door de samenleving aan bepaalde talen gehecht wordt (Agirdag, 2020).

De ultieme blijk van waardering voor de andere talen van meertalige kinderen is om deze op school toe te staan. Scholen met een 'alleen Nederlands'- beleid zouden dit los kunnen laten. Zo'n beleid kan er namelijk voor zorgen dat sommige ouders zich minder prettig voelen op school, omdat ze niet met hun kind mogen communiceren in hun eigen taal. Het volgende voorbeeld maakt dit gevoel duidelijk: als een Nederlander naar Japan verhuist en op school gedwongen wordt Japans te spreken met zijn kind zonder die taal goed te beheersen, dan zou dat ook heel moeilijk zijn, zo niet onmogelijk!

Tussentaalinvloed hoort erbij

Meertalige kinderen klinken soms anders dan eentalige leeftijdsgenoten doordat hun andere taal het Nederlands beïnvloedt. Ik kreeg bijvoorbeeld tijdens een oudergesprek te horen dat mijn meertalige zoon been gebruikte om de poot van een tafel aan te duiden, een 'fout' die overduidelijk tot zijn thuistaal Engels kan worden herleid, waar de poot van de tafel een leg heet. Thuis zien we dit soort tussentaalinvloed ook de andere kant op, want hij gebruikt af en toe zinsstructuren die meer Nederlands dan Engels zijn, bijvoorbeeld There come a lot of monsters in my house. Dit is niet ongrammaticaal, maar zijn eentalige nichtjes zeggen het net anders ( A lot of monsters come in my house).

Dit soort tussentaalinvloed hoort bij meertalig zijn en komt ook voor bij kinderen die beide talen goed beheersen. Om dit soort 'fouten' beter te begrijpen kan het handig zijn om kennis te nemen van een aantal basiseigenschappen van andere talen en wat de mogelijke invloed hiervan is op het Nederlands. Raadpleeg bijvoorbeeld de Moedertaal in NT2-app van de Universiteit Utrecht ( www.moedint2.nl) of luister vanaf eind januari naar het derde seizoen van de Kletsheads-podcast waarin Sterre Leufkens, de maker van deze app, meer vertelt over een aantal veel gesproken talen in Nederland.

Tot slot

Door op school begrip te tonen voor en interesse te hebben in de meertalige thuissituatie laat je ouders zien dat je de volledige identiteit van het kind belangrijk vindt, wat een positief effect kan hebben op hun betrokkenheid op school en ook op het kind zelf (Van Praag et al., 2016). Verder win je ook informatie in die cruciaal kan zijn om de (taal)ontwikkeling van meertalige leerlingen beter te begrijpen en ondersteunen. Door ouders van wetenschappelijk onderbouwd advies te voorzien, help je ze om geïnformeerde besluiten te nemen over hun taalgebruik thuis, wat - hoe tegenstrijdig dat in eerste instantie ook lijkt - positieve gevolgen kan hebben voor het schoolsucces van de kinderen. Zodoende kan de leerkracht ervoor zorgen dat alle kinderen kunnen profiteren van de kansen die een meertalige opvoeding biedt.

In de praktijk: thuistaal verbindt

We werken tijdens een taalbegeleiding met het prentenboek Wil je mijn vriendje zijn? van Eric Carle. De dierennamen spreek ik samen met moeder in op een audiodrager zodat haar 6-jarige zoon deze in de klas kan opzoeken en herhalen. Moeder spreekt het Turkse woord in en ik volg met de Nederlandse naam. Deze gezamenlijke voorbereiding voor iets wat haar kind tot steun kan zijn in de klas legt de basis voor een goed contact en vertrouwen voor de rest van de begeleiding. De thuistaal wordt helpend ingezet. Het leverde tijdens de samenwerking met de moeder mooie gesprekken op. Zo wist moeder, die al een tijdje in Nederland woont, niet meer hoe 'zeehond' in het Turks wordt uitgesproken. Ze is het in haar familie gaan navragen. Ook voor de jongen was het prettig. Zodra hij op de knop van de recorder drukte was het eerste wat hij zei "Dat is mijn moeder!" met een glimlach van oor tot oor.

Tijdens een andere taalbegeleiding blijkt de kracht van beeldtaal in combinatie met aandacht voor de thuistaal. Ik werk met een plakboek dat heen en weer gaat tussen thuis en school en dat ook door de leerkracht samen met het kind wordt bekeken. De taalactiviteiten worden als het ware in beeld gevangen. Op een van die begeleidingsmomenten lopen we langs een klassendeur met afbeeldingen van vlaggen van landen. Het meisje (5 jaar) blijft stilstaan. Ze zoekt haar eigen drie vlaggen, maar die vindt ze niet. We zijn zelf gaan zoeken met een verrassend resultaat. Heel enthousiast tekent ze in een snel tempo de mensen die bij de vlaggen horen. Ze heeft een IJslandse vader en een Argentijnse moeder. De oma's komen regelmatig logeren. Wat was ze trots op deze pagina! Deze kleine actie heeft bij het meisje een taalbewustzijn in gang gezet. Moeder vertelde dat niet lang daarna haar dochter tijdens een wandeling door het park iemand Spaans hoorde spreken en blij verrast opkeek naar haar moeder met een blik van herkenning. Ze besefte dat er verschillende talen gesproken kunnen worden. We hebben in de daaropvolgende lessen regelmatig via mijn telefoon 'Vertalen van Nederlands naar Spaans' gebruikt. Het is een kleine moeite aandacht te hebben voor de thuistaal, en met zoveel effect. Gehoord en gezien worden is ontzettend belangrijk!

