# data[].attributes.body
Złoty w dwa tygodnie nadrobił jedną trzecią tegorocznych strat względem najważniejszych walut świata.
Według analityków ryzyko spadło i dlatego kapitał wraca do Polski. A spadło między innymi dzięki programowi Komisji Europejskiej, w ramach którego pojawi się dodatkowe 750 mld euro na ratowanie gospodarek.
Ryzykiem jest ewentualny dodruk pieniądza przez NBP

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pandemia we frankowiczów uderzyła podwójnie. Nie dość, że na rynku pracy pojawiła się nerwowość, płace spadły i zaczęły się zwolnienia, to jeszcze złoty był panicznie wyprzedawany, więc rosła wartość ich frankowego długu do spłaty. Na szczęście czas wyprzedaży już za nami, a złoty w dwa tygodnia odrobił dużą część strat.

Złoty w dwa tygodnie nadrobił jedną trzecią tegorocznych strat względem najważniejszych walut świata

Według analityków ryzyko spadło i dlatego kapitał wraca do Polski. A spadło między innymi dzięki programowi Komisji Europejskiej, w ramach którego pojawi się dodatkowe 750 mld euro na ratowanie gospodarek

Ryzykiem jest ewentualny dodruk pieniądza przez NBP

Do franka i funta szterlinga złoty umacnia się w środę o 0,7 proc., względem dolara o 0,25 proc., a w odniesieniu do euro rośnie tylko nieznacznie. Razem z tym co się działo w ostatnich dwóch tygodniach, zebrało już się spore umocnienie naszej waluty.

Od środy 13 maja złoty umocnił się o już 4,2 proc. względem franka, 4,4 proc. do dolara, 4,1 proc. do funta i 2,8 proc. do euro. W ten sposób nadrobił dużą część strat "koronawirusowych", a konkretnie około jedną trzecią strat.

Przez panikę związaną z pandemią waluty krajów "ryzykownych" były wcześniej wyprzedawane. W skali bieżącego roku frank nadal jest droższy dla Polaków o 6 proc., dolar o 6,2 proc., a euro o 4,3 proc. Z głównych walut świata tylko względem funta złoty jest obecnie mocniejszy niż 31 grudnia 2019 roku.

Plan ratunkowy UE wsparciem

- To wątek emisji euroobligacji, jaki uznano za przełomowy, stał się od poniedziałku w ubiegłym tygodniu pretekstem do większego zainteresowania się walutami Europy Środkowo-Wschodniej w tym złotym - wskazał Marek Rogalski, główny analityk walutowy DM BOŚ. - Dlaczego? Bo teoretycznie w długim okresie w pewnym stopniu ogranicza ryzyko pojawienia się poważniejszego kryzysu w strefie euro z Włochami jako słabym ogniwem - dodał.

Komisja Europejska sprostała oczekiwaniom analityków i przedstawiła w środę program. Budżet UE na lata 2021-2027 ma wynosić aż 1,1 biliona euro. Dodatkowy element, wynoszący 750 mld euro, czyli instrument na rzecz odbudowy, głównie Włoch i Hiszpanii (razem mają dostać 313 mld euro), miałby być finansowany poprzez kredyty (obligacje), które KE będzie zaciągała na rynkach finansowych. Mają one być spłacane w latach 2028-2058 z "dodatkowych dochodów unijnych" - wynika z propozycji przedstawionych w środę przez Komisję Europejską.

Złoty przebił nawet w środę poziom 4,02 zł za dolara. W ubiegłym tygodniu Marek Rogalski wskazywał, że wsparcie dolara jest na poziomie 4,0425, tj. minimum kursu z 29 marca.

Euro po 4,40 zł

Poza działaniami KE, w tym tygodniu humory na rynkach finansowych świata poprawiła perspektywa wynalezienia szczepionki na koronawirusa. Nagle ryzyko kryzysu zrobiło się jakby nieco mniejsze. A co za tym idzie ryzyko trzymania w portfelu walut rynków wschodzących, a m.in. złotego.

- Już pod koniec ubiegłego tygodnia na walutach rynków wschodzących zaczęło się więcej dziać. Po kilku tygodniach dobrych nastrojów na rynkach inwestorzy stwierdzili, że ryzyko ze strony dolara już się nie zmaterializuje i przy obecnej polityce Fed, waluty rynków wschodzących są okazją, a to pomaga złotemu - powiedział PAP główny ekonomista XTB Przemysław Kwiecień.

- Po przełamaniu przez EUR/PLN poziomu 4,50 schodzimy wyraźnie niżej. W kolejnych dniach tempo umocnienia raczej się nie utrzyma i spodziewam się, że kurs zatrzyma się na poziomie 4,40 lub kilka groszy powyżej niego. Ruchy te są jednak uzależnione od tego, czy dobry globalny sentyment się utrzyma - dodał.

Ocenił, że w przypadku złotego czynniki wewnętrzne, takie jak np. stopy procentowe są kwestią drugorzędną. Zwrócił uwagę, że tym, co mogłoby wpłynąć na notowania złotego i krajowego długu skarbowego, jest program luzowania ilościowego NBP.

- Elementem ryzyka jest to, jak długo program ilościowy NBP pozostanie w obecnej formie. Choć wszystko odbywa się tak jak trzeba, trudno nie dopatrzeć się w tych działaniach finansowania deficytu budżetowego w przypadku skupu przez NBP obligacji emitowanych przez PFR. W obecnej sytuacji nie jest to nic nadzwyczajnego, podobne operacje przeprowadza również Fed. Rynek toleruje ten stan rzeczy, ale do czasu. Jeżeli taka sytuacja miałaby się utrzymywać, to rynek może w końcu zareagować negatywnie - powiedział Kwiecień.

WARTO WIEDZIEĆ:

# data[].attributes.attachment_link.title
Złoty nadrobił dużą część strat. Frankowicze mogą spać spokojniej

# data[].attributes.attachment_link.description
Pandemia we frankowiczów uderzyła podwójnie. Nie dość, że na rynku pracy pojawiła się nerwowość, płace spadły i zaczęły się zwolnienia, to jeszcze złoty był panicznie wyprzedawany, więc rosła wartość ich frankowego długu do spłaty. Na szczęście czas wyprzedaży już za nami, a złoty w dwa tygodnia odrobił dużą część strat.

# data[].attributes.headline
Koronaobligacje na giełdzie od miliona złotych

# data[].attributes.subject
Koronaobligacje na giełdzie od miliona złotych

# data[].attributes.body
Obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju wyemitowane na finansowanie tarczy finansowej rządu zadebiutują na rynku Catalyst w czwartek 28 maja - podała giełda. W środę ich skup zaczął na aukcji NBP.
Każda z obligacji ma wartość nominalną milion złotych, choć sprzedawane były po cenie od 0,11 do 0,41 proc. niższej od nominału. By kupić choćby jedną na giełdzie, trzeba więc zgromadzić kapitał około miliona złotych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju wyemitowane na finansowanie tarczy finansowej rządu zadebiutują na rynku Catalyst w czwartek 28 maja - podała giełda. W środę ich skup zaczął na aukcji NBP.

"Polski Fundusz Rozwoju będzie 146. emitentem na rynku Catalyst oraz 8. debiutem na tym rynku w 2020 roku" - czytamy w komunikacie.

W ramach tarczy finansowej PFR wyemitował w kwietniu i maju 2020 roku trzy serie obligacji o łącznej wartości nominalnej 50 mld zł. Była to największa w historii Polski emisja papierów dłużnych - wskazywał prezes PFR Paweł Borys.

Każda z obligacji ma wartość nominalną milion złotych, choć sprzedawane były po cenie od 0,11 do 0,41 proc. niższej od nominału. By kupić choćby jedną na giełdzie, trzeba więc zgromadzić kapitał około miliona złotych - to nie będzie inwestycja dla drobnych inwestorów.

WARTO WIEDZIEĆ:

Wszystkie wyemitowane obligacje zabezpieczone są gwarancją Skarbu Państwa. Oprocentowane są od 1,375 (papiery czteroletnie) do 1,625 proc. rocznie (papiery pięcioletnie). PFR sprzedał je jednak poniżej wartości nominalnej, czyli ich rentowność dla pierwotnych nabywców jest realnie wyższa niż same odsetki.

Jak informuje na Twitterze PFR, 36 mld zł z pożyczonej na rynku kwoty trafiło już do firm.

50 mld zł to dopiero połowa planowanej docelowo wartości emisji. Cały program tarczy finansowej obsługiwanej przez PFR ma mieć wartość 100 mld zł. Narodowy Bank Polski będzie mógł skupować te papiery od banków komercyjnych. Tak zresztą zrobił już w środę.

Skup NBP

Narodowy Bank Polski odkupił na środowym przetargu cztery serie obligacji za 14,3 mld zł - podał PAP. Wśród nich były też papiery Polskiego Funduszu Rozwoju, które w czwartek wchodzą do notowań na Catalyst. Tych NBP skupił za 6,3 mld zł.

Był to siódmy przetarg skupu obligacji NBP. Do tej pory NBP zebrał z rynku papiery w sumie za 85,4 mld zł, z czego 50,3 mld zł obligacji rządowych i 35,1 mld zł gwarantowanych przez Skarb Państwa obligacji PFR i BGK.

# data[].attributes.attachment_link.title
Koronaobligacje wchodzą na giełdę. Na zakup jednej wystarczy milion złotych

# data[].attributes.attachment_link.description
Obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju wyemitowane na finansowanie tarczy finansowej rządu zadebiutują na rynku Catalyst w czwartek 28 maja - podała giełda. W środę ich skup zaczął na aukcji NBP. "Polski Fundusz Rozwoju będzie 146. emitentem na rynku Catalyst oraz 8. debiutem na tym rynku w 2020 roku" - czytamy w komunikacie.

# data[].attributes.headline
Podatek od rozrywki w czasie wolnym (USA, Ohio)

# data[].attributes.subject
Podatek od rozrywki w czasie wolnym (USA, Ohio)

# data[].attributes.body
Do ciekawych pomysłów na podatki, należą inicjatywy podatkowe gubernatora Ohio. Proponuje on opodatkowanie – dotychczas zwolnionych z podatku konsumpcyjnego – stawką 5% m.in. wizyt w cyrkach, muzeach, parkach rozrywki oraz gry w kręgle i biletów na koncerty i imprezy sportowe. Z podatku zwolnione nie będą nawet bilety na szkolne zawody sportowe.

# data[].attributes.body
Władze Wirginii przymierzają się do wprowadzenia dodatkowej opłaty dla najwięcej podróżujących kierowców. W fazie konsultacji znajdują się obecnie metody monitoringu i kontroli pojazdów. Podatek prawdopodobnie nie zostanie jednak wprowadzony, ponieważ już teraz wywołuje poważny sprzeciw opinii publicznej.

# data[].attributes.headline
Podatek od elektrycznych pojazdów (USA, Waszyngton)

# data[].attributes.subject
Podatek od elektrycznych pojazdów (USA, Waszyngton)

# data[].attributes.body
Posiadacze elektrycznych pojazdów w Waszyngtonie muszą uiszczać z tego tytułu 100 dolarów opłaty rocznie. Podobne rozwiązanie planowane jest w Wirginii. Mimo że politycy amerykańscy są z reguły nastawieni proekologicznie, to jak widać nie oszczędzają właścicieli eko-samochodów.

# data[].attributes.headline
Podatek od surowego drewna (USA, Kalifornia)

# data[].attributes.subject
Podatek od surowego drewna (USA, Kalifornia)

# data[].attributes.body
Od 1 stycznia 2013 r. mieszkańcy Kalifornii muszą liczyć się z wyższymi cenami surowego drewna. Władze stanu zadecydowały o wprowadzeniu dodatkowego 1% podatku konsumpcyjnego od sprzedaży nieobrobionego drewna, co dotyczy np. drewnianych sklejek.

# data[].attributes.body
Wg danych Global Competitiveness Report 2016-2017, biorąc pod uwagę wskaźnik Total Tax Rate najmniej konkurencyjną gospodarką jest  Argentyna.
Całkowita stawka podatkowa wynosi tu aż 137,4 proc. Sam podatek obrotowy zjada ponad 88 proc. zysków przedsiębiorstw zanim jeszcze zaczną być brane pod uwagę podatki od wynagrodzeń, które wynoszą prawie 26 proc., a także opłaty od innych transakcji finansowych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W dzisiejszym wykresie tygodnia przyjrzymy się budownictwu, które jak do tej pory wykazuje zdumiewającą odporność na koronawirusową zapaść w polskiej gospodarce - mówi Krzysztof Kolany, główny analityk Bankier.pl.

KK

# data[].attributes.attachment_link.description
W dzisiejszym wykresie tygodnia przyjrzymy się budownictwu, które jak do tej pory wykazuje zdumiewającą odporność na koronawirusową zapaść w polskiej gospodarce - mówi Krzysztof Kolany, główny analityk Bankier.pl. KK

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w tym samym okresie w kwietniu - poinformowała PAP minister rodziny Marlena Maląg. To oznacza, że udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia - oceniła.

Z szacunkowych danych MRPiPS wynika, że stopa bezrobocia rejestrowanego w końcu kwietnia wyniosła 5,7 proc. i w porównaniu z marcem wzrosła o 0,3 pkt. proc. Liczba bezrobotnych wyniosła 964,8 tys. osób i w porównaniu do poprzedniego miesiąca wzrosła o 55,4 tys. osób.

Eksperci przewidywali, że głównym skutkiem epidemii koronawirusa będzie kryzys na rynku pracy, a co za tym idzie - zwolnienia w firmach oraz trudności w znalezieniu nowej pracy.

"Z uwagą śledzimy to, co dzieje się na rynku pracy. Z naszych najnowszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego miesiąca" - przekazała PAP minister rodziny.

Jak wskazała, w kwietniu wzrost nowych rejestracji w urzędach pracy tylko nieznacznie był wyższy - o 1,1 tys. osób - niż w marcu. "To oznacza, że dzięki tarczy antykryzysowej udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia, a zdecydowana większość miejsc pracy jest chroniona" - oceniła.

Szefowa MRPiPS zwróciła uwagę, że co prawda, od kwietnia więcej osób rejestruje się w urzędach pracy, niż zostaje z nich wyrejestrowanych, ale w ostatnich tygodniach widać, że liczba wyrejestrowanych osób wzrasta.

"Przez pierwsze trzy tygodnie maja z rejestrów ubyło 38,1 tys. osób, dokładnie o 3 tys. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego miesiąca. To dobry znak. Mamy nadzieję, że ten trend będzie się utrzymywał" - podkreśliła Maląg.

"Warto zwrócić uwagę jeszcze na jeden aspekt. Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja w Centralnej Bazie Ofert Pracy zarejestrowano 26,7 tys. ofert pracy, dotyczących 69 tys. miejsc pracy. To więcej niż przez cały kwiecień, kiedy w bazie pojawiło się 22 tys. ofert dotyczących 68 tys. miejsc pracy" - zaznaczyła minister.

Zapewniła, że rząd będzie robił wszystko, by chronić miejsca pracy. "Zdajemy sobie sprawę z tego, w jak trudnej sytuacji znajdują się przedsiębiorcy, ale powyższe dane pokazują, że przedsiębiorcy są zdeterminowani do tego, by wrócić na ścieżkę wzrostu. To również nasz cel. Tarcza antykryzysowa dostarczyła firmom narzędzia do walki o przetrwanie, a wszystkie wysiłki - przedsiębiorców i rządu - skupione są na tym, by chronić miejsca pracy" - dodała szefowa MRPiPS.

autorka: Karolina Kropiwiec

kkr/ par/

# data[].attributes.attachment_link.title
Minister pracy: Udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia

# data[].attributes.attachment_link.description
Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w tym samym okresie w kwietniu - poinformowała PAP minister rodziny Marlena Maląg. To oznacza, że udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia - oceniła.

# data[].attributes.body
O tym, jak wzbogacić budżet państwa, dobrze wiedziały władze Egiptu. Urzędnicy opodatkowali tancerki. Muszą one płacić podatek za belly dance. Tym, którzy nie znają dobrze kultury tego kraju, nadmienię tylko, że taniec brzucha, bo to o nim mowa, jest elementem każdego show i każdej imprezy w tym kraju. Tancerki występują na przyjęciach zaręczynowych, weselach, a nawet w hotelach podczas wieczornych animacji, nie trudno więc sobie wyobrazić, że wpływy z tego tytułu są znaczne.

# data[].attributes.headline
Podatek od jedzenia drewnianymi pałeczkami (Chiny)

# data[].attributes.subject
Podatek od jedzenia drewnianymi pałeczkami (Chiny)

# data[].attributes.body
Chińczycy od ponad 3 tys. lat jedzą pałeczkami. Taki sposób jedzenia wychwalał nawet Konfucjusz. Niestety, tradycja ta ma także swoje ciemne strony. Co roku wycina się 25 mln drzew, by wyprodukować 45 mld par jednorazowych pałeczek (tyle zużywają ich rocznie Chińczycy). 5-proc. podatek nałożony w 2006 roku miał ograniczyć ich zużycie, przyczyniając się tym samym do ograniczenia wyrębu lasu.

# data[].attributes.headline
Podatek od rozwoju umiejętności (Republika Południowej Afryki)

# data[].attributes.subject
Podatek od rozwoju umiejętności (Republika Południowej Afryki)

# data[].attributes.body
Zarówno Deklaracja Wiedeńska, jak i Program Działań głoszą, że rozwój ułatwia korzystanie ze wszystkich praw człowieka. O to, by swoje kwalifikacje mogła podnosić czarnoskóra ludność, zadbały władze RPA. Jak? Wprowadzając podatek od rozwoju umiejętności. SDL, bo to o nim mowa, musi płacić każdy pracodawca Republiki. Danina stanowi 1 proc. wszystkich wynagrodzeń pracowniczych.

# data[].attributes.body
Angielscy urzędnicy to naprawdę pomysłowi ludzie. Jeżeli nie wprowadzali akurat podatku od naturalnego oświetlenia, to brali się za to sztuczne, ustanawiając przy tym zakaz wytwarzania własnego. Od 1789 do 1831 roku w Anglii trzeba było mieć specjalną licencję, jeżeli chciało się produkować świece. Licencja była oczywiście płatna. Po jej zniesieniu popularność świec znacznie wzrosła, co jak można się domyślić, wpłynęło dodatnio na gospodarkę i jakość życia obywateli. Wnioski są dość łatwe do wyciągnięcia, ale najwidoczniej niektórzy decydenci są nadal wyjątkowo odporni na wiedzę.

# data[].attributes.body
Wraz z nieuchronnym, jak się wydaje, zbliżaniem się podatku katastralnego ludzie zastanawiają się, na jakiej dokładnie zasadzie będzie określana wartość nieruchomości, od której trzeba odprowadzić podatek. Znając sposoby działania niektórych spośród naszych rodzimych urzędników, odnoszę wrażenie, że angielski i walijski sposób sprzed kilkuset lat wcale nie był taki najgorszy. Wysokość podatku była naliczana w zależności od liczby otworów okiennych w danym domostwie. Oczywiście idąc z duchem czasu, należałoby wziąć również pod uwagę powierzchnię okien oraz obliczyć ilość promieni słonecznych przypadających na każde z nich…

# data[].attributes.headline
Sprzedaż detaliczna spadła o ponad 20 proc.

# data[].attributes.subject
Sprzedaż detaliczna spadła o ponad 20 proc.

# data[].attributes.body
Kwietniowe dane statystyki dotyczące sprzedaży detalicznej pokazały spadek silniejszy od oczekiwań ekonomistów. To kolejne dane pokazujące gospodarcze załamanie w naszym kraju.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kwietniowe dane statystyki dotyczące sprzedaży detalicznej pokazały spadek silniejszy od oczekiwań ekonomistów. To kolejne dane pokazujące gospodarcze załamanie w naszym kraju.

