# data[].attributes.body
Prof. Casper van Eijck over de macht van de farmacy en dat geelwortel net zo effectief is.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Gezond leven, stappen met resultaat - Detoxplein

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Heb je het boek van Peter C. Gøtzsche 'Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad' al gelezen of staat die nog steeds op je lijstje? Met honderden onderzoeken onderbouwt hij de gevaarlijke macht van Big Pharma: het winstbejag van de farmaceutische industrie leidt ertoe dat medicijnen doodsoorzaak nummer drie zijn. Verbaas jij je ook over het feit dat onderzoeken in de geneesmiddelenindustrie zo gemanipuleerd kunnen worden? Lees hier hoe en waarom.

Gedetailleerd Big Pharma onderzoekswerk van Gøtzsche is verbijsterend

Het is in Nederland véél stiller gebleven rondom het boek van Gøtzsche dan ik zelf had verwacht. Na enorme media aandacht eind 2015, toen de Nederlandse vertaling verscheen, ebde de aandacht weer snel weg. En dat is jammer, want dit boek verdient wat mij betreft veel meer lof! Het boek van Peter Gøtzsche is bekroond met de British Medical Association's Book Award. Het voorwoord van de Nederlandse vertaling, geschreven door Bert Keizer, zegt: 'Niemand heeft het probleem van Big Pharma zo onweerlegbaar, systematisch en nietsontziend op tafel gelegd als de Deense hoogleraar Peter Gøtzsche. De farmaceutische industrie maakt zich schuldig aan misdadige praktijken op systematische schaal. De grote farmaceuten verdoezelen onderzoeksresultaten, verzwijgen bijwerkingen, kopen artsen om, infiltreren nascholingen, corrumperen patiëntenorganisaties, plaatsen leugenachtige advertenties en bedriegen tijdschriftredacties via ghostwriters. Ze verdienen miljarden met hun dubieuze pillen door te liegen over de kosten van ontwikkeling en productie.'

Gøtzsche maakt in zijn boek korte metten met alle illusies die de farmaceutische industrie probeert te creëren. Wat blijkt:

grootschalige manipulaties in onderzoeken naar medicijnen,

achterhouden van gegevens,

het opzettelijk verkeerd en uit verband presenteren van gegevens,

verzwijgen van bijwerkingen of neveneffecten die de industrie niet zo goed uitkomt bij het verdienen van miljarden,

en tenslotte het op de markt brengen van medicijnen waarvan de werking niet met feiten bewezen is.

En dat kan en mag blijkbaar allemaal, niemand die hiertegen optreedt. Want ook artsen, wetenschappers en politici, ze worden omgekocht en sancties worden afgekocht. Tsja, wat kan of wil je zeggen over de industrie waar je zelf van afhankelijk bent, zowel financieel als intellectueel. Niemand is geboren als klokkenluider.

Heel secuur, en onderbouwd met honderden onderzoeken, beschrijft Gøtzsche hoe onderzoeken stelselmatig gemanipuleerd worden om maar de resultaten op te leveren die leiden naar het grote geld: blockbusters en torenhoge verkopen.

Medicijnen zijn doodsoorzaak nummer drie, dankjewel Big Pharma

Gøtzsche beschrijft en onderbouwt dat medicijnen na kanker en hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak zijn. Doodsoorzaak nummer drie! Je zou op zijn minst verwachten dat dit tot breed uitgemeten politieke debatten zou leiden, maar nee, niet hier. Nou ja, tenzij we het onderhandelen over prijzen van medicijnen van minister Schippers mee gaan tellen, maar later leg ik uit dat we dat vooral niet doen.

Gøtzsche rekent ogenschijnlijk eenvoudig voor dat medicijngebruik minstens 400.000 levens kost per jaar, alleen al in Amerika en Europa. En dat zijn conservatieve berekeningen. Ook somt hij en passent op welke geneesmiddelen de meeste levens kosten op jaarbasis. Olanzopine spant de kroon met 200.000 levens wereldwijd.

Niet-werkende medicijnen voor niet-bestaande stoornissen

Gøtzsche haalt in zijn boek ook enorm uit naar de psychiatrie. Hij laat geen spaan heel van enkele, in de laatste versie van DSM opgenomen, stoornissen die hij afdoet als larie, zoals bijvoorbeeld de 'premenstruele dysfore stoornis' of een 'overactieve blaas'. Maar ook hier weer is elke bewering sterk onderbouwd met talloze onderzoeken.

Wie is die Gøtzsche eigenlijk en moeten we hem wel serieus nemen?

De beschuldigingen van Peter Gøtzsche zijn spijkerhard. En dat voor iemand die zelf in deze manipulatieve fraude-industrie van Big Pharma heeft gewerkt, dat klinkt als een spijtoptant. Valse beschuldigingen of bittere waarheid? Als je het boek gelezen hebt, zul je net als ik versteld zijn van de honderden onderzoeken waarmee hij zijn relaas onderbouwt.

Peter Gøtzsche is bioloog en chemicus en werkte jarenlang als artsenbezoeker en klinisch onderzoeker. In de zeventiger jaren begon hij als artsenbezoeker bij farmaceut Astra. Het was zijn werk om dokters te bezoeken en zoveel mogelijk medicijnen te slijten door ze over te halen bepaalde medicijnen voor te schrijven. Als productmanager heeft hij zelfs meegewerkt aan trucjes om geneesmiddelen effectiever te laten lijken en ze steeds breder in te zetten als medicijn. Daarna werd hij klinisch onderzoeker en ontdekte hij dat het systeem van het testen en ontwikkelen van medicijnen niet deugde. Hij is mede-oprichter van de in 1993 opgerichte Cochrane Collaboration, een onafhankelijke samenwerking die onderzoek doet naar de effecten van gezondheidszorg. Cochrane Collaboration spant zich in om alle bewijzen van de werking van bestaande medicijnen met regelmaat tegen het licht te houden. Dat onderbouwt zijn betoog dat hij niet tégen medicijnen in het algemeen is.

Zijn grootste verwijt zit hem in het feit dat de onderzoekers de farmaceuten zelf zijn, die zoveel mogelijk van de nieuw te ontwikkelen medicijnen willen verkopen, waardoor de werkzaamheid van medicijnen een sterk ondergeschoven rol heeft gekregen ten opzichte van winstmogelijkheid. Met Cochrane Collaboration scheidt hij het kaf van het koren door wetenschappelijk correct uitgevoerd onderzoek.

Wat moet er veranderen volgens Gøtzsche?

Allereerst moeten we onze ogen openen voor het feit, dat hij bijzonder goed onderbouwt. De farmaceutische industrie is meer gericht op het maken van winst dan op het daadwerkelijk beter maken van patiënten. Het feit dat er voor geneesmiddelen patenten kunnen worden aangevraagd, noemt hij immoreel. Hij noemt het een van de oorzaken waarom geneesmiddelen kunstmatig veel te duur kunnen worden gehouden. Ook stelt hij dat de slager nog altijd zijn eigen vlees keurt: het klinisch onderzoek wordt nog altijd uitgevoerd door de commerciële bedrijven die niets liever willen dan zoveel mogelijk hun eigen pillen verkopen. Onderzoeken moeten onafhankelijk en wetenschappelijk worden uitgevoerd, stelt hij terecht.

Ook moeten artsen onder geen enkele voorwaarde meer geld (of diensten) aannemen van de farmaceutische industrie. Je geeft artsen daarmee twee petten van twee geheel verschillende belangen. Dat is ronduit gevaarlijk.

Hij adviseert patiënten om zelf kritisch te zijn, want de macht van de farmaceutische industrie neemt voorlopig nog niet af. Wanneer je weet dat medicijnen doodsoorzaak nummer 3 zijn, dan kijk je ook anders naar het gebruik ervan. Hij adviseert zo min mogelijk medicijnen te gebruiken en te stoppen met medicijnen waarvan hij in zijn boek heeft aangetoond hoe schadelijk ze zijn voor je gezondheid. Hij adviseert de bijwerkingen nauwgezet te lezen omdat de effecten van de bijwerkingen soms nog groter zijn dan de bedoelde hoofdwerking.

Hij adviseert zeer terughoudend te zijn met cocktails van medicijnen. Er is niets bekend over de invloed van medicijnen op het menselijk lichaam en al helemaal niet over de onderlinge invloed van meerdere medicijnen, bij het gelijktijdig gebruik ervan. Steeds meer oudere mensen slikken medicijnencocktails van meer dan 10 pillen per dag, waarvan geen enkele onderzoeker ooit heeft gekeken naar eventuele schadelijkheid van deze combinaties. Dan kan ook welhaast niet, omdat er ontelbaar veel combinaties worden voorgeschreven. En als een patiënt eenmaal een enorme cocktail nuttigt elke dag, en de patiënt voelt zich niet goed, welk medicijn, of welke combinatie van medicijnen, moet je dan adviseren af te bouwen als arts?

Over het waarom van zijn boek zegt Gøtzsche: 'Geneesmiddelen zijn veel gevaarlijker dan mensen beseffen, daarom heb ik dit boek geschreven'.

Gelukkig worden we gered door een oplettende minister Edith Schippers

Onze minister van volksgezondheid is de afgelopen maanden bezig geweest om de macht van de farmaceutische industrie te beperken. Zij focust zich hierin hoofdzakelijk op de torenhoge medicijnprijzen en zij wil samen met andere EU-lidstaten onderhandelen over de prijzen van medicijnen. Ook mogen wat haar betreft de procedures voor het toelaten van nieuwe geneesmiddelen simpeler, sneller en goedkoper. De hoge prijskaartjes aan medicijnen worden op termijn onhoudbaar, zegt zij. Twee jaar onderhandelen met producenten van medicijnen heeft tot een verlaging van bijna 20 medicijnen geleid, zodat deze nu zijn opgenomen in het basispakket.

Schippers gaat voor geld

Maar ehm, nu gaan bij mij de alarmbellen rinkelen... Want wiens belang dient onze minister van volksgezondheid dan eigenlijk? Ook hier gaat overduidelijk het financieel belang boven het belang van ons als consument. Verzekeringsmaatschappijen zijn dankzij de inspanningen van minister Schippers wellicht goedkoper uit, maar wat hebben wij daaraan? Als zij het boek van Gøtzsche serieus zou nemen, zou zij niet pleiten voor goedkopere medicijnen en het gemakkelijker kunnen toelaten van nieuwe medicijnen.

