# data[].attributes.body
Maxwell-en ekuazioen arabera, karga bat era periodikoan oszilatzen denean, bere inguruneko eremu elektrikoa aldatzen da.
Eremu elektrikoaren aldaketak eremu magnetiko aldakor bat izatera dakar. Honek uhin elektromagnetiko bat sortzen du eter-etik hedatzen dena, eremu elktrikoa alde batetik joanez eta eremu magnetikoa beste alde batetik,baina, beraien arteko erlazio bat gordez.

# data[].attributes.body
Nahiz eta bera ez izan ekuazio hauen sortzailea, bera izan zen ekuzio hauek era koherente batean lotu eta azaldu zituena.
Maxwell-en ekuazioetan eremu elektriko, eremu magnetiko, karga elektriko eta korronte elektrikoaren arteko erlazioak zehazten dira.

# data[].attributes.body
James Clerk Maxwell (1831–1873) Erresuma Batuko fisikaria izan zen. Maxwellek idatzi zituen teorien artean aipagarri dira elektrizitatearen, magnetismoaren eta gasen teoria zinetikoaren gainean egin zituenak. Elektrodinamikaren oinarriak finkatu zituen. Magnetismoari buruz, bere izena daraman teoria garatu zuen, 1855. urtean hasi eta urteetan zehar ikertu zuena. 1856. urtean bere izena duten ekuazioak (Maxwell-en ekuazioak) formulatu zituen; haien bidez elektromagnetismo klasikoa matematikoki adieraztea lortu zuen.

# data[].attributes.body
Argia uhin elektromagnetikoen bidez higitzen da, eta fenomeno ondulatorioak ditu, beraz uhin izaera du, baina materiarekin  duen elkarrekintza, energia trukea agertzen den fenomeno batzuetan, izaera korpuskularra agetzen da. Baina inoiz ez dira biak batera agertzen.

# data[].attributes.body
1860. urtean Huygens-ek mekanismo bat proposatu zuen uhinen hedapenaren ibilbidea kalkulatzeko. Huygens-ek uste zuen argia luzetarako uhinez osatuta zegoela.

A.  Foku argitsu bat uhin esferikoak sortzen ditu. Argi izpi bat uhinaren azalerarekin zuzen perpendikular bat burutzen da.
B.  Argi uhin primarioaren puntu bakoitza, igorle moduan jokatzen dute. Horrez gain uhin sekundario batzuk sortzen dituzte frekuentzia eta abiadura berdinekin uhin primarioekin konparatuz. Uhin erresultantea uhin sekundarioen inguratzailea da.Huygensen teoria ezartzen baldin badugu argiaren islapenean, ikusi dezakegu islatutako uhia  islapenaren teoria betetzen da. Bibliografia:
http://museovirtual.csic.es/salas/luz/luz27.htm

# data[].attributes.body
Fresnel (1788-1827) XIX. mendean argiaren uhin-hipotesia sendotu zuen fisikari frantses bat izan zen.

Difrakzioaren fenomenoa aztertu zuen beste zientzialeriek burututako esperimentuak eta asmakizunak kontuan hartu gabe; horretarako, Fresnelen biprismaz eta ispilua z baliatu zen.Difraktazioa argi-uhinak obstakulu edo zirrikitu batekin topatzean gertatzen den distortsioa da.

Fresnelen printzipioak argiaren difrakzioaren patroiak kalkulatzea eta ingurune homogeneoetan burutzen den uhin-norabide zuzena azaltzea ahalbiratzen du, Newtonen teoria ondolatorioaren oztopoa deuseztatuz.

Argiaren polarizazioa ere aztertu zuen. Horri esker, luzetarako uhinak ez direla polarizatzen ikustean, argi-uhinak zeharkakoak direla frogatu zuen. Kontzeptu horrek argi uhinak solidoetan zehar hedatzen zirela pentsaraztea eragin zion, zehazki, eter substantziatik; gaur egun printzipio hau deuseztatu da, eter substantzia ez existitzeaz aparte, argi uhinak elektromagnetikoak direla frogatu da, hau da, ez dute ingurune solidorik behar hedatzeko.

Bibliografia:
https://docs.google.com/document/d/1y6EgrH815vtMHt8DEAGOBg4jjRT8loR6cIc9OCKo7JQ/edit

https://es.wikipedia.org/wiki/Lente_de_Fresnel

# data[].attributes.body
Einstenek frogatu zuen nola argia korpuskulo txikis osatuta dago, teoria korpuskularra berreskuratzen eta horrekin batera argiak osatzen zituen elementuak hausnartzen. Planck-en hipotesi kuantikotik abiatuta gorputz metaliko batetik nola elektroiak askatzen ziren ikusi zuen, eta horren formula aurkeztu zuen:

E = h f
Energiaren formula frekuentziaren arabera aldatzen da.
Konklusio horretara heltzeko Einsteinek metal batetik elektroiak azkatzen zirela ikusi zuen, argiaren korpuskuluekin kontaktuan baldin bazegoen. Korpuskulo hauei fotoi deitu zien, eta hauen desagerpenarekin elektroiak agertzen ziren.

Desagertutako fotoiaren energia  - elektroia lotuta mantentzen zuen karga, lortutako elektroiaren energia izango da. Energia galera horri "Lan funtzioa" deritzogu.

Elektroien karga = Fotoien karga - Lan fintzioa

# data[].attributes.body
h

Teoria hau esaten du argia partikula materialez (Korpuskuluak) osatuta dagoela, argia islatzen duten gorputzek igortzen dituztenak abiadura handiz.

Honek esan nahi du argia:

Zuzen hedatzen dela erditik, eta materiarekin konparatuta oso txikiak direnez, ez dago marruskadurarik, eta horrela argidun fokuak partikula oso txikiak hedatuko dituzte norabide guztietan, gure begiekin talka egiterakoan, argidun sentsazioa emanez.

Islatzen dela, korpuskuluak elastikoki talka egiten dutelako bi erdiak separatzen diren gainazalean. Masa diferentzia oso handia denez korpuskuluak errebotatzen dute, non px ardatzean dagoen mugimendua konstante jarraitzen du eta py ardatzarena berriz noranzkoa aldatzen du.

Errefraktatzen da bere norabide aldaketa normalera hurbiltzen denean. Honek esan nahi du argiaren zabalketa abiadura handiagoa dela uretan airean baino.

Argi txuria kolore desberdinez osatuta dagoela, korpuskulu desberdinak daudelako, bakoitza kolore bati lotuta dagoena. Bibliografia:

https://teoriassobreelorigendelaluz.wikispaces.com/TEOR%C3%8DA+CORPUSCULAR+DE+LA+LUZ

# data[].attributes.body
Argiaren izaera zehazteak zientziaren historiako eztabaidarik handiena sorrarazi du, izan ere, mendez mende  hipotesiak aldatu izan dira ezagutza berriak lortuz joan diren neurrian.

Hona hemen arreta merezi duten hainbat zientifikoren argiari buruzko hipotesiak.

SIKEMIKE