# data[].attributes.body
Rozwiąż test i sprawdź, czy przeczytałeś uważnie lekturę.

# data[].attributes.attachment_link.description
Uważaj! Kilka odpowiedzi może być prawidłowych.

# data[].attributes.headline
"Ten obcy" ciąg dalszy czyli powieść "Inna"

# data[].attributes.subject
"Ten obcy" ciąg dalszy czyli powieść "Inna"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Piętnastoletnia Danka, wychowanka domu dziecka w Warszawie, zostaje zaproszona na okres świąt Bożego Narodzenia do rodziny mieszkającej w górskiej miejscowości. Poznaje tam trzech chłopców. Jeden z nich jest świadkiem jak Danka kradnie w sklepie samoobsługowym drobiazgi na prezenty. Syn gospodarzy jednak od dawna darzy ją sympatią...

Na podstawie powieści Ireny Jurgielewiczowej „Inna ?"

"Pestka", przyjaciółka Uli

Stefania Pietrzakowa, matka Mariana

w rzeczywistości w filmie nie występuje, dubbinguje "Pestkę"

nauczycielka; nie występuje w napisach

# data[].attributes.attachment_link.description
Inna (1976) Piętnastoletnia Danka, wychowanka domu dziecka w Warszawie, zostaje zaproszona na okres świąt Bożego Narodzenia do rodziny mieszkającej w górskiej miejscowości. Poznaje tam trzech chłopców. Jeden z nich jest świadkiem jak Danka kradnie w sklepie samoobsługowym drobiazgi na prezenty. Syn gospodarzy jednak od dawna darzy ją sympatią...

# data[].attributes.headline
Zaprojektuj i wykonaj plakat do spektaklu "Ten obcy" .

# data[].attributes.subject
Zaprojektuj i wykonaj plakat do spektaklu "Ten obcy" .

# data[].attributes.body
Pamiętaj o wszystkich elementach koniecznych na plakacie.
technika - dowolna.

# data[].attributes.body
geneza - historia zamku w Odrzykoniu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kamieniec jako warownia

Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1348 roku, kiedy to Kamieniec był własnością króla Kazimierza Wielkiego. Po roku 1390 został podarowany przez Władysława Jagiełłę podkanclerzemu Klemensowi z Moskorzewa. Klemens Moskorzewski stworzył podstawy potęgi materialnej rycerskiego rodu Pilawitów, rozbudował Zamek Wysoki [patrz plan zamku], wzniósł od strony wschodniej Zamek Średni, a od strony zachodniej Przedzamcze Odrzykońskie. Na piętrze Zamku Wysokiego ulokował i uposażył kaplicę, konsekrowaną w roku 1402. Pod koniec XIV w. Kamieniec stał się rezydencją Klemensa, którego wnukowie w roku 1452 właśnie od nazwy zamku przyjęli nazwisko Kamienieckich. Wzrost zamożności i pozycji społecznej rodu Pilawitów był zasługą Henryka, który zmarł w 1488 roku. Najwybitniejszym z synów Henryka był najstarszy Mikołaj, związany z dworem królewskim, hetman małopolski kierujący obroną ziem ruskich. W roku 1502 król mianował Mikołaja Kamienieckiego pierwszym w historii wojska polskiego hetmanem wielkim koronnym. W tym okresie do Zamku Średniego zostało dobudowane od wschodu Przedzamcze Korczyńskie. Okres współgospodarowania braci Kamienieckich zakończył się w roku 1512 układem o podziale majątku. W 1530 roku Zamek Korczyński, Kamieniecki odsprzedał Sewerynowi Bonerowi, którego córkę poślubił syn wojewody lubelskiego Firleja. Zamek Wysoki od roku 1599 do 1601 należał do Stadnickich, w 1601 nabywają go Skotniccy. Kolejnymi właścicielami są Stadniccy, Scypionowie del Campo, Kalinowscy, Jabłonowscy, Fredrowie, Starowieyscy i Szeptyccy.

Aleksander Fredro
(1793-1876)

Aleksander Fredro - „Zemsta"

Pomysł utworu zrodził się w 1829 r., kiedy to ówczesny kapitan armii napoleońskiej, hrabia Aleksander Fredro dzięki małżeństwu z Zofią Jabłonowską, został właścicielem zamku odrzykońskiego. Przeglądając archiwalia swego majątku, natrafił na akta procesowe właścicieli zamku z pierwszej połowy XVII wieku. Wynikało z nich, że Piotr Firlej i Jan Skotnicki toczyli ze sobą wieloletni spór, któremu kres położył dopiero ślub zawarty w 1630 r. przez wojedzica Mikołaja Firleja z kasztelanką Zofią Skotnicką.

Prace modernizacyjne prowadzone przez Seweryna Bonera po roku 1530 na Zamku Średnim i Przedzamczu Korczyńskim, oraz restauracja Zamku Wysokiego dokonana przez Skotnickich na początku XVII w. były ostatnim etapem w historii budowlanej zamku. Rola Kamieńca jako warowni i punktu strategicznego skończyła się w pierwszej połowie XVII w. Podczas potopu szwedzkiego zamek poważnie ucierpiał i pomimo remontów podejmowanych przez kolejnych właścicieli, w połowie XVIII w. coraz bardziej chylił się ku upadkowi, a w 1786 był już zrujnowany.

Ruiny zamku w polskiej tradycji romantycznej

Przemiana zamku w ruinę symbolicznie wiązana jest z upadkiem Rzeczypospolitej. Znajduje to wyraz w literaturze oraz licznie publikowanych widokach zamku. Jako pierwszy maluje widok ruin Odrzykonia Adam Gorczyński (późniejszy Konserwator Galicji Zachodniej).

W roku 1834 we Lwowie ukazuje się „Zemsta" Aleksandra Fredry.

Rok 1842 przynosi publikację poematu Seweryna Goszczyńskiego „Król zamczyska". Romantyczna wizja ruin Kamieńca przedstawiona w utworze, ma swe źródło w bezpośrednich wrażeniach poety, który goszcząc we dworze Jabłonowskich odwiedził Odrzykoń. Na zamku spotkał ekscentrycznego rezydenta odrzykońskich ruin - Machnickiego, którego uczynił później tytułowym bohaterem poematu. Wpływ popularnego dzieła Goszczyńskiego na sposób interpretacji ruin odrzykońskich okazał się ogromny. W roku 1860 powstaje cykl rysunków Jana Matejki rejestrujących wygląd Odrzykonia. Jest wśród nich inspirowana poematem Goszczyńskiego, wizja króla zamczyska - Machnickiego, stojącego u wrót Zamku Wysokiego. W 1874 roku Konserwator Galicji Wschodniej Mieczysław Potocki, pisze o Goszczyńskim i roli jego dzieła:

geniusz poety stanął na straży tej wielkiej ruiny, której odtąd jedynie burze czasu zagrażać mogą,
bo troskliwa opieka i właściciela i rządu zniszczeniu ręki ludzkiej położyła tamę.

Potocki uzyskuje od naczelnika powiatu zakaz rozbiórki ruin zamkowych, a od gminy miejskiej zobowiązanie do obsadzenia stoków krzewami zabezpieczającymi przed osuwaniem.

Artyści i konserwatorzy XIX wieku swoimi działaniami ukształtowali w świadomości społecznej okolic, obraz zamku w Odrzykoniu jako ruiny historycznej pełniącej przez cały okres swego trwania misję kulturową „świadectwa przywołującego przeszłość". W stulecie insurekcji kościuszkowskiej, na zamówienie gminy odrzykońskiej rzeźbiarz Andrzej Lenik wykonał w kamieniu popiersie Tadeusza Kościuszki. Latem 1894 roku ustawiono je wraz z cokołem na Zamku Wysokim. Do dzisiaj stanowi nieodłączną część ruin.

Prace konserwatorskie w czasach PRL-u

Romantyczny pietyzm dla ruin Odrzykonia uzasadnił sens społecznego funkcjonowania ruiny, co wpłynęło na sposób interpretacji konserwatorskiej obiektu w XX w. Na żadnym etapie prac nie pojawił się bowiem pomysł pełnej rekonstrukcji zamku.

W roku 1952 zabezpieczono najbardziej zagrożone odcinki elewacji. Począwszy od roku 1951 prowadzono badania archeologiczne. Zespół Badań nad Polskim Średniowieczem UW i PW, wykonał szczegółową inwentaryzację konserwatorską oraz badania architektoniczne. Ponieważ ruiny nie tworzyły zamkniętego wnętrza, nie istniejący mur zewnętrzny, południowy miał zostać nadmurowany do takiej wysokości, aby zamknął koncepcyjnie wnętrze i uniemożliwił niekontrolowane wejście na zamek. Zaplanowano naprawę korony murów przy zachowaniu nie zmienionego zarysu sylwety ruin. Zrealizowany projekt urbanistyczny przystosował otoczenie zamku do celów turystycznych, co wiązało się z realizacją drogi Czarnorzeki - Odrzykoń i dojściem do ruin.
Z wieloetapowego projektu konserwatorskiego tylko część została wykonana (1978 - 1989). Najważniejsze prace objęły mury kurtyn: południowej, wschodniej, budynek wartowni i bramę na Zamku Średnim.
Prace zostały wstrzymane decyzją wojewody w roku 1990. Nastąpił trudny okres dla obiektu, faktycznie pozbawionego opieki właścicielskiej, skazanego na dewastację wandali i pseudoturystów. Zamek położony na granicy dwóch gmin: Korczyny i Wojaszówki, stał się problemem zarówno dla służb konserwatorskich, jak i władz samorządowych.

W roku 1995 krośnieński kolekcjoner i pasjonat zabytków wydzierżawił od gminy korczyńską część zamku. W 1998 roku (kiedy to ruiny zamku Kamieniec zostały uznane za własność Skarbu Państwa) komisyjnie oddano mu cały zamek w wieloletnią dzierżawę.

Na podstawie: Ewa Lorentz - Funkcjonowanie historycznej ruiny w przestrzeni społecznej na przykładzie zamku Kamieniec w Odrzykoniu; Zamki grody ruiny. Waloryzacja i ochrona; Warszawa - Białystok 2009.

Kamieniec jako warownia

Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1348 roku, kiedy to Kamieniec był własnością króla Kazimierza Wielkiego. Po roku 1390 został podarowany przez Władysława Jagiełłę podkanclerzemu Klemensowi z Moskorzewa. Klemens Moskorzewski stworzył podstawy potęgi materialnej rycerskiego rodu Pilawitów, rozbudował Zamek Wysoki [patrz plan zamku], wzniósł od strony wschodniej Zamek Średni, a od strony zachodniej Przedzamcze Odrzykońskie. Na piętrze Zamku Wysokiego ulokował i uposażył kaplicę, konsekrowaną w roku 1402. Pod koniec XIV w. Kamieniec stał się rezydencją Klemensa, którego wnukowie w roku 1452 właśnie od nazwy zamku przyjęli nazwisko Kamienieckich. Wzrost zamożności i pozycji społecznej rodu Pilawitów był zasługą Henryka, który zmarł w 1488 roku. Najwybitniejszym z synów Henryka był najstarszy Mikołaj, związany z dworem królewskim, hetman małopolski kierujący obroną ziem ruskich. W roku 1502 król mianował Mikołaja Kamienieckiego pierwszym w historii wojska polskiego hetmanem wielkim koronnym. W tym okresie do Zamku Średniego zostało dobudowane od wschodu Przedzamcze Korczyńskie. Okres współgospodarowania braci Kamienieckich zakończył się w roku 1512 układem o podziale majątku. W 1530 roku Zamek Korczyński, Kamieniecki odsprzedał Sewerynowi Bonerowi, którego córkę poślubił syn wojewody lubelskiego Firleja. Zamek Wysoki od roku 1599 do 1601 należał do Stadnickich, w 1601 nabywają go Skotniccy. Kolejnymi właścicielami są Stadniccy, Scypionowie del Campo, Kalinowscy, Jabłonowscy, Fredrowie, Starowieyscy i Szeptyccy.

Aleksander Fredro
(1793-1876)

Aleksander Fredro - „Zemsta"

Pomysł utworu zrodził się w 1829 r., kiedy to ówczesny kapitan armii napoleońskiej, hrabia Aleksander Fredro dzięki małżeństwu z Zofią Jabłonowską, został właścicielem zamku odrzykońskiego. Przeglądając archiwalia swego majątku, natrafił na akta procesowe właścicieli zamku z pierwszej połowy XVII wieku. Wynikało z nich, że Piotr Firlej i Jan Skotnicki toczyli ze sobą wieloletni spór, któremu kres położył dopiero ślub zawarty w 1630 r. przez wojedzica Mikołaja Firleja z kasztelanką Zofią Skotnicką.

Prace modernizacyjne prowadzone przez Seweryna Bonera po roku 1530 na Zamku Średnim i Przedzamczu Korczyńskim, oraz restauracja Zamku Wysokiego dokonana przez Skotnickich na początku XVII w. były ostatnim etapem w historii budowlanej zamku. Rola Kamieńca jako warowni i punktu strategicznego skończyła się w pierwszej połowie XVII w. Podczas potopu szwedzkiego zamek poważnie ucierpiał i pomimo remontów podejmowanych przez kolejnych właścicieli, w połowie XVIII w. coraz bardziej chylił się ku upadkowi, a w 1786 był już zrujnowany.