Zamknięte galerie handlowe, limity klientów w dyskontach i wszelkie inne ograniczenia utrudniające handel sprawiły, że już dawno było wiadomo, iż kwietniowe dane o sprzedaży detalicznej wypadną fatalnie. Dziś Główny Urząd Statystyczny odsłonił karty.

W kwietniu 2020 r. sprzedaż detaliczna w cenach bieżących była o 22,6 proc. niższa niż w kwietniu 2019 r. oraz o 13,1 proc. niższa niż w marcu 2020 r. - poinformował GUS. Konsensus analityków zakładał spadek o 16,9 proc. rok do roku. Dla porównania miesiąc wcześniej roczna dynamika wyniosła -7,1 proc.

Silny spadek sprzedaży widać także w dynamice w cenach stałych, która w skali roku sięgnęła -22,9 proc. wobec spadku o 9 proc. w ubiegłym miesiącu. Ekonomiści spodziewali się spadku o 19 proc.

Jak zauważa GUS, „na spadek sprzedaży detalicznej w kwietniu br. znaczny wpływ miały ograniczenia wprowadzone w związku z COVID-19", w efekcie czego spadki odnotowano we wszystkich grupach.

- Wśród grup o znaczącym udziale w sprzedaży detalicznej „ogółem" znaczne zmniejszenie sprzedaży wykazały podmioty handlujące pojazdami samochodowymi, motocyklami, częściami (o 54,4%) oraz paliwami stałymi, ciekłymi i gazowymi (o 32,9%). Niższą sprzedaż zaobserwowano także w grupie „pozostałe" (o 25,2%), jak również w jednostkach sprzedających żywność, napoje i wyroby tytoniowe (o 14,9%) - czytamy w komentarzu GUS.

- Spośród grup o mniejszym udziale w sprzedaży detalicznej „ogółem" największy spadek sprzedaży odnotowano w grupie „tekstylia, odzież, obuwie" (o 63,4%) - dodano.

Podobnie jak przed miesiącem GUS nie podał danych z kategorii „pozostała sprzedaż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach", do której zaliczane są m.in. sprzedaż w sklepach wielkopowierzchniowych. Fakt ten został skomentowany opisem: „Brak informacji lub konieczność zachowania tajemnicy statystycznej".

Polscy statystycy zwrócili także uwagę na rosnącą popularność sprzedaży przez internet. Szczególnie widać to w odzieży i obuwiu czy meblach i agd/rtv.

- W związku z ograniczeniem handlu w stacjonarnych sklepach w kwietniu br. w porównaniu z poprzednim miesiącem odnotowano znaczny wzrost sprzedaży detalicznej przez Internet (o 27,7%). Udział tej sprzedaży (w cenach bieżących) wzrósł z 8,1% w marcu br. do 11,9% w kwietniu br. Wzrost udziału sprzedaży przez Internet wykazały m.in. przedsiębiorstwa zaklasyfikowane do grupy „tekstylia, odzież, obuwie" (z 35,6% przed miesiącem do 61,3%), a także podmioty z grup „prasa, książki, pozostała sprzedaż w wyspecjalizowanych sklepach" (odpowiednio z 26,2% do 39,9%) oraz „meble, rtv, agd" (z 24,5% do 28,6%) - napisano.

Po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym sprzedaż detaliczna w cenach
stałych w kwietniu 2020 r. była o 14,4% niższa w porównaniu z marcem 2020 r.

Kwietniowy przegląd trwa

Raport o sprzedaży detalicznej jest trzecim z rzędu spojrzeniem na kondycję polskiej gospodarki w naznaczonym pandemią kwietniu. W środę informowaliśmy o historycznie wielkim spadku zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw, w czwartek zaś o spadku produkcji przemysłowej o jedną czwartą.

Istotne dane z Polski przyniesie też przyszły tydzień - we wtorek poznamy finalną wartość kwietniowej stopy bezrobocia rejestrowanego, z kolei w piątek GUS przedstawi wstępny odczyt inflacji w maju oraz zrewidowane dane o dynamice PKB w pierwszym kwartale.

Michał Żuławiński

# data[].attributes.attachment_link.title
Sprzedaż detaliczna spadła o ponad 20 proc.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kwietniowe dane statystyki dotyczące sprzedaży detalicznej pokazały spadek silniejszy od oczekiwań ekonomistów. To kolejne dane pokazujące gospodarcze załamanie w naszym kraju. Zamknięte galerie handlowe, limity klientów w dyskontach i wszelkie inne ograniczenia utrudniające handel sprawiły, że już dawno było wiadomo, iż kwietniowe dane o sprzedaży detalicznej wypadną fatalnie.

# data[].attributes.body
Pomiędzy rokiem 1784, a 1811 w Wielkiej Brytanii obowiązywała opłata obejmująca właścicieli kapeluszy. Im więcej nakryć głowy posiadał dany obywatel, tym znaczniejsze było obciążenie jego kieszeni. Ustanawiając niecodzienny podatek, brytyjski rząd kierował się założeniem, że im majętniejszy jest obywatel, tym więcej ma kapeluszy.

# data[].attributes.body
Kurs euro trzyma się powyżej poziomu 4,5 zł. We wtorek 19 maja 2020 r. kurs EUR/PLN wynosi 4,5591 zł. To wzrost o 0,0393 proc.

Euro to jedna z głównych walut wymienialnych na świecie obok dolara, funta, jena i franka szwajcarskiego. To waluta w 19 państwach w Unii Europejskiej tworzących tzw. strefę euro.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kurs euro trzyma się powyżej poziomu 4,5 zł. We wtorek 19 maja 2020 r. kurs EUR/PLN wynosi 4,5591 zł. To wzrost o 0,0393 proc.

Euro to jedna z głównych walut wymienialnych na świecie obok dolara, funta, jena i franka szwajcarskiego. To waluta w 19 państwach w Unii Europejskiej tworzących tzw. strefę euro.

EUR/PLN. Kurs euro - 19 maja 2020 r.

WARTO WIEDZIEĆ:

# data[].attributes.attachment_link.description
Kurs euro trzyma się powyżej poziomu 4,5 zł. We wtorek 19 maja 2020 r. kurs EUR/PLN wynosi 4,5591 zł. To wzrost o 0,0393 proc. Euro to jedna z głównych walut wymienialnych na świecie obok dolara, funta, jena i franka szwajcarskiego. To waluta w 19 państwach w Unii Europejskiej tworzących tzw.

# data[].attributes.headline
Minister pracy: Udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia

# data[].attributes.subject
Minister pracy: Udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia

# data[].attributes.body
Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w tym samym okresie w kwietniu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w tym samym okresie w kwietniu - poinformowała PAP minister rodziny Marlena Maląg. To oznacza, że udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia - oceniła.

Z szacunkowych danych MRPiPS wynika, że stopa bezrobocia rejestrowanego w końcu kwietnia wyniosła 5,7 proc. i w porównaniu z marcem wzrosła o 0,3 pkt. proc. Liczba bezrobotnych wyniosła 964,8 tys. osób i w porównaniu do poprzedniego miesiąca wzrosła o 55,4 tys. osób.

Eksperci przewidywali, że głównym skutkiem epidemii koronawirusa będzie kryzys na rynku pracy, a co za tym idzie - zwolnienia w firmach oraz trudności w znalezieniu nowej pracy.

"Z uwagą śledzimy to, co dzieje się na rynku pracy. Z naszych najnowszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego miesiąca" - przekazała PAP minister rodziny.

Jak wskazała, w kwietniu wzrost nowych rejestracji w urzędach pracy tylko nieznacznie był wyższy - o 1,1 tys. osób - niż w marcu. "To oznacza, że dzięki tarczy antykryzysowej udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia, a zdecydowana większość miejsc pracy jest chroniona" - oceniła.

Szefowa MRPiPS zwróciła uwagę, że co prawda, od kwietnia więcej osób rejestruje się w urzędach pracy, niż zostaje z nich wyrejestrowanych, ale w ostatnich tygodniach widać, że liczba wyrejestrowanych osób wzrasta.

"Przez pierwsze trzy tygodnie maja z rejestrów ubyło 38,1 tys. osób, dokładnie o 3 tys. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego miesiąca. To dobry znak. Mamy nadzieję, że ten trend będzie się utrzymywał" - podkreśliła Maląg.

"Warto zwrócić uwagę jeszcze na jeden aspekt. Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja w Centralnej Bazie Ofert Pracy zarejestrowano 26,7 tys. ofert pracy, dotyczących 69 tys. miejsc pracy. To więcej niż przez cały kwiecień, kiedy w bazie pojawiło się 22 tys. ofert dotyczących 68 tys. miejsc pracy" - zaznaczyła minister.

Zapewniła, że rząd będzie robił wszystko, by chronić miejsca pracy. "Zdajemy sobie sprawę z tego, w jak trudnej sytuacji znajdują się przedsiębiorcy, ale powyższe dane pokazują, że przedsiębiorcy są zdeterminowani do tego, by wrócić na ścieżkę wzrostu. To również nasz cel. Tarcza antykryzysowa dostarczyła firmom narzędzia do walki o przetrwanie, a wszystkie wysiłki - przedsiębiorców i rządu - skupione są na tym, by chronić miejsca pracy" - dodała szefowa MRPiPS.

autorka: Karolina Kropiwiec

kkr/ par/

# data[].attributes.attachment_link.title
Minister pracy: Udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia

# data[].attributes.attachment_link.description
Z naszych danych wynika, że przez pierwsze trzy tygodnie maja zarejestrowało się 73,3 tys. nowych bezrobotnych, o ponad 1 tys. mniej niż w tym samym okresie w kwietniu - poinformowała PAP minister rodziny Marlena Maląg. To oznacza, że udało się powstrzymać falę masowego bezrobocia - oceniła.

# data[].attributes.headline
Premier: Mamy szansę na podbicie nowych rynków

# data[].attributes.subject
Premier: Mamy szansę na podbicie nowych rynków

# data[].attributes.body
Szybkość reakcji, zdolność do adaptacji do nowych warunków, stwarzają szansę na podbój nowych rynków przez polskie firmy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szybkość reakcji, zdolność do adaptacji do nowych warunków, stwarzają szansę na podbój nowych rynków przez polskie firmy - ocenił w piątek w Gliwicach premier Mateusz Morawiecki. Uznał, że polska gospodarka zaczyna powoli wychodzić na prostą.

Szef rządu odwiedził działające od 1992 r. przedsiębiorstwo Elsit - producenta podzespołów indukcyjnych i elementów elektronicznych m.in. do liczników elektrycznych i dla sektora automotive. Spółka w trakcie epidemii nie zlikwidowała żadnego miejsca pracy; obecnie zatrudnia ok. 40 osób i ma nadzieję na rozwój.

„O to właśnie nam chodzi, aby zmieniać cały ten krajobraz gospodarczy na korzyść Polski" - wskazał Morawiecki.

Jak zaznaczył, dowiedział się od kierownictwa firmy, że do tej pory przegrywała ona często konkurencję z Chinami. Zwrócił jednak uwagę, że mimo obecnego trudnego okresu, dla wielu odbiorców krajowych i z Europy Zachodniej bardziej niż wcześniej zaczęły liczyć się "czas reakcji, szybkość kontaktu, szybkość reakcji na jakikolwiek problem w dostawach".

"To dla nas jest pewnego rodzaju szansa, szansa na przejęcie niektórych ogniw łańcucha produkcji" - zaznaczył premier. Dodał, że takie nowe rynki polskim firmom udaje się zdobywać dzięki coraz bardziej cenionej na świecie polskiej jakości.

"Szybkość reakcji, zdolność do adaptacji do nowych warunków, stwarzają szansę na podbicie nowych rynków - i to jest coś, co tutaj bardzo wyraźnie dostrzegam" - mówił Morawiecki.

Jak wskazał, polski rząd na początku kryzysu stanął przed dylematem, mając po jednej stronie kwestie społeczne i zdrowotne, a po drugiej - gospodarcze. „Niektóre państwa, jak wiemy, na południu, ale też północy Europy wybrały albo jedno, albo drugie. My zdecydowaliśmy się chronić zarówno ludzkie zdrowie, ludzkie życie, ale także gospodarkę" - przekonywał.

„Dzisiaj widzę, że powoli wychodzimy na prostą, że będziemy mogli wrócić na ścieżkę rozwoju, na ścieżkę wzrostu. Przedsiębiorcy znakomicie wiedzą, że wartość firmy tworzy się latami - to kapitał wiedzy w umysłach naszych pracowników, inżynierów, naukowców. Stracić to można bardzo szybko" - przestrzegł premier.

„To przyświecało nam przede wszystkim w kontekście Tarczy finansowej, żeby nie dać zniszczyć tego kapitału ludzkich rąk, ludzkich umysłów, kapitału wiedzy, która rosła w Polsce w ostatnim 30-leciu, ale też wcześniej, bo przecież wiedza inżynierska rosła w tych trudnych czasach socjalizmu realnego" - mówił Morawiecki.

„Dzisiaj jesteśmy na zakręcie, w momencie przełomu. Maj, czerwiec, lipiec pokażą nam, że firmy potrafiły ten kapitał wiedzy przechować, że rynki udało się utrzymać - przed ekspansją firm z Chin, Indii, całego świata. My chcemy chronić polski rynek, dlatego będziemy chronić polskich przedsiębiorców przed wrogimi przejęciami" - zaznaczył.

„Ale najważniejsze jest to, że przez działania takie jak dotacje z Tarczy finansowej do firm takich jak Elsit, uratowaliśmy wiele milionów miejsc pracy. Te miejsca pracy razem z tym kapitałem wiedzy, który jest w polskich firmach, stworzą dobry punkt startu po kryzysie, żeby nie tylko rozwijać się, ale żeby Polska wyszła z tego kryzysu wzmocniona" - dodał.

Odnosząc się do pytania o tych przedsiębiorców, którzy w kryzysie nie są w stanie utrzymać działalności, premier zadeklarował, że jeżeli jest tylko możliwość pomocy, rząd stara się pomagać. Wyraził przy tym satysfakcję, że ok. 90 proc. wnioskujących o pomoc przedsiębiorstw spełnia warunki jej otrzymania.

„Dzisiaj bardzo silne państwa starają się podbić rynki takie jak polski. Mamy do czynienia z ekspansją firm m.in. z Chin. Będziemy starali się przyglądać każdej z branż, która jest poddana dziś ogromnej presji, i będziemy starali się pomagać jej w walce na trudnym rynku - bo rynek po koronawirusie to zupełnie inny rynek niż wcześniej".

„Współpraca państwa, samorządów, poszczególnych przedsiębiorstw, będzie tu bardzo ważna - w każdym z konkretnych przypadków, gdzie będziemy mogli, postaramy się pomóc" - dodał szef rządu.

Prezes spółki Elsit Władysław Wawrzykowski deklarował w piątek, że firma utrzymuje działalność, zatrudnienie i płace. Ocenił, że Tarcza finansowa dość mocno pomogła firmie - przede wszystkim zachować płynność. „Nic nie zapowiada, że te czasy będą gorsze, wręcz nawet przeciwnie" - uznał dodając, że spółce starającej się o kolejne kontrakty przydałoby się więcej produkcji.

Dyrektor spółki ds. handlowych Marcin Wawrzykowski uściślił, że przejęła ona w 1993 r. tradycję jednej ze spółdzielni inwalidów, dziś zatrudniając 35 proc. osób niepełnosprawnych. Wytwarza drobne elementy indukcyjne, głównie cewki, transformatory o małej mocy, dławiki - np. do liczników energii elektrycznej i do sektora automotive. Sprzedaje 90 proc. produkcji w kraju.(PAP)

autorzy: Mateusz Babak, Michał Boroń

mtb/ mick/ pad/

# data[].attributes.attachment_link.title
Premier: Mamy szansę na podbicie nowych rynków

# data[].attributes.attachment_link.description
Szybkość reakcji, zdolność do adaptacji do nowych warunków, stwarzają szansę na podbój nowych rynków przez polskie firmy - ocenił w piątek w Gliwicach premier Mateusz Morawiecki. Uznał, że polska gospodarka zaczyna powoli wychodzić na prostą. Szef rządu odwiedził działające od 1992 r. przedsiębiorstwo Elsit - producenta podzespołów indukcyjnych i elementów elektronicznych m.in.

# data[].attributes.headline
Kalendarium wydarzeń makroekonomicznych - maj 2020

# data[].attributes.subject
Kalendarium wydarzeń makroekonomicznych - maj 2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Kalendarium wydarzeń makroekonomicznych - maj 2020 - Walutomat.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Interesują Cię aktualności o najlepszym serwisie wymiany walut online? Sprawdź i dowiedź się więcej na ten temat!

# data[].attributes.headline
Bezrobocie na poziomie 10 proc., a ubóstwo nawet 20 proc.

# data[].attributes.subject
Bezrobocie na poziomie 10 proc., a ubóstwo nawet 20 proc.

# data[].attributes.body
Takie są prognozy dla Polski wg najnowszych analiz.
Kryzys potrwa krótko, ale jego skutki będą odczuwalne długo - prognozuje dr hab. Ryszard Szarfenber.
Ubóstwo w Polsce może wystrzelić nawet o 20 proc. Zatrudnienie już dziś jest niższe o około 150 tys. osób.
Rząd pod naciskiem organizacji pracodawców może doprowadzić do czwartego etapu prekaryzacji rynku pracy.

# data[].attributes.body
Miasteczko Essen pobiera opłaty za dekoracje nagrobków (niecałe 4 euro za metr kwadratowy gdzie sprzedaje się takie ozdoby)  od sprzedawców wieńców. Ten szczególny rodzaj opłat nazywany jest ,,Grabschmucksteuer’’.

# data[].attributes.body
Polski podatek z ok 1600 roku. Podatek za zimowe wyżywienia wojska. Ponosili go duchowieństwo i chłopstwo. Szlachta tego obowiązku nie miała. Początkowo przekazywano ją w naturze, w późniejszym okresie później ściągali ją specjalni poborcy nazywani „hibernowymi”.

# data[].attributes.headline
Podatek od podatku, czyli akcyza w Polsce

# data[].attributes.subject
Podatek od podatku, czyli akcyza w Polsce

# data[].attributes.body
Czy można nazwać inaczej obciążenie podatkiem VAT, produktów akcyzowych? Przykładem jest alkohol, papierosy, prąd czy paliwo.

# data[].attributes.body
Podatek naliczano od każdej sztuki cegły, a producenci obchodzili go w prosty sposób - wytwarzając większe cegły. Jednakże w odpowiedzi państwo wprowadziło maksymalny rozmiar cegły. Ostatecznie podatek zlikwidowano w połowie XIX wieku, co doprowadziło do boomu budowlanego, podczas którego jak grzyby po deszczu wyrastały charakterystyczne, ceglane, wiktoriańskie domy.

