# data[].attributes.body
Koncert Jankiela (XII, 669-745) odbywa się na specjalną prośbę Zosi, podczas uczty, po ogłoszeniu uwłaszczenia poddanych, wśród patriotycznego nastroju (obecność dowódców polskich oddziałów z Dąbrowskim na czele). Improwizacja muzyczna na cymbałach jest lekcją historii – przywołuje wydarzenia, do których sięgają pamięcią najstarsze osoby zgromadzone na uczcie, doskonale więc rozpoznają intencję Jankiela, polskiego Żyda, żywo zaangażowanego w narodowe sprawy. Opis obejmuje sam koncert cymbalisty oraz oddaje reakcję słuchaczy na przedstawione wydarzenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Adam Mickiewicz - Pan Tadeusz, Księga czwarta, Dyplomatyka i łowy (fragment, "Koncert Wojskiego")

# data[].attributes.body
Jaką funkcję pełni opis gry Jankiela?

# data[].attributes.body
Poza zadaniem przywoływania w pamięci pięknych, sielankowych obrazów stron ojczystych opisy pełnią również istotną funkcję na płaszczyźnie samego dzieła: pokazują gospodarność i dobrobyt Soplicy, stanowią tło dla bohaterów (np. Zosia w białej sukience wśród zieleni – spokój, pogoda ducha, łagodność i życzliwość postaci), pozwalają odebrać to miejsce jako jedyne na świecie, gdzie natura zgromadziła wszystko, co potrzebne człowiekowi do życia (lasy, łąki, rzeka, pagórkowate, malownicze ukształtowanie terenu itp.) i pozwala bez ograniczeń korzystać ze swej szczodrobliwości. Wtopienie się bohaterów w porządek biologiczny otoczenia daje poczucie harmonii, wewnętrznego ładu i szczęścia. Ci, którzy nie są w stanie dostrzec uroków rodzimego pejzażu (np. Telimena), nękani są niepokojem, poszukują szczęścia jakby na siłę, nie umiejąc pogodzić się z własną natur¹ i wiekiem.

# data[].attributes.body
Jaką funkcję pełnią opisy w "Panu Tadeuszu"?

# data[].attributes.attachment_link.title
Było cymbalistów wielu... Polonez - Pan Tadeusz

# data[].attributes.body
W poemacie Adama Mickiewicza człowiek jest nie tylko częścią społeczności, lecz również częścią przyrody i żyje z

nią w zgodzie. Utwór stanowi pochwałę staropolskiego życia wiejskiego. Wartości życia na wsi, wśród natury, są tu przeciwstawione bezładowi miasta.

# data[].attributes.body
Do jakich dwóch zmysłów odwołuje się Mickiewicz w opisach przyrody?

# data[].attributes.body
Pan Tadeusz zawiera liczne opisy, jakie?

# data[].attributes.body
Najpierw skoczne dźwięki Poloneza Trzeciego Maja wzbudzają nastrój radości, potem fałszywy akord jak syk węża przypomina czasy Targowicy, smutne tony przywołują rzeź Pragi oraz los żołnierza-tułacza, wygnańca ze zniewolonej ojczyzny, aż do potężnych tonów, które wszyscy od razu rozpoznają:

Jeszcze Polska nie zginęła!

Sam muzyk (Żyd poczciwy Ojczyznę jako Polak kochał! – XII, 759) tak bardzo wzruszył się swą grą, że oddał Dąbrowskiemu hołd ze łzami, porównując go do długo oczekiwanego Mesjasza.

# data[].attributes.body
Koncert na cymbałach został skomponowany z fragmentów brzmiących harmonijnie oraz dysonansowych zakłóceń, jak w przypadku komentarza o Targowicy. Wiele w nim romantycznego żaru, marzeń o szczęściu ojczyzny (improwizacja występu, narodowe treści). Funkcja tego opisu sprowadza się do rozbudzania patriotycznych uczuć poprzez refleksję nad przeszłością kraju.

# data[].attributes.body
Do bardzo znanych opisów z "Pana Tadeusza" należą koncert na cymbałach Jankiela i gra Wojskiego na rogu.

# data[].attributes.body
Obraz przyrody dokładnie odpowiada stanom psychicznym postaci, np. gwałtowność ludzkich emocji w trakcie bitwy

zderzona z obrazem rozszalałej burzy, tajemnicze knowania Gerwazego harmonizują z mglistym poniedziałkowym porankiem,

atmosfera pochmurnego, posępnego dnia oddaje apatię mieszkańców Soplicowa po odbytej kłótni.