Ruiny zamku w polskiej tradycji romantycznej

Przemiana zamku w ruinę symbolicznie wiązana jest z upadkiem Rzeczypospolitej. Znajduje to wyraz w literaturze oraz licznie publikowanych widokach zamku. Jako pierwszy maluje widok ruin Odrzykonia Adam Gorczyński (późniejszy Konserwator Galicji Zachodniej).

W roku 1834 we Lwowie ukazuje się „Zemsta" Aleksandra Fredry.

Rok 1842 przynosi publikację poematu Seweryna Goszczyńskiego „Król zamczyska". Romantyczna wizja ruin Kamieńca przedstawiona w utworze, ma swe źródło w bezpośrednich wrażeniach poety, który goszcząc we dworze Jabłonowskich odwiedził Odrzykoń. Na zamku spotkał ekscentrycznego rezydenta odrzykońskich ruin - Machnickiego, którego uczynił później tytułowym bohaterem poematu. Wpływ popularnego dzieła Goszczyńskiego na sposób interpretacji ruin odrzykońskich okazał się ogromny. W roku 1860 powstaje cykl rysunków Jana Matejki rejestrujących wygląd Odrzykonia. Jest wśród nich inspirowana poematem Goszczyńskiego, wizja króla zamczyska - Machnickiego, stojącego u wrót Zamku Wysokiego. W 1874 roku Konserwator Galicji Wschodniej Mieczysław Potocki, pisze o Goszczyńskim i roli jego dzieła:

geniusz poety stanął na straży tej wielkiej ruiny, której odtąd jedynie burze czasu zagrażać mogą,
bo troskliwa opieka i właściciela i rządu zniszczeniu ręki ludzkiej położyła tamę.

Potocki uzyskuje od naczelnika powiatu zakaz rozbiórki ruin zamkowych, a od gminy miejskiej zobowiązanie do obsadzenia stoków krzewami zabezpieczającymi przed osuwaniem.

Artyści i konserwatorzy XIX wieku swoimi działaniami ukształtowali w świadomości społecznej okolic, obraz zamku w Odrzykoniu jako ruiny historycznej pełniącej przez cały okres swego trwania misję kulturową „świadectwa przywołującego przeszłość". W stulecie insurekcji kościuszkowskiej, na zamówienie gminy odrzykońskiej rzeźbiarz Andrzej Lenik wykonał w kamieniu popiersie Tadeusza Kościuszki. Latem 1894 roku ustawiono je wraz z cokołem na Zamku Wysokim. Do dzisiaj stanowi nieodłączną część ruin.

Prace konserwatorskie w czasach PRL-u

Romantyczny pietyzm dla ruin Odrzykonia uzasadnił sens społecznego funkcjonowania ruiny, co wpłynęło na sposób interpretacji konserwatorskiej obiektu w XX w. Na żadnym etapie prac nie pojawił się bowiem pomysł pełnej rekonstrukcji zamku.

W roku 1952 zabezpieczono najbardziej zagrożone odcinki elewacji. Począwszy od roku 1951 prowadzono badania archeologiczne. Zespół Badań nad Polskim Średniowieczem UW i PW, wykonał szczegółową inwentaryzację konserwatorską oraz badania architektoniczne. Ponieważ ruiny nie tworzyły zamkniętego wnętrza, nie istniejący mur zewnętrzny, południowy miał zostać nadmurowany do takiej wysokości, aby zamknął koncepcyjnie wnętrze i uniemożliwił niekontrolowane wejście na zamek. Zaplanowano naprawę korony murów przy zachowaniu nie zmienionego zarysu sylwety ruin. Zrealizowany projekt urbanistyczny przystosował otoczenie zamku do celów turystycznych, co wiązało się z realizacją drogi Czarnorzeki - Odrzykoń i dojściem do ruin.
Z wieloetapowego projektu konserwatorskiego tylko część została wykonana (1978 - 1989). Najważniejsze prace objęły mury kurtyn: południowej, wschodniej, budynek wartowni i bramę na Zamku Średnim.
Prace zostały wstrzymane decyzją wojewody w roku 1990. Nastąpił trudny okres dla obiektu, faktycznie pozbawionego opieki właścicielskiej, skazanego na dewastację wandali i pseudoturystów. Zamek położony na granicy dwóch gmin: Korczyny i Wojaszówki, stał się problemem zarówno dla służb konserwatorskich, jak i władz samorządowych.

W roku 1995 krośnieński kolekcjoner i pasjonat zabytków wydzierżawił od gminy korczyńską część zamku. W 1998 roku (kiedy to ruiny zamku Kamieniec zostały uznane za własność Skarbu Państwa) komisyjnie oddano mu cały zamek w wieloletnią dzierżawę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Historia zamku : Zamek Kamieniec w Korczynie-Odrzykoniu

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1348 roku, kiedy to Kamieniec był własnością króla Kazimierza Wielkiego. Po roku 1390 został podarowany przez Władysława Jagiełłę podkanclerzemu Klemensowi z Moskorzewa. Klemens Moskorzewski stworzył podstawy potęgi materialnej rycerskiego rodu Pilawitów, rozbudował Zamek Wysoki [patrz plan zamku], wzniósł od strony wschodniej Zamek Średni, a od strony zachodniej Przedzamcze Odrzykońskie.Na piętrze Zamku Wysokiego ulokował i uposażył kaplicę, konsekrowaną w roku 1402.

# data[].attributes.headline
Dopisz dalsze losy Zenka. Wprowadź dialogi. Praca nie może być krótsza niż 200 a dłuższa niż 250 słów.

# data[].attributes.subject
Dopisz dalsze losy Zenka. Wprowadź dialogi. Praca nie może być krótsza niż 200 a dłuższa niż 250 słów.

# data[].attributes.body
Poznaj autora

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jest autorem wielu dzieł rozgrywających się w Śródziemiu: powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem, Władca Pierścieni, Silmarillion (nieuporządkowanego jako spójna całość narracyjna przez Ronalda - książkę przygotował do druku jego syn Christopher Tolkien) oraz kilku krótkich form, opowiadań niezwiązanych lub luźno związanych z wielką mitologią, tzw. Legendarium Śródziemia (zawartej w 12-tomowej History of the Middle-earth, opracowanej i wydanej przez Christophera Tolkiena).

Opublikował ponad 100 prac z dziedziny filologii i literatury dawnej, współpracował przy powstaniu największego słownika języka angielskiego, wydawanego zaraz po I wojnie światowej, Oxford English Dictionary. Znał (w różnym stopniu) ponad 30 języków m.in. łacinę, nordycki, staroislandzki, anglosaski czy staroirlandzki.

Dzieciństwo

J.R.R. Tolkien urodził się w angielskiej rodzinie w 1892 jako syn bankiera Arthura Tolkiena i jego żony Mabel Suffield. Przyszedł na świat w Bloemfontein w Wolnym Państwie Oranii (obecnie Południowa Afryka), gdzie jego ojciec był urzędnikiem (od 1890 kierownikiem) w filii Bank of Africa. Według jednej z hipotez rodzina Tolkienów miała niemieckie ( saskie) korzenie (nazwisko Tolkien ma duże podobieństwo do niemieckiego słowa tollkühn, czyli waleczny), jednak od wielu pokoleń mieszkała w Anglii. Według drugiej, nazwisko może pochodzić od miejscowości Tolkynen, czyli dzisiejszej wsi na Mazurach - Tołkiny i rodu Tolk, ta nazwa zaś od pruskiego słowa *tolks oznaczającego tłumacza. Hipotezę tę potwierdzają badania Ryszarda Derdzińskiego, który ustalił, iż prapradziadek pisarza, Johann Benjamin Tolkien (1752-1819), urodził się w Gdańsku i wyemigrował pod koniec XVIII w. do Anglii. Jego przodkowie pochodzili z terenu pruskiej Natangii; większość przodków Tolkiena trudniła się rzemiosłem.

Gdy miał rok, został ukąszony przez tarantulę. Według samego Tolkiena nie zaczął się na skutek tego wydarzenia bać pająków, ale olbrzymie, jadowite pająki pojawiają się wielokrotnie w jego dziełach.

W 1895 roku Tolkien przyjechał z matką, która niezbyt dobrze znosiła afrykański klimat, i młodszym bratem Hilarym (ur. 1894) do Birmingham w Anglii, do swojej rodziny. Nawiązał dość bliski kontakt z jej ojcem, Johnem Suffieldem i czuł się mocniej związany z rodziną Suffieldów. Przyczyniła się do tego także śmierć ojca, zmarłego z powodu ciężkiego wewnętrznego krwotoku, 15 lutego 1896, a pół roku później, zdruzgotanego śmiercią syna, drugiego dziadka młodego Johna Ronalda, Johna Benjamina Tolkiena.

Śmierć Arthura Tolkiena spowodowała poważne problemy finansowe jego żony i synów. Mabel Tolkien wyprowadziła się wtedy do Sarehole Mill na przedmieściach Birmingham, w okolicę wówczas jeszcze nietkniętą przez przemysł. Kolejne cztery lata dzieciństwa Tolkien spędził właśnie w tej wiejskiej idylli, która stała się później inspiracją dla Shire, części jego mitycznego świata. Tutaj usłyszał też po raz pierwszy słowo gamgee, w miejscowym dialekcie oznaczające watę, i wykorzystał je potem jako nazwisko jednego z hobbitów w swoim głównym dziele Władca Pierścieni.

Matka Tolkiena, która w roku 1899 wbrew woli rodziców i teściów przeszła na katolicyzm, wychowała dzieci w duchu tego wyznania, co miało duży wpływ na życie i twórczość pisarza.

Mabel Tolkien sama uczyła synów, w szczególności języków ( łaciny i francuskiego). Tolkien umiał czytać w wieku czterech lat i wcześnie wykazywał zdolności językowe; lubił też rysować, nie interesowała go natomiast gra na pianinie. Mabel zapoznała go także z książką Lewisa Carolla Alicja w Krainie Czarów, z legendą o Królu Arturze oraz z bajkami Andrew Langa, w których to po raz pierwszy usłyszał o nordyckich sagach o Balmungu.

Między 1900 a 1902 wielokrotnie przeprowadzał się po Birmingham, najpierw do dzielnicy Moseley (którą Tolkien zapamiętał jako „okropną"), potem do King's Heath, gdzie poprzez dziwne napisy na węglarkach przejeżdżających za jego domem po raz pierwszy natknął się na język walijski, który go zaintrygował do tego stopnia, by odnaleźć książki w tym języku, z których wszakże nic nie zrozumiał. Potem ostatecznie przeprowadził się do Edgbaston. Ponieważ wszystkie te miejsca charakteryzowały się miejską atmosferą, naznaczone wiejskim życiem dzieciństwo Tolkiena należało już wówczas do przeszłości. Był to też okres, w którym Tolkien często zmieniał szkoły: najpierw został przyjęty do King Edward's School, w 1902 roku przeniósł się do St. Philips Grammar School, aby w rok później wrócić do King Edward's z przyznanym stypendium. Tam dzięki mocno zaangażowanemu nauczycielowi, George'owi Brevertonowi, oprócz klasycznej łaciny i greki, zainteresował się też historią języka angielskiego; Breverton zachęcał uczniów do używania starych angielskich słów i czytał im dawne dzieła w języku średnioangielskim, m.in. Chaucera.

14 listopada 1904 roku matka dwunastoletniego Tolkiena zmarła po sześciodniowej śpiączce cukrzycowej. Wywarło to duży wpływ na jego charakter i stosunek do religii.

Obaj bracia przeszli pod opiekę Francisa Morgana, księdza zaprzyjaźnionego z ich matką, który ulokował ich najpierw u ich ciotki Beatrice Bartlett, a później u znajomej gospodyni pensjonatu. Tam w 1908 roku Tolkien poznał swoją przyszłą żonę, Edith Bratt. Potajemny romans wkrótce jednak wykryto i Tolkien został zmuszony przez księdza, aby zrezygnował z widywania się z Edith aż do osiągnięcia pełnoletniości, czyli dwudziestego pierwszego roku życia (co oznaczało ponad trzyletnią rozłąkę). Przypuszczalnie dopiero wówczas młodzieńczy romans zmienił się w tragiczną historię miłosną, którą Tolkien później literacko przerobił na miłość pomiędzy Berenem i Lúthien - bohaterami Silmarillionu.

Tymczasem dzięki dyrektorowi swojej szkoły Tolkien zgłębiał tajniki nie tylko filologii i nauki o prawidłowościach języka, lecz także za sprawą innego nauczyciela zaznajomił się nieco z językiem staroangielskim. W tym czasie Tolkien po raz pierwszy przeczytał najwybitniejsze dzieła literatury staroangielskiej, w tym pieśń , która go zachwyciła. Zapoznawał się także ze średnioangielskimi tekstami: Pan Gawen i Zielony Rycerz oraz . O każdym spośród tych trzech utworów miał później napisać znaczną pracę akademicką. W końcu zainteresował się językiem staronordyjskim, aby móc przeczytać w oryginale sagę o Zygfrydzie - opowieść, którą fascynował się w dzieciństwie.

Zachęcony nowo nabytą wiedzą filologiczną Tolkien zajął się wkrótce tworzeniem własnych języków, wykorzystując dopiero co poznane lingwistyczne zasady. Pierwsze próby bazowały na języku hiszpańskim, później zainteresowany przez kolegę językiem gockim starał się samodzielnie uzupełnić luki w wiedzy o tym wymarłym języku, a także stworzyć na jego podstawie hipotetyczną pramowę.