# data[].attributes.headline
Cykl Kondratiewa, kryzysy finansowe i długi

# data[].attributes.subject
Cykl Kondratiewa, kryzysy finansowe i długi

# data[].attributes.body
"Nikołaj Kondratiew - rosyjski ekonomista. Na podstawie danych dotyczących gospodarek Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii oraz USA postawił tezę, że istnieją długoterminowe i co ważne, regularne cykle dotyczące rozwoju gospodarczego tych państw."
W linku artykuł o tym, jak to możliwe, że Konratiew przewidział wielki krach, dlaczego jego cykl trwa 50 lat i wiele innych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzisiaj podzielę się z Wami moimi spostrzeżeniami na temat kryzysu finansowego i "credit crunch", którego byliśmy świadkami na przełomie 2008/2009 roku. Bardzo ciekawą koncepcją tłumaczącą źródła kryzysu jest, trwający około 50-60 lat, Cykl Kondratiewa.
Jest to pierwsza analiza z serii 8 artykułów edukacyjnych, pozostałe znajdziecie poniżej:

1. Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów

2. Analiza krachu 1929 i wielkiej depresji po 1929 roku

3. Demografia Japonii a demografia Polski: wpływ na giełdę, gospodarkę i inflację

4. Co wpływa na kursy walut? Jakie są teorie dotyczące kształtowania się kursów walut w krótkim i długim okresie czasu?

5. Fundamentalna analiza rynku złota

6. Fundamentalna analiza rynku ropy naftowej

7. Fundamentalna analiza rynku gazu

8. Fundamentalna analiza rynku miedzi w kontekście KGHM

Cykl Kondratiewa: twórca

Cykl Kondratiewa: tło historyczne

Cykl Kondratiewa teoria: cykl kreacji długu oraz nowe technologie

Cykl Kondratiewa teoria a praktyka

Cykl Kondratiewa: moje spostrzeżenia

Cykl Kondratiewa a zadłużenie Polski za czasów PRL

Cykl Kondratiewa: dlaczego obecny cykl trwa dłużej a credit crunch pojawił się dopiero w 2008 roku po upadku Lehman Brothers

Cykl Kondratiewa: dług do PKB wyznacznikiem pory roku w której jesteśmy

Cykl Kondratiewa a polityka Banków Centralnych: dlaczego QE nie powoduje inflacji

Cykl Kondratiewa: krach i wojna

Cykl Kondratiewa: czy w takim razie czeka nas wojna?

Cykl Kondratiewa a ceny złota

Co dalej ze złotem? Co podpowiada Cykl Kondratiewa?

Cykl Kondratiewa: jesteśmy już w wiośnie

Cykl Kondratiewa: podsumowanie

Twórcą koncepcji tak długiego cyklu jest Nikołaj Kondratiew. Rosyjski ekonomista, który w 1925 roku opublikował wyniki swojej pracy. Na podstawie długoterminowych danych statystycznych dotyczących gospodarek Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii oraz USA postawił tezę, że istnieją długoterminowe i co ważne, regularne cykle dotyczące rozwoju gospodarczego tych państw.

Jest to o tyle ciekawe, że Kondratiew w swojej pracy celnie przewidział, że właśnie zbliża się wielki krach i depresja. Taki rozwój sytuacji rzeczywiście miał miejsce. Zaledwie kilka lat później, w 1929 roku, nastąpił krach światowy, który doprowadził do depresji i II wojny światowej.

Kondratiew w swojej pracy słusznie przewidział też, że skończyła się era rolnictwa a Rosja powinna skoncentrować się na przemyśle. Niestety było to w sprzeczności z koncepcją Stalina, który postawił właśnie na rolnictwo (kolektywizacja). Doprowadziło to do aresztowania Kondratiewa i ostatecznie rozstrzelania w 1938 roku.

Zanim szczegółowo opiszę teorię Kondratiewa warto zwrócić uwagę na kilka ważnych czynników.

Ostatnie kilkaset lat w światowej gospodarce to silny rozwój kapitalizmu. W kapitalizmie dochody dzielone są pomiędzy właścicieli kapitału (zyski) oraz właścicieli pracy (wynagrodzenia).

I tutaj pojawia się problem. W momencie pogorszenia sytuacji gospodarczej przedsiębiorcy mają automatycznie mniejsze zyski. Jednak pracownicy nie akceptują obniżek swoich zysków (pensji). Dlatego w momentach kryzysowych jedynym sposobem zmniejszenia zysków pracowników (puli środków na wynagrodzenia) jest wzrost bezrobocia.

Kapitalizm to też świat, gdzie istnieje możliwość zadłużania się. To jest bardzo ważna rzecz w kapitalizmie. Trzy obszary, gdzie istnieje możliwość zaciągana długu to dług dla firm, dług dla konsumentów oraz dług państwa.

Duże zmiany w rozwoju ludzkości a przez to i gospodarki następują ze względu na postęp technologiczny.

Na to wszystko nakładają się okresy inflacji i deflacji. Ich źródłem może być zwykłe działanie popytu/podaży, ale i mogą być one powodowane polityką fiskalną oraz monetarną.

Od strony społecznej procesy gospodarcze wymuszają zmiany. Zmiany te często są rewolucyjne ponieważ pojawiają się nowe grupy społeczne, które zyskują na znaczeniu. A stare grupy społeczne, które do tej pory dominowały, tracą, ale nie chcą oddać władzy.

Dodatkowo, patrząc na historię, przy okazji dużych zmian gospodarczych oraz społecznych często dochodziło do wojen.

Bardzo ważną częścią świata w którym żyjemy jest też świat polityki. Społeczeństwo chce "chleba i igrzysk" więc politycy dają to czego chce społeczeństwo. Oczywiście aby spełnić polityczne obietnice, dzieje się to za sprawą wzrostu zadłużenia.

Jest jeszcze jeden bardzo ważny czynnik, na który warto zwrócić uwagę: ja nazywam go "pamięć pokolenia". Każde pokolenie jest silnie związane z jakimś okresem jak boom, depresja czy wojna. Na przykład Nasze babcie i dziadkowie pamiętają okres wojny. Ale Nasi rodzice już nie bo wychowali się w poprzednim systemie. A młodsze pokolenie nie pamięta już nawet czasów przed upadkiem poprzedniego systemu.

To ma bardzo poważne konsekwencje ponieważ każde pokolenie, ze względu na swoje doświadczenia, inaczej postrzega otaczający świat. Na przykład inaczej podchodzi do kwestii zadłużania się. Ponadto jest optymistycznie lub pesymistycznie nastawione do otaczającego świata. A to ma ogromny wpływ na gospodarkę.

Ponadto każde kolejne pokolenie ponosi konsekwencje i skutki działań poprzednich pokoleń. I nic nie mogą z tym zrobić bo na przykład nie dane pokolenie podejmowało decyzje, zaciągało zobowiązania itd.

Cykl Kondratiewa teoria: cykl kreacji długu oraz nowe technologie

Według koncepcji Kondratiewa postęp technologiczny nie następuje równomiernie. Ważne wynalazki pojawiają się co jakiś czas. Potrzeba sporo czasu aby nowe technologie rozprzestrzeniły się na wszystkie dziedziny życia człowieka.

Wraz ze zmianami technologicznymi następuje cykliczny wzrost zadłużenia społeczeństwa. Innymi słowy gospodarka lewarowana jest cyklicznie. Po krachu, depresji i wojnie poziom długu jest bardzo niski. W miarę upływu czasu następuje lewarowanie długiem państwa, konsumentów i firm. Dzieje się to do momentu gdy dług jest tak gigantyczny, że następuje krach, depresja i wojna. W ten sposób następuje redukcja długów, pojawiają się nowe wynalazki i rozpoczyna się nowy cykl.

Według Kondratiewa proces dużych zmian technologicznych i kreacji długu ma cykliczny charakter. Trwa około 50-60 lat (średnio 54 lata). Cały cykl składa się z czterech etapów, inaczej nazywanych falami lub porami roku:
Każda fala trwa 10-20 lat (średnio około 14 lat)
Poniżej grafika przedstawiająca interpretację jak wyglądają Cykle Kondratiewa:

Źródło: kondratieffwinter.com

Cykl Kondratiewa: przebieg poszczególnych faz cyklu

1. Wiosna

Wzrost gospodarczy

Niska inflacja

Hossa na rynku akcji

Bessa na rynku złota

Niski poziom zadłużenia, który stopniowo będzie rósł

Niski poziom zaufania (wiosna następuje po okresie zimy, czyli depresji, kryzysu finansowego i wojnie)

2. Lato

Wolniejszy wzrost gospodarczy

Mocny wzrost inflacji

Bessa na giełdzie

Hossa na rynku złota (w konsekwencji wysokiej inflacji)

Mocna stymulacja fiskalna i monetarna (ale ograniczana wysokimi stopami procentowymi ze względu na wysoką inflację)

Na początku lata pojawia się wojna letnia

Napoleon (pierwszy cykl)

Wojna secesyjna (drugi cykl)

Pierwsza wojna światowa (trzeci cykl)

Wojna w Wietnamie (czwarty cykl)

3. Jesień

Wzrost gospodarczy napędzany znacznym wzrostem długu

Dynamiczny spadek inflacji

Silna hossa na giełdzie oraz na rynku obligacji

Ceny nieruchomości osiągają bardzo wysokie ceny

Bessa na złocie

Bardzo wysoki poziom zaufania (konsumenci, firmy, politycy)

Gigantyczny wzrost długu publicznego i prywatnego

4. Zima

Credit crunch
Bankructwa firm, banków, państw

Depresja

Bardzo wysokie bezrobocie

Delewarowanie gospodarki

Deflacja (niskie stopy procentowe nie powodują wzrostu akcji kredytowej)

Na giełdzie bessa

Załamanie cen nieruchomości, obligacji, surowców

Hossa na złocie (ze względu na brak zaufania i obawy o bankructwa)

Spadek zaufania, niepokoje społeczne, rewolucje

Wojna w konsekwencji krachu, depresji i szukania winnych kryzysowi

Poniżej grafika przedstawiająca powiązanie pomiędzy poszczególnymi falami cyklu Kondratiewa a giełdą i inflacją:

Źródło: kondratieffwinter.com

Cykl Kondratiewa teoria a praktyka

Tyle na temat teorii. Jak jednak obecnie wygląda praktyka? Jeżeli wierzyć w Cykl Kondratiewa, podstawowa zasada jest taka, że trwa on około 50-60 lat. W przeciwnym wypadku trudno mówić o cyklu czy użyteczności takiego modelu.

Patrząc na powyższą grafikę, pierwsze cykle rzeczywiście były dosyć regularne. Natomiast od 1940/1950 roku minęło już ponad 70 lat. Czyli znacznie więcej niż szacowane średnio 54 lata. Powstaje więc pytanie czy cykl Kondratiewa rzeczywiście nadal istnieje?

Cykl Kondratiewa: moje spostrzeżenia

Analizując koncepcję Kondratiewia natknąłem się na poniższą grafikę. Została zrobiona dziesięć lat wcześniej niż grafika powyżej. Dodatkowo pod grafiką umieściłem teoretyczny przebieg poszczególnych fal cyklu pod względem historycznych wydarzeń:

Źródło: kondratieffwinter.com/blog/?page_id=71

Zauważmy, że kilkanaście lat temu szacunki trwania obecnego Cyklu Kondratiewa to było już około 60-70 lat (czyli 10 lat krócej niż pierwszy wykres). A zima miała zakończyć się około 2010 roku.

Cykl Kondratiewa: czego nie mógł wiedzieć Kondratiew
Najciekawsza jest jednak poniższa grafika, która pochodzi z czasów, kiedy nie było jeszcze internetu (książka lata sześćdziesiąte):
Źródło: www.angelfire.com/or/truthfinder/index22.html
Na powyższej grafice widzimy, że:

1. Dołek obecnego cyklu (koniec zimy) powinien mieć miejsce około 2000 roku

2. Dzięki temu cykl Kondratiewa trwałby idealnie według średniej: około 55 lat

3. A sama zima powinna rozpocząć się pomiędzy rokiem 1980 a 1990 (wtedy też powinna być wojna)

I tak też dokładnie by było (!). Tylko Kondratiew w 1925 roku nie mógł przewidzieć bardzo ważnej rzeczy. Że dwudziesty wiek to będzie jednoczesne funkcjonowanie dwóch systemów gospodarczych: kapitalizmu i komunizmu.

Zauważmy, że w regionach świata, gdzie był komunizm, wszystko ponownie idealnie potoczyło się według teorii Kondratiewa. Dlaczego?

Cykl Kondratiewa a zadłużenie Polski za czasów PRL

Na przykład, pomimo komunizmu, od 1945 roku Polska przeszła pełen cykl Kondratiewa pod względem zadłużenia (wiosna, lato oraz jesień). Ostatecznie zakończył się on niemożnością spłaty długu i bankructwem gospodarki i państwa polskiego.

Czyli rozpoczęła się... zima (podobnie jak w pozostałych krajach komunistycznych). Więcej na temat historii wzrostu polskiego długu z tamtych lat przeczytacie tutaj: zadłużenie zagraniczne PRL oraz tutaj zadłużenie krajowe PRL
Z pierwszego linku powyżej pochodzi poniższa tabela pokazująca stopniowy wzrost długu zagranicznego Polski (mld dolarów amerykańskich): Dług zagraniczny (i krajowy) ostatecznie wzrósł do takich rozmiarów, że Polska nie była w stanie nie tylko go spłacić ale również obsługiwać jego kosztów.
Jedyna różnica w stosunku do poprzednich cykli Kondratiewa jest taka, że po raz pierwszy w historii upadek poprzedniego systemu odbył się bezkrwawo i bez wojny. Innymi słowy w 1989 roku po raz pierwszy nie było wojny. Wojny, która zawsze wcześniej była w momencie krachu i depresji (okolice stanu wojennego to bardzo mocne załamanie gospodarcze w Polsce, lata osiemdziesiąte gospodarka polski też słabo sobie radziła).

Zauważmy, że po załamaniu komunizmu ceny surowców były w bessie przez cały okres lat dziewięćdziesiątych. Upadł przemysł ciężki w krajach bloku komunistycznego. A był on głównym konsumentem surowców. Dołek został ustanowiony dopiero w roku 2003: można połączyć to właśnie z końcem zimy według Cyklu Kondratiewa.

Bardzo dobrze widać to na przykład na wykresie miedzi:

Tak więc zachowanie cen surowców od początku tego wieku to nie tylko kwestia np. rozwoju Chin ale również wynik zakończenia "zimy" Kondratiewa w krajach postkomunistycznych.

Cykl Kondratiewa: dlaczego obecny cykl trwa dłużej a credit crunch pojawił się dopiero w 2008 roku po upadku Lehman Brothers

W związku z istnieniem w dwudziestym wieku równolegle dwóch systemów: kapitalizmu i komunizmu, po upadku komunizmu kapitalizm został wyeksportowany do krajów postkomunistycznych. A to ma dwie bardzo ważne konsekwencje:

1. Dzięki temu cykl Kondratiewa w krajach kapitalistycznych został przedłużony. A credit crunch odłożony aż do 2008 roku (bo państwa zachodnie mogły dokonać dalszej ekspansji a przez to odsunąć w czasie realizację "zimy" Kondratiewa).

2. W krajach postkomunistycznych, również Polsce, jesteśmy w innej fazie Cyklu Kondratiewa. Odliczając pięćdziesiąt lat od roku 1989 otrzymujemy kolejny podobny moment około roku 2039.
Idąc tym tropem obecnie jesteśmy w Polsce w połowie Cyklu Kondratiewa. Gdzieś w okolicach lato/jesień. Od upadku poprzedniego systemu w 1989 roku minęło 27 lat. Czyli jest to dokładnie połowa Cyklu Kondratiewa trwającego średnio 54 lata.

Cykl Kondratiewa: dług do PKB wyznacznikiem pory roku w której jesteśmy

Do takiego samego wniosku dojdziemy jeżeli zobaczymy na przykład na poziom długu publicznego do PKB w różnych krajach.

Generalna zasada powinna być taka, że niskie poziomy długu do PKB charakteryzują państwa które są we wcześniejszej fazie Cyklu Kondratiewa. Niskie to znaczy relacja dług do PKB w wysokości niskie kilkadziesiąt procent.

Natomiast państwa gdzie dług do PKB jest znacznie wyższy: jest to okres zimy Kondratiewa.

Na poniższej grafice na zielono to niski wskaźnik dług do PKB. Natomiast odcienie czerwieni to kraje gdzie dług do PKB ma wysokie poziomy (można kliknąć aby powiększyć):

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82ug_publiczny

W przypadku Polski relacja długu publicznego do PKB za ostatnie kilkadziesiąt lat również potwierdza tezę dotyczącą obecnej fazy cyklu. Poprzedni system załamał się po osiągnięciu wysokich poziomów długu do PKB. System upadł, część długu została umorzona, i cykl zadłużania znowu trwa w najlepsze.

Uwaga: do roku 1989 jest tylko dług zagraniczny. Stopniowy wzrost wskaźnika dług do PKB w poprzednim systemie miał więc w rzeczywistości jeszcze wyższą relację bo dług krajowy był ukryty zgodnie z tym linkiem (można kliknąć aby powiększyć):

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%82ug_publiczny

Cykl Kondratiewa a polityka Banków Centralnych: dlaczego QE nie powoduje inflacji

Zgodnie z koncepcją rosyjskiego ekonomisty procesy inflacyjne mają odmienny przebieg w zależności od pory roku. Dla przypomnienia:

1. Wiosna: Niska inflacja

2. Lato: Mocny wzrost inflacji

3. Jesień: Dynamiczny spadek inflacji

4. Zima: Deflacja (niskie stopy procentowe nie powodują wzrostu akcji kredytowej)

Cykl Kondratiewa oparty jest na cyklu kreacji długu. Można to porównać do balonu. Początkowo zlewarowanie gospodarki jest niskie więc mamy niską inflację. W miarę jak przy użyciu polityki fiskalnej i monetarnej pompuje się coraz więcej pieniędzy w gospodarkę, coraz mocniej rośnie też inflacja. Balon staje się coraz większy.

Stopniowo dalsze zadłużanie przynosi jednak coraz mniejsze efekty. Balon jest już tak duży, że coraz trudniej go pompować. W pewnym momencie przychodzi credit crunch (krach) czyli balon pęka.

Zgodnie z powyższą koncepcją pompowanie pieniędzy w gospodarkę powoduje inflację tylko do pewnego czasu (wiosna, lato, jesień). W zimie pompowanie pieniędzy, czyli QE, spowoduje jedynie powstrzymanie krachu czyli pęknięcie balonu (zlewarowanej do granic możliwości gospodarki). Nie będzie deflacji ale i trudno o inflację skoro kreacja długu nie następuje (w latach trzydziestych była mocna deflacja: ceny spadły o kilkadziesiąt procent).

Tak więc QE nie powoduje inflacji bo tak naprawdę jedynie przeciwdziała gigantycznej deflacji. Deflacji, która miałaby miejsce gdyby QE nie było. QE nic nie zmienia bo i tak gospodarka musi się zdelewarować i zrestrukturyzować. QE kupuje czas i dzięki temu nie ma głębokiej depresji.

