# data[].attributes.body
Om kinderarbeid tegen te gaan word in de wet het minimumloon ver

# data[].attributes.attachment_link.description
De overheid verlaagt de leeftijd waarop werknemers het volledige minimumloon krijgen van 23 naar 21 jaar. Dit gebeurt in stappen. Ook het loon van werknemers tussen de 18 en 21 jaar gaat omhoog. De overheid houdt rekening met werkgevers die nu meer loon gaan betalen aan jongeren.

# data[].attributes.body
Verenigd Koninkrijk wilt minder wetgevingen en regeltjes en stapt daarom uit de EU.

# data[].attributes.attachment_link.description
Brexit is het uittreden van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). De naam Brexit komt van de Engelse woorden Great Britain (Groot-Brittannië) en exit (vertrek).

# data[].attributes.body
Er wordt steeds zorgvuldiger omgegaan met persoonsgegevens.

# data[].attributes.body
Ecologische trend

# data[].attributes.attachment_link.title
Groene stroom uit Nederland wordt een stuk duurder - dit is de reden

# data[].attributes.attachment_link.description
Wie een steentje wil bijdragen aan een gezonder milieu met groene stroom, moet daarvoor wellicht diep in de buidel tasten. De prijs van certificaten voor groene stroom op de groothandelsmarkt, en dan vooral die van Nederlandse bodem, rijst de pan uit. Dat kan de portemonnee van consumenten raken.

# data[].attributes.body
Ecologische trend Europa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The automotive industry is not alone in its attempt to successively reduce the emission levels on our planet, in this case through the introduction of electric cars. Those responsible for the IT sector can also use cloud computing, server virtualization or state-of-the-art datacenters to contain the environmental impact. This article gives you a comprehensive introduction to green IT. It also includes an overview of the measures that companies can take to roll out more environmentally friendly policies.

Green IT: What is it?

The term green IT means nothing other than the use of information technology in a manner that preserves resources and protects the environment. The primary objectives include a reduction in energy consumption and pollutant emissions in the manufacture, use and disposal of products. Among other things, the fact that the production of hardware like PC monitors or towers consumes almost as much energy as their use over three to four years clearly demonstrates the importance of this aspect.

Cloud computing and server virtualization: A blessing for the environment and the company accounts
Not only does the implementation of green IT measures impact positively on the environment, it also offers companies significant cost-cutting potential, as shown in the following examples.

Cloud computing: The green zone

Cloud computing - so the provision of IT infrastructure via the Internet - plays an important role in green IT. Above all, it allows the replacement of poorly utilized datacenters with highly optimized server environments. Besides reducing the energy costs, it also minimizes the time required to maintain a company's proprietary systems.

Another factor is that users can select precisely the performance they need. Resources can hence be activated and deactivated to meet current requirements. Users only pay for what they actually consume, cutting back on costs for dormant server capacity. Another factor is that this kind of datacenter is usually more energy-efficient, as they are maintained as state-of-the-art facilities.

What's more, it is not necessary to activate all servers continuously, as the users share technical components. Cloud-based collaboration tools like Office 365 , Google Drive or Dropbox allow colleagues to work efficiently, wherever they are, while companies save costs on high-performance and energy-guzzling hardware.
Summarized benefits of cloud computing:

lower energy consumption

therefore a reduction in the carbon footprint

lower consumption of hardware, i.e. server, resources

less support workload in the datacenters

significant savings potential

In a nutshell: Cloud computing offers ideal conditions for eco-friendly, resource-preserving IT management. Many companies do not need any or most of their server rooms, which means it is not only ecologically sensible, but also economically profitable to shut them down and switch to the cloud.

Server virtualization: Ideal resource utilization

It is by no means uncommon in many datacenters to discover that several servers are responsible for just a few tasks. For instance, one may be principally deployed for Windows and web, another for Linux and the next one for SQL databases. But this puts datacenter utilization at no more than 30 percent. Server virtualization is a handy alternative. Here, resources such as computing power, storage, network and security are cleverly distributed among the available services. In other words, the virtualization software ensures that various operating systems and applications run 'separately' on a physical host. This makes the datacenters significantly more efficient and increases utilization to as much as 50 percent! By proceeding in this way, the hardware can draw on its full potential so that fewer servers are needed. In turn, this reduces electricity consumption, which is good for the environment and has a pleasing side-effect for the company accounts.

Server virtualization has now spread to many areas of datacenters. The next challenge is to virtualize business-critical or production-relevant workloads.

Skype, modern cooling & co: Other green IT measures

Trends like digitization or big data call for increasingly high-performance server rooms in many companies. This leads to spiraling energy consumption, which in turn impacts the environment and generates additional costs for the company. Innovative cooling and ventilation methods help to reduce the energy costs substantially. This way, modern datacenters can operate without a hitch in rooms at temperatures of up to 35 °C. The average is around 22 °C.

Another factor offering significant savings potential and an effective contribution to green IT is quite simply modern software. As obvious and logical as it sounds, Internet telephony is nevertheless an excellent example. Even 'normal' telecommunications reduce the need for many business trips. And Skype for Business , Discord and co. ease the strain on the business coffers additionally. Another benefit: The software is easy to implement and operate.

Summary

As you see, we have plenty of green IT opportunities - cloud computing, server virtualization, etc. - that help to manage everyday business while protecting the environment and reducing costs as well.

Would you like assistance in moving to the cloud?

Get here all facts about the Cloud Services by COMPAREX or have a closer look to the cloud solutions Microsoft offers you. Our experts are glad to provide you with more information. Do not hesitate to contact us.

Author

On March 1st, Microsoft introduced the new Microsoft Customer Agreement (MCA) - COMPAREX guides you through the different options to purchase Azure

more

# data[].attributes.attachment_link.title
Green IT: Sustainable Information Technologies

# data[].attributes.attachment_link.description
The automotive industry is not alone in its attempt to successively reduce the emission levels on our planet, in this case through the introduction of electric cars. Those responsible for the IT sector can also use cloud computing, server virtualization or state-of-the-art datacenters to contain the environmental impact.

# data[].attributes.headline
Wereldwijde afvalberg dreigt met 70% te groeien.

# data[].attributes.subject
Wereldwijde afvalberg dreigt met 70% te groeien.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wereldwijde afvalberg dreigt met 70 procent te groeien

# data[].attributes.attachment_link.description
De afvalberg neemt sneller toe dan de wereldbevolking. De Wereldbank wijt de afvaltoename aan verstedelijking.

# data[].attributes.headline
Klimaatverandering maakt hittegolven in Australië langer en frequenter

# data[].attributes.subject
Klimaatverandering maakt hittegolven in Australië langer en frequenter

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dat zeggen experts van The Climate Council, een milieulobbygroepering met private sponsors.

In Adelaide, aan de zuidkust van Australië, werden temperaturen tot 46 graden verwacht. Op de open Australische tenniskampioenschappen in Melbourne werden heel wat wedstrijden vanwege de hitte stilgelegd. Ze werden pas in de vooravond hervat.

Volgens de klimaatraad was 2013 in Australië het warmste jaar sinds het begin van de metingen. De experts stellen dat er tegen 2030 dubbel zoveel professionele brandweermannen nodig zullen zijn om aan het stijgende aantal bosbranden het hoofd te kunnen bieden.

De professoren in The Climate Council waren vroeger lid van de kimaatcommissie, die na het aantreden van de conservatieve regering van Tony Abbott vorig jaar werd ontbonden. Ze komen in februari met een volledig rapport. De resultaten die donderdag bekend werden, zijn voorlopige resultaten. (Belga/TE)

# data[].attributes.attachment_link.title
Klimaatverandering maakt hittegolven in Australië langer en frequenter

# data[].attributes.attachment_link.description
Dat zeggen experts van The Climate Council, een milieulobbygroepering met private sponsors. In Adelaide, aan de zuidkust van Australië, werden temperaturen tot 46 graden verwacht. Op de open Australische tenniskampioenschappen in Melbourne werden heel wat wedstrijden vanwege de hitte stilgelegd. Ze werden pas in de vooravond hervat.

# data[].attributes.body
Technologische trends

# data[].attributes.body
Europa
Steeds meer betalingen worden online gedaan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Betalen, of dat nu in de winkel, in de supermarkt of in jouw favoriete online shop, is de afgelopen jaren flink aan het veranderen geweest. Heb jij nog wel eens contant geld op zak? Of betaal je tegenwoordig ook alles contactloos? Online doe je alles via iDeal of nog gemakkelijker met PayPal One Touch. Kunnen we het nog verder vereenvoudigen? Of zijn er nog wat nieuwe trends die eraan zitten te komen? We bespreken hieronder een paar mogelijkheden die van ons zo snel mogelijk breed uitgerold mogen worden.

1. Apple Pay

De geruchten waren er dat dit eind 2017 uitgerold zou gaan worden in ondermeer Nederland. Helaas. We zitten nog altijd te wachten op het moment dat Apple de eigen betaaldienst in meer landen aan gaat bieden.

Hoe succesvol het gaat worden in Nederland is natuurlijk nog maar de vraag. Maar alle iPhone / Apple Watch fanaten en gebruikers gaan waarschijnlijk de dienst gewoon gebruiken. Vooral ook omdat gebruiksgemak en privacy hier centraal staan.

Recent was het al even mogelijk. De Bunq bank kwam met een hack die het gebruik van Apple Pay mogelijk maakte. En dus is een uitrol in Nederland toch mogelijk dichtbij.

2. Betalen met een selfie

Het is weer een stap verder dan bijvoorbeeld iDIN. Nieuwe biometrische vormen van authenticatie. Geen moeilijke wachtwoorden, identifiers of andere bevestigingscodes meer nodig, maar even een paar keer knipperen voor de camera van je smartphone om een betaling te bevestigen. ING heeft het al mogelijk gemaakt. Dan moet je alleen wel beschikken over de nieuwe iPhone X. Klanten van ING kunnen met de nieuwste iPhone inloggen en betalingen bevestigen met gezichtsherkenning. Handig en veilig. Dus ook de andere banken mogen snel volgen en hiermee op de markt komen.

3. Betalen met je mobiel

Bankieren doen we al mobiel. Maar er komen ook steeds meer apps beschikbaar die mobiel betalen mogelijk maken. Tikkie is hier een mooi voorbeeld van. Heeft natuurlijk alles te maken het de versoepeling van de de iDEAL-regelgeving. Consumenten kunnen nu ook onderling betalingen regelen.

Een andere mogelijkheid hier is ook weer het contactloos betalen. Nu doe je dat in de meeste gevallen nog met je bankpas. Maar die heb je in de toekomt echt niet meer nodig. Dan betaal je gewoon met de app van de bank op je mobiel. En zo komt er straks geen portemonnee meer bij kijken.

4. Cryptocurrency's

En dan is natuurlijk nog de Bitcoin. Zo goed als onbruikbaar geworden als betaalmiddel. Maar de achterliggende blockchain technologie klopt gewoon, dus als de koers wat stabieler gaat worden, en ook de kosten en verwerkingstijd omlaag gaan, dan gaat de Bitcoin echt nog wel groots zijn intrede maken. En is het niet de Bitcoin zelf dan is er zeker een van de vele andere cryptocurrency's die dit wel gaat lukken.

[Afbeelding © Mymemo - Adobe Stock]

# data[].attributes.attachment_link.title
Vier trends en ontwikkelingen op gebied van betalen

# data[].attributes.attachment_link.description
Betalen, of dat nu in de winkel, in de supermarkt of in jouw favoriete online shop, is de afgelopen jaren flink aan het veranderen geweest. Heb jij nog wel eens contant geld op zak? Of betaal je tegenwoordig ook alles contactloos?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In maart opent de eerste Auchan Minute van Europa de deuren in het Franse Villeneuve d'Ascq, dichtbij de Belgische grens. In de compacte containerwinkel zijn kassa's noch medewerkers te bespeuren: je shopt er volledig mobiel.

Integraal met de smartphone

Auchan Minute zag in 2017 - na eerdere mislukte testen - het daglicht in China: het zijn minisupermarkten zo groot als een container die 24 uur op 24 geopend zijn. Dat is mogelijk omdat de buurtwinkels geen medewerkers hebben. Van het binnenstappen tot het afrekenen en naar buiten gaan gebeurt alles onbemand en met de smartphone. Klanten in China moeten zich eerst identificeren via een account. Eenmaal binnen kiezen de shoppers hun producten en rekenen ze af door de barcodes bij een zelfscankassa in te lezen. Ook het betalen gebeurt uiteindelijk met de smartphone.

Hoe de formule zich zal vertalen naar de Franse markt, is nog niet precies geweten, maar in China is de onbemande winkel alvast ingeburgerd: vandaag heeft Auchan er in de grote steden al meer dan 750 Minute-winkels. Het beperkte aanbod (500 SKU's) in de buurtsupers is lokaal geoptimaliseerd en de stockniveaus worden automatisch doorgegeven, zodat de voorraad op tijd en stond rechtstreeks wordt aangevuld vanuit de dichtstbijzijnde hypermarkt.

Eerst alleen voor medewerkers

De eerste Europese vestiging opent begin maart in Villeneuve d'Ascq en zal in het begin, bij wijze van test, alleen toegankelijk zijn voor medewerkers van Auchan. Ook zij zullen zich eerst moeten identificeren met de smartphone vooraleer ze binnen mogen in de winkel van slechts 18 m² groot. Als het een succes blijkt, spreekt Auchan al over een verdere uitrol over heel Frankrijk.

Ook Carrefour opent dit voorjaar een eerste winkel die dag en nacht open is, meer bepaald in het centrum van Brussel. Die onbemande buurtsupermarkt wordt 60 m² groot en krijgt een assortiment van ongeveer 400 verschillende artikelen. Auchan zegt dat dit type supermarkt vooral bijzonder efficiënt is om de lokale klantenverwachtingen (binnen de 5 km) te leren kennen.

Related news

# data[].attributes.attachment_link.title
Kassaloze Auchan komt naar Belgische grens

# data[].attributes.attachment_link.description
In maart opent de eerste Auchan Minute van Europa de deuren in het Franse Villeneuve d'Ascq, dichtbij de Belgische grens. In de compacte containerwinkel zijn kassa's noch medewerkers te bespeuren: je shopt er volledig mobiel. Auchan Minute zag in 2017 - na eerdere mislukte testen - het daglicht in China: het zijn minisupermarkten zo groot als een container die 24 uur op 24 geopend zijn.

# data[].attributes.body
Economische trends...
Klik op de afbeelding...

# data[].attributes.body
Sociaal-culturele trends...

# data[].attributes.body
werkloosheid afrika daalt in 2018 tov 2017.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er zijn geen resultaten gevonden die aan uw zoekopdracht voldoen

0

Schrijf u in om meldingen in te stellen voor instrumenten, economische gebeurtenissen en artikelen van de auteurs die u volgt.

