# data[].attributes.body
Sýkingarhamlandi efni eru notuð til að meðhöndla kerfisbundnar sýkingar en stundum eru þau notuð sem forvörn eða aðgerð til að koma í veg fyrir sýkingar.

# data[].attributes.body
Sýkingar koma til vegna óvelkomna örvera sem brjóta sér leið inn í mannslíkamann og ná að fjölga sér inni í honum. Sýkingar geta verið af völdum baktería, veira, sveppa eða sníkjudýra.

Bakteríusýkingar geta verði allt frá minniháttar húð- eða meltingarfærasýkingu til alvarlegar og jafnvel lífshættulegra sýkinga eins og blóðsýkingar eða lungnabólga. Flestum bakteríum er hægt að skipta niður í gram-jákvæðar og gram-neikvæðar bakteríur

Sveppasýkingar geta verið saklausar fótasýkingar eða kynfærasýkingar. Þessar sýkingar geta hins vegar verið lífshættulegar þeim sem eru með bælt ónæmiskerfi og þá eru þær oftast tækifærissýkingar

Sýkingar af völdum sníkjudýra eru algengastar í heitum löndum þar sem meirihluti sníkjudýra vill lifa í heitu loftslagi. Sníkjudýr geta lifað í eða á hýsli en dæmi um sjúkdóma af völdum sníkjudýra eru malaría og ormar í meltingarfærum

Veirusýkingar koma til vegna veira og geta valdið saklausu kvefi eða langtímasjúkdómum á borð við lifrarbólgu C. Til eru bóluefni gegn ýmsum veirusýkingum, eins og t.d inflúensubólusetning og bólusetning við mörgum barnasjúkdómum

# data[].attributes.body
1. Að geta útskýrt hvað er átt við með sérvirkum eitrunaráhrifum og vita hvert mikilvægi þeirra er í lyfjameðferð
2. Að skilja muninn á breiðvirkum og  þröngvirkum lyfjum
3. Að geta skilgreint ónæmi (e. resistance) og myndun ónæmra örvera
4. Að geta nefnt þrjár leiðir til að minnka líkur á ónæmi
5.Að geta lýst þremur algengum aukaverkunum í tengslum við notkun sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.body
Sýkingarhamlandi efni hafa ýmsar mismunandi leiðir til að ráðast gegn örverum. Markmið þessara efna er að trufla eðlilega virkni hjá örverunni og koma þannig í veg fyrir að hún fjölgi sér, sem leiðir til frumudauða örverunnar. Þær leiðir sem sýkingarhamlandi efni nýta sér til að drepa örverur eru taldar upp hér að neðan og tilgreint hvað fellur undir hvern þátt fyrir sig.

# data[].attributes.body
Sýkingarhamlandi efni (e. anti-infectives) eru hönnuð til að bregðast við örverum með sértækum eituráhrifum. Þessar örverur hafa þá ráðist inn í líkamann og sýkt hýsilinn. Sýkingarhamlandi efni eru ætluð til þess að hafa áhrif á líffræðileg kerfi og byggingar í örverunni en ekki í hýslinum sjálfum.

Undir sýkingarhamlandi efni falla sýklalyf, veirueyðandi lyf, sveppalyf, frumdýraeyðandi efni og ormalyf

Markmiðið með meðferð sýklahamlandi efna er að hindra eðlilega virkni örvera (e. invading organism) til að koma í veg fyrir að þær fjölgi sér og ýta undir frumudauða án þess að það hafi neikvæð áhrif á hýsilfrumur. Sýkingar ætti að meðhöndla og útrýma á þann hátt að hýsillinn verði fyrir sem minnstu áhrifum og að sem minnstar líkur verði á því að viðkomandi þrói með sér ónæmi.

Sýkingarhamlandi efni geta haft áhrif á uppbyggingu frumuveggs sýkils, nýmyndun próteina eða truflað getu sýkilsins til að taka upp nauðsynleg næringarefni.

Sýkingarhamlandi efni geta drepið örverur og einnig komið í veg fyrir að þær fjölgi sér á þann hátt að sýkingin verði það lítil að ónæmiskerfið geti unnið á henni.

Sýklar (e. pathogens) geta þróað með sér ónæmi gegn sýkingarhamlandi efnum með tímanum. Stökkbreyttar örverur sem bregðast ekki við sýkingarhamlandi efnum verða þá í meirihluta af fjölda sýklanna. Sýklar geta einnig framleitt ensím sem blokka sýkingarhamlandi efni og leiðir þar sem nauðsynleg næringarefni eru tekin upp.

Mikilvægt hlutverk innan heilbrigðisþjónustu tengt sýkingarhamlandi efnum er að koma í veg fyrir eða seinka þróun ónæmis gegn þessum efnum. Hægt er að tryggja þetta með því að passa upp á að lyfið sem verður fyrir valinu henti nákvæmlega þeim sýkli sem verið er að vinna á og að nógu hár skammtur sé gefinn í nógu langan tíma til þess að líkaminn nái að losa sig við sýkilinn.

Ræktun og næmispróf gera það að verkum að hægt er að finna út hvaða lyf vinnur best á sýkingunni sem líkaminn glímir við. Framkvæma ætti ræktun og næmispróf áður en  sýkingarhamlandi efni eru uppáskrifuð.

Sýkingarhamlandi efni geta haft ýmsar aukaverkanir í för með sér sem hafa áhrif á hýsilinn, eins og til dæmis eitrunaráhrif í nýrum, meltingaróþægindi, taugaskemmdir, ofnæmisviðbrögð og endurteknar sýkingar.

Sum sýkingarhamlandi efni eru notuð sem fyrirbyggjandi meðferð þegar gert er ráð fyrir að einstaklingur gæti lent í aðstæðum þar sem hann er berskjaldaður fyrir sýklum, eins og til dæmis við ferðalög til landa þar sem malaría er landlæg.

# data[].attributes.body
Frumuveggur örvera er gerður úr peptídóglýkönum. Tvær einingar, NAM og NAG, mynda keðjur og krosstengjast með peptíðtengjum á milli NAM eininga. Algengustu lyfin á markaði hindra peptíðtengi milli NAM eininga sem verður til þess að frumuveggurinn veikist og rofnar.