Cykl Kondratiewa: krach i wojna

Zgodnie z teorią Kondratiewa, w okresie zimy następowała zawsze depresja i wojna.

Nie ma co się dziwić. Gdy nadchodziła depresja bankrutowały firmy, banki i państwa. Doprowadzało to do gigantycznego bezrobocia i niezadowolenia społecznego. I trzeba było wskazać winnego. I tutaj z pomocą przychodzili politycy, którzy chcąc wygrać wybory wskazywali winnego. Wystarczy chociażby prześledzić jak do władzy doszedł Hitler po krachu w 1929 roku (poparli go przede wszystkim zdesperowani depresją przedsiębiorcy co dostarczyło finansowania).
Zresztą paradoks jest taki, że w okresie jesieni, czyli zaraz przed krachem i depresją, nastroje społeczne są najlepsze. To okres, który społeczeństwo wspomina najlepiej.
Na przykład w Polsce wiele osób bardzo dobrze wspomina lata Gierka czyli lata siedemdziesiąte (jesień w Cyklu Kondratiewa). Był to okres znacznego wzrostu zadłużenia niedługo przed upadkiem poprzedniego systemu (stan wojenny i potem upadek systemu w 1989 roku). Oczywiście wzrost długu za Gierka spowodował boom w gospodarce więc ludzie pamiętają ten okres jako czas prosperity.

Z kolei w okresie zimy nastroje są zgoła odmienne. Szuka się winnych kryzysowi. I łatwo o wojnę. A przecież zima to okres zaraz przed wiosną i kilkudziesięcioma latami kolejnego prosperity (początek nowego Cyklu Kondaratiewa).

Cykl Kondratiewa: czy w takim razie czeka nas wojna?

W 1989 roku schemat został jednak złamany. Po raz pierwszy zima nie skończyła się wojną a system upadł bez rozlewu krwi. Pewnie ważnym powodem było to, że w krajach bloku wschodniego nie było depresji. Przemiany nastąpiły szybko bo kraje te zaimportowały kapitalizm. I cykl kreacji długu rozpoczął się od nowa. Gdyby w tym samym czasie kraje kapitalistyczne miały depresję: nie wiadomo jak by to się wszystko potoczyło.

Z kolei po upadku Lehman Brothers w zimę weszły stare kraje kapitalistyczne. I znowu tutaj nie mamy dużej depresji. Po pierwsze dlatego, że stare kraje kapitalistyczne to tylko część gospodarki światowej. W pozostałych krajach jesteśmy w innej fazie Cyklu Kondratiewa.

A po drugie QE zapobiega głębokiej depresji i gigantycznemu wzrostowi bezrobocia. Obecnie w USA bezrobocie spadło do poziomów z poprzednich lat. Lepiej jest też w Europie:

Od strony gospodarczej nie ma więc podłoża do wojny bo rynek pracy dobrze sobie radzi. Oczywiście w umysłach ludzi żywy jest cały czas obraz kryzysu finansowego sprzed paru lat dlatego nastroje nie są specjalnie dobre. Dlatego myślę, że warto zadać sobie pytanie czy nie jesteśmy gdzieś przy fazie "wiosna". A przed nami nowy Cykl Kondratiewa.

Cykl Kondratiewa a ceny złota

Ceny złota w ostatnich kilkudziesięciu latach wyglądają tak:
Patrząc na powyższy wykres, ceny złota zachowały się dokładnie według teorii Kondratiewa:

Lata siedemdziesiąte to okres wzrostu cen złota spowodowany inflacją (lato)

Lata osiemdziesiąte oraz dziewięćdziesiąte to okres bessy na rynku złota (jesień i spadająca inflacja)

Natomiast początek dwudziestego pierwszego wieku to okres zimy Kondratiewa: złoto rośnie nie ze względu na wysoką inflację ale obawy związane z kryzysem finansowym

Co dalej ze złotem? Co podpowiada Cykl Kondratiewa?
Jeżeli przyjąć za początek hossy rok 1999, hossa na złocie rozpoczęła się kilkanaście lat temu. Czyli tyle, co trwać powinna średnio jedna pora roku według Kondratiewa. W tym wypadku zima.
Jednak od 2011 roku, czyli apogeum kryzysu finansowego w postaci bankructwa Grecji, złoto jest w bessie. Nie jest to nic dziwnego patrząc jak dobrze od tego czasu wygląda rynek pracy w USA oraz Europie. Przybyło sporo nowych miejsc pracy, a ich liczba jest na historycznych maksimach:

Patrząc na sytuację na rynku pracy, znowu warto postawić pytanie czy przypadkiem zima nie jest już za nami? A może już mamy początek wiosny? Warto zwrócić uwagę na obecne nastroje: brak zaufania to oznaka zimy ale i wiosny Kondartiewa.

W taki schemat wpisywałyby się też nastroje na rynku złota. Kilkanaście lat temu w mediach nikt nie mówił o kryzysie. A złoto było w niełasce. I żółty metal trzeba było kupować kilkanaście lat temu a nie po tym jak poszybował w górę o prawie tysiąc procent.

To dopiero po Lehmanie w mediach i internecie zrobiło się głośno o kryzysie. Pojawiło się też masa naganiaczy na złoto. Zresztą wisienką na torcie jest fakt, że w samym szczycie hossy na złocie pojawiło się Amber Gold. Firmę założono dopiero w 2009 roku. A zamknięto w 2012.

Cykl Kondratiewa: jesteśmy już w wiośnie

Teza o wiośnie dla wielu osób wydaje się być niedorzecznością. Przecież wszyscy krzyczą o kryzysie. Czy jednak rzeczywiście to jest taka niedorzeczność? Przecież mamy powszechny brak zaufania. Zima trwa już ładnych kilka lat więc wiosna nie powinna być daleko. A może już jest wiosna? Zobaczcie na poniższą grafikę sprzed paru lat, gdzie zaznaczono też dziesięcioletnie stopy zwrotu dla giełdy w USA (można kliknąć aby powiększyć):

Źródło: www.tiradia.tumblr.com/post/57159591145/kondratiev-waves-are-cycles-of-human-productivity

Na powyższym wykresie dwa ostatnie Cykle Kondratiewa były krótsze niż książkowe 50 lat i wyniosły 40 lat.

Do mnie osobiście bardziej przemawia jednak podział na stare kraje kapitalistyczne oraz dołączenie do analizy upadku komunizmu. I wpływ tego wydarzenia na kraje zachodnie.

Każdy Cykl Kondartiewa powinien kończyć się credit crunchem, kryzysem finansowym oraz deflacją. I to właśnie mieliśmy w krajach kapitalistycznych dopiero w ostatnich latach (w latach siedemdziesiątych była inflacja nie deflacja).

Podsumowując, jakby nie patrzeć, zima trwa już długo i, albo jesteśmy na jej końcu, albo już w wiośnie bo cykl technologiczny uległ skróceniu. Podstawą całego cyklu jest, oprócz kreacji długu, cykl nowych odkryć i technologii. I dlatego upływ czasu działa na korzyść wiosny.

Cykl Kondratiewa: podsumowanie

Cykl Kondratiewa to bardzo ciekawa koncepcja. Uwzględniając moje spostrzeżenie o podziale na kraje postkomunistyczne (czy szerzej Emerging Markets) oraz kraje dojrzałego kapitalizmu, jesteśmy w stanie lepiej zrozumieć gdzie obecnie jesteśmy.
Teoria ta umożliwia lepsze zrozumienie jakie były przyczyny kryzysu finansowego oraz dlaczego QE nie wywołało do tej pory znacznej inflacji. Wygląda na to, że w krajach zachodnich jesteśmy w trakcie zimy Kondratiewa (a może nawet wiosny). Natomiast w krajach postkomunistycznych oraz Emerging Markets jesteśmy w trakcie lata/jesieni Kondratiewa.
To też tłumaczy dlaczego nie nastąpiło totalne załamanie w krajach mocno zadłużonych. Depresja w starych krajach kapitalistycznych jest amortyzowana przez rozwój krajów postkomunistycznych oraz Emerging Markets. A do tego QE ratuje gospodarkę przed depresją.

Oczywiście koncepcja Cyklu Kondratiewa nie jest jedynym czynnikiem, który warto wziąć pod uwagę. Dlatego w kolejnych tygodniach będę pisał jeszcze na temat moich spostrzeżeń dotyczących przyczyn i konsekwencji kryzysu finansowego.

Uwaga: Powyższy artykuł umieściłem w ramach punktu numer osiem w sekcji: >>> Strona główna>>> Jak inwestować >>> Punkt 8. Inwestowanie bezpośrednio w akcje: analiza fundamentalna.
Powyższy artykuł powstał w ramach współpracy z firmą ING Securities, promotorem certyfikatów ING Turbo na rynku polskim
W ramach współpracy powstanie osiem artykułów:

1. Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa a granice kreowania długów

2. Analiza krachu 1929 i wielkiej depresji po 1929 roku

3. Demografia Japonii a demografia Polski: wpływ na giełdę, gospodarkę i inflację

4. Co wpływa na kursy walut? Jakie są teorie dotyczące kształtowania się kursów walut w krótkim i długim okresie czasu?

5. Fundamentalna analiza rynku złota

6. Fundamentalna analiza rynku ropy naftowej

7. Fundamentalna analiza rynku gazu

8. Fundamentalna analiza rynku miedzi w kontekście KGHM

Uwaga: to nie jest artykuł sponsorowany. To znaczy, że ja sam wybrałem tematy na jakie będę pisał. Umowa o partnerstwie jest taka, że mogę napisać na powyższe tematy co tylko uznam, że warto napisać. I to właśnie zrobiłem/zrobię. Za podzielenie się moimi przemyśleniami otrzymam stałe wynagrodzenie.

Certyfikaty inwestycyjne ING Turbo

Certyfikaty umożliwiają inwestowanie w różne instrumenty finansowe notowane na całym świecie przy użyciu dźwigni finansowej o różnej wielkości.

Certyfikaty ING Turbo notowane są na polskiej giełdzie i można w nie inwestować kupując je w każdym biurze maklerskim. Można dzięki nim zarabiać zarówno na wzrostach jak i spadkach instrumentów bazowych. Emitentem i animatorem jest bank ING N.V. w Amsterdamie.

Dużą zaletą ING Turbo jest możliwość inwestowania w te instrumenty na rachunkach maklerskich IKE oraz IKZE ponieważ są one traktowane jako produkty rynku kasowego.

Uwaga: Inwestowanie przy użyciu dźwigni finansowej zwiększa potencjalne zyski ale i jednocześnie wiąże się też z odpowiednio większym ryzykiem.
Tutaj jest broszura na temat ING Turbo:
Na ósmej stronie powyższej broszury wytłumaczony jest krok po kroku przykład inwestowania i działania certyfikatu na akcje spółki PKO BP (można kliknąć aby powiększyć):

W przypadku certyfikatów ING Turbo warto zwrócić uwagę na poziom kosztów finansowania. Według informacji, które uzyskałem od ING, obecnie wyglądają one dla przykładowych instrumentów tak:

Więcej informacji na temat Certyfikatów ING Turbo znajdziecie w nagraniach video tutaj:
Pod powyższymi linkami znajdują się również informacje na temat kosztów oraz ryzyk związanych z inwestowaniem przy użyciu certyfikatów ING Turbo.
Po zapoznaniu się z powyższymi materiałami możecie sprawdzić swoją wiedzę w krótkim teście: trzynaście pytań i będziecie wiedzieć, czy któreś elementy wymagają głębszego poznania.

Poniżej znajduje się lista wszystkich instrumentów finansowych na które wystawiane są certyfikaty. Nie jest to katalog zamknięty, ING NV otwarty jest na zgłoszenia związane z zapotrzebowaniem na nowe instrumenty bazowe.

Uwaga: po kliknięciu w nazwę konkretnego certyfikatu, u góry strony macie podany tiker tego instrumentu: informacja ta jest pomocna przy składaniu zleceń w Waszym biurze maklerskim.

ING Securities zaprasza do udziału w wirtualnym konkursie inwestycyjnym: do wygrania cenne nagrody!
Dom Maklerski ING Securities wraz z Giełdą Papierów Wartościowych i Stowarzyszeniem Inwestorów Indywidualnych zapraszają do udziału w konkursie Turbo Wyzwanie. To już druga edycja konkursu inwestycyjnego!
Każdy z uczestników konkursu, za pośrednictwem platformy konkursowej, będzie mógł inwestować wirtualną kwotę 100 000 zł w certyfikaty ING Turbo oraz wybrane ETF-y i akcje.

Przez pierwsze dwa tygodnie (11.04 - 22.04 br.) - w fazie testowej - uczestnicy będą mogli zapoznać się z funkcjonowaniem platformy. Po jej zakończeniu licznik środków zostanie przywrócony do wyjściowej wartości i rozpoczną się właściwe zmagania konkursowe. Liczy się uzyskanie najwyższej stopy zwrotu.

Gra zakończy się 20 maja br. wyłonieniem zwycięzców. W konkursie do wygrania są Apple MacBook Air 13.3", Apple iPad mini 4, iPhone 6, Huawei Watch, Samsung Galaxy Tab Pro 8.4 czy Kindle Paperwhite. Wręczenie nagród dla najlepszej 10 odbędzie się na prestiżowej konferencji „Wall Street" w Karpaczu, w czerwcu br.

W konkursie Turbo Wyzwanie może wziąć udział każdy kto zarejestruje się na platformie konkursowej dostępnej pod adresem www.grainwestycyjna.pl
Jeżeli po zapoznaniu się z powyższymi materiałami macie dodatkowe pytania związane z certyfikatami ING Turbo, pytajcie w komentarzach.
Podobał Ci się ten artykuł? Koniecznie dołącz do Fanów na Facebooku! Wrzucam tutaj różne ciekawe rzeczy znalezione w internecie. Profil: Michał Stopka Inwestor Profesjonalny .
Możesz też dołączyć do >>> Naszego Klubu Giełdowego <<< oraz otrzymać dostęp do wszystkich szkoleń online >>> 51 bezpłatnych szkoleń online z inwestowania: cały komplet <<<
Zapisz się też na newsletter bo dzięki temu będziesz na bieżąco z nowymi artykułami! Po potwierdzeniu subskrypcji otrzymasz dodatkowo dostęp do:

Z godnie ze sławnym powiedzeniem Billa Clintona: „Gospodarka Głupcze" mam do Was ogromny apel:

Rozmawiajcie ze znajomymi na tematy ważne dla Polski, szczególnie te związane z gospodarką.

Śledźcie wypowiedzi wszystkich polityków (tutaj są linki na FB). Pytajcie co i jak konkretnie mają zamiar zrobić w kwestiach:

gospodarczych?

rozwoju przedsiębiorczości?

finansów publicznych?

Jakie dokładnie będzie to miało przełożenie na gospodarkę, przedsiębiorczość, stronę przychodową i kosztową finansów publicznych?

Czy oni wiedzą o czym w ogóle mówią? Nie dajcie się zwieść sloganom i byle jakim odpowiedziom bo slogany nic nie zmienią!

Jeżeli jesteś dziennikarzem czy blogerem, pisz jak najwięcej na tematy gospodarcze, przedsiębiorczości, finansów publicznych! Merytoryczna dyskusja w tym zakresie, to klucz do sukcesu naszego kraju, mocnego wzrostu wynagrodzeń w Polsce i powrotu kilku mln osób z emigracji oraz poprawy sytuacji finansów publicznych! Zgodnie z moim artykułem i poniższym wykresem: W matni: krach polskiej gospodarki w ciągu kilkunastu lat? Podatki + wyjazdy = bankructwo państwa i ZUS
Źródło: powyższy artykuł, obliczenia własne dla roku 2012 na podstawie GUS, wordbank.org, forsal.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Krach i Wojna: pięćdziesięcioletni Cykl Kondratiewa

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiaj podzielę się z Wami moimi spostrzeżeniami na temat kryzysu finansowego i "credit crunch", którego byliśmy świadkami na przełomie 2008/2009 roku. Bardzo ciekawą koncepcją tłumaczącą źródła kryzysu jest, trwający około 50-60 lat, Cykl Kondratiewa.

# data[].attributes.body
Aktualnie na zasiłku w Stanach znajduje się 25 mln osób. Gdy władze chcą powoli znosić restrykcje, Alaska zamierza pozbyć się wszystkich odrazu.

W ciągu ostatnich siedmiu tygodni do urzędów trafiło 38,6 mln zgłoszeń o zasiłek.

Stopa bezrobocia przekroczyła już 17 proc. To najwyższe poziomy odkąd Departament Pracy USA prowadzi pomiary, czyli od 1948 roku. Historycznie szacuje się, że wyższe bezrobocie było tylko w latach 30. ubiegłego wieku na skutek Wielkiego Kryzysu.

# data[].attributes.headline
Poziom długu publicznego wobec PKB po raz pierwszy przekroczy w UE 100 proc.

# data[].attributes.subject
Poziom długu publicznego wobec PKB po raz pierwszy przekroczy w UE 100 proc.

# data[].attributes.body
Wskutek kryzysu wskaźniki zadłużenia osiągną niespotykane do tej pory rozmiary, a poziom deficytu sektora finansów publicznych - wielkości nienotowane od czasów II wojny światowej - twierdzi wiceprezes EBI Teresa Czerwińska.
Była minister finansów twierdzi, że skutki obecnego kryzysu będą bardziej dotkliwe niż te w latach 2008-2009.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czerwińska wzięła udział w poniedziałek w sesji towarzyszącej EEC Online (Europejski Kongres Gospodarczy) poświęconej europejskiej odpowiedzi na kryzys. Wyraziła wiarę, że wspólne wysiłki i skoordynowane działania przynoszą efekt i pozwolą na złagodzenie skutków pandemii i relatywnie szybki powrót do normalności.

Zaznaczyła, że owa normalność nie będzie taka sama jak przedtem, a skutki COVID odcisną swoje piętno nie tylko na życiu gospodarczym. Zdaniem byłej minister finansów skutki gospodarcze obecnego kryzysu będą dużo bardziej dotkliwe, niż skutki kryzysu lat 2008-2009.

"Ten kryzys dotyczy w bezpośredni sposób sfery realnej gospodarki, w odróżnieniu od kryzysu poprzedniego, który generowany był przez kryzys finansowy" - zauważyła.

Powołując się na dane statystyczne poinformowała, że z szacunków wynika, iż na skutek pandemii gospodarka światowa skurczy się o ponad 3 proc., czyli znacznie bardziej niż w latach 2008-2009, a zgodnie ze scenariuszem bazowym, który zakłada zatrzymanie pandemii w drugiej połowie tego roku, odbicie gospodarcze w 2021 r. wyniesie 5,8 proc. Jednocześnie, zdaniem Czerwińskiej, gospodarka europejska odczuje ten kryzys znacznie bardziej dotkliwie niż Polska - skurczy się ok. 7,4 proc., wobec spadku PKB Polski w wysokości o ok. 4,3 proc. w 2020 r.

