# data[].attributes.headline
Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος

# data[].attributes.subject
Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος

# data[].attributes.body
Διακρίσεις λόγω φύλου

Aρκετά συχνά οι εργαζόμενοι κατά την διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής αντιμετωπίζουν διακρίσεις λόγω φύλου, φυλετικής καταγωγής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού.

Η αρχή της ίσης μεταχείρισης

Στην ελληνική έννομη τάξη το ζήτημα της ισότητας, της ίσης μεταχείρισης και της απαγόρευσης των διακρίσεων στον εργασιακό χώρο ρυθμίζεται από τους νόμους 4443/2016 (εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης), 3896/2010 (ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών) και το νόμο 4808/2021 για την απαγόρευση της παρενόχλησης και της βίας στον χώρο εργασίας.

Η σημαντική τομή των νόμων 3896/2010 και 4443/2016 είναι ότι όλες οι εργοδοτικές αποφάσεις που εισάγουν διάκριση σε όλο το φάσμα της εργασιακής σχέσης, θα πρέπει να αιτιολογούνται, περιορίζοντας έτσι την ελευθερία του εργοδότη προς όφελος της ανάπτυξης της συμβατικής ελευθερίας του εργαζομένου.

Η απαγόρευση των διακρίσεων στον χώρο εργασίας συνιστά έκφανση της γενικής αρχής της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται να αντιμετωπίζονται όμοιες καταστάσεις με ανόμοιο τρόπο ή ανόμοιες καταστάσεις με όμοιο τρόπο, εκτός αν η διαφοροποίηση αυτή δικαιολογείται αντικειμενικά. Η διαφορά των δύο αρχών εκδηλώνεται και στο ότι ο εργαζόμενος μπορεί οικειοθελώς να παραιτηθεί από την αρχή της ίσης μεταχείρισης αλλά δεν μπορεί να παραιτηθεί από την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων.

Λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση

Σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων, ανεπίτρεπτη είναι η ερώτηση του εργοδότη που κατατείνει σε αποκάλυψη χαρακτηριστικών που συνιστούν απαγορευμένη διάκριση, όπως θρησκευτικές πεποιθήσεις του εργαζομένου. Έτσι αν δεν απαντήσει ο υποψήφιος εργαζόμενος ή απαντήσει ανειλικρινώς σε τέτοια ερώτηση δεν μπορεί να υποστεί δυσμενείς συνέπειες. Πρόκειται για μία από τις περιπτώσεις που αναγνωρίζεται «το δικαίωμα στο ψέμα».

Οι διακρίσεις διακρίνονται σε άμεσες και έμμεσες. Σύμφωνα με το άρθρο 2 των νόμων 4443 και 3896 συντρέχει άμεση διάκριση όταν για έναν από τους λόγους που δεν επιτρέπεται να αποτελέσουν κριτήρια διάκρισης (φύλο, φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις, αναπηρία, ηλικία, γενετήσιος προσανατολισμός), ένα πρόσωπο υφίσταται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτή την οποία τυγχάνει, έτυχε ή θα ετύγχανε ένα πρόσωπο σε ανάλογη κατάσταση.

Διάκριση λόγω εγκυμοσύνης

Χαρακτηριστική άμεση διάκριση λόγω φύλου συνιστά η διάκριση που στηρίζεται στην εγκυμοσύνη, αφού μόνον γυναίκες μπορούν να κυοφορήσουν και συνεπώς μία τέτοια διάκριση πλήττει μόνον γυναίκες.

Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 3896, ο εργοδότης δεν μπορεί να αρνηθεί πρόσληψη λόγω του ότι η υποψήφια εργαζόμενη είναι έγκυος ή είναι μητέρα.

Εάν δε η εγκυμονούσα υποψήφια ή η μητέρα υποψήφια αποκρύψει την κατάσταση/ιδιότητά της, δεν διαπράττει αθέμιτη παραπλάνηση του εργοδότη και δεν μπορεί να απολυθεί ή να ζητηθεί η ακύρωση της συμβάσεως εργασίας της. Και η απόλυση της εγκύου εργαζομένης συνιστά άμεση δυσμενή διάκριση λόγω φύλου.

Έμμεσες διακρίσεις

Έμμεση διάκριση υφίσταται όταν μία διάταξη, ένα κριτήριο ή μία πρακτική εκ πρώτης όψεως ουδέτερη θίγει ένα σημαντικά υψηλότερο ποσοστό ατόμων του ενός φύλου, εκτός εάν αυτή η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική είναι κατάλληλη και αναγκαία και μπορεί να δικαιολογηθεί από αντικειμενικούς λόγους άσχετους προς το φύλο.

Η παρενόχληση, απλή ή σεξουαλική καθώς και η οποιαδήποτε λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση που οφείλεται στην ανοχή ή απόρριψη αυτής της συμπεριφοράς, θεωρείται διάκριση λόγω φύλου και απαγορεύεται, σύμφωνα με το νόμο 3896 από το στάδιο αναζήτησης της απασχόλησης μέχρι τη λύση αυτής. Κάθε εργοδότης υποχρεούται να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει τη βία και την παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

Δικαίωμα ίσης αμοιβής

Η μέριμνα για την ισότητα των φύλων εκδηλώθηκε αρχικά με τη μέριμνα για την ισότητα στην αμοιβή για ίδια ή ίσης αξίας εργασία και σταδιακά εξελίχθηκε σε πολιτική για ίση μεταχείριση ως προς όλους τους όρους εργασίας. Ο κανόνας αυτός ενσωματώνεται στο άρθρο 22 παρ. 1 εδ. β’ του Συντάγματος σύμφωνα με το οποίο «όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση έχουν δικαίωμα ίσης αμοιβής για παρεχόμενη ίσης αξίας εργασία».

Κάθε εργαζόμενος μπορεί να αξιώσει τον ανώτερο μισθό που λαμβάνει συνάδελφός του για ίδια ή ίσης αξίας εργασία, χωρίς να ενδιαφέρει εάν η διαφοροποίηση στην αμοιβή στηρίζεται στο φύλο ή σε άλλο λόγο που απαγορεύεται να οδηγήσει σε διάκριση.

Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 19 του Νόμου 3896 «δεν συνιστά διάκριση η λήψη ή διατήρηση θετικών μέτρων με σκοπό την εξάλειψη τυχόν υφιστάμενων διακρίσεων εις βάρος του λιγότερο εκπροσωπούμενου φύλου και την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας στους τομείς που περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου».

Σημαντική τομή αποτελεί το γεγονός ότι για την παράβαση των κανόνων των παραπάνω νόμων προβλέπεται η ακυρότητα όρου συμβάσεως εργασίας που αντίκειται στην απαγόρευση διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, χαρακτηριστικών φύλου, η αξίωση του υποαμειβόμενου εργαζομένου να λάβει αμοιβή ίση για όμοια ή ίσης αξίας εργασία (εξίσωση προς τα άνω), η οποία αμοιβή χορηγήθηκε στους άλλους συγκρίσιμους εργαζόμενους, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξίωση αποζημίωσης για την διάκριση λόγω φύλου που εισάγει ο Νόμος 3896/2010.

# data[].attributes.attachment_link.title
Εισήγηση | Οι έμφυλες ανισότητες στην εργασία - Διοτίμα

# data[].attributes.attachment_link.description
Συχνά, κατά την διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής, οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με διακρίσεις λόγω φύλου στην εργασία.

# data[].attributes.headline
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΙΒΙΔΙΩΤΗΣ

# data[].attributes.subject
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΙΒΙΔΙΩΤΗΣ

# data[].attributes.body
Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Ο διαφορετικός τρόπος σκέψης και αντίδρασης που έχουν τα δύο φύλα οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις βιολογικές τους διαφορές. Πληθώρα ερευνών που σχετίζονται με την προσωπικότητα έχουν καταδείξει τους άντρες ως το πιο διεκδικητικό, δραστήριο, ενεργητικό και επιθετικό φύλο, εν αντιθέσει με τις γυναίκες, οι οποίες παρουσιάζονται ως το πιο αγχώδες, συναισθηματικό, ευαίσθητο, συγκαταβατικό και εξαρτημένο φύλο· η επιθετικότητα εκδηλώνεται ως επί το πλείστον μέσα στις σχέσεις.