Gratis registreren

Nieuwste Uitgave Actueel Vorige

Werklozen zijn mensen binnen de economisch actieve bevolking die; (a) niet hebben gewerkt tijdens de zeven dagen voorafgaand aan het interview, (b) willen werken en beschikbaar zijn om binnen een week na het interview aan de slag te gaan, en (c) actieve stappen hebben ondernomen om naar werk te zoeken of een of andere vorm van zelfstandig ondernemerschap te starten in de vier weken voorafgaand aan het interview. Formele sector werkgelegenheidscijfers kunnen worden verkregen bij diverse andere Statistieken SA gegevens, inclusief het Survey of Employment and earnings (SEE), dat informatie verzamelt over de formele werkgelegenheid in Zuid-Afrika (met uitzondering van bepaalde sectoren, afdelingen en activiteiten). Er is een groot verschil tussen SEE en LFS. SEE verkrijgt gegevens van bedrijven, terwijl in het LFS huishoudens in plaats van bedrijven worden onderzocht. De SEE sluit personen die werkzaam zijn in de informele sector dus uit. Een hoger dan verwachte lezing moet worden opgevat als negatief/bearish voor de ZAR, terwijl een lager dan verwachte lezing moet worden opgevat als positief/bullish voor de ZAR.

Vervaldatum

Tijd

Actueel

Verwacht

Vorige

Nieuws

Live chat

%USERNAMETAG% %USERNAMETAG%

%USERNAME% schreef:

%TEXT%

%USERNAME% schreef:
%TEXT%

U kunt op dit moment geen opmerkingen plaatsen, vanwege negatieve meldingen van andere gebruikers. Uw status zal door onze beoordelaars worden geëvalueerd.

Wacht een minuutje voordat u weer een commentaar plaatst.

Moving Averages:

Koop 7

Verkoop 5

Indicatoren:

Koop 2

Verkoop 6

Meest populaire artikelen

Centrale Bank

Rentetarieven

Volgende Meeting

# data[].attributes.attachment_link.description
Er zijn geen resultaten gevonden die aan uw zoekopdracht voldoen 0 Schrijf u in om meldingen in te stellen voor instrumenten, economische gebeurtenissen en artikelen van de auteurs die u volgt.

# data[].attributes.body
Afrikaanse economie blijft groeien!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ondanks alle (economische) vluchtelingen die richting Europa komen, is de Afrikaanse economie de laatste 15 jaar hard gegroeid. Maar door de aanhoudende ongelijkheid profiteert lang niet iedereen daarvan mee.

De groei vlakt de laatste drie jaar ook af. Toch wordt er voor 2017 weer een groei van 4,6 procent verwacht door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.

De groeivertraging kwam met name door de wereldwijde zwakte van de economie en de gedaalde grondstofprijzen, maar de groeiende binnenlandse vraag, de verbeterde levering, beter macro-economisch beleid en gunstige geldstromen van buitenaf zorgen ervoor dat de economie op het enorme continent toch met minimaal vier procent per jaar is blijven groeien.

De groei is het sterkst in het oosten van Afrika, op de voet gevolgd door West-Afrika en Centraal-Afrika. Het door oorlogen geteisterde noorden en het zuiden van Afrika blijven daarbij achter.

Verbetering van welzijn

Afrikaanse landen hebben in dezelfde periode stabiele vooruitgang geboekt op het gebied van welzijn en leefbaarheid. Er is winst geboekt met onderwijs, gezondheid en levensstandaard. Maar de snelheid daarvan verschilt erg per land en per sub-regio en is niet genoeg om de doelstellingen van de 2030 Agenda voor duurzame ontwikkeling te bereiken, staat in de African Economic Outlook van 2016.

Dat komt door de aanhoudende grote ongelijkheid, het gebrek aan structurele veranderingen dat de arbeidsmogelijkheden beperkt, de beperkte vooruitgang bij het gelijkstellen van mannen en vrouwen en het gebrek aan ondernemerszin.

Het blijft een enorme uitdaging om welzijnsvooruitgang te blijven boeken met de snel groeiende bevolking. Beleidsmakers moeten een antwoord weten te vinden op het uitsluiten van mensen, de armoede in de steden en de ongelijkheid, stellen de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, de OESO en de VN in hun gezamenlijke rapport.

De aandacht moet daarom uitgaan naar veilige woonwijken, kwalitatief hoogwaardige sociale diensten, investeringen van de private sector, verbetering van mensenrechten en betaalbare sociale bescherming.
Dit artikel is een aangepaste versie per januari 2017, van een eerder artikel uit 2010.

# data[].attributes.attachment_link.title
De Afrikaanse economie blijft groeien, maar de armoede neemt niet snel genoeg af

# data[].attributes.attachment_link.description
Ondanks alle (economische) vluchtelingen die richting Europa komen, is de Afrikaanse economie de laatste 15 jaar hard gegroeid. Maar door de aanhoudende ongelijkheid profiteert lang niet iedereen daarvan mee. De groei vlakt de laatste drie jaar ook af. Toch wordt er voor 2017 weer een groei van 4,6 procent verwacht door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.

# data[].attributes.body
Meer salaris, duurdere boodschappen.  Het kabinet presenteert voor 2019 mooie koopkrachtcijfers, maar zadelt de burger ook op met een btw-verhoging en stijgende energiekosten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Belastingen
- Dit kabinet wil in 2021 een belastingstelsel invoeren bestaande uit nog maar twee schijven. Vooralsnog zijn het er vier. In 2019 veranderen de tarieven van alle schijven. In het nieuwe jaar wordt over de eerste 20.000 euro (eerste schijf) 36,65 procent belasting betaald. Dat is een lichte verhoging; het was 36,55 procent. Over de tweede schijf (tussen 20.000 en 34.000 euro) daalt het tarief van 40,85 naar 38,10 procent. Dat geldt ook voor de derde schijf (tussen 34.000 en 68.500 euro). Inkomen boven de 68.500 (vierde schijf) wordt voortaan voor 51,75 procent belast. Dat was 51,95.

- De algemene heffingskorting stijgt. Hoe lager het inkomen, hoe hoger het belastingvoordeel. De maximale korting stijgt met 212 euro.

- De arbeidskorting, een ander voordeel voor werkenden, neemt ook toe. De maximale korting stijgt in 2019 met 150 euro. Hier profiteren mensen van met een inkomen tot 41.000 euro.

- Ook de ouderenkorting, een belastingvoordeel voor gepensioneerden, stijgt. De maximale korting groeit met 178, naar in totaal 1596 euro.

- Vrijwilligers kunnen jaarlijks tot 200 euro meer belastingvrij vergoed krijgen, tot een bedrag van 1700 per jaar.

Consumenten
- Het lage btw-tarief gaat omhoog, van 6 naar 9 procent. Dat betekent in de eerste plaats dat boodschappen duurder worden. Volgens het kabinet is het gevolg dat een volle kar boodschappen van 100 euro voortaan 102,83 kost. Dat lijkt te overzien. Maar de btw-verhoging geldt ook voor bloemen, boeken, een bezoek aan de kapper, museum of pretpark en het laten verbouwen van je huis.

- De energierekening stijgt aanzienlijk. Energiebedrijven verhogen hun tarieven voor gas en elektriciteit, het kabinet verhoogt de belasting op aardgas en verlaagt de belastingkorting op de energienota (met 51 euro). Bovendien stijgt de toeslag die iedereen betaalt voor duurzame energieprojecten. Het kabinet zegt dat huishoudens met een gemiddeld energieverbruik 130 euro meer kwijt zijn. Dat kan dus ook (veel) meer zijn.

- Roken wordt duurder; de accijnzen gaan verder omhoog. Voor een pakje met twintig sigaretten bent u 6 cent meer kwijt. De prijs van een pakje shag van 40 gram gaat met 11 cent omhoog.

- De kosten van een nieuw paspoort stijgen. Een gemeente mag maximaal 6,07 euro meer vragen. Een paspoort kost in 2019 maximaal 71,37 voor volwassenen en 53,97 euro voor kinderen. Een identiteitskaart kan 5,78 euro duurder worden. Maximaal 56,83 voor volwassenen en 29,95 voor kinderen.

- Een postzegel kost voortaan 87 cent. Dat was 83 cent.

- Door de stijgende huizenprijzen komen woningen met een maximaal aankoopbedrag van 290.000 euro in aanmerking voor Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Vorig jaar lag de grens op 265.000 euro. Deelnemers aan het waarborgfonds hoeven ook nog maar 0,9 procent van de aankoopprijs te storten, in plaats van 1 procent nu.

Zorg
- Chronisch zieken die thuis ondersteuning nodig hebben, via de Wmo, betalen daar vanaf dit jaar een lagere eigen bijdrage voor. Er komt een vast tarief van 17,50 euro per vier weken. Vooral voor mensen die nu een groot deel van de maatschappelijke ondersteuning zelf betalen, is dat een grote verandering. Zo wil het kabinet de stapeling van zorgkosten voorkomen. Gemeenten hebben de vrijheid om zelf eventueel een nog lager tarief dan 17,50 euro te vragen. Bijvoorbeeld bij mantelzorg of voor huishoudens met een minimuminkomen.

- Er komt een maximum aan de eigen bijdrage voor medicijnen. Deze eigen bijdrage wordt nu gevraagd als iemand duurdere merkmedicijnen wil hebben in plaats van de goedkopere variant die de apotheker meegeeft. De eigen bijdrage voor duurdere varianten medicijnen wordt 250 euro maximaal.

- De maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden stijgt met 50 euro tot 1.189. De maximale zorgtoeslag voor partners groeit met 193 euro naar 2.314.

Gezin
- De maximale toeslag voor kinderdagopvang stijgt van 7,45 naar 8,02 euro per uur. Voor buitenschoolse opvang daalt de vergoeding van 6,95 naar 6,89 euro. Voor gastouders verandert het terug van 5,91 in 6,15 euro.

- De kosten van dagopvang stijgen waarschijnlijk. Dit jaar moet er één verzorger per drie baby's zijn. Nu is de verhouding één op vier. De buitenschoolse opvang wordt vermoedelijk goedkoper, omdat één medewerker vanaf nu toezicht mag houden op twaalf kinderen in plaats van de huidige tien.

- Vanaf 1 april stijgt de kinderbijslag voor kinderen tot en met 5 jaar van 201,05 euro per kwartaal naar 216,55. Voor kinderen tussen de 6 en 12 jaar stijgt het bedrag van 244,13 euro naar 263,88 en voor kinderen tot 18 jaar van 287,21 naar 309,46.

- Het betaald geboorteverlof voor partners stijgt van twee dagen naar één werkweek.

Justitie en integratie
- Partners, kinderen en ouders van slachtoffers kunnen smartengeld claimen voor de schade die zij zelf ondervinden. Hun naaste moet dan wel zijn overleden of ernstig en blijvend letsel hebben. De hoogte van de vergoeding die de aansprakelijke persoon moet betalen ligt tussen 12.500 en 20.000 euro.

- Vreemdelingen met een betaalde baan krijgen een vrijstelling voor het deel van het inburgeringsexamen dat over de Nederlandse arbeidsmarkt gaat. Voorwaarde is wel dat een kandidaat in de afgelopen twaalf maanden minimaal zes maanden lang 48 uur per maand heeft gewerkt.

Ouderen
- Voor mensen die regelmatig van baan wisselen wordt het makkelijker om een klein pensioen mee te nemen naar een nieuw fonds. Uitvoerders moeten de inbreng van potjes met een uitbetaling van 2 tot 466 euro per jaar straks accepteren. Voorheen kregen mensen deze potjes in één keer uitbetaald als ze van baan wisselden.

- De AOW-leeftijd stijgt van 66 jaar naar 66 jaar en vier maanden.

Lees ook:

Aan de grens zijn ze niet bang voor de BTW-verhoging Vooral ondernemers aan de grens zullen lijden onder de verhoging van het lage btw-tarief. Maar in het grensplaatsje Glanerbrug maakt niemand zich echt zorgen.

Een groene toekomst is er alleen voor de rijken: de eco-elite De verduurzaming van Nederland leidt tot een nog ongelijkere verdeling van schone en leefbare ruimte, zegt sociaal wetenschapper Shivant Jhagroe. De eco-elite verschuilt zich in lommerrijke wijken, de grijze rest is voor de armen.

Lager BTW-tarief raakt rijken net zo goed Waar eerdere pogingen strandden, zette Rutte III wel door. Het nieuwe kabinet verhoogt het lage btw-tarief naar 9 procent.

# data[].attributes.attachment_link.title
Meer salaris, duurdere boodschappen: dit verandert er in 2019 in uw portemonnee

# data[].attributes.attachment_link.description
Belastingen - Dit kabinet wil in 2021 een belastingstelsel invoeren bestaande uit nog maar twee schijven. Vooralsnog zijn het er vier. In 2019 veranderen de tarieven van alle schijven. In het nieuwe jaar wordt over de eerste 20.000 euro (eerste schijf) 36,65 procent belasting betaald. Dat is een lichte verhoging; het was 36,55 procent.

# data[].attributes.body
Afrikaanse economie blijft groeien!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ondanks alle (economische) vluchtelingen die richting Europa komen, is de Afrikaanse economie de laatste 15 jaar hard gegroeid. Maar door de aanhoudende ongelijkheid profiteert lang niet iedereen daarvan mee.

De groei vlakt de laatste drie jaar ook af. Toch wordt er voor 2017 weer een groei van 4,6 procent verwacht door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.

De groeivertraging kwam met name door de wereldwijde zwakte van de economie en de gedaalde grondstofprijzen, maar de groeiende binnenlandse vraag, de verbeterde levering, beter macro-economisch beleid en gunstige geldstromen van buitenaf zorgen ervoor dat de economie op het enorme continent toch met minimaal vier procent per jaar is blijven groeien.

De groei is het sterkst in het oosten van Afrika, op de voet gevolgd door West-Afrika en Centraal-Afrika. Het door oorlogen geteisterde noorden en het zuiden van Afrika blijven daarbij achter.

Verbetering van welzijn

Afrikaanse landen hebben in dezelfde periode stabiele vooruitgang geboekt op het gebied van welzijn en leefbaarheid. Er is winst geboekt met onderwijs, gezondheid en levensstandaard. Maar de snelheid daarvan verschilt erg per land en per sub-regio en is niet genoeg om de doelstellingen van de 2030 Agenda voor duurzame ontwikkeling te bereiken, staat in de African Economic Outlook van 2016.

Dat komt door de aanhoudende grote ongelijkheid, het gebrek aan structurele veranderingen dat de arbeidsmogelijkheden beperkt, de beperkte vooruitgang bij het gelijkstellen van mannen en vrouwen en het gebrek aan ondernemerszin.

Het blijft een enorme uitdaging om welzijnsvooruitgang te blijven boeken met de snel groeiende bevolking. Beleidsmakers moeten een antwoord weten te vinden op het uitsluiten van mensen, de armoede in de steden en de ongelijkheid, stellen de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, de OESO en de VN in hun gezamenlijke rapport.