"Niemniej poziom produkcji, poziom usług, poziom rozwoju gospodarczego z roku 2019, jeszcze co najmniej przez dwa lata będzie dla nas nieosiągalny. Odpowiedź na tak potężny szok gospodarczy będzie w znacznej mierze należała do instrumentów polityki fiskalnej. Prognozuje się, że wskaźniki zadłużenia osiągną niespotykane do tej pory rozmiary na skutek zarówno pomocy publicznej, jak i efektu mianownikowego, czyli obniżenia się dynamiki produktu krajowego brutto" - powiedziała.

Dodała, że prognozy mówią, iż poziom długu publicznego wobec PKB po raz pierwszy przekroczy w UE 100 proc., a w przypadku Polski najprawdopodobniej zbliży się do poziomu 60 proc. PKB.

"Deficyt sektora finansów publicznych jeszcze w bieżącym roku przewyższy poziomy, które pamiętamy z lat 2009-2010, w przypadku Polski zbliży się do 10 proc. PKB, przekraczając 8 proc. dla krajów UE i 18 proc. dla Stanów Zjednoczonych" - powiedziała wiceprezes EBI.

Podkreśliła, że to poziomy w zasadzie nieobserwowalne od czasów II wojny światowej. Dlatego, jak zaznaczyła, niezwykle ważna jest szybka, skoordynowana i odpowiednia do wyzwań reakcja ze strony państw członkowskich i instytucji europejskich. "Stoimy przed wyzwaniem historycznym. Mówimy o potrzebie planu na miarę nowego planu Marshalla" - oceniła.

Dodała, że Grupa EBI postawiła sobie za zadanie natychmiastową odpowiedź na skutki pandemii. Wskazała m.in. na pomoc dla firm wspólnie z Komisją Europejską, na co zmobilizowano ok. 8 mld euro, oraz Paneuropejski Fundusz Gwarancyjny z kwotą 25 mld euro, który ma zmobilizować kapitał na poziomie ok. 200 mld euro. Fundusz ten stanowi część pakietu unijnego o łącznej wartości 540 mld euro.

Do tego dochodzą projekty w obszarze ochrony zdrowia za ponad 6 mld euro, a także program wsparcia gospodarek spoza UE, z tego 1,7 mld euro adresowane do Bałkanów Zachodnich.

Czerwińska mówiła o przygotowaniach do odbudowy gospodarki i powrotu na ścieżkę wzrostu. Dodała, że pandemia odgrywa też rolę katalizatora w niektórych sektorach, jeśli chodzi o zmiany strukturalne w gospodarce - pokazuje wyraźniej niż przedtem, jak ważna jest rola innowacji, nowych technologii dla kształtowania procesów gospodarczych i budowania odporności na szoki wewnętrzne i zewnętrzne.

"Plan odbudowy pozwoli na zwiększenie inwestycji w sektory, które do tej pory nie mogły liczyć na tak duże wsparcie" - zaznaczyła. Zwróciła uwagę na gospodarkę cyfrową, sztuczną inteligencje, ochronę środowiska czy inteligentne miasta. Jej zdaniem teraz widać, że cele inwestycyjne banku: spójność, innowacje i klimat są ze sobą nierozerwanie związane, a w dobie pandemii nabierają większego znaczenia.

>>> Polecamy: Koniec kwarantanny we Włoszech. Działalność wznawia 800 tys. firm, lokali i sklepów

# data[].attributes.attachment_link.title
Poziom długu publicznego wobec PKB po raz pierwszy przekroczy w UE 100 proc.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czerwińska wzięła udział w poniedziałek w sesji towarzyszącej EEC Online (Europejski Kongres Gospodarczy) poświęconej europejskiej odpowiedzi na kryzys. Wyraziła wiarę, że wspólne wysiłki i skoordynowane działania przynoszą efekt i pozwolą na złagodzenie skutków pandemii i relatywnie szybki powrót do normalności.

# data[].attributes.body
Jak widać na wykresie, w kwietniu 2020 roku poziom produkcji przemysłowej spadł do poziomu -24,6% R/R. Wg prognoz miało być to -10%.

# data[].attributes.body
Każda osoba prywatna i fizyczna, posiadająca nieruchomość na terenie naszego kraju powyżej 3500m/2 zobowiązana jest do uiszczenia tak zwanej opłaty za deszcz. Podatek ten ma na celu utrzymanie infrastruktury zagospodarowania wód opadowych, a jego wartość ustalają lokalne samorządy. Wyjątkiem są kościoły i związki wyznaniowe.

# data[].attributes.body
W Stanach Zjednoczonych opalanie się w solarium wymaga dodatkowej opłaty w wysokości 10% wartości wybranej usługi. Opłata ta została wprowadzona za rządów Baracka Obamy i doliczana jest do opłaty za wizytę w studio urody.

# data[].attributes.headline
Polskie banki dobrze przygotowane na skutki pandemii

# data[].attributes.subject
Polskie banki dobrze przygotowane na skutki pandemii

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Obserwator Finansowy: ekonomia, debata, Polska, świat

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Obecny kryzys jest kryzysem sfery realnej gospodarki, który może, ale nie musi, przeistoczyć się w kryzys bankowy. Na szczęście w obecny kryzys polskie banki wchodzą dobrze przygotowane, z wysokimi buforami na kapitale, w ciężar których można absorbować straty - mówi prof. Marcin Liberadzki z Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Marcin Liberadzki, (©Archiwum własne)
Obserwator Finansowy: Polski sektor bankowy, podobnie jak inne sektory gospodarki, ucierpiał mocno przez pandemię koronawirusa. Bezpośrednio, bo musiał pozamykać placówki lub ograniczyć ich funkcjonowanie, ale też posrednio - np. poprzez obniżki stóp i luźniejszą politykę pieniężną. Jaki to będzie miało wpływ na polskie banki komercyjne?
Prof. Marcin Liberadzki (SGH): Przede wszystkim, należy uszczegółowić, że luźniejsza polityka pieniężna wykorzystuje dwa typy narzędzi. Pierwszym są niskie nominalne stopy procentowe, drugim zaś jest przeprowadzanie operacji otwartego rynku w powiększonej skali oraz na poszerzonej gamie instrumentów finansowych.

Jeżeli chodzi o trwale obniżone stopy procentowe, to będziemy mieli dwa przeciwstawne - z punktu widzenia wpływu na wynik finansowy banków - efekty. Z jednej strony zostanie mocno uszczuplony wynik finansowy na odsetkach. W przypadku największych banków w Polsce mówi się o zmniejszeniu wyniku odsetkowego nawet o kilkaset milionów złotych w skali roku dla poszczególnych instytucji. To oznacza, że w skali całego sektora kwota spadku wyniku odsetkowego może przekroczyć 2 mld zł rocznie. Przy czym zastrzegam, że te wartości trudno precyzyjnie oszacować.

NBP łagodzi skutki pandemii i utrzymuje stabilność złotego

Z drugiej jednak strony, sama w sobie obniżka stóp procentowych powoduje zmniejszenie wysokości rat kredytowych, gdyż w przypadku zdecydowanej większości umów obowiązuje oprocentowanie zmienną stopą procentową. W takim przypadku spada wartość wskaźnika DStI [z ang. debt service to income, chodzi o pokrycie kosztów obsługi kredytu dochodem - przyp. red.]. To z kolei, w przypadku banków stosujących standard rachunkowy MSSF 9, samo w sobie spowoduje spadek prawdopodobieństwa niewypłacalności kredytobiorców, a co za tym idzie, pojawi się możliwość zmniejszenia rezerw.
Który efekt będzie silniejszy?
Rzecz jasna efekt spadku wyniku na odsetkach będzie silniejszy, niż efekt spadku rezerw będący wynikiem obniżki stóp, ponieważ generalnie poziom rezerw wzrośnie wraz ze wzrostem ryzyka niewypłacalności kredytobiorców. Spadek stóp procentowych ponadto spowoduje jednorazowy efekt wzrostu cen obligacji skarbowych posiadanych przez banki, ale wzrost wycen odczuwany będzie tylko na papierach zaliczanych do odpowiednich portfeli wycenianych przez wynik finansowy lub inne całkowite dochody. Podsumowując: efekt netto spadku stóp procentowych będzie w skali roku wyraźnie niekorzystny dla banków.
A co z operacjami otwartego rynku? Tutaj chyba nie ma wątpliwości, że będą one wywierały pozytywny efekt, wspierając płynność sektora?
Tak, operacje skupu papierów dłużnych pozwolą podtrzymać płynność sektora bankowego i gospodarki oraz umożliwią sfinansowanie wzrostu wydatków państwa przy jednoczesnym spadku rentowności obligacji skarbowych. To drugie działanie bezsprzecznie pomoże sektorowi bankowemu.
Czy to możliwe, że Polacy przestaną „kochać" lokaty? Jak wiadomo, trzymają na nich około 893 mld zł. Już w tej chwili lokaty są symbolicznie oprocentowane, więc generują straty w obliczu kilkuprocentowej inflacji. Czy Polacy zaczną wycofywać oszczędności z banków, kierując je gdzieś indziej, np. na rynek nieruchomości, w kierunku złota, na giełdę? Jak duży może być ten odpływ kapitału i co oznaczałby dla banków?
Nie bałbym się nadmiernego odpływu depozytów z systemu bankowego jako całości. Pamiętajmy, że w obecnej architekturze regulacyjnej, to banki mają praktycznie monopol na oferowanie depozytów gwarantowanych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG). Niewiele innych produktów finansowych jest w stanie stać się substytutem depozytu bankowego, o ile w ogóle w pełni jest to możliwe.

Bardziej obawiałbym się wpływu obniżki stóp procentowych na sytuację kilku słabszych banków, które przyciągały zazwyczaj klientów, czy raczej deponentów, wysokim oprocentowaniem lokat. Taki zabieg będzie od teraz utrudniony.
Jak Pan sądzi, jak polskie banki komercyjne zachowują się w obliczu konieczności wspierania tanim kredytem polskich firm? Czy ten kredyt rzeczywiście będzie tani i łatwo dostępny, czyli czy dojdzie do sytuacji, do której zmierza NBP?
Na chwilę obecną trudno jest jeszcze precyzyjnie ocenić wpływ pandemii COVID-19 na politykę kredytową banków w odniesieniu do przedsiębiorstw. Panuje duża niepewność, brakuje wiarygodnych prognoz rozwoju sytuacji gospodarczej. Niestety, należy liczyć się ze wzrostem marż kredytowych nakładanych na klientów, wraz z oczekiwanym wzrostem szkodowości portfela kredytowego banków.

Szansę na podtrzymanie finansowania polskich firm upatruję głównie w powodzeniu programów wsparcia państwowego dla firm: gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) dla sektora MŚP i dużych firm, jak też programu subwencji udzielanych przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR).

Ponadto, co tu dużo mówić, wiele przedsiębiorstw straci zdolność kredytową, w wyniku rzeczywistego załamania się popytu na ich produkty lub usługi. Jeśli chodzi o dostępność kredytu jestem bardzo umiarkowanym optymistą. Szansę na podtrzymanie finansowania polskich firm upatruję głównie w powodzeniu programów wsparcia państwowego dla firm: gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) dla sektora MŚP i dużych firm, jak też programu subwencji udzielanych przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR).
Oczywiście wiemy, że banki zostaną poważnie dotknięte recesją poprzez bankructwa klientów korporacyjnych oraz zniżkującą zdolność klientów indywidualnych do regulowania zobowiązań kredytowych. Pytanie jak bardzo mogą się popsuć portfele kredytowe polskich banków w nadchodzących kwartałach?
Niestety, istnieje duże ryzyko przejścia kryzysu w sferze realnej również na banki. Co do wpływu pandemii na jakość portfela, to wiele będzie zależało od długości kryzysu, bo jego głębokość już obserwujemy.

Jakość portfela kredytowego nie była nigdy silną stroną polskich banków w ostatnich, pomyślnych przecież dla gospodarki, latach. Poziom NPL, czyli kredytów niepracujących, obserwowany tuż przed kryzysem, jest dwukrotnie wyższy, niż średnia krajów Unii Europejskiej. Pozycje wyjściowe są zatem nie najlepsze. Na szczęście, wprowadzenie szerokiego programu moratoriów, czyli „wakacji" kredytowych, pozwoli w odniesieniu do grup klientów nimi objętych spowolnić w czasie o kwartał albo dwa efekt klasyfikowania ekspozycji jako niepracujące.
Jak Pan ocenia zachowanie banków od strony biznesowej w zakresie udzielania wspomnianych „wakacji" kredytowych w czasie pandemii? Czy ich zachowanie było odpowiednie, biorąc pod uwagę z jednej strony konieczność „ulżenia" klientom, a z drugiej zachowania zysków w długim terminie?
Na początek trzeba zauważyć, że mówimy o „wakacjach" kredytowych wprowadzanych dla homogenicznych grup klientów w obliczu pandemii, przyznawanie których nie jest wynikiem oceny zdolności kredytowej lub odnotowania opóźnień w spłatach.

Uważam, że w obecnej sytuacji „wakacje" kredytowe powinny być udzielane na wniosek klientów, bez zbędnej zwłoki, oczywiście biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania operacyjne. I tutaj trzeba stwierdzić, że banki - mimo ograniczeń również dotykających ich personel - zadziałały całkiem sprawnie.
Niektórzy mają jednak mnóstwo uwag co do sposobu, w jaki zadziałały...
Rozumiem, o co Pan pyta. Trudno oczekiwać, żeby wakacje kredytowe skutkowały anulowaniem części zobowiązania kredytobiorców w stosunku do banków, czy to odnośnie kapitału, czy też odsetek. Dlatego w gruncie rzeczy lepiej używać terminu moratorium kredytowe. Bo to, o czym mówimy, to operacja polegająca na rozłożeniu ciężaru spłat kredytu w czasie tak, aby bank w ostatecznym rozrachunku nie poniósł strat, ani nie miał zysków na tej operacji. Ale z powodu moratorium nie mogą pogorszyć się parametry cenowe kredytu dla klientów, czyli nie mogą pojawić się żadne dodatkowe opłaty, nie może dojść do wzrostu marż kredytowych.

W przestrzeganiu reguł gry zapewne pomógłby jasny standard wypracowany przez same banki i dobrze zakomunikowany społeczeństwu. Odnoszę wrażenie, że niezbyt wyraźnie objaśniono klientom, na czym naprawdę polega moratorium kredytowe.

Pewne zastrzeżenia może budzić warunkowanie - przez niektóre banki - rozpatrzenia wniosku o moratorium kredytowe od pisemnego potwierdzenia przez klienta salda zobowiązań. Istnieją obawy, że takie potwierdzenie może zostać uznane za tzw. „niewłaściwe uznanie długu" i jako takie tamować drogę prawną do wzruszenia zobowiązań, np. w toczących się lub przyszłych sprawach o uznanie za nieważnych umów o kredyty tzw. „frankowe".

Bankowość, szczególnie w Polsce, przechodziła już ewolucję do modelu zdalnego. Pandemia tylko ją przyspieszy. Zapewne zmienią się także nawyki klientów banków.

Czy po narodowej kwarantannie Polacy wciąż będą utrzymywać tzw. social distancing, a w związku z tym czy placówki bankowe zaczną znikać, bo bankowość stanie się jeszcze bardziej internetowa, niż była do tej pory? Jak dużą część placówek mogą zlikwidować banki i czy to zrównoważy koszty rozwoju IT? Jak mogą się zmienić, w sensie operacyjnym, banki na skutek pandemii?
Wskutek pandemii cała gospodarka zmieni się w aspekcie „operacyjnym". Myślę, że w wielu branżach odkryciem minionych dwóch miesięcy staje się praca zdalna. Akurat bankowość, szczególnie w Polsce, przechodziła już ewolucję do modelu zdalnego. Pandemia tylko ją przyspieszy. Zapewne zmienią się także nawyki klientów banków: wielu z tych, którzy w obecnych okolicznościach zmuszonych zostało być może po raz pierwszy w życiu do wykorzystania kanałów zdalnych i płatności bezstykowych, nie wróci już w takim samym stopniu do wykorzystania gotówki bądź kontaktów z pracownikiem banku w oddziale.

Bankowość internetowa rozwinie się, bo... #zostańwdomu

Trendem obserwowanym w bankowości od jakiegoś czasu jest wysoki wzrost kosztów IT. Ten czynnik już stał się katalizatorem procesu konsolidacji sektora bankowego. Mniejsze instytucje po prostu nie są w stanie ponosić wysokich nakładów na rozwój technologii. Nakłady te będą przewyższać uzysk z likwidacji „fizycznych placówek", ale ich ponoszenie jest niezbędne dla utrzymania pozycji konkurencyjnej banków, szczególnie w obszarach rynku, na których energicznie rozpychają się podmioty z branży fintech.
Gdy patrzymy na banki notowane na giełdzie, na ich kapitalizację i wycenę wskaźnikową, to nasuwa się pytanie czy ich obecna wycena rynkowa odzwierciedla ich aktualną i przyszłą wartość fundamentalną? Czy wycena banków notowanych na GPW może być jeszcze niższa, niż obecnie? Czy kurs wskaźnika WIG-Banki może spaść na dno z kryzysu finansowego 2008 roku?
Na wstępie trzeba sobie jasno powiedzieć: kryzys z roku 2008 był kryzysem bankowym, a obecny kryzys jest kryzysem sfery realnej gospodarki, który może - ale nie musi - przeistoczyć się w kryzys bankowy. W obecny kryzys banki wchodzą dobrze skapitalizowane, z wysokimi buforami na kapitale, w ciężar których można absorbować straty.

To, czy obecna wycena giełdowych banków jest fair zależy od długości i dotkliwości kryzysu dla gospodarki. Jeżeli kryzys okaże się przejściowy, banki w dłuższym horyzoncie czasu, paradoksalnie, mogą okazać się beneficjentami całej sytuacji. Proszę zwrócić uwagę, że na świecie zdjęto - i zdejmuje się nadal - z banków brzemię wielu obostrzeń regulacyjnych. Wprawdzie regulatorzy zarzekają się, że są to działania tymczasowe, lecz nie wykluczam, że zmiany mogą pozostać na dłużej.
Wiemy już, że niektóre banki, jak Pekao, obejmują za miliardy złotych obligacje emitowane przez Polski Fundusz Rozwoju i BGK. Co Pan sądzi o tym mechanizmie? Czy akcjonariusze banków nie oceniają go przypadkiem negatywnie?
Warunkiem powodzenia programu tarczy finansowej dla przedsiębiorstw jest emisja i sprzedaż obligacji przez Polski Fundusz Rozwoju na łączną kwotę 100 mld zł. Wszystko to w bardzo ograniczonym czasie, bo PFR powinien bezzwłocznie przydzielić środki beneficjentom. Tymczasem w „normalnych" warunkach Skarb Państwa emitował obligacje na kwotę niecałych 200 mld zł, ale rocznie, przy czym spora część znajdowała nabywców za granicą. Nadmieniam, że te 100 mld PFR to dodatkowa podaż długu na rynku, bo Skarb Państwa i tak będzie musiał się zadłużać.

Nabywcą obligacji PFR na rynku pierwotnym są banki, bez których zaangażowania w tym zakresie projekt „tarczy" nie miałby żadnych szans realizacji. Do odkupu obligacji zobowiązał się Narodowy Bank Polski, lecz bankowi centralnemu wolno kupować papiery PFR-u tylko na rynku wtórnym, żeby pozostać neutralnym na wynik finansowy biorących udział w operacji banków.