# data[].attributes.headline
Κωνσταντίνος Δημητρίου

# data[].attributes.subject
Κωνσταντίνος Δημητρίου

# data[].attributes.body
Τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ παράγονται και αναπαράγονται μέσα από τη γλώσσα και μέσα από την εικόνα. Λέξεις και προτάσεις του στιλ «τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε» ή «είναι νέα, είναι ωραία και διεκδικεί μία θέση στα έδρανα της Βουλής» τις ακούσαμε ουκ ολίγες φορές. Και εικόνες με μια μητέρα, π.χ. που τρέχει για πλύμα και σιδέρωμα, ενώ ίδια ώρα ο σύζυγος είναι ο «στύλλος» του σπιτιού, τις βλέπουμε συχνά. Γιατί παράγονται και πώς αναπαράγονται τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ; Και πώς αναχαιτίζεται το φαινόμενο αυτό;
«Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι τα ΜΜΕ σε μεγάλο βαθμό συντηρούν και αναπαράγουν έμφυλες διακρίσεις και έμφυλα στερεότυπα με πολλούς τρόπους. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα για τα παραπάνω. Αναφέρω ενδεικτικά ορισμένα: Αν προσεγγίσουμε τα ΜΜΕ ως εργασιακό χώρο με την οπτική του φύλου, παρατηρούμε ότι ενώ υπάρχουν πολλές γυναίκες, συχνά ανατίθενται σε αυτές εργασίες που αξιολογούνται ως μικρότερης σπουδαιότητας και σε διαφορετικούς τομείς, ενώ λίγες βρίσκονται σε θέσεις ηγεσίας, γεγονός που έχει επίπτωση στους μισθούς αλλά και στη μη προώθηση πολιτικών ισότητας. Σημειωτέον ότι ελάχιστοι φορείς έχουν θεσπίσει μηχανισμούς για την παρακολούθηση της πορείας της ισότητας των φύλων ή/και πολιτικές. Αν προσεγγίσουμε τα ΜΜΕ ως πολιτισμικά πλαίσια συγκρότησης έμφυλων ταυτοτήτων και αναπαραγωγής αντιλήψεων, τότε διαπιστώνουμε ότι κυριαρχεί μια ανδροκρατική θεώρηση του κόσμου. Η πλειονότητα αυτών που προβάλλονται στα ΜΜΕ είναι άνδρες. Για παράδειγμα, μικρή πρόοδος υπάρχει όσον αφορά στην ισόρροπη συμμετοχή των φύλων στη σύνθεση των πάνελ σε ενημερωτικές εκπομπές. Οι γυναίκες πιο συχνά εγκλωβίζονται σε αναπαραστάσεις εντός των έμφυλων στερεοτύπων, ορισμένες κατηγορίες γυναικών είναι ακόμα πιο «αόρατες» από τα ΜΜΕ και γενικά δεν υπάρχει ισόρροπη και πλουραλιστική προβολή του σύγχρονου ρόλου ανδρών /γυναικών. Δεν προβάλλεται επαρκώς η οικογενειακή ποικιλομορφία των σύγχρονων κοινωνιών. Η χρήση σεξιστικής γλώσσας στα ΜΜΕ εμπεριέχει το μήνυμα της ανισότητας των φύλων με πολλούς τρόπους, αντανακλά και νομιμοποιεί τις άνισες σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα φύλα, καθιστά τις γυναίκες συχνά αόρατες, σηματοδοτεί μια κοινωνία στην οποία παίζουν δευτερεύοντα ρόλο. Σε μια σύγχρονη και συμπεριληπτική κοινωνία, χωρίς έμφυλες διακρίσεις, είναι απαραίτητο να γίνεται χρήση μιας γλώσσας που δεν κάνει αποκλεισμούς.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Της Μαρίας Φράγκου
Τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ παράγονται και αναπαράγονται μέσα από τη γλώσσα και μέσα από την εικόνα. Λέξεις και προτάσεις του στιλ "τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε" ή "είναι νέα, είναι ωραία και διεκδικεί μία θέση στα έδρανα της Βουλής" τις ακούσαμε ουκ ολίγες φορές. Και εικόνες με μια μητέρα, π.χ. που τρέχει για πλύμα και σιδέρωμα, ενώ ίδια ώρα ο σύζυγος είναι ο "στύλλος" του σπιτιού, τις βλέπουμε συχνά. Γιατί παράγονται και πώς αναπαράγονται τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ; Και πώς αναχαιτίζεται το φαινόμενο αυτό; Για το τόσο σοβαρό και πάντα επίκαιρο θέμα, μιλούν στην "Κυριακάτικη Χαραυγή" η Δήμητρα Κογκίδου, καθηγήτρια και πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η Θεανώ Καλαβανά, ακαδημαϊκός και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου ενάντια στη βία κατά των γυναικών, ο Γιώργος Φράγκος, πρόεδρος Ένωσης Συντακτών Κύπρου και ο Γιώργος Παυλίδης, πρόεδρος της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Δήμητρα Κογκίδου: Σεξιστική γλώσσα στα ΜΜΕ

Σε μια σύγχρονη και συμπεριληπτική κοινωνία, χωρίς έμφυλες διακρίσεις,
είναι απαραίτητο να γίνεται χρήση μιας γλώσσας που δεν κάνει αποκλεισμούς

"Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι τα ΜΜΕ σε μεγάλο βαθμό συντηρούν και αναπαράγουν έμφυλες διακρίσεις και έμφυλα στερεότυπα με πολλούς τρόπους. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα για τα παραπάνω. Αναφέρω ενδεικτικά ορισμένα: Αν προσεγγίσουμε τα ΜΜΕ ως εργασιακό χώρο με την οπτική του φύλου, παρατηρούμε ότι ενώ υπάρχουν πολλές γυναίκες, συχνά ανατίθενται σε αυτές εργασίες που αξιολογούνται ως μικρότερης σπουδαιότητας και σε διαφορετικούς τομείς, ενώ λίγες βρίσκονται σε θέσεις ηγεσίας, γεγονός που έχει επίπτωση στους μισθούς αλλά και στη μη προώθηση πολιτικών ισότητας. Σημειωτέον ότι ελάχιστοι φορείς έχουν θεσπίσει μηχανισμούς για την παρακολούθηση της πορείας της ισότητας των φύλων ή/και πολιτικές. Αν προσεγγίσουμε τα ΜΜΕ ως πολιτισμικά πλαίσια συγκρότησης έμφυλων ταυτοτήτων και αναπαραγωγής αντιλήψεων, τότε διαπιστώνουμε ότι κυριαρχεί μια ανδροκρατική θεώρηση του κόσμου. Η πλειονότητα αυτών που προβάλλονται στα ΜΜΕ είναι άνδρες. Για παράδειγμα, μικρή πρόοδος υπάρχει όσον αφορά στην ισόρροπη συμμετοχή των φύλων στη σύνθεση των πάνελ σε ενημερωτικές εκπομπές. Οι γυναίκες πιο συχνά εγκλωβίζονται σε αναπαραστάσεις εντός των έμφυλων στερεοτύπων, ορισμένες κατηγορίες γυναικών είναι ακόμα πιο "αόρατες" από τα ΜΜΕ και γενικά δεν υπάρχει ισόρροπη και πλουραλιστική προβολή του σύγχρονου ρόλου ανδρών /γυναικών. Δεν προβάλλεται επαρκώς η οικογενειακή ποικιλομορφία των σύγχρονων κοινωνιών. Η χρήση σεξιστικής γλώσσας στα ΜΜΕ εμπεριέχει το μήνυμα της ανισότητας των φύλων με πολλούς τρόπους, αντανακλά και νομιμοποιεί τις άνισες σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα φύλα, καθιστά τις γυναίκες συχνά αόρατες, σηματοδοτεί μια κοινωνία στην οποία παίζουν δευτερεύοντα ρόλο. Σε μια σύγχρονη και συμπεριληπτική κοινωνία, χωρίς έμφυλες διακρίσεις, είναι απαραίτητο να γίνεται χρήση μιας γλώσσας που δεν κάνει αποκλεισμούς. Δηλαδή ταυτόχρονη αναφορά σε γυναίκες και άντρες, μέσω της χρήσης και των δύο γραμματικών γενών ή με όρους ουδέτερους ως προς το φύλο, να χρησιμοποιείται συχνά η πρόταξη του θηλυκού γραμματικού γένους, να γίνεται χρήση, όπου είναι εφικτό, θηλυκών καταλήξεων για τα επαγγελματικά ουσιαστικά και αξιώματα, να αποφεύγεται η χρήση λέξεων /εκφράσεων που αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα κ.ά. Να υποσημειώσω ότι όταν το ζητούμενο είναι να υπάρχουν και θηλυκές καταλήξεις απέχουμε πολύ από τη χρήση μιας συμπεριληπτικής γλώσσας καθώς υπάρχουν και άτομα που δεν εμπίπτουν στο κυρίαρχο δίπολο άνδρας/γυναίκα. Έχουν αναπτυχθεί πολλές πρωτοβουλίες για την εξάλειψη των έμφυλων διακρίσεων και του σεξισμού στα ΜΜΕ, έχουν αποτελέσει το αντικείμενο θεσμικών πρωτοβουλιών, κειμένων και συστάσεων σε διεθνές, ευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο -δεσμευτικών ή μη. Υπάρχουν εργαλεία πολιτικής που μπορούν να αξιοποιηθούν προς την κατεύθυνση αυτή -αρκεί να υπάρχει πολιτική βούληση της πολιτείας να θεσπίσει και να τηρήσει ένα κανονιστικό πλαίσιο, αλλά έχει ρόλο και η κοινωνία των πολιτών".