Jego duże zainteresowanie językami ujawniło się również w szkole, gdzie przy prowadzonych często po łacinie debatach Tolkien zaskakiwał swoich słuchaczy płynnymi przemowami także po grecku, gocku i staroangielsku.

Latem 1911 roku Tolkien wraz z przyjaciółmi: Christopherem Wisermanem, Robertem Quilterem Gilsonem oraz Geoffreyem Bache Smithem założył tak zwane T.C.B.S., czyli Tea Club - Barrovian Society, nieformalne stowarzyszenie, którego członkowie spotykali się regularnie najpierw w szkolnej bibliotece, a potem na Barrow's Street, po to aby wspólnie podyskutować o literaturze. Mniej więcej w tym czasie Tolkien zaczął na poważnie pisywać wiersze, w których po raz pierwszy pojawiły się tańczące leśne wróżki ( fairies). Możliwym impulsem do tego mogły być mistyczne utwory katolickiego poety Francisa Thompsona, z którymi Tolkien miałby według istniejących dowodów zaznajomić się w tym czasie. Inną możliwością jest duże wrażenie, jakie zrobiło na nim przedstawienie Piotrusia Pana, autorstwa J.M. Barriego.

W grudniu 1910 udało mu się, w drugim podejściu, po niepowodzeniu w roku 1909, uzyskać stypendium Exeter College w Oksfordzie. Zapewnił sobie w ten sposób najbliższą przyszłość i z tym przeświadczeniem wkroczył w kolejne lata życia szkolnego. Mimo późniejszej niechęci do teatru Tolkien wziął udział w przedstawieniu na podstawie sztuki Arystofanesa pt. Pokój w roli Hermesa (po zakończeniu, za kulisami, odtańczył dla rozrywki kolegów „ekstatyczny taniec bachiczny"). Do starej szkoły powrócił jeszcze w grudniu 1911 w przedstawieniu Richarda Sheridana Rywale ( The Rivals).

Okres pomiędzy ukończeniem szkoły a początkiem studiów w Oksfordzie Tolkien spędził ze swoim bratem i przyjaciółmi na wędrówkach po Szwajcarii. Pocztówka zatytułowana Duch gór ( Der Berggeist), przedstawiająca siedzącego na skale pod sosną starca (obraz niemieckiego malarza dzieł mistycznych Josefa Madlenera z Memmingen) stała się - według późniejszych wypowiedzi pisarza - inspiracją do stworzenia postaci Gandalfa - czarodzieja zamieszkującego w Śródziemiu.

W październiku 1911 roku Tolkien podjął studia na Exeter College w Oksfordzie, początkowo w zakresie języków klasycznych - łaciny i greki - oraz ich literatury, ale wkrótce się tym znudził. Jego zainteresowanie budziło jedynie językoznawstwo porównawcze. Pod okiem profesora tego przedmiotu, Josepa Wrighta, Tolkien zyskał możliwość zajmowania się językiem walijskim, czemu z zachwytem się poświęcił.

Po dwutygodniowym wypoczynku w pułku kawalerii King Edward's Horse latem 1912 roku, gdzie większą część czasu spędził w siodle, powrócił do Oksfordu. Niedługo później zajął się językiem fińskim. Zainteresowanie to wpłynęło na jego decyzję, aby na tym właśnie języku, zamiast na gockim, oprzeć tworzony przez siebie sztuczny język. Tak powstał wiele lat później język quenya, który stał się mową elfów w mitologicznym tolkienowskim świecie Śródziemiu.

Święta Bożego Narodzenia roku 1912 Tolkien spędził u krewnych, gdzie zgodnie z szeroko rozpowszechnionym zwyczajem angielskim wystawił sztukę, pt. Ogar, kucharz i sufrażystka której był jednocześnie autorem i głównym bohaterem. Jest to rzecz godna wspomnienia, zważywszy na jego późniejszą niechęć do dramatu. 3 stycznia 1913, w dniu osiągnięcia pełnoletniości, po raz pierwszy od dłuższego czasu napisał do swojej młodzieńczej miłości Edith. Ta była już jednak zaręczona z bratem jednej ze szkolnych koleżanek. Tolkien przeżywał długo ten fakt, lecz po wielokrotnym przeczytaniu listu, zauważył, że Edith napisała, iż zaręczyła się, gdyż ów mężczyzna „był dla niej dobry". Ten szczegół skłonił młodego Ronalda do napisania kolejnego listu do Edith. Gdy spotkali się, jeszcze tego samego dnia zapadła decyzja o zerwaniu zaręczyn i młodzi kochankowie ponownie byli ze sobą. Rok później, po wstąpieniu Edith do Kościoła katolickiego, odbyły się uroczyste zaręczyny, a po kolejnych dwóch latach, 22 marca 1916, ślub.

Również ścieżka akademicka Tolkiena była bardzo wyboista, ponieważ jego zainteresowania językoznawcze przyczyniały się do zaniedbywania właściwej nauki, co ku jego ubolewaniu odbiło się na niższej („second") ocenie z egzaminu okresowego po dwóch latach studiów. Za namową swojego kolegium, gdzie zauważono jego zainteresowanie językami germańskimi, zmienił dotychczasowy fakultet na studia w Instytucie Języka i Literatury Angielskiej. W ramach wymagającego staroangielskiego kanonu literackiego przeczytał tam zbiór literatury religijnej pt. Crist anglosaskiego pisarza Cynewulfa (wczesny wiek VIII), w którym szczególnie dwa wersy wywarły na niego długotrwały wpływ:

Eala Earendel engla beorhtast
ofer middangeard monnum sended

Witaj, Earendelu, najjaśniejszy z aniołów,
ponad śródziemie posłany do ludzi

Słowo „middangeard" lub „Śródziemie" oznacza tu świat ludzi. Tłumaczone tradycyjnie jako „promień świetlny" słowo „Earendel" odnosiło się w przekonaniu Tolkiena do gwiazdy porannej Wenus, która pojawiając się na niebie oznajmia koniec nocy i nastanie dnia. Sam Tolkien w następujący sposób opisał później wrażenie, jakie wywarły na nim te wersy:

I felt a curious thrill, as if something had stirred in me, half wakened from sleep. There was something very remote and strange and beautiful behind those words, [...] far beyond ancient English.

Czułem się osobliwie ożywiony, jakby coś wzburzyło się we mnie, na wpół zbudzony ze snu. W słowach tych pobrzmiewało coś niezwykle odległego, nieznanego i pięknego [...] o wiele więcej niż tylko archaiczny język angielski.

Ten moment w życiu Tolkiena można by przyjąć za czas narodzin jego mitologii, gdyż już rok później w 1914 napisał wiersz The Voyage of Earendel the Evening Star, który rozpoczyna się właśnie wyżej cytowanymi wersami i jest zarodkiem mitologii Śródziemia.

Dalej okres studiów przebiegał już spokojnie, Tolkien nadal spotykał się z przyjaciółmi z T.C.B.S., którzy umacniali go w wysiłkach poetyckich. Anegdota z tego okresu rzuca światło na charakterystyczny, także później, sposób pracy Tolkiena: na pytanie przyjaciela G. B. Smitha o tło jego wiersza o Earendelu Tolkien odpowiedział: „I don't know. I'll try to find out." - „Nie wiem. Spróbuję je odnaleźć." Takie pojmowanie pisania, nie jako tworzenia czegoś nowego, lecz jako odkrywczej podróży, pozostało charakterystyczne dla niego przez całe jego życie. W roku 1915, w drugim tygodniu czerwca, Tolkien ukończył studia. Tym razem wybór kierunku okazał się trafny - za swoje wyniki Tolkien uzyskał wyróżnienie First Class Honours.

Udział w I wojnie światowej

Tolkien został powołany do 11. batalionu regimentu Strzelców z Lancashire i w ramach czynnej służby na linii frontu od lata 1916 roku wziął udział m.in. w bitwie nad Sommą, najbardziej krwawej spośród bitew I wojny światowej. Jak sam kilkakrotnie podkreślał m.in. w przedmowie do Władcy Pierścieni doświadczenia wojny miały na jego twórczość wpływ mały lub zgoła żaden.

27 października 1916 u Tolkiena ujawniły się symptomy gorączki okopowej i 8 listopada pisarz został wysłany do Anglii na leczenie.

Kiedy wracał do zdrowia, najpierw w Birmingham, potem w Great Haywood, dowiedział się o śmierci towarzysza z T.C.B.S., G.B. Smitha, a wcześniej, jeszcze we Francji, o śmierci kolegi ze szkoły, Roba Gilsona. Ostatni list Smith zakończył słowami: Niech Bóg Cię błogosławi, mój drogi Johnie Ronaldzie, i oby dane Ci było mówić o prawach, o których ja próbowałem powiedzieć, jeszcze długo po tym, gdy mnie zabraknie - jeśli taki przypadnie mi los. Dla Tolkiena słowa te były wezwaniem do napisania czegoś wielkiego co ostatecznie zostało wydane jako Silmarillion.

Tolkien przystąpił do realizacji projektu - napisania skończonego cyklu sag, rozpoczynającego się od stworzenia świata. Wraz ze spisaniem Księgi zaginionych opowieści, opublikowanej w tej formie dopiero później przez syna Tolkiena Christophera, powstały większe części mitologii, którą pisarz rozwinął i wydał w zbiorze Silmarillion.

W tekstach tych Tolkien po raz pierwszy użył stworzonych przez siebie języków, szczególnie quenya, bazującego na języku fińskim, oraz sindarinu, opartego na języku walijskim. Oba języki osadzone zostały w Śródziemiu jako mowa Elfów.

W tym czasie zdrowie pisarza było nadwątlone i cały czas towarzyszyła mu też groźba powrotu na front. Przeniesiony czasowo do Yorkshire, wkrótce zachorował i został wysłany do sanatorium w Harrogate. Kiedy odzyskał zdrowie, przeniesiono go do wojskowej szkoły sygnalizacji na północnym zachodzie, gdzie po jej ukończeniu zachorował ponownie i tym razem trafił do szpitala dla oficerów w Kingston upon Hull.

Tymczasem 16 listopada 1917 roku Edith urodziła ich pierwszego syna, którego na cześć księdza Francisa nazwano John Francis Reuel. W kolejnych latach urodzili się: w październiku 1920 - Michael Hilary Reuel, w listopadzie 1924 - Christopher John Reuel, wreszcie w czerwcu 1929 roku córka Priscilla Mary Anne Reuel. Pomimo trudnego porodu Tolkien mógł widzieć się z żoną dopiero po otrzymaniu przepustki. Wspólny czas spędzali na spacerach w okolicznych lasach, gdzie Edith śpiewała i tańczyła dla Tolkiena. Ten okres stanowił inspirację dla opowieści o wielkiej miłości śmiertelnika Berena i pięknej, nieśmiertelnej elfki Lúthien, która jest częścią Silmarillionu.

Kiedy na początku 1918 roku Tolkiena przeniesiono do Penkridge w hrabstwie Staffordshire, a następnie z powrotem do Hull, pisarz zachorował ponownie i raz jeszcze trafił do szpitala oficerskiego. Wykorzystał ten czas, aby poza tworzeniem mitologii nauczyć się także trochę języka rosyjskiego. Po zwolnieniu ze szpitala w październiku wiadomo już było, że wojna ma się ku końcowi. W poszukiwaniu pracy Tolkien zwrócił się do swojego dawnego nauczyciela z Oksfordu Williama Craigiego, który zatrudnił go do pracy nad New English Dictionary na posadzie młodszego leksykografa. Tolkien mógł więc w listopadzie 1918 roku przeprowadzić się do Oxfordu z żoną i dzieckiem.

Wczesne lata w zawodzie

Mimo pewnej dozy ironii w satyrze Tolkiena Rudy Dżil i jego pies, dotyczącej okresu pracy nad New English Dictionary, czas ten można uznać za szczęśliwy dla autora. Po raz pierwszy, mieszkając razem z Edith we własnym domu, Tolkien czuł intelektualną satysfakcję ze swojej pracy. Jak się później wyraził, w tym krótkim okresie pracy nad słownikiem nauczył się więcej niż kiedykolwiek w życiu. Przygotowywanie słownika nie zajmowało mu całych dni, miał więc czas na inne zajęcia m.in. udzielał odpłatnych korepetycji studentom. Dzięki zaoszczędzonym pieniądzom w 1920 roku Tolkien mógł zrezygnować z pracy nad New English Dictionary. Chociaż jego sytuacja materialna była zadowalająca, Tolkien nigdy nie porzucił marzeń o karierze akademickiej. Ku jego zaskoczeniu latem 1920 roku pojawiła się możliwość ich realizacji: na Uniwersytecie w Leeds zwolniło się stanowisko wykładowcy języka angielskiego. Początkowo Tolkien nastawiony był sceptycznie do tej szansy, jednak w końcu otrzymał tę posadę. Oznaczało to jednak kolejną rozłąkę z Edith, która zanim przeprowadziła się do męża, pozostała z synami w Oksfordzie do 1921 roku.

Przełożeni wstępnie powierzyli Tolkienowi ułożenie planu studiów dla języka staro- i średnioangielskiego. Oprócz tego Tolkien pracował ze swoim kolegą Erykiem V. Gordonem nad nowym wydaniem średniowiecznego wiersza Pan Gawen i Zielony Rycerz. Tolkien był odpowiedzialny za tekst i glosariusz, a Gordon za przypisy. Gordon wymusił szybkie tempo przez co poemat wydano już w 1925 roku. Niedługo później zostało uznane za znaczący wkład do średnioangielskiej filologii. Także w życiu prywatnym koledzy spędzali ze sobą dużo czasu. Razem z grupą studentów założyli „Klub Wikingów", którego celem były przede wszystkim częste spotkania zakrapiane piwem przy śpiewie staronordyckich piosenek pijackich, w tym dość sprośnych przyśpiewek w języku staroangielskim. Po czterech latach w Leeds w roku 1924 pisarz otrzymał awans na profesora.