De aandacht moet daarom uitgaan naar veilige woonwijken, kwalitatief hoogwaardige sociale diensten, investeringen van de private sector, verbetering van mensenrechten en betaalbare sociale bescherming.
Dit artikel is een aangepaste versie per januari 2017, van een eerder artikel uit 2010.

# data[].attributes.attachment_link.title
De Afrikaanse economie blijft groeien, maar de armoede neemt niet snel genoeg af

# data[].attributes.attachment_link.description
Ondanks alle (economische) vluchtelingen die richting Europa komen, is de Afrikaanse economie de laatste 15 jaar hard gegroeid. Maar door de aanhoudende ongelijkheid profiteert lang niet iedereen daarvan mee. De groei vlakt de laatste drie jaar ook af. Toch wordt er voor 2017 weer een groei van 4,6 procent verwacht door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.

# data[].attributes.body
Waar voorheen de oudere generatie het meest nadrukkelijk aanwezig was in de Aziatische economie is dit tegenwoordig de jongere middenklasse. Het uitgave patroon van deze mensen in combinatie met de opkomende technologieen zorgt voor een groeiende economie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Azië vindt een enorme verschuiving in economische macht plaats naar een groeiende en in toenemende mate welvarende middenklasse die jong is en open staat voor technologie en innovatieve veranderingen, schrijft Matthew Dobbs, fondsbeheerder Aziatische aandelen bij Schroders.

In Azië vindt een enorme verschuiving in economische macht plaats naar een groeiende en in toenemende mate welvarende middenklasse die jong is en open staat voor technologie en innovatieve veranderingen, schrijft Matthew Dobbs, fondsbeheerder Aziatische aandelen bij Schroders.

Er is al veel geschreven over de gunstige demografische ontwikkelingen in opkomende markten. Maar in sommige Aziatische landen zijn de demografische vooruitzichten niet al te positief meer. De bevolking vergrijst, de afhankelijkheidsratio's (de afhankelijkheid van jong en oud van de beroepsbevolking) stijgen en naar verwachting zal de beroepsbevolking scherp dalen in China, Korea en Taiwan. Maar achter de minder rooskleurige demografische trends in Azië speelt zich een positieve ontwikkeling af:

Stijgende welvaart millennials

Neem bijvoorbeeld China, dat de statistieken domineert. Daar stijgt het aantal stedelijke welvarende en hogere middenklasse huishoudens van 17% in 2012 naar maar liefst 63% in 2022 en is dan goed voor 80% van de stedelijke private consumptieve uitgaven. Een ongekende stijging. McKinsey typeert deze jonge welvarende middenklasse als de G2-generatie. In tegenstelling tot hun ouders is deze generatie opgegroeid in een tijd van relatieve overvloed. Deze generatie is vol vertrouwen, heeft een onafhankelijke instelling en is sterk verwesterd. Hetzelfde fenomeen doet zich voor in India. Recente enquêtegegevens tonen aan dat het bruto inkomen van millennials gemiddeld aanzienlijk hoger is dan dat van de oudere generatie (een trend die ook duidelijk is in China en alle ASEAN-landen.

Een belangrijk aspect is dat deze generatie vertrouwd is met technologie. Met name de breedte en de diepte van hun technologische betrokkenheid is opvallend. Online winkelen en boeken van reizen groeit sterk. De helft van online aankopen wordt mobiel gedaan.

Betekenis voor beleggers?

Voor beleggers is het van belang dat zij Azië niet afschrijven op basis van extrapolatie van huidige demografische trends. Er is een enorme welvaartsverschuiving gaande in Azië en daar profiteert een jonge welvarende middenklasse van die technologisch onderlegd is en openstaat voor verandering. Ook met deze ontwikkeling in het vizier zullen waarderingen nog steeds van belang zijn, want de veranderingen zullen net zo veel verliezers als winnaars opleveren. Uitgekiende beleggingsstrategieën kunnen een onderscheid tussen deze twee uitkomsten maken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schroders: Welvarende jonge middenklasse in Azië bepaalt markt van de toekomst

# data[].attributes.attachment_link.description
In Azië vindt een enorme verschuiving in economische macht plaats naar een groeiende en in toenemende mate welvarende middenklasse die jong is en open staat voor technologie en innovatieve veranderingen, schrijft Matthew Dobbs, fondsbeheerder Aziatische aandelen bij Schroders.

# data[].attributes.body
Tim, Ivo en Job: Europa en Azië
Twan en Santiago: Afrika en Europa
Pim en William: Noord- en Zuid-Amerika
Janne en Rowie: Australië en Europa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In a recent interview with CNN, 2016 Republican presidential candidate Donald Trump described immigrants crossing the Mexico-US border as "rapists." To highlight the perils of electing Trump to the White House, a world map as seen through the eyes of the blonde-wigged billionaire was drawn up by Huffpost.

Trump's vision begins with re-naming the leader of the Free World, the United States, as simply Trump. Then The Donald's semi-horrific plans to change the world's geopolitical boundaries spread like a domino effect of ethnic slurs and generally being offensive.

While it's a joke and very unlikely Trump will replace Barack Obama in White House in 2016, the message is pretty simple - America, don't f*ck it up when it comes to voting next year!

More Info: huffingtonpost.com (h/t: gawker.com)

# data[].attributes.attachment_link.description
In a recent interview with CNN, 2016 Republican presidential candidate Donald Trump described immigrants crossing the Mexico-US border as rapists. To highlight the perils of electing Trump to the White House, a world map as seen through the eyes of the blonde-wigged billionaire was drawn up by Huffpost.

# data[].attributes.headline
Zuid-Amerikanen zijn gelukkigste mensen op aarde ( is dit een trend???)

# data[].attributes.subject
Zuid-Amerikanen zijn gelukkigste mensen op aarde ( is dit een trend???)

# data[].attributes.body
Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 7 landen uit de top 10 gelukkigste landen op de wereld uit Latijns-Amerika komen. Nederland staat op een gedeelde 11e plaats.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Japan, het land met de hoogste levensverwachting, en Canada, met het hoogste percentage afgestudeerden, behoren niet tot de top 10. Maar juist in de landen die slecht scoren op het gebied van welvaart, zoals Guatemala, zijn de mensen het meest tevreden over hun leven.

Het onderzoeksbureau Gallup Inc. vroeg ongeveer duizend mensen in elk van de 148 landen naar hun levensvreugde. Panama en Paraguay scoorden het best. Singapore bezet de laatste plaats. Nederland staat gedeeld elfde, met Canada, Ierland en Maleisië. Duitsland en Frankrijk delen een magere 47ste plaats.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zuid-Amerikanen zijn gelukkigste mensen op aarde

# data[].attributes.attachment_link.description
Japan, het land met de hoogste levensverwachting, en Canada, met het hoogste percentage afgestudeerden, behoren niet tot de top 10. Maar juist in de landen die slecht scoren op het gebied van welvaart, zoals Guatemala, zijn de mensen het meest tevreden over hun leven. Het onderzoeksbureau Gallup Inc.

# data[].attributes.headline
Gemiddeld inkomen Zuid-Amerika ( is dit een trend

# data[].attributes.subject
Gemiddeld inkomen Zuid-Amerika ( is dit een trend

# data[].attributes.body
Latijns-Amerika lijkt gevangen in de middle income trap, dit wil zeggen dat de lonen laag blijven en hier weinig voorruit gang in zit. Het lijkt er op dat de bevolking het 'zo wel welletjes vind'.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Special

, door Herwin Loman
Deze studie maakt deel uit van de Latijns-Amerika na de grondstoffenhausse serie

Het is Latijns-Amerika niet of nauwelijks gelukt om inkomensconvergentie te realiseren met de VS, ook al is er enige vooruitgang geboekt tijdens de hausse in de grondstoffenprijzen

In deze periode waren de arbeidsproductiviteitsgroei en de groei van de totale factorproductiviteit over het algemeen gering tot negatief

In institutioneel opzicht scoort Latijns-Amerika rond het mondiale gemiddelde, met belangrijke verschillen binnen de regio. Chili blijft het best presterende land, maar is zijn voorsprong deels kwijtgeraakt

Voor wat betreft de kwaliteit van de infrastructuur, het opleidingsniveau en uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling scoort Latijns-Amerika relatief slecht. In verschillende landen lijkt de (technologische) complexiteit van de productie tijdens de hausse in grondstoffenprijzen te zijn afgenomen

Het is de Latijns-Amerikaanse landen nog niet gelukt om te ontsnappen aan de middle income trap. Nu grondstoffen niet meer bijdragen aan de groei, zijn landen mogelijk wel meer geneigd en genoodzaakt om structurele hervormingen door te voeren

Groei in Latijns-Amerika valt tegen

Bezien over een langere periode vallen de economische prestaties van Latijns-Amerika tegen. Tijdens het eerste decennium van de 21e eeuw was de economische groei in Latijns-Amerika relatief hoog en wisten de meeste landen in de regio de achterstand ten opzichte van de VS wat betreft het inkomen per hoofd van de bevolking te verkleinen. Op de langere termijn is er echter vrijwel geen sprake geweest van convergentie, waardoor de inkomenskloof tussen de VS en Latijns-Amerika nog vrijwel even groot is als in 1950 (figuur 1). In bepaalde periodes -vooral de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw- is de kloof zelfs groter geworden. Over de gehele periode bezien zijn Argentinië en met name Venezuela er sterk op achteruit gegaan. Alleen Chili en Costa Rica scoren relatief goed. In deze landen steeg het inkomen per hoofd van de bevolking gemeten in PPP (= koopkrachtpariteit) van respectievelijk 33% en 20% van het niveau in de VS in 1950 tot 43% en 28% in 2015. Maar dit is evengoed slechts een bescheiden convergentie vergeleken met de ontwikkeling die sommige landen buiten de regio hebben doorgemaakt (figuur 2). Natuurlijk lukte het ook veel landen buiten Latijns-Amerika niet om een snelle inkomensconvergentie te realiseren, maar niettemin is het ontbreken van echte succesverhalen in Latijns-Amerika opmerkelijk.

De grote uitdaging: hogere productiviteitsgroei

Figuur 3: Gunstige demografische ontwikkeling bijna voorbij
Bron: VN

Vormt de relatief hoge economische groei in het eerste decennium van deze eeuw een omslagpunt? Om in te schatten of de convergentie die optrad tijdens het eerste decennium van de 21e eeuw na een periode van zwakke groei in de afgelopen jaren terugkeert, moeten we kijken naar het onderliggende groeipatroon. In veel landen heeft arbeid in de laatste decennia sterk bijgedragen aan de groei. Aangezien de arbeidsparticipatie al sterk is toegenomen en veel landen in de niet al te verre toekomst zullen worden geconfronteerd met vergrijzing, zal arbeid waarschijnlijk minder bijdragen aan groei dan in de afgelopen vijftien jaar (figuur 3). Op de lange termijn kan inkomensconvergentie alleen worden gerealiseerd door hogere arbeidsproductiviteit. In die zin hebben Latijns-Amerikaanse landen enige vooruitgang geboekt in de afgelopen decennia, maar deze vooruitgang is gering in vergelijking met andere regio's, met name Azië (figuur 4). Binnen de regio hebben Chili, Uruguay en, meer recent, Ecuador en Peru afgezet tegen de regionale norm goed gepresteerd (figuur 5). Tijdens de hausse in de grondstoffenprijzen in 2003-2011 namen de investeringen in de meeste Latijns-Amerikaanse landen toe, wat gedeeltelijk verklaart waarom de arbeidsproductiviteit in die periode iets is toegenomen. Maar zowel de besparingen als de investeringen bleven in Latijns-Amerika als percentage van het BBP laag (zie Latijns-Amerika: na de hausse in de grondstoffenprijzen).

Voor de wat langere termijn is met name de groei van de totale factorproductiviteit (TFP) relevant. TFP geeft aan hoeveel er kan worden geproduceerd met een gegeven hoeveelheid arbeid en kapitaal, en is dus een indicator voor de efficiëntie van een economie. De groei van de TFP is vooral van belang voor landen die de overstap willen maken van een middeninkomensstatus naar een status van hoge inkomens. Helaas valt de groei van de TFP in Latijns-Amerika erg tegen. In de afgelopen decennia was deze veelal afwezig of zelfs negatief (figuur 6). Vrijwel alle Latijns-Amerikaanse landen scoren vrij slecht, hoewel Uruguay en in mindere mate Bolivia, Guatemala en Peru het relatief goed doen. In de grootste economieën, Brazilië en Mexico, was sprake van geen of van negatieve TFP-groei. In Brazilië is de agrarische sector echter een uitschieter. Volgens Rada & Valdes (2012) bedroeg de jaarlijkse groei van de TFP in deze sector tussen 1985 en 2006 2,6%. Ook in de meeste andere Latijns-Amerikaanse landen is de productiviteitsgroei van de agrarische sector hoog in vergelijking met andere ontwikkelings- en opkomende landen (Ludena, 2010). Zie Latijns-Amerika: perspectieven voor de landbouw voor meer informatie over de agrarische sector.

De structurele groeibelemmeringen in Latijns-Amerika

Instituties

Om de langetermijnvooruitzichten van Latijns-Amerika nader te beoordelen, kijken we allereerst naar de instituties. Instituties vormen een belangrijke bepalende factor voor de economische prestaties op de langere termijn (zie bijvoorbeeld Acemoglu & Robinson, 2012). Als regio scoort Latijns-Amerika in institutioneel opzicht dicht bij het mondiale gemiddelde. Voor wat betreft de rechtsorde en de corruptie scoort de regio echter duidelijk onder het mondiale gemiddelde (figuur 8). De verschillen tussen de landen in de regio zijn groot (figuur 9; zie ook Latijns-Amerika: vooruitgang door populistisch beleid? voor meer informatie).

Om het groeipotentieel te beoordelen, kunnen we ook direct kijken naar de kwaliteit van het ondernemingsklimaat. Volgens het World Economic Forum is het ondernemingsklimaat in Latijns-Amerika sinds 2006/2007 enigszins verbeterd. Maar daar waar andere regio's snellere vooruitgang hebben geboekt, is deze regio afgezakt van een van de meest aantrekkelijke delen van de opkomende wereld naar een van de minst aantrekkelijk regio's, na Sub-Sahara Afrika (figuur 10). Binnen de regio is Chili in de afgelopen jaren minder de uitblinker geworden, maar het blijft nog steeds het meest aantrekkelijke land, vóór Panama en Costa Rica (figuur 11). Ook Brazilië scoort goed op de Global Competitiveness Index. Dit kunnen we deels toeschrijven aan de grote omvang van de binnenlandse markt, die sterk bijdraagt aan de aantrekkingskracht van het land voor buitenlandse bedrijven. Venezuela, Paraguay en Guyana hebben de laagste score op deze index.

Gebrek aan menselijk kapitaal

Om de groeivooruitzichten en de productiviteit op de lange termijn te verbeteren, moet het kennis- en vaardigheidsniveau van de beroepsbevolking omhoog. Wat dat betreft moet Latijns-Amerika diverse problemen aanpakken. Zo stijgen de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling in de regio wel, maar minder snel dan gemiddeld in lage- en middeninkomenslanden (figuur 12). Brazilië doet het op dat gebied wel relatief goed (figuur 13).