Als zij onze gezondheid als grootste belang zou zien, dan zou zij iets heel anders op de politieke agenda zetten: zij zou geld vrijmaken voor onafhankelijke onderzoeksinstituten die de werking van nieuwe medicijnen meten in plaats van de producenten van deze medicijnen die de werking van hun eigen medicijnen 'onderzoeken'. En zij zou het daarmee juist moeilijker moeten maken in plaats van makkelijker om nieuwe medicijnen toe te laten, want elk medicijn, oud of nieuw, zou eerst onafhankelijk moeten worden onderzocht. Hiermee voorkom je nog meer niet-werkende medicijnen op de markt, en hiermee is het wellicht mogelijk om de honderdduizenden doden per jaar als gevolg van medicijngebruik (drastisch )omlaag te brengen.

Oncoloog Casper van Eijck: onafhankelijk en geliefd

Afgelopen maand heb ik met veel genoegen een interview met Casper van Eijck gelezen in de Volkskrant (19 maart 2016). Van Eijck is hoogleraar chirurgie met het aandachtsgebied pancreaskanker. Hij behandelde onder andere Steve Jobs en Sonia Gandhi.

Als je de diagnose pancreaskanker krijgt, dan heb je echt een beschermengeltje nodig. Slechts 10% van de patiënten is goed te behandelen. De rest sterft, vaak al binnen een half jaar. In Nederland krijgen elk jaar 3.000 mensen deze diagnose. Elke dag sterven er 7 mensen aan pancreaskanker. Bestraling helpt niet en chemotherapie maar heel beperkt.

Support Casper, ver weg van Big Pharma

Dat kan zo niet langer, als we niets doen, zal alvleesklierkanker straks van alle kankersoorten doodsoorzaak nummer 1 zijn. Als het aan Van Eijck ligt, komen er in de toekomst heel nieuwe behandelmethoden. In november 2015 heeft Van Eijck hiervoor 'Support Casper' opgezet. Er wordt onafhankelijk onderzoek gedaan naar een baanbrekende nieuwe aanpak, waarbij niet de ziekte centraal wordt gesteld maar de kracht van de patiënt en zijn vermogen om het eigen lichaam in te zetten tegen de kwaadaardige tumor. Echt? Ja echt, bezoek zijn pagina Support Casper maar eens.

Met behulp van virotherapie in combinatie met immunotherapie denkt het multidisciplinair team van Support Casper dat het kan. Kort gezegd worden eigen gezonde cellen in je lichaam ingezet tegen kwaadaardige tumorcellen (immunotherapie) en worden tegelijkertijd virussen ingebracht die alleen de kankercellen kunnen infecteren en de omliggende gezonde cellen sparen (virotherapie). Het wordt nu getest met het Newcastle Disease Virus (vogelgriepvirus) en dat laat vooralsnog veelbelovende resultaten zien. Dat zou inderdaad baanbrekend zijn.

Waarom zet Van Eijck het donatieplatform Support Casper eigenlijk op?

Van Eijck stoort zich eraan dat deze behandelvorm al langer geleden bekend was geraakt, maar dat niemand betaalt voor uitgebreider onderzoek. Hij zegt dat er immers geen enkele belanghebber is die hiervoor in de buidel wil tasten. Hij stelt dat medische ontwikkeling voor het grootste deel wordt geregisseerd door de farmaceutische industrie. Als iets niet in het belang is van de farmaceutische industrie, dan is daar geen geld voor te vinden.

En daarmee komen we met Van Eijck als voorbeeld terug op mijn betoog over de macht van de farmaceutische industrie. In het interview met de Volkskrant laat hij desgevraagd weten dat hij samen met vooraanstaande collega's onderzoek deed naar interferonen (stofjes die vrijkomen bij het griepvirus). Zij ontdekten dat chemotherapie veel effectiever is als je het combineert met een bepaald interferon. De leverancier verbood het echter te gebruiken bij pancreaskanker. Stel namelijk dat blijkt dat het niet werkt, dan kwam het medicijn en daarmee de fabrikant in een negatief daglicht. Dus zover rijkt de macht van fabrikanten.

Dit soort machtsspelletjes dienen geen enkel belang dan het financieel belang van farmaceuten. Daarom wil Van Eijck zo lang mogelijk onafhankelijk onderzoek kunnen blijven doen op basis van wetenschap. En niet gedwongen worden door de industrie dingen te doen waar ze niet achter staan.

Kurkuma is effectiever dan chemotherapie bij alvleesklierkanker

Halverwege het interview pakt Van Eijck opeens kurkuma uit de kast, de geelwortel die in menig keukenkastje staat als kruid. Hij vertelt dat bij alvleesklierkanker kurkuma veel effectiever werkt dan chemotherapie. Hij heeft een literatuurstudie gedaan naar goed gedocumenteerde alternatieven en heeft voldoende betrouwbare medische literatuur gevonden over de aangetoonde werking van kurkuma. Officieel heeft kurkuma geen 'medische claim', maar ondertussen adviseert hij het wel aan al zijn patiënten. Als je elke dag kurkuma gebruikt, dan werkt het net zo goed om de groei van kankercellen af te remmen als chemotherapie. Om voor een medische claim in aanmerking te komen, zou het alleen nog klinisch, dus ook op patiënten, getest moeten worden.

Hij geeft aan dat het laboratorium van een ziekenhuis per jaar inkomsten nodig heeft vanuit de farmaceutische industrie om te kunnen blijven draaien. Dat betekent dat er ook dingen worden getest waar dokters en patiënten niets aan hebben, maar waardoor de schoorsteen tenminste blijft roken. Het liefst werkt hij volledig onafhankelijk van Big Pharma en dat is wat er ook gebeurt in Support Casper.

Big Pharma: wanneer neemt de macht af?

Tsja, wie zal het zeggen? Big Pharma is al aan de macht sinds voor mijn geboorte. Dat is lang. En na jarenlang de vrije hand te hebben gehad, levert Big Pharma die macht niet snel meer in. Zo lang de lobbies vanuit de politiek gaan over het goedkoper maken van medicijnen, worden ze wel geraakt, maar niet zo hard als zou moeten. Het is niet de prijs voor medicijnen die killing is, het zijn de medicijnen vaak zelf, die killing zijn. En ook minder medicijngebruik is goedkoper, en wat mij betreft een veel slimmer lobby.

# data[].attributes.attachment_link.title
Big Pharma: gebrek aan ethiek en te groot financieel belang

# data[].attributes.attachment_link.description
Het is in Nederland véél stiller gebleven rondom het boek van Gøtzsche dan ik zelf had verwacht. Na enorme media aandacht eind 2015, toen de Nederlandse vertaling verscheen, ebde de aandacht weer snel weg. En dat is jammer, want dit boek verdient wat mij betreft veel meer lof!

# data[].attributes.attachment_link.description
Kunt u zelf iets doen om kanker te voorkomen? Verhogen bepaalde voedingsmiddelen of een bepaald voedingspatroon het risico op het krijgen van kanker?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als er een vermoeden is van alvleesklierkanker, begint beeldvormend onderzoek meestal met een echografie. Met een echografie worden de alvleesklier en galwegen in beeld gebracht en kan de arts een eventuele tumor vaststellen. Bij een echografie wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven. Een echografie is een eenvoudig en pijnloos onderzoek.

Meer informatie over de echo(grafie).

# data[].attributes.attachment_link.title
Alvleesklierkanker herkennen - Maag Lever Darm Stichting

# data[].attributes.attachment_link.description
Als er een vermoeden is van alvleesklierkanker, begint beeldvormend onderzoek meestal met een echografie. Met een echografie worden de alvleesklier en galwegen in beeld gebracht en kan de arts een eventuele tumor vaststellen. Bij een echografie wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven. Een echografie is een eenvoudig en pijnloos onderzoek.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pijn komt vaak voor bij kanker en kan veel fysieke en psychische klachten geven. Lees verder.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Casper van Eijck, hoogleraar chirurgie aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, heeft zich in het bijzonder toegelegd op de behandeling van alvleesklierkanker. Met zijn onlangs opgerichte stichting Support Casper hoopt hij drie miljoen euro op te halen voor nieuw onderzoek.

Hoe onderscheidt alvleesklierkanker zich van andere soorten kanker?
'Het allerbelangrijkste is dat het biologische gedrag anders is. Het is een zeer agressieve vorm van kanker die heel weinig gevoelig is voor chemotherapie en radiotherapie. Bij andere soorten kanker is dat aanzienlijk 'beter'.'

Waar komt die ongevoeligheid vandaan?
'Als we dat wisten, dan hadden we de oplossing voor een groot probleem. De tumor bij alvleesklierkanker is heel erg heterogeen, hetgeen betekent dat er veel verschillende soorten -tumorcellen in zitten. Daarnaast, in tegenstelling tot andere tumoren, bevinden alvleesklierkankercellen zich in een straf weefsel, zeg maar een heel stevige omgeving. Voor medicijnen, bijvoorbeeld chemotherapie, is het daarom moeilijk om echt bij die tumorcellen te komen. De omgeving waar die tumorcellen zich bevinden, speelt een belangrijke rol bij de ongevoeligheid voor de chemotherapie.'

Met uw stichting Support Casper wilt u drie miljoen euro ophalen voor nieuw onderzoek. Is dit de toekomst voor wetenschappelijk onderzoek; zelf je financiering regelen?
'In sommige gevallen is het noodzakelijk. We gaan heel innovatieve dingen doen, waarvoor weinig voorwerk is gedaan. En we gaan iets geheel nieuws opzetten; in zo'n geval is het ¬lastig geld om krijgen via de reguliere kanalen. In ons geval worden we 'gedwongen' om een aantal dingen uit te zoeken met behulp van financiering die je zelf regelt.'

