# data[].attributes.headline
Święty Jan Paweł II, życie Świętego Papieża - animacja

# data[].attributes.subject
Święty Jan Paweł II, życie Świętego Papieża - animacja

# data[].attributes.attachment_link.title
Święty Jan Paweł II, życie Świętego Papieża

# data[].attributes.headline
"Nie zastąpi Ciebie nikt" - muzyczny hołd; hymn z okazji 100. rocznicy urodzin Karola Wojtyły - Jana Pawła II

# data[].attributes.subject
"Nie zastąpi Ciebie nikt" - muzyczny hołd; hymn z okazji 100. rocznicy urodzin Karola Wojtyły - Jana Pawła II

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie zastąpi Ciebie nikt - Moś, Osińska, Rubiś, Cugowski, Piekarczyk, Ziółko [Lipko, Dutkiewicz]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Papież przełomów, myśliciel i filozof, człowiek kultury i sztuki, poeta i aktor, miłośnik gór, człowiek pokoju i dialogu, niestrudzony pielgrzym, inspirator przemian na świecie, mistyk, człowiek wiary - JAN PAWEŁ II.
Jego dziedzictwo intelektualne i duchowe inspiruje Centrum Myśli Jana Pawła II do podejmowania działań w dziedzinie kultury, nauki i wychowania.

DZIECIŃSTWO I MŁODOŚĆ

Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach (niedaleko Krakowa) jako drugi syn Karola Wojtyły seniora i Emilii z Kaczorowskich. Miał starszego o 14 lat brata Edmunda, a jego siostra Olga zmarła tuż po urodzeniu. Karol został ochrzczony 20 czerwca 1920 roku. Rodzina Wojtyłów wiodła skromne życie. Ojciec, porucznik, był urzędnikiem administracji wojskowej. Matka prowadziła dom. W domu Wojtyłów panowała religijna atmosfera, a oni sami cieszyli się szacunkiem wśród mieszkańców. W Wadowicach mieszkała wówczas liczna społeczność żydowska.

Gdy Karol miał dziewięć lat, zmarła jego matka. Po pogrzebie ojciec zabrał synów do Sanktuarium Maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej, do którego przyszły papież często powracał. Trzy lata później zmarł jego brat Edmund, który był lekarzem i zaraził się od pacjentki szkarlatyną w szpitalu w Bielsku-Białej.

W 1930 roku rozpoczął naukę w I Państwowym Gimnazjum Męskim im. Marcina Wadowity w Wadowicach. W pierwszej klasie gimnazjum, wstąpił do kółka ministranckiego prowadzonego przez księdza Kazimierza Figlewicza. W latach gimnazjalnych objawił się także talent pisarski i aktorski Karola. Chętnie grał w piłkę nożną, szczególnie na pozycji bramkarza.

Po zdaniu egzaminu maturalnego w 1938 roku, Karol Wojtyła rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i w związku z tym wraz z ojcem przeprowadził się do Krakowa. Zamieszkali przy ulicy Tynieckiej 10 w dwóch pokoikach w suterenie. Filologia polska na Uniwersytecie Jagiellońskim przeżywała wówczas okres swojej świetności, tworząc doskonałe środowisko do rozwoju intelektualnego.

Zobacz więcej na multimedianym biogramie Karola Wojtyły

CZAS WOJNY

Nadszedł 1 września 1939 roku. 6 września wojska niemieckie wkroczyły do Krakowa. W wyniku Sonderaktion Krakau 6 listopada 1939 roku zamknięto Uniwersytet Jagielloński, a profesorów wywieziono do obozu Sachsenhausen. Karol znalazł pracę w Zakładach Chemicznych „Solvay" w Borku Fałęckim. Ciężka praca w kamieniołomach dawała względne bezpieczeństwo, gdyż Niemcy uznawali zakład za potrzebny.

W tym czasie Karol Wojtyła wziął udział w rekolekcjach organizowanych w parafii św. Stanisława Kostki na Dębnikach. Tutaj nawiązał kontakt z krawcem Janem Tyranowskim. Oczytany w pismach św. Jana od Krzyża i św. Teresy z Avila, swoimi zainteresowaniami wywarł wpływ na Wojtyłę.

Na początku 1941 roku ojciec Wojtyły zachorował. Gdy 18 lutego Karol, który się nim opiekował, wrócił do domu, zastał swego ojca martwego. Tę śmierć odczuł bardzo boleśnie. Karola Wojtyłę seniora pochowano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. A młody Karol zamieszkał u państwa Kydryńskich, którzy ofiarowali mu swoją pomoc i wsparcie.

W przezwyciężeniu smutku po stracie ojca Karolowi pomógł dawny nauczyciel z Wadowic, Mieczysław Kotlarczyk. Założył teatr nazwany później Teatrem Rapsodycznym. Repertuar obejmował m.in. „Quo vadis", „Króla-Ducha", „Beniowskiego" i „Pana Tadeusza". Z teatrem od początku istnienia związał się także Karol Wojtyła.

W 1942 roku Wojtyła podjął decyzję o wstąpieniu do tajnego seminarium duchownego. Rano asystował przy mszy księciu metropolicie Adamowi Sapiesze, a potem pracował w „Solvayu". Noce poświęcał nauce. Sytuacja zmieniła się na początku sierpnia 1944 roku. Niemcy przeprowadzili masowe łapanki, aby uniknąć wybuchu powstania ludności Krakowa. Wywozili wszystkich ujętych młodych mężczyzn - niedziela 6 sierpnia 1944 została nazwana „czarną niedzielą". Wojtyła uniknął łapanki, gdyż dzięki arcybiskupowi Sapiesze klerycy znaleźli schronienie w pałacu biskupim. 18 stycznia 1945 roku do Krakowa wkroczyły wojska sowieckie.

Zobacz więcej na multimedianym biogramie Karola Wojtyły

POSŁUGA KAPŁAŃSKA I BISKUPIA

Po wojnie, w sierpniu 1946 roku Wojtyła ukończył celująco czteroletnie studia teologiczne. 1 listopada z rąk kardynała Sapiehy otrzymał święcenia kapłańskie, a następnie odprawił swoją pierwszą mszę świętej w krypcie św. Leonarda na Wawelu. 15 listopada udał się do Rzymu, aby podjąć studia na Papieskim Uniwersytecie Dominikańskim - Angelicum. Zamieszkiwał wówczas w Kolegium Belgijskim przy Via del Quirinale 26. Wojtyła miał również poznawać Rzym i podpatrywać metody prowadzenia działalności duszpasterskiej, stosowane w innych krajach. W Rzymie uczestniczył we mszy św. celebrowanej przez Ojca Pio. Według relacji niektórych osób Ojciec Pio przepowiedział Karolowi Wojtyle, iż obejmie on Tron Piotrowy.

Po zdaniu egzaminu licencjackiego Wojtyła przeznaczył drugi rok studiów na pisanie doktoratu pod kierunkiem profesora Reginalda Garrigou-Lagrange'a. Temat jego rozprawy doktorskiej brzmiał: „Zagadnienia wiary u świętego Jana od Krzyża". Za pracę uzyskał najwyższą ocenę, jednak formalnie nie przyznano mu tytułu doktora. Jego praca bowiem nie została wydrukowana, na co nie miał wtedy funduszy.

Po powrocie do kraju Wojtyła został skierowany do niewielkiej miejscowości Niegowić. Był wikariuszem w parafii, jednocześnie obronił poszerzoną wersję swojej rozprawy doktorskiej. Po 13 miesiącach kardynał Sapieha przeniósł wikarego do parafii św. Floriana w Krakowie. Wojtyła cieszył się sympatią wiernych, w szczególności młodzieży, dla której prowadził duszpasterstwo. Na przeprowadzane przez niego rekolekcje przychodziły setki osób. Jeździł z młodymi na pielgrzymki, wędrówki górskie i spływy kajakowe. Studenci skupieni wokół księdza, a potem biskupa Wojtyły tworzyli tzw. Środowisko, a do ich duszpasterza przylgnął przydomek „Wujek".

W lipcu 1951 roku zmarł kardynał Adam Sapieha. Administratorem archidiecezji krakowskiej został arcybiskup Eugeniusz Baziak. Udzielił Wojtyle urlopu naukowego na opracowanie rozprawy habilitacyjnej. Wojtyła wyprowadził się wówczas z plebanii i przez następnych siedem lat mieszkał u ks. prof. Ignacego Różyckiego przy ulicy Kanonicznej 19. 12 grudnia 1953 roku praca habilitacyjna Wojtyły zatytułowana „Ocena możliwości oparcia etyki chrześcijańskiej na założeniach systemu Maxa Schelera" została jednogłośnie przyjęta przez radę ówczesnego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (z którego powstała później, w roku 1981, Papieska Akademia Teologiczna). Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego nie zatwierdziło jednak tytułu naukowego i dopiero 31 października 1957 roku Wojtyła otrzymał tytuł docenta. Rozpoczął pracę w Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Krakowie oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wkrótce Wojtyła zaczął również wykładać na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie po dwóch latach objął Katedrę Etyki. Na jego wykłady przychodziło tylu studentów, że niektórzy musieli siadać na podłodze. Owocem pracy naukowej oraz rozmów z młodzieżą była książka „Miłość i odpowiedzialność" poruszająca kwestie teologii ciała.

W lipcu 1958 roku nadeszła z Rzymu decyzja Piusa XII dotycząca powołania Wojtyły na biskupa pomocniczego archidiecezji. Mając 38 lat, Karol Wojtyła został najmłodszym polskim biskupem. Jego konsekracji 28 lipca 1958 roku przed głównym ołtarzem katedry wawelskiej, dokonali arcybiskup Eugeniusz Baziak oraz biskupi Franciszek Jop z Opola i Bolesław Kominek z Wrocławia. Nowy krakowski biskup przyjął za dewizę słowa: „Totus Tuus" (Cały Twój), zaczerpnięte z pism Ludwika Marii Grignon de Montforta, które oznaczały całkowite oddanie się w opiekę Maryi i poprzez nią Chrystusowi. Pozostały one także dewizą papieża Jana Pawła II.

Wyniesienie do rangi biskupa pomocniczego pociągało za sobą nowe obowiązki. Walczył m.in. o pozwolenie na budowę kościoła w Nowej Hucie, którego władze komunistyczne nie chciały udzielić. Już jako kardynał poświęcił świątynię w 1977 roku.

Sobór Watykański II, ważne wydarzenie dla Kościoła powszechnego, rozpoczął się 11 października 1962 roku. Biskup Wojtyła odznaczał się wyjątkową aktywnością w pracach soborowych. Znając doskonale łacinę, zabierał głos i pisał opracowania. Miał znaczący udział w przygotowaniu tekstu Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes.

30 grudnia 1963 r. papież Paweł VI poinformował bp. Wojtyłę telefonicznie o nominacji na stanowisko arcybiskupa metropolity krakowskiego. Komunistyczne władze Polski, które uprzednio odrzuciły szereg kandydatur wysuniętych przez prymasa Stefana Wyszyńskiego, zaaprobowały biskupa Wojtyłę. Uważały bowiem błędnie, że nie będzie się interesował kwestiami politycznymi i uda się go skłócić z Prymasem. Ingres miał miejsce 8 marca 1964 roku na Wawelu. Arcybiskup Wojtyła aktywnie uczestniczył w kolejnych sesjach Soboru Watykańskiego II, który zakończył się w 1965 r., jednocześnie angażował się w przygotowania do obchodów Millenium Chrztu Polski.

