# data[].attributes.body
Ngày ấy, ở Hua Tát có một cô gái tên Pùa. Sắc đẹp của nàng khắp các mường không ai bì kịp, da trắng như trứng gà bóc tóc mượt và dài, môi như son đỏ. Chỉ khổ một nỗi là Pùa bị liệt hai chân, suốt năm suốt tháng nằm một chỗ.

Hồi xảy ra chuyện này Pùa mười sáu tuổi. Tuổi mười sáu là tuổi của mùa xuân, của tình yêu. Tình yêu có thể có nhiều nhưng mà mùa xuân thiếu nữ lại chỉ có một. Năm mười sáu tuổi là tháng đầu của mùa xuân, đến mười chín tuổi thì có khi đã sang mùa thu rồi.

Mùa xuân ở Hua Tát đầy ấp tiếng khèn bè. Tiếng khèn quấn quýt chân sàn, chân quản (sàn ở rể ) nhà các cô gái. Cỏ dưới chân các cầu thang không mọc được. Ở đấy phẳng lỳ một lớp đất bạc.

Sàn nhà Pùa không có những tiếng khèn bè. Không ai đi lấy cô gái liệt cả hai chân làm vợ. Đàn ông thương xót, đến cả trẻ con cũng thương xót Pùa. Người ta cúng ma, tìm thuốc cho Pùa. Vô hiệu, đôi chân của nàng vẫn không nhúc nhích.

Năm ấy, Hua Tát sống trong mùa đông khủng khiếp. Trời trở chứng, cây cối khô héo vì sương muối, nước đóng thành băng. Mùa đông ấy, trong rừng Hua Tát xuất hiện một con hổ dữ. Hổ rình rập suốt ngày đêm quanh bản. Bản hoang vắng hẳn, không ai dám ra nương ra rẫy. Buổi tối, chân các cầu thang được rấp rào gai kỹ lưỡng, các cửa nhà đóng chặt. Sáng sáng, thấy vết chân hổ vòng quanh từng ngôi nhà một. Cả bản sống trong nơm nớp lo âu.

Người ta đồn con hổ có trái tim khác thường, trái tim nó chỉ bằng hòn sỏi và trong suốt. Trái tim ấy là bùa hộ mệnh, cũng là vị thuốc thần. Ai có trái tim ấy sẽ được may mắn, giàu sang suốt cả cuộc đời. Trái tim ấy nếu đem ngâm rượu sẽ chữa được mọi thứ bệnh hiểm nghèo. Liệt chân như Pùa, uống thứ thuốc ấy cũng sẽ khỏi được.

Tin đồn như con chim cắt truyền khắp thung lũng. Ở bếp lửa, sân quản, dưới suối, trên nương, đâu đâu người ta cũng nói về trái tim hổ. Tin đồn bay xuống cả vùng đồng bằng của người Kinh, bay lên cả đỉnh núi cao của người H'mông. Tin đồn bao giờ cũng thế, qua miệng của những kẻ ngu dốt thì quái lạ thay, thường thú vị hơn qua những con người từng trải.

Có rất nhiều người đi săn con hổ. Có người Thái, người Kinh, người H'mông... Người thì muốn săn hổ để lấy trái tim làm bùa hộ mệnh, người thì muốn lấy trái tim hổ làm thuốc. Trách họ thế nào ? Đời người ta, ai đã chẳng từng săn đuổi bao nhiêu phù du ?

Trong đám thợ săn, đông nhất là đám con trai bản Hua Tát. Họ muốn lấy được trái tim hổ để về chữa bệnh cho Pùa.

Việc săn hổ kéo dài gần hết mùa đông. Nhưng, như có phép lạ, con hổ tinh khôn biết tránh những nơi người ta phục nó. Những người đi săn bị nó săn lại. Hơn mười người chết vì con hổ dữ. Tiếng khóc than lẫn với tiếng gió hú dài âm âm trong bản. Người ta nản chí dần, số người đi săn rụng nhanh như bứa chín cây, cuối cùng chỉ còn một người. Người ấy là Khó.