U gaat experimenteren met oncolytische viro-immunotherapie (OVIT). Wat houdt deze therapie in?
'Een van de belangrijkste eigenschappen die tumorcellen missen, is aangeboren immuniteit. Dat zorgt ervoor dat als een mens griep krijgt, normale cellen het virus weer uit de lichaamscellen kunnen werken. Een tumorcel heeft die aangeboren immuniteit niet. Het virus dat in die tumorcel komt, kan er niet uit en gaat verder delen. Van die eigenschap maak je gebruik. Een virus kan een tumorcel herkennen, maar daarna kan hij er niet uitgewerkt worden. Die virussen kunnen we zo genetisch manipuleren dat we er stukjes DNA in kunnen brengen die ervoor zorgen dat de tumor zichzelf doodt. De tumorcel wordt dan afgestoten. Het virus kan er ook voor zorgen dat het -immuunsysteem weer wordt geactiveerd. Een goed virus is ook in staat om de omgeving van de tumor zo te veranderen dat andere medicijnen wel een kans van slagen hebben.'

Uiteindelijk wilt u het lichaam ondersteunen om de kanker te verslaan. Hoe gaat dat in zijn werk?
'We beogen hiermee om van kanker een chronische ziekte te maken. Je houdt het verder ontwikkelen van die tumorcellen tegen. Op langere termijn proberen we voor genezing te gaan. Dan gaat het er dus om de omgeving te veranderen of de tumor aan te vallen. Hoe dat precies gaat, zal de toekomst ons leren.'

Toekomst is in dit geval volgende week, maar ook over twintig jaar.
'Dat klopt. Maar als je de stappen ziet die nu gemaakt worden bij de bestrijding van een -melanoom of bij longkanker, die zijn ongekend. Dat is allemaal op basis van immunotherapie. Dat moet ook voor alvleesklierkanker mogelijk zijn.'

Waarom is immunotherapie zo succesvol?
'De laatste jaren hebben we veel meer inzicht gekregen in waarom het immuunsysteem verstoord raakt bij kankerpatiënten. We weten wat er aan de hand is en we zijn er achter gekomen dat er een aantal remmen op het immuunsysteem zitten. Die remmen moeten we er weer afhalen met medicijnen.'

U streeft ernaar om drie miljoen euro in te zamelen. Wat gaat u ermee doen?
'We gaan een immuunprofiel in kaart brengen en nieuwe medicijnen testen op onze patiënten. Daarnaast starten we over enkele maanden ook met 'dendritische celtherapie'. Hierbij worden specifieke immuuncellen van patiënten buiten het lichaam, op een speciale manier geactiveerd en weer teruggeven aan patiënten. Tot slot hopen we volgend jaar de eerste patiënten te kunnen behandelen met een door ons geselecteerd virus.'
Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief. Lees verder:
Over de auteur

# data[].attributes.attachment_link.title
'Immunotherapie moet ook voor alvleesklierkanker mogelijk zijn' - New Scientist

# data[].attributes.attachment_link.description
Casper van Eijck, hoogleraar chirurgie aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, heeft zich in het bijzonder toegelegd op de behandeling van alvleesklierkanker. Met zijn onlangs opgerichte stichting Support Casper hoopt hij drie miljoen euro op te halen voor nieuw onderzoek. Hoe onderscheidt alvleesklierkanker zich van andere soorten kanker?

# data[].attributes.attachment_link.description
Information about the open-access article 'Diet and Pancreatic Cancer Prevention' in DOAJ. DOAJ is an online directory that indexes and provides access to quality open access, peer-reviewed journals.

# data[].attributes.headline
Dietary patterns and risk of pancreatic cancer: a systematicreview

# data[].attributes.subject
Dietary patterns and risk of pancreatic cancer: a systematicreview

# data[].attributes.body
What is the pancreas? • What is pancreatic cancer? • How do we diagnose pancreatic cancer? • How do we treat pancreatic cancer? • What are the known risk factors? • What is the prognosis? • How can we beat pancreatic cancer? (precursors, genetics, screening)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De alvleesklier of pancreas is een orgaan dat met twee belangrijke functies bij de spijsvertering heeft. Ten eerste de aanmaak van enzymen om voedsel te verteren en ten tweede de productie van hormonen om het bloedsuikerspiegel op niveau te houden. Aandoeningen aan de lever, galwegen èn alvleesklier komen relatief vaak voor. Er kunnen verschillende aandoeningen aan de alvleesklier worden onderscheiden, waaronder acute pancreatitis / acute alvleesklierontsteking, chronische pancreatitis / chronische alvleesklierontsteking, erfelijke pancreatitis / erfelijke alvleesklierontsteking en pancreaskanker / alvleesklierkanker.

Alvleesklierklachten

Galblaas en alvleesklier / Bron: Nerthuz/Shutterstock.com

De alvleesklier

Spijsverteringsorgaan

De alvleesklier of pancreas is een orgaan dat twee belangrijke functies bij de spijsvertering heeft:

de productie van enzymen om voedsel te verteren; en

de productie van hormonen om het bloedsuikerspiegel op niveau te houden.

De alvleesklier wordt soms ook wel de buikspeekselklier genoemd.
Waar ligt de alvleesklier?

De pancreas ligt onder en achter de maag op een locatie die wordt aangeduid als de retroperitoneum. De alvleesklier ligt dus buiten de peritoneale holte. De zogeheten retroperitoneale organen worden niet omgeven door het buikvlies. De alvleesklier is ongeveer vijftien cm lang en één tot drie cm dik. Het wordt omgeven door de maag, dunne darm, milt en lever. De alvleesklier heeft drie belangrijkste onderdelen: de kop, het lichaam en de staart.

Functies van de alvleesklier

De alvleesklier is verantwoordelijk voor de productie van enzymen om voedsel te verteren. Deze enzymen komen door een afvoerbuis in de twaalfvingerige darm terecht. Een tekort aan enzymen leidt tot stoornissen in de vertering van suikers, vetten en eiwitten. Zonder deze enzymen, wordt het voedsel niet adequaat verteerd en opgenomen, wat leidt tot ondervoeding, gewichtsverlies en diarree. De alvleesklier maakt ook insuline en glucagon, twee belangrijke hormonen die de bloedsuikerspiegel reguleren, dat wil zeggen dat het binnen normale waarden blijft. Insuline verlaagt de bloedsuikerspiegel en glucagon verhoogt de bloedsuikerspiegel. Deze hormonen worden afgegeven in het bloed. Wanneer de insulineproductie te laag is, ontstaat suikerziekte (diabetes).

Symptomen van alvleesklierklachten

Aandoeningen aan de lever, galwegen èn alvleesklier komen veel voor. Er kunnen verschillende aandoeningen aan de alvleesklier worden onderscheiden, waaronder acute pancreatitis, chronische pancreatitis, erfelijke pancreatitis en pancreaskanker.

Buikpijn / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com

Het belangrijkste verschil tussen pancreatitis en een maag-darminfectie of een andere spijsverteringsstelselaandoening is de ernst van buikpijn. Kinderen of volwassenen met acute pancreatitis hebben ernstige pijn in de bovenbuik waardoor ze moeilijk rechtop kunnen staan of zitten, en ze zullen waarschijnlijk gaan zitten of liggen in de foetushouding om minder pijn te voelen. Na de eerste twee dagen intensiveert de pijn gewoonlijk.

Andere symptomen van alvleesklierklachten zijn onder meer:

Onderzoek van de alvleesklier

Lichamelijk onderzoek

Het is niet altijd eenvoudig om de alvleesklier te onderzoeken vanwege (door zijn ligging) de ontoegankelijkheid van dit orgaan. Er zijn meerdere methoden om de pancreas te onderzoeken. Vaak begint het met een lichamelijk onderzoek en dat is -zoals gezegd- geen sinecure, aangezien dit orgaan diep naar achteren ligt in de bovenbuik, achter de maag en het achterste buikvlies en vóór de wervelkolom.

CT-scan / Bron: IStock.com/Pavel Losevsky

Aanvullend onderzoek

Bloedonderzoek is vaak nuttig om te bepalen of de pancreas is betrokken bij een specifiek symptoom. Een radiografisch onderzoek kan de structuur van de alvleesklier in beeld brengen. Voorbeelden zijn computertomografie (meestal afgekort tot CAT of CT-scan), endoscopische echografie en MRI (magnetic resonance imaging). Er kan ook onderzoek worden gedaan naar de galwegen en de afvoer-gangen van de alvleesklier door deze zichtbaar te maken. Dit kan met behulp va ERCP (endoscopische retrograde cholangiopancreatografie) en MRCP (magnetische resonantie cholangiopancreatografie). Er zijn ook gevallen waarin chirurgisch onderzoek de enige aangewezen manier is om de diagnose van een alvleesklierziekte te bevestigen.

Acute pancreatitis

Bij acute pancreatitis of alvleesklierontsteking treedt een kortdurende of tijdelijke ontsteking van de alvleesklier op, welke gewoonlijk binnen enkele weken weer tot rust komt. Het gaat gepaard met ernstige pijn in de bovenbuik die dagen kan aanhouden. Andere symptomen van acute pancreatitis zijn misselijkheid, braken, diarree, opgeblazen gevoel en koorts. Een veel voorkomende oorzaak van acute pancreatitis zijn galstenen. Andere oorzaken zijn chronisch alcoholgebruik, erfelijke aandoeningen, trauma, medicijnen, infecties, een afwijking in de elektrolyten, hoge niveaus aan lipiden, hormonale afwijkingen of andere oorzaken. De behandeling bij een acute alvleesklierontsteking is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. De meeste patiënten met acute pancreatitis herstellen helemaal, maar soms kan er blijvende schade aan de alvleesklier ontstaan.

Chronische pancreatitis

Chronische pancreatitis is een progressieve aandoening welke uiteindelijk tot de vernietiging van de alvleesklier leidt. De ziekte komt meer voor bij vrouwen en ontwikkelt zich gewoonlijk bij mensen tussen 30 en 40 jaar oud. Aanvankelijk kan chronische pancreatitis worden verward met acute pancreatitis, omdat de symptomen vergelijkbaar zijn. De meest voorkomende symptomen zijn pijn in de bovenbuik en diarree. Naarmate de ziekte zich voortsleept, kunnen patiënten ondervoeding ontwikkelen en gewichtsverlies. Als de alvleesklier steeds slechter gaat functioneren in de laatste stadia van de ziekte, kunnen patiënten diabetes mellitus (suikerziekte) ontwikkelen.