26 czerwca 1967 roku papież Paweł VI mianował abp. Wojtyłę kardynałem. Mimo ciążących na nim obowiązków nie zaniedbywał Krakowa. Zorganizował sprawny system nauczania religii poza szkołą, prowadził spotkania dla par i małżeństw. Z tych spotkań narodził się Instytut Rodziny, który po latach stał się integralną częścią Papieskiej Akademii Teologicznej. W maju 1972 roku metropolita Krakowa zainaugurował obrady Synodu Archidiecezji Krakowskiej, trwające nieprzerwanie do 1979 roku. Jego celem było wprowadzanie na gruncie lokalnym wskazań Soboru Watykańskiego II.

Zaproszony do Watykanu na pierwszy Synod Biskupów, który miał się odbyć jesienią 1967 roku, zdecydował się nie wziąć w nim udziału na znak solidarności z prymasem Wyszyńskim, który nie dostał pozwolenia na wyjazd z kraju. W kolejnych synodach Wojtyła brał już udział i był jednym z najbardziej aktywnych uczestników. Jego zaangażowanie nie uszło uwagi papieża Pawła VI. Kardynał Wojtyła wraz z krakowskimi współpracownikami miał znaczący wpływ na treść encykliki „Humanae vitae" Pawła VI dotyczącej miłości i odpowiedzialności.

Jako kardynał, Wojtyła kontynuował swoje prace badawcze, czego owocem była książka „Osoba i czyn", uważana za jedno z głównych dzieł filozoficznych przyszłego papieża. Wojtyła uczestniczył także w pracach kolejnych kongresów teologów polskich oraz w międzynarodowych zjazdach teologicznych. Odbywał podróże do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Republiki Federalnej Niemiec.

Był członkiem trzech kongregacji kurii i członkiem Synodu Biskupów. Regularnie odwiedzał papieża podczas prywatnych audiencji. W lutym 1976 roku został poproszony o przeprowadzenie rekolekcji dla Kurii Rzymskiej, co było wyjątkowym wyróżnieniem. W maju 1978 roku Karol Wojtyła odwiedził Pawła VI po raz ostatni. 12 sierpnia kardynałowie Wyszyński i Wojtyła przybyli do Rzymu, by uczestniczyć w uroczystościach pogrzebowych, a następnie w konklawe, które miało wybrać następcę Pawła VI. 26 sierpnia na nowego papieża wybrany został Albino Luciani, arcybiskup Wenecji. Przyjął on imię: Jan Paweł I. Nie dane mu było jednak długo cieszyć się papieską godnością. Zmarł już 28 września tegoż roku. 4 października odbył się pogrzeb zmarłego papieża, po nim nastąpił okres żałoby oraz kolejne konklawe.

Zobacz więcej na multimedianym biogramie Karola Wojtyły

PONTYFIKAT JANA PAWŁA II

Głosowanie przeprowadzone 16 października 1978 roku wskazało na nowego papieża Karola Wojtyłę. O godzinie 18.18 nad Kaplicą Sykstyńską uniósł się biały dym, wywołując okrzyki radości wiernych, zgromadzonych na placu św. Piotra. Wybór przerwał wielowiekową tradycję powoływania na Tron Piotrowy duchownych włoskich. 22 października odbyła się inauguracja pontyfikatu. W czasie homilii wypowiedział słynne słowa: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi".

Pontyfikat Jana Pawła II trwał 26 lat i 5 miesięcy (trzeci pod względem długości w historii). Papież Polak wprowadził Kościół w nowe tysiąclecie, przyczynił się do obalenia systemu komunistycznego, podróżował z orędziem pokoju po całym świecie, bronił praw rodziny i dzieci nienarodzonych, troszczył się o ubogich, chorych i starszych, zainicjował Światowe Dni Młodzieży, ogłosił nowy Kodeks Prawa Kanonicznego oraz Katechizm Kościoła Katolickiego, zawierzył cały świat Matce Bożej oraz Bożemu Miłosierdziu, spotykał się z wyznawcami różnych wyznań i religii.
Odbył:

104 zagraniczne podróże apostolskie (poza Włochy), odwiedził 129 narodów

146 podróży na terytorium Włoch (poza Rzym i Castel Gandolfo)

748 wizyt w Rzymie i diecezji rzymskiej oraz w Castel Gandolfo

Opublikował liczne dokumenty:

14 encyklik

14 adhortacji apostolskich

11 konstytucji apostolskich

45 listów apostolskich

31 Motu Proprio

Ponadto w czasie podróży apostolskich miał 3288 zaplanowanych przemówień.
Beatyfikował i kanonizował Sługi Boże z całego świata:

Liczba beatyfikowanych - 1338;

Liczba kanonizowanych - 482 kanonizacji.

Zainicjował ważne wydarzenia dla życia Kościoła:

Światowe Dni Młodzieży - 19 odbyło się za Jego pontyfikatu, z tego 7 Międzynarodowych.

Światowe Dni Modlitw o Pokój - ogłaszał 5-krotnie, pierwszy raz 27 października 1986 r. w Asyżu z udziałem 47 delegacji reprezentujących Kościoły i wspólnoty chrześcijańskie oraz 13 religii niechrześcijańskich.

Lata jubileuszowe: Rok Święty Odkupienia (III 1983- IV 1984), Rok Maryjny (VI 1987-VII 1988), Rok Rodziny (1994), Wielki Jubileusz Roku 2000 (poprzedzony trzyletnimi przygotowaniami), Rok Różańca (X 2002 - X 2003), Rok Eucharystii (X 2004 -X 2005)

Światowe Spotkania Rodzin- 4 z nich odbyły się za Jego pontyfikatu; pierwsze w 1994 r. (Rok Rodziny) w Rzymie, następnie w Rio de Janeiro (1997), Rzymie (2000) i w Manili na Filipinach (2003).

Odbywał spotkania i audiencje z różnymi ludźmi:

Oficjalne i nieoficjalne spotkania z głowami państw i premierami - ponad 1600

Liczba audiencji generalnych - 1164, brało w nich udział 17 665 800 ludzi z całego świata

Dane ze strony www.vatican.va

PIELGRZYMKI DO POLSKI i ŚWIATA

Jan Paweł II odbył osiem podróży do Ojczyzny. Pierwszy raz do Polski przybył 2 czerwca 1979. Pielgrzymka zbiegła się w czasie z obchodami 900. rocznicy męczeńskiej śmierci św. Stanisława. Wówczas wypowiedział na placu Zwycięstwa w Warszawie (obecnie plac Piłsudskiego), pamiętne słowa: „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi, tej ziemi".

Kolejne dwie pielgrzymki w roku 1983 i 1987 miały miejsce jeszcze w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Przyczyniły się do powstania „Solidarności" i dekonstrukcji ówczesnego systemu.

Przesłanie pierwszej pielgrzymki do wolnej Polski w roku 1991 Jan Paweł II oparł na Dekalogu. Napominał rodaków, by dobrze korzystali z odzyskanej wolności. Kolejne wizyty odbywał w latach 1995, 1997, 1999. W czasie ostatniej pielgrzymki do Ojczyzny w 2002 roku zawierzył cały świat Bożemu Miłosierdziu w sanktuarium w Krakowie - Łagiewnikach.

W czasie licznych podróży zagranicznych Jan Paweł II często odwiedzał narody, które doświadczyły wojny. Wiele podróży miało charakter ekumeniczny. Dwukrotnie przemawiał w siedzibie ONZ w Nowym Yorku, odwiedził komunistyczną Kubę, a w roku 2000 pielgrzymował do Ziemi Świętej. Wtedy też modlił się pod Ścianą Płaczu w Jerozolimie.

ŚMIERĆ I PROCES KANONIZACYJNY

Papież zaczynał pontyfikat w pełni sił. Jego zdrowie nadszarpnął zamach na życie 13 maja 1981 roku - w rocznicę objawień fatimskich. Na placu św. Piotra Mehmet Ali Agca strzelił do papieża z odległości trzech i pół metra. Papież swoje cudowne ocalenie przypisał wstawiennictwu Matki Bożej.

Pod koniec lat 90, widać było, że Jan Paweł II cierpi na chorobę Parkinsona, która stopniowo się pogłębiała. Mimo wszystko Jan Paweł II wciąż podróżował i do końca z pełnym zaangażowaniem pełnił swoją posługę. Niedługo przed śmiercią stracił głos i nie mógł przemawiać do wiernych. Zmarł 2 kwietnia 2005 r. o godzinie 21.37. Świat pogrążył się w żałobie. Pogrzeb Papieża odbył się 8 kwietnia. W uroczystościach pogrzebowych na placu św. Piotra uczestniczyło 300 tysięcy wiernych. Dwa miliardy osób oglądało transmisję z ich przebiegu w telewizji. Trumna z ciałem spoczęła w podziemiach bazyliki św. Piotra.

13 maja 2005 roku rozpoczął się proces beatyfikacyjny Jana Pawła II. W odpowiedzi na wołanie wiernych „Santo subito!", wznoszone podczas pogrzebu Papieża, nowy papież Benedykt XVI udzielił dyspensy od pięcioletniego okresu oczekiwania na wszczęcie procesu beatyfikacyjnego.

Beatyfikacji dokonał 1 maja 2011 roku papież Benedykt XVI. We Mszy św. na placu św. Piotra uczestniczyło ok. 1,5 mln osób, w tym trzysta tysięcy Polaków. Na datę liturgicznego wspomnienia bł. Jana Pawła II wybrano dzień 22 października, przypadający w rocznicę uroczystej inauguracji pontyfikatu papieża Polaka.

Kanonizacji Jana Pawła II dokonał papież Franciszek w niedzielę Bożego Miłosierdzia, 27 kwietnia 2014 r. w Rzymie.

Zobacz więcej na multimedianym biogramie Karola Wojtyły

opr. BS

# data[].attributes.attachment_link.title
Biografia Jana Pawła II - Centrum Myśli Jana Pawła II

# data[].attributes.attachment_link.description
Papież przełomów, myśliciel i filozof, człowiek kultury i sztuki, poeta i aktor, miłośnik gór, człowiek pokoju i dialogu, niestrudzony pielgrzym, inspirator

# data[].attributes.attachment_link.title
Św. Jan Paweł II - film z serii "Aureola - od Stanisława do Karola"

# data[].attributes.attachment_link.title
BARKA - KONCERT "WSŁUCHIWAĆ SIĘ W PAPIEŻA"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego. Teolog, filozof, kaznodzieja, poeta, dramatopisarz (pseudonimy literackie: Andrzej Jawień, A.J., Stanisław Andrzej Gruda, Piotr Jasień). Urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie.

- Papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego. Teolog, filozof, kaznodzieja, poeta, dramatopisarz

Bóg powołał zatem człowieka do istnienia, powierzając mu zadanie bycia twórcą - List do artystów, 4 kwietnia 1999

Przekazywałem mu prośbę Związku Literatów, by przyjął honorowe członkostwo. Papież na to z rozbawioną miną: "Jaki ze mnie literat!...". Bawiła go ta rozmowa. Wreszcie dał się namówić, bo nie chciał robić ludziom przykrości.
- Ks. Adam Boniecki, w: "Kwiatki Jana Pawła II", wybrał i opracował Janusz Poniewierski, Wydawnictwo Znak, Kraków 2005

Szkolny debiut poetycki i okupacyjny teatr

Związki Karola Wojtyły z literaturą i teatrem sięgają lat szkolnych. Jako uczeń męskiego Gimnazjum Śląskiego im. Marcina Wadowity (1932-1938) należał od 1934 roku do szkolnego Kółka Teatralnego. Grał znaczące, na ogół główne role, między innymi w "Antygonie" (Hajmon), "Balladynie" (Kirkor, Fon Kostryn), "Kordianie" (Kordian), "Nie-Boskiej komedii" (Hrabia Henryk), "Ślubach panieńskich" (Gucio), "Sułkowskim", "Zygmuncie Auguście" (Zygmunt August), "Judaszu z Kariothu". Niektóre z przedstawień współreżyserował.