Thea de Jong werkt bij het expertisecentrum van Innoord en ondersteunt onder andere jonge NT2- leerlingen.

Verder lezen

Het kennisdossier Meertaligheid in het onderwijs bevat wetenschappelijk onderbouwde antwoorden op vragen over het omgaan met meertalige kinderen vanuit het perspectief van beleidsmakers, onderwijsprofessionals en ouders. Samengesteld door de Nederlandse Taalunie, meertalig.nl en meertaligheid.be, waar je ook bijhorende video's en tools vindt.

Boek: Het meertalige kind van Marinella Orioni

De website metrotaal.be biedt een schatkist aan tips en tools voor scholen en hun intern begeleiders als het gaat om meertalige ouders, van voorbeelden van hoe je hun deskundigheid in kunt zetten tot concrete tips bij de communicatie met anderstalige ouders.

In het boek Meertaligheid, een troef! Inspirerend werken met meertalige kinderen op school en in de buitenschoolse opvang van Sara Gielen en Ayse Isçi vind je stappenplannen, ervaringsverhalen en voorbeelden van activiteiten om samen met ouders te doen.

Bronnen

Agirdag, O. (2020). Onderwijs in een gekleurde samenleving. Antwerpen: Epo.

Unsworth, S., Brouwer, S., de Bree, E. & Verhagen, J. (2019). Predicting bilingual preschoolers' patterns of language development: degree of non-native input matters. Applied Psycholinguistics, 40, 1189-1219.

Van Praag, L., Sierens, S., Agirdag, O. Lambert, P. Slembrouck, S., Van Avermaet, P., Van Braak, J., Van de Craen, P., Van Gorp, K., & Van Houtte, M. (red.) (2016). Haal meer uit meertaligheid. Omgaan met talige diversiteit in het basisonderwijs. Leuven / Den Haag: Acco.

Adesope, O., Lavin, T., Thompson, T., and Ungerleider, C. (2010). A systematic review and meta-analysis of the cognitive correlates of bilingualism. Review. of Educational. Research, 80, 207-245. doi: 10.3102/0034654310368803

Agirdag, O. (2014) The long-term effects of bilingualism on children of immigration: student bilingualism and future earnings, International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 17, 449-464, doi: 10.1080/13670050.2013.816264

Bridges, K., & Hoff, E. (2014). Older sibling influences on the language environment and language development of toddlers in bilingual homes. Applied Psycholinguistics, 35, 225-241. doi:10.1017/S0142716412000379

Cenoz, J. (2013). The influence of bilingualism on third language acquisition: Focus on multilingualism. Language Teaching, 46, 71-86.

Cummins, J. (1981). Four misconceptions about language proficiency in bilingual education. Nabe Journal, 5, 31-45.

Müller, L.-M., Howard, K., Wilson, E., Gibson, J., & Katsos, N. (2020). Bilingualism in the family and child well-being: A scoping review. International Journal of Bilingualism, 24, 1049-1070.

Van Dijk, C.N., van Wonderen, E., Koutamanis, E., Kootstra, G.J., Dijkstra, T.D. & Unsworth, S. (2021). Cross-linguistic influence in simultaneous and early sequential bilingual children: a meta-analysis. Journal of Child Language. doi: 10.1017/S030500092100033

Unsworth, S. (2016). Quantity and quality of language input in bilingual language development. In E. Nicoladis & S. Montanari (Eds.), Lifespan perspectives on bilingualism (pp. 136-196). Mouton de Gruyter/APA.

Deel dit artikel

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe leerkrachten ouders kunnen adviseren Sharon Unsworth is universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze doet onderzoek naar tweetalig opvoeden. Daarnaast presenteert ze Kletsheads, een podcast over meertaligheid. Veel kinderen in Nederland groeien meertalig op. Een kind succesvol meertalig opvoeden gaat niet altijd vanzelf. Hoe zouden leerkrachten ouders daarbij kunnen ondersteunen?

# data[].attributes.body
En Belgique francophone, il existe des documents explicatifs gratuits sur le système scolaire traduits dans plusieurs langues : Croix-Rouge, L’école en Communauté française de Belgique, guide à l’attention des parents d’enfants migrants (en français, anglais, albanais, arabe, farsi, russe et serbo-croate).

# data[].attributes.body
En France, l’association DULALA (D’une langue à l’autre, https://www.dulala.fr) propose du matériel pédagogique autour de « la boite à histoires ». Les parents viennent raconter en classe un conte qu’ils connaissent dans leur langue. L’histoire est ensuite racontée par l’enseignant dans la langue de l’école. Cette activité permet de stimuler la réflexion métalinguistique des élèves, qui comparent les sons, les mots, émettent des hypothèses sur le sens, et ce dès la maternelle. Visionnez cette vidéo pour en savoir plus : https://youtu.be/JDMOIxJbRIw

# data[].attributes.body
Another way to involve the parents in the school career of their children, is to make the (school) information more accessible. For example, the Weslaco Independent School District in Texas (USA) has a webpage about parent involvement. This page offers information about different school projects (e.g. healthy living, English as an instructional (school) language), but also contains telephone numbers and names of charities and guides. They also have a button for translating the website, which is done by GoogleTranslate, into Spanish (the language of most newcomer students in the area).

If you do not have a translated (school)website, you can link GoogleTranslate to the website. The translations are (far) from perfect, but nonetheless, it makes the website more accessible to parents. This only is an option when the school owns a Google-account.

# data[].attributes.body
At the Emmausschool (Rotterdam, NL) there are two parent coordinators, who maintain regular contact with parents. They respond to the needs of the parents and children. In that way, they can also easily contact the parents if there are struggles on school or to if their child is doing exceptionally well.