# data[].attributes.body
Margar sýkingar sem áður fyrr voru langvinnar, skemmdu líffæri og leiddu jafnvel til dauða eru núna meðhöndlaðar á mjög einfaldan hátt með lyfjum. Áður en penicillin kom til sögunnar, til meðhöndlunar á streptococcum, þróuðu margir með sér gigtarsótt með alvarlegum hjartakvillum. Í dag er gigtarsótt með alvarlegum hjartakvillum mjög sjaldséð. Það eru margir þættir sem bera þarf í huga til að gæta þess að sjúklingur fái sem mest út úr lyfjagjöfinni með sem fæstum aukaverkunum. T.d. er mjög mikilvægt að senda sýni í ræktun og komast að því hvaða sýkill er að valda sýkingunni og velja þá lyf í samræmi við það, sem veldur sem fæstum aukaverkunum fyrir sjúklinginn.

# data[].attributes.body
Til að bera kennsl á sýkil er tekin örveruræktun úr sýkta svæðinu. Ræktunin fer síðan fram á rannsóknarstofu þar sem sýnið fær að vaxa á ætisskál (e. agar plate). Litunaraðferðir eru notaðar, sem og skoðun í smásjá, til að bera kennsl á sýkilinn. Þetta er ávalt fyrsta skerfið til að komast að því hvaða lyf þarf að nota til að berjast gegn sýkingunni.

# data[].attributes.body
Stundum getur reynst gagnlegt að nota lyf sem fyrirbyggjandi meðferð við sýkingu, þ.e. áður en sýking verður. T.d. geta einstaklingar sem sjá fyrir að ferðast til landa þar sem malaría er landlæg (e endemic) tekið inn lyf sem kemur í veg fyrir malaríu eða heldur henni í skefjum. Sjúklingar sem gangast undir aðgerð á meltingarfærum eða þvag- og kynfærum fá oft uppáskrifuð lyf strax að aðgerð lokinni og reglulega í framhaldinu eða eins og við á, til þess að koma í veg fyrir sýkingu þar sem bakteríur frá þessum svæðum geta leitað út í kerfið eftir aðgerð. Einstaklingar sem hafa þekkta sjúkdóma í hjartalokum eða hafa gengið undir aðgerð á hjartalokum eru sérstaklega viðkvæmir fyrir því að þróa með sér meðalbráða hjartaþelsbólgu (e. subacute bacterial endocarditis) vegna viðkvæmni í hjartalokunum.

Þegar þeir sjúklingahópar sem hafa verið taldir hér upp eru í mikilli hættu fyrir því að þróa með sér sýkingu er gjarnan stuðst við lyfjakúr sem fyrirbyggjandi meðferð.

# data[].attributes.body
Í sumum aðstæðum eru tveim eða fleiri lyfjum blandað saman til að meðhöndla sýkingu. Þegar sýkillinn er þekktur þá eru oft notuð tvö lyf sem vinna þá saman gegn sýklinum. Þessi aðferð er notuð í eftirfarandi aðstæðum:

Heilbrigðisstarfsmaður vill nota lægri skammta af báðum lyfjum til að fá færri aukaverkanir en samt ná að útrýma sýklinum nægilega vel

Margar örverusýkingar eru af völdum fleiri en einna örveru og hver sýkill bregðst  mismunandi við lyfjum

Stundum hefur þetta letjandi áhrif á myndun ónæmra baktería. Þetta er mjög mikilvægt í meðferð á berklum, malaríu, HIV og sumum bakteríusýkingum. Ónæmir stofnar eru líklegri til að poppa upp þegar ákveðin samblanda er af lyfjum er notuð í ákveðinn tíma

# data[].attributes.body
Þar sem sýkingarhamlandi efni verka á frumur er alltaf möguleiki á því að hýsilfrumur (e. host cells) verði fyrir aðkasti líka. Enn sem komið er hefur ekki tekist að framleiða lyf af þessu tagi sem hefur ekki aukaverkanir í för með sér. Helstu aukaverkanir tengdar lyfjanotkuninni eru eitrunaráhrif á nýru, meltingarveg og taugakerfið. Við lyfjanotkun á sýkingarhamlandi efnum geta einnig komið fram ofnæmisviðbrögð og endursýkingar (e. superinfections).

# data[].attributes.headline
Taugaskemmdir af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.subject
Taugaskemmdir af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.body
Sum sýkingarhamlandi efni geta skemmt eða haft áhrif á virkni taugavefs, yfirleitt á svæðum þar sem lyf eiga það til að safnast fyrir í miklu magni. Til dæmis þá geta amínóglýkósíð sýklalyf (e. aminoglycoside antibiotics) safnast fyrir í áttundu heilatauginni og valdið einkennum eins og svima, sundltilfinningu og heyrnarleysi. Lyfið chloroquine, sem er notað sem meðferð gegn malaríu og einnig gigtarsjúkdómum, getur safnast fyrir í sjónhimnunni og sjóntauginni og valdið blindni. Ýmis önnur lyf geta valdið einkennum eins og sundltilfinningu, syfju, orkuleysi, breytingu á ósjálfráðum viðbrögðum (e. reflexes) og jafnvel ofskynjunum þegar lyfin erta ákveðna taugavefi.

# data[].attributes.headline
Lifrarskaði af völdum sýkingarhamlandi efna 

# data[].attributes.subject
Lifrarskaði af völdum sýkingarhamlandi efna 

# data[].attributes.body
Til viðbótar að þá eru sum sýkingarhamlandi efni sem hafa eituráhrif á lifrina. Þessi lyf geta valdið lifrarbólgu (e. hepatitis) og jafnvel lifrarbilun. Þegar einstaklingar taka lyf sem hafa þekkt eitrunaráhrif á lifur þá ætti að fylgjast vel með þeim og lyfjagjöf skal tafarlaust hætt ef einhver ummerki eru um lifrarbilun.

# data[].attributes.headline
Skaði á meltingarfærum af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.subject
Skaði á meltingarfærum af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.body
Eitrunaráhrif frá meltingarvegi er algengur fylgikvilli lyfjanotkunar. Ýmis sýkingarhamlandi lyf hafa bein eitrunaráhrif á frumur sem umlykja meltingarveginn og getur það valdið ógleði, uppköstum, magaólgu og jafnvel niðurgangi en þetta getur leitt til alvarlegs ástands ef einkennin verða viðvarandi.