Δρ Θεανώ Καλαβανά: Τα στερεότυπα καλλιεργούνται από τη νηπιακή μας ηλικία
Να μην αναπαράγονται στερεότυπα τα οποία θέτουν τις γυναίκες σε δυσμενέστερη αδύναμη θέση και τους άντρες να συμβολίζουν τη δύναμη και την επιτυχία
"Μπορώ να σκεφτώ χίλια δύο παραδείγματα για το πώς τα ΜΜΕ ενισχύουν συνειδητά ή ασυνείδητα τα έμφυλα στερεότυπα. Θα ξεκινήσω με τα πολύ εμφανή και μετά θα πάω σε αυτά που ενισχύονται κεκαλυμμένα. Για παράδειγμα, το 2018 στις προεδρικές εκλογές, θυμηθείτε όλα τα "debate" ανάμεσα στους υποψηφίους. Πόσες γυναίκες δημοσιογράφοι συμμετείχαν σε αυτές τις εκπομπές; Καμία. Αν διερευνήσετε τη συμμετοχή γυναικών σε εκπομπές ενημερωτικές στην τηλεόραση θα δείτε ότι πολύ λίγες είναι οι γυναίκες δημοσιογράφοι που έχουν δικές τους εκπομπές και δεν πλαισιώνουν έναν άντρα δημοσιογράφο ή παρουσιαστή. Στις εκπομπές αναψυχής έχουμε μόνο παρουσιάστριες με ανάλαφρο πρόγραμμα, που απευθύνεται ούτε λίγο ούτε πολύ, υποτίθεται, σε γυναίκες (μαγειρικές, ψώνια, αισθητικούς, υγεία) διατηρώντας έτσι στερεότυπα που δεν ανταποκρίνονται στις γυναίκες της εποχής μου. Ένα απλό παράδειγμα έμφυλων στερεότυπων: το γεγονός ότι μια ευπαρουσίαστη γυναίκα θα ερμηνευθεί ως ευχάριστη νότα στην πολιτική ή ως η όμορφη ξανθιά ή καστανή και αντί ο δημοσιογράφος να μπαίνει στη διαδικασία να ασχοληθεί με τις ηγετικές της ικανότητες, τις σπουδές της ή γενικά το όραμά της για την κοινωνία, της κάνει ερωτήσεις ως προς τα πώς τα βγάζει πέρα με τις υποχρεώσεις της ως μητέρα και σύζυγος και αν μαγειρεύει, λες και αυτά είναι στοιχεία που θα σώσουν τη χώρα. Αντίθετα, έναν άντρα πολιτικό θα τον ρωτήσει για υπαρκτά προβλήματα/ζητήματα της επικαιρότητας και τις προτάσεις του ως προς την επίλυσή τους. Το ίδιο μπορεί να παρατηρήσει κανείς και σε φωτογραφίες που χρησιμοποιούν τα ΜΜΕ. Για μια γυναίκα επαγγελματία ή πολιτικό θα δημοσιεύσουν φωτογραφίες της από την κοινωνική της ζωή, αντίθετα σ' έναν άντρα επαγγελματία ή πολιτικό θα δημοσιεύσουν φωτογραφίες του από το γραφείο με κουστούμι κ.ο.κ. Πώς αναχαιτίζεται το φαινόμενο: Το φαινόμενο αυτό στα ΜΜΕ μπορεί να αναχαιτιστεί με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Ο ένας είναι οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι να έχουν παιδεία και συνείδηση. Πρέπει να κατανοήσουν ότι ο φόνος μιας γυναίκας δεν έγινε εξαιτίας των ωραίων της ματιών ή του έρωτα που της είχε ο θύτης. Πρέπει να ελέγχουν την κάθε γραμμή που γράφουν και να επιβεβαιώνονται ότι δεν αναπαράγουν στερεότυπα στα οποία θέτουν τις γυναίκες σε δυσμενέστερη αδύναμη θέση και τους άντρες να συμβολίζουν τη δύναμη και την επιτυχία. Το δεύτερο που θα βοηθούσε είναι να υπάρχει μια αρχή, ένα παρατηρητήριο που θα ελέγχει το σεξιστικό λόγο ή την αναπαραγωγή αυτών των στερεοτύπων όπως υπάρχει σε άλλες χώρες. Τρίτο, είναι σημαντικό να ξεκινήσουμε να μιλάμε για αυτό και όπου το παρατηρούμε ως αναγνώστες, θεατές ή ακροατές να μην το προσπερνούμε με ένα "Έλα μωρέ και τι έγινε". Οφείλουμε να αντιδρούμε και να το υποδεικνύουμε μέχρι να εξαλειφθεί εντελώς. Θα μας πάρει πάρα πολλά χρόνια, αλλά τα ΜΜΕ έχουν τεράστια ευθύνη στην ενίσχυση αυτών των στερεότυπων, τα οποία ξεκινούν δυστυχώς να καλλιεργούνται από τη νηπιακή μας ηλικία".

Γιώργος Φράγκος: Τα αντανακλαστικά της κοινωνίας είναι επιβεβλημένο να ενισχυθούν
Οι γυναικοκτονίες βαφτίζονται εγκλήματα πάθους ή τιμής, οι βιασμοί, ακόμα και οι ομαδικοί, τίθενται εν αμφιβόλω, η ενδοοικογενειακή βία κατά κανόνα σε βάρος γυναικών εκλαμβάνεται ή αντιμετωπίζεται ως φιλονικία μεταξύ συζύγων και ούτω καθεξής
"Τα έμφυλα στερεότυπα -όπως εξάλλου και τα κάθε άλλης μορφής στερεότυπα- παράγονται στην κοινωνία και αναπαράγονται στα ΜΜΕ ή και αντιστρόφως, παράγονται στα ΜΜΕ και αναπαράγονται στην κοινωνία. Η τοξική αυτή σχέση είναι, δυστυχώς, αμφίδρομη και αλληλοτροφοδοτούμενη. Τα όποια στερεότυπα είναι, ούτως ή άλλως, από τη φύση τους αντιδραστικά, καθώς παρακωλύουν την αποδοχή της διαφορετικότητας, διαβρώνουν τον πλουραλισμό και συνιστούν μιας μορφής ολοκληρωτική ρητορική. Υπό αυτή την έννοια, η παγίωση των στερεοτυπών προκαλεί συρρίκνωση και της ελευθερίας έκφρασης. Όποιος, λοιπόν, αντιμάχεται τα στερεότυπα υπηρετεί τη σύγχρονη και ανοικτή κοινωνία της ισοπολιτείας και της ελευθερίας. Το πρόβλημα στην Κύπρο, ειδικά σε σχέση με τα έμφυλα στερεότυπα, είναι πολύ μεγαλύτερο από ό,τι εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Και αυτό διότι στη μεγάλη του πλειοψηφία ο μέσος πολίτης αλλά και ο μέσος λειτουργός των ΜΜΕ δεν αντιλαμβάνονται, δεν συνειδητοποιούν το εύρος και την ουσία του προβλήματος. Για να καταπολεμήσεις ένα έμφυλο στερεότυπο, πρέπει απαραιτήτως να το εισπράττεις ως τέτοιο. Αλλά οι πλείστοι, αλίμονο, πόρρω απέχουν από μια τέτοια αντίληψη. Έτσι βλέπουμε "αθώες", κατά τα άλλα, φράσεις και εκφράσεις να παρεισφρέουν παντού. Οι γυναικοκτονίες βαφτίζονται εγκλήματα πάθους ή τιμής, οι βιασμοί, ακόμα και οι ομαδικοί, τίθενται εν αμφιβόλω, η ενδοοικογενειακή βία κατά κανόνα σε βάρος γυναικών εκλαμβάνεται ή αντιμετωπίζεται ως φιλονικία μεταξύ συζύγων και ούτω καθεξής. Το όλο πρόβλημα θα αρχίσει να αντιμετωπίζεται όταν όλοι αρχίσουμε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, και οι δημοσιογράφοι άλλα και όσοι συναποτελούμε την κοινωνία των πολιτών. Και προπαντός, οφείλουμε να αντιδρούμε όποτε συναντούμε το φαινόμενο των έμφυλων στερεοτύπων και πολύ περισσότερο όποτε συναντούμε την έμφυλη βία, ανοικτή ή κεκαλυμμένη. Διότι και η βία δεν εμφιλοχωρεί στην κοινωνία μας μόνο ως φυσική βία. Η λεκτική βία, η ψυχολογική βία, δεν είναι λιγότερο κατάπτυστες και καταδικαστέες. Τα αντανακλαστικά της κοινωνίας επί του προκειμένου είναι πια επιβεβλημένο να ενισχυθούν περαιτέρω. Και αυτό μπορεί να γίνει εφικτό με τη συνεργασία πολλών παραγόντων, της δημοσιογραφικής κοινότητας μη εξαιρουμένης αλλά αντιθέτως πρωτοστατούσης".