# data[].attributes.body
Natura nie jest jednak tylko tłem wydarzeń. Zapowiada ona burzliwe sytuacje i niespodziewane zwroty akcji. Szczególny efekt poetycki uzyskał Mickiewicz poprzez

antropomorfizację przyrody – jej ożywienie, nadanie naturze cech istoty żywej (koncert żab, muzyka wieczoru), personifikację, epitety i porównania.
Warsztat opisowy w „Panu Tadeuszu”podporządkowany został zasadzie wiernej pamięci i prostoty środków wyrazu.

# data[].attributes.body
Pan Tadeusz to dzieło obfitujące w liczne opisy.
Wiele z nich dotyczy:
-> przedmiotów-rekwizytów:  (np. róg Wojskiego albo serwis stołowy),
-> strojów (sukienka Zosi, udziwniony kostium Hrabiego), ale najwięcej:
– przyrody (sad, warzywnik) i zjawisk naturalnych (wschód i zachód słońca, burza).
Badacze epopei A. Mickiewicza dawno już zwrócili uwagę na niezwykłą urodę literacką tych fragmentów. Wskazywano wyjątkową zdolność autora do opisu o charakterze zmysłowym, zwłaszcza angażującym wzrok i słuch. Ze względu na wielką różnorodność i liczbę takich fragmentów bliższemu oglądowi poddamy niektóre poetyckie „obrazy” i „koncerty”.

# data[].attributes.body
rzecznikiem niepowtarzalnego, oryginalnego piękna litewskiej przyrody jest Tadeusz, przeciwstawiający się zachwytom Hrabiego i Telimeny nad pejzażami włoskimi.

# data[].attributes.body
opis zachodu słońca w Soplicowie (Ks. 1, s. 13; Ks. XII, s. 397)

• opis wschodu słońca i poranka w Soplicowie (Ks. I, s. 46; Ks. XII, s. 345)

• opis sadu i ogródka (Ks. II, s. 60)

• opis much na Litwie (Ks. II, s. 70)

• opis grzybów w lasach litewskich (Ks. IV, ss. 89-90)

• opis lasów litewskich (Ks. III, s. 99)

• opis chmur (Ks. III, s. 102)

• opis prastarej kniei litewskiej (Ks. IV, ss. 111-114, ss. 128-9)

• opis starej karczmy żydowskiej (Ks. IV, ss. 117-8)

• opis tradycyjnego bigosu myśliwskiego (Ks. IV, s. 141)

• opis ptactwa domowego (Ks. VI, ss. 153-4) • opis zaścianka dobrzyńskiego (Ks. VIII, ss. 202-3)

• opis rozgwieżdżonego, letniego nieba ((Ks. IX, ss. 239-240)

• opis okolicy Soplicowa (Ks. VIII, ss. 258-60)

• opis starej sernicy (Ks. IX, s. 294)

• opis nadciągającej burzy letniej (Ks. X, ss. 303-4)

# data[].attributes.body
Chopin będąc we Francji, również tęsknił za ojczyzną. Zastanów się, jakie odczucia wzbudza w Tobie ten utwór?

# data[].attributes.attachment_link.title
Chopin - Walc a-moll (Waltz in A minor) HQ

# data[].attributes.body
matecznik jako miejsce dostępne jedynie dla zwierząt, o tym, że istnieje i jak wygląda, przypuszcza się tylko i fantazjuje

# data[].attributes.headline
13.  Wysłuchaj fragmentu "Pana Tadeusza" - gra Wojskiego

# data[].attributes.subject
13.  Wysłuchaj fragmentu "Pana Tadeusza" - gra Wojskiego

# data[].attributes.body
Grę Wojskiego na rogu po zakończeniu łowów w puszczy poprzedza opis instrumentu (tzw. porównanie homeryckie – rozbudowane, rozlewne, wsparte ciągiem epitetów):

Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty Swój róg bawoli, długi, cętkowany, kręty Jak wąż boa [...] (IV, 660-662).

Opis obejmuje sposób trzymania rogu, ruchy grającego, przerwy wypełnione efektem echa oraz kolejne etapy polowania, ukazane w nastroju, tempie, charakterze dźwięków (od pobudki, poprzez hałas psów myśliwskich i strzelanie, głosy zwierzyny łownej, aż do oddania nastroju triumfu po zakończeniu łowów). Wśród wielu określeń służących wywołaniu wrażeń słuchowych, epitetów, rzeczowników i czasowników nazywających dźwięki, narrator szczególnie podkreśla „współpracę” natury z grającym. Trzykrotnie zasłuchanie czytelnika przerywa komentarz dotyczący echa:

Tu przerwał, lecz róg trzymał; wszystkim się zdawało, że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało. (IV, 678-679; 686-687; 694-695),

który wraca refrenicznie jak samo echo.

# data[].attributes.body
Za pomocą jakich środków stylistycznych Mickiewicz opisał piękno przyrody?