Khó là trai bản Hua Tát. Chàng mồ côi cha mẹ, sống như con don con dim. Con don, con dim sống lủi thủi, đi con đường riêng, ăn uống thế nào không ai biết được. Khó chẳng bao giờ tham dự những cuộc tụ tập, hội hè ở bản. Phần vì Khó nghèo, phần vì thấy xấu trai. Chàng bị đậu mùa, mặt rỗ chằng chịt. Người Khó dị dạng : hai tay dài chấm đầu gối, đôi chân khẳng khiu lúc nào đi cũng như chạy. Con don, com dim có đi bao giờ ?

Thấy Khó đi săn nhiều người ngạc nhiên. Người ta lại càng ngạc nhiên thấy Khó săn hổ không phải để lấy bùa phép may mắn cho chàng mà để lấy thuốc về chữa cho Pùa. Đêm đêm, họ thấy Khó đứng dưới chân sàn nhà Pùa đờ đẫn như kẻ si tình, cũng giống như tên ăn trộm.

Người bản Hua Tát không biết Khó đi con đường nào tìm vết hổ. Đường của con don, con dim hổ cũng không biết. Con hổ thấy sự nguy hiểm. Nó thay đổi chỗ ở, thay đổi đường đi. Khó và con hổ săn nhau từng giờ...

Một đêm, người ta đang ngồi kể chuyện ở sàn nhà Pùa thì nghe thấy tiếng súng nổ. Tiếng súng kíp âm như tiếng sấm. Có tiếng hổ gầm dữ dội vang trong khe núi.

Hổ chết rồi ! Đúng Khó bắn chết hổ rồi ! Cả bản kinh hoàng xôn xao như rừng gặp bão. Người ta reo hò. Nhiều người vừa reo vừa trào nước mắt. Trai bản đốt đuốc lên rừng tìm Khó.

Gần sáng người ta mới tìm thấy Khó và xác con hổ đã chết. Cả hai lăn xuống vực sâu dưới suối. Khó bị gẫy lưng, mặt chàng đầy vết cào cấu của hổ. Con hổ bị bắn toác đầu. Viên đạn bắn gần xé rách trán hổ xuyên vào tận óc.

Nhưng, điều kỳ lạ nhất là ngực con hổ đã bị rạch đi, trái tim của nó không còn đấy nữa. Vết rạch bằng dao còn mới, máu bết hai bên vết rạch chảy ròng ròng, sủi thành bọt như bong bóng. Đã có kẻ nào đánh cắp trái tim con hổ !

Tất cả trai bản Hua Tát lặng im, cuối gầm mặt xuống. Họ hổ thẹn, căm giận, chua xót.

Hơn mười người chết trong mùa đông ấy vì con hổ dữ. Thêm hai người nữa chết dần sau câu chuyện đó. Hai người ấy là Pùa và Khó...

Người bản Hua Tát đã chôn con hổ ngay chỗ nó chết. Không ai nhắc lại huyền thoại về sự mầu nhiệm của trái tim hổ. Người ta đã quên nó đi như quên bao điều cay đắng xảy ra trên thế gian này. Điều ấy cũng cần.

Còn nhớ chuyện ấy, bây giờ có lẽ chỉ rất ít người.

Hết

# data[].attributes.body
1, Đặc điểm của thể loại thơ
- Thơ xuất phát từ tiếng nói của tình cảm con người, của những rung động trái tim trước cuộc đời qua cái tôi trữ tình
- Thơ chú trọng cái đẹp, phần thi vị của tâm hồn và cuộc sống khách quan.
- Ngôn ngữ: cô đọng, hàm súc, giàu hình ảnh và nhạc điệu. Sự phân dòng và hiệp vần của thơ, cách ngắt nhịp, sử dụng thanh điệu,.. làm tăng sức âm vang và lan tỏa, thấm sâu của ý thơ.
- Phân loại:
Theo nội dung: thơ trữ tình, thơ tự sự, thơ trào phúng
Theo hình thức tổ chức: thơ cách luật, thơ tự do, thơ văn xuôi