Γιώργος Παυλίδης: Προέχει η επιμόρφωση και αυτορρύθμιση των δημοσιογράφων
Ένας σημαντικός αριθμός δημοσιογράφων, είτε από άγνοια είτε ακόμη και εσκεμμένα, λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές μιας σειράς φαλλοκρατικών αντιλήψεων για τη γυναίκα και το γυναικείο φύλο
"Δεν θέλω να μπω στη διαδικασία εντοπισμού των λόγων δημιουργίας και διαιώνισης ρατσιστικών, στην προκειμένη περίπτωση έμφυλων, σεξιστικών στερεοτύπων. Αναγνωρίζω ωστόσο μια θλιβερή πραγματικότητα, ότι τα στερεότυπα αυτά αναπαράγονται από άτομα και φορείς, όπως είναι τα ΜΜΕ, που εκ της αποστολής τους θα έπρεπε να στέκονται απέναντι, να προσπαθούν δηλαδή να περιορίζουν τις κοινωνικές στρεβλώσεις. Δυστυχώς -και ως δημοσιογραφική οικογένεια οφείλουμε να το παραδεχτούμε- ένας σημαντικός αριθμός δημοσιογράφων είτε από άγνοια, είτε ακόμη και εσκεμμένα, λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές μιας σειράς φαλλοκρατικών αντιλήψεων για τη γυναίκα και το γυναικείο φύλο. Η παραδοχή και η συνειδητοποίηση της αναχρονιστικής και κοινωνικά ζημιογόνας αυτής συμπεριφοράς, είναι που θα μας οδηγήσει στη διαδικασία αντιμετώπισης και εξοστρακισμού της από το δημοσιογραφικό λόγο. Δεν θεωρώ, ωστόσο, ότι η ποινικοποίηση του δημοσιογραφικού ρατσιστικού λόγου είναι ο πλέον κατάλληλος τρόπος για περιορισμό της αναπαραγωγής των εν λόγω στερεοτύπων. Τα νομικά μέτρα, η λογική δηλαδή της επιβολής πρέπει να είναι η έσχατη επιλογή. Προτού φθάσουμε εκεί, έχουμε πολλά άλλα να κάνουμε. Ας ξεκινήσουμε με την επιμόρφωση των δημοσιογράφων. Μπορεί να ακουστεί παράξενο, αλλά δεν πρέπει να αποκλείουμε το ενδεχόμενο αρκετοί λειτουργοί των ΜΜΕ να μην έχουν ολοκληρωμένη γνώση για το ποια λεκτικά σχήματα, εκφράσεις, εικόνες και συνειρμοί προάγουν το σεξισμό. Ας μην παραβλέπουμε το γεγονός ότι τα στερεότυπα αυτά για αιώνες κυριαρχούσαν στην κυπριακή κοινωνία, άρα ψήγματα φαλλοκρατισμού ενδέχεται να υπάρχουν και να κυκλοφορούν παντού... Η αντιμετώπιση της προβληματικής συμπεριφοράς μερίδας των δημοσιογράφων πρέπει να αρχίσει εκ των έσω, ενδοοικογενειακά. Στην προσπάθεια αυτή τα συνδικαλιστικά όργανα, οι επαγγελματικοί Σύνδεσμοι, οι Επιτροπές, αλλά και τα ίδια τα ΜΜΕ θα πρέπει να έχουν ρόλο πρωταγωνιστικό. Κοντολογίς οφείλουμε να δώσουμε προτεραιότητα και χρόνο στην αυτορρύθμιση των ίδιων των δημοσιογράφων. Διότι μόνο η ελεύθερη, συνειδητή επιλογή προσφέρει ριζική και μόνιμη θεραπεία. Η διά νόμου επιβολή του αναγκαίου, θα περιορίσει σεξιστικές συμπεριφορές, ωστόσο δεν θα τις ξεριζώσει".

# data[].attributes.attachment_link.title
ΜΜΕ και έμφυλα στερεότυπα: Πώς παράγονται και αναπαράγονται και πώς το φαινόμενο αναχαιτίζεται

# data[].attributes.attachment_link.description
Της Μαρίας Φράγκου Τα έμφυλα στερεότυπα στα ΜΜΕ παράγονται και αναπαράγονται μέσα από τη γλώσσα και μέσα από την εικόνα. Λέξεις και προτάσεις του στιλ "τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε" ή "είναι νέα, είναι ωραία και διεκδικεί μία θέση στα έδρανα της Βουλής" τις ακούσαμε ουκ ολίγες φορές.

# data[].attributes.headline
Ανθούλη Βασιλική 

# data[].attributes.subject
Ανθούλη Βασιλική 

# data[].attributes.body
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι είναι ευρέως αποδεκτές νόρμες που υπαγορεύουν και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία των φύλων στα πλαίσια της κοινωνίας, της εργασίας, της εκπαίδευσης, της θρησκείας, στις διαπροσωπικές ή ερωτικές σχέσεις κ.τ.λ. Αποτελούν ουσιαστικά τις «οδηγίες» για το πώς αρμόζει να συμπεριφέρεται ένας άνδρας και πώς μία γυναίκα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, χάρη στο κίνημα του φεμινισμού και τη χειραφέτηση της γυναίκας αλλά και την πίεση που ασκείται από το ομοφυλοφιλικό κίνημα για «ανυπακοή» και μη προσαρμογή στα έμφυλα καλούπια, οι ρόλοι αυτοί αμφισβητούνται ενώ υπάρχει επίσης έντονος διάλογος για το αν οι διαφορές που παρατηρούνται ανάμεσα στα δύο φύλα οφείλονται σε έμφυτα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου ή εάν αποκτήθηκαν λόγω της άκριτης επιβολής τους από την κοινωνία.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι είναι ευρέως αποδεκτές νόρμες που υπαγορεύουν και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία των φύλων στα πλαίσια της κοινωνίας, της εργασίας, της εκπαίδευσης, της θρησκείας, στις διαπροσωπικές ή ερωτικές σχέσεις κ.τ.λ. Αποτελούν ουσιαστικά τις "οδηγίες" για το πώς αρμόζει να συμπεριφέρεται ένας άνδρας και πώς μία γυναίκα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, χάρη στο κίνημα του φεμινισμού και τη χειραφέτηση της γυναίκας αλλά και την πίεση που ασκείται από το ομοφυλοφιλικό κίνημα για "ανυπακοή" και μη προσαρμογή στα έμφυλα καλούπια, οι ρόλοι αυτοί αμφισβητούνται ενώ υπάρχει επίσης έντονος διάλογος για το αν οι διαφορές που παρατηρούνται ανάμεσα στα δύο φύλα οφείλονται σε έμφυτα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου ή εάν αποκτήθηκαν λόγω της άκριτης επιβολής τους από την κοινωνία.

Αν και οι περισσότεροι πολιτισμοί θεωρούν ότι το φάσμα της ταυτότητας φύλου αποτελείται από δύο μόνο φύλα, το ανδρικό και το γυναικείο, αρκετοί, ιδίως Ασιατικοί, αναγνωρίζουν είτε το τρίτο φύλο ή αναφέρουν ότι υπάρχουν μέχρι και πέντε φύλα. Επιπλέον, από τις σύγχρονες μελέτες πάνω στον, μέχρι πρότινος, άγνωστο κι ανεξερεύνητο τομέα της ταυτότητας φύλου προκύπτει ότι υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο· ως βιολογικό φύλο (sex) ορίζεται το φύλο με το οποίο γεννήθηκε κάποιο άτομο και τα ανατομικά χαρακτηριστικά του (δηλ. πέος για τους άνδρες, αιδοίο για τις γυναίκες). Αντιθέτως, ως κοινωνικό φύλο (gender) ορίζονται τα λοιπά χαρακτηριστικά που το συνοδεύουν όπως αντιλήψεις για το ποια είναι η αναμενόμενη και "σωστή" συμπεριφορά για το καθένα (π.χ. στα αγόρια πρέπει να αρέσει το μπλε χρώμα, να ασχολούνται με όπλα και αθλήματα και στα κορίτσια πρέπει να αρέσει το ροζ χρώμα, να είναι γλυκά και τρυφερά, να παίζουν με κούκλες, να προορίζονται για καλές μητέρες), ενώ στην έννοια αυτή εντάσσεται και ο τρόπος που θα συμπεριφέρεται έτσι και αλλιώς, ανεξαρτήτως από την επιβολή των προαναφερθέντων ρόλων, το άτομο στα πλαίσια της κοινωνίας και με ποιανού από των δύο βιολογικών φύλων τα χαρακτηριστικά θα ταυτιστεί, ή αν δεν ταυτιστεί με κανένα από αυτά ή με κάποια από το ένα και κάποια από το άλλο - στην περίπτωση που κάποιο άτομο δεν ταυτίζεται με το βιολογικό του φύλο, θεωρείται διαφυλικό (transgender).

Η θέση των αντιτιθέμενων στους έμφυλους ρόλους είναι ότι με την επιβολή τους, καταπατάται και παρεμποδίζεται η φυσιολογική εκδήλωση του κοινωνικού φύλου και περιορίζεται αδίκως και εσφαλμένως ένα άτομο από την έκφραση της αληθινής του ταυτότητας φύλου. Επίσης, ότι με αυτούς επιβάλλεται ο διαχωρισμός και η άνιση διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλα με την καταπιεστική κατηγοριοποίησή τους. Αυτή δηλαδή η τάση για υπαγόρευση έμφυλων ρόλων καταγγέλλεται από πολλούς σήμερα ως παράλογη αφού το βιολογικό φύλο κάποιου δε χρειάζεται απαραίτητα να ταυτίζεται με "ιδανικό" κοινωνικό του.

Η ύπαρξη των έμφυλων ρόλων είναι εμφανής σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες, ωστόσο είναι επίσης εμφανές το ότι ποικίλλουν και μεταβάλλονται ανάλογα με τη χρονική περίοδο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αμφισβήτησης έμφυλου ρόλου είναι το ζήτημα του εάν ήταν πρέπον να φοριέται το παντελόνι από τις γυναίκες. Επί χρόνια, θεωρούταν αυστηρά ανδρικό ένδυμα και το ορθό ήταν οι γυναίκες να φορούν φορέματα και φούστες, ωστόσο υπό την επιρροή του φεμινιστικού κινήματος, έγινε πλήρως αποδεκτό μέσα σε λίγες δεκαετίες και καθιερώθηκε ως ρούχο κατάλληλο και για τα δύο φύλα. Συνεπώς, ο έμφυλος ρόλος που επέβαλε το διαχωρισμό του ποιος μπορεί να το φορά απορρίφθηκε. Επίσης, μερικούς αιώνες πριν, το ροζ χρώμα θεωρείτο καταλληλότερο για τα αγόρια γιατί υποδήλωνε δύναμη και επιβλητικότητα ενώ το μπλε θεωρείτο αρμόζον για τα κορίτσια που έπρεπε να είναι πιο ήρεμα και ντελικάτα.