Chronisch alcoholgebruik / Bron: Istock.com/Csaba Deli

Chronische pancreatitis wordt geassocieerd met chronisch alcoholgebruik en voedingsgewoonten. Bijkomende oorzaken zijn Cystic Fibrosis (CF) en erfelijke aandoeningen van de pancreas. Bij een aanzienlijk percentage patiënten is er geen oorzaak aan te wijzen. Meer onderzoek is nodig om andere oorzaken van de ziekte op te sporen.

Behandeling van chronische alvleesklierontsteking
De behandeling van chronische pancreatitis is afhankelijk van de symptomen. De behandeling richt zich meestal op pijnbestrijding, het geven van medicijnen om de alvleesklierhormonen en enzymen aan te vullen en nutritionele ondersteuning. Verder is het ven belang om alcohol te vermijden. Soms is een operatie nodig teneinde ernstige pijnklachten te bestrijden.

Erfelijke pancreatitis

Erfelijke pancreatitis is een autosomaal dominante aandoening, welke ontstaat als een kind van één ouder een veranderd gen erft (ook al erft hij van de andere ouder wel het normale gen). Erfelijke pancreatitis leidt uiteindelijk tot chronische pancreatitis. Vaak openbaart zich deze aandoening reeds vóór het 10e levensjaar met aanvallen van acute pancreatitis. Het kind heeft dan last van borende pijn in de bovenbuik, welke uitstraalt naar de rug. Dit gaat gepaard met misselijkheid en braken. Meestal gaat het om 3 tot 4 aanvallen per jaar, maar sommige patiënten hebben er zelfs maandelijks last van. De ernst van de aanvallen varieert.

Veel patiënten ontwikkelen op den duur chronische pancreatitis met hevige pijn. Deze klachten kunnen worden verergerd door:

vetrijke maaltijden;

alcoholgebruik; en

emotionele stress.

De behandeling is louter ondersteunend en gericht op het verlichten van de klachten.
Alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker wordt vaak in een laat stadium ontdekt. Dit komt doordat er in de regel pas klachten ontstaan als de tumor een ander orgaan heeft geïnfiltreerd of is doorgegroeid in de omliggende zenuwbanen. Wanneer alvleesklierkanker wordt ontdekt als er al uitzaaiingen zijn, is genezing vaak niet meer mogelijk. In dat geval zal de behandeling palliatief zijn, dat wil zeggen dat het erop is gericht de ziekte zo veel mogelijk af te remmen en de klachten te doen verminderen.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.

Gerelateerde artikelen

AlvleesklierkankerIn Nederland krijgen er ongeveer 1500 mensen per jaar te maken met alvleesklierkankerpatiënten. Deze vorm van kanker tre...

Bronnen en referenties

Inleidingsfoto: Webicon/Shutterstock

J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.

Ned Tijdschr Geneeskd. 2000;144:2301-2

Kids Health. Pancreatitis. https://kidshealth.org/en/parents/pancreatitis.html (ingezien op 20-9-2018)

The Reader's Digest BV. Lever, alvleesklier en galblaas. Amsterdam/Brussel, 2008.

Patrice van Efferen. Mordern medisch woordenboek - Praktische snelzoekgids van A-Z. Elmar, Rijswijk, 5e druk 2009.

Afbeelding bron 1: Nerthuz/Shutterstock.com

Afbeelding bron 2: Andrey Popov/Shutterstock.com

Afbeelding bron 3: IStock.com/Pavel Losevsky

Afbeelding bron 4: Istock.com/Csaba Deli

# data[].attributes.attachment_link.title
Alvleesklier en alvleesklierklachten: symptomen en oorzaken

# data[].attributes.attachment_link.description
De alvleesklier of pancreas is een orgaan dat met twee belangrijke functies bij de spijsvertering heeft. Ten eerste de aanmaak van enzymen om voedsel te verteren en ten tweede de productie van hormonen om het bloedsuikerspiegel op niveau te houden. Aandoeningen aan de lever, galwegen èn alvleesklier komen relatief vaak voor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gepubliceerd op: 29 januari 2016

Dr. Lodewijk Brosens gaat met zijn onderzoek de komende vier jaar de eerste, grote stap zetten naar een oplossing voor het probleem met alvleesklierkanker, dat meestal (te) laat ontdekt wordt: een test die kwaadaardige alvleeskliertumors tijdig herkend.
Hij gelooft heilig in het voorkomen, liever dan genezen. Iets wat hem de meest geschikte kandidaat maakt voor een onderzoek naar vroege opsporing en het voorkomen van alvleesklierkanker. Een verraderlijk soort kanker die, met de kennis van nu, in de meeste gevallen te laat ontdekt wordt om zelfs maar te kunnen behandelen.

Hoe helpt de Maag Lever Darm Stichting daar bij?

"De Career Development Grant die ik voor dit onderzoek kreeg, is een grote steun in de rug. Zeker voor jonge academici als ik is het lastig om aan subsidie voor onderzoek te komen - maar des te mooier om bij te dragen aan belangrijk onderzoek.

Zeker bij onderzoek naar alvleesklierkanker is het belangrijk dat dit soort financieringen bestaan. Een nationaal bevolkingsonderzoek zoals bij darmkanker zal er nooit komen, omdat alvleesklierkanker veel minder vaak voorkomt en we nog te weinig weten van de voorloperafwijkingen. Zo'n grootschalige screening zal dus nooit kosten-effectief zijn.

Andere manieren om vroeg op te sporen zijn daarom hard nodig. Het is mooi dat er bij de Maag Lever Darm Stichting oog is voor minder voorkomende aandoeningen als deze en dat vroege opsporing zo hoog in het vaandel staat.

De meeste kosten bij een patiënt zitten hem namelijk in de laatste maanden van zijn leven, waarin hij palliatief behandeld wordt. Dat kan mijns inziens beter geïnvesteerd worden in vroege opsporing en het voorkomen van alvleesklierkanker. Je bereikt daar een aanzienlijk grotere overlevingswinst mee. Daar gaan we voor."

We gaan voor een aanzienlijk
grotere overlevingswinst.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dr. Brosens onderzoekt vroege opsporing alvleesklierkanker - Maag Lever Darm Stichting

# data[].attributes.attachment_link.description
Dr. Lodewijk Brosens gaat met zijn onderzoek de komende vier jaar de eerste, grote stap zetten naar een oplossing voor het probleem met alvleesklierkanker, dat meestal (te) laat ontdekt wordt: een test die kwaadaardige alvleeskliertumors tijdig herkend. Hij gelooft heilig in het voorkomen, liever dan genezen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door Maurice Veldman | 18-01-2018
In deze aflevering van zijn column gaat mr. Maurice Veldman in op het relaas van een blaaskankerpatiënt die geheel genas dankzij zelf geproduceerde hennepolie. De man werd samen met zijn vrouw uit zijn huis verbannen wegens illegale kweek. Het Openbaar Ministerie zit nu met de handen in het haar over de strafmaat.
Op 17 januari verscheen een echtpaar voor de officier van justitie voor de kweek van ruim honderd hennepplanten. Het stel had een volledig ingerichte kweeklocatie in huis staan met lampen, luchtafzuigers, tijdschakelaars ventilatoren en wat dies meer zij.

Thuisteelt

Doel van de thuisteelt was hennepolie maken voor eigen gebruik. Het echtpaar biechtte alles eerlijk op en maakte melding van drie eerdere oogsten. Een fraudespecialist van de netwerkbeheerder constateerde bovendien dat er illegaal stroom was afgetapt.

Reden genoeg voor de officier van justitie om het stel uit te nodigen voor een zogenaamde TOM-zitting. TOM staat voor 'Taakstrafzitting Openbaar Ministerie'. Dit is een zitting zonder rechter, waarbij de officier van justitie een transactievoorstel doet in de vorm van een taakstraf. Dergelijke zittingen pakken soms gunstig uit voor een verdachte. Beide partijen doen wat water bij de wijn en de uitkomst is voor alle betrokkenen acceptabel.

Medicinale noodzaak

Het echtpaar legde uitvoerig uit dat ze beiden met de rug tegen de muur stonden en niet anders konden dan zelf wiet telen voor de inname van medicinale wietolie. De noodzaak om deze olie op medicinale gronden te gebruiken kwam op overtuigende wijze tot uiting in het medisch dossier van de man. Daaruit bleek dat de vraag naar wietolie niet zomaar een verhaal was.

Hij had blaaskanker en moest van zijn oncologen op dringend advies geopereerd worden en daarna een chemokuur volgen. Dat weigerde mijn cliënt pertinent en in plaats daarvan had hij gekozen voor THC-olie en CBD-olie. De specialist overlegde met de huisarts van cliënt om de consequenties van zijn keuze te bespreken. Hij werd gewezen op de potentieel levensbedreigende tumor en het risico van overlijden.

Maar de cliënt hield vast aan zijn voornemen. Hij nam volgens de Simpson methode hennepolie in die hij zelf maakte van zijn eigen kweek. De oncologen en zijn huisarts volgden de ontwikkelingen met argusogen en hadden geen enkel vertrouwen in een goede afloop.

Tijdens de zitting overlegde de man overtuigend bewijs van het nut en de noodzaak om wietolie te gebruiken van Indica planten. Deze olie kon niet met wiet van Bedrocan worden geproduceerd omdat Bedrocan over onvoldoende krachtige Indica-soorten beschikt. De man kon nergens anders terecht en moest zelf in zijn behoefte voorzien door de teelt van ruim 100 planten. Het speet hem oprecht dat hij zich schuldig had gemaakt aan diefstal van stroom.

Verhuurder meedogenloos

Het stel kwam rond van een minimumuitkering en ontving huurtoeslag. De verhuurder ging zoals te doen gebruikelijk onmiddellijk over tot ontruiming en opzegging van de huur. Daarop was het echtpaar gedwongen te verhuizen van Noord-Holland naar Friesland omdat ze gezamenlijk werden geplaatst op de beruchte zwarte lijst en geen enkele verhuurder in Noord-Holland de komende vijf jaar wilde bemiddelen.

Je zou zeggen dat deze ingrediënten meer dan voldoende zijn voor een taakstraf. Die is volkomen gebruikelijk en wordt in de praktijk dagelijks opgelegd.