W tamtym okresie decydujące wydawało mi się nade wszystko zamiłowanie do literatury, a w szczególności zamiłowanie do literatury dramatycznej i do teatru. Zamiłowaniu do teatru dał początek starszy ode mnie polonista Mieczysław Kotlarczyk. Był on prawdziwym pionierem amatorskiego teatru, o wielkich ambicjach repertuarowych.
[Jan Paweł II, "Dar i Tajemnica", Wydawnictwo Św. Stanisława, WAM, Kraków 1996]

W 1938 roku Karol Wojtyła rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wiosną 1939 roku powstał jego pierwszy tomik poezji zatytułowany "Psałterz Dawidów / Księga Słowiańska", znany również jako "Renesansowy psałterz".

Chodzę po Twych gościńcach - słowiański trubadur -
przy sobótkach gram dziewom, pasterzom wśród owiec,
- ale pieśń rozmodloną, pieśń wielką jak padół
rzucam przed tron dębowy Jedynemu Tobie.
["Magnificat", Kraków 1939 wiosna-lato, w: Karol Wojtyła, "Poezje i dramaty", Wydawnictwo Znak, Kraków 1986]

7 czerwca 1939 roku wystąpił jako aktor Konfraterni Teatralnej prowadzonej przez Tadeusza Kudlińskiego, zwanej później Studiem 39. W śpiewogrze "Kawaler księżycowy" Mariana Niżyńskiego, o historii Twardowskiego, wystąpił w stroju pięściarza, z bokserskimi rękawicami jako zodiakalny Byk:

Ja jestem byk, co udaje od czasu do czasu człowieka. Boks mi papusiać daje więc żrę i na posadę czekam. Prosty, sierpowy - prosty, sierpowy. Znam ideałów skorowidz - ogłaszał w prologu. Cudowne wieczory, miasto pełne w tych dniach muzyki i tańca; gdy spokojnymi, dobrze oświetlonymi Plantami wracaliśmy po przedstawieniach do domu, byliśmy rozśpiewani, radośni. Byliśmy aktorami i występowaliśmy przed prawdziwą publicznością, która przyjmowała nas z entuzjazmem. Byliśmy poetami. Co prawda nie drukowaliśmy jeszcze wierszy, ale nasze nazwiska były już znane w młodocianym środowisku. Kochaliśmy świat i życie.
[Juliusz Kydryński w: "Młodzieńcze lata Karola Wojtyły. Wspomnienia", red. Juliusz Kydryński, Kraków 1990]

Z Mieczysławem Kotlarczykiem, którego namówił do przenosin z Wadowic, w okupacyjnym Krakowie współtworzył Wojtyła konspiracyjny teatr, budujący swoją ekspresję na scenicznej sile słowa i oszczędnym geście. W "Królu Duchu" grał Bolesława Śmiałego, w "Weselu" - Jaśka, w "Panu Tadeuszu" - księdza Robaka. Po wojnie zespół przyjął nazwę Teatru Rapsodycznego.

Wspominam jeszcze dzisiaj chwilę, jaką przeżyłem na jednym z tajnych przedstawień Teatru Rapsodycznego. Był to wieczór poświęcony "Panu Tadeuszowi". Jeden z wykonawców, Karol Wojtyła, recytował powoli, w skupieniu fragmenty ze spowiedzi księdza Robaka. Naraz w ciszy, jaka panowała, odezwał się głośnik niemieckiego radia, zainstalowany naprzeciw kamienicy, w której odbywało się przedstawienie: "Główna kwatera naczelnego wodza podaje do wiadomości...". I padały słowa o zwycięstwach, jakie odnosił oręż niemiecki nad Europą. Recytator nie przerwał, nie zmienił tonu. Mówił cicho, spokojnie, jakby nie słyszał tubalnego głosu spikera. Mickiewicz nie podjął krzykliwej walki. Kiedy szczekaczka kończyła pochwałę niemieckich zbrodni, Mickiewicz głosił pojednanie Soplicy z Klucznikiem. Wtedy właśnie, gdy stanęła wojna w cesarskim gabinecie. Spojrzałem po twarzach zebranych gości. Ta sama myśl ożywiała nasze oczy. Czuliśmy się wszyscy synami narodu, który, choć niejednokrotnie oszukany na przestrzeni wieków, nie ulegnie przemocy. Chwila była naprawdę osobliwa.
[Tadeusz Kwiatkowski w: Adam Bujak, Michał Rożek, "Wojtyła", Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2005]

Dramaturg, robotnik, kapłan

W grudniu 1939 roku Karol Wojtyła ukończył poemat dramatyczny "Dawid" (zaginiony). W 1940 roku zetknął się z dziełami mistyków hiszpańskich. Pod wpływem pism Świętego Jana od Krzyża wiosną i latem tego roku stworzył dramaty "Hiob" i "Jeremiasz". W tematykę wątków zaczerpniętych ze Starego Testamentu wpisał rozważania z przeszłości Polski. "Jeremiasz" i "Hiob" były literackim odbiciem katastrofy historycznej i próbą poszukiwania sensu tragicznych wydarzeń dziejowych. Oba dramaty cechuje wielopłaszczyznowość konstrukcji czasowej, nikła akcja, stylizowany, w wielu partiach dyskursywny język.

We wrześniu 1940 Wojtyła zaczął pracować jako robotnik w kamieniołomie na Zakrzówku oraz w fabryce sody kaustycznej "Solvay" w Borku Fałęckim pod Krakowem. Do przeżyć związanych z tą pracą nawiązał w jednym z pierwszych utworów prozatorskich - "Kamień i bezmiar".

W 1942 roku wstąpił do konspiracyjnego Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Krakowie, studiował jednocześnie filozofię na tajnym Wydziale Teologicznym UJ, nie przerywając pracy w "Solvayu". 1 listopada 1946 roku z rąk arcybiskupa Adama Sapiehy otrzymał święcenia kapłańskie. Dzień później odprawił swoją pierwszą mszę świętą w krypcie św. Leonarda na Wawelu.

15 listopada 1946 roku ksiądz Wojtyła rozpoczął studia na Papieskim Uniwersytecie Dominikańskim w Rzymie. Latem 1947 roku podróżował po Francji, Belgii i Holandii. W czerwcu 1948 roku obronił w Rzymie, a w grudniu 1948 roku na Wydziale Teologicznym UJ pracę doktorską "Doktryna wiary według świętego Jana od Krzyża". 6 marca 1949 roku Wojtyła opublikował w "Tygodniku Powszechnym" swój pierwszy artykuł o ruchu księży-robotników we Francji.

Po siedmiu miesiącach wikariatu w oddalonej o 47 km od Krakowa parafii w Niegowici został przeniesiony do uniwersyteckiej parafii św. Floriana w Krakowie, gdzie zorganizował duszpasterstwo akademickie. Z wychowankami, którzy nazywali go Wujkiem, brał udział w licznych wyprawach górskich, pieszych, kajakowych i narciarskich.

Zimą 1949/1950 ukończył dramat "Brat naszego Boga". W losie bohatera, Adama Chmielowskiego, późniejszego Brata Alberta, założyciela zgromadzenia opiekującego się bezdomnymi nędzarzami (po jego śmierci Bracia Posługujący Ubogim nazwali się albertynami) autor skonfrontował postawę artysty z postawą człowieka czynu etycznego. Głównym zagadnieniem - rozważanym zarówno w kategoriach społecznych i moralnych, jak filozoficznych i teologicznych - jest miejsce jednostki w procesie dziejowym, jej wolność i możliwość realizowania wartości. W rapsodycznej poetyce dramatów Wojtyły podstawowym tworzywem jest żywe słowo, ośrodkiem konfliktu dramatycznego starcie idei, natomiast elementy widowiskowe ulegają daleko posuniętej redukcji.

Poeta i kaznodzieja

Od 1950 roku Wojtyła wypowiadał się literacko najczęściej jako poeta w formie refleksyjnych poematów, bliskich gatunkowo medytacji czy traktatowi. W maju 1950 roku w "Tygodniku Powszechnym" ukazał się cykl poetycki Wojtyły - "Pieśń o blasku wody".

Jesienią 1953 roku Wojtyła rozpoczął wykłady z etyki społecznej na Uniwersytecie Jagiellońskim, a Rada Wydziału Teologicznego UJ jednogłośnie przyjęła jego rozprawę habilitacyjną - "Próba opracowania etyki chrześcijańskiej według systemu Maksa Schelera". Po likwidacji Wydziału Teologicznego na UJ prowadził wykłady dla studentów trzech seminariów: krakowskiego, śląskiego i częstochowskiego. W 1954 roku zaczął wykładać etykę i filozofię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Od 1956 roku aż do wyboru na papieża kierował Katedrą Etyki KUL.

W listopadzie 1957 roku w "Znaku" ukazał się poetycki cykl Wojtyły zatytułowany "Kamieniołom". Pół roku później w "Tygodniku Powszechnym" opublikował nowy cykl poezji "Profile Cyrenejczyka".

Słuchaj, kiedy stuk młotów miarowy i tak bardzo swój
przenoszę wewnątrz ludzi, by badać siłę uderzeń -
słuchaj, prąd elektryczny kamienistą rozcina rzekę -
a we mnie narasta myśl, narasta dzień po dniu,
że cała wielkość tej pracy znajduje się wewnątrz człowieka
["Kamieniołom. I Tworzywo", fragment, 1956]

W lipcu 1958 roku ksiądz Wojtyła otrzymał papieską nominację na biskupa pomocniczego Krakowa. 28 września 1958 roku w katedrze na Wawelu został wyświęcony na biskupa. Został najmłodszym członkiem Episkopatu Polski.

W 1960 roku Wydawnictwo KUL opublikowało książkę Karola Wojtyły "Miłość i odpowiedzialność", a "Znak" - sztukę "Przed sklepem jubilera". W tej, jak głosi podtytuł, "Medytacji o sakramencie małżeństwa przechodzącej chwilami w dramat", autor zawarł metaforę kondycji współczesnego człowieka. Dramat opowiadający o powikłanych losach trzech par małżeńskich składa się ze scenek połączonych monologami postaci nie rozmawiających ze sobą. Tę nowatorską wówczas formę przyćmiły wkrótce głośniejsze eksperymenty sceniczne Becketta czy Pintera. Siła wyrazu "akcji wnętrza" sprawia, że ta sztuka zdaje się być też pokrewna późnym dramatom Eliota.

W latach 1962-1965 Wojtyła brał udział w pracach Soboru Watykańskiego II. Dyskutował na temat reformy liturgicznej, Objawienia, Kościoła jako ludu Bożego. Wypowiadał się o wolności religijnej, powołaniach świeckich oraz o dialogu Kościoła z wiernymi z uwzględnieniem ich położenia w różnych krajach. Zabierał głos na temat odpowiedzialności wynikającej z wolności religijnej, na temat chrześcijańskiego pojmowania świata, poruszał problem współczesnego ateizmu.