# data[].attributes.headline
Nýrnaskaði af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.subject
Nýrnaskaði af völdum sýkingarhamlandi efna

# data[].attributes.body
Við notkun lyfja, þar sem niðurbrot fer fram í nýrum og útskilnaður er með þvagi, er algengt að nýrnaskaði komi fram. Slík lyf, sem hafa bein eitrunaráhrif á viðkvæmar frumur í nýrunum, geta ollið slæmu ástandi í nýrum. Þetta getur verið allt frá starfstruflunum í nýrum til alvarlegs nýrnaskaða. Þegar einstaklingar taka þessi lyf ætti að fylgjast vel með ummerkjum um nýrnabilun. Til þess að koma í veg fyrir uppsöfnun lyfjanna í nýrunum er mikilvægt að einstaklingar haldi vel að sér vökva samhliða lyfjagjöfinni.

# data[].attributes.body
Þegar sjúklingar fá uppáskrifaðan sýkingarhamlandi lyfjakúr er mikilvægt að koma eftirfarandi atriðum til skila:

(1) Lyfið er einungis til notkunar við þeirri tilteknu sýkingu sem sjúklingurinn hefur núna og á ekki að nota ef sjúklingur verður var við einkenni annars konar sýkingar.

(2) Lyfið skal taka skv. fyrirmælum. Ekki skal hætta inntöku lyfsins þrátt fyrir að einstaklingi líði betur. Lyfið skal taka í þann fjölda daga sem fyrirmæli segja til um og er það gert til þess að tryggja að sýkingin sé horfin (e. destroyed).

# data[].attributes.body
Alexander Flemming eða faðir bólusetninga sagði þessi fleigu orð eftir að hann umturnaði læknavísindunum snemma á 19. öld.
“One sometimes finds, what one is not looking for. When I woke up just after dawn on September 28, 1928, I certainly didn't plan to revolutionise all medicine by discovering the world's first antibiotic, or bacteria killer. But I suppose that was exactly what I did”

# data[].attributes.body
Sum lyf eiga það til að trufla þýðingu RNA í próteinum en prótein eru nauðsynleg fyrir allar frumur og geta þessi lyf haft mismunandi áhrif á nýmyndun próteina.

Breyta lögun ríbósóms - þýðing á mRNA verður röng

Koma í veg fyrir bindingu tRNA - nýjar amínósýrur komast ekki að

Hindra myndun peptíðbindinga - engin peptíðtengi myndast milli amínósýra

Trufla hreyfingu mRNA gegnum ríbósóm - nýmyndun próteina hættir

Anti - sense “læsir” mRNA - ríbósóm nær ekki að tengjast mRNA þræði

Blokka AUG tákn - þýðing hefst ekki

# data[].attributes.body
Í kjarnanum er að finna allt erfðaefni nauðsynlegt fyrir frumuskiptingu og starfsemi frumunnar og utan um kjarnann er himna sem aðskilur kjarnann frá umfryminu. Í miðjum kjarnanum er einnig að finna kjarnakorn sem er lítil kúlulaga hrúga og í henni eru þéttar trefjar og prótein sem á endanum verða ríbósóm og sjá um próteinmyndum í frumunni.

# data[].attributes.body
Hvatberar eru stöng laga frumulíffæri sem framleiða orku á formi ATP og gerir frumunni kleift að starfa eðlilega. Það fer eftir virkni fruma hve margir hvatberar eru í frumunni, t.d. eru hvatberar í vöðvafrumum en mjög fáir í beinfrumum. Hvatberar geta fjölgað sér ef fruma krefst meiri orku en venjulega, dæmi um þetta eru frumur í brjóstum sem framleiða mjólk. Þessar frumur hafa venjulega fáa hvatbera en þegar kona er mjólkandi þurfa þessar frumur meiri orku til að framleiða mjólk og þá fjölgar hvatberum, svo fækkar þeim aftur þegar kona hættir að mjólka. Hvatberinn getur notað kolvetni, fitu og prótein úr umfryminu til að búa til ATP í gegn um krebs hringinn að því gefnu að súrefni sé til staðar. Mjólkursýrur eru aukaafurð frumuöndunar og myndast ef súrefni er ekki til staðar. Þær geta safnast upp og eru þá fluttar í lifur þar sem þeim er breytt í glýkógen og koltvísýring.

# data[].attributes.body
Mikill hluti umfrymisins er fínt net með cisternae göngum, þetta net kallast frymisnet. Yfirborðið er bylgjandi sem veitir því stærra yfirborð fyrir efnaskipti innan frumunnar. Frymisnetið skiptist í kornótt frymisnet og slétt frymisnet. Á kornótta frymisnetinu eru mörg korn sem innihalda ensím og ríbósóm og í því frymisneti fer fram framleiðsla próteins, fosfórlípíða og kólesteróls. Í slétta frymisnetinu fer enn fermur fram framleiðsla á lípíðum og kólesteróli og framleiðsla frumuafurðar t.d. hormón. Í ákveðnum frumum getur niðurbrot eiturefna farið farm í frymisnetinu.

# data[].attributes.body
Ríbósóm sem ekki eru á frymisnetinu eru fljótandi í umfryminu. Þessi ríbósóm framleiða prótein og ensím sem eru nauðsynleg fyrir virkni frumunnar.

# data[].attributes.body
Flestar frumur hafa þann eiginleika að fjölga sér með mítósu skiptingu og er það gen frumunnar sem segir til um á hvaða hraða fruman getur skipt sér. Sumar eru mjög lengi að skipta sér en aðrar fljótar, t.d. eru frumur í meltingarveginum fljótar að fjölga sér en frumur í brjóstvef lengi og geta verið nokkra mánuði. Í sumum tilfellum geta ákveðnir þættir haft áhrif á frumuskiptingu, t.d. hefur erythropoetin, sem er hormón framleitt í nýrun, þau áhrif á beinmerg að örva framleiðslu rauðra blóðkorna, eins ef hvít blóðkorn eru virk losa þau efni til að fjölda hvítum blóðkornum þegar líkaminn þarf á þeim að halda. Óháð hraða frumuskiptingar hefur hver fruma um það bil sama lífhring sem saman stendur af fjórum virkum fösum og hvíldarfasa.

# data[].attributes.body
Golgi kerfið er röð flatra sekkja sem gætu verið hluti af frymisnetinu. Þessar byggingar undirbúa hormón og önnur efni fyrir seyti með því að vinna þau og pakka þeim í bólur fyrir útbólun. Að auki gæti Golgi kerfið búið til leysikorn og geymt tilbúin prótein og ensím þar til þörf er á þeim

# data[].attributes.body
Leysikorn hafa himnu og hafa sérstök meltingarensím til að brjóta niður prótein, kjarnsýrir, kolvetni og fitur og sjá um að eyða gömlum eða sködduðum frumum eða hlutum innan frumunnar. Þegar leysikorn eyðir hlut, byrjar það á því að mynda himnu utan um hlutinn og seytir svo meltingarensímunum inn fyrir himnuna. Þannig verndar leysikornið umhverfið fyrir meltingarensímunum.