Στον πίνακα παρατίθεται ένα μοντέλο που περιλαμβάνει αφενός παραδείγματα μιας κοινωνίας όπου επικρατεί απόλυτη τήρηση των έμφυλων ρόλων και αφετέρου μίας όπου υπάρχει παντελής έλλειψη αυτών:

Επικράτηση έμφυλων ρόλων
Απουσία έμφυλων ρόλων

Εκπαίδευση
Ξεχωριστή παροχή παιδείας και μόρφωσης ανά φύλο· η ανώτατη εκπαίδευση θεωρείται προνόμιο/υποχρέωση μόνο των ανδρών

Μεικτά σχολεία με κοινή ύλη για τα αγόρια και τα κορίτσια

Επάγγελμα
Ο χώρος εργασίας δεν είναι η κύρια θέση των γυναικών· η απόκτηση καριέρας και η επαγγελματική άνοδος δε θεωρείται σημαντική

Η απόκτηση καριέρας είναι εξίσου σημαντική για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες και υπάρχουν ίσες ευκαιρίες για τους δύο

Οικιακές δουλειές
Είναι προαπαιτούμενο οι γυναίκες να κάνουν όλες τις δουλειές του νοικοκυριού και η συμμετοχή των ανδρών δεν κρίνεται αναγκαία

Όλες οι δουλειές του νοικοκυριού μοιράζονται εξίσου / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός

Λήψη αποφάσεων
Η γυναίκα έχει περιορισμένη δικαιοδοσία στη λήψη αποφάσεων ή/και ο άνδρας έχει τον τελευταίο λόγο

Κανένας από τους δύο δεν κυριαρχεί και οι αποφάσεις βγαίνουν μετά από συζήτηση

Ανατροφή των παιδιών
Η ευθύνη επιρρίπτεται αποκλειστικά στη γυναίκα

Και οι δύο ασχολούνται εξίσου με το θέμα / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός

Επιλογή επαγγέλματος
Η γυναίκα μπορεί να επιλέξει μόνο μη χειρωνακτικά, μερικής απασχολήσεως, με μικρές απαιτήσεις επαγγέλματα ενώ ο άνδρας έχει πλήρη ελευθερία επιλογής

Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν ίση πρόσβαση σε κάθε είδους επάγγελμα

Συμπεριφορά
Η γυναίκα πρέπει να είναι τρυφερή, υπομονετική, αγαθή και λιγομίλητη. Ο άνδρας πρέπει να είναι γενναίος, στωικός και ισχυρογνώμων

Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν δικαίωμα να συμπεριφέρονται όπως επιλέγουν οι ίδιοι, χωρίς να κρίνονται από το κοινωνικό σύνολο

Σεξ και αντικειμενοποίηση
Ο άνδρας έχει κάθε δικαίωμα πάνω στη γυναίκα η οποία δε χρειάζεται να δίνει η συναίνεσή της για τίποτε· είναι σύνηθες οι γυναίκες να γίνονται σκεύη ηδονής, π.χ. σε διαφημίσεις

Το σεξ γίνεται με αμοιβαία συναίνεση και κατανόηση και η φύση της γυναίκας γίνεται σεβαστή και δεν εκχυδαΐζεται

Η κοινωνικοποίηση αναφέρεται στη διαδικασία υιοθέτησης και ενστερνισμού από το άτομο ιδεών σχετικά με κοινωνικούς ρόλους από άλλα μέλη της κοινωνίας του. Μερικές θεωρίες κοινωνικοποίησης επισημαίνουν πως η κοινωνία τιμωρεί ό,τι θεωρείται "απρεπής" συμπεριφορά για το φύλο κάποιου, ενώ άλλες θεωρίες τονίζουν ότι η ταύτιση με το κοινωνικό φύλο και η γενικότερη συμπεριφορά μαθαίνεται από ένα παιδί μέσω του επαίνου για την προσαρμογή στο "σωστό" καλούπι για το βιολογικό του φύλο. Με άλλα λόγια, το κοινωνικό φύλο αντί να αφήνεται ελεύθερο ώστε να αναπτυχθεί και να εκδηλωθεί όπως είναι βιολογικά προγραμματισμένο, διδάσκεται από την κοινωνία και αποκτάται. Τα παιδιά κοινωνικοποιούνται από πολλές μεριές κι όχι μόνο από την οικογένεια. Επιπλέον, τα υλικά αγαθά ενός παιδιού, (δηλαδή παιχνίδια, κάρτες, κόμικς, ρούχα κτλ.) ενισχύουν το πώς θα μεταβληθεί και προβληθεί το "ορθό" κοινωνικό φύλο, αυτό δηλαδή που συμφωνεί με το βιολογικό τους. Σημαντική συμβολή σε αυτό παίζουν και οι ταινίες και τα βιβλία που διαβάζουν τα παιδιά.

Έχουν προταθεί ως εξήγηση της προέλευσης των έμφυλων ρόλων οι βιολογικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα καθώς επίσης και το γεγονός ότι στις παλαιολιθικές κοινωνίες, οι γυναίκες είχαν την αποκλειστική ευθύνη της ανατροφής των παιδιών τους, κάτι που περιόριζε τον ελεύθερό τους χρόνο και συνεπώς τις απέκλειε από τη διαδικασία του κυνηγιού αλλά και από την ανάληψη εξουσίας. Η πραγματικότητα αυτή διαιωνίστηκε, μ' αποτέλεσμα να καθιερωθεί ως το φυσιολογικό.

Μεταξύ άλλων, οι πρώτοι που μίλησαν για τους έμφυλους ρόλους ήταν η Σιμόν ντε Μποβουάρ στα φεμινιστικά της έργα αλλά και ο Μισέλ Φουκώ στους συλλογισμούς του πάνω στη σεξουαλικότητα. Χάρη στην επίδρασή τους, η αντίληψη ότι το κοινωνικό φύλο δεν έχει καμία σχέση με το βιολογικό έγινε δημοφιλής, ιδιαίτερα στην κοινωνιολογία και στην πολιτισμική ανθρωπολογία. Η ιδέα δηλαδή αυτή υποστηρίζει ότι ένα άτομο μπορεί να γεννηθεί με βιολογικό φύλο άνδρα αλλά να ταυτίζει το κοινωνικό του με γυναίκας.

Η δόκτορας Σάντρα Λίπσιτζ Μπεμ είναι ψυχολόγος η οποία ανέπτυξε τη θεωρία που υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι καταλήγουν να χρησιμοποιούν το κοινωνικό φύλο ως τρόπο οργάνωσης σε πολλές πτυχές της ζωής τους. Η δημιουργία από αυτήν του συστήματος Απογραφής των Σεξουαλικών Ρόλων Μπεμ που είχε σκοπό να μετρήσει πόσο καλά κάποιο άτομο ταίριαζε σε έναν παραδοσιακό έμφυλο ρόλο ανάλογα με το χαρακτηρισμό ως ανδροπρεπές, θηλυπρεπές, ανδρόγυνο ή αδιαφοροποίητο απέδειξε ότι όλοι τείνουν να χωρίζουν αυθορμήτως τα στοιχεία της συμπεριφοράς τους σε ανδροπρεπείς ή θηλυπρεπείς κατηγορίες κι επομένως ότι η επεξεργασία πληροφοριών και η ρύθμιση των συμπεριφορών βασίζεται στους ορισμούς της θηλυπρέπειας και του ανδρισμού που παρέχονται από την κοινωνία.

Στις σημερινές Δυτικές κοινωνίες, επικρατεί η τάση να μοιράζονται τα δύο φύλα τις ίδιες ασχολίες, υποχρεώσεις και εργασίες, κάτι που αποδεικνύει ότι το φύλο με το οποίο γεννιέται κάποιος δεν καθορίζει τις δυνατότητες κάποιου αφού, παρόλο που υπάρχουν ορισμένες διαφορές ανάμεσα στα δύο (π.χ. καλύτερη ισορροπία και αντοχή στις γυναίκες και μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη στους άντρες), οι δυνατότητές τους είναι όμοιες όσον αφορά την επιτέλεση των ίδιων αντικειμένων.

Ερευνητές από το νορβηγικό πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας, αλλά και μελέτες από άλλα πανεπιστήμια διαπίστωσαν, ότι οι άνδρες έχουν καλύτερη χωρική κατατόπιση και είναι πιο αποτελεσματικοί στην επινόηση στρατηγικών για την ταχύτερη άφιξη σε κάποιον προορισμό. Οι ερευνητές λένε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται -εν μέρει- στα υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης , που έχουν με φυσικό τρόπο οι άντρες στον οργανισμό τους.

Παραδοσιακά, η θέση των γυναικών στις περισσότερες θρησκείες ήταν κατώτερη από αυτή του άνδρα ενώ οι ρόλοι που αναλάμβανε ήταν περισσότερο υποτακτικοί.

Χριστιανισμός

Στο Χριστιανισμό για παράδειγμα, ο οποίος θεωρείται κατεξοχήν ανδροκεντρικός και πατριαρχικός, τα κείμενα, οι ηγέτες και οι τελετές αφορούν τους άνδρες ενώ οι γυναίκες χρησιμοποιούνται ως παραδείγματα προς αποφυγή ή για να προβάλουν παραβατικές και παρεκκλίνουσες συμπεριφορές (π.χ. η Μαρία Μαγδαληνή ως πόρνη). Επιπρόσθετα, οι γυναίκες θεωρούνται, αντίθετα από τους άνδρες, δουλοπρεπείς, παθητικές και αδύναμες, άρα ακατάλληλες για υψηλόβαθμα αξιώματα της θρησκείας ενώ αναφέρεται επίσης συνοπτικά σε ένα εδάφιο στην προς Κορινθίους επιστολή ότι οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν το κεφάλι τους και να μην έχουν κοντά μαλλιά. Οι γυναίκες όμως δεν είναι κατώτερες του ανδρός. Η χριστιανική πίστη θα λέγαμε πως υποστηρίζει την ισότητα τον φύλλων από την αρχή της δημιουργίας,από τους πρωτόπλαστους, που η Εύα πλάστηκε από το πλευρό του Αδάμ , ούτε απο τα πόδια του αλλά ούτε από το κεφάλι του. Ο θεός τους έπλασε ίσους.