Medisch wonder

Maar dat is nog niet het hele verhaal. In een periode van minder dan anderhalf jaar voltrok zich namelijk een medisch wonder. De tumoren verdwenen als sneeuw voor de zon, zonder medisch ingrijpen met behulp van de conventionele methode die de artsen op dwingende wijze aanraadden.

In het medisch dossier staat als conclusie vermeld na bijna anderhalf jaar wietolie te hebben gebruikt: 'Geen nieuwe gezichtspunten, geen aanwijzingen voor tumoractiviteit. Geen aanwijzingen voor recidief, wonderbaarlijke reactie op eigen medicatie'.

Dit maakt deze zaak tot een wel erg bijzondere. Ik heb niet eerder meegemaakt dat het bewijs van medische werking zo overtuigend uit het dossier blijkt. De officier van justitie had ook nog eens een ontneming van ruim € 10.000,00 in de strijd gegooid. Dit ondanks de overtuigende verklaringen van het echtpaar dat er geen cent verdiend is met de teelt en alle opbrengsten zijn opgegaan aan olie.

Ik kon de officier van justitie niets bieden. In andere zaken wordt meestal overeenstemming bereikt over een taakstraf. Dit echtpaar was medisch gezien niet in staat om een taakstraf te verrichten. Van ontneming kon evenmin sprake zijn omdat er geen cent was verdiend.

Voorwaardelijk sepot

De officier van justitie stond voor een fait accompli. Ze was erg gevoelig voor de omstandigheden waardoor cliënten min of meer waren gedwongen tot thuisteelt, ook al was het aantal planten ruimschoots te veel en was tevens sprake van diefstal van stroom. Desondanks werden beide zaken voorwaardelijk geseponeerd met als bijzondere voorwaarde dat cliënten een ontheffing aanvragen bij Bureau Medicinale Cannabis voor eigen teelt op medische gronden.

Opiumwetontheffing

Een opiumwetontheffing wordt echter niet verstrekt voor eigen teelt voor medicinaal gebruik. Een ontheffing voor het telen van cannabis wordt alleen verstrekt als aan een reeks voorwaarden is voldaan. Er wordt nooit een ontheffing verleend voor eigen gebruik als je de cannabis zelf houdt voor consumptie. Alle cannabis die met een ontheffing wordt verbouwd moet worden geleverd aan Bureau Medicinale Cannabis. Ook worden strenge kwaliteitseisen gesteld aan de verbouw om een constante kwaliteit te garanderen. Er moet een productiemethode worden gevolgd die waarborgt dat het product een constant gehalte aan werkzame stoffen bevat.

Nieuwe impuls

Aan deze en andere eisen voldoen cliënten niet. Ik zal desondanks een ontheffing aanvragen, al was het maar omdat de verwarring bij justitie hand over hand toeneemt en er dit jaar stappen moeten worden gezet om de thuisteler van dienst te zijn. De discussie over thuisteelt moet een nieuwe impuls krijgen, zoals ik laatst in een column heb beschreven. Daar kan deze zaak een welkome aanleiding voor zijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Genezing kanker met hennepolie zet Openbaar Ministerie voor het blok

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze aflevering van zijn column gaat mr. Maurice Veldman in op het relaas van een blaaskankerpatiënt die geheel genas dankzij zelf geproduceerde wietolie. De man werd samen met zijn vrouw uit zijn huis verbannen wegens illegale kweek. Het Openbaar Ministerie zit nu met de handen in het haar over de strafmaat.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The Facts:
This article was written by Lyn Redwood, R.N, M.S.N., President of Children's Health Defense. Posted here with permission.

Reflect On:
Why is this type of information virtually ignored by mainstream media and medicine? What's going on here? Why is gardasil marketed as completely safe and necessary when clearly, that doesn't seem to be the case?

On Wednesday January 9th, I attended Science Day Presentations in the Jennifer Robi vs. Merck and Kaiser Permanente case in Los Angeles Superior Court. I want to report to our community on the outcome of this important event and provide some personal commentary.

It is difficult to describe the feelings of elation and frustration that I experienced during the full day of furious arguments that began at 9:30 am before Judge Maren Nelson. Due to the restrictions of the National Childhood Vaccine Injury Act, my son and thousands of children like him, have never been able to have their injuries acknowledged in a court of law. This day gave families around the globe whose children's health was permanently harmed by the HPV vaccine a glimmer of hope that their injuries and suffering would finally be acknowledged. The frustration I felt came from the obvious fact that the science relied on by our federal agencies to approve the HPV vaccine was criminally inadequate and that Jennifer's injuries and those of the thousands of others like her could have been prevented.

Prior to Science Day, plaintiffs' attorneys worried that because Judge Nelson threw out a $472 million 2017 jury verdict against Johnson & Johnson for causing ovarian cancer in women exposed to its asbestos-containing baby powders, the Court might not be very receptive to their arguments here. However, Judge Nelson gave scrupulous attention to the science presentations by both sides and clearly seemed to be approaching the Robi case with an open mind.

A red-letter day

After 20 years of advocating for vaccine safety, this was the first time that I've watched vaccine science issues adjudicated in a true court of law. It was truly a red-letter day. Jennifer's lawyers brilliantly laid bare Merck's anemic case for Gardasil, dissecting the science in withering presentations challenging both the efficacy and safety of the Gardasil vaccine, and then chronicling the horrifying agency and corporate corruption that lead to its approval.

Jennifer Robi is a 24-year-old former athlete and scholar who has been confined to a wheelchair since receiving her third Gardasil vaccines at age sixteen. She suffers continual uncontrolled neuro/muscular contractions (jerking) and postural orthostatic tachycardia syndrome (POTS) and many other symptoms of systemic autoimmune dysregulation.

Jennifer's attorney, Sol Ajalat, initially brought her case in Vaccine Injury Compensation Program and then, following a judgment in the program, elected to proceed in civil court. Since VICA (the Vaccine Injury Compensation Act) forbids recoveries for product defect or negligence, Ajalat brought Jennifer's civil case under the theories that Merck committed fraud during its clinical trials and then failed to warn Jennifer (and, by implication, other injured girls) about the high risks and meager benefits of the vaccine.

In order to support Sol Ajalat and his sons Greg, Larry, and Steve, who compose the Los Angeles firm Ajalat & Ajalat, a blue ribbon A-Team of the nation's leading plaintiffs' law firms have joined Jennifer's trial team. These include the firms most feared by Pharma: Weitz & Luxenberg (countless major pieces of litigation over 30 years), Morgan & Morgan (Vioxx, Phenphen, Breast Implants, Tobacco), Baum Hedlund, (Monsanto $289 million verdict 2018 and the $54 million 2000 verdict against Bayer in Haemophiliac/AIDS case) as well as Children's Health Defense's own Robert F. Kennedy, Jr. and Kim Mack Rosenberg (a co-author of The HPV Vaccine on Trial). The plaintiff's bar has steered clear of vaccine lawsuits since the 2008 Thimerosal fiasco which nearly bankrupted several big firms. Now, Merck, through its reckless overreaching with Gardasil-a public health flimflam currently emerging as the most dangerous vaccine in history-has brought the nation's leading trial lawyers back to the brawl.

The three Merck attorneys who made presentations were Dino Sangiamo, Sally Bryan, and Christina Gaarder. Jo Lyn Valoff represented Kaiser.

Among vaccinologists, it's axiomatic that duration of immunity correlates directly to the toxicity of the adjuvant: the more toxic the adjuvant, the longer the duration of immunity.

Gardasil's super-powered aluminum adjuvant

Plaintiffs began the day with a 2.5 hour presentation. Sol Ajalat first introduced Paul Pennock of Weitz & Luxenberg. Pennock ran through a riveting 50-minute slide show demonstrating how Gardasil's super-powered Amorphous Aluminum Hydroxyphosphate Sulfate (AAHS) adjuvant over-stimulated the immune systems of vaccine recipients tipping them into autoimmune conditions in which their redlining immune defenses begin attacking their bodies' own organs. This "autoimmune process" causes a cascade of illnesses that, in Jennifer Robi's case, resulted in damage and deterioration in diverse organ systems throughout her body.

Victims like Jennifer are left exhausted as the body fights off disease on multiple fronts. Pennock explained that vaccine makers add aluminum adjuvants (to weak antigens and a long list of other potentially toxic ingredients) to elicit an immune response, hoping to extend the short-term immunity otherwise provided by most vaccines. Among vaccinologists, it's axiomatic that the duration of immunity correlates directly to the toxicity of the adjuvant; the more toxic the adjuvant, the longer the duration of immunity. Most vaccines provide immunity for only 5-10 years. Gardasil's promoters were promising lifelong protection, and needed a super toxic adjuvant that would provide this unprecedented level of protection. After all, Merck was promising regulators, pediatricians and the public that inoculations given to 9-12-year-old girls would provide immunity against a relatively rare cancer that typically doesn't kill until age 58!

Pennock explained that Merck has refused to disclose the contents of AAHS or to provide samples to independent and university scientists for testing. AAHS, astonishingly, has never been safety tested by government regulators or by Merck. Studies on animals conducted by world renowned independent scientists like Dr. Chris Exley, Dr. Yehuda Shoenfeld, Dr. Chris Shaw and others have found that mice and sheep exposed to aluminum adjuvants, at concentrations comparable to those found in vaccines, develop strange behavioral patterns and illnesses resembling autoimmune diseases.

Using a poisonous placebo in the control group allowed Merck to mask the cascade of injuries suffered by girls in the Gardasil group during the clinical trials.

A parade of deceptive canards

Robert F. Kennedy, Jr. next gave the court an explosive 50-minute presentation of 112 disturbing slides describing the parade of deceptive canards that composed Merck's clinical trials. Kennedy described a series of fraudulent gimmicks employed by Merck to deceive regulators during the clinical trials including the use of a "spiked" extremely toxic AAHS placebo rather than a true inert placebo that is standard for control groups in blue ribbon safety studies for other pharmaceutical products. Using a poisonous placebo in the control group allowed Merck to mask the cascade of injuries suffered by girls in the Gardasil group during the clinical trials. Half the girls in the Gardasil group and half the girls in the spiked placebo group suffered serious injuries, including several deaths, in the first seven months of the clinical trials, yet Merck was able to claim that reactions in the study group "were similar to the reactions in the placebo group," and that, therefore, the vaccine was safe. Merck reported most of these serious injuries as "new medical conditions" not adverse events, dismissing any connection to the vaccine by fiat. Information about this parade of grave injuries appears nowhere in the Gardasil package insert.