Ef frumudauði er af völdum sjúkdómi eða eituráhrifum þannig að fruma springur og innihald hennar fer um allt, þá getur það leitt af sér frumudauða nærliggjandi fruma þar sem leysikornin losna úr frumunum og eyðileggja prótein og frumuhimnu nærliggjandi fruma. Legusár er dæmi um frumudauða sem veldur frumudauða í nærliggjandi frumum og getur farið úr böndunum.

# data[].attributes.body
Í þessum fasa er fruman stöðug og er í raun sofandi hvað varðar frumuskiptingu og gerir einungis það sem hún er sérhæfð í að gera.

# data[].attributes.body
Í frumuhimnunni hafa frumur prótein sem mynda göng og pumpur sem notuð eru í óvirkum og virkum burði.

# data[].attributes.body
Þessi fasi kallast söfnunarfasi sem varir frá þeim tímapunkti sem fruman er virkjuð úr hvíldarfasanum og þar til DNA er myndað. Í þessum fasa safnar fruman saman þeim efnum sem þarf til að mynda DNA.

# data[].attributes.body
Óvirkur burður er ferli sem gerist sjálfkrafa og kostar ekki orku. Flæði, osmósa og hvatt flæði eru tegundir af óvirkum burði.

Flæði er þegar efni fer úr meiri styrk í minni, það myndast remmuhalli og efnin færast á milli svæða með mismunandi styrk til þess að hlutleysa svæðin. Frumuhimnan stjórnar för efna inn og út úr frumunni, lítil efni sem hafa enga hleðslu fara frjálst í gegnum göngin í frumuhimnunni og neikvætt hlaðin efni fara frjálsar en jákvætt hlaðin efni. Þau efni sem fara yfir frumuhimnuna með flæði eru natríum, kalíum, karbónat, súrefni, bíkarbónat og vatn. Dæmi um flæði yfir frumuhimnu er þegar fruma er virk og notar mikið súrefni innan frumunnar. Þegar styrkur súrefnis innan frumunnar er orðinn minni en utan frumunnar þá flæðir súrefni niður remmuhallann inn í frumuna til að jafna styrk innan og utan frumunnar.

Osmósa er annað form flæðis þar sem vatn fer yfir hálfgegndræpa himnu til að jafna styrk uppleystra efna. Við osmósu myndast osmótískur þrýstingur og því meiri sem remmuhallinn er sem vatnið reynir að hlutleysa því meiri osmótískur þrýstingur verður. Dæmi um osmósu er þegar rauð blóðkorn eru sett í hypotóníska eða hypertóníska lausn. Ísotónísk lausn hefur sama styrk og blóðvökvi, hypotónísk lausn hefur minni styrk en blóðvökvi og hypertónísk lausn hefur meiri styrk en blóðvökvi. Þegar rautt blóðkorn, sem er ísótónískt að innan, er sett í hypertóníska lausn skreppur fruman saman þar sem vatnið í frumunni fer með osmósu yfir frumuhimnuna til að hlutleysa umhverfið. Þegar rautt blóðkorn er sett í hypotóníska lausn flæðir vatnið úr umhverfinu með osmósu inn í frumuna og hún bólgnar út og springur.

Hvatt flæði gerist ekki sjálfkrafa eins og flæði og osmósa. Í hvöttu flæði tengist efni við svokallaða ferju sem flytur efnið yfir frumuhimnuna. Þetta ferli krefst ekki orku en krefst þess að ferjan sé til staðar. Ferjur geta verið hormón, ensím og prótein.

# data[].attributes.body
Stundum þarf fruma að hafa hærri styrk ákveðins efnis innan frumunnar heldur en finnst umhverfis hana. Við þetta ástand myndast remmuhalli og til þess að viðhalda remmuhallanum þarf fruman að nota virkan burð til að pumpa efnum á móti remmuhallanum inn í frumuna og kostar það ferli orku. Þekktasta pumpan er natríum-kalíum pumpan. Með pumpunni nær fruman að viðhalda hærri styrk kalíum innan frumunnar og lægri styrk natríum heldur en utan frumunnar. Við þetta myndast himnuspenna þar sem frumuhimnan verður + hlaðin að á yfirborðinu utan frumunnar en – hlaðin á yfirborðinu innan frumunnar. Himnuspennan gerir frumuhimnunni kleift að framkalla hreyfingu rafeinda og að geta beint áreiti á önnur svæði frumuhimnunnar.

Sum lyf nota virkan burð til að komast inn í frumur. Frumur í nýrum nota einnig virkan burð til þess að losa líkamann við lyf, viðhalda jafnvægi á elektrólítum og til þess að við viðhalda jafnvægi á milli sýru og basa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Transport in Cells: Diffusion and Osmosis | Cells | Biology | FuseSchool

# data[].attributes.attachment_link.title
Transport In Cells: Active Transport | Cells | Biology | FuseSchool

# data[].attributes.body
Þessi fasi kallast nýmyndunarfasi. Hér gerist nýmyndun DNA sem er orkufrekt ferli og er fruman í þessum fasa þar til DNA frumunnar hefur tvöfaldast.

# data[].attributes.body
Þessi fasi er annar söfnunarfasi sem hefst eftir að DNA frumunnar hefur tvöfaldast í undirbúningi fyrir afritun. Nú framleiðir fruman þau efni sem þarf til að mynda skiptispólur.

# data[].attributes.body
Í þessum fasa gerist mítósa. Fruman hefur framleitt öll nauðsynleg efni fyrir nýmyndun frumu eða dótturfrumu og getur nú skipst í tvær frumur.