Verder is er een tekort aan goed opgeleide werknemers (figuur 14). Volgens de Wereldbank ziet een hoog percentage werkgevers in Latijns-Amerika en het Caraïbische gebied het ontbreken van een goed opgeleide beroepsbevolking als een belangrijke beperking. Dit probleem doet zich vooral voor in Brazilië, Suriname, Argentinië en Paraguay.

Onderwijssystemen zijn van oudsher relatief zwak in de meeste Latijns-Amerikaanse landen. In de afgelopen decennia is het aantal leerlingen in basis- en middelbaar onderwijs wel snel gestegen. De geringe kwaliteit van het onderwijs blijft in veel Latijns-Amerikaanse landen echter een probleem, evenals de ongelijke toegang tot onderwijs (OESO, 2014). Dit gebrek aan menselijk kapitaal en de technologische beperkingen belemmeren de productiviteitsgroei en de economische diversificatie. De complexiteit van de exporten is een indicator die kan worden gebruikt om te beoordelen in hoeverre een economie een structurele transformatie heeft doorgemaakt en is opgeschoven in de waardeketen (IMF, 2015). Latijns-Amerika scoort iets beter dan alle opkomende en ontwikkelingslanden als geheel (figuur 15), maar de complexiteit is in de afgelopen decennia niet toegenomen. In verschillende landen is de economische complexiteit in de afgelopen decennia zelfs afgenomen, zoals in Brazilië, Argentinië en Peru.

Infrastructuur

Gebrekkige infrastructuur is ook een belangrijk economisch probleem voor Latijns-Amerika (figuur 16 en 17). Veel landen in de regio hebben tijdens de schuldencrisis van de jaren tachtig bezuinigd op investeringen in de infrastructuur en in de meeste landen zijn de investeringen ook sindsdien relatief laag gebleven. Het resulterende gebrek aan goede infrastructuur drijft de kosten voor het bedrijfsleven op. Terwijl logistieke kosten in hoge-inkomenslanden slechts 9% van het BBP voor hun rekening nemen, is dat in Latijns-Amerika en het Caraïbische gebied 16 tot 26% van het BBP. Wereldwijd gezien zijn de kosten voor internationaal containervervoer in Brazilië en Colombia het hoogst (OESO, 2013). De infrastructurele problemen van Latijns-Amerika strekken zich ook uit tot de digitale wereld, wat waarschijnlijk mede te wijten is aan institutionele problemen. Zo loopt de regio op het vlak van internettoegang (mobiele breedband) ver achter bij de opkomende landen in Azië (OESO, 2013). Onvoldoende infrastructuur beperkt ook de regionale handelsintegratie, mede daar de transportkosten voor handel binnen de regio vaak net zo hoog zijn als voor handel buiten de regio (OESO, 2014). Volgens FAO (2012) gaat meer dan 50% van het fruit verloren voor het de eindbestemming heeft bereikt (voor informatie over de invloed van het gebrek aan infrastructuur op de voedsel- en landbouwsector, zie Latijns-Amerika: perspectieven voor de landbouw).

Over het algemeen is de Latijns-Amerikaanse export logistiek gezien zeer intensief of tijdgevoelig. Het verbeteren van de infrastructurele efficiëntie zal derhalve aanzienlijke economische baten kunnen opleveren. Volgens Calderón en Servén (2010) zou een verdubbeling van de jaarlijkse investeringen in infrastructuur van 2,5% van het BBP tot 5% van het BBP de jaarlijkse BBP-groei met niet minder dan 2 procentpunt per jaar kunnen verhogen. Volgens Barbero (2012) waren de infrastructurele investeringen met name in Mexico en Uruguay bijzonder laag: slechts 1 tot 2% van het BBP in de periode 2008-2011. In Bolivia en Peru was dit niveau relatief hoog: ongeveer 4% van het BBP.

Conclusie

Er zijn momenteel geen duidelijke tekenen die erop wijzen dat de Latijns-Amerikaanse landen kunnen terugkeren naar het hoge economische groeiniveau van het eerste decennium van deze eeuw. Het ondernemingsklimaat en de kwaliteit van de infrastructuur lijken wat te zijn verbeterd, terwijl ook de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling zijn toegenomen. De vooruitgang gaat echter minder snel dan elders in de wereld. De problemen op het gebied van instituties, menselijk kapitaal en infrastructuur zijn waarschijnlijk de reden waarom de economische complexiteit van de regio in de afgelopen tien jaar is gestagneerd of, in sommige gevallen, zelfs achteruit is gegaan. Er zijn grote verschillen tussen de landen, waarbij Chili, Uruguay, Costa Rica en Panama vaak relatief goed presteren en Venezuela en Paraguay relatief slecht. Zelfs voor de best presterende landen zijn er geen duidelijke signalen dat zij hun achterstand ten opzichte van de Westerse wereld snel zullen weten te reduceren. Mogelijk is het einde van de hausse in grondstoffenprijzen wat dat betreft een geluk bij een ongeluk. Nu de groei niet langer gedreven wordt door stijgende grondstoffenprijzen, zijn overheden wellicht eerder geneigd (en gedwongen) om het groeipotentieel te verhogen door structurele hervormingen door te voeren.

Bronnen

Acemoglu, D. & Robinson, J. (2012). Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty, Crown Business.
Atlas of Economic Complexity
Barbero, J. A. (2012). La infraestructura en el desarrollo integral de América Latina: IDeAL 2012. Bogotá: Corporación Andina de Fomento.

Calderón, C., and L. Servén (2010), Infrastructure in Latin America. Policy Research, Working Paper no. 5317. World Bank, Washington, DC.

FAO, (2012), Global food losses and food waste, Food and Agricultural Organization of the United Nations, Rome.

IMF (2015), Regional Economic Outlook, April 2015: Western Hemisphere.

Ludena, Carlos (2010), "Agricultural Productivity Growth, Efficiency Change and Technical Progress in Latin America and the Caribbean," Research Department Publications 4675, Inter-American Development Bank, Research Department.

OECD (2014), Latin American Economic Outlook 2015, CAF-ECLAC-OECD Development Centre, OECD Publishing.

OECD (2013), Latin American Economic Outlook 2014, CAF-ECLAC-OECD Development Centre, OECD Publishing.

Nicholas Rada and Constanza Valdes (2012), Policy, Technology and Efficiency of Brazilian Agriculture, United States Department of Agriculture, July 2012.

Bijlage
Deze studie maakt deel uit van de Latijns-Amerika na de grondstoffenhausse serie
Colofon

Deze studie is een uitgave van Kennis en Economisch Onderzoek van Rabobank.

De in deze publicatie gepresenteerde visie is mede gebaseerd op gegevens uit door ons betrouwbaar geachte bronnen, waaronder Macrobond. Deze bronnen zijn op zorgvuldige wijze in onze analyses verwerkt.

Overname van de inhoud met bronvermelding is toegestaan. Kennis en Economisch Onderzoek aanvaardt echter geen enkele aansprakelijkheid voor het geval dat de in deze publicatie neergelegde gegevens of prognoses onjuistheden bevatten.

Gebruikte afkortingen bronnen: WEO: World Economic Outlook World Economic Outlook, EIU: Economist Intelligence Unit, IMF: Internationaal Monetair Fonds, WEF: World Economic Forum, DOTS: Direction of Trade Statistics

Gebruikte afkortingen landen: AR: Argentinië, BZ: Belize, BO: Bolivia, BR: Brazilië, CL: Chili, CO: Colombia, CR: Costa Rica, EC: Ecuador, SV: El Salvador, GT: Guatemala, GY: Guyana, HN: Honduras, MX: Mexico, NI: Nicaragua, PA: Panama, PY: Paraguay, PE: Peru, SR: Suriname, UY: Uruguay, VE: Venezuela

Deze informatie kunt u ontvangen door een mail te sturen naar economie@rn.rabobank.nl onder vermelding van 'KEO Kennismail'. Hierdoor wordt u op de verzendlijst geplaatst van de gratis digitale nieuwsbrief van Kennis en Economisch Onderzoek die tenminste eens per maand uitkomt. In deze nieuwsbrief zijn links te vinden naar het Economisch Kwartaalbericht, maar ook naar alle andere publicaties van onze medewerkers.

KEO is ook te vinden op internet: www.rabobank.com/economie

Voor overige informatie kunt u bellen met het secretariaat van Kennis en Economisch Onderzoek via tel. 030 - 2162666. U kunt ons ook bereiken op het volgende e-mailadres: economie@rn.rabobank.nl.

Eindredactie: Allard Bruinshoofd, hoofd Internationaal Onderzoek, Kennis en Economisch Onderzoek

Redactie: Enrico Versteegh

Productiecoördinatie: Alexandra Dumitru en Christel Frentz

Graphics: Selma Heijnekamp en Reinier Meijer

# data[].attributes.attachment_link.title
Latijns-Amerika: gevangen in de middle income trap?

# data[].attributes.attachment_link.description
Special , door Herwin Loman Deze studie maakt deel uit van de Latijns-Amerika na de grondstoffenhausse serie Het is Latijns-Amerika niet of nauwelijks gelukt om inkomensconvergentie te realiseren met de VS, ook al is er enige vooruitgang geboekt tijdens de hausse in de grondstoffenprijzen In deze periode waren de arbeidsproductiviteitsgroei en de groei van de totale factorproductiviteit over het algemeen gering tot negatief In institutioneel opzicht scoort Latijns-Amerika rond het mondiale gemiddelde, met belangrijke verschillen binnen de regio.

# data[].attributes.body
Selectieve abortus heeft de bevolkingscijfers in verschillende streken van India en China de afgelopen decennia uit het lood geslagen. Waar Nederland ongeveer evenveel vrouwen als mannen telt, kampen China en India zo met een structureel mannenoverschot. En blijkens demografische overzichten heeft de afkeer van meisjes zich ook verspreid naar andere landen in Azië, zoals Nepal, Vietnam, Taiwan, maar ook naar Armenië, Azerbajdzjan, Georgië en Kosovo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Snelle omslag In Zuid-Korea willen ze nu juist liever dochters

Nergens vond zo'n snelle omslag plaats in het vijandelijk denken over meisjes als in Zuid-Korea. Werden in 1990 op elke 100 meisjes 116 jongens geboren, sinds 2013 is die verhouding gedaald naar het 'natuurlijke' niveau van rond de 105 jongens op 100 meisjes, zoals in Nederland.

Door welvaart en groei van het aantal werkende vrouwen is hun sociale positie versterkt. Traditionele opvattingen over de dominante mannenrol zijn achterhaald. Koreeanse jongeren hebben vaak liever dochters, blijkt uit peilingen.

Zo daalde het geboortecijfer per moeder fors: van 6 in 1960 naar 1,24 nu, een van de laagste ter wereld. „Ouders maakt een jongen of een meisje weinig uit. Ze willen vooral niet meer dan twee kinderen", zegt Yunhee Choi van Korea Population and Health Welfare Association.

De overheid stimuleert mensen meer kinderen te krijgen om de vergrijzing terug te dringen. Kinderopvang is gratis, stellen krijgen duizenden euro's als ze drie of meer kinderen krijgen. Maar het lijkt nauwelijks te helpen: in 2000 kregen Koreanen gemiddeld op hun 27ste hun eerste kind, in 2015 was dat al op hun 31ste.

Zorgt premier Narendra Modi voor een sociale omwenteling in India? Twee jaar geleden lanceerde hij de campagne Beti Bachao, Beti Padhao ('Red een meisje, Onderwijs een meisje'), gericht tegen het aborteren van ongeboren meisjes. Hij ging daarvoor naar Haryana, een van de rijkste deelstaten van India, maar ook een van de regio's waar opmerkelijk weinig meisjes worden geboren. Volgens de laatste Indiase volkstelling waren er in 2011 in Haryana tegenover elke 1.000 jongetjes (van 0 tot 6 jaar) slechts 835 meisjes.

Selectieve abortus heeft de bevolkingscijfers in verschillende streken van India en China de afgelopen decennia uit het lood geslagen. Waar Nederland ongeveer evenveel vrouwen als mannen telt, kampen China en India zo met een structureel mannenoverschot. En blijkens demografische overzichten heeft de afkeer van meisjes zich ook verspreid naar andere landen in Azië, zoals Nepal, Vietnam, Taiwan, maar ook naar Armenië, Azerbajdzjan, Georgië en Kosovo.

Maar nu dient zich een voorzichtige kentering aan in de geboortecijfers. Onder de kop 'De oorlog tegen meisjesbaby's luwt' schreef The Economist eerder dit jaar dat de verhouding tussen de seksen in China en India (en in andere landen) stabiliseert en dat er tekenen zijn dat de verhouding tussen meisjes en jongens onder jonggeborenen zich weer in 'normale' richting gaat bewegen. Het probleem van prenatale discriminatie is nog lang niet verdwenen, maar toch: stilletjes heroveren vrouwen hun plek in de samenleving.

„Je kunt spreken over het begin van het einde van een abnormale cyclus van selectieve abortussen", bevestigt de Franse demograaf Christophe Z. Guilmoto, verbonden aan het Institut de recherche pour le développement in Marseille per e-mail. Honderd procent zekerheid over de toekomstige ontwikkeling is er niet, maar alle cijfers wijzen er volgens hem op dat er weer relatief meer meisjes geboren zullen worden in China, India en andere landen.

Waar komt die ommekeer vandaan? Twee factoren hebben bijgedragen aan het ontstaan van de 'abnormale' cyclus waarnaar demograaf Guilmoto verwijst: de sterke voorkeur van ouders voor mannelijke nakomelingen én het geleidelijk aan kleiner worden van gezinnen.

Een meisje was alleen maar tot last

Vooral in traditionele, 'patrilokale' samenlevingen in onder andere India en China - waar de bruid intrekt bij de familie van haar man - blijken ouders liever een zoon te hebben dan een dochter. Een zoon biedt garantie voor de oude dag: hij zal later voor hen zorgen. Een meisje is alleen maar tot last, ze moet een bruidsschat meekrijgen en vertrekt naar een ander dorp. En in het algemeen geldt: hoe minder kinderen je krijgt, des te sterker de wens een jongetje te hebben. In China heeft de (nu verlichte) éénkindpolitiek sterk bijgedragen aan het mannenoverschot.

Maar er is nog een cruciale factor die het 'natuurlijke' geboorte-evenwicht heeft verstoord. Dat is de opkomst vanaf de jaren negentig van betaalbare technologie voor echoscopie. Zo werd het in steden en op het platteland steeds gemakkelijker het geslacht van ongeboren kinderen te bepalen en om abortus te laten plegen. Vooral sinds het midden van de jaren tachtig zijn miljoenen meisjes 'verdwenen', eenvoudigweg doordat ze, met hulp van laboranten en artsen, niet meer geboren werden.