Merck committed its boldest fraud in its key clinical trial, Protocol 18. Merck told FDA that Protocol 18 was the single study in which its researchers gave the control group a true inert placebo. For this reason, FDA declared Protocol 18 "of special interest." However, in reality, Merck appears to have taken the precaution of removing half the aluminum from the vaccines administered to this study group. Plus, The Company laced the "placebo" with a witches' brew of other toxic chemicals. This study, the only "controlled" study that included children in the target cohort of 9-12-year olds, may not have in fact tested the vaccine that Merck went on to inject into millions of young children around the world. Kennedy told the judge that this is not just scientific malpractice, it is outright fraud!

Merck's control groups did not reflect the target population for its drug

Another tactic utilized by Merck was to purge the study group of anyone with the slightest vulnerabilities to the vaccine or its ingredients despite the fact that the vaccine would ultimately be marketed to girls with the very vulnerabilities excluded during the clinical trials. This precaution allowed the company to mask effects that occur only in vulnerable subgroups. Mr. Kennedy drew laughter from the large court room audience when he described how Merck had prescreened the study subjects to exclude people with allergies, immunological or nervous disorders, more than 4 lifetime sexual partners, genetic vulnerabilities to cancer or to any other medical condition, or with any hint of general infection, a history of alcohol or drug abuse, or a serious or chronic illnesses, and so forth. Finally, Merck told its researchers to exclude any individual with "any condition which in the opinion of the researchers might interfere with the study objective." The remaining participants were an elite club of super healthy individuals. "You couldn't get into the clinical trials unless you were a superhero," Kennedy told Judge Nelson. "You had to be eligible for the Avengers." The problem, of course, is that none of the people receiving the vaccine under CDC's mandate are screened for these vulnerabilities. In other words, Merck's control groups did not reflect the target population for its drug.

The mayhem caused by Gardasil

Even these flimflams could not conceal the mayhem caused by Gardasil. Kennedy showed the court data from Merck's own package insert showing that 2.3 % of the girls receiving the vaccine complained of symptoms of autoimmune disease within 7 months. Since cervical cancer kills only 1.5 Americans in every 100,000, he noted, "Merck's own data show that the chances of getting an autoimmune disease from this vaccine are 1000 times the risk of dying from cervical cancer."

Merck's own data showed that administering the Gardasil vaccine to girls who had previous exposure to HPV actually raised their risk of developing precancerous lesions (or worse) by almost 45%

Not only did a heartbreaking 50% of the subjects in both the study group and the spiked placebo group experience a serious adverse event within the seven months of the trial, death rates among girls in the study were double background rates. In fact, the rate for girls during the clinical trials (85/100,000) was 37 times the death rate from cervical cancer! Birth defects among children conceived during the study period were 5x those of the control group and miscarriages were doubled over background rates. Reproductive problems among vaccinated girls were 10x background rates. Finally, Merck's own data showed that administering the Gardasil vaccine to girls who had previous exposure to HPV actually raised their risk of developing precancerous lesions (or worse) by almost 45%. This revelation is particularly frightening since sexual behavior is only one of many vectors for acquiring HPV. Many children are exposed in the birth canal. Kennedy cited numerous studies showing many very young children are exposed to HPV, including one in which upwards of 34% of girls had exposure to HPV prior to age 10.

Kennedy closed his powerful presentation by chronicling the parade of corrupt conflicts that caused HHS officials to turn a blind eye to the rife fraud that characterized the clinical trials. Merck loaded the two FDA and CDC panels that approved Gardasil, with paid toadies. He showed that the pharmaceutical industry actually pays 45% of FDA's annual budget and that NIH and its officials own part of the patents to the Gardasil vaccine and collect royalties on every vaccine sold. NIH collects tens of millions of dollars annually from Gardasil sales. Finally, 45% of CDC's budget goes to promoting and purchasing vaccines. Merck exerts control over the CDC with millions of dollars in contributions to the CDC foundation, which allows funding for pet projects. This level of support gives Merck the power to also punish the CDC by withholding funding if displeased by the agency.

Jennifer's illness due to Gardasil

Nicole Maldonado of Baum Hedlund next described the onset of Jennifer's illness which worsened with each stage of the three vaccine series and how her symptoms were identical to the symptoms seen among hundreds of injured women during the clinical trials around the world, in places as diverse as Japan, Australia, Colombia, and Denmark (where special clinics have been set up to treat Gardasil's victims), as well as among many girls here in the United States. These symptoms included menstrual irregularities, gastrointestinal dysfunction, musculoskeletal pain, neurological conditions and even death.

One courtroom observer, a concerned mother identifying herself as Rachel Harris said she felt sick to her stomach at the revelations. Jennifer Robi's mom told me that she felt elated that Mr. Kennedy had mastered the facts so completely and that their family's story was finally being told.

Merck's AAHS adjuvant was safe because of the small quantities of this known neurotoxin in each vaccine. She told the judge that 'the dose makes the poison,' and that even water in large enough doses can be toxic

The rebuttal

The Defendants' three-hour rebuttal was mainly toothless. Sangiamo doggedly described six studies, that he claimed were relied upon by the plaintiff, that had been retracted. However, only one of those studies was even mentioned on the plaintiff's lengthy exhibit list (Plaintiff's attorneys never referred to it in their briefs) and that study was republished elsewhere after the original journal retracted it under pressure from its pharmaceutical advertisers.

Sangiamo argued that the plaintiff had relied on case studies rather than large scale epidemiological studies of the kind largely funded by industry or the NIH which owns the Gardasil patent and profits on every injection sold. He cited five of those NIH and industry-authored epidemiological studies that found no causal relationship between Gardasil and autoimmune diseases. All are plagued by fatal defects such as only looking for a very limited number of potential injuries for a short period of time following exposure to the vaccine, despite the fact that autoimmune diseases can take months or years to manifest. The authors of these studies had financial ties to Merck.

Finally, Merck's Sally Bryan rose to the podium to explain to Judge Nelson that Merck's AAHS adjuvant was safe because of the small quantities of this known neurotoxin in each vaccine. She told the judge that "the dose makes the poison," and that even water in large enough doses can be toxic. She pointed out that there are only 225 micrograms of aluminum in each vaccine. To illustrate how small this is, she asked Judge Nelson to imagine a dollar bill - which weighs one gram - cut into 1 million tiny pieces. She pointed out that only 225 of these pieces would be in any Gardasil vaccine, far too little to cause any adverse outcome. So in one breath, Merck was telling Judge Nelson that the amount of aluminum in Gardasil was substantial enough to permanently alter a person's immune system to prevent cancer for the next half century and, at the same time, small enough to cause no harm.

The path forward

At the end of a long day, Judge Nelson ordered both sides to work out a discovery schedule and to reappear in court on February 7 to resolve any differences.

In Merck's zealous promotion of the Gardasil vaccine, the company and its allies have shamed parents into vaccinating their children, through a series of misleading ad campaigns which play on parental instincts to protect their children from harm, especially from a disease as frightening as cancer. One commercial depicts young girl and boy actors recounting how they developed cancer from HPV and asking their parents if they knew this could have been prevented. "Did you know - Mom and Dad?" Jennifer Robi has had the courage to tell a real-life story that the public rarely hears - about the risks of the Gardasil vaccine itself.

Watch RFK, Jr. describe his plan to take this issue to the courts

RFK, Jr. (from the video): "We're going to fight this battle for you. We're going to take it to the streets. We're going to take it to Congress. We're going to take it to the regulatory agencies. We're going to force the press to start covering this issue honestly for the first time, and allowing this debate to take place. And above all, we're going to take it to the court room, and we're going to win these cases. We're going to find justice for you, for your families and for our country at last. If we're going to do this effectively, we need your support." www.childrenshealthdefense.org/donate

Sign up for free news and updates from Robert F. Kennedy, Jr. and the Children's Health Defense. CHD is planning many strategies, including legal, in an effort to defend the health of our children and obtain justice for those already injured. Your support is essential to CHD's successful mission.

# data[].attributes.attachment_link.title
20 Medical Studies That Show Cannabis Can Be A Potential Cure For Cancer

# data[].attributes.attachment_link.description
Cannabis has been making a lot of noise lately. Multiple American states, along with many countries around the world, have successfully legalized medical marijuana, and Uruguay's parliament recently voted to create the world's first legal marijuana market. This is good news, as the health benefits of cannabis are vast, with multiple medical and scientific studies to [...]

# data[].attributes.attachment_link.description
Chemotherapie is bij alvleesklierkanker meestal een palliatieve behandeling. Lees verder.

# data[].attributes.attachment_link.description
Alvleesklierkanker is kanker van de pancreas. Bij minder dan 5% speelt erfelijkheid een rol. Informatie over de erfelijke vorm van het adenocarcinoom.

# data[].attributes.attachment_link.description
Op GezondheidsNet vind je gezondheidstips, achtergrondinformatie over ziektes en aandoeningen, de lekkerste recepten en nog veel meer om gezond te worden en te blijven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom in de groep Alvleesklierkanker. Deze groep is er voor iedereen die te maken heeft met deze vorm van kanker: patiënten, naasten, maar ook zorgverleners. Binnen deze groep kun je hierover vragen stellen en kennis en ervaringen delen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Grotere overlevingskans alvleesklierkanker in gespecialiseerd ziekenhuis - Maag Lever Darm Stichting

# data[].attributes.attachment_link.description
Patiënten met alvleesklierkanker hebben een betere kans op overleving als zij direct na de diagnose worden doorgestuurd naar een ziekenhuis dat gespecialiseerd is in deze vorm van kanker. Dat blijkt uit een studie, gebaseerd op cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).

# data[].attributes.attachment_link.description
Tubantia deelt de informatie die zij verkrijgt middels het gebruik van cookies en vergelijkbare technieken, waaronder ook persoonsgegevens, in een samenwerkingsverband genaamd NLProfiel van Buymedia Nederland met Sanoma en Telegraaf Media Groep om gezamenlijke groepsprofielen op te stellen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Soms wordt kanker in een laat stadium ontdekt en is er geen genezing meer mogelijk. Soms is dit gelijk al duidelijk wanneer de diagnose wordt gesteld.