# data[].attributes.attachment_link.title
Phases of Interphase | Cells | Don't Memorise

# data[].attributes.body
Markmiðið með lyfjameðferð sýkingarhamlandi efna er að fækka sjúkdómsvaldandi bakteríum eða örverum það mikið að líkaminn geti séð um að berjast við restina af sýkingunni sjálfur

Sýkingarhamlandi lyf geta skemmt sjúkdómsvaldandi bakteríuna eða komið í veg fyrir að hún fái að fjölga sér

Sýkingarhamlandi lyf geta virkað á margar örverur og þá kallast þau breiðvirk lyf (e. broad spectrum). Önnur sýkingarhamlandi lyf virka á fáar tegundir örvera en þá kallast þau þröngvirk lyf

Ónæmi baktería gegn sýkingarhamlandi lyfjum getur verið náttúrulegt eða aðfengið

Tilkoma ónæmra baktería  ógnar almannaheilsu. Heilbrigðisstarfsmenn þurfa að vera á varðbergi fyrir tilkomu þeirra með því að misnota ekki lyf, fullvissa sig um að skjólstæðingur skilji að hann eigi að klára skamtinn og þannig er hægt að koma í veg fyrir að ný og kröftugri lyf þurfi að vera notuð

# data[].attributes.body
Til að skilja betur hvernig lyf geta haft áhrif á frumur þarf að skilja hvernig frumur virka. Allar frumur hafa kjarna, frumuhimnu og umfrymi sem inniheldur öll frumulíffærin sem fruma þarf til að starfa eðlilega. Frumuhimnan stjórnar því hvað fer inn og út úr frumunni og hefur íhimnuprótein sem geta verið viðtakar, vefjaflokkasameindir, eða göng og pumpur til að hleypa efnum inn og út. Frumur hafa mörg frumulíffæri, s.s. hvatbera, frymisnet, ríbósóm, Golgi kerfi og leysikorn. Frumur hafa nokkrar aðferðir til þess að koma efnun inn og út úr frumunni. Fyrir lítil efni notar fruman virkan og óvirkan burð en fyrir stærri sameindir notar fruman inn- og útbólun. Frumur fjölga sér mis hratt en allar hafa um það bil sama lífhring sem skiptist í fasa.

# data[].attributes.body
Sum lyf geta myndað göng í gegnum umfrymishimnu með því að bindast ákveðnum efnum sem liggja í himnunni. Þetta veldur miklum óstöðugleika í himnunni og endar yfirleitt með frumurofi.

# data[].attributes.body
1. Gera grein fyrir byggingu fruma

2. Geta greint frá hlutverkum hvers frumulíffæris í umfryminu

3. Útskýra einstaka eiginleika frumuhimnunnar

4. Geta greint frá þrem ferlum frumunnar við að flytja hluti yfir frumuhimnuna

5. Úskýra lífhring frumu, meðtalið það sem gerist í hverjum fasa

# data[].attributes.body
Allar lífverur eru gerðar úr frumum. Þeim er raðað saman til að mynda vefi, líffæri, líffærakerfi og að lokum lífveru. Allar frumur hafa sömu grunn bygginginua. Þær hafa frumuhimnu, kjarna og umfrymi þar sem öll frumulíffærin eru geymd.

Umfrymið er allt innan frumuhimnunnar og utan kjarnans. Í umfryminu fara frumuefnaskipti og sérstök frumustarfsemi fram. Frumulíffærin í umfryminu eru hvatberar, frymisnet, ríbósóm, Golgi kerfið og leysikorn.

# data[].attributes.body
Paul Ehrlich byrjaði að meðhöndla kerfisbundnar sýkingar í kringum árið 1920. Rannsóknir hans á þróun lyfja sem hefðu einungis áhrif á sjúkdómsvaldandi örverur en ekki frumur mannslíkamanns, ýttu undir frekari rannsóknir í leit að sýkingarhamlandi efnum/þáttum. Það er því alls ekki langt síðan við höfðum ekki gagnreyndar aðferðir til að meðhöndla sýkingar.

# data[].attributes.body
Lyf sem hamla efnaskiptaferlum geta verið mjög árangursrík þegar efnaskipti hýsils og sýkils eru ólík. Mismunandi aðferðir eru til við hömlun efnaskiptaferla.

Truflun á flutningi rafeinda

Óvirkjun ensíma

Truflun á næringarupptöku

# data[].attributes.body
Til eru lyf sem hindra afritun DNA og umritun RNA, þ.e. trufla starfsemi kjarnsýra.  Þessi lyf geta haft áhrif á bæði heilkjarnafrumur og dreifkjarnafrumur en að jafnaði eru þessi lyf ekki notuð til að meðhöndla sýkingar heldur eru þau meira notuð í rannsóknum og stundum til að hægja á krabbameinsfrumufjölgun.

# data[].attributes.body
Til þess að komast inn í frumu þarf sýkill að bindast ákveðnum viðtaka sem tekur sýkilinn inn í frumuna. Til eru lyf sem bindast viðtakanum sem sýkillinn þarf til að komast inn í frumuna og koma þannig í veg fyrir að sýkillinn komist inn í frumuna.

# data[].attributes.body
Í hópnum eru Anna Lilja Valdimarsdóttir, Guðbjörg Helga Aðalsteinsdóttir, Hildur Dóróthea Þórðardóttir og Sigríður Kristín Ólafsdóttir. Við erum allar hjúkrunarfræðinemar á 2. ári og munum kynna fyrir ykkur kafla 7 og 8 í kennslubókinni. Kafli 7 fjallar um frumulífeðslisfræði og kafli 8 um sýkingarhamlandi efni.

Kafli 7 er settur fram með bláum kössum og kafli 8 með bleikum kössum. Myndböndin eru í  fjólubláum kössum og fun facts grænum.

# data[].attributes.body
Markmiðin okkar með verkefninu voru eftirfarandi:
(1) Að koma efninu frá okkur á einfaldan og skiljanlegan hátt.
(2) Búa til padelt vegg sem vekur áhuga samnemenda og getur nýst í prófalærdóm.

# data[].attributes.body
Allar frumur hafa frumuhimnu sem aðskilur innanfrumuvökvann frá utanfrumuvökvanum. Þessi himna er mikilvæg fyrir heilleika frumunnar og býr yfir mörgum aðferðum til að halda samvægi innan frumunnar. Hún er fljótandi sem gerir henni kleift að aðlaga sig að breyttri lögun frumunnar og einnig til að sameina svæði fyrir innbólun eða til að gera við skaddað svæði í frumuhimnunni.

Frumuhimnan er gerð úr lípópróteinum; fosfórlípíðum, glýkólípíðum og kólesteróli. Fosfórlípuðum er raðað í tvöfalt lag þannig að skautaðir endar snúa inn í frumuna eða út úr frumunni og óskautaðir endar snúa að hverjum örðum í miðju frumuhimnunnar. Skautaði hlutinn er vatnssækinn en óskautaði endinn er vatnsfráhrindandi og gerir þetta frumuhimnunni kleift að stjórna því betur hvað fer inn og út úr frumunni. Sum fosfórlípíð hafa sykurhóp tengdan við sig og eru þá glýkóprótein. Kólesterólið er inn á milli fosfórlípíða í miðju frumuhimnunnar og heldur henni stöðugri.