W tym okresie Tolkien pisał wiele wierszy. Na przykład The Dragon's Visit opisujący zniszczenia spowodowanego przez smoka, który później spotkał pannę Baggins. Kolejny wiersz Glip opowiada o odrażającej istocie z lekko świecącymi oczami, żyjącej w głębi jaskini. Co roku przed świętami pisał listy od Świętego Mikołaja do swoich dzieci. Początkowo oszczędne w formie, z roku na rok były rozbudowywane o obrazki np. z elfami czy goblinami. Jednocześnie kończył prace nad zbiorem opowiadań. Cykl nie miał gotowego zakończenia, a niektóre opowiadania były napisane w formie streszczenia. Zbiór został wydany pośmiertnie jako Księga zaginionych opowieści.

W 1925 roku zwolniła się posada kierownika katedry Rawlinsona i Boswortha języka staroangielskiego w Oksfordzie. Tolkien zgłosił swoją kandydaturę i otrzymał to stanowisko. W 1926 roku założył w kręgu kolegów nieformalne koło Coalbiters, którego uczestnicy spotykali się regularnie, aby czytać islandzkie sagi w oryginale, tj. w języku staronordyckim. Od roku 1927 roku do grupy należał też C.S. Lewis (Opowieści z Narnii), który poznał Tolkiena 11 maja 1926 roku, a wkrótce po przyjęciu do klubu stał się jego najbliższym przyjacielem. Lewis po początkowej niechęci wspierał zainicjowaną przez Tolkiena reformę planu nauczania, kładącą większy nacisk na połączenie nauki o języku i wiedzy o literaturze, która to reforma została w 1931 roku zaakceptowana przez wydział. Mimo początkowych różnic w światopoglądzie (gdy się poznali, Lewis był ateistą), mężczyzn połączyła silna przyjaźń trwająca czterdzieści lat, aż do śmierci C.S. Lewisa.

Nie jest znana dokładna data rozpoczęcia prac nad Hobbitem, ale przyjmuje się, że był to początek lat 30. Pewnego dnia sprawdzając egzaminy studentów napisał na kartce In a hole in the ground there lived a hobbit. Z biegiem czasu książka miała coraz więcej rozdziałów które często czytał podczas spotkań klubu Inklingów. W pewnym momencie przerwał pisanie historii, której koniec opowiedział swoim dzieciom. Za pośrednictwem byłej studentki Tolkiena wydawnictwo Allen&Unwin zwróciło uwagę na jego powieść, które po pozytywnej recenzji syna wydawcy, Raynera Unwina, zostało opublikowane w 1937 roku. Niedługo po wydaniu wydawnictwo poprosiło o kontynuację. Pisarz przesłał m.in. szkice Silmarillionu i opowiadania , Rudy Dżil i jego pies i jednak wszystko zostało odrzucone, ponieważ zdaniem Stanleya ludzie chcieli czytać o hobbitach. Na wyraźne życzenie wydawnictwa Tolkien rozpoczął pracę nad książką z dalszym ciągiem opowieści, która na początku, podobnie jak Hobbit, była pomyślana jako książka dla dzieci. W 1938 roku postanowił, że książka będzie przeznaczona dla bardziej dojrzałych czytelników i wymyślił tytuł Władca Pierścieni.

Wybuch II wojny światowej nie miał większego wpływu na życie pisarza. Opóźnienia były spowodowane głównie perfekcjonizmem Tolkiena. Wielokrotnie wracał do wcześniejszych rozdziałów, wprowadzając różne zmiany i poprawki. Pod koniec 1940 roku przerwał pisanie na prawie rok. Gdy wydawnictwo Allen&Unwin odrzuciło warunek wydania jego pełnej mitologii ( Władca Pierścieni i Silmarillion) bez możliwości uprzedniego wglądu w rękopisy, Tolkien zaoferował wydanie swojego dzieła Wydawnictwu Collins. Po początkowym entuzjazmie wydawnictwo zaczęło domagać się skrócenia znacznych części tekstu, na co Tolkien nie chciał się zgodzić. Z tego powodu zwrócił się do swojego poprzedniego wydawnictwa. Stanley Unwin stwierdził, że objętość książki może być problemem i zaproponował wydanie jej w trzech częściach. Tolkien kategorycznie odmówił uważając, że jest to jedna całość. Rayner Unwin, który jeszcze jako dziecko był recenzentem Hobbita, teraz, będąc młodym wydawcą, przyjął książkę. Pierwszy tom Władcy Pierścieni został wydany latem 1954 roku, tom drugi w listopadzie, a trzeci w październiku 1955 roku.

Na początku lat 60. pojawiła się w USA nieautoryzowana kopia Władcy Pierścieni wydawnictwa Ace Books. Było to tańsze, wydane w miękkiej oprawie wydanie celujące głównie w studentów. Tolkien odpisując na wiele listów zaczął do każdego z nich dodawać notatkę, że ta wersja jest nieautoryzowana. W wyniku tego ludzie przestali kupować tę edycję i naciskali wydawcę na wstrzymanie produkcji. Po silnych protestach Tolkien Society i pomocy od Science Fiction Wroters of America wydawnictwo zadeklarowało koniec sprzedaży po wyczerpaniu zapasów. Spór ten spowodował wzrost popularności książek Tolkiena, głównie w środowisku akademickim. W 1965 roku sprzedano około 100 tysięcy Władcy Pierścieni wydanych przez Ace Books. W tym okresie wydanie autoryzowane kupiło ponad milion osób.

Ostatnie lata życia

W 1968 przeprowadził się wraz z żoną Edith do położonego na południowym wybrzeżu Anglii miasta Poole. Ten okres życia Tolkien spędził pracując nad Silmarillionem, którego jednak do końca życia nie ukończył i który dopiero po jego śmierci został wydany przez jego syna Christophera. W Poole Edith czuła się lepiej niż w Oksfordzie. Znalazła nowych znajomych z którymi spędzała dużo czasu. Tolkien cierpiał na samotność i brak starych przyjaciół. Edith zmarła tam w 1971 roku. Po tym zdarzeniu Tolkien wrócił do Oksfordu, gdzie zamieszkał na uczelni w budynku kolegium Merton. W czerwcu 1972 dostał doktorat honoris causa w Oksfordzie za wkład w filologię, a dokładnie rok później w Edynburgu. W 1972 roku dostał także Order Imperium Brytyjskiego drugiego stopnia. W 1973 roku zmarł w wieku 81 lat w szpitalu w Bournemouth, gdzie odwiedzał znajomych. Trafił tam z krwotokiem z wrzodu żołądka, po czym wywiązało się zapalenie płuc. Grób małżonków znajduje się w katolickiej części cmentarza Wolvercote w Oksfordzie. Na płycie grobowej znajdują się ich nazwiska, a także imiona „Beren" i „Lúthien" - symbol wiecznie trwającej miłości.

Genealogia rodu Tolkienów

Jakkolwiek sam J.R.R. Tolkien uważał, że jego ród wywodzi się z Saksonii, badania przeprowadzone przez Ryszarda Derdzińskiego pokazują, iż rodzina Tolkienów przybyła do Anglii z końcem XVIII w. z Gdańska. Ród pisarza pochodzi z terenu pruskiej Natangii, a pierwsze jego ślady sięgają końca średniowiecza. Nazwisko rodu miało wcześniej formę Tolkeim i Tolkeimer, wywodzące się od nazwy wsi Tollkeim (Berjozowka, obecnie nieistniejąca). W XVI w. Tolkienowie byli dziedzicznymi sołtysami wsi Globuhnen; mieszkali także w Krzyżborku, skąd w I poł. XVIII w. wyemigrowali do Gdańska dwaj bracia, Christian (1706-1791) oraz Michael (1708-1795). Starszy z nich, żołnierz garnizonu gdańskiego, był ojcem Daniela Gottlieba (1746-1813) i Johanna Benjamina (1752-1819), którzy przenieśli się do Londynu w okresie tzw. plag pruskich.

Dzień Czytania Tolkiena

25 marca The Tolkien Society organizuje Dzień Czytania Tolkiena. Po raz pierwszy zorganizowano go 25 marca 2003 roku. Dzień Czytania Tolkiena obchodzony jest również w Polsce.

Wykaz twórczości

Poniżej przedstawiono akademicki i literacki dorobek Tolkiena. Najbardziej znane krótkie opowiadania to Liść, dzieło Niggle'a, Rudy Dżil, Łazikanty, Pan Bliss, Kowal z Podlesia Większego i zbiór wierszy Przygody Toma Bombadila i inne wersy z Czerwonej Księgi. Silmarillion, Niedokończone opowieści, Księga zaginionych opowieści i pozostałe tomy Historii Śródziemia zostały poddane edycji, opatrzone koniecznymi przypisami i wyjaśnieniami i wydane przez syna pisarza, Christophera, na podstawie mniej lub bardziej dopracowanych rękopisów Tolkiena znalezionych w jego archiwach już po jego śmierci. Tolkien jest także autorem Listów Świętego Mikołaja, opracowanych przez Baillie Tolkien, drugą żonę Christophera.

Wydane przez autora, za jego życia.

Jeśli nie stwierdzono inaczej, data oznacza datę powstania.

Wiersze:

The Battle of the Eastern Field 1911

From the many-willow'd margin of the immemorial Thames 1913

Zaproszenie Minstrela (Księga zaginionych opowieści, tom III s. 75-76) 1914

Tinfang Trelek (Księga zaginionych opowieści, tom I s. 153-154) 1914

Goblin Feet 1915

Ty i Ja / i Dworek Utraconych Zabaw (Księga zaginionych opowieści, tom I s. 45-49) 1915

Kôr (Księga zaginionych opowieści, tom 1 s. 190) 1915, opublikowany w 1923, jako Miasto bogów

Brzegi Faëry (Księga zaginionych opowieści, tom III s. 77-78) 1915

Kortirion wśród drzew (Księga zaginionych opowieści, tom I s. 52-56) 1915 (poprawiany w 1937 i 1962, pod tytułem Drzewa Kortionu)

Szczęśliwi Marynarze (Księga zaginionych opowieści, tom III s. 79-81) 1915, opublikowano w 1920

Pieśń Aryadoru (Księga zaginionych opowieści, tom I s. 52-56) 1915

Spoza gór dawnych i bardzo z daleka (Księga zaginionych opowieści, tom 1 s. 52-56) 1915-1916

Habbanan pod gwiazdami (Księga zaginionych opowieści, tom I s. 131-132) 1915-1916

Narqelion pierwszy wiersz napisany w wymyślonym języku Elfów, 1915-1916, opublikowany po raz pierwszy w 1988

Miasto żałości (Księga zaginionych opowieści, tom III s. 112-115) 1916

Pieśń Eriola (Księga zaginionych opowieści, tom III s. 116-117) 1917

The Clerke's Compleinte 1922

Iumonna Gold Galdre Bewunden 1923

The Eadigan Saelidan 1923

Why the Man in the Moon Came Down Too Soon 1923

Enigmala Saxonic - a Nuper Inventa Duo 1923

The Cat and the Fiddle: A Nursery-Rhyme Undone and its Scandalous secret Unlocked 1923

An Evening in Tavrobel 1924

The Lonely Isle 1924

The Princess Ni 1924

Light as Leaf on Lindentree 1925

The Nameless Land 1926

Adventures in Unnatural History and Mediaeval Metres, being the Freaks of Fisiologus 1927:

Mythopoeia 1931, opublikowane w zbiorze Drzewo i Liść w 1988

Progress in Bimble Town 1931

Errantry 1933

Firiel 1934

Looney 1934

Przygody Toma Bombadila 1934

The Shadow Man 1936

The Dragon's Visit 1937

Knocking at the Door: Lines induced by sensations when waiting for an answer a the door of an Exalted Academic Person 1937

The Lay of Aotrou and Itroun 1945

Once upon a time 1965

Bilbo's Last Song 1966

For W. H. A. 1967

Zbiór wierszy Przygody Toma Bombadila 1962

Cykl wierszy The Road Goes Ever On: A Song Cycle 1967, wydane przez Donalda Swanna

Elfickie tłumaczenia katolickich modlitw, pisane w latach 50., opublikowane w Vinyar Tengwar 43, 44, 2002, red. Wynne, Smith, Hostetter:

Ballady:

The Flight of the Noldoli from Valinor 1925 (The Lays of Beleriand)

The Lay of Leithian 1925-1931 (The Lays of Beleriand)

The Lay of Eärendel ok. 1920 (The Lays of Beleriand)

Poematy:

Upadek Króla Artura lata 30., opublikowano pośmiertnie w książce Upadek Króla Artura

Nowa Pieśń o Völsungach lata 30., opublikowano pośmiertnie w książce Legenda o Sigurdzie i Gudrun

Nowa Pieśń o Gudrun lata 30., opublikowano pośmiertnie w książce Legenda o Sigurdzie i Gudrun

Publikacje akademickie i inne

A Middle English Vocabulary 1922

Some Contributions to Middle-English Lexicography 1925

The Devil's Coach Horses 1925

Pan Gawen i Zielony Rycerz z E.V. Gordonem 1925

Ancrene Wisse and Hali Meiðhad 1929

Sigelwara Land część I/II 1932/1934

Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale 1935

Potwory i krytycy Sir Israel Gollancz memorial lecture 1936. Oxford Univ. Press, London 1936, Oxford 1971, Arden Libr, Darby 1978 (przedruk).