Ισλάμ

Στο Ισλάμ, οι γυναίκες θεωρούνται κατώτερες από τον άνδρα και επιβάλλεται να συμπεριφέρονται πιο σεμνότυφα και συγκρατημένα από αυτόν, ιδιαίτερα σ' ό,τι αφορά την ένδυση. Στο μόνο τομέα που εξισώνονται με αυτόν είναι στην προσευχή, αφού έχουν τα ίδια θρησκευτικά καθήκοντα, ωστόσο οφείλουν να προσεύχονται σε διαφορετικά σημεία από αυτόν.

Πέραν αυτού, πολλές σύγχρονες ισλαμικές χώρες περιορίζουν τις μορφωτικές δυνατότητες για τα κορίτσια και τις γυναίκες· χαρακτηριστικό είναι ότι σε 17 ισλαμικές χώρες, το ποσοστό αναλφαβητισμού των γυναικών αγγίζει το 60%. Συγχρόνως, επιφυλάσσονται καλύτερες προοπτικές για τους άνδρες οι οποίοι θεωρείται σχεδόν απαραίτητο να αναλαμβάνουν αξιώματα και να συντηρούν τις οικογένειές τους, ενώ για τις γυναίκες είναι προαπαιτούμενο να αναλάβουν τον παραδοσιακό ρόλο της μητέρας και της συζύγου που δεν έχει δικαιώματα στο πλαίσιο του γάμου.

Ινδουισμός

Αν και οι περισσότερες θεότητες του Ινδουισμού είναι αμφιβόλου φύλου, συχνά οι θεότητές τους προβάλλονται με αλληλοσυγκρουόμενους τρόπους: αφενός τιμάται και επαινείται η γυναικεία γονιμότητα και αφετέρου η γυναικεία σεξουαλικότητα αποδίδεται ως επικίνδυνη και ενδεχομένως επικίνδυνη.

Σύμφωνα με μελέτες, τα έμφυλα στερεότυπα, παγιωμένες δηλαδή αντιλήψεις για τα δύο φύλα, αποκτώνται σε πολύ νεαρή ηλικία ενώ οι κοινωνικές συναναστροφές παίζουν μεγάλο ρόλο στο τι συσχετίζεται με το κάθε φύλο. Παρακάτω ακολουθούν μερικά παραδείγματα έμφυλων στερεοτύπων.

Οι γυναίκες είναι πιο εκδηλωτικές.

Οι γυναίκες είναι συμπονετικές.

Οι γυναίκες κατέχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στα συναισθήματα άλλων.

Οι γυναίκες έχουν έμμονη ιδέα την απόκτηση παιδιών.

Οι γυναίκες δίνουν περισσότερη σημασία στη γλώσσα του σώματος.

Οι γυναίκες μπορούν και κρίνουν τα συναισθήματα του άλλου από τη μη λεκτική επικοινωνία καλύτερα από τους άνδρες.

Οι γυναίκες εκφράζουν περισσότερο το συναίσθημα της αγάπης, του φόβου και της θλίψης.

Οι γυναίκες γελούν και χαμογελούν περισσότερο.

Οι άντρες κυριεύονται από συνεχή επιθυμία για σεξ.

Οι άντρες κατακλύζονται από τις εκφράσεις συναισθήματος των γυναικών.

Οι άντρες εκφράζουν περισσότερο θυμό.

Οι άντρες είναι πιο στωικοί.

Οι άντρες είναι πιο βίαιοι.

Ταυτότητα Φύλου και κοινωνικά φύλα στο σχολείο.

Πολύ συχνά το σχολείο λειτουργεί με βάση τις ανδρικές -ηγεμονικές αξίες και τα έμφυλα στερεότυπα. Για να μην υπάρχουν όμως ρατσιστικά φαινόμενα και προκαταλήψεις από οποιοδήποτε φύλο είναι απαραίτητο να κάνουμε ένα διαχωρισμό ανάμεσα στο κοινωνικό και το βιολογικό φύλο. Το πρώτο αποτελεί κατασκευή της κοινωνίας ,δίνοντας ρόλο σε κάθε φύλο. Ωστόσο, διαφοροποιείται στο χώρο, το χρόνο και το πολιτισμικό πλαίσιο. Το βιολογικό φύλο ,από την άλλη, σχετίζεται με τις βιολογικές διαφορές ανάμεσα στη γυναίκα και τον άνδρα.Η Παιδεία είναι πολύ σημαντική στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ανθρώπου και βασικός της στόχος πρέπει να είναι η εξάλειψη των φαινομένων βίας απ' όπου κι αν προέρχονται καθώς και των φυλετικών διακρίσεων.

Στις ομοφυλοφιλικές ή γενικότερα στις μη-ετεροφυλοφιλικές σχέσεις, οι παραδοσιακοί ρόλοι των φύλων δεν μπορούν να εφαρμοστούν λόγω της έλλειψης του κλασικού μοντέλου του ενός άνδρα και μιας γυναίκας. Ως αποτέλεσμα, στις σχέσεις αυτές, προβάλλεται άλλη μια ένσταση στους ρόλους των φύλων αλλά και παρουσιάζεται μια λειτουργική αδυναμία της εφαρμογής τους όπως αυτή υπαγορεύεται από την κοινωνία. Η αμφισβήτηση της ετεροκανονικότητας, δηλαδή το να εκλαμβάνει κανείς τον κόσμο υπό το ετεροφυλοφιλικό πρίσμα μόνο, αποτελεί κι άλλη μια εγκατάλειψη των ρόλων των φύλων.

Σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης των συνηθισμένων έμφυλων ρόλων με τη δομή των μη ετεροφυλοφιλικών σχέσεων, θεωρείται ότι το ένα μέλος μιας μη-ετεροφυλοφιλικής σχέσης αναλαμβάνει έναν "ανδροπρεπή" ρόλο ενώ το άλλο έναν "Θηλυπρεπή". Σε μια ανδρική ομοφυλοφιλική σχέση για παράδειγμα, αυτό θα σήμαινε αντιστοίχως ότι το ένα μέλος αναλαμβάνει τη συντήρηση της οικογένειας, τις σκληρότερες και απαιτητικότερες εργασίες αλλά και το ρόλο του ενεργητικού στο σεξ ενώ το άλλο τη φροντίδα των παιδιών, τις δουλειές του σπιτιού και το ρόλο του παθητικού. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό δεν ισχύει καθώς στις σχέσεις αυτές αποδεικνύεται πως υπάρχει πιο ίση κατανομή των ρόλων σε σύγκριση με τις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις.

1. "Φύλο και κοινωνιολογία". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2017.

2. "Αρχειοθετημένο αντίγραφο". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2014.

3. Roscoe, Will (2000). Changing Ones: Third and Fourth Genders in Native North America. Palgrave Macmillan (June 17, 2000) ISBN 0-312-22479-6
See also: Trumbach, Randolph (1994).London's Sapphists: From Three Sexes to Four Genders in the Making of Modern Culture. In Third Sex, Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, edited by Gilbert Herdt, 111-36. New York: Zone (MIT). ISBN 978-0-942299-82-3

4. Spade, J.Z. & Valentine, C.G. (2011) The kaleidoscope of gender: Prisms, patterns, and possibilities. Los Angeles, CA: Sage. p 161

5. Connell, Robert William: Gender and Power, Cambridge: University Press 1987.

6. Bem, Sandra L. (July 1981). . "Gender schema theory: A cognitive account of sex typing." (PDF). Psychological Review 88 (4): 354-364. doi:10.1037/0033-295X.88.4.354 http://www.psych.cornell.edu/sec/pubPeople/slb6/Gender%20Schema%20Theory.pdf.

7. . "Changes in spatial cognition and brain activity after a single dose of testosterone in healthy women" (στα αγγλικά). Behavioural Brain Research 298: 78-90. 2016-02-01. doi:10.1016/j.bbr.2015.10.056. ISSN 0166-4328 https://ac.els-cdn.com/S0166432815302680/1-s2.0-S0166432815302680-main.pdf?_tid=345cd367-904b-435a-a27d-eadb2377175d&acdnat=1526121977_fc5be928d7700bb9636c9be380f1c150.

8. . "Why women see differently from the way men see? A review of sex differences in cognition and sports" (στα αγγλικά). Journal of Sport and Health Science 3 (3): 155-162. 2014-09-01. doi:10.1016/j.jshs.2014.03.012. ISSN 2095-2546 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254614000398.

9. http://www.babylonmedia.gr/el/news/topika-nea/llgbtqi/fylo-emfyles-sxeseis/eterokanonikotita-omokanonikotita-opseis-tou-idou-nomismatos.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Ρόλος φύλου - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι είναι ευρέως αποδεκτές νόρμες που υπαγορεύουν και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία των φύλων στα πλαίσια της κοινωνίας, της εργασίας, της εκπαίδευσης, της θρησκείας, στις διαπροσωπικές ή ερωτικές σχέσεις κ.τ.λ. Αποτελούν ουσιαστικά τις "οδηγίες" για το πώς αρμόζει να συμπεριφέρεται ένας άνδρας και πώς μία γυναίκα.