De palliatieve fase

Door de verbeteringen in behandelmethoden en technieken is niet alleen de kans op genezing toegenomen, maar ook de tijd dat men leeft wanneer er geen genezing meer mogelijk is.

De periode dat iemand in leven is zonder de mogelijkheid op genezing noemen we de palliatieve fase. Dit is echter niet hetzelfde als de term 'palliatieve zorg' of 'terminale fase'. In de palliatieve fase richt men zich op klachten, symptomen en kwaliteit van leven en minder op de oorzaak. Ook is er in deze fase meer aandacht voor emotionele, sociale en spirituele aspecten voor zowel de patiënt als de naasten.

Iemand in de palliatieve fase kan nog een geruime tijd leven met slechts beperkte klachten. Het kan in deze periode nuttig zijn om activiteiten te ondernemen om het lichaam zo sterk mogelijk te houden. Met gerichte training door een gespecialiseerde fysiotherapeut en voedingsadvies van eveneens een gespecialiseerde diëtist, is het mogelijk om sommige klachten te beperken en jezelf een langere tijd in enige mate fit te voelen. Dit kan weer helpen op psychische en sociale vlakken.

Bespreek altijd met je behandeld arts wat in jouw situatie mogelijk is. Soms biedt een ziekenhuis een traject aan waar een fysiotherapeut en diëtist bij betrokken zijn. In zo'n traject is het doel het lichaam zo sterk mogelijk te houden.

Klachten- en pijnbestrijding

In de palliatieve fase ligt de focus vaak op het bestrijden van klachten en pijn. Soms kan een arts oordelen dat er nog een behandeling gestart kan worden met bijvoorbeeld bestraling en chemotherapie. Soms is alleen nog pijnbestrijding mogelijk met pijnstillers.

Ook aanpassingen in de voeding kunnen bepaalde klachten verminderen. Dan is er advies nodig van een diëtist. Wanneer er klachten zijn, is het goed om deze te bespreken met de behandelend arts of huisarts, zodat zij samen met jou kunnen kijken naar de mogelijkheden om deze te verlichten.

Wanneer de klachten heviger worden en de ziekte verder vordert, gaat de zorg geleidelijk over in palliatieve zorg. Voeding maakt dan plaats voor comfort van de patiënt.

Kwaliteit van leven

Er is geen vaste definitie voor de term 'kwaliteit van leven'. Het staat voor het functioneren van het lichaam zowel fysiek als psychisch. Ook sociaal is een aspect wat hierbij past. Sommige punten zijn meetbaar door een arts bijvoorbeeld met een lichamelijke test. Op sociaal gebied gaat het vaak om de ervaring van de patiënt en om hoe de patiënt graag de situatie wil zien. Dit is persoonlijk en vraagt ook om persoonlijke aanpassingen.

Vaak kan de huisarts of behandelend arts een verwijzing bieden naar een psycholoog of maatschappelijk hulpverlener om op deze vlakken te helpen.

Meer informatie

Op kanker.nl:

Overig:

Bronnen:

www.oncoline.nl/oncologische-revalidatie

Vogel, J., S. Beijer, P. Delsink, N. Doornink , H. ten Have en R. van Lieshout (2016). Handboek Voeding bij Kanker, Tweede, geheel herziene druk Utrecht, De Tijdstroom.

# data[].attributes.attachment_link.description
Soms wordt kanker in een laat stadium ontdekt en is er geen genezing meer mogelijk. Soms is dit gelijk al duidelijk wanneer de diagnose wordt gesteld. Door de verbeteringen in behandelmethoden en technieken is niet alleen de kans op genezing toegenomen, maar ook de tijd dat men leeft wanneer er geen genezing meer mogelijk is.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Twee keer landde het privévliegtuig van Steve Jobs op Rotterdam Airport. Het Apple-icoon had een bijzonder vorm van alvleesklierkanker. Na een operatie in Amerika kreeg hij toch uitzaaiingen. Jobs nam contact op met het team van professor doctor Casper van Eijck, in Nederland de enige hoogleraar chirurgie met het aandachtsgebied pancreaskanker. In het Erasmus MC was een nieuwe behandelmethode ontwikkeld voor een speciaal soort tumor - de tumor die Jobs in zijn lijf had.

Van Eijck, monter, in witte jas: 'De behandeling sloeg heel goed aan, de afwijkingen in zijn lever werden een stuk kleiner.'

Maar Steve Jobs is overleden.

'Ja. Dat is een vrij bizar verhaal, waarover ik niet te veel kan vertellen. Het komt erop neer dat hij uiteindelijk na onze behandeling heeft gekozen voor een levertransplantatie. Wij hebben hem dat sterk afgeraden. Maar Jobs was niet iemand die hier kwam voor een advies, zullen we maar zeggen. Toen we hoorden dat hij die beslissing toch nam, waren we heel bezorgd: als dat maar niet verkeerd afloopt. Maar dat het zo snel zou gaan..'

Ook Sonia Gandhi, de schoondochter van Indira Gandhi en voormalig president van India kwam bij u.

'Ik wist niet precies wie zij was, dat maakt voor ons ook helemaal niet uit. Nadat ik haar had geopereerd, ging ik toch eens op internet kijken. Daar zag ik live-beelden van een kankerziekenhuis in Amerika, waar honderden Indiërs voor de deur stonden. Hun was verteld dat ze daar werd behandeld.'

'Ze komt nog steeds elk jaar voor controle. Samen met haar zoon, de beoogde troonopvolger, en haar dochter, die ook in de politiek zit. Ze vliegen vanwege hun veiligheid met drie verschillende vliegtuigen in. Het is voor Sonia een soort uitje. Ze kan hier low key zijn - met maar een paar beveiligers om zich heen, in plaats van twintig.'

10 procent van de patiënten met de diagnose alvleesklierkanker is goed te behandelen. De overige 90 procent nauwelijks. Nagenoeg iedere patiënt sterft, en vaak al binnen een half jaar. In Nederland krijgen jaarlijks zo'n drieduizend mensen de diagnose, dagelijks overlijden er acht aan. Van Eijck: 'Zowel artsen als patiënten denken: als je dat krijgt, hoef je er niets meer aan te doen, het is toch kansloos. Bestraling helpt niet, chemotherapie maar zeer beperkt. Daardoor is er de afgelopen 25 jaar in Nederland te weinig onderzoek verricht. Maar als we zo doorgaan, is alvleesklierkanker straks na longkanker de dodelijkste vorm.'

In zijn kleine werkkamer heeft hij uitzicht op het stukje Rotterdam waar hij werd geboren, Coolhaven. Aan de muur twee grote foto's van de golden retrievers Benno en Nacho. Hij wijst op een plastic stoel. 'Ga daar maar zitten, tegenover de honden.'

Op 14 januari twitterde @Caspervaneijck: 'Mijn grote vriend #Benno moeten laten inslapen. Wat een gemis.' Van Eijck: 'Begin vorig jaar werd mijn moeder ineens dood in bed gevonden. Nog voor de kerkdienst kreeg mijn vrouw een hartaanval. En drie weken later moesten we Nacho laten inslapen. Vanaf die dag ging ook Benno bergafwaarts. Die honden waren altijd samen - onvoorwaardelijke liefde. Een jaar later was Benno ook dood. Gestorven van verdriet, ja, dat denk ik echt.' De handen op tafel: 'Mensen die geen honden hebben, begrijpen niet hoeveel je van zo'n dier kunt houden.'

Op zijn polsen nog de afdruk van de handschoenen die hij vanochtend droeg. Hij begon om acht uur met opereren, in twee operatiekamers tegelijk, een patiënt met alvleesklierkanker, en eentje met kanker aan de galwegen. De gemiddelde operatie duurt tussen de zes en acht uur, Van Eijck doet er twee tot drie per week. Hij zegt: 'De tumor bij alvleesklierkanker is heel agressief. Het maakt eigenlijk niet uit hoe groot die is; je gaat er toch bijna altijd aan dood.'

Mensen als Steve Jobs en Sonia Gandhi, met al hun geld en contacten, kiezen er specifiek voor zich door u te laten behandelen. U wordt overal geroemd als autoriteit. Maar hoe kun je eigenlijk zo'n vooraanstaande arts zijn, als bijna al je patiënten sterven?

Een korte glimlach, rustige stem: 'Dat kun je je afvragen, ja. Sowieso willen mensen die de diagnose hebben gekregen vaak een bevestiging. Die krijgen ze bij voorkeur van iemand die goed staat aangeschreven. Daarbij ontwikkel je je naam niet alleen door wat je op papier hebt gezet, maar ook door hoe je als mens bent. In de colleges die ik geef, benadruk ik het belang van empathie voor patiënten. Goede begeleiding is heel belangrijk, en dat doe ik misschien anders dan anderen. Patiënten die in de buurt van het ziekenhuis wonen, bezoek ik thuis. Ik kom dan uiteindelijk ook bij hen thuis om samen met de huisarts euthanasie te verrichten. En ik bel 's avonds of in de weekenden met patiënten; ze zijn tenslotte niet maar vijf dagen per week ziek. Als ik dat hier vertel, staan ze met hun oren te klapperen. Mensen die in het ziekenhuis liggen en na hun operatie weer mogen eten, breng ik een bakje vla. Dan kíjken ze me aan.'

Zoiets doet een chirurg niet?

'Ik denk het. Terwijl ik het niet meer dan normaal vind. Je gaat een behandelovereenkomst aan met je patiënt; dat is in de praktijk eerder een begeleidingsovereenkomst, omdat het voor behandelen vaak al te laat is. Het is zaak om meteen met mensen op dezelfde golflengte te komen. Artsen vertellen vaak te veel. Een boer van 78 jaar uit Zeeland moet je niet lastigvallen met allerlei details. Dat is een totaal ander gesprek dan wanneer er een executive van 45 tegenover je zit, met twee kinderen en een vrouw van 38. Die hebben alles al uitgeplozen op internet.'

En wat te denken van Turkse of Marokkaanse patiënten: 'Van de kinderen mag ik echt niet aan een oudere Turkse man vertellen wat zijn diagnose is. Dat hoort niet, volgens hun gewoonten. Dat probeer ik dan maar zoveel mogelijk te respecteren.'