Sir Orfeo 1944

„Iþþlen" in Sawles Warde 1947

O baśniach 1947

The Homecoming of Beorhtnoth, Beorhthelm's Son 1953

Middle English „Losenger" 1953

Ancrene Wisse: The English Text of the Ancrene Riwle 1962

English and Welsh 1963

Raport autobiograficzny Tolkien on Tolkien 1966

Publikacje pośmiertne

Guide to the Names in The Lord of the Rings opublikowany w A Tolkien Compass w 1975 r. Napisany przez Tolkiena dla tłumaczy Władcy Pierścieni, pełna wersja, pod zmienionym tytułem „Nomenclature of The Lord of the Rings," została opublikowana w 2005 r. w The Lord of the Rings: A Reader's Companion przez Wayne G. Hammond i Christina Scull.

Listy Świętego Mikołaja zebrane przez Baillie Tolkien 1976

Silmarillion redakcja Christopher Tolkien 1977

Pictures by J.R.R. Tolkien (zbiór ilustracji Tolkiena) redakcja Ch. Tolkien 1979

Niedokończone opowieści redakcja Ch. Tolkien 1980

redakcja Humphrey Carpenter, przy pomocy Ch. Tolkiena 1981

Finn and Hengest: The Fragment and the Episode 1982

Pan Błysk 1982

Potwory krytycy oraz inne eseje 1983

Historia Śródziemia 1983-1996 - dwunastotomowy cykl książek opracowany przez Ch. Tolkiena

J.R.R. Tolkien: Artist and Illustrator - ilustrowana dziełami Tolkien książka Wayne'a G. Hammonda i Christiny Scull o jego malarstwie i grafice

Łazikanty 1998

Dzieci Húrina 2007

The History of The Hobbit autorstwa Johna D. Rateliffa, zawiera wcześniejsze wersje Hobbita

Legenda o Sigurdzie i Gudrun 2009, zawiera Nową Pieśń o Völsungach i Nową Pieśń o Gudrun oraz komentarze Ch. Tolkiena

Upadek Króla Artura 2013, zawiera Upadek Króla Artura i komentarze Ch. Tolkiena

Beowulf. Przekład i komentarz oraz Sellic Spell redakcja Ch. Tolkien, 2014

Opowieść o Kullervo, redakcja Verlyn Flieger, 2015

Beren i Lúthien, redakcja Ch. Tolkien, 2017

Upadek Gondolinu, redakcja Ch. Tolkien, 2018

Poems and Songs of Middle-Earth 1967

J.R.R. Tolkien Reads and Sings his The Hobbit & The Lord of the Rings 1975

Bibliografia

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.title
J.R.R. Tolkien - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest autorem wielu dzieł rozgrywających się w Śródziemiu: powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem , Władca Pierścieni , Silmarillion (nieuporządkowanego jako spójna całość narracyjna przez Ronalda - książkę przygotował do druku jego syn Christopher Tolkien) oraz kilku krótkich form, opowiadań niezwiązanych lub luźno związanych z wielką mitologią, tzw.

# data[].attributes.body
Z dowolnych materiałów wykonaj makietę Placu Broni, opierając się na opisie z książki

# data[].attributes.attachment_link.title
Chlopcy z placu broni - Lektura-Film -1961

# data[].attributes.body
Jak go zrobić? W filmiku.

# data[].attributes.body
Jak go zrobić?  W filmiku.

# data[].attributes.headline
Wykonaj makietę zamku Rejenta i Cześnika.

# data[].attributes.subject
Wykonaj makietę zamku Rejenta i Cześnika.

# data[].attributes.body
Jeśli chcesz być bardzo wierny oryginałowi, zobacz zdjęcia zamku w Odrzykoniu:)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
DRON Jasło - Filmowanie i zdjęcia lotnicze z drona

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek Kamieniec Odrzykoń/Korczyna z lotu ptaka

# data[].attributes.headline
Odrzykoń - wieś, której historia dała początek "Zemście"

# data[].attributes.subject
Odrzykoń - wieś, której historia dała początek "Zemście"

# data[].attributes.body
Jak go zrobić? W filmiku.

# data[].attributes.body
Uwspółcześniona wersja filmowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyrachowany telewizyjny producent Frank Cross na własnej skórze doświadcza cudownej magii wigilijnego wieczoru. Cross swą wielką karierę rozpoczął jako goniec, by po latach - dzięki bezwzględności - dojść na sam szczyt i zostać pozbawionym uczuć szefem telewizyjnej stacji. Jest typowym przykładem podłego, złośliwego, nieczułego, pamiętliwego typa o sadystycznym poczuciu humoru - idealne uosobienie współczesnego pana Scrooge'a.

# data[].attributes.headline
"Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa" C. S.  Lewis

# data[].attributes.subject
"Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa" C. S.  Lewis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Clive Staples Lewis (1898-1963) był popularnym brytyjskim uczonym, świeckim teologiem, a przede wszystkim pisarzem i filologiem, którego twórczość wpłynęła na jemu współczesnych, oddziałując na wyobraźnię za sprawą takich dzieł jak choćby "Kroniki Narni".

Krótki życiorys C.S. Lewisa

C.S. Lewis przyszedł na świat w irlandzkim Belfaście w roku 1898. Lewis dorastał w dobrej atmosferze. Ojciec był prawnikiem, matka natomiast jako córka anglikańskiego pastora była dość opiekuńcza. Kiedy wybuchła I wojna światowa wstąpił do armii i brał udział w walkach. Wraz z końcem wojny, Lewis zdecydował się podjąć studia. Naukę podjął na renomowanym Uniwersytecie w Oxfordzie. W roku 1922 Lewis uzyskał tytułu bakałarza w dziedzinie literatury. W czasie swej edukacji odznaczała go chęć zdobywania wiedzy, do tego sumienność i zapał do pracy. Uzyskiwał dzięki temu świetne wyniki w nauce, a w roku 1923 jako najlepszy student w Anglii otrzymał wyróżnienie państwowe.

Pracował później jako wykładowca w Magdalen Collage oraz uczył na uniwersytecie w Cambridge. Lewis był ateistą, jednak dzięki spotkaniom z przyjaciółmi oraz własnym przemyśleniom został chrześcijaninem. Poprzez dyskusje z innymi artystami doszedł do wniosków, które pozwoliły wkrótce stać się członkiem kościoła anglikańskiego. Nawrócenie wpłynęło pozytywnie na kondycje jego pisarstwa.

Debiut literacki Lewisa miał miejsce w roku 1928. Wtedy światło dzienne ujrzało jego pierwsze dzieło, zatytułowane „Pakameria". Niemal wszystkie jego utwory budziły entuzjazm i ciepłe przyjęcie - były odbierane niezwykle pozytywnie. Do kolejnych dzieł pisarza należą między innymi: „Trylogia kosmiczna", „The Dark Tower", „Podział ostateczny", „Póki mamy twarze", czy też „Listy starego diabła do młodego". Jednak największą popularność osiągnął cykl Lewisa zatytułowany „Opowieści z Narnii". Jest to historia opisująca magiczną krainę, w której ścierają się moce dobra z mocami zła.

Pisarz odszedł w Kilns w 1963 roku.

Rozszerzona biografia C.S. Lewisa

Dzieciństwo

Clive Staples Lewis urodził się w Belfaście w Irlandii, 29 listopada 1898 roku. Jego ojcem był Albert James Lewis (1863-1929), radca prawny, którego z kolei ojciec Richard przybył do Irlandii z Walii w połowie XIX wieku. Jego matką była Florence Augusta Lewis z domu Hamilton (1862-1908), znana jako Flora, córka księdza Kościoła Irlandii, i prawnuczka biskupa Hugh Hamiltona. Jego starszym bratem był Warren Hamilton Lewis, który był amatorem pisarzem.

W jego wczesnej młodości jego pies Jacksie został zabity przez samochód, a wówczas czteroletni Lewiszaczął być nazywany przez rodzinę i znajomych imieniem swojego zmarłego psa.

Jako chłopiec Lewis był zafascynowany zwierzętami. Zakochał się w opowiadaniach o zwierzętach autorki Beatrix Potter i często pisał oraz ilustrował własne opowiadania o zwierzętach. W tych opowiadaniach wraz z bratem stworzyli magiczny świat zwierząt o nazwie Boxen, który został podstawą do rozwijania dalszej twórczości.

Lewis lubił czytać. Dom jego ojca był pełen książek, jak się później wyraził, znalezienie interesującej książki w mieszkaniu ojca było proste jak „znalezienie nowego źdźbła trawy".

Jego matka zmarła w 1908 roku na raka, dlatego młody Lewis zaczął być pod edukacyjną opieką prywatnych nauczycieli do wieku dziewięciu lat. Następnie ojciec wysłał go aby pobierał nauki w Wynyard School w Watford, w hrabstwie Hertfordshire. Lewis uczęszczał później do Campbell College we wschodniej części Belfastu, który znajdował się około mili od jego domu. Jednak zaniechał edukacji na skutek ataków alergii i kłopotów z oddychaniem. Następnie został wysłany do uzdrowiska Malvern w Worcestershire, gdzie uczęszczał do szkoły przygotowawczej Cherbourg House. W tym czasie porzucił wiarę chrześcijańską i został ateistą, a interesując się także mitologią i okultyzmem. Później studiował prywatnie u Williama T. Kirkpatricka, dawnego nauczyciela jego ojca i byłego dyrektora prestiżowej szkoły Lurgan College.

Miłość do literatury

Jako nastolatek Lewis był zafascynowany pieśniami i legendami na temat starożytnej literatury Skandynawii. Legendy te potęgowały jego wewnętrzną tęsknotę, którą później nazwał „radością". W ten sposób jego nastoletnia twórczość sprowadzała się do opowieści o świecie Boxen, który zaczął opisywać różnymi formami sztuki, takimi jak epicka poezja i opera. W tym świecie odzwierciedliła się jego pasja w zakresie mitologii nordyckiej i świata przyrody. Studiowanie u wspomnianego Kirkpatricka zaszczepiło w nim miłość do greckiej literatury i mitologii oraz wprowadziło znaczny postęp w jego umiejętności debaty i rozumowania.

W 1916 roku Lewis otrzymał stypendium w University College, w Oxfordzie. Jednak w ciągu kilku miesięcy od przystąpienia do studiów armia brytyjska wysłała go do Francji, aby walczył w pierwszej wojnie światowej. W jednym ze swoich listów Lewis zacytował, że jego doświadczenie grozy wojennej, utrata matki i nieszczęście w szkole były podstawą jego pesymizmu i ateizmu.

Na froncie wojennym

Wybuch I wojny sprawił, iż Lewis wstąpił do uniwersyteckiego Korpusu Szkolenia Oficerów. Stamtąd został wcielony do batalionu kadetów na dalsze szkolenie, otrzymując stopień podporucznika. W swoje 19. urodziny przybył na linię frontu w dolinie Somme we Francji, gdzie po raz pierwszy doświadczył wojny w okopach. 15 kwietnia 1918 r. Lewis został ranny, a dwóch jego kolegów zostało zabitych przez brytyjski pocisk, który nie osiągnął celu. Lewis cierpiał wówczas na depresję i tęsknotę za domem, zwłaszcza podczas rekonwalescencji. Po powrocie do zdrowia w został przydzielony do służby w Andover w Anglii. Opuścił służbę w armii w grudniu 1918 r., mogąc wznowić swe studia.

Stosunek Lewisa do korzeni narodowych i religijnych

Gdy powrócił do Anglii, Lewis, z pochodzenia Irlandczyk, od czasu do czasu wyrażał nieco szowinistyczny stosunek do Anglików. Opisują to jego słowa: „Jak wszyscy Irlandczycy, którzy spotykają się w Anglii, krytykujemy niezwyciężoną nonszalancję i otępienie rasy anglosaskiej." Przez całe życie szukał później towarzystwa innych Irlandczyków mieszkających w Anglii i regularnie odwiedzał Irlandię Północną.

Różni krytycy sugerują, że to przerażenie Lewisa związane z konfliktem wyznaniowym w jego rodzinnym Belfaście doprowadziło go do przyjęcia chrześcijaństwa reformowanego. Jak powiedział jeden z krytyków, Lewis „wielokrotnie wychwalał cnoty wszystkich gałęzi wiary chrześcijańskiej".

Twórczość przez pryzmat stanowiska uczonego

Został członkiem i wykładowcą Magdalen College w Oksfordzie w 1925 r., które to stanowisko pełnił do 1954 roku. Natomiast w latach 1954-1963 był profesorem średniowiecznego i renesansowego języka angielskiego na uniwersytecie w Cambridge.

W młodości Lewis zamierzał zostać wybitnym poetą, ale po swoich pierwszych publikacjach - zwłaszcza zbioru wierszy lirycznych (pt. "Duchy w niewoli"), zwrócił się raczej w kierunku pisania naukowego i prozy. Jego pierwszą zatem udaną prozą, która została opublikowana była "The Pilgrim's Regress: An Allegorology Apology for Christianity, Reason and Romanticism" ( w tłum.: "Regresja pielgrzyma: alegoryczna apologia chrześcijaństwa, jego przyczyn i romantyzmu"). Została ona wydana w roku 1933, jako relacja z jego poszukiwań w celu odnalezienia źródła tęsknot, których doświadczał w swych wczesnych latach, a które doprowadziły go do dojrzałej akceptacji wiary chrześcijańskiej. Lewis w 1930 roku zwrócił się zatem w stronę wiary, aby w roku 1931 r. zostać chrześcijaninem. Stało się to częściowo z pomocą jego bliskiego przyjaciela i pobożnego rzymskiego katolika J.R.R. Tolkiena. Lewis opisał te zmiany w swojej autobiografii "Zaskoczony radością" (1955), gdzie opisał swoje życie duchowe i intelektualne po trzydziestce.