Í frumuhimnunni eru prótein sem kallast íhimnuprótein, sum ná í gegn en sum eru á yfirborðinu. Ein tegund íhimnupróteina eru viðtakar. Þessi prótein bregst við ákveðnum efnum eða boðum utan frumunnar og virkja viðbörð innan frumunnar. Dæmi um þetta er þegar insúlínhormón sest í insúlín viðtaka, ATP innan frumunnar virkast og gegndræpi frumunnar fyrir glúkósa breytist.

Önnur tegund íhimnupróteina eru erfðafræðileg auðkennismerki (e. identifying markers). Þessi prótein eru vefjaflokkasameindir manna sem líkaminn notar til að þekkja sínar eigin frumur. Ónæmiskerfið þekkir þessi merki og verndar sínar frumur með því að ráðast á þær frumur sem hafa ekki rétt merki. Dæmi um þetta er þegar einstaklingur fær gjafalíffæri. Reynt er að finna gjafa með eins líkum vefjaflokkasameindum og hægt er svo líkaminn sem fær líffærið hafni því ekki og ráðist á það. Þessum vefjaflokkasameindum getur fjölgað og ef ónæmiskerfið bregst ekki við því getur æxli myndast. Í sjálfsofnæmissjúkdómum ræðst ónæmiskerfið á sínar eigin vefjaflokkasameindir, en það getur einnig gerst í krónískum bólgusjúkdómum.

Íhimnuprótein sem ná í gegn geta verið göng og pumpur. Þessi prótein gera frumuhimnunni kleift að hleypa litlum sameindum inn og út úr frumunni. Kennsl hafa verið borin á göng fyrir natríum, kalíum, kalsíum, klóríð, bíkarbónat og vatn. Sum lyf eru gerð til að hafa áhrif á ákveðin göng, t.d. koma kalsíumgangablokkar í veg fyrir að kalsíum fari inn í frumu í gegnum kalsíum göng

# data[].attributes.body
Áhugamálin mín eru sund, útivist, ferðalög, hekl og kisur. Ég stefni á ljósmóðurfræði eins og svo margir 🙃 Ég vinn sem sundlaugarvörður og er í tímavinnu á lyfjadeildinni á SAK.

# data[].attributes.body
Áhugamálin mín eru prjón og garn! (kemur sennilega engum á óvart hér 👵🏼). Ég vinn í apóteki og stefni á ljósmóðurfræði eða sárahjúkrun.

# data[].attributes.body
Helstu áhugamálin mín eru tónlist, prjón og samvera með litlu fjölskyldunni minni. Ég vinn við umönnun aldraðra á Hlíð. Ég stefni á að fara í ljósmóðurfræði eða bráðahjúkrun í framhaldinu :)

# data[].attributes.body
Áhugamál mín eru tónlist, persónuleiki fólks og textíllist. Ég slaka best á fyrir framan sjónvarpið með heklunálina í hendi. Það er margt innan hjúkrunar sem vekur áhuga minn og framhaldsmán sem ég hef hugsað til eru ljósmóðurfræði eða geðhjúkrun með áherslu á áfallahjálp.

# data[].attributes.body
Innbólun (e. endocytosis) felur í sér að taka efni inn í frumuna með því að teygja á frumuhimnunni utan um efni og mynda bólu sem fer svo inn í frumuna. Frumudrykkja (e. pinucytosis) er týpa af innbólun sem þar sem fruman gleypir ákveðin
efni sem hafa sest í viðtaka á frumuhimnunni. Þetta ferli gerir frumum kleift að gleypa næringarefni, ensím og önnur efni. Agnát (e. phagocytosis) er líkt ferli sem gerir frumum, aðallega nautrofilum og macrophögum, kleift að gleypa bakteríur eða
óþekkt prótein og eyða því innan frumunnar með því að seyta meltingarensímum inn í bóluna.

Útbólun (e. exocytosis) er öfugt við innbólun og felur í sér að seyta efnum út úr frumunni og bólan sameinast við frumuhimnuna aftur. Hormón, taugaboðefni, ensím og önnur efni framleitt innan frumunnar er seytt út í líkamann með útbólun.

# data[].attributes.body
Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) hefur skilgreint sýklalyfjaónæmi sem eina af stærstu heilbrigðisógnum heimsins

# data[].attributes.attachment_link.title
Endocytosis, phagocytosis, and pinocytosis | Biology | Khan Academy

# data[].attributes.attachment_link.title
Exocytosis | Membranes and transport | Biology | Khan Academy

# data[].attributes.body
Sýklahamlandi efni eru hönnuð til að ráðast á örverur sem hafa brotið sér leið inn í mannslíkamann. Frá árinu 1935 hefur mikill fjöldi af slíkum lyfjum orðið fáanlegur. Hins vegar er það orðið heimsvandamál hversu margar örverur eru farnar að þróa með sér ónæmi gegn sýkingarhamlandi lyfjum. Þar sem tilkoma ónæmra baktería er alvarlegt vandamál í heilbrigðiskerfinu, sem heldur áfram að stækka, verða heilbrigðisstarfsmenn að vinna saman til að koma í veg fyrir frekari þróun.

# data[].attributes.body
Markmiðið með meðferð við sýkingum er að fækka fjölda óvelkomra örvera nægilega mikið eða að því marki sem líkaminn getur barist sjálfur við rest. Ef lyfið er það sterkt að það útrýmir öllum ögnum sýkingarinnar getur það bent til þess að áhrif lyfsins valdi einnig eituráhrifum fyrir hýsilinn. Ónæmissvar líkamans er mjög flókið samspil milli efnamiðlara (e. chemical mediators), hvítra blóðkorna, eitilfruma, mótefna og staðbundinna ensíma. Þegar ónæmissvarið er fullkomlega virkt og öll nauðsynleg prótein, frumur og efni hafa verið kölluð til geta þau í sameiningu einangrað og eytt sýkingavaldandi örverum, t.d bakteríum, sveppum og vírusum.