Poetycki zapis Wojtyły z I sesji Soboru, poemat "Kościół: Pasterze i źródła", ukazał się w listopadzie 1963 roku w "Znaku". Miesiąc później Wojtyła wraz z wieloma innymi uczestnikami Soboru odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Pracował w podkomisji przygotowującej soborowy dokument "O Kościele w świecie współczesnym". 13 stycznia 1964 roku bulla papieska przyniosła Karolowi Wojtyle nominację na arcybiskupa, metropolitę krakowskiego.

"Znak" w maju 1964 roku opublikował jego esej "Rozważania o ojcostwie". Rok później - cykl poetycki "Wędrówka do miejsc świętych". W kwietniu 1966 roku - milenijny poemat "Wigilia wielkanocna 1966".

W 1967 roku papież Paweł VI mianował Karola Wojtyłę kardynałem. Jesienią tego roku nowy purpurat zainaugurował prace ziemne pod budowę kościoła Arka Pana w Nowej Hucie. W 1973 roku reprezentował polski Kościół katolicki na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Melbourne w Australii. Rok później uczestniczył w międzynarodowym kongresie tomistycznym w Rzymie, Neapolu i Fossanova.

W maju 1975 roku w "Znaku" ukazał się kolejny cykl poetycki Wojtyły, "Rozważanie o śmierci".

W 1976 roku krakowski metropolita był uczestnikiem Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Filadelfii. W sierpniu 1978 roku uczestniczył w konklawe, które wybrało na papieża kardynała Albino Lucianiego. Przybrał on imię Jana Pawła I. W nocy z 28 na 29 września 1978 roku papież zmarł.

Między 30 września a 2 października 1978 roku kardynał Wojtyła napisał swój ostatni poemat "Stanisław". 8 października wygłosił kazanie podczas mszy za Jana Pawła I w kościele św. Stanisława Bpa w Rzymie. 14 października rozpoczęło się kolejne konklawe.

Jan Paweł II o kulturze

16 października 1978 roku konklawe nowym papieżem ogłosiło kardynała Karola Wojtyłę. Przybrał imię Jan Paweł II i sześć dni później odprawił mszę św. inaugurującą swój pontyfikat. Oprócz hierarchów Kościoła katolickiego uczestniczyli w niej przedstawiciele dwudziestu innych Kościołów chrześcijańskich.

W marcu 1979 roku Jan Paweł II ogłosił encyklikę "Redemptor hominis", o Chrystusie Odkupicielu człowieka - pierwszą w dziejach poświęconą chrześcijańskiej antropologii. W czerwcu tego roku odbył pierwszą podróż do Polski. W swojej posłudze pasterskiej kwestii wiary nie odłączał od innych duchowych powinności człowieka, do jakich należą sprawy kultury.

Czym jest kultura? Kultura jest wyrazem człowieka. Jest potwierdzeniem człowieczeństwa. Człowiek ją tworzy - i człowiek przez nią tworzy siebie. Tworzy siebie wewnętrznym wysiłkiem ducha: myśli, woli, serca. I równocześnie człowiek tworzy kulturę we wspólnocie z innymi. Kultura jest wyrazem międzyludzkiej komunikacji, współmyślenia i współdziałania ludzi. Powstaje ona na służbie wspólnego dobra - i staje się podstawowym dobrem ludzkich wspólnot.
[Jan Paweł II, "Do młodzieży na Wzgórzu Lecha" (w Gnieźnie), 3 czerwca 1979]

W przemówieniu wygłoszonym 2 czerwca 1980 roku w siedzibie UNESCO w Paryżu papież wypowiadał się między innymi o kulturalnej i historycznej tożsamości w życiu każdego narodu.

Człowiek żyje prawdziwie ludzkim życiem dzięki kulturze. [...] Kultura jest właściwym sposobem istnienia i bytowania człowieka. [...] Kultura jest tym, przez co człowiek jako człowiek staje się bardziej człowiekiem: bardziej "jest". [...] Naród bowiem jest tą wielką wspólnotą ludzi, którą łączą różne spoiwa, ale nade wszystko właśnie kultura. Naród istnieje "z kultury" i "dla kultury". I dlatego właśnie jest ona tym znamienitym wychowawcą ku temu, aby "bardziej być" we wspólnocie, która, która ma dłuższą wspólnotę niż człowiek i jego rodzina. [...] Jestem synem narodu, który przetrwał najstraszliwsze doświadczenia dziejów, którego wielokrotnie sąsiedzi skazywali na śmierć - a on pozostał przy życiu i pozostał sobą. Zachował własną tożsamość i zachował pośród rozbiorów i okupacji własną suwerenność jako naród - nie biorąc za podstawę przetrwania jakichkolwiek innych środków fizycznej potęgi jak tylko własną kulturę, która się okazała w tym przypadku potęgą większą od tamtych potęg. I dlatego też to, co tutaj mówię o prawach narodu wyrosłych z podwalin kultury i zmierzających do przyszłości nie jest echem żadnego "nacjonalizmu", ale pozostaje trwałym elementem ludzkiego doświadczenia i humanistycznych perspektyw człowieka. Istnieje podstawowa suwerenność społeczeństwa, która wyraża się w kulturze narodu. Jest o zarazem suwerenność, przez którą równocześnie najbardziej suwerenny jest człowiek.
[w: Jan Paweł II, "Pamięć i tożsamość", Wydawnictwo Znak, Kraków 2005]

13 maja 1981 roku, postrzelony przez tureckiego zamachowca Mehmeta Ali Agcę, papież cudem uniknął śmierci. Na Boże Narodzenie 1983 roku odwiedził zamachowca w więzieniu.

W sierpniu 1985 roku Jan Paweł II przemawiał do 80 tysięcy młodych muzułmanów w Casablance, w kwietniu 1986 roku jako pierwszy w historii zwierzchnik Kościoła rzymskokatolickiego odwiedził synagogę w Rzymie. Z jego inicjatywy odbył się w 1986 roku w Asyżu Światowy Dzień Modlitw o Pokój, z przedstawicielami niemal wszystkich religii świata. Papież próbował zbliżyć do siebie chrześcijan różnych wyznań: ogłosił list z okazji 500. rocznicy urodzin Marcina Lutra (1983), spotkał się z patriarchą Konstantynopola, złożył wizytę w katedrze Canterbury i w rzymskim zborze ewangelickim.

Podczas kolejnych pielgrzymek do Polski w trudnych dla kraju latach osiemdziesiątych Jan Paweł II niósł nadzieję wszystkim rodakom, nie zapominając o ludziach kultury.

Raduję się, że intelektualiści, artyści, ludzie kultury znajdują w Kościele przestrzeń wolności, której nieraz brakuje im gdzie indziej. I że dzięki temu odkrywają istotę i rzeczywistość duchową Kościoła, którą przedtem widzieli jakby z zewnątrz. Ufam też, że Kościół polski odpowie w pełni na zaufanie tych ludzi, przychodzących nieraz z daleka, i znajdzie język, który trafi do ich umysłów i serc.
[Jan Paweł II, "Przemówienie do twórców kultury w Warszawie", 13 czerwca 1987]

W 1991 roku papież zaapelował o pokój w Zatoce Perskiej, a potem na Bałkanach. Przemawiając w 1995 roku w siedzibie ONZ, bronił uniwersalności praw człowieka i wzywał Narody Zjednoczone, by podjęły "ryzyko solidarności, a tym samym ryzyko pokoju".

W 1994 roku ukazała się książka "Przekroczyć próg nadziei", światowy bestseller przetłumaczony na czterdzieści języków. W 1998 roku powstała trzynasta encyklika Jana Pawła II - "Fides et ratio" ("Wiara i rozum").

W latach 1997-1999 Jan Paweł II odbył kolejne historyczne pielgrzymki - do Sarajewa, na Kubę i do Rumunii, gdzie spotkał się z patriarchą Teoktystem. W Niedzielę Wielkanocną 4 kwietnia 1999 roku papież ogłasza "List do artystów".

Tworząc dzieło, artysta wyraża [...] samego siebie do tego stopnia, że jego twórczość stanowi szczególne odzwierciedlenie jego istoty - tego kim jest i jaki jest. Znajdujemy na to niezliczone dowody w dziejach ludzkości. Artysta bowiem, kiedy tworzy, nie tylko powołuje do życia dzieło, ale poprzez to dzieło jakoś także objawia swoją osobowość. Odnajduje w sztuce nowy wymiar i niezwykły środek wyrażania swojego rozwoju duchowego. Poprzez swoje dzieła artysta rozmawia i porozumiewa się z innymi. Tak więc historia sztuki nie jest tylko historią dzieł, ale również ludzi. Dzieła sztuki mówią o twórcach, pozwalają poznać ich wnętrze i ukazują szczególny wkład każdego z nich w dzieje kultury.

Podczas Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 papież dokonał rachunku sumienia Kościoła i prosił Boga o wybaczenie jego win. Odbył też podróż do Ziemi Świętej: Jordanii, Betlejem i Jerozolimy z historyczną wizytą w Instytucie Pamięci Narodowej Yad Vashem i modlitwą przy Ścianie Płaczu.

"Tryptyk rzymski"

Przypomnijmy też, że Jan Paweł II w czasie pielgrzymek do Polski dwukrotnie spotkał się z polskimi artystami i to w ciężkich czasach represji środowisk twórczych w latach osiemdziesiątych: w kościele Krzyża w stolicy, potem w Teatrze Wielkim w Warszawie. Liczne były również podobne spotkania w wielu krajach świata, zazwyczaj zorganizowane wspólnie przez ludzi nauki i sztuki, często razem z dziennikarzami, zresztą i wśród uroczystości Wielkiego Jubileuszu znalazł też swoje miejsce Jubileusz Dziennikarzy, który odbył się w Dzień Środków Społecznego Przekazu w czerwcu.
[Marek Skwarnicki, "Jan Paweł II", Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2002]

W 2001 Jan Paweł II odbył kolejne ważne podróże - do Grecji i Syrii, a także na Ukrainę. W kwietniu 2002 w Watykanie odbyło się spotkanie z biskupami USA poświęcone nadużyciom seksualnym duchownych.

W 2003 ukazał się poemat "Tryptyk rzymski", jednocześnie w sześciu językach: polskim, niemieckim, angielskim, hiszpańskim, francuskim i włoskim. To jedyny stricte literacki utwór napisany przez papieża i podpisany jego imieniem. Dotyczy najważniejszych wartości, których wiek XXI nie może zaprzepaścić: wiary, nadziei i miłości. Pytania zawarte w tym medytacyjnym poemacie Jan Paweł II stawia pod rozwagę wszystkim, choć przede wszystkim ludziom młodym.

Jeśli chcesz znaleźć źródło,
musisz iść do góry, pod prąd.
Przedzieraj się, szukaj, nie ustępuj,
wiesz, że ono tu gdzieś musi być -
Gdzie jesteś, źródło?... Gdzie jesteś, źródło?! [...]
(Cisza - dlaczego milczysz?
Jakże starannie ukryłeś
tajemnicę twego początku).
[Jan Paweł II, "Tryptyk rzymski"]

Poezja to oprócz prób dramatycznych najczęstsza forma wypowiedzi literackiej Karola Wojtyły. Korzenie kulturowe jego utworów tkwią głęboko w antyku, tradycji grecko-rzymskiej i w Biblii. Kolejną inspiracją był dla autora romantyzm, zwłaszcza ulubieni: Juliusz Słowacki, Cyprian Kamil Norwid i postromantyczna twórczość Stanisława Wyspiańskiego, z jego intrygującym ujęciem Wawelu jako polskiego Akropolu.