Operacja zakupu obligacji PFR przez banki i następnie ich odkupu przez NBP została tak zaplanowana, żeby - poza ogromnym zaangażowaniem organizacyjnym i operacyjnym banków - wpływ na tzw. standing finansowy uczestniczących instytucji był neutralny. Banki umożliwiają tym samym realizację ważnego dla gospodarki programu wsparcia publicznego.
Kilka miesięcy temu krążyła po rynku finansowym plotka, że państwowe banki myślą o stworzeniu konsorcjum, które zakupiłoby znaczny pakiet akcji Deutsche Banku. Co Pan sądzi w ogóle o takiej idei i czy tzw. koronakryzys może być okazją do tego, by nasz sektor kupił coś dużego poza granicami Polski?
Ekspansja międzynarodowa jest logicznym etapem rozwoju biznesu, także bankowego, po osiągnięciu odpowiednio silnej pozycji na rynku krajowym. Tym bardziej, że bankowość opiera się na efekcie skali, oraz może z sukcesem wykorzystywać efekt dywersyfikacji geograficznej. Lecz ekspansja rodzi też ryzyka i może stać się przyczynkiem do znacznej erozji, a nawet upadku dużej instytucji lub grupy bankowej.
Przykład?
Pouczający jest przykład wymienionego w pytaniu Deutsche Banku. Pra-przyczyną obecnej słabości niemieckiego giganta stała się nieudana ekspansja na rynek USA w segmencie lukratywnej bankowości inwestycyjnej, rozpoczęta przejęciem podupadającego amerykańskiego Bankers Trust w połowie lat 90. XX wieku. Życzyłbym zatem polskiemu sektorowi sukcesów na polu ekspansji międzynarodowej, ale dokonanej bez pośpiechu, w sposób dobrze przemyślany i zaplanowanej długofalowo.
W jaki sposób to wszystko, do czego doprowadziła pandemia koronawirusa - czyli obniżki stóp i recesja, rosnące problemy z portfelami kredytów - wpłynie na możliwość spełnienia wymogów MREL przez polskie banki?
Zacznijmy od konstatacji, że i bez pandemii banki w Polsce miałyby trudności w spełnieniu wymogu MREL. Przy czym problemów tego typu nie zgłaszały banki w strefie euro, ani m. in. na Węgrzech oraz w Czechach. Rzecz jasna wypełnianie wymogu MREL w warunkach niepewności w gospodarce i na rynku kapitałowym nie jest sytuacją komfortową dla banków.

Na szczęście termin na spełnienie MREL pozostaje dość odległy. Sprawę bankom także ułatwia to, że w ramach pakietu działań antykryzysowych Bankowy Fundusz Gwarancyjny wydłużył okres na spełnienie śródokresowego celu MREL wyznaczonego podmiotom przymusowej restrukturyzacji.

Środowisko niskich stóp procentowych, jak pokazują obecne doświadczenia banków w strefie euro, sprzyja pozyskiwaniu finansowania na drodze emisji instrumentów MREL ze względu na rosnący w tych warunkach popyt inwestorów na instrumenty dające pewną nadwyżkę nad rentownością lokat bankowych, nawet za cenę sporego ryzyka po stronie kupujących.

Jak bardzo spadnie w 2020 i kolejnych latach wynik netto polskich banków komercyjnych? Niektórzy analitycy szacują, że same obniżki stóp z I kwartału przyczynią się do zniżki wyniku o 10 proc. rok do roku. Czy może Pan przedstawić jakieś swoje estymacje? Gwoli przypomnienia, zysk netto sektora bankowego w 2019 roku wzrósł o 12,5 proc., do 14,68 mld zł.

Czynnikiem decydującym o ukształtowaniu się wyniku banków komercyjnych w Polsce będzie kwota, na jaką konieczne stanie się zawiązanie rezerw z tytułu oczekiwanych strat kredytowych, a w następnych okresach - rzeczywistego ukształtowania się wartości ekspozycji niepracujących (NPLs).To z kolei jest pochodną przyjęcia scenariusza przebiegu kryzysu gospodarki realnej i rzeczywistego rozwoju sytuacji w przyszłości.

W najbliższych kwartałach dla skali osłabienia wyniku banków komercyjnych decydująca okaże się polityka zawiązywania rezerw. Tworzenie rezerw na ryzyko kredytowe w standardzie rachunkowym MSSF 9 to podejście prospektywne: rezerwy zawiązuje się na poziomie odpowiadającym oczekiwanej stracie w określonym horyzoncie w przyszłości. Problem ze standardem w warunkach pandemii polega na tym, że przyjęty sposób estymacji parametrów dla modelu wyliczania rezerw skutkuje wysoką pro-cyklicznością modelu. Innymi słowy, zastosowanie wprost standardu okazać by się mogło druzgocące dla wyników sektora, a nawet dalszej egzystencji wielu banków, i to jeszcze zanim straty miałyby okazję się zmaterializować. Tym bardziej, że COVID 19 prędzej czy później ustąpi, a tak gwałtowny spadek aktywności gospodarczej, jaki widzimy obecnie, nie musi wcale trwać w horyzoncie roku lub zapadalności ekspozycji kredytowych banków.

Świadomi ograniczeń standardów rachunkowości nadzorcy w innych krajach albo częściowo zawieszają stosowanie obowiązujących standardów - jak w USA odnośnie stosowanego tam GAAP - albo zachęcają banki i ich audytorów do odpowiednio elastycznego podejścia w ramach standardu. Tutaj kłania się przykład m.in. Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego odnośnie MSSF9. Na marginesie warto dodać, że polski nadzorca, czyli KNF, wykazał się sporym refleksem i podjął działania ułatwiające bankom i audytorom odpowiednie zastosowanie MSSF 9, jak się okazuje zgodne z kierunkiem przyjętym przez nadzorców europejskich.

Zatem, dla oszacowania wysokości wyniku banków w tym roku i najbliższych kolejnych mamy dwie wielkie niewiadome: podejście banków i ich audytorów do zawiązywania rezerw, zaś w trochę dalszej perspektywie skalę rzeczywistych szkód w gospodarce spowodowanych pandemią.
Rozmawialiśmy do tej pory o bankach komercyjnych, a gdzieś w tle istnieją banki spółdzielcze. Te banki nie radziły sobie dobrze podczas okresu prosperity. Czy to każe nam zakładać, że koronakryzys może doprowadzić do naprawdę poważnych problemów w sektorze spółdzielczym?
Istnieje takie ryzyko, gdyż porównując tylko wskaźniki finansowe, banki spółdzielcze w Polsce jako całość wykazywały dotąd niższe współczynniki kapitałowe, niż banki komercyjne, słabszą jakość portfela kredytowego i niższy stopień pokrycia rezerwami ekspozycji niepracujących. Ponadto, ale to już wynika z charakterystyki prawnej tychże instytucji, mają mniejsze niż banki komercyjne możliwości szybkiego pozyskania kapitału w dużej ilości, zważywszy, że wiele banków komercyjnych ma silnych i aktywnych akcjonariuszy, do grona których zalicza się również Skarb Państwa.

Obecny kryzys przetestuje również zarządzanie ryzykiem stopy procentowej w księdze bankowej w tym sektorze. W tym aspekcie pozostaję pełen obaw co do stopnia przygotowania banków spółdzielczych. W trudnych chwilach sektor opierać się będzie na sile banków zrzeszających oraz efektywności działania systemów ochrony instytucjonalnej (IPS). Choć trzeba przyznać, że w sytuacji dotąd obserwowanych trudności niektórych członków zrzeszeń - a liczba banków spółdzielczych w Polsce przekracza pół tysiąca, więc nietrudno o przypadki problemowe - system zdał egzamin.

Natomiast nadciągający huragan może okazać się nieporównywalny z niczym czego wcześniej doświadczyliśmy w Polsce przez ostatnie bez mała trzy dekady. Oznaczać będzie czas próby dla całego sektora bankowego, gospodarki i państwa polskiego oraz społeczeństwa.

- r ozmawiał Piotr Rosik
Marcin Liberadzki jest profesorem SGH, doktorem habilitowanym nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse, pracuje w Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Absolwent SGH na kierunku „finanse i bankowość" oraz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (od 2009 r. wykonuje zawód radcy prawnego). W 2017 roku uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie cyklu publikacji pt. „Hybrydowe papiery wartościowe - obligacje typu contingent convertibles".

# data[].attributes.attachment_link.title
Polskie banki dobrze przygotowane na skutki pandemii

# data[].attributes.attachment_link.description
Obecny kryzys jest kryzysem sfery realnej gospodarki, który może, ale nie musi, przeistoczyć się w kryzys bankowy. Na szczęście w obecny kryzys polskie banki wchodzą dobrze przygotowane, z wysokimi buforami na kapitale, w ciężar których można absorbować straty - mówi prof. Marcin Liberadzki z Kolegi

# data[].attributes.headline
Zmiany PKB w Europie w pierwszym kwartale 2020. 

# data[].attributes.subject
Zmiany PKB w Europie w pierwszym kwartale 2020. 

# data[].attributes.body
Dynamika rok do roku w proc.

# data[].attributes.body
Pandemia mocno dotknęła niemiecką gospodarkę. Ostatnia recesja miała tam miejsce w roku 2013.
PKB spadł tam o 1,9 proc. (rok do roku - dane niewyrównane sezonowe). Wg prognoz miało być to 1,6 proc. Biorąc jednak pod uwagę różnicę liczby dni roboczych - faktyczny spadek to aż 2,2 proc.

# data[].attributes.body
O ile w kwietniu spadek PKB w 2020 r. wg przewidywań miał wynosić 3,4%, o tyle najnowsza prognoza z 12 maja informuje już o spadku o 4%. Jak będą wyglądały kolejne przewidywania?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Obecnie bazowym scenariuszem dla polskiej gospodarki na 2020 r. jest obniżenie poziomu aktywności, co będzie oznaczało jej spadek o ok. 4 proc." - napisano w piśmie datowanym na 12 maja.

Dodano, że wszystkie szacunki formułowane przez różne ośrodki analityczne zawierają duży stopień niepewności, a prognozy w każdej chwili mogą stracić na aktualności.

W kwietniowej aktualizacji programu konwergencji rząd prognozował spadek PKB w 2020 r. o 3,4 proc.

>>> Polecamy: Coraz gorsza sytuacja polskiej Lombardii. Ponad 1,2 tys. górników zakażonych

# data[].attributes.attachment_link.title
Bazowy scenariusz dla Polski na 2020 r. to spadek PKB o ok. 4 proc.

# data[].attributes.attachment_link.description
"Obecnie bazowym scenariuszem dla polskiej gospodarki na 2020 r. jest obniżenie poziomu aktywności, co będzie oznaczało jej spadek o ok. 4 proc." - napisano w piśmie datowanym na 12 maja. Dodano, że wszystkie szacunki formułowane przez różne ośrodki analityczne zawierają duży stopień niepewności, a prognozy w każdej chwili mogą stracić na aktualności.

# data[].attributes.body
Wg danych zebranych na koniec 2019 r. krajem, który ma największy dług świata są Stany Zjednoczone z wynikiem 52,5 bln dol. Tuż za nimi plasują się Chiny oraz Japonia. Biorąc pod uwagę wielkość gospodarki, przoduje Luksemburg - zadłużeniem o wartości 421% PKB.
W ujęciu nominalnym Polska ma 27. największe zadłużenie (757 mld dol.), a w relatywnym wobec wielkości gospodarki - 34. (129,2 proc. PKB).

# data[].attributes.body
Jest to historyczny podatek, który obowiązywał w XVI wiecznej Anglii oraz XVIII wiecznej Rosji. Taki podatek miał być wymierzony w wysoko pozostawionych urzędników, którzy tym sposobem mieli zostać zachęceni do ścięcia brody.

# data[].attributes.body
Podatek obowiązywał w Polsce do 31 grudnia 2007 r. W ostatnim roku obowiązywania wynosił ok. 40 złotych. Podatek spływał do budżetu gmin. Miał na celu ograniczenie liczby zwierząt.

Po raz pierwszy podatek od psów domowych został wprowadzony w Królestwie Prus jako tzw. podatek od luksusu.

# data[].attributes.body
Pieniądze za oddychanie podobno pobierano w starożytnym Bizancjum. W Polsce w pewnym sensie też płacimy tzw. opłatę klimatyczną. Jest ona pobierana od osób przebywających w miejscowościach o szczególnych walorach uzdrowiskowych, klimatycznych i krajobrazowych.

Mówiąc prościej – opłata klimatyczna to podatek, który muszą zapłacić turyści za każdą dobę pobytu w atrakcyjnych przyrodniczo gminach. Zwykle wynosi ona ok. 2 zł dziennie od osoby. Należy ją uiścić właścicielowi noclegu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
pieniądze źródło: ShutterStock

Główną przyczyną tak gwałtownego spadku inflacji były ceny paliw, które spadały w kwietniu najsilniej przynajmniej od 20 lat. Po 3 miesiącach inflacja powróciła do pasma dopuszczalnych odchyleń od celu - powiedział PAP Marcin Czaplicki, ekonomista PKO BP.

Inflacja CPI w kwietniu spadła do 3,4 proc. rok do roku z 4,6 proc. rok do roku w marcu, zgodnie z oczekiwaniami - powiedział Czaplicki.

Tym samym, po 3 miesiącach inflacja powróciła do pasma dopuszczalnych odchyleń od celu - dodał.

Ekonomista ocenił, że główną przyczyną tak gwałtownego spadku inflacji były ceny paliw, które spadały w kwietniu najsilniej przynajmniej od 20 lat.

"Była to konsekwencja lecących na łeb na szyję cen ropy i nie wykluczone, że ten trend na krajowym rynku paliw będzie utrzymany także w maju" - stwierdził.

Czaplicki zauważył, że spadła również dynamika cen żywności. "Co prawda same ceny wzrosły, zgodnie zresztą ze swoim sezonowym wzorcem, ale zadziałały efekty statystyczne - w ubiegłym roku właśnie w kwietniu uwidoczniły się pierwsze efekty wybuchu epidemii ASF w Chinach, tj. wzrost cen wieprzowiny" - ocenił.

"Naszym zdaniem spowolniła też inflacja bazowa, ale tylko nieznacznie, do 3,5 proc. z 3,6 proc. rok do roku w marcu" - skomentował ekonomista. Dodał, że odczyt inflacji jest obciążony dużą niepewnością z uwagi na trwającą epidemię i problemy urzędów statystycznych na całym świecie z dostępem do rzetelnych danych z zamkniętych biznesów.

Czaplicki stwierdził, że kolejne miesiące mogą przynieść dalszy spadek inflacji, ale w tym roku pozostaniemy powyżej celu NBP (2,5 proc.).

"Inflacja odczuwana rzeczywiście przez konsumenta może być jednak wyższa, bo trwająca susza może przełożyć się na trzeci już z rzędu nieurodzaj, podnosząc ceny warzyw i owoców" - powiedział.

"Ponieważ udział żywności w wydatkach jest obecnie (przejściowo) wyższy, to tym mogą żyć konsumenci, podczas gdy nie odczują oni spadków cen usług, z których nie korzystają, ani towarów, których ze względu na pandemię kupują mniej" - dodał.

Ekonomista ocenił, że ze względu na spadek tych wydatków ceny usług, jak i cała inflacja bazowa będą się obniżały, a już w przyszłym roku ten fragment stanowiący niecałe 60 proc. koszyka konsumpcyjnego może się otrzeć o deflację.

"Nie grozi to jednak głównej mierze inflacji CPI, z uwagi na wzrosty cen żywności, a także spodziewane odbicie cen paliw po tym, jak globalna gospodarka będzie się podnosić po pandemicznym nokaucie" - stwierdził. "Spodziewamy się, że inflacja CPI osiągnie najniższy poziom za niecały rok, zbliżając się w okolicę 1,0-1,5 proc. po czym zacznie rosnąć wraz z poprawą kondycji gospodarki" - dodał.

>>> Czytaj też: Inflacja CPI w kwietniu wyniosła rdr 3,4 proc. [szacunek flash GUS]

Nowy rurociąg Homel-Horki, który połączy dwie białoruskie rafinerie, pozwoli poprawić logistykę alternatywnych dostaw ropy - poinformował koncern Biełnaftachim. Dzięki niemu można będzie łatwiej przesyłać ropę pochodzącą ze źródeł innych niż Rosja.

Wczesne wyniki testów klinicznych leku remdesivir wskazują na to, że substancja ta może przyspieszyć leczenie pacjentów chorych na Covid-19. „To dobra wiadomość" - komentuje Anthony Fauci, dyrektor amerykańskiego Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych (NIAID).

Piloci Lufthansy zgodzą się na czasowe obniżenie zarobków, jeśli zmagający się z kryzysem koronawirusowym flagowy niemiecki przewoźnik powietrzny nie ogłosi upadłości z zastrzeżeniem dalszego funkcjonowania jego dotychczasowego zarządu - oświadczył w czwartek związek zawodowy pilotów VC.

# data[].attributes.attachment_link.title
Analitycy: Gwałtowny spadek inflacji to efekt historycznych spadków cen ropy

# data[].attributes.attachment_link.description
pieniądze źródło: ShutterStock Główną przyczyną tak gwałtownego spadku inflacji były ceny paliw, które spadały w kwietniu najsilniej przynajmniej od 20 lat. Po 3 miesiącach inflacja powróciła do pasma dopuszczalnych odchyleń od celu - powiedział PAP Marcin Czaplicki, ekonomista PKO BP. Inflacja CPI w kwietniu spadła do 3,4 proc.

# data[].attributes.body
W starożytnym Rzymie za czasów cesarza Wespazjana podatek płaciły osoby kupujące mocz. Był on zbierany z publicznych urynałów i chętnie kupowany między innymi przez osoby, które czyściły i wybielały togi.

# data[].attributes.body
Bankructwo raczej nie kojarzy się z rozwiniętą gospodarką, turystyką i mocną pozycją państwa.
Jednakże Islandia w 2008 r. doświadczyła największego bankructwa w stosunku od rozmiaru gospodarki.
Liberalizacja przepisów bankowych na początku XXI w. spowodowała, że cały sektor rozrósł się do ogromnych rozmiarów, oferując atrakcyjne oprocentowanie depozytów. Tuż przed upadkiem dług zewnętrzny Islandii, za który odpowiadały przede wszystkim banki, wynosił 50 mld dol. i siedmiokrotnie przewyższał PKB całego kraju, zaś aktywa trzech islandzkich banków (85 mld dol.) były 11 razy większe od rocznego PKB.
Islandia dość szybko sobie z tym poradziła i już w 2011 r. popyt na rynku obligacji dwukrotnie przewyższał podaż.

# data[].attributes.headline
Liczenie PKB zgodnie z unijnym podziałem statystycznym kraju

# data[].attributes.subject
Liczenie PKB zgodnie z unijnym podziałem statystycznym kraju

# data[].attributes.body
Sejm w czwartek uchwalił ustawę o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto. Dostosowuje ona obecne przepisy do unijnej metodologii statystycznego podziału kraju zgodnie z tzw. NUTS-ami i wyliczania w ten sposób PKB.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sejm w czwartek uchwalił ustawę o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto. Dostosowuje ona obecne przepisy do unijnej metodologii statystycznego podziału kraju zgodnie z tzw. NUTS-ami i wyliczania w ten sposób PKB.