# data[].attributes.body
Ónæmi (e. resistance) getur verið náttúrulegt og aðfengið. Ónæmi gegn sýkingarhamlandi lyfjum verður til þegar sýklar/överur mynda þol eða ónæmi gegn ákveðnum lyfjum. Við tilkomu þessara lyfja fóru örverur, sem voru eitt sinn næmar á lyfin, að þróa með sér aðfengið ónæmi gegn þeim. Þetta getur leitt til alvarlegra klínískra vandamála. Tilkoma ónæmra baktería og annara ónæmra örvera skapar hættu. Sýkingarhamlandi lyf geta ekki lengur unnið bug á lífshættulegum sýkingum og því geta dreifst út lífsógnandi faraldrar.

# data[].attributes.headline
Hvað af eftirfarandi gerir golgikerfið ekki? 

# data[].attributes.subject
Hvað af eftirfarandi gerir golgikerfið ekki? 

# data[].attributes.body
a) Pakka efnum fyrir seytingu
b) Geyma framleiðsluefni frumunnar sem hún þarf ekki að nota
c) Tekur þátt í frumuskiptingu
d) Búa til leysikorn

# data[].attributes.body
Örverur þróa með sér ónæmi á nokkra vegu.

Með því að framleiða ensím sem gerir lyfið óvirkt (e. antimicrobial drug). T.d sumir stofnar baktería sem eitt sinn voru næmir á penicillin geta nú framleitt ensím sem kallast penicillinase, sem gerir penicillin óvirkt áður en það getur haft áhrif á bakteríuna sjálfa. Þessi atburðir leiddi til þróunar á nýjum lyfjum sem er ónæmt við penicillinase

Með því að breyta gegndræpileika frumunnar til að koma í veg fyrir að lyfið komist inn í frumuna eða með því að breyta flutningskerfum og koma þannig í veg fyrir að lyfið geti notað virkan flutning inn í frumuna

Með því að breyta bindistöðum á himnum eða ríbósómum sem veldur því að lyfið virkar ekki á frumuna

Með því að framleiða efni sem virkar sem antagonisti lyfsins

# data[].attributes.body
Skammtastærð skiptir máli þegar við reynum að koma í veg fyrir þróun á ónæmi. Skammtarnir þurfa að vera nægilega sterkir og tíminn sem lyfið er tekið þarf að vera nægilega langur til að útrýma viðkomandi sýkli. Mikilvægt er að eyða sem mest af sýklinum svo hann fái ekki tækifæri til að þróa með sér ónæmi. Það hefur reynst erfitt að fá fólk til að klára að taka lyfjaskammtana sína þar sem það hættir oftast um leið og því líður betur og geymir svo restina af skammtinum til að eiga þegar þau finna fyrir sömu einkennum aftur. Þetta er mjög hættulegur leikur og ýtir undir að sýklar þrói með sér ónæmi.

# data[].attributes.body
Hér koma lykilhugtök sem hjálpa til við lestur kaflans.
Bactericidal

Bakteríudrepandi; efni sem veldur dauða baktería, oftast með því að trufla stöðuleika frumuhimnunar eða með því trufla prótein eða ensím sem eru nauðsynleg til að viðhalda frumusamsetningu bakteríunna

Bacteriostatic

Bakteríuhemjandi; efni sem kemur í veg fyrir fjölgun baktería, oftast með því að trufla prótein eða ensím kerfi sem eru nauðsynleg fyrir skiptingu bakteríunnar.

Culture

Örveruræktun/ræktun; Sýni baktería (úr líkamsvessa) sem er tekið til að rækta á rannsóknarstofu við mismunandi aðstæður til að bera kennsl á tegund bakteríunnar sem er að valda sýkingu hjá viðkomandi einstaklingi.

Prophylaxis

Sjúkdómsvörn; meðferð til að koma í veg fyrir sýkingu áður en hún hefur átt sér stað, einskonar forvörn.

Resistance

Ónæmi; þegar sýklar mynda þol eða ónæmi gegn ákveðnum lyfjum.

Selective toxicity

Sérvirk eituráhrif; geta lyfja til að hafa áhrif á ákveðin prótein eða ensímkerfi í frumum sýkla án þess að hafa mikil áhrif á hýsilfrumur

Sensitivity testing

Næmispróf; rannsókn sem tilgreinir hvert næmi baktería er fyrir ákveðnum lyfjum

Spectrum

Virkniróf lyfja; lyf geta haft þröngt virkisróf eða breitt virkniróf, þar sem þröngt virkniróf verkar gegn fáum sýklum en breitt virkniróf verkar gegn margskonar sýklum

Superinfection

Tækifærissýking; sýkill sem er hluti af eðlilegri microbiota veldur sýkingu við tilteknar aðstæður, þetta getur gerst við til dæmis sýklalyfjagjöf. Ef “góðar” bakteríur deyja þá minnkar samkeppni um pláss og næringu svo “verri” bakteríur geta byrjað að vaxa og dafna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Emergence and spread of antibiotic-resistant bacteria

# data[].attributes.body
Ef einstaklingur er ónæmisbældur, af hvaða ástæðu sem það er, getur ónæmiskerfið verið ófært um að takast á við utanaðkomandi innbrotsþjófa. Ástæðan fyrir því að það er erfitt fyrir líkama fólks með bælt ónæmiskerfi að takast á við sýkingar er tvennskonar; (1) sýkingarhamlandi lyf geta ekki fjarlægt sýkingarvaldinn án þess að valda alvarlegum eituráhrifum í líkama hýsils þar sem kerfið er veikt fyrir og (2) þessir einstaklingar hafa ekki bólgusvar eða ónæmissvar í réttu standi til að takast á við örverur sem ógna heilsu þeirra. Þess vegna getur það reynst heilbrigðisstarfsfólki erfitt að hjálpa þessum einstaklingum takast á við sýkingar, halda næringargildum góðum og koma í veg fyrir tækifærissýkingar. Allir þessir þættir eru allt eins mikilvægir og lyfjagjöfin sjálf til að hjálpa einstaklingi að ná bata.

# data[].attributes.body
Þetta myndband útskýrir vel tilkomu sýklalyfjaónæmis og hvað við getum gert til að koma í veg fyrir frekari útbreiðslu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Antibiotic Resistance | Health | Biology | FuseSchool

# data[].attributes.body
Hér er linkur að tölvuleik fyrir þá sem hafa nægan tíma og leiðist í prófatíð :-)

# data[].attributes.attachment_link.title
Antibiotic Resistance Game - GameUp - BrainPOP.

# data[].attributes.attachment_link.description
In this free science game, players fight antibiotic resistance by targeting bacteria with antibiotic blasts! But mutations are strong, and they multiply. . .