W Wielki Czwartek 2003 roku papież ogłosił encyklikę "Ecclesia de Eucharistia". W czerwcu udał się z jubileuszową, setną pielgrzymką do Chorwacji i z orędziem pojednania do Bośni.

W czterdziestą rocznicę publikacji encykliki Jana XXIII "Pacem in terris" Jan Paweł II wystąpił przeciw wojnie w Zatoce Perskiej. Przed referendum w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej apelował do rodaków:

Europa potrzebuje Polski. Kościół w Europie potrzebuje świadectwa wiary Polaków. Polska potrzebuje Europy. Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej.

W maju 2004 roku ukazała się książka "Wstańcie, chodźmy!" - papieska medytacja o biskupim powołaniu. W lipcu w czasie obchodów uroczystości św. Piotra i Pawła w liturgii sprawowanej pod przewodnictwem papieża wziął udział Bartłomiej I, patriarcha ekumeniczny Konstantynopola.

1 lutego 2005 roku Jan Paweł II trafił do kliniki Gemelli z powodu powikłań pogrypowych. Przeszedł operację tracheotomii. W czasie Świąt Wielkiej Nocy milczący papież po raz ostatni, tym razem pośrednio, prowadził Liturgię Wielkiego Tygodnia. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku o godz. 21.37.

Poezja w służbie religii

Od 1950 roku w prasie katolickiej pojawiały się podpisywane pseudonimami refleksyjne poematy Wojtyły, bliskie gatunkowo medytacji i traktatowi. Charakteryzowały się dyskursywnością, stłumioną ekspresją, zintelektualizowanymi wypowiedziami, monologami. W koncepcji podmiotu mówiącego widać wpływ stanowiska filozoficznego autora, które można nazwać aktywnym personalizmem, wyłożonym zwłaszcza w książce "Osoba i czyn" (1969).

Kilka utworów: "Pieśń o blasku wody" (1950), "Myśl jest przestrzenią dziwną" (1952) stanowi poetyckie świadectwo mistycznego poznawania Boga. W innych przeważają dociekania etyczne i egzystencjalne ("Rozważanie o śmierci", 1975), społeczno-moralne ("Kamieniołom", 1956), religijne ("Kościół", 1962), narodowe ("Wigilia wielkanocna 1966", 1966, "Myśląc Ojczyzna", 1974).

Ojczyzna - kiedy myślę - słyszę jeszcze dźwięk kosy, gdy uderza o ścianę pszenicy,
łącząc się w jeden profil z jasnością nieboskłonu.
["Myśląc Ojczyzna"]

We wszystkich tekstach autor posługuje się często paradoksem, wyrażając religijne doświadczenie ludzkiego życia: mijanie i trwanie, doczesność i wieczność, śmierć - zmartwychwstanie. W przedmowie do albumu Karola Wojtyły/Jana Pawła II "Poezje zebrane"/"Tryptyk rzymski" (Biały Kruk, Kraków 2003) Marek Skwarnicki napisał:

Poza wierszami stanowiącymi dziś dla nas niechybnie trop dochodzenia Jana Pawła II, w ciągu całego życia, do Jego dzisiejszego wyznania wiary, do Jego Credo (w formie literackiej), znajdujemy też utwory o dominancie myślenia społecznego lub patriotycznego. Są to trzy poematy: "Kamieniołom", "Myśląc Ojczyzna" i "Stanisław". Śmiem twierdzić, iż ich filozoficzną i moralną treść wyczerpał Papież w całym swym nauczaniu społecznym, podczas licznych homilii, również tych wygłaszanych w Polsce. Dlatego w wieńczącym Jego osobiste "wyznania" "Tryptyku rzymskim" Ojciec Święty skupiony jest całkowicie na pragnieniu odczytania ostatecznego wizerunku Boga w Trójcy Jedynego oraz człowieka (mężczyzny i kobiety - bo traktuje ich nierozdzielnie), stworzonego na Jego "wzór i podobieństwo". Autorowi najbliższe jest widzenie tych tajemnic, a także realnych rzeczywistości ziemskich ukazane przez Michała Anioła.

Poezja Karola Wojtyły/Jana Pawła II cieszy się mniejszym zainteresowaniem niż jego dramaturgia. O ile w posłudze kapłańskiej możemy go uznać za wybitnego kaznodzieję, który trafiał słowem do każdego z wiernych, o tyle ważne przesłania umieszczone w jego wierszach lepiej są odbierane przez czytelnika wykształconego i uważnego. Bo też jest to poezja wymagająca kulturowego obycia i skupionego namysłu.

Twórczości poetyckiej Jana Pawła II, ani tej z lat młodości, ani tej późniejszej, nie powinno się właściwie analizować w aspekcie estetyczno-krytycznoliterackim. Poezja ta nie ma w swym okresie dojrzałym żadnego wzoru i nie ma także naśladowców. Istotą jej piękna jest mistyczna głębia nieustannych, dokonywanych w ciągu dziesiątków lat poszukiwań słownego "kształtu", w który by "weszło Odkupienie". [...] Wśród wielu strof wierszy i medytacji znajdziemy również utwory proste i łatwe, fragmenty opalizujące pięknem lirycznym, takie np. jak młodzieńczy "Magnificat" lub "Strumień", stanowiący pierwszą część "Tryptyku rzymskiego". W całej twórczości Jana Pawła II dominuje jednak dyskurs filozoficzny, medytacja człowieka odkrywającego coraz to nowsze i inne źródła świętości w świecie natury i tajemnicach człowieczeństwa, własnego i bliźnich.
[Marek Skwarnicki w: Karol Wojtyła/Jan Paweł II, "Poezje zebrane"/"Tryptyk rzymski", Wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2003]

Wartościami literackimi odznaczają się dzieła z innych dziedzin działalności pisarskiej Wojtyły, zwłaszcza jego kaznodziejstwo. Twórczość literacka papieża wywołała duże zainteresowanie w świecie i została przetłumaczona na wiele języków. Przekładali ją znani pisarze i tłumacze, jak między innymi Karl Dedecius (na niemiecki), Pierre Emmanuel, Konstanty Aleksander Jeleński (francuski), Margherita Guidacci, Jerzy Pomianowski (włoski), Jerzy Pietrkiewicz, Bolesław Taborski (angielski).

Twórczość

Teatr (prapremiery)

"Przed sklepem jubilera", reż. Leopold Kielanowski, Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny w Londynie, prem. 11 listopada 1979

"Brat naszego Boga", reż. Krystyna Skuszanka, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, prem. 13 grudnia 1980

"Jeremiasz", reż. Marek Mokrowiecki, Teatr Polski w Bielsku/Cieszynie, prem. 11 grudnia 1981

"Hiob", reż. Tadeusz Malak, Teatr Ludowy w Nowej Hucie, prem. 26 marca 1983

"Promieniowanie ojcostwa", reż. Andrzej Maria Marczewski, Teatr Rozmaitości w Warszawie, prem. 11 czerwca 1983

Ekranizacje

"Promieniowanie ojcostwa", przedstawienie Teatru Telewizji, reż. Andrzej Maria Marczewski, 1983, premiera: 1 czerwca 1987

"The Jeweller's Shop" ("Przed sklepem jubilera"), film fabularny, reż. Michael Anderson, Włochy, Kanada, 1988

"Our God's Brother", ("Brat naszego Boga"), film fabularny, reż. Krzysztof Zanussi, Polska, Włochy, Niemcy, 1997

"Tryptyk rzymski", film animowany, reż. Marek Luzar, Polska, 2006

Utwory literackie

(teksty napisane i ogłoszone przed 16 października 1978, publikowane pod pseudonimami: Andrzej Jawień, Stanisław Andrzej Gruda oraz opatrzone kryptonimem A.J.)

1938-1939 "Renesansowy psałterz/Księga słowiańska" (rękopis)

1939 "Ballady beskidzkie" (niezachowane)

1939 "Dawid", dramat (niezachowany)

1940 "Hiob. Drama ze Starego Testamentu" (rękopis)

1940 "Jeremiasz. Drama narodowe we trzech działach" (rękopis)

1944 Wiersze: "Harfiarz", "Mściciele", "Proletariat", "Przełom" (rękopisy)

1944 "Pieśń o Bogu ukrytym", "Głos Karmelu" 1946, nr 1-2, 3; "Głos Karmelu" 1947, nr 3, 5 (druk bez nazwiska autora)

1944 "Brat naszego Boga" (dwie wersje)

1950 "Pieśń o blasku wody", "Tygodnik Powszechny" 1950, nr 19 (Andrzej Jawień)

1950 "Matka", "Tygodnik Powszechny" 1950, nr 50 (Andrzej Jawień).

1952 "Myśl jest przestrzenią dziwną", "Tygodnik Powszechny" 1952, nr 42 (Andrzej Jawień)

1956 "Kamieniołom", "Znak" 1957, nr 6 (Andrzej Jawień)

1958 "Profile Cyrenejczyka", "Tygodnik Powszechny" 1958, nr 13 (Andrzej Jawień)

1960 "Przed sklepem jubilera", "Znak" 1960, nr 12 (Andrzej Jawień)

1961 "Narodziny wyznawców", "Znak" 1963, nr 11 (A.J.)

1962 "Kościół" (fragmenty), "Znak" 1963, nr 11 (A.J.)

1964 "Rozważania o ojcostwie", "Znak" 1964, nr 5 (A.J.)

1964 "Promieniowanie ojcostwa" (misterium), "Znak" 1979, nr 11 (Stanisław Andrzej Gruda)

1965 "Wędrówka do miejsc świętych", "Znak" 1965, nr 6 (A.J.)

1966 "Wigilia wielkanocna 1966", "Znak" 1966, nr 4 (A.J.)