Dzieła w drodze twórczej

Jego pierwszym udanym dziełem z dziedziny fantastyki była "Out of the Silent Planet" ("Z milczącej planety") które zostało wydane w 1938 roku, jest to powieść, w której Lewis zamieścił szereg chrześcijańskich prawd. To i wiele późniejszych książek Lewisa czytano na głos i krytykowano na spotkaniach Inklings, czyli grupy pisarzy, którzy wywarli na niego znaczący wpływ. Po "Out of the Silent Planet" przyszło również równie udane dzieło pt. "Perelandra" (1943) i "That Hideous Strength" ("Ta ohudna siła") (1945). Te trzy powieści, które tworzą jedną z najwcześniejszych i najlepszych trylogii science fiction, koncentrują się na dziejach angielskiego lingwisty Elwina Ransoma, który podróżuje na Marsa i Wenus i angażuje się w kosmiczną walkę dobra i zła w Układzie Słonecznym. Trzecia książka jest szczególnie ceniona ze względu na sposób, w jaki przedstawia w formie narracyjnej idee dotyczące znaczenia dla jednostek i społeczeństw wiary w ramach tradycyjnych wartości, które Lewis rozwinął wcześniej w swojej pozycji typu non-fiction pt. "The Abolition of Man" ("Zniesienie człowieczeństwa") (1943).

Studia nad literaturą

Jednocześnie Lewis stał się znany w kręgach literackich, początkowo poprzez publikowanie artykułów i recenzji książek pojawiających się na ówczesnym rynku. Z kolei jego pierwsza książka naukowa, "The Allegory of Love: A Study in Medieval Tradition" (1936), była bardzo chwalona i ugruntowała swoją reputację jako wiodąca pozycja brytyjskich studiów literackich. Późniejsze książki o literaturze obejmują jego "Przedmowę do utraconego raju" (1942), "Osobistą herezję: kontrowersje", "Literaturę angielską w XVI wieku", "Z wyłączeniem dramatu" (1954), "Studia słów" (1960), "Krytyczny wksperyment" (1961) i "The Discard Image: An Introduction to Medieval and Renaissance Literature" ("Odrzucony obraz: wprowadzenie do literatury średniowiecznej i renesansowej") (1964).

Nareszcie sukces

Szerokie uznanie przyniosły mu "Lewis's The Problem of Pain" ("Zagadnienie cierpienia") (1940) i cztery serie rozmów radiowych na temat brytyjskiej korporacji radiowo-telewizyjnej podczas II wojny światowej (później zebrane jako "Mere Christianity", 1952). Został wówczas uznany świeckim propagatorem chrześcijańskich wierzeń. Jeszcze większą popularność zyskało "The Screwtape Letters" ("Listy starego diabła do młodego") (1942). Jest to dzieło fikcji, w którym starszy, doświadczony diabeł instruuje młodszego adepta piekieł, w subtelnej sztuce kuszenia młodego chrześcijanina. Utwór ten został bestsellerem w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.

Inne książki wyjaśniające i broniące chrześcijaństwa to: "Cuda: studium wstępne" (1947), "Refleksje na temat psalmów" (1958) i "Cztery miłości" (1960). Pośmiertnie opublikowane "Listy do Malcolma" (1964), w których Lewis powrócił do epistolarnej formy, jest serią listów do wyobrażonego przyjaciela Malcolma. Autor zajmuje się głównie różnego rodzaju podejściami do problemów wynikających z modlitwy, a także i innych spraw dotyczących liturgii, kultu i doktryny.

"Kroniki Narni" i nie tylko

W 1950 roku Lewis opublikował książkę "Lew, czarownica i stara szafa", która stała się jego najbardziej znaną książką. Później napisał sześć dodatkowych historii, które utworzyły serie znaną jako "Kroniki Narni". Jest to seria opisująca konflikty dobra ze złem, które mają miejsce w królestwie Narnii, krainie zjednoczonej przez szlachetnego lwa Aslana. W 1956 roku pojawiła się jego ostatnia pozycja "Till We Have Faces: A Myth Retold". Jest to opowieść o micie Kupidyna i Psyche z punktu widzenia jednej z sióstr Psyche, którą Lewis nazywa Orual. Jest to najmniej popularna z jego powieści, ale najbardziej chwalona przez krytyków literackich.

Lewisa życie prywatne

Lewis poślubił Joy Davidman Gresham, Amerykankę, która została chrześcijanką praktykującą dzięki lekturze jego książek. Oboje rozpoczęli korespondencję w 1950 r., kiedy była jeszcze żoną pisarza Williama Greshama; a w 1954 r. ona i jej mąż, którzy ulegali małżeńskim zdradom, rozwiedli się. Ona zamieszkała w Anglii, stając się bliską przyjaciółką Lewisa. Wzięli ślub cywilny w kwietniu 1956 roku. Sześć miesięcy później zdiagnozowano u niej zaawansowanego raka. Natomiast w marcu 1957 r. pobrali się na kobiercu kościoła anglikańskiego. Moment gdy nowotwór przeszedł w okres remisji był uważany za cud, pozwalając im na kilkuletnie szczęście. Jednak rak powrócił i małżonka Lewisa zmarła w lipcu 1960 roku. W związku z tymi smutnymi wydarzeniami, Lewis opublikował "A Grief Observed" ("Smutek") (1961). W dziele tym autor wylał swój smutek i wątpliwości duchowe oraz nakreślił etapy, przez które przeszedł w swojej żałobie. Na początku 1963 r. Lewis napisał swoją ostatnią książkę, "Letters to Malcolm" ("Listy do Malcolma"). Latem natomiast wycofał się ze stanowiska w Cambridge Zmarł w 1963 roku, w Kilns.

Ciekawostki o C.S. Lewisie

Jedynym traumatycznym przeżyciem okazała się śmierć ukochanego psa. Od tej tragicznej chwili Lewis rozkazał, by wszyscy nazywali go imieniem pupila.

Do końca życia w gronie rodziny i przyjaciół pozostał Jackiem.

Prywatnie Lewis pałał żarliwą miłością do Joy Gresham. Kobieta także była pisarką. O ich niesamowitym związku i nadprzeciętnej miłości nakręcono film zatytułowany „Cienista dolina". Niestety Joy zmarła już cztery lata po ich ślubie.

Był jednym z najbliższych przyjaciół słynnego Tolkiena, twórcy słynnej powieści „Władca Pierścieni". Obaj wykładali na wydziale literatury Uniwersytetu Oksfordzkiego. Obaj też wchodzili w skład grupy tak zwanych Inklingów.

Pod wpływem znajomości z Tolkienem i Gilbert'em Keitha Chesterton'em Lewis nawrócił się zostając wierzącym i praktykującym anglikaninem.

Cytaty C.S. Lewisa

„Bycie chrześcijaninem oznacza przebaczanie tego, czego nie da się usprawiedliwić, ponieważ Bóg przebacza nam to, co nie ma usprawiedliwienia..."

„Ci, którzy kochają, muszą czasami ranić."

„Kochać, a potem utracić to, co kochaliśmy - to wpisane jest w nasza naturę. Jeśli nie potrafimy znieść utraty, pochłania nas zło."

„Poprawnie postawione pytanie brzmi: czy ja wierzę w diabły. Tak, wierzę. To znaczy, wierzę w istnienie aniołów i wierzę, że niektóre z nich przez nadużycie swej wolnej woli stały się wrogami Boga i, w następstwie tego, naszymi wrogami. Anioły te możemy nazywać diabłami."

Źródła

https://pl.wikipedia.org/wiki/C.S._Lewis

https://www.biography.com/people/cs-lewis-9380969

https://www.britannica.com/biography/C-S-Lewis

https://en.wikipedia.org/wiki/C._S._Lewis

Autor: Jakub Mazur

Jakub Mazur jest z wykształcenia socjologiem, który swoje zawodowe życie poświęcił pracy dziennikarskiej. Doświadczenie dziennikarskie zdobywał pracując m.in. w podkarpackim czasopiśmie oraz regionalnej telewizji na Śląsku. Prywatnie jest wielkim fanem historii, a pasją tą dzieli się poprzez publikacje na portalu Zyciorysy.info. Jest autorem ponad 1000 tekstów biograficznych.

Tagi:

# data[].attributes.attachment_link.title
C.S. Lewis - biografia, życiorys, ciekawostki, cytaty

# data[].attributes.attachment_link.description
Clive Staples Lewis (1898-1963) był popularnym brytyjskim uczonym, świeckim teologiem, a przede wszystkim pisarzem i filologiem, którego twórczość wpłynęła na jemu współczesnych, oddziałując na wyobraźnię za sprawą takich dzieł jak choćby "Kroniki Narni". C.S. Lewis przyszedł na świat w irlandzkim Belfaście w roku 1898. Lewis dorastał w dobrej atmosferze.

# data[].attributes.headline
Wpadki filmowe w "Opowieściach z Narnii"

# data[].attributes.subject
Wpadki filmowe w "Opowieściach z Narnii"

# data[].attributes.attachment_link.title
Wpadki Filmowe #9 (Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa)

# data[].attributes.headline
"Mały Książę" Antoine de Saint - Exupery

# data[].attributes.subject
"Mały Książę" Antoine de Saint - Exupery

# data[].attributes.body
"Mały Książę odnaleziony" intro

# data[].attributes.headline
"Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński"

# data[].attributes.subject
"Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński"

# data[].attributes.headline
Zapoznaj się z przebiegiem akcji pod Arsenałem

# data[].attributes.subject
Zapoznaj się z przebiegiem akcji pod Arsenałem

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak wyglądała Akcja pod Arsenałem - Odtwarzamy krok po kroku

# data[].attributes.body
"Akcja pod Arsenałem"

# data[].attributes.headline
Wykonaj mapę myśli przedstawiającą najważniejsze informacje związane z powieścią "Opowieści z Narnii"

# data[].attributes.subject
Wykonaj mapę myśli przedstawiającą najważniejsze informacje związane z powieścią "Opowieści z Narnii"

# data[].attributes.body
Jeśli nie wiesz, jak ją zrobić, podpowiedź w filmiku:

# data[].attributes.body
W trakcie czytania lektury opracuj mapę myśli. Jak ją zrobić, zobaczysz na filmiku.

# data[].attributes.body
Pamiętaj, że film nie jest wierny tekstowi książki!

# data[].attributes.body
Staraj się opierać na opisie zawartym w książce

# data[].attributes.body
Jak go zrobić? W filmiku

# data[].attributes.attachment_link.title
21 rzeczy, których nie wiedziałeś o „Hobbicie"

# data[].attributes.attachment_link.description
Przy okazji premiery ostatniej części trylogii „Hobbit: Bitwa Pięciu Armii", która wchodzi do kin już od 25 grudnia, zapraszamy na przechadzkę po planie filmowym tej epickiej przygody i poznanie tajemnic „Hobbita".

# data[].attributes.headline
Błędy popełnione przez twórców filmu o Hobbicie

# data[].attributes.subject
Błędy popełnione przez twórców filmu o Hobbicie

# data[].attributes.attachment_link.title
Hobbit: Bitwa Pięciu Armii / The Hobbit: The Battle of the Five Armies

# data[].attributes.attachment_link.description
Ciekawostki filmu Hobbit: Bitwa Pięciu Armii (2014) - Filmowa adaptacja książki J.R.R. Tolkiena, będącej wstępem do słynnego

# data[].attributes.body
Poznaj autora

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Studiował architekturę na Politechnice Warszawskiej, ale przerwał studia, by wraz z żoną Katarzyną założyć agencję reklamową Powergraph (później przekształconą w wydawnictwo), w której jest dyrektorem kreatywnym i grafikiem. Rysuje również rysunki satyryczne. Autor cyklu powieści „ Felix, Net i Nika ".

Pisze głównie fantastykę naukową, często zbacza też w stronę horroru. Jego debiutem literackim było opowiadanie Pokoje przechodnie opublikowane w „ Nowej Fantastyce" we wrześniu 2001. Publikował opowiadania w „Nowej Fantastyce", „ Science Fiction" oraz w internetowych czasopismach „ Fahrenheit" i „ Esensja". Jego pierwszą powieścią był , opublikowany w 2003 roku przez wydawnictwo Ares. Za następną powieść (2006) otrzymał nominację do Nagrody im. Janusza A. Zajdla. Powieść ta zwyciężyła także w plebiscycie Nautilus 2006 (wraz z Czarnym pergaminem Rafała Dębskiego).

W 2008 roku ukazała się jego kolejna powieść , która w roku 2009 otrzymała nagrodę główną Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego oraz Nagrodę im. Janusza A. Zajdla. W 2018 roku ponownie otrzymał tę drugą, tym razem za powieść , wydaną w 2017 roku.

W latach 2004-2018 wydanych zostało 15 jego książek science-fiction dla młodzieży z serii Felix, Net i Nika.