# data[].attributes.headline
Hvaða leiðir hafa örverur til að mynda ónæmi gegn sýkingarhamlandi lyfjum?

# data[].attributes.subject
Hvaða leiðir hafa örverur til að mynda ónæmi gegn sýkingarhamlandi lyfjum?

# data[].attributes.body
a) Þær geta breytt gegndæpileika frumunnar
b) Þær fjölga leysibólum sínum sem sjá um að melta lyfin um leið og þau komast inn í frumuna
c) Þær breyta RNA sameindinni þannig lyfin virka ekki á frumuna
d) Með því að breyta bindistöðum í hvatberum

# data[].attributes.body
Karch, A.M. (2020). Focus on nursing pharmacology (8. útgáfa). Wolters Kluwer.

Endocytosis myndband https://www.youtube.com/watch?v=QspmZf_yWyU

Exocytosis myndband
https://www.youtube.com/watch?v=VOzV4d0HKis

Passive transport myndband
https://www.youtube.com/watch?v=PRi6uHDKeW4

Active transport myndband
https://www.youtube.com/watch?v=eDeCgTRFCbA

Cell cycle phases myndband
https://www.youtube.com/watch?v=5VyQNcH3ZL0

Myndband um tilkomu og dreifingu sýklalyfjaónæmis
https://www.youtube.com/watch?v=4btO1pvKxBs

Myndband sem fallar um þröngt virknisvið og vítt virknisvið og superinfections
https://www.youtube.com/watch?v=dqjXnHMDi9o

Tölvuleikur um sýklalyf
https://www.brainpop.com/games/antibioticresistancegame/

Sýklalyfjaónæmi
https://www.youtube.com/watch?v=EXBW00yEgUU

Höfundur allra mynda í kafla 7 er Guðbjörg Helga Aðalsteinsdóttir

# data[].attributes.headline
Dæmi um lyf sem truflar myndun frumuveggjar næmra baktería

# data[].attributes.subject
Dæmi um lyf sem truflar myndun frumuveggjar næmra baktería

# data[].attributes.body
Vancomycin (Vancocin) er sýklalyf sem truflar myndun frumuveggjar næmra baktería. Lyfið var þróað til að geta unnið bug á sýkingum hjá einstaklingum sem þola ekki eða eru með ofnæmi fyrir  penicillin og/eða cephalosporins. Lyfið var fyrsta lyf í flokki lipoglycopeptides. Lyfið getur verið gefið í æð og meðhöndlað þannig lífsógnandi sýkingar þegar lyf með minni eituráhrif geta ekki verið notuð. Lyfið er notað í töfluformi geng niðurgangi af völdum Clostridium difficile og staphylococcal enterocolotis.

Þar sem vancomycin í æð er með mikil eitrunaráhrif og er það aðeins notað fyrir sérstakar sýkingar. Lyfið getur valdið nýrnabilun, heyrnarskerðingu, superinfections og ástandi sem kallast “red man syndrome” sem lýsir sér með skyndilega lækkuðum blóðþrýstingi, hita, hroll, náladoða eða roða á hálsi og baki. En nauðsynlegt er að hafa þetta lyf til að nota í þeim tilfellum sem það er nauðsynlegt þar sem ágóðinn vegar meira en hætturnar.

# data[].attributes.body
Lyf nú til dags hafa misvítt virkniróf. Sum lyf eru með mjög sértæka virkni og virka aðeins gegn örfáum örverum. Þessi lyf eru sögð vera með þröngt virkniróf (e. narrow spectrum of activity). Önnur lyf trufla efnasvörun hjá mörgum mismunandi örverum og eru því gagnleg sem meðferð við mörgum mismunandi sýkingum. Þessi lyf eru talin vera með vítt virkniróf (e. broad spectrum of activity).

# data[].attributes.headline
Superinfection sem kemur til af völdum lyfja 

# data[].attributes.subject
Superinfection sem kemur til af völdum lyfja 

# data[].attributes.body
Superinfection er sýking sem verður til þegar röng tegund af  breiðvirkum lyfjum er notuð til að meðhöndla sýkingu. Breiðvirk lyf geta eyðilagt normalflóru líkamans og þegar að normalflóran hefur verið bæld niður þá geta sýklar nýtt sér tækifærið til að blossa. Þessir sýklar kallast tækifærissýklar. Algengar superinfections eiga sér stað í leggöngum og meltingarfærum. Sýkingar af völdum proteus eða pseudomonas er oftast af völdum notkunar á breiðvirkum lyfjum. Á síðustu árum hafa Clostridium difficile sýkingar farið ört vaxandi og hefur það verið beintengt við notkun á sýklalyfjum. Ef sjúklingur fær lyf sem er þekkt fyrir að valda superinfections þarf að fylgjast betur með sýkingareinkennum hjá þeim sjúklingi. Dæmi um það eru aumir blettir í munni, kláði á kynfærasvæði kvenna og niðurgangur en það eru allt einkenni sem þarf að fylgjast með. Viðeigandi meðferð gegn superinfection skal hefja eins fljótt og auðið er.

# data[].attributes.body
Þetta myndband útskýrir vel virknisvið sýklalyfja sem og superinfections. Hann tekur einnig góð dæmi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Broad Spectrum Antibiotics and Superinfections:  Microbiology

# data[].attributes.body
Þrátt fyrir að sýkingarhamlandi lyf séu hönnuð til þess að ráðast á sjúkdómsvaldandi örverur þá hafa þessi lyf ekki

ekki fullkomin sérvirk eituráhrif (e. selective toxicity), sem gerir það að verkum að ýmsar aukaverkanir geta fylgt lyfjagjöf sem hafa áhrif á mannslíkamann. Sérvirk eituráhrif er geta lyfja til að hafa áhrif á sérstök prótein eða ensímkerfi örvera en á sama tíma að hafa sem minnst áhrif á frumur mannslíkamans. Hins vegar hefur ekkert sýkingarhamlandi lyf verið þróað sem hefur fullkomin sérvirk eituráhrif en það þýðir að hverju lyfi geta fylgt ákveðnar aukaverkanir sem hafa áhrif á mannslíkamann. Kill the pathogen not the patient!

# data[].attributes.body
Sýkingarhamlandi efni tilheyra flokki J í flokkunarkerfi ATC.

# data[].attributes.body
Kínverjar á foröld höfðu fundið það út að það að nudda mygluðum soyjabaunum á sár minnkar líkur á sýkingu og hraðaði gróanda.