1974 "Myśląc Ojczyzna...", "Znak" 1979, nr 1-2 (Stanisław Andrzej Gruda)

1975 "Rozważania o śmierci", "Znak" 1975, nr 3 (Stanisław Andrzej Gruda)

Przed 16 października 1978 powstały jeszcze dwa utwory Karola Wojtyły:

"Odkupienie szuka Twego kształtu, by wejść w niepokój wszystkich ludzi", "Znak" 1979, nr 10 (Stanisław Andrzej Gruda)

"Stanisław", "Znak" 1979, nr 7-8

Książki

Karola Wojtyły - Jana Pawła II (wybór)

"Ocena możliwości zbudowania etyki chrześcijańskiej przy założeniach systemu Maksa Schelera", studium, Lublin 1959

"Miłość i odpowiedzialność. Studium", Lublin 1960, Kraków 1962 wydanie poszerzone, Londyn 1965, Lublin 1982

"Adam Stefan Kardynał Sapieha Metropolita Krakowski oraz duchowieństwo archidiecezji w okresie ciemnej nocy okupacji", "Notificationes e Curia Metropolitana Cracoviensi", 1966, nr 1-2

"Osoba i czyn", studium, Kraków 1969, 1985 wydanie poszerzone

"U podstaw odnowy, studium o realizacji Vaticanum II", Kraków 1972

"Rozważanie o śmierci", Kraków 1975

"Znak, któremu sprzeciwiać się będą", Poznań-Warszawa 1976

"Aby Chrystus się nami posługiwał", Kraków 1979

"Kazania 1962-1978", wybór i wstęp Andrzej Bardecki, Kraków 1979

"Poezje i dramaty", wybór Marek Skwarnicki i Jerzy Turowicz, wstęp Marek Skwarnicki, Kraków 1979, 1986

"Wybrane pisma i wypowiedzi do 1979 roku", red. Adam Grabowski, Warszawa 1979

"Przed sklepem jubilera. Medytacja o sakramencie małżeństwa, przechodząca chwilami w dramat", Bydgoszcz 1980

"Poezje", Warszawa 1981

"Poezje i dramaty", Kraków 1980

"Modlitwy do Matki Bożej Jasnogórskiej w czasie stanu wojennego w Polsce (Audiencje środowe) 13 I 1982-25 VIII 1982", Warszawa 1983

"Poezje wybrane", wybór Tadeusz Mocarski, wstęp Tadeusz Nowak, Warszawa 1983, 1987, 1991 (Biblioteka Poetów)

"Trzy poematy", posłowie Bohdan Królikowski, Lublin 1983

"Świadectwo oddania bez reszty. Karol Wojtyła o bł. Bracie Albercie", Kraków 1984

"Nauczanie papieskie", oprac. Eugeniusz Weron i Antoni Jaroch, Poznań 1985

"Wykłady lubelskie", oprac. Tadeusz Styczeń i inni, Lublin 1986

"Nauczyciel i Pasterz. Listy pasterskie - komunikaty - zarządzenia 1959-1978", opr. ks. Michał Jagosz, Rzym 1987

"Brat naszego Boga", dramat, Kraków 1989

"Wybór kazań nowohuckich", opr. Jacek Stożek OCist, Kalwaria Zebrzydowska 1989

"Człowiek w polu odpowiedzialności", studium, Lublin 1991

"Sonety. Magnificat", opr. Stanisław Dziedzic, Kraków 1995

"Dar i Tajemnica. W pięćdziesiątą rocznicę moich święceń kapłańskich", Kraków 1996

"Psałterz - Księga słowiańska", opr. Stanisław Dziedzic, Kraków 1996

"Dar bez kresu/Boundless gift", Adam Bujak - zdjęcia, pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 1997

"Radość i łzy/Joy and tears", Adam Bujak - obraz, pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 2000

"Poezje zebrane"/"Tryptyk rzymski", Adam Bujak - zdjęcia, pod redakcją Marka Skwarnickiego, Kraków 2003

"Wstańcie, chodźmy!", Kraków 2004

"Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci", Kraków 2005

"Katolicka etyka społeczna", skrypt dla studentów teologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (1. wyd.), Lublin 2018

Bibliografia (wybór)

"Jan Paweł II, syn narodu polskiego. Szkice", Londyn 1978

Andrzej Micewski, "Współrządzić czy nie kłamać? PAX i Znak w Polsce 1945-1976", Paryż 1978

"Habemus Papam", Kraków 1979

Antoni Podsiad, Amalia Szafrańska, "Pierwsze dni pontyfikatu Jana Pawła II", Warszawa 1979

Stefan kardynał Wyszyński, "O polskim Papieżu z Krakowa", Poznań 1979

Mieczysław Maliński, "Droga do Watykanu Jana Pawła II. Szkice", Rzym 1979, Londyn 1981, Kraków 1991

Wiktor Gramatowski, Zofia Wilińska, "Karol Wojtyła w świetle publikacji. Bibliografia", Vaticano 1980

Józef Szczypka, "Droga do Rzymu. Biografia", Warszawa 1980, 1982

"Jan Paweł II nasz rodak. Szkice", Warszawa 1980

Mieczysław Maliński, "Cały dla Ciebie. Jan Paweł II", Paris 1980

Tadeusz Nowakowski, "W bagażniku Jego Świątobliwości", Londyn 1981

"Papież i my", Warszawa 1981

André Frossard, "Nie lękajcie się. Rozmowy z Janem Pawłem II", Rzym 1982

Andrzej Micewski, "Kardynał Wyszyński. Prymas i mąż stanu", Paris 1982

Tadeusz Nowakowski, "Volo Papale", Londyn 1982

Jan Okoń, "Życiowy profil poety (o drodze twórczej Karola Wojtyły)", "Znak" 1982, nr 6

"Kalendarium życia Karola Wojtyły", oprac. ks. Adam Boniecki MIC, Kraków 1983

Mieczysław Maliński, "Papież spraw ludzkich", Warszawa 1983

Michał Rożek, "Ksiądz Prałat. Wspomnienie o ks. infułacie Kazimierzu Figlewiczu(1903-1983)", Kraków 1984 (nadb. z: "Naszej Przeszłości", t. 62, 1984)

Roman Antoni Gajczak, "Wadowice, miasto rodzinne Jana Pawła II", Warszawa 1986

Tadeusz Nowakowski, "Boeing świętego Piotra", Londyn 1986

Tadeusz Nowakowski, "Kwiaty dla pielgrzyma. Reportaże", Londyn 1987

Mieczysław Maliński, "Życiorys Karola Wojtyły", Miejsce Piastowe 1987

Roman Antoni Gajczak, "Sercu najbliższe. Szkice z lat młodzieńczych Karola Wojtyły", Kraków 1987

Jan Ciechowicz, "Świat teatru Karola Wojtyły. Katalog wystawy w Starym Teatrze", Kraków 1988

Józef Gorzelany, "Gdy nadszedł czas budowy Arki. Dzieje budowy kościoła w Nowej Hucie", Paris 1988

"Karol Wojtyła jako biskup krakowski. Szkice i studia", oprac. Tadeusz Pieronek i Roman M. Zawadzki, wstęp Franciszek Macharski, Kraków 1988

Adam Boniecki, "Notes rzymski", t. 1-3, Kraków 1988-1990

Józef Szczypka, "Jan Paweł II Rodowód. Biografia", Warszawa 1989, 1990, i 1991

Bolesław Taborski, "Karola Wojtyły dramaturgia wnętrza. Szkice", Lublin 1989

Robert Jarocki, "Czterdzieści pięć lat w opozycji (o ludziach "Tygodnika Powszechnego")" , Kraków 1990

"Młodzieńcze lata Karola Wojtyły. Wspomnienia", pod redakcją Juliusza Kydryńskiego, Kraków 1990

André Frossard, "Portret Jana Pawła II", Poznań 1991

Krzysztof Dybciak, "Karol Wojtyła a literatura. Szkice", kalendarium Katarzyna Dybciak, Tarnów 1991

"...trzeba dać świadectwo. 50-lecie powstania Teatru Rapsodycznego w Krakowie", opr. Danuta Michałowska, Kraków 1991

Zofia Żurowska i Maria Gawarecka, "Jan Paweł II, papież. Bibliografia w wyborze", Tarnów 1991

Jan Ciechowicz, "Dom opowieści. Ze studiów nad Teatrem Rapsodycznym Mieczysława Kotlarczyka", Gdańsk 1992

"Tajne dokumenty. Państwa Kościół 1980-1989", Londyn-Warszawa 1993

"Przekroczyć próg nadziei. Jan Paweł II odpowiada na pytania Vittorio Messoriego", Lublin 1994

Jaś Gawroński, "Il mondo di Giovanni Paolo II", Milano 1994

Andrzej Micewski, "Kościół - Państwo 1945-1989", Warszawa 1994

"Pierwszy Synod Prowincji Krakowskiej", Kraków 1994

Andrzej Bardecki, "Zawsze jest inaczej", Kraków 1995

Władysław Kluz, "Czas siewu. Karol Józef Wojtyła - Jan Paweł II", Katowice 1995

Rocco Buttiglione, "Myśl Karola Wojtyły", Lublin 1996

Stanisław Dziedzic, "Karol Wojtyła w kręgu osterwiańskiej i rapsodycznej koncepcji Teatru Słowa", w: "Servo veritatis", pod red. Andrzeja Pelczara i Władysława Stróżewskiego, Kraków 1996

"Dziedzictwo. Jan Paweł II na rodzinnej ziemi", pod redakcją Jacka Marii Stroki i ks. Eugeniusza Burzyka, Bielsko-Biała 1996

Mieczysław Maliński, "Wezwano mnie z dalekiego kraju", Wrocław 1996

Tad Szulc, "Papież Jan Paweł II. Biografia", Warszawa 1996

"Tajne dokumenty. Państwa Kościół 1960-1980", Londyn 1996

Mieczysław Maliński, "Przewodnik po życiu Karola Wojtyły", Kraków 1997

Stanisław Nagy, "Papież z Krakowa. Szkice do pontyfikatu Jana Pawła II", Częstochowa 1997

Czesław Ryszka, "Papież końca czasów", Bytom 1997

Carl Bernstein, Marco Politi, "Jego Świątobliwość Jan Paweł II i nieznana historia naszych czasów", Warszawa 1997

Michał Rożek, Adam Bujak - zdjęcia "Wojtyła", Wrocław 1997, 2005

Maciej Zięba OP, "Niezwykły pontyfikat. Z ojcem Maciejem Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz", Kraków 1997

Gustaw Studnicki, "Rocznik 1938", w: "Przebudzenie" nr 6-7/1998

Gian Franco Svidercoschi, "List do przyjaciela Żyda", Kraków 1995, 1998

Karol Wojtyła - Jan Paweł II, "Pieśń o Rogu ukrytym. Poezje", Warszawa 1998

Adam Bujak, Arturo Mari, "Gazda świata", pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 1998

Darcy O'Brien, "Papież nieznany. Drogi życia Jana Pawła II i Jerzego Klugera", Warszawa 1998

Luigi Accattoli, "Karol Wojtyła. Człowiek końca tysiąclecia", Wrocław 1999

Janusz Poniewierski, "Pontyfikat", Kraków 1999

"Aż po krańce ziemi", t. I i II, pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 1999

Leon Knabit OSB, "Spotkania z Wujkiem Karolem", wstęp bp Stanisław Dziwisz, Kraków 1999

Marek Skwarnicki, "Podróże po Kościele", Paryż 1999

"Kalendarium życia Karola Wojtyły", opracował ks. Adam Boniecki MIC, Kraków 2000

Teofil Bojeś, "Ostatni Mohikanie, czyli klasa gimnazjalna Karola Wojtyły", Kraków 2000

Jacek Moskwa, "Zostań z nami!", Warszawa 2000

George Weigel, "Świadek nadziei. Biografia papieża Jana Pawła II", Kraków 2000

Grzegorz Gałązka, "Skarb wiary świętej. Dni Polskie - Rzym 2000", pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 2000

Mieczysław Kotlarczyk, Karol Wojtyła, "O Teatrze Rapsodycznym", wybór Tadeusz Malak i Jacek Popiel, Kraków 2001

"Kronika Roku Świętego. Jan Paweł II homilie", fotografie: Adam Bujak, Arturo Mari, Kraków 2001

Gabriel Turowski, "Zamach. Wspomnienia", fotografie Arturo Mari, Kraków 2001

Marek Skwarnicki, "Jan Paweł II", Wrocław 2002

Halina Kwiatkowska, "Wielki Kolega", Kraków 2003

Danuta Michałowska, "Pamięć nie zawsze święta. Wspomnienia", Kraków 2004

"Kwiatki Jana Pawła II", wybrał i opracował Janusz Poniewierski, Kraków 2005

"Ukryte tchnienie Ojczyzny", pod redakcją Jacka Marii Stroki, Kraków 2005

Leon Knabit OSB, "Ulubiony bilbord Papieża", Kraków, Tyniec 2012

Autor: Janusz R. Kowalczyk, czerwiec 2014, aktualizacja: JRK, styczeń 2019

# data[].attributes.attachment_link.title
Karol Wojtyła | Życie i twórczość | Artysta | Culture.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego. Teolog, filozof, kaznodzieja, poeta, dramatopisarz (pseudonimy literackie: Andrzej Jawień, A.J., Stanisław Andrzej Gruda, Piotr Jasień). Urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie. - Papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Konferencja prasowa z Janem Pawłem II - Ziarno 1991

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zobacz artykuly tego autora >

Anegdoty z życia św. Jana Pawła II
Przeczytaj wybrane anegdoty z życia św. Jana Pawła II
W 1927 roku - wkrótce po tym, jak amerykański lotnik Charles Lindbergh samotnie przeleciał nad Atlantykiem - zapytano małego Karola Wojtyłę:

- Kim chciałbyś zostać?
- Będę lotnikiem! - odpowiedział chłopiec.
- A dlaczego nie księdzem?
- Bo Polak może być drugim Lindbergiem, ale nie może zostać papieżem.