Scenariusz na podstawie pierwszej książki Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi nagrodzono w Polsko-Włoskim Konkursie na Scenariusz Filmu dla Młodego Widza, jednak film o tym tytule nie powstał. Nakręcono natomiast kolejny w oparciu o drugą książkę pt. Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa. Film miał swoją premierę 29 września 2012.

* Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi (2004)

Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa (2005)

Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów (2006)

Felix, Net i Nika oraz Pułapka Nieśmiertelności (2007)

Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek (2008)

Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek 2: Mała Armia (2009)

Felix, Net i Nika oraz Trzecia Kuzynka (2009)

Felix, Net i Nika oraz Bunt Maszyn (2011)

Felix, Net i Nika oraz Świat Zero (2011)

Felix, Net i Nika oraz Świat Zero 2. Alternauci (2012)

Felix, Net i Nika oraz Nadprogramowe Historie (2013)

Felix, Net i Nika oraz Sekret Czerwonej Hańczy (2013)

Felix, Net i Nika oraz Klątwa Domu McKillianów (2014)

Felix, Net i Nika oraz (nie)Bezpieczne Dorastanie (2015)

Felix, Net i Nika oraz Koniec Świata Jaki Znamy (2018)

Cykl Amelia i Kuba / Kuba i Amelia

Amelia i Kuba. Godzina duchów (2014)

Kuba i Amelia. Godzina duchów (2014)

Amelia i Kuba. Kuba i Amelia. Nowa szkoła (2015)

Amelia i Kuba. Stuoki potwór (2016)

Amelia i Kuba. Tajemnica dębowej korony (2017)

Amelia i Kuba. Wenecki spisek (2018)

Amelia i Kuba. Mi się podoba (2019)￼

Zbiory opowiadań

Opowiadania

Felix, Net i Nika oraz Tajemnica Kredokrada

Felix, Net i Nika oraz Metoda Sześciopalczastych

Felix, Net i Nika oraz Bardzo Senna Ryba

Felix, Net i Nika oraz Ściema Smoczysława

Felix, Net i Nika oraz Wysłannicy

Felix, Net i Nika oraz Romantyczny Interdyscyplinarny Projekt

Felix, Net i Nika oraz Priorytet Zero

Felix, Net i Nika oraz Wędrujące Samogłoski

Felix, Net i Nika oraz Koszmarna Podróż

Scenariusze filmowe

Bibliografia

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Studiował architekturę na Politechnice Warszawskiej, ale przerwał studia, by wraz z żoną Katarzyną założyć agencję reklamową Powergraph (później przekształconą w wydawnictwo), w której jest dyrektorem kreatywnym i grafikiem. Rysuje również rysunki satyryczne. Autor cyklu powieści „ Felix, Net i Nika ". Pisze głównie fantastykę naukową, często zbacza też w stronę horroru.

# data[].attributes.body
W trakcie czytania lektury opracuj mapę myśli. Jak ją zrobić, zobaczysz na filmiku.

# data[].attributes.headline
Ciekawostki o cyklu książek Rafała Kosika

# data[].attributes.subject
Ciekawostki o cyklu książek Rafała Kosika

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Felix Net i Nika - Ciekawostki

Ostatnie komentarze do tej strony:

Komentarz pochodzi od Net, 07.11.2019, o 18:19 (UTC):
Jak was zhakuje boby gupie to wam kompiutery wybluchnąm!
Achhh ta moja dysortografia...

Komentarz pochodzi od Felix, 07.11.2019, o 17:44 (UTC):
Po prostu wydoroślałem...

Komentarz pochodzi od mojej pupy, 14.03.2019, o 21:11 (UTC):
XDDD

Komentarz pochodzi od xd, 04.03.2019, o 17:11 (UTC):

Komentarz pochodzi od ja , 02.12.2018, o 16:25 (UTC):
m

Komentarz pochodzi od oliwia, 14.05.2018, o 12:40 (UTC):
kocham tą książkę

Komentarz pochodzi od Kamila, 22.04.2018, o 10:36 (UTC):
dziękuje

Komentarz pochodzi od mati, 24.11.2011, o 13:00 (UTC):
superrrrrrrrr jestem fanem FNiN

Dodaj komentarz do tej strony:

Dzisiaj stronę odwiedziło już 15 odwiedzający (18 wejścia) tutaj!

# data[].attributes.attachment_link.description
Felix Net i Nika - Ciekawostki Ostatnie komentarze do tej strony: Komentarz pochodzi od Net, 07.11.2019, o 18:19 (UTC): Jak was zhakuje boby gupie to wam kompiutery wybluchnąm! Achhh ta moja dysortografia... Komentarz pochodzi od Felix, 07.11.2019, o 17:44 (UTC): Po prostu wydoroślałem...

# data[].attributes.body
Kolejna bardzo znana książka autorki "Spotkania nad morzem". W wolnej chwili warto posłuchać tego audiobook'a

# data[].attributes.attachment_link.title
“Bułeczka” Jadwigi Korczakowskiej (1957) - audiobook | HD

# data[].attributes.headline
"Spotkanie nad morzem" Jadwiga Korczakowska

# data[].attributes.subject
"Spotkanie nad morzem" Jadwiga Korczakowska

# data[].attributes.body
Narysuj plakat w formacie A4 (zwykły blok), na którym pokażesz najciekawszą według ciebie scenę z powieści.

# data[].attributes.body
Do niedużego pudełka włóż przedmioty, które kojarzą Ci się z tekstem "Spotkania nad morzem". Możesz je wykonać z papieru, plasteliny, itp. lub wykorzystać coś, co masz w domu. Do pudełka włóż także list, który napiszesz do jednej z bohaterek.

# data[].attributes.headline
Przygotuj krótki filmik nawiązujący do historii Małego Księcia

# data[].attributes.subject
Przygotuj krótki filmik nawiązujący do historii Małego Księcia

# data[].attributes.body
Filmik może być wykonany jako animacja poklatkowa lub z wykorzystaniem gry aktorskiej, kukiełek, itp.
Jak zrobić animację poklatkową?

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak stworzyć samodzielnie animację poklatkową?

# data[].attributes.headline
I jeszcze tu podpowiedź dotycząca animacji poklatkowej

# data[].attributes.subject
I jeszcze tu podpowiedź dotycząca animacji poklatkowej

# data[].attributes.body
Dokończ historię Małego Księcia i Pilota, wymyślając swoją wersję dalszych zdarzeń. Praca powinna liczyć od 200 - 250 słów.

# data[].attributes.headline
Teatr cieni przygotowany przez klasę 6c z Pawłowic

# data[].attributes.subject
Teatr cieni przygotowany przez klasę 6c z Pawłowic

# data[].attributes.body
Do dowolnego pudełka włóż przedmioty, które kojarzą Ci się z tekstem lektury. Przedmioty mogą być narysowane, ulepione z plasteliny, wycięte z papieru, itp. Dołóż jeszcze krótki list, który napiszesz do jednego z głównych bohaterów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Urodził się 20 VIII 1847 w Hrubieszowie.

Pochodził ze zubożałej rodziny ziemiańskiej. Po wczesnej stracie rodziców wychowywał się u krewnych. Do szkół uczęszczał w Lublinie i w Siedlcach, skąd przeniósł się do Kielc, gdzie nauczycielem był jego starszy brat Leon, działacz „czerwonych".

Powstaniec, dziennikarz, felietonista

Walczył w powstaniu styczniowym 1863-64, ranny znalazł się w szpitalu, a potem w więzieniu. Po odbyciu kary ukończył gimnazjum w Lublinie i 1866 rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Szkoły Głównej Warszawskiej. Po 2 latach przerwał je i próbował podjąć ponownie w Instytucie Rolnictwa i Leśnictwa w Puławach, skąd został wydalony. Przez pewien czas był guwernerem w dworach ziemiańskich, pracował też jako robotnik w Warszawie. Publikował od 1864, ale za właściwy debiut uważał szkice Listy ze starego obozu (wydane pod pseudonimem Bolesław Prus, „Opiekun Domowy" 1872). W tym czasie rozpoczął też współpracę z „Niwą", pismami humorystycznymi „Mucha" i „Kolce" oraz z „Kurierem Warszawskim", w którym 1875-87 (z krótką przerwą) ogłaszał stały cykl felietonów Kroniki tygodniowe. Publikował je także m.in. w „Ateneum", „Nowinach" (redaktor naczelny 1882-83), „Kurierze Codziennym", „Tygodniku Ilustrowanym", poruszając najbardziej aktualne tematy i tworząc wielowątkową „epopeję" życia Warszawy i kraju. W 1875 ożenił się z kuzynką, O. Trembińską.

Twórczość literacką rozpoczął od drobnych humoresek zebranych w To i owo (1874). Najwcześniejsze nowele i opowiadania zdradzały zależność od wzorów obcych, głównie K. Dickensa (np. Sieroca dola 1876). W dojrzalszych utworach (Szkatułka babki 1878, Przygoda Stasia 1879, Anielka, Powracająca fala, Antek - wszystkie trzy 1880, Grzechy dzieciństwa 1883, Omyłka 1884) bohaterami, ukazywanymi z głębokim znawstwem psychologicznym, byli najczęściej ludzie skromni i ubodzy, dzieci, sympatyczni dziwacy; humor tych utworów pozwala na najtrudniejsze sytuacje życiowe patrzeć z perspektywy nadającej im formę złagodzoną. Po 1880 Prus pracował nad zagadnieniami teorii twórczości literackiej. Zadeklarował się jako zwolennik realizmu, swoje poglądy formułował m.in. w szkicach krytycznoliterackich („Ogniem i mieczem", powieść z dawnych lat Henryka Sienkiewicza, „Kraj" 1884). W tym czasie zbliżył się do grupy pisarzy i krytyków skupionych wokół tygodnika „Wędrowiec". Z inspiracji tego kręgu powstała pierwsza polska powieść Placówka (1886), w której są widoczne wpływy naturalizmu, z całkowicie odmiennym od dotychczasowych ujęciem postaci chłopa.

Za największe arcydzieło powieściowe została uznana Lalka (1890, film w reżyserii W. Hasa 1968, serial telewizyjny R. Bera 1978), w której autor - ukazując dzieje miłości kupca, Stanisława Wokulskiego, do arystokratki, Izabeli Łęckiej - zastosował nowatorskie sposoby narracji (opowiadanie w 3. osobie oraz pamiętnik starego subiekta, Ignacego Rzeckiego, przywołującego przeszłość, przez co świat przedstawiony zyskuje perspektywę historyczną, a współczesność staje się konsekwencją procesu dziejowego, kształtującego losy ludzi i przemiany społeczne). Ponadto w Lalce Prus stworzył panoramę życia współczesnej Warszawy, bogatą w realia miasta.

W powieści Emancypantki (1894) podjął tzw. kwestię kobiecą oraz dokonał rozrachunku z prądami 2. połowy XIX w. (materializm, pozytywizm, dekadentyzm). Do rzędu arcydzieł powieściowych został zaliczony Faraon (1897, ekranizacja J. Kawalerowicza 1966), ukazujący na przykładzie walki młodego faraona z żądnymi władzy egipskimi kapłanami mechanizmy funkcjonowania państwa.

Pod koniec życia Prus napisał jeszcze 2 powieści, nie dorównujące jednak jego wcześniejszym osiągnięciem: Dzieci (1909), osnuta wokół wypadków 1905-07, oraz nie dokończone Przemiany („Tygodnik Ilustrowany" 1911-12). Ponadto był autorem nowel o charakterze refleksyjno-filozoficznym, w których stosował poetykę snu, legendy, przypowieści (np. Pleśń świata 1884, Cienie 1885, Z legend dawnego Egiptu 1888).

Przez całe życie miał ambicje naukowe, uważając tę dziedzinę za swoje główne powołanie. Zarys własnego systemu filozoficzno-etycznego przedstawił w syntezie Najogólniejsze ideały życiowe (1901). Zmarł 19 V 1912 w Warszawie.

Uznanie współczesnych i potomnych

Większą część życia spędził w Warszawie, dwukrotnie tylko wyjeżdżał za granicę (1881 do Wiednia oraz 1895 do Niemiec, Szwajcarii i Francji), najczęstszym celem jego krajowych podróży był Nałęczów, dokąd od 1882 niemal co roku udawał się na letni wypoczynek. Jako uznany pisarz i dziennikarz Bolesław Prus uczestniczył w wielu inicjatywach społecznych (np. 1881 powstanie kas rzemieślniczych, 1897 - Towarzystwa Higienicznego), brał udział w działalności różnych stowarzyszeń i instytucji (Towarzystwo Kolonii Letnich, Kasa im. Józefa Mianowskiego). Chociaż niechętnie podejmował się pełnienia funkcji publicznych, był prezesem Stowarzyszenia Kursów dla Analfabetów Dorosłych (1906), prezesem Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich (1910-11). Jego imieniem nazywano stowarzyszenia i instytucje użyteczności publicznej (np. 1903 Fundusz im. Bolesława Prusa przy Warszawskiej Kasie Literackiej, 1908 Towarzystwo „Higiena Praktyczna im. Bolesława Prusa"). Pomniki Bolesława Prusa znajdują się w Warszawie, Hrubieszowie i Nałęczowie, tam też działa muzeum biograficzne pisarza.

# data[].attributes.attachment_link.title
Prus Bolesław - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy

# data[].attributes.attachment_link.description
Urodził się 20 VIII 1847 w Hrubieszowie. Pochodził ze zubożałej rodziny ziemiańskiej. Po wczesnej stracie rodziców wychowywał się u krewnych. Do szkół uczęszczał w Lublinie i w Siedlcach, skąd przeniósł się do Kielc, gdzie nauczycielem był jego starszy brat Leon, działacz „czerwonych".