# data[].attributes.headline
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΕΛΙΜΗΣ

# data[].attributes.subject
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΕΛΙΜΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Δημοσιογραφία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η υπόσταση της βίας είναι γένους αρσενικού και θηλυκού με έντονη μιμητική συμπεριφορά και στατιστικά στοιχεία που αυξάνονται συνέχεια ειδικά μέσα στην πανδημία από το 2020

Της Γεωργίας Τσατσάνη

Η επώδυνη αλήθεια για την εγκληματική βία

Η έμφυλη βία μπορεί να είναι παρούσα σε πολλές μορφές ως σωματική βία, σεξουαλική βία, ψυχολογική βία και οικονομική βία. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση η Ελλάδα έχει την πρώτη θέση σε βιασμούς με 26%, η Πορτογαλία έρχεται δεύτερη με 22% και τρίτη είναι η Ισπανία με 20%. Η πολιτισμική ανθρωπολογία στη Μεσόγειο θέλει το πρότυπο του macho άνδρα να επιβάλλεται κοινωνικά μέσα από την έμφυλη βία και την καταπίεση του αδύναμου άλλου -εν προκειμένω των ευάλωτων γυναικών.

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και το φεμινιστικό κίνημα #Me Too είναι η αρχή για την επικοινωνία του εγκλήματος με όρους κυριαρχίας σε μία κοινωνία κατ' επίφαση δημοκρατική. Η βία είναι η πιο σαφής έκφραση όλων των έμφυλων ανισοτήτων. Η χώρα μας σταδιακά αποκαλύπτει online τον νεοπαγή εκφασισμό μας. Ο εγκληματικός απολογισμός του 2022 στο πρώτο τρίμηνο για την Ελλάδα είναι τριπλός, ένας βιασμός, μία δολοφονία και τρεις ακόμη γυναικοκτονίες, με επίκεντρο τα Ιωάννινα, πρόσφατα το Χρυσοχώρι στην Καβάλα και προηγουμένως την Πρωτοχρονιά για τη Θεσσαλονίκη. Η πόλη της Θεσσαλονίκης ειδικότερα φέρει τριπλό το βαρύτατο φορτίο τριών διαφορετικών εγκλημάτων.

Η πρώτη υπόθεση την Πρωτοχρονιά δεν αναγνωρίζεται ως ομαδικός βιασμός έως αυτή τη στιγμή γιατί η πολιτεία δεν αποδέχεται όλους τους ισχυρισμούς της ενάγουσας στη συμπρωτεύουσα. Οι χουλιγκανισμοί επίσης εκτός γηπέδου έφεραν τον ένα φοιτητή νεκρό σε φέρετρο γιατί εκείνος και οι φίλοι του έκαναν το λάθος να απαντήσουν σε οργανωμένους άνδρες ποια τοπική ομάδα υποστηρίζουν. Οι τρεις γυναικοκτονίες, η μία στα Ιωάννινα το Φεβρουάριο αναδεικνύει την ενδοοικογενειακή βία με τη δολοφονία της αλλοδαπής συζύγου, ενώ οι δυο στη Μακεδονία (στη Θεσσαλονίκη και σε χωριό της Καβάλας) το μήνα Μάρτιο επαναφέρουνε την οργανωμένη βία εντός της μεταφασιστικής Ελλάδας και το σημαντικό ζήτημα προστασίας της τρίτης ηλικίας.

Σεξουαλική βία και η κουλτούρα του βιασμού

Σήμερα με το τέταρτο κύμα του φεμινισμού, όλοι και όλες μάθαμε να δημοσιοποιούμε την έμφυλη βία, από όποιον κι εάν προέρχεται. Η Tarana Burke με τη Μη-Κυβερνητική Οργάνωση που διηύθυνε, η ίδια βοήθησε πολύ σ' αυτό με τη διάδοση μέσα από το διαδίκτυο και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Το 2006 η Tarana Burke οργάνωσε τη δράση ευαισθητοποίησης με το σύνθημα online #Me Too, κάτι που επανέλαβε στο Twitter η αμερικανίδα ηθοποιός Alyssa Milano τον Οκτώβριο 2017. Έκτοτε η παγκόσμια κοινότητα ήρθε ενώπιον μιας τραγικής αλήθειας και εκκωφαντικά ονόματα βγήκαν στο προσκήνιο. Όμως, όσο και να μιλάμε και να δημοσιοποιούμε το πρόβλημα, η σεξουαλική βία παραμένει ενεργή.

Στην Ελλάδα η αρχή έγινε από τη Σοφία Μπεκατώρου όταν άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση από μία συνέντευξή της στο διαδίκτυο. Από τον Ιανουάριο του περασμένου έτους αθλητές, σκηνοθέτες και ηθοποιοί υπεράνω κοινωνικής υποψίας πέρασαν από το απυρόβλητο της καλλιτεχνικής τους αξίας στο νόμιμο φως της δικαστικής εξουσίας και της φυλακής. Συνάμα έγινε ένα ζοφερό άρρητο μιντιακό κλείσιμο για όλους τους δημόσιους ή ακαδημαϊκούς χώρους, όπως το ελληνικό πανεπιστήμιο, αλλά και για όλους τους υπόλοιπους καλλιτεχνικούς χώρους, όπως το τραγούδι.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μία πολύ μικρή βαλκανική χώρα, με ένα μεγάλο ποσοστό ενηλίκων 25 έως 40 ετών, να έχει συχνά υποτροπή σε έντονες παραφιλικές συμπεριφορές. Τα περιστατικά κακοποίησης αυξάνονται και οι άνθρωποι, άνδρες και γυναίκες, είμαστε αθύρματα σε δημόσια έκθεση εξαιτίας της ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής της είδησης από τα παραδοσιακά όσο τα εναλλακτικά Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και Μαζικής Επικοινωνίας. Μιλώντας για την υπερέκθεση στα ΜΜΕ, η λύτρωση που φέρει αρχικά η δημόσια εξομολόγηση, έπειτα έγινε εκμετάλλευση στα χέρια των αετονύχηδων και όσων επαγγελματοποιούν το δημόσιο λόγο. Η βία γίνεται παράγωγη και ανακυκλώνει τη βία στην κοινωνική ζωή του ατόμου. Το επωνύμως καταγγελθέν γίνεται βορά και η δυσφήμιση έχει βαθιές προεκτάσεις στην επαγγελματική και προσωπική ζωή των γυναικών και των ανδρών.

Οπαδική βία και χουλιγκανισμός

Τον Φεβρουάριο 2022 τρεις νεαροί φοιτητές στη Θεσσαλονίκη δέχτηκαν άνανδρη επίθεση, από αγνώστους οπαδούς αντίπαλης ομάδας, εκτός του γηπέδου. Ο Αλκιβιάδης Καμπανός, ένας οπαδός του Άρη βρίσκεται νεκρός, έπειτα από συμπλοκή με οπαδούς, σε δημόσιο χώρο έξω από τη φοιτητική εστία όπου διέμενε. Όλοι οι παρόντες έφεραν πολλαπλά τραύματα και ο ίδιος κατέληξε χωρίς καμία προγενέστερη αφορμή.

Σαράντα ημέρες μετά, στις 10 Μαρτίου, έξι εντάλματα σύλληψης εξεδόθησαν για δεκαοχτώ αδικήματα οπαδικής βίας. Η δίκη μένει να αποδείξει τί ακριβώς έγινε, το πώς και κυρίως ποιος είναι ο δολοφόνος. Στις 15 Μαρτίου επίσης μια ενέδρα έγινε στην αποστολή του Άρη στο Βόλο όταν μετέβαινε για να αγωνιστεί απέναντι στον ΠΑΟΚ -ευτυχώς χωρίς θύματα αυτή τη φορά. Άραγε μας ενδιαφέρει μόνο ο φέρων το όπλο ή η αναγόμενη κουλτούρα της βίας; Ο χουλιγκανόκοσμος που αναδύεται έχει στοιχεία πολλαπλής διαφοροποίησης σε φύλα, κοινωνική τάξη και οικονομικό status. Οι ταυτότητες της εγκληματικής βίας δεν είναι μόνο κοινωνικές, αλλά βαθιά ψυχογενείς.

Ο Αριστοτέλης Νικολαΐδης, αναλύοντας τις δημοσιογραφικές αναπαραστάσεις για τον 20 ο αιώνα, παρατηρεί ότι τα ελληνικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης υποβαθμίζουν ή έστω κανονικοποιούν τα βίαια φαινόμενα στο όνομα του εθνικού κύρους εκτός των τειχών της χώρας. Μάλιστα, ο ίδιος επισημαίνει ότι υπήρξαν τρεις τάσεις της απεικόνισης δημόσια: η μαρξιστική προσέγγιση αρχικά είναι ταξική τη δεκαετία του 1970 κι αμέσως μετά ακολουθεί η μορφολογική προσέγγιση, η έμφυλη εκδοχή του ενισχυμένου ανδρισμού κατά τη δεκαετία του 1980 και, τέλος, η εθνογραφική προσέγγιση που αναπαράγει την ιεραρχία από το 1990 και εξής.

Σήμερα στον 21 ο αιώνα, η αναπαράσταση όλων των έντυπων ή ηλεκτρονικών μέσων είναι άμεση αθλητική βία ή στείρος οπαδισμός. Η αθλητική βία στο μυαλό των φανατικού ταυτίζεται με τον ηρωισμό, όπως τονίζει ο καθηγητής εγκληματολογίας Γιάννης Πανούσης, για την προβολή των βιαιοτήτων τους από τα ΜΜΕ. Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο χουλιγκανισμός δεν είναι μόνο οπαδισμός μιας αθλητικής ένωσης, αλλά φανατισμός με ροπή στο σεσημασμένο έγκλημα (ναρκωτικά, εκφοβισμός, δολοφονίες).