Pewnego razu Karol Wojtyła wybrał się na samotną wycieczkę w góry. Ubrany sportowo, wyglądał tak, jak wielu innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej kobiety i już miał zapytać o godzinę, gdy ta uśmiechnęła się.

- Zapomniał pan zegarka, co?
- A skąd pani wie? - zapytał zaskoczony Wojtyła.
- Z doświadczenia - odrzekła - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który zapomniał zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing...
- Ależ proszę pani, ja jestem księdzem - przerwał jej zawstydzony Wojtyła
- Wie pan - odpowiedziała rozbawiona nieznajoma - podrywano mnie w różny sposób, ale na księdza to pierwszy raz.

Jeszcze jako kardynał na widok (bardzo szczupłego) ojca Leona Knabita z Tyńca Wojtyła mówił: Oto definicja mnicha, „kupa kości owiniętych w czarny materiał".

Kiedyś kardynał Wojtyła przyjechał z wykładem do seminarium duchownego księży redemptorystów w Tuchowie. Ciekawszy od wykładu okazał się jednak sposób, w jaki gość przebył parę pięter między aulą a refektarzem: usiadł na poręczy schodów i... zjechał

W czasie jednej z wędrówek po górach biskup Karol Wojtyła spotkał górala, który - widząc wędrowca utrudzonego i zakurzonego - zapytał go, kim jest.

- Biskupem! - odpowiedział zziajany Karol
- Jak wyście som biskupem, to jo jestem papieżem! - wzruszył ramionami góral.

W roku 1969 ukazała się najważniejsza praca filozoficzna Karola Wojtyły: „Osoba i czyn"

Kardynał Wojtyła lubił odwiedzać proboszcza w Kętach, księdza prałata Józefa Świądra, z którym doskonale się rozumieli, a nawet przyjaźnili - opowiada ksiądz Franciszek Kołacz. - Kiedyś, podczas rejonowego spotkania księży w Oświęcimiu, ksiądz Świąder jakimś żartem „dokuczył" księdzu kardynałowi, który karcąc go, powiedział:

- Ej, prałacie, będziesz za to siedział w czyśćcu.
Prałat Świąder natychmiast mu odpowiedział:
- Tak. I nawet wiem, co tam będę robił.
- Co takiego? - pyta zaciekawiony kardynał.
A prałat na to:
- Będę czytał „Osobę i czyn".
Całe zgromadzenie kapłańskie ryknęło śmiechem; śmiał się równie serdecznie i ksiądz kardynał.

W maju 1972 roku kardynał Wojtyła prowadził pogrzeb księdza Świądra. Jak relacjonuje ks. Kołacz: Stałem obok niego, gdy grabarze wkładali trumnę do grobowca, i usłyszałem półgłosem wypowiedziane zdanie: - No, teraz prałat czyta już „Osobę i czyn".

Któregoś razu papież (wtedy jeszcze kardynał) powiedział, że: „40% polskich kardynałów jeździ na nartach". Jeden z księży zauważył: „Ale przecież w Polsce jest tylko dwóch kardynałów." Papież na to: „Tak, tylko że kardynał Wyszyński stanowi 60%".

Pod koniec pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, w czerwcu 1979 roku, upływającej pod znakiem upałów, Papież oznajmił, że jej pierwszy efekt jest już widoczny - opalili się towarzyszący mu kardynałowie.

Podczas czwartej pielgrzymki do Ojczyzny, w Olsztynie, dziennikarzowi „Gazety Wyborczej" udało się wychylić głowę ponad tłum i zapytać Jana Pawła II o zdrowie.

- A jakoś człapię - odpowiedział Papież.

Przed kilku laty - wspomina watykański korespondent Telewizji Publicznej, Jacek Moskwa - po modlitwie „Anioł Pański" Jan Paweł II przemawiał, niemal krzycząc. Zaraz potem, podczas audiencji w Pałacu Apostolskim, Moskwa prosił Papieża, aby na siebie uważał, bo jego chrypka zaniepokoiła dziennikarzy.

- To ze złości - usprawiedliwiał się Papież.
A odchodząc dodał: - A złość piękności szkodzi.

Podczas pierwszej wizyty w USA Papież spotkał się z rodziną prezydenta Jimmy'ego Cartera. Pięcioletnia wówczas wnuczka prezydenta, mając kłopoty z wygłoszeniem powitania, powtarzała w kółko:

- Jego Świątobliwość, Jego Świątobliwość.
Papież, chcąc wybawić dziewczynkę z kłopotów, wziął ją w ramiona i powiedział: - Mów mi wujaszku.

Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec zebranym na mszy tak spodobały się cytowane przez Papieża słowa św. Pawła, że przerwali mu i zaczęli bić brawo. Kiedy Jan Paweł II znów doszedł do głosu, przerywając przygotowaną mowę, stwierdził: „Dziękuję w imieniu świętego Pawła".

W ostatnim dniu pielgrzymki do Polski w 1983 roku podczas pożegnania na lotnisku generał Jaruzelski poskarżył się Papieżowi, że ten w swych homiliach niezwykle surowo potraktował reżim komunistyczny.

- Ja jedynie przytaczałem artykuły waszej własnej konstytucji - odparł łagodnie Papież.

W 1992 roku ojciec Leon Knabit został zaproszony na kolację do Ojca Świętego w pałacu watykańskim. W pewnym momencie Papież nieoczekiwanie zapytał: „To ile ojciec ma właściwie lat?".
- „Sześćdziesiąt trzy" - odparł benedyktyn.
- O to w tym wieku ja już byłem papieżem - odrzekł Jan Paweł II.
- Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd - powiedział ojciec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.

Kiedyś jedna z sióstr - kucharek podobno westchnęła podczas posiłku „Ileż ja mam kłopotu z Waszą Świątobliwością". Odpowiedź Papieża brzmiała: - „Siostro, a ile kłopotów mam ja z moją świątobliwością.

"Sakrę biskupią przyszły kard. Macharski otrzymał z rąk Jana Pawła II. Podczas uroczystego nabożeństwa papież zdjął z szyi złoty krzyż i zawiesił go na szyi bp. Macharskiego. Ten piękny gest jednak odpowiednio skomentował - „Daję ci go bo jest trochę uszkodzony."

Podczas ostatniej prywatnej audiencji piłkarzy Realu Madryt Papież poznając Ronaldo, zażartował: „A ty, chłopcze, czym się w tym klubie zajmujesz?". Na to Ronaldo z uśmiechem na twarzy wyjaśnił, że jest napastnikiem.

Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, na świecie zamieszanie, Zbigniew Brzeziński (ówczesny doradca prezydenta USA) miał nawiązać kontakt z Watykanem. Z trudnościami zdobył telefon do Stolicy Apostolskiej i udało mu się porozmawiać z Papieżem. Na koniec rozmowy poprosił:

- Czy Wasza Świątobliwość zechciałby udostępnić prywatny numer telefonu do wykorzystania w nagłym wypadku?
Papież odsunął słuchawkę i do księdza Dziwisza nieśmiało:
- Czy ja mam jakiś prywatny telefon?

Papież na pytanie dziennikarzy jaki jest stan jego zdrowia odpowiedział: „Nie wiem, nie czytałem porannych gazet."

Wypowiedź jednego człowieka z gwardii watykańskiej. „Ilekroć Papież przechodził obok nas a my staliśmy wyprostowani jak struny, i z poważną miną, zawsze to pociągał nas za guziki albo za troczki żeby nas rozśmieszyć... zawsze Mu się udawało."

Jan Paweł II polecił wybudować dla siebie basen w Castel Gandolfo. Na zarzuty o zbyt kosztowne pomysły miał ponoć odpowiedzieć: „Mój pogrzeb pociągnie za sobą o wiele większe wydatki. Papież musi być sprawny i zdrowy".

Zarządca w Castel Gandolfo wspomina, jak Jan Paweł II po raz pierwszy pojawił się w mieście. Przeszedł pieszo do kościoła parafialnego i oznajmił: „Macie nowego mieszkańca. Miejmy nadzieję, że ten nowy mieszkaniec okaże się porządnym mieszkańcem."

Jedna z sióstr zakonnych, które pomagały papieżowi w codziennych sprawach, zwróciła się do polskiego księdza z prośbą, aby nauczył ją kilku słów po polsku. Uzasadniła, że miło byłoby Ojcu Świętemu, gdyby mogła się z nim przywitać w jego ojczystym języku. Ksiądz spełnił jej prośbę. Następnego dnia podając śniadanie, siostra zwróciła się do Jana Pawła II „Jak się masz, koteczku...?"

Znana jest skłonność Karola Wojtyły do żartów. Jego osobisty lekarz opowiada jak podczas jednej z podróży Jan Paweł II nie czuł się zbyt dobrze, po wcześniej zjedzonych plackach ziemniaczanych. Doktor zaproponował kilka kropel „Napoleona". Papież zapytał wtedy na jakiej są wysokości. Lekarz poszedł zapytać, wrócił i podał pułap, na jakim znajdował się samolot. Papież wzniósł rękę do góry i powiedział: „Nie mogę, Szef za blisko".

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeczytaj wybrane anegdoty z życia św. Jana Pawła II W 1927 roku - wkrótce po tym, jak amerykański lotnik Charles Lindbergh samotnie przeleciał nad Atlantykiem - zapytano małego Karola Wojtyłę: - Kim chciałbyś zostać? - Będę lotnikiem! - odpowiedział chłopiec. - A dlaczego nie księdzem?