Za uchwaleniem ustawy głosowało 449 posłów, przeciw było 10, a 1 wstrzymał się od głosu. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Zgodnie z ustawą prezes GUS będzie obliczał średnią wartość PKB na jednego mieszkańca za okres ostatnich trzech lat dla obszarów jednostek terytorialnych na poziomach: makroregionów, regionów i podregionów zgodnie z Klasyfikacją Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS).

Klasyfikacja NUTS to standard geograficzny służący do statystycznego podziału państw członkowskich UE (ich terytoriów gospodarczych) na trzy poziomy regionalne o określonej liczbie ludności. NUTS-y służą również kształtowaniu regionalnych polityk państw członkowskich i są niezbędne do przeprowadzania analiz stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego regionów.

Zgodnie z ustawą, średnia wartość PKB na jednego mieszkańca będzie ogłaszana - tak jak obecnie - w obwieszczeniu, w "Monitorze Polskim" - do 31 października drugiego roku po roku kończącym okres ostatnich trzech lat.

Od 1 stycznia 2018 r. w Polsce funkcjonuje 97 jednostek NUTS: NUTS 1 - makroregiony (grupujące województwa) - 7 jednostek, NUTS 2 - regiony (województwa lub ich części) - 17 jednostek, NUTS 3 - podregiony (grupujące powiaty) - 73 jednostki.

W wyniku zmian w klasyfikacji NUTS 2016 podział administracyjny poziomu wojewódzkiego przestał odpowiadać podziałowi statystycznemu na poziomie NUTS 2. Jednocześnie zmienione zostały nazwy jednostek poziomu NUTS 2 - z "województwa" na "regiony". Zmiany zostały wprowadzone na wszystkich poziomach klasyfikacji NUTS.

Na poziomie NUTS 2 województwo mazowieckie, stanowiące dotychczas jedną jednostkę statystyczną tego poziomu, zostało podzielone na dwie jednostki statystyczne: - region Warszawski stołeczny - obejmujący m.st. Warszawa wraz z dziewięcioma powiatami: grodziskim, legionowskim, mińskim, nowodworskim, otwockim, piaseczyńskim, pruszkowskim, warszawskim zachodnim, wołomińskim i region Mazowiecki regionalny - obejmujący pozostałą część województwa mazowieckiego.

W trakcie prac nad ustawą w Sejmie politycy wskazywali, że nowe przepisy będą miały szczególne znaczenie właśnie dla Mazowsza w nowej perspektywie finansowej UE. Od stycznia 2018 r. z województwa została wyłączona Warszawa i okalające ją powiaty, tak by pozostały region mógł otrzymać większe środki z UE. Stolica jako najbogatszy obszar zawyżała dochody całego województwa.

autor: Michał Boroń

# data[].attributes.attachment_link.title
Sejm za ustawą ws. liczenia PKB zgodnie z unijnym podziałem statystycznym kraju

# data[].attributes.attachment_link.description
Sejm w czwartek uchwalił ustawę o sposobie obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto. Dostosowuje ona obecne przepisy do unijnej metodologii statystycznego podziału kraju zgodnie z tzw. NUTS-ami i wyliczania w ten sposób PKB. Za uchwaleniem ustawy głosowało 449 posłów, przeciw było 10, a 1 wstrzymał się od głosu.

# data[].attributes.body
Chińskie saldo handlu towarami zamiast zmierzać w kierunku równowagi, wybiło do jednego z najlepszych poziomów w historii.

Zamiast spadku o prawie 16 proc. rdr chiński eksport wzrósł w kwietniu. To między innymi zasługa sektora sprzętu medycznego i tekstylnego (m.in. maseczki)

Chińczycy wyraźnie zmniejszyli jednak zakupy za granicą. Najbardziej traci na tym Japonia i Unia Europejska

Saldo handlowe jest bliskie rekordów, ale ekonomiści wskazują, że rośnie zagrożenie upadku umowy handlowej z USA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Liczni ekonomiści przecierają teraz oczy ze zdumienia, patrząc na dane z chińskiej gospodarki. Oczekiwano mocnego spadku eksportu w kwietniu, a okazało się, że jest wzrost. Chińskie saldo handlu towarami zamiast zmierzać w kierunku równowagi, to wybiło do jednego z najlepszych poziomów w historii.

Zamiast spadku o prawie 16 proc. rdr chiński eksport wzrósł w kwietniu. To między innymi zasługa sektora sprzętu medycznego i tekstylnego (m.in. maseczki)

Chinczycy wyraźnie zmniejszyli jednak zakupy za granicą. Najbardziej traci na tym Japonia i Unia Europejska

Saldo handlowe jest bliskie rekordów, ale ekonomiści wskazują, że rośnie zagrożenie upadku umowy handlowej z USA

Ekonomiści nie spodziewali się niczego dobrego po chińskiej gospodarce w kwietniu. Według nich eksport - czyli koło zamachowe Chin - miał spaść o około 15,7 proc. rok do roku. Na to wskazywała mediana z prognoz analityków ankietowanych przez Reutersa. Tymczasem o żadnym spadku nie ma mowy.

Okazuje się, że eksport z Chin urósł w kwietniu o 3,5 proc. w ujęciu dolarowym do 200 mld dol. - podał chiński generalny urząd celny. Wzrost odnotowano przede wszystkim w eksporcie sprzętu medycznego i wyrobów tekstylnych. Do tych ostatnich wlicza się maseczki ochronne.

W marcu i kwietniu Chiny wyeksportowały miliony ton sprzętu medycznego wartego 10,3 mld dol. - podała agencja celna. Dzienna wartość eksportu tych towarów w kwietniu potroiła się rok do roku.

- Obawiam się jednak spadku światowego popytu. Może się to odbić (na Chinach - red.) z pełną siłą później, jak tylko fabryki na całym świecie zaczną się z powrotem otwierać - powiedział Reutersowi Nie Wen, ekonomista Hwabao Trust z Szanghaju. Twierdzi zarazem, że dobre wyniki chińskiego eksportu mogą się utrzymać jeszcze w maju.

Analitycy Nomura zauważają jednak spadek liczby nowych zamówień w marcu i kwietniu, na co wskazuje indeks produkcyjny PMI. "Nie sądzimy, żeby odbicie z kwietnia dało się utrzymać" - podali w nocie analitycznej.

Chińczycy nie kupują

Choć eksport rósł, to co innego działo się z importem. Prognozy mówiły o spadku o 11,2 proc. rdr, a okazało się, że spadek był jeszcze większy, bo aż 14,2-procentowy. To największy ruch w dół od stycznia 2016. Import wyniósł 155 mld dol. W porównaniu z marcem spadł o 6,3 proc.

To między innymi skutek obniżonego popytu Chińczyków. Choć import malał, to jednocześnie rosły zapasy. - Gospodarka się odbudowuje, ale powoli - zauważa Julian Evans-Pritchard, starszy ekonomista w Capital Economics.

Dopiero zaczęła się otwierać po drakońskich zakazach, obejmujących nawet zamówienia w zakupach do domu. Poza tym fabryki na całym świecie się zamykały, więc i możliwości importu były mniejsze.

Analitycy wskazują jeszcze na fakt, że około jednej czwartej importu trafia de facto do branży eksportowej, czyli to import inwestycyjny. Spadek świadczy o mniejszej skłonności do inwestycji.

W największym stopniu obniżał się ostatnio import z Japonii i Unii Europejskiej. Danych według krajów jeszcze nie przedstawiono za kwiecień, ale w pierwszych trzech miesiącach roku z UE sprowadzono towary warte mniej o 7 proc. niż rok wcześniej. Obniżony popyt ze strony Chin szczególnie dotknął Wielkiej Brytanii - spadek eksportu do Chin o 23,8 proc. rok do roku w pierwszym kwartale oraz Niemiec - spadek eksportu o 11 proc. rdr. Dotyczy to głównie motoryzacji o czym świadczą najnowsze dane o produkcji przemysłowej naszego zachodniego sąsiada.

Europa jednocześnie dużo mniej w Chinach kupowała. Import z Kraju Środka spadł w pierwszym kwartale o 13,3 proc., najbardziej we Włoszech (-25,2 proc. rdr) i Niemczech (-20,1 proc.).

Saldo handlowe blisko rekordów

Eksport rósł, a import spadał, czyli saldo się poprawiło dla Chin. Przekroczyło 45 mld dol. co jest najlepszym rezultatem od grudnia ubiegłego roku. W historii lepszych miesięcy było tylko 27.

To zwiększa zasoby Chińczyków, umożliwiając w przyszłości większe inwestycje za granicą. W Polsce Chińczycy inwestowali dotąd w branży elektroniki użytkowej i maszyn, ale i m.in. w produkcję mięsa i wędlin (Animex).

Ekonomiści wskazują jednak na zbliżające się kłopoty ze strony USA. - Nie należy ignorować zagrożenia związanego z dodatkowymi cłami amerykańskimi na chińskie towary, biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo, że umowa handlowa "w fazie pierwszej" wkrótce się rozpadnie - w ubiegłym miesiącu import ze Stanów Zjednoczonych utrzymał się na poziomie zbliżonym do wieloletnich minimów - wskazuje Reutersowi Julian Evans-Pritchard.

WARTO WIEDZIEĆ:

# data[].attributes.attachment_link.title
Wszyscy spadają, a Chiny rosną. Ekonomiści kompletnie zaskoczeni

# data[].attributes.attachment_link.description
Liczni ekonomiści przecierają teraz oczy ze zdumienia, patrząc na dane z chińskiej gospodarki. Oczekiwano mocnego spadku eksportu w kwietniu, a okazało się, że jest wzrost. Chińskie saldo handlu towarami zamiast zmierzać w kierunku równowagi, to wybiło do jednego z najlepszych poziomów w historii.

# data[].attributes.body
Podatek od okien wymyśliła Wielka Brytania. W 1699 r. miał go płacić każdy posiadacz domu. Im nieruchomość miała więcej okien, tym podatek był wyższy. Na reakcję podatników nie trzeba było długo czekać. Mieszkańcy zakrywali okna. W Edynburgu nawet zaczęły powstawać całe osiedla z domami bez okien.

# data[].attributes.body
Jeden z dostojników w dawnej Turcji wymyślił podatek od zębów. Chodziło tu o zapewnienie mu wynagrodzenia uszkodzenia w uzębieniu, spowodowane słabą jakością lokalnego jedzenia.

# data[].attributes.body
W Anglii w XIV w. pobierano podatek od życia. Do jego płacenia zobowiązani byli dzieci, dorośli, starsi. Danina nie ominęła również chorych i niepełnosprawnych. Jej celem było zapewnienie dochodów państwu w epoce wojen.

# data[].attributes.body
Niemcy to jeden z kilku krajów, w którym obowiązuje podatek od wiary. Zdaniem hierarchów niemieckiego kościoła, to wierni mają obowiązek wnoszenia wkładu finansowego na rzecz Kościoła. Ci, którzy od tego się uchylają, tracą prawo do przyjmowania sakramentów. W niemieckim ustawodawstwie podatek ten nosi nazwę „wyznaniowego”. Jego stawka jest różna w różnych niemieckich krajach związkowych.

# data[].attributes.body
Na Węgrzech wprowadzono podatek od niezdrowej żywności, tj. napojów słodzonych, energetyzujących, ciasteczek, herbatnikow (od 5 do 200 forintow). Ma to służyć zdrowiu, szczególnie dzieci, które uwielbiają łakocie. Może zjedzą nieco mniej, jesli będą droższe o podatek.

Wprowadzonym kilka lat temu i nadal obowiązującym, mimo że zupełnie niedorzecznym jest chicagowski podatek od słodyczy. Miał on uchronić mieszkańców przed otyłością, ale... problemem jest, że w ustawie zawarto niedokładne informacje o tym, co uważa się za słodycze, np. nie są nimi produkty, które mają w sobie mąkę albo te, które należy schłodzić przed spożyciem. W efekcie, np. część batoników jest słodyczami i wymaga naliczania podatków, a część nie.

# data[].attributes.body
W Niemczech w wolnostojących barach szybkiej obsługi tzw. Imbissach konsumując słynną kiełbaskę Curry-Wurst na stojąco płaciło się 7 procent VAT, jeśli posiłek spożywany był przy barowym stoliku lub ławce na siedząco - 19 procent. Dopiero w 2012 roku Ministerstwo Finansów prozpoczęło prace nad położeniem kresu tej rażącej dysproporcji, aby obniżona, 7 procentowa stawka podatku VAT dotyczyła kiełbaski z curry, do której w Niemczech najchętniej zamawia się jeszcze majonez i frytki, bez względu na to, czy konsument stoi czy siedzi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Podtrzymujemy prognozę wzrostu PKB w I kw. 20 r. na 1,6 proc. r/r. W całym 2020 oczekujemy spadku o 4,4 proc." - czytamy w opublikowanym w poniedziałek "Makrokompasie", przygotowanym przez Biuro Analiz Makroekonomicznych Banku Pekao.

Jak wskazali analitycy, aktywność gospodarcza ucierpiała wskutek wprowadzenia narodowej kwarantanny dopiero pod koniec I kwartału 2020 r. Według ich szacunków, w ubiegłym kwartale mieliśmy jeszcze do czynienia ze wzrostem PKB (+1,6 proc. r/r). Tłumaczą, że szacunki uwzględniające produkcję przemysłową, budowlaną i sprzedaż detaliczną wskazują nawet na wyższą skalę wzrostu gospodarczego.

Analitycy zastrzegli jednocześnie, że dane o sprzedaży detalicznej nie uwzględniają sektora usług, który w największym stopniu ucierpiał wskutek obostrzeń wprowadzonych w reakcji na epidemię Covid-19.

"Wskaźniki koniunktury wskazują, że już w marcu wiele branż odczuwało negatywne skutki sytuacji epidemiologicznej. Wszystko wskazuje, że najboleśniej sytuację epidemiologiczną gospodarka odczuje w II kw. 2020 r., kiedy spadek PKB będzie prawdopodobnie dwucyfrowy.( - 10,3 proc. r/r/)" - czytamy w opracowaniu Pekao.

Specjaliści z banku przyznali, że wprawdzie rząd rozpoczął stopniowe znoszenie działań mających na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się koronawirusa, jednak odbudowa koniunktury będzie miała stopniowy charakter, a wzrostu PKB w ujęciu r/r spodziewamy się dopiero w I kw. 2021 r. Szacują, że może to być na poziomie 3,0 proc. r/r.

Jeśli chodzi o produkcję przemysłową, to jej spadek w kwietniu wyraźnie się pogłębił, sięgając 10 proc. r/r wobec spadku o 2,3 proc. r/r w marcu. "Prawie cały miesiąc przestój notował krajowy sektor motoryzacyjny, krótsze przestoje zdarzały się też w wielu innych branżach, co było podyktowane słabymi zamówieniami, zakłóceniami w łańcuchach dostaw w dostaw oraz względami bezpieczeństwa" - napisano.

Zdaniem analityków banku kwiecień przyniósł apogeum spadków sprzedaży detalicznej, która obniżyła się aż o 25 proc. r/r wobec spadku o 9 proc. r/r w marcu. "Cały miesiąc minął pod znakiem narodowej kwarantanny ograniczającej działalność handlową (m.in. zamknięte centra handlowe) i wymuszającej samoizolację ludności, a spadki zdominowały już nie tylko dobra trwałe czy odzież, ale również dobra pierwszej potrzeby (m.in. znacznie niższe wielkanocne wydatki na żywność niż przed rokiem)" - czytamy.

Analitycy szacują, że średnioroczny wzrost cen w 2020 r. będzie na poziomie 3,0 proc. "W warunkach globalnej i krajowej recesji nie można wykluczyć przejściowej deflacji na początku 2021 r." - napisali.

Podkreślili, że wstępny odczyt kwietniowej inflacji okazał się zgodny z ich prognozą. "Wyhamowanie rocznego tempa wzrostu cen to przede wszystkim konsekwencja głębokiego spadku cen paliw (-18,8 proc. r/r) oraz nieco wolniejszego wzrostu cen żywności" - napisali. Jak dodali, za spadkiem inflacji CPI w kwietniu stały przede wszystkim zmiany cen paliw i żywności, więc inflacja bazowa pozostała na zbliżonym poziomie jak w marcu.

Jeśli chodzi o rynek pracy, według analityków Pekao "recesja poskutkuje głębokimi cięciami zatrudnienia, które w naszej opinii wyniosą stopę bezrobocia w okolice 11 proc. na koniec roku".

"Szacujemy, że stopa bezrobocia rejestrowanego, po zaskakująco niskim odczycie za marzec, w kwietniu zanotowała już istotny wzrost - o 0,6 pp. do 6,0 proc.- wbrew promującemu spadek bezrobocia wzorcowi sezonowemu. Cięcia etatów w konsekwencji głębokiego spadku aktywności gospodarczej będą się pogłębiać i w ich efekcie do końca roku zobaczymy najpewniej dwucyfrowy poziom bezrobocia" - napisano.

Analitycy liczą na to, że kwiecień przyniósł spadek dynamiki zatrudnienia do ujemnego poziomu, tj. -0,5 proc. r/r z 0,3 proc. r/r w marcu ze względu na nabierające tempa redukcje etatów. "Pulę zwolnionych w kwietniu zaczęły powiększać osoby z najkrótszym okresem wypowiedzenia (tj. 2 tyg.). Statystyki zatrudnienia, podobnie jak w marcu, zaniżane były przez zwiększoną liczbę urlopów bezpłatnych oraz zasiłków opiekuńczych" - wskazali.

Jednocześnie spodziewają się gwałtownego wyhamowania wzrostu wynagrodzeń. "Prognozujemy dalsze spowolnienie wzrostu płac w kwietniu - do 4,5 proc. r/r z 6,3 proc. r/r w marcu. Złożyły się na to w dużej mierze zmniejszone pensje w związku z przestojami w wielu branżach dotkniętych kryzysem epidemicznym (m.in. zakwaterowanie i gastronomia, transport, przetwórstwo)" - czytamy.

Chociaż nie można wykluczyć dalszych obniżek stóp NBP, to głównym instrumentem banku centralnego są obecnie skupy obligacji na rynku wtórnym - wskazali specjaliści z Pekao. "Dotychczas NBP nabył obligacje skarbowe i gwarantowane przez skarb państwa o wartości ponad 60 mld zł" - napisano.

>>> Czytaj też: Od 4 do 7 proc. O tyle może spaść PKB Polski w 2020 roku [PROGNOZA PIE]

# data[].attributes.attachment_link.title
Analitycy Pekao: W całym 2020 roku PKB Polski spadnie o 4,4 proc.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wzrost PKB w I kwartale br. wyniesie 1,6 proc. rdr, a w całym 2020 spadnie o 4,4 proc. - prognozuje Bank Pekao. W II kwartale br. spadek PKB będzie prawdopodobnie dwucyfrowy. Odbicie koniunktury będzie stopniowe; wzrost PKB w ujęciu rdr spodziewany jest w I kwartale 2021 r.

# data[].attributes.body
Dla władz stanu Tennessee nie ma znaczenia, że na coś co jest nielegalne trudno nałożyć podatek. W 2005 roku w prowadzili oni podatek od środków psychoaktywnych takich jak: marihuana, kokaina, ecstasy czy inne narkotyki. Dealerzy mogą go opłacać anonimowo, a w razie aresztowania potwierdzenie wpłaty zapewni im wyrozumiałość sądu. Postępująca legalizacja marihuany w coraz większej liczbie stanów (już ponad 20) zwiększa możliwości osiągania wpływów podatkowych z tego tytułu.