Artsen worden een beetje bang

„Het is pure discriminatie", zegt genderspecialist Upala Devi, adviseur van het VN-bevolkingsfonds UNFPA in New York. „In het noordoosten van India, waar ik vandaan kom, zijn man en vrouw gelijk. Maar in andere delen van India, in China en andere landen niet. Hoe dat komt? Traditie, cultuur, onwetendheid, ongeletterdheid, van alles wat. Met welvaart alleen heeft het niets te maken. Hoe verklaar je anders dat de verhouding tussen meisjes en jongetjes een van de slechtste is in Zuid-Delhi, het rijkste deel van Delhi."

Toch ziet ook Devi tekenen van verbetering. In India wordt eindelijk opgetreden tegen artsen en anderen die meewerken aan selectieve abortus. Nog niet op grote schaal, maar toch. In Haryana, waar de Indiase premier Modi twee jaar geleden zijn campagne begon, zijn sinds mei 2015 meer dan duizend aanhoudingen verricht, aldus krantenartikelen. „Artsen worden een beetje bang", zegt Devi.

Stereotypen

Daarnaast spelen bewustwordingscampagnes als die van premier Modi en van maatschappelijke organisaties een cruciale rol, onderstreept Devi. Ze helpen bij het doorbreken van de stereotiepe opvattingen over de onmisbaarheid van een zoon. Meisjes die gestimuleerd worden naar school te gaan, komen sterker te staan in de maatschappij en krijgen meer waardering, zegt ze.

De groeiende waardering hangt samen met het veranderende karakter van de samenlevingen in Azië en elders, zegt Jan Latten, bijzonder hoogleraar sociale demografie aan de Universiteit van Amsterdam en hoofddemograaf bij het Centraal Bureau voor de Statistiek. Door de veranderende economie - minder landbouw en meer industrie (China) en diensten (India) - krijgen steeds meer vrouwen een betaalde baan. Ze worden steeds vaker kostwinner, zegt Latten.

„Dochters kunnen dus theoretisch later net zo goed de kost verdienen als zonen."

Daarnaast wordt ook in de opkomende landen nagedacht over de opbouw van sociale voorzieningen. Latten: „Als de overheid meer verantwoordelijkheid neemt voor ouderen, wordt de rol van kinderen, met name de zonen minder belangrijk."

Dat wijst op een trendbreuk en meer meisjes in de toekomst. Demograaf Guilmoto ziet een wetmatigheid.

„In landen waar het aantal kinderen per gezin afneemt, waar een sterke voorkeur is voor jongens en waar ouders het geslacht van hun ongeboren kinderen relatief gemakkelijk kunnen laten bepalen, zie je dat de verhouding tussen jongens en meisjes bij geboorte plotseling begint te stijgen. Na tien tot twintig jaar stabiliseert de verhouding op een relatief hoog niveau, van 110 tot 125 jongetjes tegenover honderd meisjes bij geboorte, afhankelijk van de regio."

Samenleving op drift

Elke werkdag de indrukwekkendste artikelen uit de wereldpers.

Dat is aan de hand in China, India en andere landen. Guilmoto: „De stijging is nooit oneindig. Als aan de wens naar jongetjes is voldaan, begint de verhouding weer te dalen, zoals nu in Zuid-Korea, het oosten van China, het noordwesten van India, Georgië en andere landen."

Daar krijgen vrouwen iets meer aanzien - ook al omdat een samenleving op drift raak als vaders alleen maar zoons willen, en die zoons ook alleen maar zoons. Onlangs schreef de BBC over de leftover men in China die geen vrouw meer kunnen vinden, een verschijnsel dat ook in sommige delen van India heeft geleid tot het halen van importbruiden uit verre windstreken. In China, schrijft de BBC, kun je een 'vriendin' huren met wie je voor de dag kunt komen. De kosten kunnen oplopen tot meer dan 1.000 euro per dag.

# data[].attributes.attachment_link.title
Meisjes heroveren hun plek in de Aziatische samenleving

# data[].attributes.attachment_link.description
Nergens vond zo'n snelle omslag plaats in het vijandelijk denken over meisjes als in Zuid-Korea. Werden in 1990 op elke 100 meisjes 116 jongens geboren, sinds 2013 is die verhouding gedaald naar het 'natuurlijke' niveau van rond de 105 jongens op 100 meisjes, zoals in Nederland.

# data[].attributes.headline
Profiteren van jonge bevolkingsstructuur Azie

# data[].attributes.subject
Profiteren van jonge bevolkingsstructuur Azie

# data[].attributes.body
Voor beleggers zijn er een aantal interessante beleggingskansen. Behalve India, Indonesië en de Filippijnen, kunnen ook Bangladesh, Cambodja en Burma profiteren van de jonge bevolkingsstructuur. Vanwege de lage lonen profiteren deze landen van de verplaatsing van de maakindustrie naar buiten China.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Aziatische bevolking veroudert. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt.

De Aziatische bevolking is aan het verouderen. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt, maar volgens Invesco creëert het veranderende leeftijdsprofiel ook een aantal interessante beleggingsmogelijkheden. Dat schrijft de vermogensbeheerder in een persbericht naar aanleiding van de publicatie Risk & Reward.

De afgelopen vijftig jaar hebben de demografische ontwikkelingen in het werelddeel bijgedragen aan de hoge groeicijfers in Azië. Volgens de Asian Development Bank was de invloed van de demografische veranderingen op het inkomen per hoofd van de bevolking in de periode 1981-2010 in de meeste Aziatische landen positief.

De Asian Development Bank verwacht dat deze positieve effecten zullen verdwijnen of zelfs negatief zullen worden in landen als China, Zuid-Korea, Taiwan, Singapore en Hong Kong. Landen met veel jonge inwoners als India, Indonesië en de Filippijnen zullen daarentegen de komende decennia nog steeds voordeel hebben bij hun demografische opbouw.

Ook deze landen zullen echter hun economie moeten versterken door systematisch de arbeidsproductiviteit, het onderwijsniveau en de economische infrastructuur te verbeteren.

Duurzaam
De snel vergrijzende samenlevingen zouden kunnen profiteren van 'het tweede demografisch dividend'. Door de opbouw van het vermogen tijdens het werkzame leven te stimuleren, de productiviteit te verhogen en de pensioenleeftijd omhoog te halen, kunnen de landen duurzame groei creëren.

Voor beleggers zijn er een aantal interessante beleggingskansen. Behalve India, Indonesië en de Filippijnen, kunnen ook Bangladesh, Cambodja en Burma profiteren van de jonge bevolkingsstructuur. Vanwege de lage lonen profiteren deze landen van de verplaatsing van de maakindustrie naar buiten China.

Op sectorniveau zijn leeftijd gerelateerde sectoren als verzekeringen en gezondheidszorg interessant. Ook onderwijs-, vrijetijds- en recreatiediensten zullen de komende tijd sterk gaan groeien.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Aziatische bevolking veroudert. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt. De Aziatische bevolking is aan het verouderen. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt, maar volgens Invesco creëert het veranderende leeftijdsprofiel ook een aantal interessante beleggingsmogelijkheden.

# data[].attributes.body
De snel vergrijzende samenlevingen zouden kunnen profiteren van ‘het tweede demografisch dividend’. Door de opbouw van het vermogen tijdens het werkzame leven te stimuleren, de productiviteit te verhogen en de pensioenleeftijd omhoog te halen, kunnen de landen duurzame groei creëren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Aziatische bevolking veroudert. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt.

De Aziatische bevolking is aan het verouderen. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt, maar volgens Invesco creëert het veranderende leeftijdsprofiel ook een aantal interessante beleggingsmogelijkheden. Dat schrijft de vermogensbeheerder in een persbericht naar aanleiding van de publicatie Risk & Reward.

De afgelopen vijftig jaar hebben de demografische ontwikkelingen in het werelddeel bijgedragen aan de hoge groeicijfers in Azië. Volgens de Asian Development Bank was de invloed van de demografische veranderingen op het inkomen per hoofd van de bevolking in de periode 1981-2010 in de meeste Aziatische landen positief.

De Asian Development Bank verwacht dat deze positieve effecten zullen verdwijnen of zelfs negatief zullen worden in landen als China, Zuid-Korea, Taiwan, Singapore en Hong Kong. Landen met veel jonge inwoners als India, Indonesië en de Filippijnen zullen daarentegen de komende decennia nog steeds voordeel hebben bij hun demografische opbouw.

Ook deze landen zullen echter hun economie moeten versterken door systematisch de arbeidsproductiviteit, het onderwijsniveau en de economische infrastructuur te verbeteren.

Duurzaam
De snel vergrijzende samenlevingen zouden kunnen profiteren van 'het tweede demografisch dividend'. Door de opbouw van het vermogen tijdens het werkzame leven te stimuleren, de productiviteit te verhogen en de pensioenleeftijd omhoog te halen, kunnen de landen duurzame groei creëren.

Voor beleggers zijn er een aantal interessante beleggingskansen. Behalve India, Indonesië en de Filippijnen, kunnen ook Bangladesh, Cambodja en Burma profiteren van de jonge bevolkingsstructuur. Vanwege de lage lonen profiteren deze landen van de verplaatsing van de maakindustrie naar buiten China.

Op sectorniveau zijn leeftijd gerelateerde sectoren als verzekeringen en gezondheidszorg interessant. Ook onderwijs-, vrijetijds- en recreatiediensten zullen de komende tijd sterk gaan groeien.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Aziatische bevolking veroudert. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt. De Aziatische bevolking is aan het verouderen. Dat betekent dat de demografie niet langer de economie positief beïnvloedt, maar volgens Invesco creëert het veranderende leeftijdsprofiel ook een aantal interessante beleggingsmogelijkheden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Afrika heeft een steeds grotere aantrekkingskracht op westerse retailers. Winkelbedrijven als Zara en Gap willen profiteren van de economische groei en een gestaag groeiende middenklasse in verschillende landen op het continent. Waar retailers en merken vooralsnog op Zuid-Afrika focusten, worden ook Nigeria, Ghana en Kenia bestempeld als landen met veel retailpotentie.

Afrika groeide het afgelopen decennium sneller dan Oost-Azië, inclusief Japan. Zes van 's werelds tien snelst groeiende landen waren dan ook Afrikaans. En voor dit jaar rekent de International Monetary Fund op een economische groei van zes procent.

De aandacht van (winkel)bedrijven was al langer gericht op Zuid-Afrika. Het land vertegenwoordigt de grootste retailmarkt in Afrika en heeft een van de meest stabiele economieën van het continent. Zuid-Afrika is erg in trek bij toeristen en de internationale vraag naar retailers groeit snel. De gezondheidsomstandigheden verbeteren en de Afrikanen worden steeds vaardiger. Hierdoor groeit de productiviteit jaarlijks met drie procent.

Nigeria, Ghana en Kenia hebben volgens trendwatcher Jaana Jätyri van trendbureau Trendstop.com echter ook een grote retailpotentie. Veel internationale retailers zijn geïnteresseerd in het land door de recente opheffing van het verbod op de import van textiel. Ghana is een aantrekkelijke markt door het gestegen BBP sinds de ontdekking van een olieveld in 2010 en Kenia heeft de grootste economie van Oost-Afrika. Het land is een potentiële bestemming voor buitenalndse retailers sinds er eerder dit jaar olievelden zijn ontdekt.

Afrika maakt momenteel dezelfde demografische ontwikkelingen door als Azië dertig jaar geleden. Een grote groep beter geschoolde jonge mensen staat op het punt om de Afrikaanse arbeidsmarkt te betreden en de geboortecijfers dalen gestaag. Voor fashionretailers is de groeiende groep vijftien tot 25-jarigen heel aantrekkelijk. Westerse mode is erg populair bij deze generatie. Ook opvallend is het merkbewustzijn van de Afrikanen. Vooral Ghana en Nigeria zijn heel merkbewust.

Uit een onderzoek van de African Development Bank uit 2011 blijkt dat er vooral een groeiende vraag is naar kleding, televisies en mobiele telefoons in Afrika. Volgens Jätyri kunnen retailers die er vroeg bij zijn en zich richten op de opkomende middenklasse in de snelstgroeiende landen, profiteren van lange termijn winst.

Het verhaal achter de schatkamer van Nespresso

De wereld achter koffie ontdekken, dat is waar Nespresso's nieuwe...

31 januari 2019 om 13:46

6 minuten leestijd

Dit kunnen retailers van Rumag leren

1,7 miljoen volgers op social media, anderhalf miljoen likes per maand, een...

31 januari 2019 om 13:02

8 minuten leestijd

Een stukje Nederlands supermarkterfgoed in Amerika

Ahold Delhaize heeft er een nieuw winkelconcept bij. In Philadelphia zijn...

31 januari 2019 om 12:36

2 minuten leestijd

Zolang duurt het voordat een online product wordt aangeschaft

# data[].attributes.attachment_link.title
Afrika: retailmarkt in opkomst - RetailNews.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Afrika heeft een steeds grotere aantrekkingskracht op westerse retailers. Winkelbedrijven als Zara en Gap willen profiteren van de economische groei en een gestaag groeiende middenklasse in verschillende landen op het continent. Waar retailers en merken vooralsnog op Zuid-Afrika focusten, worden ook Nigeria, Ghana en Kenia bestempeld als landen met veel retailpotentie.

# data[].attributes.body
Afrika maakt momenteel dezelfde demografische ontwikkelingen door als Azië dertig jaar geleden. Een grote groep beter geschoolde jonge mensen staat op het punt om de Afrikaanse arbeidsmarkt te betreden en de geboortecijfers dalen gestaag. Voor fashionretailers is de groeiende groep vijftien tot 25-jarigen heel aantrekkelijk. Westerse mode is erg populair bij deze generatie. Ook opvallend is het merkbewustzijn van de Afrikanen. Vooral Ghana en Nigeria zijn heel merkbewust.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Afrika heeft een steeds grotere aantrekkingskracht op westerse retailers. Winkelbedrijven als Zara en Gap willen profiteren van de economische groei en een gestaag groeiende middenklasse in verschillende landen op het continent. Waar retailers en merken vooralsnog op Zuid-Afrika focusten, worden ook Nigeria, Ghana en Kenia bestempeld als landen met veel retailpotentie.

Afrika groeide het afgelopen decennium sneller dan Oost-Azië, inclusief Japan. Zes van 's werelds tien snelst groeiende landen waren dan ook Afrikaans. En voor dit jaar rekent de International Monetary Fund op een economische groei van zes procent.

De aandacht van (winkel)bedrijven was al langer gericht op Zuid-Afrika. Het land vertegenwoordigt de grootste retailmarkt in Afrika en heeft een van de meest stabiele economieën van het continent. Zuid-Afrika is erg in trek bij toeristen en de internationale vraag naar retailers groeit snel. De gezondheidsomstandigheden verbeteren en de Afrikanen worden steeds vaardiger. Hierdoor groeit de productiviteit jaarlijks met drie procent.