# data[].attributes.attachment_link.title
Quiz: Sprawdź, ile wiesz o Janie Pawle II

# data[].attributes.attachment_link.description
Wydaje wam się, że wiecie wszystko o Janie Pawle II? Sprawdźcie się w naszym quizie! 😉

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezwykłe urodziny. by Maria Gołębiowska-Bugno on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Niezwykłe urodziny. ✌️ - Personalized

# data[].attributes.headline
7 inicjatyw, w których można wziąć udział z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Pawła II bez wychodzenia z domu

# data[].attributes.subject
7 inicjatyw, w których można wziąć udział z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Pawła II bez wychodzenia z domu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wiadomości
Dzielenie się świadectwami, bieg dobroczynności czy spacer po miejscach związanych z Janem Pawłem II. To inicjatywy podejmowane z okazji rocznicy urodzin Jana Pawła II. We wszystkich tych wydarzeniach można wziąć udział bez wychodzenia z domu - online.
Jak podaje na swojej stronie internetowej biuro prasowe archidiecezji warszawskiej, archidiecezja krakowska przygotowała na 100. rocznicę urodzin Karola Wojtyły bardzo wiele inicjatyw, które nie tylko przypomną postać papieża Polaka, ale przede wszystkim pozwolą osobiście zaangażować się w świętowanie tego dnia. Z uwagi na trwającą epidemię większość tych wydarzeń przeniesiona będzie do internetu, ale za to również potrwają dłużej - niektóre nawet do końca roku. Oto kilka inicjatyw, w których można wziąć udział online. Organizuje je Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie.
>>> Niewiele brakowało, by Jan Paweł II w ogóle się nie urodził. Nieznane fakty z życia papieża.
Inicjatywa #ThankYouJohnPaul2 - „Dziękuję Ci Janie Pawle II" - ma charakter ogólnoświatowy i jest wspierana przez Konferencję Episkopatu Polski. Internauci chcą, dzięki wpisom, filmikom i zdjęciom stworzyć wirtualny tort urodzinowy w mediach społecznościowych. Wystarczy wziąć kartkę papieru, napisać na niej hasło: #DziękujemyJaniePawle2, zrobić sobie z nią zdjęcie, a następnie udostępnić w mediach społecznościowych z tym samym hasztagiem. Akcja trwa do końca roku.

Bieg, w którym można wziąć udział wirtualnie. Rozpoczęto już ogólnopolskie zapisy do biegu w którym każdy może wziąć udział, zdobyć medal i upamiętnić obchody setnej rocznicy urodzin św. Jana Pawła II. Wszystkie informacje znajdują się na stronie www.biegdobroczynnosci.pl

Kraków Karola Wojtyły - Jana Pawła II. Tak zatytułowano spacery po miejscach związanych z papieżem Polakiem, zarejestrowane przy pomocy dronu. - Chcemy w ten sposób nie tylko przybliżyć odbiorcom krakowskie miejsca bliskie Janowi Pawłowi II, ale także zaprezentować je z innej, nieznanej perspektywy - mówią organizatorzy. Spacery będą w formie nagrań i filmów, które zamieszczone będą na naszej stronie oraz w mediach społecznościowych - dodają.

18 maja Instytut oraz archidiecezja krakowska udostępnią online projekcję laserową wykonaną na budynku Pałacu Arcybiskupów Krakowskich przy ulicy Franciszkańskiej 3. Na elewacji budynku zobaczyć można będzie słowa papieża odnoszące się do godności osoby ludzkiej, pojęcia prawdy, sprawiedliwości, odpowiedzialności oraz wzajemnego szacunku. Pierwsza taka projekcja została przygotowana na 6. rocznicę kanonizacji Jana Pawła II, którą obchodziliśmy 27 kwietnia.
>>> Bp Stułkowski: Jan Paweł II był papieżem dla ludzi
Hymn obchodów 100. rocznicy urodzin Jana Pawła II o wymownym tytule „Nie zastąpi Ciebie nikt" spotkał się z bardzo ciepłym odbiorem, ma już ponad 4 miliony wyświetleń.

- Mamy nadzieję, że ten utwór, który został napisany specjalnie z okazji tej rocznicy będzie śpiewany przez wszystkich Polaków - powiedziała Agata Szuta, dyrektor Instytutu Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie. Organizatorzy zapraszają do śpiewania oraz nagrywania swoich wykonań utworu. Na stronie internetowej Instytutu udostępniony został podkład muzyczny, słowa oraz nuty. „Czekamy na nagrania słuchaczy, które udostępnimy!" - piszą inicjatorzy akcji. Nagrania można wysyłać drogą mailową na adres Instytutu ([email protected] ) lub poprzez komunikatory internetowe, np. Messenger.

>>> M. Jolanta Olech USJK: Jan Paweł II zdobył się na to, by wobec kobiet powiedzieć „przepraszam" [ROZMOWA]
Instytut zaprasza także do podzielenia się wspomnieniami ze spotkań z św. Janem Pawłem II. Jak zwracają uwagę organizatorzy, ważne będzie każde, nawet najmniejsze wspomnienie. Wszystkie historie można nadsyłać mailowo do Instytutu ([email protected] ). Z przesłanych wspomnień powstanie wirtualna Księga Świadectw, która opublikowana zostanie na stronie Instytutu.

# data[].attributes.attachment_link.title
7 inicjatyw, w których można wziąć udział z okazji 100. rocznicy urodzin Jana Pawła II bez wychodzenia z domu

# data[].attributes.attachment_link.description
Wiadomości Dzielenie się świadectwami, bieg dobroczynności czy spacer po miejscach związanych z Janem Pawłem II. To inicjatywy podejmowane z okazji rocznicy urodzin Jana Pawła II. We wszystkich tych wydarzeniach można wziąć udział bez wychodzenia z domu - online. Jak podaje na swojej stronie internetowej biuro prasowe archidiecezji warszawskiej, archidiecezja krakowska przygotowała na 100.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kliknij na kolorowanki Papież Jan Paweł II aby otworzyć wersję do druku lub pokoloruj online (kompatybilne z tabletami iPad i z systemem Android).

Mogą zainteresować Cię także kolorowanki z kategorii Kościół, Polska.

Ta Kolorowanka została opublikowana poniedziałek, Marzec 14, 2016 - 21:53 przez painter.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kolorowanka Papież Jan Paweł II | Kolorowanki dla dzieci do druku

# data[].attributes.attachment_link.description
Kliknij na kolorowanki Papież Jan Paweł II aby otworzyć wersję do druku lub pokoloruj online (kompatybilne z tabletami iPad i z systemem Android). Mogą zainteresować Cię także kolorowanki z kategorii Kościół, Polska. Ta Kolorowanka została opublikowana poniedziałek, Marzec 14, 2016 - 21:53 przez painter.

# data[].attributes.headline
Sejm ustanowił rok 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II

# data[].attributes.subject
Sejm ustanowił rok 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jan Paweł II. Fot. PAP/W. Kryński
Sejm ustanowił rok 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II. 18 maja 2020 r. będziemy obchodzić stulecie urodzin Karola Wojtyły, Ojca Świętego Jana Pawła II, "naszego wielkiego rodaka zasłużonego w walce o wyzwolenie Polski spod jarzma komunizmu" - głosi uchwała.
Za uchwałą głosowało 417 posłów, przeciw było 4, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Święty Jan Paweł II zajmuje szczególne miejsce w historii Polski i Europy. "Jego zdecydowane upominanie się o prawo naszej ojczyzny do wolności wśród narodów Europy, Jego praktyczna obrona praw naszego narodu uczyniły Ojca Świętego najważniejszym z ojców niepodległości Polski. W czasie pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w 1979 r. rozpoczął się proces, który zaowocował powstaniem +Solidarności+, wyzwoleniem narodu spod panowania komunizmu i odbudową jedności Europy. Dla nas, Polaków, pontyfikat papieża Polaka ma więc znaczenie szczególne" - czytamy w uchwale.

Podkreślono w niej, że w nauczaniu Jana Pawła II znajdujemy to, co w naszych dziejach najważniejsze. "Jego postawa, Jego nauczanie są głęboko wrośnięte w dzieje naszego narodu. Ojciec Święty nauczał, jak bardzo od uznania godności człowieka, od przestrzegania jego praw, od umiejętności dialogu i przebaczenia, od budowy ładu społecznego na prawdzie, wolności i sprawiedliwości, od szacunku dla każdego człowieka, od obrony każdego życia ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci, od poszanowania rodziny i naturalnej więzi międzyludzkiej, od budowania cywilizacji miłości, jak bardzo od tego wszystkiego zależą szanse społeczeństw i rozwój oraz pokój, zarówno wewnętrzny, jak i międzynarodowy" - zaznaczono.

"Święty Jan Paweł II był człowiekiem pokoju i nadziei. Z niespotykaną pogodą i miłością, ale i niezwykłą siłą i pewnością wskazywał całemu światu, każdej wspólnocie, wszystkim ludziom, każdemu człowiekowi, jak życie czynić bardziej ludzkim. Uczył nas, że żadna wspólnota nie może przetrwać bez prawdziwej solidarności, ale także solidarność nie może istnieć bez miłości. Pamiętamy Jego słowa: Solidarność - to znaczy: jeden i drugi, a skoro brzemię, to brzemię niesione razem, we wspólnocie. A więc nigdy: jeden przeciw drugiemu. Jedni przeciw drugim. I nigdy +brzemię+ dźwigane przez człowieka samotnie. Bez pomocy drugich. Nie może być walka silniejsza od solidarności. Wspominamy wspaniałe chwile, jakie przeżywaliśmy w czasie niezapomnianych pielgrzymek Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski, z którą, jak powtarzał papież: nigdy nie mogło rozstać się moje serce. Było to wyrazem ogromnej miłości, jaką Ojciec Święty obdarzał Polskę i każdego z nas" - głosi uchwała.

Przypomniano w niej, że św. Jan Paweł II będąc jeszcze pośród nas mówił, że chciałby zostać zapamiętany jako "papież rodziny". "Nieustannie podkreślał, że rodzina to największy skarb narodu, gdyż jest szkołą cnót społecznych stanowiących o życiu i postępie społecznym. Święty Jan Paweł II uczynił centrum swojego nauczania troskę o rodzinę i słowem oraz przykładem uczył, jak ważna jest tradycyjna rodzina w życiu społecznym i narodowym, rodzina, która jest prawdziwym środowiskiem życia i miłości. Jakże przejmujące są Jego słowa: O jakże bardzo pragnę, ja, który życie, wiarę i język zawdzięczam polskiej rodzinie, aby rodzina ta nie przestawała być Bogiem silna. Ażeby przezwyciężała wszystko, co ją osłabia i rozbija - wszystko, co nie pozwala jej być prawdziwym środowiskiem życia i miłości" - zaakcentowano.

"Był On i jest dla nas drogowskazem, zgodnie z którym możemy pewnie kroczyć. Jego postępowanie było wyrazem nadzwyczajnej odwagi. W 1981 r. przeżył zamach na swoje życie. Na placu św. Piotra został postrzelony przez tureckiego zamachowca, najpewniej na zlecenie sowieckich służb specjalnych. 2 kwietnia 2005 r. z ogromnym bólem pożegnaliśmy naszego umiłowanego papieża, który odszedł do Domu Ojca i, jak wierzymy, wstawia się za nami i błogosławi nam z nieba. Niniejszą uchwałą Sejm RP wyraża wdzięczność i oddaje hołd Wielkiemu Papieżowi św. Janowi Pawłowi II, który, sięgając do źródeł chrześcijaństwa, uczył nas otwartości, wyrozumiałości, ale i odwagi w obronie wartości chrześcijańskich, na których oparta jest Polska i Europa. Niech nauczanie i wielkie dziedzictwo, które pozostawił św. Jan Paweł II, wciąż będą dla naszego narodu inspiracją do budowania Polski wolnej i sprawiedliwej" - dodano w uchwale. (PAP)

autor: Anna Kondek-Dyoniziak

akn/ dap/ pat/

# data[].attributes.attachment_link.title
Sejm ustanowił rok 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II

# data[].attributes.attachment_link.description
Jan Paweł II. Fot. PAP/W. Kryński Sejm ustanowił rok 2020 Rokiem Świętego Jana Pawła II. 18 maja 2020 r. będziemy obchodzić stulecie urodzin Karola Wojtyły, Ojca Świętego Jana Pawła II, "naszego wielkiego rodaka zasłużonego w walce o wyzwolenie Polski spod jarzma komunizmu" - głosi uchwała.