# data[].attributes.headline
Podatek od związków nieformalnych (Chiny)

# data[].attributes.subject
Podatek od związków nieformalnych (Chiny)

# data[].attributes.body
Na całym świecie rośnie liczba par, które żyją w związkach nieformalnych, czyli nie mają ani ślubu kościelnego ani cywilnego. W Szwecji czy Francji liczba takich par sięga nawet 60 proc. wszystkich. Taka perspektywa przestraszyła jednak urzędników Tianjin w Chinach i postanowili z tym walczyć. Dlatego w 1996 roku nałożyli podatek na pary bez ślubu w wysokości tysiąca juanów rocznie (ok. 120 euro).

# data[].attributes.body
Mieszkańcy amerykańskiego stanu Arkansas wykonując tatuaż lub przekłuwając sobie ciało powinni się zastanowić dwa razy. Nie dość, że usługi te są drogie to jeszcze obłożone podatkiem w wysokości 6 proc. Wprowadzono go w 2005 roku jako element kampanii przeciwko nieprofesjonalnym salonom tatuażu i piercingu. Informowano wtedy o ryzyku zarażenia HIV czy zapalaniem płuc. Mimo to, co trzeci Amerykanin w wieku 25-34 lata ma tatuaż.

# data[].attributes.body
W 1993 roku władze włoskiej Wenecji zdecydowały się pobierać podatek od cienia. Zbierano pieniądze od wszystkich właścicieli sklepów, restauracji i kawiarni, których cień padał na miejski teren. Część biznesmenów zdemontowała ze ścian budynków markizy i nawieszki, inni natomiast dokładają się do budżetu miasta do dziś. Niezależnie od tego ile jest dni słonecznych, a ile pochmurnych w roku.

# data[].attributes.body
Początek XXI wieku przyniósł nowy podatek na należących do Hiszpanii Balearach. Muszą go zapłacić wszyscy turyści odwiedzający Majorkę, Minorkę, Ibizę czy inne wyspy archipelagu. Stawka wynosi 1 euro za dzień. Zebrane w ten sposób pieniądze są przeznaczane na sprzątanie plaż a także na utrzymanie ekologicznej równowagi na wyspach i poprawę infrastruktury turystycznej. W 2012 roku Baleary odwiedziło 10,2 mln turystów, więc wpływy z podatku są znaczące.

# data[].attributes.headline
Osłabienie się walut afrykańskich krajów rozwijających się stwarza problem obsługi długu zaciągniętego w ramach inicjatywy Jednego Pasa, Jednej Drogi.

# data[].attributes.subject
Osłabienie się walut afrykańskich krajów rozwijających się stwarza problem obsługi długu zaciągniętego w ramach inicjatywy Jednego Pasa, Jednej Drogi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pekin musi pomóc swoim dłużnikom przetrwać pandemię.

Koronawirus wstrzymał gospodarki na całym świecie. Globalny wzrost gospodarczy ma spaść z 2,9 procent minionego roku na ujemny poziom w 2020 r. Od czasu zakończenia II wojny światowej, tylko raz miała miejsce taka sytuacja by światowy wskaźnik rozwój gospodarczego był ujemny, a mianowicie w 2009 roku. Powrót do normalności będzie prawdopodobnie powolny i bolesny. Ograniczenia rządowe, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusa, będą hamować wzrost produkcji i konsumpcji przez dłuższy czas, a to doprowadzi do niewypłacalności, bankructw i redukcji zatrudnienia. W samych Stanach Zjednoczonych liczba osób wnioskująca o zasiłek dla bezrobotnych sięgnęła już 30 milionów.

Nie wszystkie kraje w równym stopniu przejdą globalną recesję. Kraje o niskim dochodzie cierpią z powodu słabo rozwiniętej służby zdrowia, co ogranicza ich zdolność do walki z koronawirusem. Wiele z nich miało niebezpiecznie wysoki poziom zadłużenia publicznego jeszcze przed pandemią, która wymaga poniesienia dodatkowych, ogromnych wydatków. Zagraniczni inwestorzy wycofują obecnie kapitał z rynków wschodzących i lokują w krajach rozwiniętych w poszukiwaniu bezpiecznej przystani. W rezultacie waluty takich krajów jak Republika Południowej Afryki, Kenia i Nigeria tracą na wartości, co utrudnia, a nawet uniemożliwia obsługę kredytów zagranicznych.

W obliczu groźby poważnych problemów płynności, biedne kraje zwróciły się do instytucji finansowych takich jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy. MFW przeznaczył już część funduszy dla 39 krajów, a do końca marca wpłynęło ponad 40 dodatkowych wniosków o pomoc finansową. Bank Światowy ma w zanadrzu około 14 mld USD do szybkiego uruchomienia w sytuacjach kryzysowych. Jednak przedstawiciele MFW i Banku Światowego zdają sobie sprawę, że kwoty które mogą przeznaczyć na walkę z konsekwencjami epidemii nie będą wystarczające. Z tego powodu instytucje te wezwały kraje należące do grupy G20 (wierzyciele) do zawieszenia pobierania odsetek od kredytów udzielonych krajom o niskich dochodach. 15 kwietnia grupa G20 zobowiązała się, że wszyscy jej członkowie do końca bieżącego roku zawieszają spłatę tych zobowiązań. To znaczy wszystkie kraje członkowskie, oprócz jednego.
Dowiedz się więcej: Chińczycy niemile widziani
Chiny podpisały się pod deklaracją G20, ale dodały własne wyjątki. Chiny wykluczają setki dużych kredytów udzielonych w ramach inicjatywy Belt and Road Initiative (BRI) na rozwój infrastruktury. Rzecznik Beijing Times Global Times następnego dnia po ogłoszeniu G20 oświadczył, że preferencyjne kredyty, takie jak te udzielone przez Export-Import Bank of China (EximBank), nie mają zastosowania do umarzania. EximBank sfinansował ponad 1800 projektów BRI w kilkudziesięciu krajach. Żądając spłaty odsetek od kredytów na pierwotnych warunkach, Chiny zmuszą biedne kraje do wyboru między obsługą długów a importem podstawowych towarów, takich jak żywność i zaopatrzenia medycznego.

Kredyty preferencyjne czy rabunkowe?

Na podstawie informacji zebranych z wielu różnych źródeł szacuje się, że w latach 2013-2017 Chiny pożyczyły ponad 120 mld USD, na rzecz 67 krajów rozwijających się głównie za pośrednictwem BRI. Dokładne dane liczbowe są niemożliwe do uzyskania z powodu nieprzejrzystości tychże umów kredytowych. Jednak wzrost akcji kredytowej, który Chiny przeprowadziły w 2018 i 2019 roku sugeruje, że zadłużenie BRI tych krajów wynosi dziś co najmniej 135 mld USD.

Liczby te stawiają Chiny w czołówce międzynarodowych kredytodawców. Dla przykładu w 2017 r. Pakistan pożyczył od Chin co najmniej 21 mld USD, czyli 7 procent swojego PKB. Republika Południowej Afryki pożyczyła około 14 mld USD, czyli 4 procent swojego PKB. Oba kraje, podobnie jak wiele innych, są winne więcej Chinom niż Bankowi Światowemu. Inne kraje są winne Chinom jeszcze więcej w porównaniu do PKB. Szacuje się, że do 2017 r. długi Dżibuti wobec Chin wyniosły 80% PKB; Etiopia jest winna prawie 20 procent swojego PKB. A Kirgistan, jeden z pierwszych krajów, który otrzymał fundusze od MFW na walkę ze skutkami epidemii, był winny Chinom ponad 40 procent swojego PKB. Od 2013 r. Chiny udzieliły prawie połowy wszystkich nowych kredytów, narodom uznanym za obarczone wysokim ryzykiem niewypłacalności.

Port w Dżibuti (AFP, Fot: Carl de Souza)

Chiny naliczają znaczne odsetki od swoich pożyczek. Chociaż Pekin nazywa swoje odsetki „preferencyjnymi", niektóre projekty BRI, a szczególnie te duże, mają stopy procentowe o ponad trzy punkty procentowe wyższe niż koszt własny kapitału chińskich banków - lub od czterech do sześciu procent. Kredyty Banku Światowego denominowane w amerykańskich dolarach dla krajów o niskich dochodach mają zazwyczaj stopy procentowe nieco powyżej jednego procenta. Biorąc pod uwagę, że same Chiny są jednym z największych kredytobiorców Banku Światowego, z niespłaconymi kredytami na 16 mld USD, kraj ten skutecznie pożycza tanio od krajów rozwiniętych i udziela znacznych marż za pośrednictwem BRI.

Niemożliwy wybór

Kredytobiorcy o niskich dochodach polegają na dolarach, euro i innych głównych walutach obcych, aby płacić za import i obsługiwać zaciągnięte długi. Wielu z nich brakuje wystarczających rezerw na pokrycie obu tych transakcji. Zambia, klient BRI, który zapożyczyła u Chin ponad 6 mld USD, ma wystarczające rezerwy walutowe na pokrycie jedynie dwóch trzecich płatności zagranicznych, które musi dokonać w nadchodzącym roku. Import i obsługa zadłużenia w przyszłym roku mają wyczyścić całe rezerwy Republiki Południowej Afryki. Gdyby kraje te nie wywiązały się ze spłaty odsetek długu państwowego, co wydaje się coraz bardziej prawdopodobne, zostałyby zablokowane na międzynarodowych rynkach kredytowych i nie byłyby w stanie zbalansować deficytu budżetowego i handlowego potrzebnego do ograniczenia pandemii.

Nie tylko wspomniane kraje będą cierpieć. Nawet jeśli przypadki niewypłacalności zaczną się w zaledwie kilku krajach o niskich dochodach budżetowych, rozprzestrzeniają się one szeroko na inne kraje, gdy inwestorzy zaczną masowo przenosić kapitał do amerykańskich i niemieckich obligacji skarbowych, złota czy innych tradycyjnych aktywów uważanych za bezpieczną przystań. Na początku kwietnia bieżącego roku zagraniczni inwestorzy wycofali już ponad 96 mld USD z rynków wschodzących - wskaźnik odpływu znacznie powyżej tego, który wywołał ostatni kryzys finansowy. W rezultacie południowoafrykański rand i brazylijski real spadły w tym roku o 25 procent. Dodatkowy odpływ kapitału spowoduje dalszy spadek tych walut, przekładając się na gwałtowny wzrost kosztów importu i obsługi długu. Ceny żywności już gwałtownie wzrosły w całej Afryce. Organizacja Narodów Zjednoczonych przewiduje, że afrykański kontynent będzie musiał w tym roku wydać dodatkowe 10,6 mld USD na opiekę zdrowotną, aby przeciwdziałać skutkom pandemii, przy czym zagraniczne zaopatrzenie medyczne i farmaceutyczne stanowią znakomitą ich część. Dalsza ucieczka zagranicznego kapitału oznacza zatem większe niedożywienie, szybsze przenoszenie chorób i większą migrację ludzi.
Dowiedz się więcej: Kto przoduje w kluczowych sektorach technologicznych?
Krótko mówiąc, jeśli kraje rozwijające nie będą w stanie obsłużyć swoich długów, globalny kryzys zdrowotny i gospodarczy tylko się nasili. Gospodarka Chiny, gdzie rozpoczęła się pandemia, z pewnością doznała szoku. Jednak z tak ogromnymi rezerwami w obcej walucie i walutą, która utrzymywała się przez cały kryzys, jest znacznie lepiej przygotowana na przetrwanie obecnych zawirowań niż większość swoich kredytobiorców. Kraje, których wartość krajowej waluty gwałtownie spada, z których ucieka zagraniczny kapitał a koszty medyczne szybują do góry, nie będą w stanie spłacić kredytów BRI na rzecz Chin.

Od dawna porównuje się BRI do Planu Marshalla dla krajów rozwijających się. Jednak te dwie inicjatywy nie mogą bardziej różnić się podejściem. Skala finansowania może być porównywalna (pomoc Planu Marshalla była warta około 145 mld USD w przeliczeniu na obecną wartość), ale podobieństwa na tym się kończą. Pomoc Marshalla obejmowała bezwrotne dotacje, podczas gdy finansowanie BRI całkowicie opiera się na długu. W czasie trwającej pandemii i długo po niej, dług ten będzie dusić kraje rozwijające się. Chiny powinny przyczynić się do wyjścia z kryzysu tych narodów i zaproponować rozwiązania mające na celu zdjęcie kagańca uzależnienia.

Źródło: FT, MarketWatch, IMF, World Bank, Economist, CFR, DW, The Guardian.

# data[].attributes.attachment_link.title
Chiński dług może spowodować zapaść rynków wschodzących

# data[].attributes.attachment_link.description
Koronawirus wstrzymał gospodarki na całym świecie. Globalny wzrost gospodarczy ma spaść z 2,9 procent minionego roku na ujemny poziom w 2020 r. Od czasu zakończenia II wojny światowej, tylko raz miała miejsce taka sytuacja by światowy wskaźnik rozwój gospodarczego był ujemny, a mianowicie w 2009 roku. Powrót do normalności będzie prawdopodobnie powolny i bolesny.

# data[].attributes.headline
Ujemne oprocentowanie depozytów dla klientów indywidualnych

# data[].attributes.subject
Ujemne oprocentowanie depozytów dla klientów indywidualnych

# data[].attributes.body
Brzmi abstrakcyjnie, a jednak - będziemy musieli płacić za... trzymanie pieniędzy w banku. W Europejskim Banku Centralnym  ujemne stopy procentowe istnieją  już  od 2014r. Wprowadzanie podobnych zmian przez duże banki dotknęło początkowo tylko dużych klientów, posiadających miliony euro. Jako pierwszy, dopłatę do depozytu dla klientów indywidualnych wprowadza od 18 maja Deutsche Bank. Oprocentowanie wyniesie 0,5%.

# data[].attributes.body
Chińczycy od 2006 roku wprowadzili na osobny podatek na drewniane pałeczki do jedzenia. Wynosi on dodatkowe 5 proc. od ceny sprzedaży. Celem podatku jest zmniejszenie skali wyrębów lasów. Corocznie w Chinach zużywa się 45 mld par jednorazowych pałeczek, których produkcja oznacza ścięcie 25 mln drzew.

# data[].attributes.headline
Koronakryzys w Polsce. Czy ze względu na epidemię powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie?

# data[].attributes.subject
Koronakryzys w Polsce. Czy ze względu na epidemię powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie?

# data[].attributes.body
Wydobywanie węgla kamiennego stało się bardzo niebezpieczne ze względu na koronawirusa. Kopalnie można zamknąć, a skutków tego gospodarka nie odczuje przez pół roku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wydobywanie węgla kamiennego stało się bardzo niebezpieczne ze względu na koronawirusa. Kopalnie można zamknąć, a skutków tego gospodarka nie odczuje przez pół roku.

Zdjęcie

Czy ze względu na epidemię powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie? /123RF/PICSEL

Ze względu na bezpieczeństwo w okresie epidemii wydobycie węgla jest tym bardziej utrudnione skoro na każdej kopalni mamy tylko 1-2 szyby transportowe, tymi windami na każdą zmianę pod ziemię zjeżdżało kilkaset osób.

Zarządy kopalń wprowadziły wiele obostrzeń z powodu pandemii, a wydobywanie węgla jest tym bardziej mało opłacalne.
Biznes INTERIA.PL na Twitterze. Dołącz do nas i czytaj informacje gospodarcze
- Energetyka i kopalnie mają zgromadzone 15 mln ton węgla na zwałach, kopalnie moglibyśmy zatrzymać na pół roku, a w Polsce nie zabrakłoby węgla - mówi w rozmowie z MarketNews24 Bartłomiej Derski, ekspert WysokieNapiecie.pl. - Zamknięcie kopalń na czas epidemii jest scenariuszem do rozważenie, zwłaszcza, że cześć kopalń wydobywając węgiel już wcześniej ponosiła straty finansowe.
Pobierz darmowy program do rozliczeń PIT 2019
Eksport też górnictwa nie uratuje, bo do każdej sprzedanej tony węgla trzeba dopłacać 100-150 zł.

Wideo

Odtwarzacz wideo wymaga uruchomienia obsługi JavaScript w przeglądarce.

Czy ze względu na epidemię powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie? MarketNews24

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wydobywanie węgla kamiennego stało się bardzo niebezpieczne ze względu na koronawirusa. Kopalnie można zamknąć, a skutków tego gospodarka nie odczuje przez pół roku. Zdjęcie Czy ze względu na epidemię powinniśmy zamknąć wszystkie kopalnie? /123RF/PICSEL Ze względu na bezpieczeństwo w okresie epidemii wydobycie węgla jest tym bardziej utrudnione skoro na każdej kopalni mamy tylko 1-2 szyby transportowe, tymi windami na każdą zmianę pod ziemię zjeżdżało kilkaset osób.

# data[].attributes.headline
Podatek od poprawiania urody (Korea Południowa)

# data[].attributes.subject
Podatek od poprawiania urody (Korea Południowa)

# data[].attributes.body
W Korei Południowej ogromną popularnością cieszą się operacje plastyczne i właśnie dlatego wprowadzono podatek od poprawiania urody. 10 proc. od powiększania piersi, korekcji nosa, odsysania tłuszczu, naciągania twarzy i korekcji powiek – taki podatek muszą płacić poddający się zabiegom. Budżet zyskuje, bo Korea Południowa jest azjatycką stolicą tego typu zabiegów – w ciągu najbliższych lat dostarczą krajowi miliardy dolarów.

# data[].attributes.body
Zaczęło się od podatku, który władze Kalifornii nałożyły na drużynę Chicago Bulls za to, że wygrała z LA Lakers nie na swoim terenie. W Kalifornii podatek zaczął dotyczyć także innych sportowców. Na samych tylko atletach w 2 sezony zarobiono 102 miliony dolarów.

# data[].attributes.body
Taksa 800 EU rocznie od basenu przydomowego funkcjonuje w Grecji, a fiskus przeprowadza kontrole przy pomocy zdjęć lotniczych i satelitarnych, kto musi ją uiścić. Podobno niesamowitą popularnością od wprowadzenia podatku basenowego cieszy się brezent w kolorze zielonym. Z góry przypomina trawę i można go położyć np. na swoim basenie.

# data[].attributes.body
W belgijskim regionie Walonia mieszkańcy odprowadzają daninę od każdego przyjęcia z grillem. Fiskus przy tym kontroluje sytuację z powietrza, dbając, by żaden miłośnik gotowania pod chmurką, nie uchylił się od opłaty. Stawka – 20 euro od każdego posiedzenia.

# data[].attributes.body
Narciarska mekka co roku zużywa tony tego surowca do składania połamanych na alpejskich stokach narciarzy. Austriacy podliczyli, że średnio rocznie łamie się u nich ok. 150 tys. osób. I nałożyli podatek na gips, który wliczony został do cen usług narciarskich (najczęściej w skipassy). Cały dochód z tego podatku dostaje austriacka służba zdrowia. Tym samym, narciarze sami wspomagają swoje leczenie.