Nigeria, Ghana en Kenia hebben volgens trendwatcher Jaana Jätyri van trendbureau Trendstop.com echter ook een grote retailpotentie. Veel internationale retailers zijn geïnteresseerd in het land door de recente opheffing van het verbod op de import van textiel. Ghana is een aantrekkelijke markt door het gestegen BBP sinds de ontdekking van een olieveld in 2010 en Kenia heeft de grootste economie van Oost-Afrika. Het land is een potentiële bestemming voor buitenalndse retailers sinds er eerder dit jaar olievelden zijn ontdekt.

Afrika maakt momenteel dezelfde demografische ontwikkelingen door als Azië dertig jaar geleden. Een grote groep beter geschoolde jonge mensen staat op het punt om de Afrikaanse arbeidsmarkt te betreden en de geboortecijfers dalen gestaag. Voor fashionretailers is de groeiende groep vijftien tot 25-jarigen heel aantrekkelijk. Westerse mode is erg populair bij deze generatie. Ook opvallend is het merkbewustzijn van de Afrikanen. Vooral Ghana en Nigeria zijn heel merkbewust.

Uit een onderzoek van de African Development Bank uit 2011 blijkt dat er vooral een groeiende vraag is naar kleding, televisies en mobiele telefoons in Afrika. Volgens Jätyri kunnen retailers die er vroeg bij zijn en zich richten op de opkomende middenklasse in de snelstgroeiende landen, profiteren van lange termijn winst.

Het verhaal achter de schatkamer van Nespresso

De wereld achter koffie ontdekken, dat is waar Nespresso's nieuwe...

31 januari 2019 om 13:46

6 minuten leestijd

Dit kunnen retailers van Rumag leren

1,7 miljoen volgers op social media, anderhalf miljoen likes per maand, een...

31 januari 2019 om 13:02

8 minuten leestijd

Een stukje Nederlands supermarkterfgoed in Amerika

Ahold Delhaize heeft er een nieuw winkelconcept bij. In Philadelphia zijn...

31 januari 2019 om 12:36

2 minuten leestijd

Zolang duurt het voordat een online product wordt aangeschaft

# data[].attributes.attachment_link.title
Afrika: retailmarkt in opkomst - RetailNews.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Afrika heeft een steeds grotere aantrekkingskracht op westerse retailers. Winkelbedrijven als Zara en Gap willen profiteren van de economische groei en een gestaag groeiende middenklasse in verschillende landen op het continent. Waar retailers en merken vooralsnog op Zuid-Afrika focusten, worden ook Nigeria, Ghana en Kenia bestempeld als landen met veel retailpotentie.

# data[].attributes.body
De voorspellingen van de bevolkingsgroei in Afrika zaten er de afgelopen jaren volledig naast. Niet 2,2 miljard inwoners zal het continent in het jaar 2100 tellen, maar 4,2 miljard.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Waarom groeit de bevolking van Afrika sneller dan verwacht? Waarom hebben de inspanningen van organisaties als het VN-bevolkingsfonds (UNFPA) in Afrika minder resultaat dan in Azië en Latijns Amerika?

Het is een vraag die een beetje in de lucht blijft hangen tijdens het interview met UNFPA-directeur Natalie Kanem. Jawel, ze geeft toe dat de voorspellingen van de VN-demografen 'niet accuraat' waren. Zo voorzag men in 2004 dat Afrika in het jaar 2100 2,2 miljard inwoners zou hebben. Dat is inmiddels bijgesteld tot 4,2 miljard. 'We dachten dat het dalen van de vruchtbaarheid veel sneller zou gaan.'

Maar Afrika heeft niet het pad gevolgd dat eerder werd uitgestippeld door Azië en Latijns Amerika, waar de bevolkingsgroei aanzienlijk is ingeperkt. Hoe komt dat? Heeft de aanpak van UNFPA gefaald in Afrika?

Nee, zegt Kanem, het model heeft niet gefaald. Het geboortecijfer in Afrika is wel degelijk aan het dalen, zij het langzaam. En investeren in vrouwen en meisjes blijft de enig mogelijke optie.

Een hint

Toch moet er iets aan de hand zijn. We komen er alleen niet uit tijdens het gesprek. Kanem wijst op de bevolkingsopbouw van Afrika (piramidevorm: veel jongeren) en op het feit dat veel meisjes jong trouwen en geen toegang hebben tot contraceptie. Maar dat was allemaal bekend toen de te optimistische prognoses werden opgesteld. Een verklaring voor de tegenvallers kan het niet zijn.

Een hint lijkt Kanem te geven wanneer ze zegt dat 'Afrikaanse regeringen het idee van het demografisch dividend hebben omarmd, maar pas onlangs'.

Al op de grote VN-bevolkingsconferentie van 1994 in Caïro werden de uitgangspunten vastgelegd van het beleid dat UNFPA nog altijd voert. Maar pas in 2017 schaarde de Afrikaanse Unie zich achter het programma Harnessing the Demographic Dividend through Investments in Youth.

Het demografisch dividend kan worden geïncasseerd tijdens het 'demografisch venster', de periode waarin een groot aantal jongeren (in verhouding tot het aantal ouderen) kan zorgen voor snelle economische groei, vóór de vergrijzing zulks moeilijk maakt. Dat werkt echter alleen als die jongeren niet werkloos blijven, én als het cohort nieuwgeborenen na hen niet al te groot is.

Is het vooral de schuld van onwillige Afrikaanse regeringen? Zagen zij te laat het licht? Na enig doorvragen - ook naderhand per email - schrikt het UNFPA-hoofd voor die conclusie terug.

Ten onrechte, meent Gilles Pison, expert demografie in Afrika aan de Parijse Sorbonne Universiteit. 'Geboortebeperking geniet weinig steun onder de Afrikaanse elite', zegt hij. 'In veel landen zijn de autoriteiten, tot op het hoogste regeringsniveau, niet overtuigd van de voordelen van geboortebeperking. Sommige leiders denken zelfs dat het goed is de bevolking te laten groeien. Dan zullen je inspanningen niet maximaal zijn.'

Maar voor de buitenwereld, zegt Pison, houden ze de schijn op en zeggen ze officieel wat organisaties als UNFPA graag willen horen. Die op hun beurt spreken met meel in de mond. 'VN-organisaties werken nauw samen met regeringen, en dan is het erg moeilijk die regeringen openlijk te kritiseren.'

In Azië en Latijns-Amerika daarentegen, zegt Pison, waren de elites veertig jaar geleden al overtuigd. 'Politici, kunstenaars, de media, religieuzen, opinieleiders - iedereen schaarde zich erachter.'

De belangrijkste oorzaak van Afrika's demografische achterstand echter - en daarin verschilt Pisons visie niet van die van Kenem - heeft te maken met economie. Armoede en bevolkingsgroei gaan hand in hand. Azië en Latijns Amerika hadden indertijd een betere uitgangspositie dan Afrika. Om van het demografisch dividend te kunnen profiteren, moet er geld zijn om te kunnen investeren in onderwijs (vooral voor meisjes) en in banen voor jongeren.

'Als ik met Afrikaanse regeringsleiders praat, merk ik dat ze heel goed het belang van investeren in jongeren hebben begrepen. De minister van Financiën kan het argument gebruiken dat het zichzelf terugbetaalt. Dan is er straks een sterke, werkzame groep die kan zorgen voor de baby's aan de onderkant van de piramide.

'We moeten de samenhang zien. Als je meisjes in staat stelt een opleiding te volgen en te werken, dan zullen ze ervoor kiezen minder kinderen te nemen. Dat is wat is gebeurd in Japan, in de industriestaten van Oost-Azië, de Tijgers.'

Meisjes staan centraal

Meisjes: onvermijdelijk spelen zij een hoofdrol in een gesprek met Natalia Kanem. Zij staan sinds 1994 centraal in de aanpak van UNFPA. Want meisjes (en vrouwen) krijgen geen bevolking, ze krijgen kinderen. Hun individuele beslissingen over voortplanting bepalen hoe, per saldo, de grote cijfers eruit zien.

En dan geldt, zegt Kanem: een meisje dat voldoende onderwijs heeft genoten, is beter op de hoogte van mogelijkheden tot anticonceptie. 'Ze moet weten wat een condoom is, ze moet haar lichaam kennen.' Ze zal meer weten over gezondheid. Ze zal mondiger zijn in het huwelijk. Ze zal meer kans hebben op werk. Resultaat: kleine, gezonde gezinnen.

'Op het ogenblik', zegt Kanem, 'is het maar al te vaak het adolescente meisje dat wordt vergeten. Zij kan de middelbare school niet afmaken. Ze wordt een makkelijke prooi voor iedereen die iets van haar wil. Als ze dan moeder wordt op haar vijftiende, zal haar kind ook ondervoed zijn, in armoede leven, geen keuzes hebben in het leven. Op die manier blijven ze in een cirkeltje ronddraaien.'

Het uitbannen van kindhuwelijken is daarom een van de speerpunten van UNFPA. Hoe later een meisje trouwt, hoe verstandiger ze zal omgaan met voortplanting. Hoe kleiner ook de kans op kindersterfte - de vloek van het continent. Nergens is die zo hoog als in Afrika.

'De vruchtbaarheid zal alleen dalen', aldus het Wereldbevolkingsrapport, 'als de sociale en economische systemen veranderen die zijn gegroeid als reactie op kindersterfte.' Die systemen, zo staat er, bepalen de rol van vrouwen in de samenleving.

Zou een beetje overheidsdwang toch niet goed zijn, als de vruchtbaarheid zo langzaam daalt?

'Nee. Dwang werkt niet. Wat we zien is dat, als er maar een hint van dwang is, mensen allergisch worden. We zullen ze afschrikken, ze zullen maken dat ze wegkomen. Bovendien geloven we in mensenrechten. Daar is het allemaal mee begonnen, in 1994 in Cairo. Onze aanpak is niet te zeggen: 'Zus en zo is het ideale aantal kinderen per vrouw, pas je maar aan.' Het is het tegenovergestelde. De vrouw beslist. Vrouwen moeten de keuzevrijheid hebben.'

Wat er, zo blijkt telkens weer, toe leidt dat grosso modo het kindertal daalt.

'Ja. Maar dan moeten de vrouwen wel de middelen hebben om te kunnen kiezen. Dus ze moeten toegang hebben tot voorbehoedmiddelen en ze moeten kunnen besluiten die te gebruiken. In elk dorp moeten alle middelen beschikbaar zijn. Spiraaltje, implantaat, wat dan ook. Alles wat vrouwen maar wensen.

'Zeker in Afrika is dat lang niet altijd het geval is. In een samenleving waar mannen worden beoordeeld op hun viriliteit, op hun talent zich voort te planten en de familielijn voort te zetten, wordt vaak voorbijgegaan aan de voorkeur van de vrouw. Wat wil zij? Dat moet altijd de doorslag geven.'

Zijn de problemen niet gewoon zo groot dat ze de regeringen in Afrika boven het hoofd zijn gegroeid?

'Nee, dat geloof ik niet. We zien in Afrika ook landen waar de transitie naar lagere vruchtbaarheid wél heel goed lukt. Rwanda met name, waar het gewenste kindertal per vrouw gemiddeld 3,6 is, lager dan waar ook in Afrika ten zuiden van de Sahara. Contraceptie is overal beschikbaar. Mannen worden volop betrokken in programma's voor family planning.'

Rwanda heeft een krachtige, effectieve regering.

'Precies! Dat is het. En een parlement dat voor 68 procent uit vrouwen bestaat. Rwanda is wat ons betreft hét voorbeeld voor Afrika. Daar tegenover staat een straatarm land als Niger, waar de vruchtbaarheid hoger is dan waar ook. Vrouwen hebben gemiddeld zeven kinderen. Maar zelfs daar daalt het, het was ooit elf. Overal is de trend: omlaag. De problemen zijn enorm. Maar ik geloof niet dat ze de mogelijkheden van de mens te boven gaan.'

# data[].attributes.attachment_link.title
De groei van de Afrikaanse bevolking neemt veel minder sterk af dan voorspeld. Hoe kan dit?

# data[].attributes.attachment_link.description
Waarom groeit de bevolking van Afrika sneller dan verwacht? Waarom hebben de inspanningen van organisaties als het VN-bevolkingsfonds (UNFPA) in Afrika minder resultaat dan in Azië en Latijns Amerika? Het is een vraag die een beetje in de lucht blijft hangen tijdens het interview met UNFPA-directeur Natalie Kanem.

# data[].attributes.body
Het aantal mensen met overgewicht of obesitas stijgt ieder jaar in Amerika. Om dit moment lijdt 70,7% van de bevolking aan een zware vorm van overgewicht of obesitas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de jaren 2015 en 2016 had bijna 40 procent van de Amerikaanse volwassenen een BMI van 30 of hoger. Dit percentage met zwaar overgewicht, ook wel bekend als obesitas, is nog nooit zo hoog geweest.

Iemand heeft overgewicht wanneer hij of zij een body mass index (BMI) heeft die hoger is dan 25. Een BMI van 30 of hoger duidt op obesitas.

In de periode 2013-2014 was het aantal Amerikaanse volwassenen met obesitas nog 37,9 procent. In de jaren die hier op volgden steeg dit tot 39,8 procent, zo blijkt uit een nieuw rapport van de Centers for Disease Control and Prevention, dat vrijdag werd uitgebracht.

Hieruit blijkt ook dat 20,6 procent van de jongvolwassenen in de VS (twaalf tot negentien jaar) lijdt aan een zware vorm van overgewicht. Dit percentage is ongewijzigd gebleven in vergelijking met de vorige onderzoeksperiode.

Een op de vijf kinderen in de leeftijd zes tot elf jaar lijdt aan obesitas. Voor kinderen in de leeftijd twee tot vijf jaar geldt dit voor een op de tien.

Stijging

In totaal heeft 70,7 procent van de Amerikanen overgewicht of obesitas. Dit percentage is sinds 1999 aan het stijgen en volgens de onderzoekers zijn er geen signalen dat het aantal Amerikanen met overgewicht of obesitas zal afnemen.

Het aantal volwassenen dat lijdt aan obesitas is sinds 1999 met 30 procent gestegen ten opzichte van 2016. Het aantal kinderen en jongeren met een zware vorm van overgewicht is met 33 procent gestegen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Steeds meer Amerikanen hebben zware vorm van overgewicht

# data[].attributes.attachment_link.description
In de jaren 2015 en 2016 had bijna 40 procent van de Amerikaanse volwassenen een BMI van 30 of hoger. Dit percentage met zwaar overgewicht, ook wel bekend als obesitas, is nog nooit zo hoog geweest. Iemand heeft overgewicht wanneer hij of zij een body mass index (BMI) heeft die hoger is dan 25.

# data[].attributes.body
De gemiddelde leeftijd in de VS veranderd, waar afgelopen verkiezingen de babyboomers nog de dienst uit maakte zullen dit bij de volgende verkiezingen de Millennials zijn.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Scène 1. Little Rock, Arkansas.