# data[].attributes.body
Zobacz, jak wyglądają i jak grają katarynki

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzynarodowy Festiwal Katarynek 2015 - folklor portal wiano.eu

# data[].attributes.headline
Wykonaj z kartonowego pudełka katarynkę.

# data[].attributes.subject
Wykonaj z kartonowego pudełka katarynkę.

# data[].attributes.body
Postaraj się, aby była podobna do prawdziwej, ale NIE MUSI GRAĆ!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy przeglądasz strony internetowe w globalnej sieci, to Twoja przeglądarka zbiera tzw. ciasteczka (pliki "cookies"). Są to niewielkie informacje tekstowe zapisywane przez Twoją przeglądarkę, które pozwalają nam m.in. szybciej wczytać treść naszej strony na Twoim komputerze. Jeśli chcesz poznać więcej informacji o tej niesamowitej technologii, z której korzystasz każdego dnia, polecamy Informacje o naszej polityce prywatności znajdziesz O CIASTECZKACH
ten artykuł na Wikipedii (która oczywiście też z niej korzysta :) ).
Pamiętaj, że zawsze możesz skonfigurować swoją przeglądarkę tak, by nie zapisywała żadnych ciasteczek, wejść na naszą stronę w trybie "incognito" (w nim ciasteczka też nie są zapisywane) lub kasować ciasteczka ze swojej przeglądarki po wybranej przez Ciebie sesji.
Accept
TUTAJ.

# data[].attributes.attachment_link.title
René Goscinny - 10 ciekawostek na temat autora „Asteriksa" - Czytaj PL

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy przeglądasz strony internetowe w globalnej sieci, to Twoja przeglądarka zbiera tzw. ciasteczka (pliki "cookies"). Są to niewielkie informacje tekstowe zapisywane przez Twoją przeglądarkę, które pozwalają nam m.in. szybciej wczytać treść naszej strony na Twoim komputerze.

# data[].attributes.headline
Napisz kolejne opowiadanie o Mikołajku i jego kolegach.

# data[].attributes.subject
Napisz kolejne opowiadanie o Mikołajku i jego kolegach.

# data[].attributes.body
Wymyśl nową historię z bohaterami książki. Postaraj się, aby była równie żartobliwa, jak te, które znalazły się w "Mikołajku"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Seweryna Szmaglewska-Wiśniewska (ur. 11 lutego 1916 w Przygłowie koło Piotrkowa Trybunalskiego, zm. 7 lipca 1992 w Warszawie) - pisarka polska, prozaik i autorka powieści dla młodzieży Czarne stopy.

Córka Antoniego Szmaglewskiego, sekretarza gminy i Pelagii z Bystrońskich. Po ukończeniu żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego im. Królowej Jadwigi w Piotrkowie Trybunalskim wyjechała do Warszawy, gdzie uczęszczała do Studium Społeczno-Oświatowego Wolnej Wszechnicy Polskiej. Następnie studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz w Łodzi. W latach 1942-1945 była więziona w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. 18 stycznia 1945 pod Wodzisławiem Śląskim podjęła udaną próbę ucieczki z marszu śmierci. Następnie skierowała się w kierunku północno-wschodnim, a z czasem udała się jeszcze dalej od trasy marszu. Ostatecznie ukryła się w gospodarstwie Dolników w Boryni (dziś część Jastrzębia Zdroju).

Po II wojnie światowej zamieszkała w Łodzi, w 1946 poślubiła architekta Witolda Wiśniewskiego i przeprowadziła się do Warszawy. Zeznawała podczas procesów norymberskich. Wieloletnia wiceprezes Rady Naczelnej ZBoWiD oraz członkini Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa.

W 1986, na podstawie jej książki o tematyce harcerskiej przygody pt. Czarne stopy, powstał film fabularny pod tym samym tytułem, w reżyserii Waldemara Podgórskiego.

Spoczywa na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kw. 18 E, rząd 3, grób 17).

Dymy nad Birkenau (lektura do szkoły średniej za czasów PRL), 1945;

Łączy nas gniew, 1955;

Prosta droga Łukasza, 1955;

Chleb i nadzieja, 1958;

Zapowiada się piękny dzień, 1960;

Czarne Stopy (dla młodzieży; lektura uzupełniająca do klasy 5. szkoły podstawowej), 1960;

Puste miejsce przy stole, 1963;

Więzienna krata: Antologia pamięci 1939-45 (opr.), 1964;

Krzyk wiatru, 1965;

Odcienie miłości, 1969;

Niewinni w Norymberdze, 1972;

Nowy ślad Czarnych Stóp, 1973;

Wilcza jagoda 1977;

Biała róża, 1983;

Dwoje smutnych ludzi, 1986.

Seweryna Szmaglewska jest patronką Szkoły Podstawowej w Woźnikach.

Lesław Bartelski M.: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Tower Press, 2000, s. 412-413.

Linki zewnętrzne

# data[].attributes.attachment_link.description
Seweryna Szmaglewska-Wiśniewska (ur. 11 lutego 1916 w Przygłowie koło Piotrkowa Trybunalskiego, zm. 7 lipca 1992 w Warszawie) - pisarka polska, prozaik i autorka powieści dla młodzieży Czarne stopy. Córka Antoniego Szmaglewskiego, sekretarza gminy i Pelagii z Bystrońskich. Po ukończeniu żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego im.

# data[].attributes.body
pisarki i więźniarki KL Auschwitz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
11 lutego 1916 roku urodziła się Seweryna Szmaglewska, polska pisarka, w latach 1942-1945 więźniarka KL Auschwitz, po wojnie świadek w procesie norymberskim i autorka książek, w których opisała swoje przeżycia obozowe.

O swojej twórczości i życiu opowiadała w 1985 roku na antenie Polskiego Radia w audycji Kai Kamińskiej w audycji z cyklu "W pracowni pisarza".

- Nie ja kształtowałam te książki, tylko życie. "Dymy nad Birkenau" i "Niewinni w Norymberdze" to obrazy życia, które ja jedynie w pośpiechu spisałam i zaniosłam do wydawnictwa - mówiła pisarka na antenie Polskiego Radia.

Po aresztowaniu przez Gestapo na ulicach Warszawy została przewieziona do obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie doświadczyła wyczerpującej pracy fizycznej i ciężkich chorób. Gdy w styczniu 1945 z obozu wyruszył tzw. marsz śmierci, wraz z koleżankami postanowiła spróbować ucieczki.

- Badałyśmy możliwości. Na pierwszym postoju to okazało się niemożliwe. Z drugiego postoju we trzy uciekłyśmy w śniegi. Położyłyśmy się, przykryłyśmy się białym prześcieradłem, które miałyśmy ze sobą i chciałyśmy jakiś czas przetrwać. Jednak esesman strzelał. Zerwałyśmy się i brnąc przez śnieg, szłyśmy pod górę na czworaka - opisywała kulisy ucieczki.

Plan się powiódł. Sewerynie Szmaglewskiej i jej towarzyszkom udało się uciec do pobliskiej wsi i ukryć w stodole pełnej siana. Stamtąd ruszyły w stronę Warszawy. Tułaczka, po wielu przygodach, zakończyła się sukcesem.

Od pierwszych dni Szmaglewska przystąpiła do pisania. "Dymy nad Birkenau" ukazały się 4 grudnia 1945. Trafiły w ręce prawników, przygotowujących się do procesu norymberskiego. - W niedługim czasie zostałam wezwana na proces norymberski jako świadek oskarżenia. Norymberga była czymś zupełnie innym niż mogłam sobie wyobrazić. Nastrój był tam niemal karnawałowy. Cały trybunał przed naszym przyjazdem brał udział w balu, co mnie speszyło, jednakże swoje zeznanie złożyłam - wspominała po latach.

Książka "Niewinni w Norymberdze" powstała dopiero 30 lat później.

- Bardzo długo myślałam, że proces w Norymberdze był jakimś niewypałem. W żaden sposób nie można było słowami powiedzieć tego, co widziało się w Birkenau. To mnie tak długo powstrzymywało przed pisaniem - tłumaczyła Szmaglewska.

Seweryna Szmaglewska zmarła 7 lipca 1992 w Warszawie.
Posłuchaj wspomnień Seweryny Szmaglewskiej w audycji z cyklu "W pracowni pisarza".

# data[].attributes.attachment_link.title
Seweryna Szmaglewska - opisać niewyobrażalne

# data[].attributes.attachment_link.description
11 lutego 1916 roku urodziła się Seweryna Szmaglewska, polska pisarka, w latach 1942-1945 więźniarka KL Auschwitz, po wojnie świadek w procesie norymberskim i autorka książek, w których opisała swoje przeżycia obozowe. O swojej twórczości i życiu opowiadała w 1985 roku na antenie Polskiego Radia w audycji Kai Kamińskiej w audycji z cyklu "W pracowni pisarza".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mój harcerski szlak - wspomnienia Edmunda Seredyńskiego | 1/2

Wspomnienia z okresu działalności w lwowskim ZHP

Opis materiału

Rozmowa z druhem Edmundem Seredyńskim o jego działalności w ZHP w dwudziestoleciu międzywojennym. Druh Seredyński wstąpił do ZHP w 1924 roku we Lwowie. Jak wspomina, jako małego chłopca pociągał go rygor panujący w harcerstwie i wizja posiadania munduru. Zwraca też uwagę na wymiar patriotyczny udziału w ZHP. Seredyński opowiada o sposobie wychowania młodzieży w harcerstwie, o tym, jak wyglądały zbiórki i o codziennej działalności harcerzy. Potem przechodzi do ścieżki swojej harcerskiej kariery, z dumą opowiada o przejściu do pracy w hufcu, byciu instruktorem młodzieży i swoich sukcesach: prowadzeniu obozu harcerskiego i stworzeniu od podstaw tzw. zastępu ratunkowego. Audycję przygotował Tomasz Jordan.

Rozgłośnia Harcerska to najstarsza polska niepubliczna stacja radiowa, a zarazem jedyna radiostacja w bloku państw socjalistycznych działająca poza państwowymi strukturami radiowo-telewizyjnymi. Powstała 17 marca 1957 roku, a pierwszy program wyemitowano 24 kwietnia 1957 roku. Nadawała z głównej siedziby ZHP, która mieści się do dziś przy ul. Konopnickiej w Warszawie. Do 1960 roku funkcjonowała jako Radiostacja Harcerska, pod nazwą Rozgłośnia Harcerska - w latach 1960-95. W połowie lat 90. przekształcono ją w RH Kontakt, a następnie - w działającą na zasadach komercyjnych Radiostację, która nie emitowała już treści harcerskich. Rozgłośnia Harcerska prezentowała muzykę, której nie nadawały żadne inne stacje radiowe, a nadawana na jej falach Lista przebojów Rozgłośni Harcerskiej autorstwa Jacka Bromskiego, która zadebiutowała na antenie stacji w 1965 roku, odegrała znaczącą rolę w historii polskiej muzyki rockowej. Stacja była również miejscem debiutu wielu osobowości radiowych, m.in. Piotra Kaczkowskiego, Wojciecha Manna i Tadeusza Sznuka.

Niniejsze nagranie znalazło się w wyborze audycji Rozgłośni Harcerskiej z lat 1968-1992, które zostały zdigitalizowane w 2011 roku w ramach projektu Digitalizacja archiwalnych nagrań Rozgłośni Harcerskiej, dofinansowanego przez Narodowy Instytut Audiowizualny ze środków Programu Dziedzictwo cyfrowe.

ilustracja: fot. Andrzej Bereźnicki, Wikimedia Commons, PD

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.title
Mój harcerski szlak - wspomnienia Edmunda Seredyńskiego | 1/2

# data[].attributes.attachment_link.description
Wspomnienia z okresu działalności w lwowskim ZHP Opis materiału Rozmowa z druhem Edmundem Seredyńskim o jego działalności w ZHP w dwudziestoleciu międzywojennym. Druh Seredyński wstąpił do ZHP w 1924 roku we Lwowie. Jak wspomina, jako małego chłopca pociągał go rygor panujący w harcerstwie i wizja posiadania munduru.

# data[].attributes.headline
Wymyśl prosty szyfr, którego będziesz mógł nauczyć kolegów z klasy.

# data[].attributes.subject
Wymyśl prosty szyfr, którego będziesz mógł nauczyć kolegów z klasy.

# data[].attributes.headline
Przygotuj 5 ciekawych zadań dla grupy do biegu przełajowego.

# data[].attributes.subject
Przygotuj 5 ciekawych zadań dla grupy do biegu przełajowego.

# data[].attributes.body
Udostępniam link do filmu, gdyby ktoś nie mógł wypożyczyć książki:)

# data[].attributes.headline
Wykonaj komiks, rysując samodzielnie lub wykorzystując program, który jest poniżej. Historia nie musi być długa, ale niech się coś wydarzy:)  Pamiętaj o "chmurkach" komiksowych

# data[].attributes.subject
Wykonaj komiks, rysując samodzielnie lub wykorzystując program, który jest poniżej. Historia nie musi być długa, ale niech się coś wydarzy:)  Pamiętaj o "chmurkach" komiksowych

# data[].attributes.attachment_link.title
Cartoon Makers | TOON Books – Just for Kids

# data[].attributes.attachment_link.description
Create your own carTOONs and comic strips, using your favorite TOON Book characters!