# data[].attributes.headline
Arahan: EKSPLORASI BAHASA & DIALEK WARISAN

# data[].attributes.subject
Arahan: EKSPLORASI BAHASA & DIALEK WARISAN

# data[].attributes.body
Warga IAB memperkenalkan satu perkataan atau frasa dialek negeri masing-masing dan terjemahannya dalam BM standard. Jangan lupa nyatakan nama penuh, jabatan/ pusat/ induk/ cawangan.

# data[].attributes.body
Perkataan: "awat"

Maksud BM: mengapa/ kenapa

Contoh ayat: “Awat hang tak mai kenduri semalam?”

Terjemahan: “Mengapa kamu tidak datang ke kenduri semalam?”

# data[].attributes.body
Perkataan : “bocokeng“

Maksud BM : berhati-hati dalam berbelanja.

Contoh ayat : Anake ramai, gaji kocek, konola bocokeng.

Terjemahan : Anaknya ramai, gaji kecil, kenalah berhati-hati dalam berbelanja.

B. Hisyam Alias

Pejabat Pendaftar

# data[].attributes.body
Perkataan: "meroloh"

Maksud BM: tidur

Contoh ayat: “Esok mike tak keroje ke? dah pukui 3 pagi tak meroloh lagi”

Terjemahan: “Awak tak bekerja ke esok? Sekarang sudah pukul 3 pagi tapi masih tak tidur lagi.”

# data[].attributes.body
Perkataan:

"ralit"

Maksud BM: leka

"ayor"

Maksud BM: air

"lecah"

Maksud BM: lumpur

"bolen"

Maksud BM: telanjang bulat

"ingke"

Maksud BM: seronok yang melampau

"ngigo"

Maksud BM: mengigau semasa tidur

"besit"

Maksud BM: dirotan/ pukul

Contoh ayat:

“Pidah, cer kamu tengok adik kamu tu. Ralit main ayor lecah, dengan bolen tak berbajunya tengahari bute ni. Jangan ingke sangat, nanti ngigo. Suruh dia mandi cepat sebelum kena besit!”

Terjemahan:

“Rafidah, tolong tengokkan adik kamu tu. Leka bermain lumpur tanpa berpakaian di waktu tengahari ni. Jangan seronok sangat, nanti mengigau di malam hari. Suruh dia segera mandi kalau tak mahu dirotan!”

# data[].attributes.body
Perkataan:

1) Gonoh

Makna: Kenapalah

2) Berlepeh

Makna: Cuai dan tidak teratur

3) Ngope:

Makna: Menjaga atau menguruskan sesuatu untuk tempoh yang singkat

4) Ralit

Makna: Leka

5) Menjelebau

Makna: Menampakkan diri atau muncul secara tiba-tiba di suatu tempat

6) Lodes-lesih

Makna: Lesap, hilang-lenyap semua

7) Hama

Makna: Hama ialah sejenis kutu atau serangga kecil. Namun, dalam dialek Pahang lama, ia digunakan sebagai istilah merujuk kepada haiwan perosak atau pengacau (kucing liar, musang, anjing, dan lain-lain) yang dianggap membawa kerosakan.

Contoh ayat: "Gonoh teruh perangai awok ni berlepeh sokmo! Koi suruh ngope lauk tu je, boleh pulok awok ralit... Bila koi menjelebau ke dapur, tengok-tengok dah lodes-lesih semua lauk tu dikerjakan hama mana la!"

Terjemahan: "Kenapalah teruk sangat perangai kamu ini yang sentiasa cuai dan tidak teratur! Saya cuma minta tolong jagakan sekejap lauk itu, kamu boleh pula leka... Bila saya tiba-tiba jenguk ke dapur, sudah habis licin semua lauk itu dirosakkan oleh haiwan mana agaknya!"

Ustazah Ainol

# data[].attributes.body
Perkataan:

kulu keyor

Maksud : Ke hulu ke hilir/ lalu-lalang

pantelon:

seluar panjang lelaki

bah ketewah:

tidak kemas/ berterabur

kayor:

nak buang air

micak meradam:

tidur mati

mencin:

kulit berkilat/ cantik

# data[].attributes.body
Dialek Melayu Sabah ialah sebuah variasi bahasa Melayu yang dituturkan di negeri Sabah, Malaysia. Dialek ini memiliki keunikan tersendiri melalui penggunaan kata-kata seperti "-bah", dan "pigi" (pergi), yang membezakannya daripada bahasa Melayu baku, serta mencerminkan budaya.

Penggunaan Kata"-bah":

Kata "-bah" sering digunakan sebagai kata penyudah untuk menguatkan ekspresi atau sebagai kata pemula percakapan, contohnya "Iya bah" (Iya, lah) atau "Bah, pigi la kamu dulu" (Saya menjawab kamu: Pergilah kamu dahulu).

Dr Cheong

# data[].attributes.body
Perkataan " TOKAK"

Maksud - gigit

Contoh ayat- "jauh sikit dari kera tu, dia tokak satgi haa.."

Terjemahan- main jauh dari monyet tu, monyet tu gigit nanti.

Perkataan " BELEMOIH"

Maksud - comot,kotor

Contoh ayat- "...hang main tang mana ni weih, belemoih tak sangga aish..."

Terjemahan-awak main kat mana ni, kenapa kotor sangat.

Perkataan " TAK DAN"

Maksud - tak sempat

Contoh ayat- " ...weih, kami tak dan nak buat kerja sekolah hat cikgu bagi tu..."

Terjemahan- kawanku, saya tak sempat nak siapkan kerja sekolah yang diberikan oleh cikgu.

DR.MUAZA SHIFA

JPPEP,PKP, IAB INDUK 2025

# data[].attributes.body
Perkataan- "Kemah keming”

Contoh ayat:“Dia kemah keming pandai main gitar, memang power betul.”

Terjemahan:“Dia sangat pandai bermain gitar, memang hebat sekali.”

Perkataan: “Manih leting”

contoh ayat-“Kuih yang mak buat tu manih leting"

Terjemahan- “Kuih yang mak buat itu manis sangat."

DR.MUAZA SHIFA

JPPEP,PKP,IAB INDUK 2025

# data[].attributes.body
DIALEK MELAYU SARAWAK

Makna utama “juruk” dalam dialek Sarawak:

1. Masam atau busuk sedikit (makanan)
→ Digunakan untuk menggambarkan makanan yang hampir basi atau berbau tidak segar.
Contoh:

“Ikan tok udah juruk.”
➜ Ikan ini sudah mula busuk / masam.

“Sambal ya juruk dah, sik sedap agik.”
➜ Sambal tu dah mula rosak, tak sedap lagi.

2. Berasa tidak elok / tidak menyenangkan (bau)
→ Sama seperti “busuk” tapi kurang kuat daripada “busuk betul”.
Contoh:

“Baju tok juruk, sik nyaman.”
➜ Baju ni berbau kurang menyenangkan.

Dr. Hamsiah binti Juki

IAB Cawangan Genting Highlands