De William Jefferson Clinton Library is een tempel van Clinton-nostalgie, die Bill en Jean Hager met ontzag betreden. De bibliotheek is een ontzagwekkend gebouw van glas en staal, midden in het stadje Little Rock, in de zuidelijke staat Arkansas. Iedere vertrekkende president krijgt zo'n bibliotheek, en mag die zelf inrichten. Het gepensioneerde echtpaar-Hager - zij juf, hij ondernemer - staat stil bij de limousine van Bill Clinton en bewondert vitrinekasten met cadeaus van buitenlandse staatshoofden.

Ze lopen langs de Hillary Clinton-vleugel waar de voormalige First Lady wordt bewierookt, vooral haar „ongekende rol als beleidsmaker en diplomaat". Ze kijken ontroerd naar een filmpje waarin Bill Clinton zegt: „We worden een wereldgemeenschap. Met wederzijds respect, en economische samenwerking."

Bill en Jean Hager hebben een hele dag gereden om de bibliotheek te bezoeken. De Clinton-jaren waren goed, zegt Bill. Amerika kende een begrotingsoverschot, iedereen om hem heen had werk, er was optimisme. Bill en Hillary Clinton zijn voor hem het gezicht van die goede jaren negentig. Het ging Bill en Jean Hager die jaren voor de wind. Hij zegde zijn baan op, en begon een bouwbedrijf. Clinton had NAFTA getekend, het vrijhandelsakkoord met Canada en Mexico, waardoor Hager meer over de grens kon handelen.

„Bill en Hillary waren een goed stel", zegt Bill Hager.

„We zeggen vaak tegen elkaar: werd het maar weer net als toen", zegt Jean Hager.

Bill: „Mensen waren positiever in die jaren. Er werd niet geklaagd."

Jean: „Jonge mensen nu willen alles anders. Anders, anders. Alsof anders altijd beter is."

Hillary Clinton is hun presidentskandidaat.

De presidentsverkiezingen van 8 november zijn de bitterste, meest gepolariseerde in de recente Amerikaanse geschiedenis. Ook om een andere reden zijn de verkiezingen historisch: voor het laatst maken twintigste-eeuwers de koers uit. Amerika heeft de keuze tussen babyboomers: Donald Trump (1946) en Hillary Clinton (1947). Hun bijeenkomsten worden vooral bezocht door oudere Amerikanen. De boodschap van beide kandidaten gaat in essentie om het verleden.

Die twee dingen hebben met elkaar te maken. De verkiezingen van 2016 „ zijn in de kern een referendum over het verleden", betoogt schrijver Robert Jones van opinieonderzoeksbureau PRRI.

„Het gaat meer over 1950 dan over 2050."

En het oordeel van kiezers over Amerika's geschiedenis is juist de meest polariserende kwestie van deze verkiezingen, ontdekte Jones. Hij vroeg kiezers of hun land er sinds de jaren vijftig op vooruit is gegaan. Tweederde van de Democraten zegt ja, en slechts 31 procent van de Republikeinen.

Witte evangelische kiezers en de lagere middenklasse zijn het somberst: hun gevoel van verlies is het grootst. Latino-kiezers en Afro-Amerikanen zijn het positiefst over hun veranderende land.

Yuval Levin auteur van het boek Fractured Republic, beschrijft de tijd in de ogen van babyboomers.

„De jaren vijftig, dat waren Amerika's kinderjaren, toen alles nog eenvoudig was, en alles mogelijk. De jaren zestig zijn de tienerjaren: idealistisch, rebels. In de jaren zeventig werd alles iets cynischer, volwassener. In de jaren tachtig kregen we vaste grond onder de voeten. In de jaren negentig was alles fantastisch. En nu, in deze nieuwe eeuw, lijken we als land onze goede jaren achter de rug te hebben."

Babyboomers domineren de verkiezingen met typische babyboomer-polemiek: naar welk tijdperk willen we terug? Hillary Clinton verkoopt heimwee naar de jaren negentig. Toen de Democraten, onder leiding van Bill, marktwerking en internationalisering omarmden. Trumps campagnemotto, Make America Great Again, is een roep om terugkeer naar de simpele jaren vijftig. Het laatste decennium van de twintigste eeuw heeft volgens hem veel kapotgemaakt.

Scène 2. Johnstown, Pennsylvania.

Als Steve Lomago aan de jaren negentig terugdenkt, dan ziet hij als eerste: aan pijnstillers verslaafde ouderen op bankjes in het park in Johnstown, in de steek gelaten door de overheid én hun eigen kinderen. De staalfabriek van het industriestadje telde in de jaren zeventig nog 25.000 arbeiders. Opziener Steve Lomago trok er in 1999 de deuren dicht. De vraag naar staal kelderde, en zijn werkgever US Steel sloot de meeste fabrieken in het noordoosten van de VS.

Je had Johnstown toen moeten zien, zegt hij. Overal op straat doelloze mannen, want stilzitten hadden ze nooit geleerd. De jongeren trokken weg, naar grote steden. De ouderen bleven.

Ook de vier kinderen van Steve Lomago trokken weg. Ze wilden studeren, en wonen nu in steden verspreid door het land. Zijn kinderen willen te veel, vindt hij. Een lichaam heeft hersenen nodig, én handen. Maar wie wil nog handen zijn? Als zijn kinderen waren gebleven hadden ze Johnstown kunnen laten herrijzen.

„Ze zijn verwend. Ze willen gratis naar de universiteit, en als de overheid het niet geeft, moeten wij betalen."

Maar dat geld, zegt hij, heeft hij niet, met zijn pensioen.

Steve Lomago bezoekt op vrijdagmiddag voor het eerst in zijn leven een politieke bijeenkomst. Donald Trump spreekt in de sporthal. Hij belooft dat de schoorstenen van de verlaten fabrieken weer gaan roken. De banen komen terug, zegt Trump, allemaal. Lomago:

„Trump snapt wat wij doorgemaakt hebben. Iedereen doet zijn best, en je neemt de plaats in de orde in waar je hoort. Niemand krijgt meer dan hij verdient. Dat is de boodschap van Trump."

Geen wonder, zegt Lomago, dat op deze bijeenkomst vrijwel iedereen ouder dan zestig is.

„Jonge mensen snappen dat niet. Die willen méér dan hun toekomt."

Trump en Clinton spreken een gevoel van gemis aan onder oudere kiezers, vertelde schrijver Yuval Devin onlangs. Dat heeft alles te maken met het nieuwe Amerika. Dat begrijpen ze niet. In de twintigste eeuw, zegt Devin, „was de samenleving samenhangend, geconsolideerd, met een enorm vertrouwen in grote instituties".

Dat vertrouwen in politiek, nationale media en grote bedrijven is weg. Amerika is nu gefragmenteerd, onoverzichtelijk. Dat is ook goed nieuws, zegt Devin. Het land is dynamischer, diverser. Maar er heerst onzekerheid. „Ons politieke systeem denkt niet na over de voor- en nadelen. We kijken niet naar de 21ste eeuw, we verlangen terug naar een andere tijd."

Geen wonder dat de verkiezingen nauwelijks leven onder kiezers tussen de 18 en 34 jaar, de Millennials. Bijna 70 miljoen Amerikanen in die leeftijdscategorie mogen stemmen. Zij vormen in theorie een machtig blok. Maar terwijl naar verwachting driekwart van de babyboomers gaat stemmen, blijft vermoedelijk meer dan de helft van de Millennials thuis.

Trumps speech in Johnstown (tekst gaat verder na de video):

Zo'n 60 procent van de jongeren die wel gaan stemmen, overweegt op een onafhankelijke kandidaat te stemmen: Gary Johnson of Jill Stein. Overigens is Hillary Clinton een stuk populairder onder jongeren dan Donald Trump. „Mijn vrienden en ik zijn niet geïnteresseerd in beide partijen", vertelt Isabelle Button (20), student psychologie aan Georgetown University in Washington. Democraten en Republikeinen.

„We hebben allemaal hoge studieschulden, en minder kans op een baan. De economie die de generatie voor ons heeft uitgedacht, werkt niet voor ons."

Terwijl de babyboomers, de politiek actiefste generatie, zich druk maakten over de erfenis van de twintigste eeuw, vonden jongeren andere manieren uit om politiek actief te zijn. Er ontstonden protestbewegingen buiten de politieke partijen om: Occupy Wall Street, Black Lives Matter, de Dreamers (jonge latino's die een Amerikaans paspoort willen).

Bernie Sanders, ouder dan de babyboomers, was de enige politicus die grote groepen jongeren aansprak. Zijn agenda was niet nostalgisch, maar gericht op jonge kiezers: hij pleitte voor grotendeels gratis hoger onderwijs. Hij erkende de zorgen van jonge kiezers over studieschulden, racisme, of buitenlandse politiek. Toen hij uit de Democratische voorverkiezingen stapte, voelden veel jonge kiezers als Isabelle Button zich verweesd.

„Bernie Sanders veranderde van onderwerp, zo voelden wij dat. Het ging eindelijk eens over ons. Nu hij weg is, zijn de verkiezingen voor veel van ons voorbij."

Scène 3. Nehalem, Oregon.

Micah White (34) is de geestelijk vader van Occupy Wall Street. Duizenden jonge mensen zetten in 2011 op zijn initiatief hun tent op in New York, en later tientallen andere steden, en eisten een eerlijke economie. De politiek van de generatie van zijn ouders werkte niet meer voor Millennials. Toen Occupy Wall Street na een paar maanden inzakte, trok White naar een dorpje aan de westkust, Nehalem. Daar ging hij nadenken, vertelt hij aan de telefoon, over het falen van zijn generatie.

„Waarom zijn we zo boos, vroeg ik me af, terwijl we niets gedaan krijgen? De babyboomers bepalen nog altijd de regels van het spel."

Misschien, dacht White, is het probleem het 'clicktivism' van Millennials - een term die hij zelf heeft uitgevonden. „Jonge mensen als ik voeren graag actie, op straat of op sociale media. Maar we denken ten onrechte dat protest ons macht geeft. En de machtigen, de generaties boven ons, geven ons graag die illusie. Zolang we ons goed voelen over ons activisme, zijn we ongevaarlijk. Het gold voor Occupy Wall Street, maar ook voor Black Lives Matter. Ze lachen om ons."

Het systeem verander je alleen van binnenuit, denkt Micah White nu.

„De oude garde kun je alleen wegkrijgen als je zelf hun plaats inneemt. Dat doen wij Millennials veel te weinig."

White besloot onlangs een eerste stap te zetten. Zijn dorp wordt al decennia bestuurd door dezelfde grijze mannen. White heeft zich gekandideerd voor het burgemeesterschap van Nehalem, een dorp van zo'n tweehonderd inwoners. De verkiezingen zijn op 8 november, de dag van de presidentsverkiezingen. Die verkiezingen boycot White. Hillary Clinton en Donald Trump verdedigen alleen de gevestigde belangen, zegt hij, ze zijn oninteressant.

Als hij wint, wil White zijn dorp besturen met ideeën die leven onder jonge mensen: een radicalere democratie bijvoorbeeld, met referenda en directe inspraak. Nehalem moet een walhalla voor Millennials worden, zegt hij. Jonge mensen zijn de afgelopen jaren weggetrokken uit plattelandsgebieden, en concentreren zich grotendeels in de grote steden. Hij wil de jongeren teruglokken naar het platteland. „Ik wil een boodschap uitstralen naar mijn generatie", zegt White. „We krijgen alleen macht als we ook op die macht uit zijn. Het wordt ons niet gratis gegeven. Millennials moeten ook eens vuile handen maken."

# data[].attributes.attachment_link.description
De William Jefferson Clinton Library is een tempel van Clinton-nostalgie, die Bill en Jean Hager met ontzag betreden. De bibliotheek is een ontzagwekkend gebouw van glas en staal, midden in het stadje Little Rock, in de zuidelijke staat Arkansas. Iedere vertrekkende president krijgt zo'n bibliotheek, en mag die zelf inrichten.

# data[].attributes.body
Dagelijks immigreren vele Latino's naar Amerika op zoek naar geluk. Hierdoor zullen veel (door Amerikanen zelf niet leuk gevonden) vacatures ingevuld worden. Mits Trump hier natuurlijk geen stokje voor gaat steken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De stem van hispanics, die gaat eigenhandig de Amerikaanse verkiezingen van de toekomst bepalen. En presidentskandidaten zullen er alles aan doen om latino stemmen te winnen. „Dat horen we al jaren", zegt Mark Hugo Lopez. „Maar ik geloof daar eerlijk gezegd niet zo in." Lopez kan het weten, hij is hoofdonderzoeker van de afdeling hispanics bij het Pew Research Center, een instituut dat demografisch en electoraal onderzoek doet in de Verenigde Staten.

Op papier is de opmars van kiezers met wortels in Latijns-Amerika indrukwekkend. Er zijn inmiddels meer Latino's dan Afro-Amerikanen. Sinds 1988 steeg het aantal latino stemgerechtigden van 7,7 tot 27,3 miljoen. Van de 57 miljoen Latino's in het land hebben er nog steeds 30 miljoen geen stemrecht. „Maar de komende twintig jaar worden elk jaar zo'n 800.000 hispanics die hier geboren zijn volwassen en die hebben automatisch stemrecht", vertelt Lopez. Aanwas van Latino-kiezers komt niet meer uit genaturaliseerde immigranten, maar vooral van de tweede en derde generatie.

Sinds de jaren tachtig stemmen hispanics vooral op Democraten. Sommige kandidaten voor de Republikeinse nominatie, met name Marco Rubio en Jeb Bush, hoopten het tij vorig jaar te keren. Maar ze werden overdonderd door Donald Trump en zijn anti-immigratie retoriek. Zou een andere Republikeinse kandidaat het verschil kunnen maken?

Nauwelijks, zegt Lopez. Er zijn een paar redenen waarom Latino's niet echt hun stempel drukken op landelijke verkiezingen. Het Amerikaanse electorale systeem werkt in hun nadeel.

„Meer dan de helft van de latino kiezers woont in twee staten: Californië en Texas. Staten waar de uitslag tot nu toe altijd van te voren vast staat: Texas is rood en California blauw. Dat maakt dat kandidaten daar amper campagne voeren en latino-kiezers dus ook niet bereiken."

In de meeste andere staten is het percentage Latino's te klein om een verkiezing te bepalen. Het resultaat is dat hispanics veel minder geneigd zijn om te gaan stemmen dan blanken en Afro-Amerikanen. Hun opkomst, die ook te maken heeft met de gemiddeld jonge leeftijd en lage opleiding, is standaard onder de 50 procent. Met uitzondering van Florida, een swing state waar Cubanen de staat naar rechts kunnen trekken en Puertoricanen naar links.

Texas heeft de potentie een battle ground state worden. „Maar dat zien we nog niet in de pogingen om daar kiezers te mobiliseren. Er wordt dit jaar minder geld uitgegeven aan op Latino's gerichte campagnes dan bij de vorige verkiezingen", aldus Lopez. „Partijen lijken ze niet de moeite waard te vinden."