2, Cách đọc thơ
- Tìm hiểu xuất xứ, tìm hiểu hoàn cảnh sáng tác cụ thể của bài thơ
-Đọc kĩ và cảm nhận ý thơ qua câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu. Đồng cảm với nhà thơ, dùng liên tưởng, tưởng tượng,...để cảm nhận được ý thơ, thấy hiểu hình tượng thơ và cái tôi trữ tình.
- Phát hiện, đánh giá ý nghĩa tư tưởng và giá trị nghệ thuật
Nội dung: tư tưởng có gì sáng tạo,ý nghĩa như thế nào với cuộc sống con người
Nghệ thuật: Có ý nghĩa độc đáo, sáng tạo mới mẻ

3, Đặc điểm của thể loại truyện
- Truyện phản ánh cuộc sống trong tính khách quan của nó qua con người, hành vi, sự kiện được miêu tả lại bởi 1 người kể chuyện nào đó.
- Cốt truyện tạo nên sự vận động của hiện thực được phản ánh, góp phần khắc họa rõ tính cách nhân vật.
- Nhân vật được miêu tả chi tiết và sinh động trong mối quan hệ chặt chẽ với hoàn cảnh và môi trường xung quanh
- Phạm vi phản ánh không bị hạn chế về không gian và thời gian
- Ngôn ngữ gần với ngôn ngữ đời sống
- Các kiểu loại truyện: truyện dân gian, truyện trung đại (truyện chữ Hán, truyện chữ Nôm), truyện hiện đại: truyện ngắn, truyện vừa, truyện dài

4, Cách đọc truyện
- Tìm hiểu bối cảnh XH, HCST
- Phân tích cốt truyện
- Phân tích nhân vật:
Ngôn ngữ, ngoại hình, tính cách nội tâm, suy nghĩ
Mối quan hệ giữa nhân vật này và nhân vật khác --> bộc lộ tính cách nhân vật
Mối quan hệ với hoàn cảnh
Thủ pháp xây dựng nhân vật
Đánh giá truyện qua nhiều phương diện: Nội dung, nghệ thuật mới mẻ, đặc sắc như thế nào? có ý nghĩa như thế nào với đời sống

# data[].attributes.body
1. Đặc điểm của thể loại thơ
- Chú trọng đến cái đẹp, phần thi vị của tâm hồn con người và cuộc sống khách quan; tác động đến người đọc bằng sự nhận thức cuộc sống, những liên tưởng, tưởng tượng phong phú
- Cốt lõi của thơ là trữ tình
- Thường có vần, nhịp điệu
- Phân loại :
+ Theo nội dung biểu hiện :
/ thơ trữ tình
/ thơ tự sự
/ thơ trào phúng
+ Theo cách thức tổ chức bài thơ :
/ thơ cách luật
/ thơ tự do
/ thơ văn xuôi
2. Đặc điểm của thể loại truyện :
- Phản ảnh đời sống trong tính khác quan của nó, qua con người, hành vi, sự kiện được miêu tả và kể lại
- Không bị gò bó về không gian, thời gian, có thể đi sâu vào tâm trạng con người hoặc tái hiện bức tranh đời sống toàn cảnh
- Sử dụng nhiều hình thức ngôn ngữ như : ngôn ngữ người kể, ngôn ngữ nhân vật, đối đáp, độc thoại nội tâm,... -> Ngôn ngữ truyện gần với ngôn ngữ đời sống
- Phân loại :
+ Văn học dân gian :
/ thần thoại
/ truyền thuyết
/ truyện cổ tích
/ truyện cười
/ truyện ngụ ngôn
+ Văn học trung đại
/ truyện viết bằng chữ Hán
/ truyện thơ Nôm
+ Văn học hiện đại
/ truyện ngắn
/ truyện vừa
/ truyện dài
3. Cách đọc thơ
- Nắm rõ tên bài thơ, tập thơ, tên tác giả, năm xuất bản, hoàn cảnh sáng tác
- Đọc kĩ bài thơ, cảm nhận ý thơ qua câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu
- Đánh giá bài thơ về nghệ thuật và nội dung, những nét độc đáo, sáng tạo

4. Cách đọc truyện
- Nắm rõ bối cảnh xã hội, hoàn cảnh sáng tác để có cơ sở cảm nhận các tầng lớp nội dung và ý nghĩa của truyện
- Phân tích diễn biến của cốt truyện , làm rõ giá trị các chi tiết, yếu tố trong việc phản ảnh hiện thực .
- Phân tích nghệ thuật
- Phân tích các nhân vật trong dòng lưu chuyển của cốt truyện, mối quan hệ giữa các nhân vật và hoàn cảnh xung quanh, chi tiết làm nên nhân vật
- Tìm ra vấn đề, giá trị và ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm

# data[].attributes.body
1, Đặc điểm thể loại thơ:
- cốt lõi của thơ là trữ tình
- là tấm gương của tâm hồn, là tiếng nói của tình cảm con người, những rung động của trái tim đến cuộc đời
- ngôn ngữ thơ cô đọng, hàm súc, giàu hình ảnh và nhạc điệu; lời thơ có sự phân dòng, hiệp vần, ngắt nhịp, sử dụng thanh điệu,...
2, Đặc điểm thể loại truyện:
- phản ảnh đời sống trong tính khách quan, qua con người, hành vi, sự kiện được miêu tả lại và kể lại bởi một người kể chuyện (trần thuật) nào đó
- có cốt truyện với một chuỗi các tình tiết, sự kiện xảy ra, khắc họa tính cách nhân vật và phản ảnh hiện thực
- sử dụng nhiều hình thức ngôn ngữ khác nhau: kể chuyện, độc thoại,,...ngôn ngữ truyện gần với ngôn ngữ đời sống
3, Cách đọc thơ
- cần biết rõ tên bài thơ, tập thơ, tên tác giả, năm xuất bản, hoàn cảnh sáng tác
- đọc kĩ và cảm nhận ý thơ qua câu chữ, hình ảnh, nhịp điệu
- lí giải, đánh giá toàn bài thơ về cả hai phương diện nghệ thuật và nội dung
4, Cách đọc truyện
- tìm hiểu bối cảnh xã hội, hoàn cảnh sáng tác
- phân tích diễn biến cốt truyện, làm rõ các yếu tố trong đó phản ánh hiện thực cuộc sống và khắc họa bản chất nhân vật
- phân tích các nhân vật, chú ý tới nghệ thuật xây dựng nhân vật
- xác định giá trị của truyện (nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ,..)

# data[].attributes.body
1. Thơ
a. Đặc điểm
- Đặc điểm về loại thơ: thơ có vần, điệu, ngôn ngữ hàm súc, gợi cảm, thể hiện tình cảm, tâm hồn con người

- Thơ được phân loại theo nội dung biểu hiện: thơ trữ tình, thơ tự sự, thơ trào phúng
- Thơ phân loại theo cách tổ chức có thơ luật, thơ tự do, thơ văn xuôi
b. Cách đọc thơ
- Khi đọc cần biết rõ xuất xứ của bài thơ: tác giả, năm xuất bản, thông tin hỗ trợ khác
- Đọc kĩ để hiểu đúng và cảm nhận mạch cảm xúc thơ
- Tìm đặc điểm nội dung và nghệ thuật thơ
- Phát hiện ra những câu, từ ngữ, hình ảnh tạo cảm
2. Truyện
a. Đặc điểm
- Truyện phản ánh hiện thực trong tính khách quan của nó
- Truyện có cốt truyện, nhân vật, tình huống, mâu thuẫn diễn ra trong hoàn cảnh không gian và thời gian
- Ngôn ngữ truyện có kể chuyện, lời nhân vật…
- Thể loại: sáng tác dân gian (ngụ ngôn, truyện cười, truyền thuyết, cổ tích..), truyện trung đại, truyện hiện đại (truyện ngắn, tiểu thuyết và truyện thơ…)
b. Cách đọc truyện
- Đọc truyện cần biết hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh sáng tác để hiểu tư tưởng, chủ đề của tác phẩm
- Hiểu cốt truyện, diễn biến của tình tiết chính
- Nắm được tính cách của nhân vật từ đó hiểu tư tưởng, đặc điểm nghệ thuật của truyện

# data[].attributes.body
1. NÊU ĐẶC ĐIỂM CỦA THỂ LOẠI THƠ
2. NÊU ĐẶC ĐIỂM CỦA THỂ LOẠI TRUYỆN
3. CHỈ RA CÁCH ĐỌC THƠ
4. CHỈ RA CÁCH ĐỌC TRUYỆN