Ενδοοικογενειακή βία και γυναικοκτονία

Το Μάρτιο του 1976, η κοινωνιολόγος Diana Russell όρισε τη γυναικοκτονία ως μια συλλήβδην εγκληματική κατηγορία στο Διεθνές Δικαστήριο για τα Δικαιώματα κατά των Γυναικών στις Βρυξέλλες. Η Diana Russell και η Jill Radford δημοσιεύουν το 1992, το βιβλίο-σταθμό με τίτλο, Femicide: The Politics of Woman Killing, και τότε το έγκλημα συνδέεται με το φύλο μεσούντος του τρίτου κύματος στις φεμινιστικές σπουδές. Η παγκόσμια έξαρση, ανεξαρτήτως του πολιτισμικού πλαισίου, αναμφίβολα έχει ως αποτέλεσμα το επόμενο ομόθεμο βιβλίο το 2001, με τίτλο Femicide in Global Perspective, από την Diana Russell και την Roberta Harmes. Μόνο το 2020 σε δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπιστώθηκαν 444 γυναικοκτονίες -οι στατιστικές έρευνες δεν είναι πλήρεις ανά χώρα επειδή αλληλεπικαλύπτεται η γυναικοκτονία με την ανθρωποκτονία.

Οι δολοφονίες γυναικών βάσει φύλου είναι νέο ήθος για την Ελλάδα, μία αυξητική βία που τα τελευταία χρόνια εκπλήσσει και εκτός χώρας. Η ευρωπαϊκή έκθεση για τη βία έδωσε στη χώρα μας άλλη μία τραγική θέση για φέτος, τη χειρότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και γι' αυτό το αγγλόφωνο Al Jazeera αφιέρωσε ειδική εκπομπή για το φαινόμενο των γυναικοκτονιών στην Ελλάδα. Σαφώς τα νούμερα για την Ελλάδα είναι ανησυχητικά γιατί μετρήσαμε τις γυναίκες θύματα από άνδρες και αντιστοιχούν σε 23 γυναίκες (2015), 21 γυναίκες (2016), 16 γυναίκες (2017), 21 γυναίκες (2018), 17 γυναίκες (2019), 14 γυναίκες (2020) και 17 γυναίκες (2021).

Στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κάθε γυναικοκτονία αντανακλάται ως το άμεσο αποτέλεσμα της ελληνικής πατριαρχίας. Το κοινωνικό σημαινόμενο της γυναικοκτονίας τείνει σε habitus και η σωματοποίηση της βίας πλέον επιστρέφει στην Ελλάδα ως θανατοπολιτική. Η ανδρική κυριαρχία στη σύγχρονη κοινωνιολογία ορίζεται με όρους συμβολικής βίας για τον Pierre Bourdieu, στο σημαντικό έργο του για την Ανδρική Κυριαρχία, όμως, η ανδρική επιβολή σε κάθε γυναικοκτονία είναι η υπαρκτή πράξη ενός εγκλήματος με όρους ιεραρχίας.

Σύγχρονες τάσεις και αντιστάσεις

Οι ουσιοκρατικοί ρόλοι σε εργασία, εκπαίδευση και κυρίως στην αναπαραγωγή, η ψευδαίσθηση της ανωτερότητας και κυρίως η Libido Dominandi, η κυριαρχία της ανδρικής σεξουαλικότητας, αποτελούν σύγχρονη βιοπολιτική και κυρίως την πολιτική θανάτου. Η κουλτούρα της βίας παραμένει ενεργή γιατί κάποιοι μας έχουνε κάνει να την αποδεχόμαστε ως ανεχτή. Ωστόσο, η άμεση αντίδραση που έφερε η εύκολη πρόσβαση στο δημόσιο λόγο οδήγησε στην υπερέκθεση και στην ανακύκλωση του τραύματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2022 προτείνει στην Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας ενωσιακού επιπέδου κανόνες για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας. Η ευρωπαϊκή πρόταση θα οδηγήσει στη νέα directive με έμφαση στην ποινικοποίηση του βιασμού και στην διασφάλιση της ιδιωτικότητα κατά την καταγγελία. Το πρόγραμμα είναι πενταετές 2020-2025 και αγγίζει τα 1,55 δις ευρώ.

Η πατριαρχία και ο ανδρισμός αποτελούν μια κυρίαρχη λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών, όμοια με την έμφυλη ιεραρχία ή την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα. Σκοπός πάντα παραμένει η εξάλειψη της βίας και η αντιστροφή της ανδρικής ιεραρχίας. Ο αθλητισμός και η οπαδική ταυτότητα για παράδειγμα δεν πρέπει να συνεπάγονται τίποτε το παράνομο ή το επικίνδυνο. Υπάρχουνε, όμως, ενώσεις που έχουνε ομοιότητες μεταφασιστικές με τα τάγματα εφόδου του προηγούμενου αιώνα. Το πρόσκαιρο κλείσιμο των Λεσχών Φιλάθλων υπόσχεται την εξυγίανση και συνάμα έρχεται η γενικότερη αυστηροποίηση των ποινών. H online πλατφόρμα "Ψηφιακό Μητρώο Μελών Λεσχών Φιλάθλων" για την ταυτοποίηση όλων των μελών, που τώρα προωθεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αναμφίβολα είναι ορθή αλλά τα σωστά σχέδια έρχονται με μεγάλη καθυστέρηση.

Στον 21 ο αιώνα έχουμε ανάγκη ως δημοκρατική κοινωνία να ορίσουμε το έγκλημα και το τέλος της εκτροπής βάσει φύλου. Η έμφυλη βία στην κουλτούρα του βιασμού και στη γυναικοκτονία, η αρρενωπότητα ανάμεσα στους οπαδούς των ομάδων με όρους ιεραρχίας και η χειροδικία στη γυναικοκτονία αναδεικνύουν τον νεοελληνικό εκφασισμό. Η απαλλαγή από τα έμφυλα στερεότυπα και η προώθηση της ισότητας είναι το διακύβευμα. Όταν ο βιασμός, ο χουλιγκανικός θάνατος και η γυναικοκτονία εντάσσονται αμφίδρομα στο δημόσιο λόγο μπορούν τότε τα παραδοσιακά και ηλεκτρονικά Μέσα Ενημέρωσης των μαζών να πυροδοτούν το νέο φεμινιστικό κίνημα #Me Too.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γεωργία Τσατσάνη

# data[].attributes.attachment_link.title
Έμφυλη βία και ΜΜΕ - Δημοσιογραφία

# data[].attributes.attachment_link.description
Η υπόσταση της βίας είναι γένους αρσενικού και θηλυκού με έντονη μιμητική συμπεριφορά και στατιστικά στοιχεία που αυξάνονται συνέχεια ειδικά μέσα στην πανδημία από το 2020 Της Γεωργίας Τσατσάνη Η επώδυνη αλήθεια για την εγκληματική βία Η έμφυλη βία μπορεί να είναι παρούσα σε πολλές μορφές ως σωματική βία, σεξουαλική βία, ψυχολογική βία και οικονομική βία.

# data[].attributes.headline
Μίλτος Βαβουλιώτης

# data[].attributes.subject
Μίλτος Βαβουλιώτης

# data[].attributes.body
Καλλίγραμμα μοντέλα χαμογελούν από τις οθόνες διαφημίζοντας αυτοκίνητα, πλυντήρια, σκούπες, καλλυντικά, κινητά τηλέφωνα και όλο το εύρος των καταναλωτικών αγαθών που παρέχει στους πολίτες η κοινωνία των αγορών ως αντάλλαγμα μιας fake μικροαστικής ευμάρειας. Στα περίπτερα γιγαντιαίες φωτογραφίες γυναικών σε ηδυπαθείς πόζες βροντοφωνάζουν στα περιοδικά, ενώ συχνά πηχυαίοι σεξιστικοί τίτλοι σοκάρουν την καθημερινότητα και αυξάνουν τις πωλήσεις μερίδας του Τύπου.

Στις ενημερωτικές εκπομπές γυναίκες - γλάστρες καμαρώνουν. Ένας πολιτικός λόγος μιας fake τηλε «μαγκιάς» διατρέχει συχνά τις τηλεοπτικές συζητήσεις και όλο και κάποια «άνανδρη συμπεριφορά», «αντρίκεια στάση», «γυναικούλες» θα ακουστεί από όσους «τιμούν ή φορούν τα παντελόνια» εκφράσεις που συχνά χρησιμοποιούν και τα δύο φύλα.

# data[].attributes.headline
ΣΠΥΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

# data[].attributes.subject
ΣΠΥΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

# data[].attributes.body
ΜΜΕ, ένας ανδροκρατούμενος κόσμος που αναπαράγει τον εαυτό του
Τα ΜΜΕ ως μηχανισμοί επιβολής, προβολής, διαιώνισης των στερεοτύπων σκιαγραφούν ένα κόσμο όπου οι άνδρες υπερέχουν αριθμητικά σε όλους σχεδόν τους επαγγελματικούς τομείς και τα πεδία απασχόλησης. Παρουσιάζονται με μια τεράστια αριθμητική ανισότητα, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αλλά, αντίθετα, αναπαράγει την στερεοτυπική αντίληψη ότι οι γυναίκες ανήκουν και κινούνται στον ιδιωτικό χώρο.