Lopez ziet dat niet veranderen. „De aanwas van immigranten uit Latijns-Amerika is gestokt, terwijl die van Aziaten juist toeneemt." Het lijkt Lopez „onwaarschijnlijk" dat Latino's toekomstige verkiezingen gaan bepalen.

„Hun betekenis neemt toe en ze spelen een belangrijke rol in 'winnende coalities', zoals die van Obama. Maar ik betwijfel of ze doorslaggevend worden."

Dit gesprek is gevoerd in het Spaans, de snelst groeiende taal in de VS.

# data[].attributes.attachment_link.description
De stem van hispanics, die gaat eigenhandig de Amerikaanse verkiezingen van de toekomst bepalen. En presidentskandidaten zullen er alles aan doen om latino stemmen te winnen. „Dat horen we al jaren", zegt Mark Hugo Lopez. „Maar ik geloof daar eerlijk gezegd niet zo in."

# data[].attributes.body
Groep 1: Pim, William en Job; Afrika en Azië
Groep 2: Shelley, Janne en Rowie; Europa en Australië
Groep 3: Ivo en Tim; Noord- en Zuid Amerika

# data[].attributes.body
Rowie Oremans

# data[].attributes.body
Shelley de Leeuw

# data[].attributes.body
•Welke variabelen kun je hierbij zoal betrekken?•

–Koopkracht / beschikbaar inkomen

–BNP ontwikkeling–

–Werkloosheid

–Inflatie

–Monetaire systemen, koersontwikkeling valuta

# data[].attributes.body
Marcel Verhoeven

# data[].attributes.attachment_link.title
Marcel Verhoeven - International Brand Manager - Royal Agio Cigars | LinkedIn

# data[].attributes.attachment_link.description
View Marcel Verhoeven's profile on LinkedIn, the world's largest professional community. Marcel has 8 jobs listed on their profile. See the complete profile on LinkedIn and discover Marcel's connections and jobs at similar companies.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een „recordregen" was het woensdag, zei de hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Peter-Hein van Mulligen. Hij sprak bij de presentatie van een stroom cijfers over de Nederlandse economie.

De groei van het bruto binnenlands product (bbp) in het tweede kwartaal bedroeg 1,5 procent ten opzichte van een kwartaal eerder. Ten opzichte van een jaar geleden is de economie met 3,3 procent gegroeid. 3,3 procent is ook het groeicijfer waarvan het Centraal Planbureau, dat woensdag eveneens nieuwe ramingen presenteerde, uitgaat voor het hele jaar 2017. Sinds het uitbreken van de financiële crisis, nu tien jaar geleden, is dergelijke groei niet meer vertoond.

Nog een paar records: het consumentenvertrouwen ligt op het hoogste niveau in tien jaar. De toename van het aantal openstaande vacatures was met 20.000 de grootste sinds 2006. Er zijn bijna 200.000 meer banen dan een jaar geleden, de sterkste stijging sinds de periode van hoogconjunctuur van vlak voor de crisis. De huidige hoogconjunctuur komt daar nu bij in de buurt. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de groeispurt die Nederland nu doormaakt?

1. Nederland maakt een inhaalslag op de buurlanden

Nederland presteert nu beter dan zijn buurlanden. De 1,5 procent kwartaalgroei in Nederland wordt in Duitsland (0,6 procent), Frankrijk (0,5), België (0,4) en het Verenigd Koninkrijk (0,3) niet gehaald. Maar als je enkel kijkt naar het laatste kwartaal, verlies je het perspectief uit het oog. Nederland is bezig aan een inhaalslag. Het Nederlandse bbp ligt nu 11 procent hoger dan in 2009. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn al 16 procent rijker. Tot voor kort waren ook België en Frankrijk sinds de crisis meer gegroeid dan Nederland, hoewel Nederland deze landen nu heeft ingehaald.

Daarvoor is vooral één verklaring: de economie in Nederland is, meer dan elders, afhankelijk van de woningmarkt. Dalende huizenprijzen droegen sterk bij aan de dubbele recessie in Nederland (2009 en 2012-2013). Nu doen stijgende huizenprijzen het tegenovergestelde. Die jagen de investeringen aan (de woninginvesteringen liggen nu 14 procent hoger dan een jaar geleden) en ook de consumptie: mensen kopen keukens en loungebanken voor op het terras. Ook hebben hogere huizenprijzen altijd een gunstig effect op het algehele vertrouwen in de economie.

2. Alle raderen van de economie draaien nu

Volledig afhankelijk van de woningmarkt is de economie niet. Nederland is traditioneel een exportland. Nederland verdient zo'n 30 procent van zijn bbp via de export. Wat dat betreft blijft het voor de wind gaan. Het volume van de goederenexport was in juni 11 procent groter dan in juni 2016, de grootste stijging in 6,5 jaar. Belangrijk voor het bbp is dat niet alleen de zogeheten wederuitvoer groeit - het invoeren en dan weer uitvoeren van goederen - maar ook de export van goederen van eigen makelij. Daaraan verdient Nederland het meeste. In juni gingen onder meer (elektrotechnische) machines en chemische producten de grens over. De omstandigheden zitten mee: de rest van de eurozone, de belangrijkste afzetmarkt voor Nederland, doet het ook goed.

Consumenten geven de economie verder een zet. Behalve aan hun huizen gaven Nederlanders in het tweede kwartaal ook meer uit aan kleding en in de horeca, waar ook buitenlandse toeristen overigens steeds meer uitgeven. En bedrijven hielpen de economie ook een handje, met forse investeringen in onder meer leaseauto's in en ICT.

3. Er ontstaat krapte op de arbeidsmarkt

De hoogconjunctuur levert banen op, veel banen. Oud of jong, lang of kort werkloos, de situatie wordt beter. Banengenerator nummer één is de uitzendsector. De helft van alle banen die er de afgelopen drie jaar per saldo zijn bijgekomen, kwam voor rekening van uitzendbureaus, schrijft het CBS. Andere sectoren waarin veel banen ontstaan zijn de handel (niet verwonderlijk gezien het exportsucces) en de bouw (gedreven door de woningmarkt).

De werkloosheid daalt. In het tweede kwartaal waren 452.000 personen werkloos, 19.000 minder dan een kwartaal eerder. Een werkloosheid van nu 5 procent van de beroepsbevolking betekent ook dat er krapte ontstaat op de arbeidsmarkt. Tegenover elke openstaande vacature staan nu gemiddeld 2,2 werklozen die een baan zoeken. Een jaar eerder waren dat er nog 3,6. Ondernemers rapporteren aan het CBS dat ze het steeds lastiger vinden om aan goed personeel te komen.

4. De lonen blijven achter bij de economische groei

Een krappe arbeidsmarkt zorgt doorgaans voor hogere lonen. Immers, wie als werkgever goed personeel wil binnenhalen, zal ook iets te bieden moeten hebben. „Gek genoeg zie je dat nu nog niet echt gebeuren", zei Van Mulligen van het CBS. Al een paar jaar bedraagt de stijging van lonen in cao's zo'n 1 à 2 procent.

Hetzelfde fenomeen is zichtbaar in andere economieën, zoals de VS, waar de lonen ondanks de lage werkloosheid (4,3 procent) ook niet willen aantrekken. Economen wijzen onder meer op sterk gewijzigde verhoudingen op de arbeidsmarkt. Het aantal flexibele banen (denk aan uitzendbanen of zzp-constructies) neemt toe. Daar wordt over het algemeen minder verdiend. Zo is er op de arbeidsmarkt nieuwe stijl niet alleen opwaartse druk op de lonen, maar ook neerwaartse druk. Er is altijd een flexkracht die het goedkoper kan. Ondertussen gaat het met de bedrijfswinsten over het algemeen uitstekend.

Oproepen van instituten als De Nederlandsche Bank aan bedrijven om de lonen te verhogen, lijken tegen dit soort fundamentele verschuivingen op de arbeidsmarkt niet te zijn opgewassen.

5. De stijging van consumentenprijzen blijft laag

De lage loongroei werkt weer door in een andere opvallende trend: de sterke bbp-groei leidt amper tot hogere consumentenprijzen. De inflatie bedraagt nu iets meer dan 1 procent. Weliswaar is dat 1 procent meer dan een jaar geleden, maar in tijden van hoogconjunctuur mag meer worden verwacht.

Lage loongroei en lage inflatie werken wederzijds versterkend. Omdat bedrijven niet op kosten worden gejaagd door werknemers die hoge lonen eisen, kunnen zij ook hun prijzen laag houden. Omgekeerd stellen vakbonden doorgaans minder hoge looneisen als de inflatie laag is.

Omdat de lonen wat sneller stijgen dan de inflatie, houden consumenten wel wat extra's over in de portemonnee, zij het nog steeds weinig. De koopkracht van huishoudens neemt volgens het CPB dit jaar toe met gemiddeld 0,3 procent, in 2018 met 0,5 procent.

# data[].attributes.attachment_link.title
De groeispurt van de Nederlandse economie in vijf trends

# data[].attributes.attachment_link.description
Een „recordregen" was het woensdag, zei de hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Peter-Hein van Mulligen. Hij sprak bij de presentatie van een stroom cijfers over de Nederlandse economie. De groei van het bruto binnenlands product (bbp) in het tweede kwartaal bedroeg 1,5 procent ten opzichte van een kwartaal eerder.

# data[].attributes.body
per werelddeel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jaar van de bouw

De groei was het afgelopen jaar breed gedragen, maar 2017 was toch vooral het jaar van de bouw. De investeringen namen met 6,1 procent toe en droegen voor bijna een procentpunt bij aan de economische groei. De sterk gegroeide bouwproductie hangt samen met de verhitte woningmarkt. In 2017 is een recordaantal van 242 duizend bestaande koopwoningen verkocht. De prijzen van bestaande koopwoningen stegen met 7,6 procent. Dit was de grootste prijsstijging sinds 2002.

Behalve de bouwproductie groeide in 2017 ook de productie van de handel en de zakelijke dienstverlening hard. Binnen de laatste kenden vooral uitzendbureaus en de reisbranche een flinke groei. Door de productiebeperkingen van het Groninger gasveld kromp de productie van de delfstoffenwinning voor het vierde jaar op rij met dubbele cijfers.

Ook de export droeg bij aan de economische groei. De Nederlandse economie is de laatste jaren steeds meer op de export gericht. Al enkele jaren groeit de Nederlandse export sterker dan de totale wereldhandel. De consumptie van huishoudens groeide ook, maar droeg minder bij aan de groei dan de export en de investeringen.

Gespannen arbeidsmarkt

De economische groeispurt was ook te merken op de arbeidsmarkt. Er kwamen 207 duizend banen bij. Op de financiële dienstverlening na groeide de werkgelegenheid in alle bedrijfstakken. Vooral in de zakelijke dienstverlening en de handel, vervoer en horeca kwamen er veel banen bij. Mede hierdoor nam het aantal werklozen met 101 duizend personen af. Dit is de grootste daling van de werkloosheid in decennia. Met de stijging van het aantal banen kwamen er ook meer vacatures bij. Eind 2017 waren er voor iedere vacature 1,8 werklozen. De krapte op de arbeidsmarkt is bijna weer op het niveau van vlak voor de crisis, toen er 1,3 werklozen per vacature waren.

Inkomensgroei blijft achter

De werkgelegenheid nam toe, maar de lonen groeiden beduidend minder hard. De cao-lonen stegen maar een fractie sneller dan de prijzen, waardoor werknemers er in reëel inkomen slechts licht op vooruit gingen. Het totale beschikbare inkomen van huishoudens nam met 1,0 procent toe, beduidend minder dan de groei van het (reële) bruto binnenlands product (bbp).

Al sinds 2002 groeit het bbp structureel sneller dan het inkomen en de consumptie van huishoudens. Belangrijkste oorzaken hiervoor zijn dat het aandeel van de economie dat bij de factor arbeid terechtkomt (de arbeidsinkomensquote) gestaag afneemt en dat de lastendruk voor burgers is toegenomen. Ondanks het grote aantal verkochte woningen nam de totale hypotheekschuld van huishoudens slechts met 8 miljard euro toe. Als aandeel van het bbp daalde de hypotheekschuld zelfs iets. De schuldquote van huishoudens ligt echter nog ver boven het gemiddelde in de EU.

Het aantal faillissementen was deze eeuw niet eerder zo laag en de niet-financiële ondernemingen boekten een recordwinst van 218 miljard euro.

Overheidsfinanciën op orde

De Nederlandse overheidsfinanciën voldeden eind 2017 voor het eerst na 2008 weer aan de Europese schuldnorm van maximaal 60 procent van het bbp. De schuld bedroeg 421 miljard euro, of 57,1 procent van het bbp. Het overheidssaldo zit al enkele jaren binnen de Europese norm. Deze schrijft voor dat het overheidstekort niet meer mag zijn dan 3 procent van het bbp. Net als in 2016 boekte de overheid in 2017 een overschot. De inkomsten van de overheid waren 9 miljard euro groter dan de uitgaven. Het begrotingsoverschot was niet eerder zo hoog.

Vertrouwen hoog

De economische hoogconjunctuur is ook merkbaar in het vertrouwen van consumenten en ondernemers. Het consumentenvertrouwen stond het gehele jaar op een stabiel en hoog niveau. Het producentenvertrouwen begon 2017 positief en nam gedurende het jaar verder toe. Ondernemers sloten 2017 met hooggestemde verwachtingen af. Voor 2018 verwachten ze een verdere groei van de omzet en de investeringen. Ook verwachten ze de komende periode weer meer mensen aan te nemen. Deze vertrouwensindicatoren vormen een groot verschil met de vorige periode van hoogconjunctuur van vlak voor het uitbreken van de financiële crisis in het najaar van 2008. Toen lieten de cijfers over het vertrouwen van Nederlandse burgers en bedrijven al een tijdje een dalende lijn zien. Daar is nu geen sprake van.

Inflatie loopt op

De prijzen van veel goederen en diensten stegen in 2017 sterker dan in 2016. Vooral de prijzen van industriële goederen stegen in een hoog tempo. De consumptieprijzen stegen ook sneller dan in voorgaande jaren, maar met 1,4 procent was deze stijging nog steeds gematigd. 2017 was het vierde jaar op rij dat de stijging van de consumentenprijzen onder het streefdoel van de Europese Centrale Bank van 2 procent lag. Ook elders in de Eurozone is de stijging van de consumentenprijzen beperkt. Op de woningmarkt stegen niet alleen bestaande koopwoningen hard in prijs, ook bij nieuwbouwwoningen was de prijsstijging aanzienlijk hoger dan in de voorgaande jaren.

# data[].attributes.attachment_link.description
De groei was het afgelopen jaar breed gedragen, maar 2017 was toch vooral het jaar van de bouw. De investeringen namen met 6,1 procent toe en droegen voor bijna een procentpunt bij aan de economische groei. De sterk gegroeide bouwproductie hangt samen met de verhitte woningmarkt.