Samen met een psycholoog ontwikkelde hij vaardigheidsonderwijs over het voeren van een slechtnieuwsgesprek. Zelf doet hij er vijf à zes per week. De ervaringsdeskundige: 'Je moet als arts altijd zorgen dat je drie spreekkamers tot je beschikking hebt. Als iemand door emoties overmand raakt, kun je hem niet de gang opsturen omdat de volgende afspraak wacht. Zo kunnen ze rustig tot bedaren komen, terwijl je zelf in de volgende spreekkamer verder kunt gaan.'

Even later: 'Ik zie nieuwe medische oncologen heel enthousiast beginnen, maar naarmate ze ouder worden, raken ze teleurgesteld. Het is ook heel wrang, als zo veel van je patiënten sterven. Maar je kunt je hoofd in de schoot leggen, of proberen er iets aan te doen. Als mijn carrière er over een jaar of zes op zit, wil ik bereikt hebben dat tien tot twintig procent van de patiënten zo'n drie jaar langer leeft.'

In november 2015 wordt Support Casper opgezet, door nabestaanden van een aantal ex-patiënten, ondersteund door bekende gezichten als Astrid Joosten - die haar man binnen zes weken aan de ziekte verloor - en René van der Gijp, goede vriend van Van Eijck, die de stichting wekelijks in het praatprogramma Voetbal Inside met veilingacties voor het voetlicht brengt. De hoop is gevestigd op een baanbrekende nieuwe aanpak, waarbij patiënten worden behandeld met het vogelgriepvirus. Zelf ontdekt door twee patiënten van Van Eijck; een varkensboer uit Overijssel en een dierenarts.

Hoe werkt dat precies?

'Het vogelgriepvirus is een levend vaccin, dat in Nederland op alle pluimveehouderijen wordt gebruikt. Je snuift het op en controleert vervolgens of je genoeg antistoffen aanmaakt. Deze twee patiënten leven zeven jaar later nog steeds.'

Maar hoe bedachten ze dat dan?

'In landen als Taiwan is het al een bekende behandeling. Met een team van oncologen, virologen en neurochirurgen willen we nu met het geld dat Support Casper opbrengt, onderzoek doen naar immuno-virotherapie. Daarmee kun je kankercellen opruimen met behulp van virussen die zo zijn aangepast dat ze specifieke tumorcellen herkennen.'

Als de behandeling dus al bekend was, is het dan niet wrang dat een varkensboer uit Overijssel die eerder gaat uitproberen dan een academisch ziekenhuis?

'Daar spelen een paar dingen mee. Ten eerste kan zo'n virus besmettingsgevaar voor andere patiënten opleveren. De tweede verklaring is een teer punt. Medische ontwikkelingen worden voor het grootste gedeelte geleid door de farmaceutische industrie. Dat vind ik een groot manco. Samen met een aantal vooraanstaande collega's deed ik onderzoek naar interferonen, stofjes die vrijkomen bij het griepvirus. We ontdekten dat chemotherapie veel effectiever is als je het combineert met een bepaald interferon. MS-patiënten krijgen het, dus ik belde de leverancier, dat wij het ook wilden gaan gebruiken bij pancreaskanker. Geen sprake van. Zou het namelijk toch niet werken, dan kwam het medicijn en daarmee de fabrikant in een negatief daglicht. Dus we kregen het niet.'

En dan geef je maar weer chemotherapie, terwijl dat nauwelijks effect heeft?

'Ja. Daarom wil ik met het onderzoek naar het vogelgriepvirus zo lang mogelijk onafhankelijk blijven werken. Om zo op basis van wetenschap, van dingen die we zélf uitvinden, de therapie te ontdekken. En niet gedwongen worden door de industrie dingen te doen waar we niet achter staan.'

Hij staat op, rommelt in een archiefkast, dozen vol dankkaartjes van nabestaanden, flessen drank in fleurig cadeaupapier. Vraagt plotseling: 'Ben je een beetje thuis in de keuken?'

Eh, jawel. 'Nou, dan zegt kurkuma je vast iets. Geelwortel. Bij alvleesklierkanker werkt kurkuma effectiever dan chemotherapie. Maar waarom geven wij niet die kurkuma, maar wel chemo?'

Nou?

'Vanwege de industrie natuurlijk! Ik heb met een inmiddels overleden patiënt literatuurstudie gedaan naar al gedocumenteerde alternatieven. En er is gewoon medische literatuur over de aangetoonde werking van kurkuma. Die informatie stuur ik nu ook aan mijn patiënten.'

Dus wat kurkuma door de bami... 'Moet je het wel elke dag doen. Maar dan werkt het net zo goed om de groei van kankercellen af te remmen als chemotherapie. En spruitjes zijn een goede groente voor patiënten met alvleesklierkanker.'

Maar is dat ook daadwerkelijk op mensen getest? 'Er is veel literatuur over, en in het laboratorium zijn er veel aanwijzingen dat kurkuma effectief is. Alleen zou het nog klinisch, dus ook op patiënten, getest moeten worden.

'Het laboratorium van een ziekenhuis heeft per jaar 1 tot 2 miljoen euro aan inkomsten nodig vanuit de farmaceutische industrie. Dat betekent dat je dingen voor ze moet testen waar je als dokter niets aan hebt, en je patiënten ook niet. We doen dat toch, om de boel draaiende te houden, en ook nog wat eigen ideeën te kunnen onderzoeken. Maar in mijn optiek is dat ongezond.'

Je zou volledig onafhankelijk van die industrie moeten werken?

'Ja.'

Denkt u dat dat ooit gaat gebeuren?

'Nee.'

Hoe houdt u dan toch de moed erin?

'Door, zoals nu, te blijven zoeken naar hoopvolle alternatieven.'Na een slok automatenkoffie: 'Je mag best weten dat ik heel terughoudend ben in het adviseren van chemotherapie. Tegen de boer uit Zeeland van 78 zeg ik: 'Als u mijn vader was, raadde ik het u af.' Maar bij die jonge vent van 45 komen er heel andere dingen kijken. Hij laat kinderen na, die zich later zullen afvragen waarom papa nooit chemo heeft gehad. Of hun vader zich dan meteen bij de diagnose heeft neergelegd. Dus daarom doe je het misschien toch.'

Chemotherapie voor de bühne.

'Ja. Sommige mensen willen dat. En ik begrijp het. Je moet ze de ruimte geven hun eigen afwegingen te maken.'Of hij al dat verdriet en de onmacht van zich af kan zetten, is een vraag die Van Eijck regelmatig krijgt. Dan antwoordt hij: 'Van de ene kant wel, van de andere kant niet.'

Zodra hij 's avonds thuiskomt, kruipt hij achter de piano. Klassiek, vooral Satie, Chopin, Bach. 'Rustige stukken. Die vind ik mooi, en het is ook minder ingewikkeld om te spelen. Ik kan er veel in kwijt.'

In de weekenden is prof. dr. Van Eijck, die op televisie door zijn vriend René van der Gijp steevast 'Caspertje' wordt genoemd, clubarts van Feyenoord. Als 25-jarige student geneeskunde begon hij tijdens zijn co-schappen bij Sparta, die andere Rotterdamse voetbalclub, waar hij tot 2009 in de dug-out zat, totdat Leo Beenhakker hem vroeg naar De Kuip te komen. Een transfer van de clubarts; het werd hem op Spangen door veel supporters niet in dank afgenomen.

Bij Sparta werkte hij met spelers als Wim Suurbier, Louis van Gaal, Dick Advocaat, Danny Blind en later René van der Gijp. Inmiddels houdt hij zich bezig met de spieren van Dirk Kuyt, Rick Karsdorp, Karim El Ahmadi.

Samen met orthopedisch chirurg Rien Heijboer bedacht hij een nieuwe manier om liesblessures te behandelen, die weken revalideren scheelt. Van Eijck: 'Het bekendste voorbeeld is Zlatan Ibrahimovic. Die speelde bij Ajax, hebben we hier geopereerd en vier weken later scoorde hij alweer tijdens een Europees Kampioenschap. En bijna iedere voetballer uit de eredivisie met een probleem aan zijn lies is hier inmiddels wel geweest.'

Ik zou zelf, als bijvoorbeeld Dirk Kuyt zich druk maakt om een verrekte spier, toch geneigd zijn te zeggen: 'Weet je wát pas erg is...'

'Zo steek ik niet in elkaar. De sport is voor mij ervoor te zorgen dat ze toch zo snel mogelijk weer kunnen presteren. Daarmee lever je een bijdrage aan de teamprestatie. En door dit werk blijf ik ook een beetje bij als algemeen dokter.'

De dag voor het gesprek verloor Feyenoord de zevende competitiewedstrijd op rij. En ja, dan wordt teamarts Van Eijck daar al bij de receptie van het Erasmus MC op aangesproken. Hij haalt zijn schouders op, lacht: 'Ach ja, je went eraan.'

Hij keek ooit mee hoe de neus van Louis van Gaal werd gezet, in Ziekenhuis Leyenburg waar hij toen in opleiding was. Van Eijck: 'Ik leerde Louis kennen als zo'n aardige, lieve, eenvoudige vent. Ik heb nog bij hem gelogeerd, toen hij in Avenhorn woonde. Inmiddels is hij wel heel erg veranderd - dat kan succes met je doen.

'Ik herinner me nog heel goed het moment dat hij als Ajax-trainer in Voetbal International zei: 'Ik bepaal precies wat er gebeurt.' Ik dacht toen: zo werkt het leven niet, wij bepalen helemaal niets. Enkele weken later kreeg Louis te horen dat zijn vrouw Fernanda niet te behandelen alvleesklierkanker had.'

Nu, in zijn werkkamer: 'Omdat je leeft, krijg je kanker, zeg ik altijd. Je leeft, omdat de cellen in je lichaam zich delen. Dat het daarbij ook verkeerd kan gaan, moeten we accepteren. Waarom dat gebeurt bij iemand van 26 in plaats van een 86-jarige; dat hebben we zelf niet in de hand.'

Hij vindt het 'niet aantrekkelijk maar wel boeiend' om te zien hoe zijn patiënten omgaan met het naderende einde. 'Hun ware karakter komt dan naar boven. Veel mensen blijken zeer religieus te zijn. 'De rust die ze dankzij het geloof vinden, dat is heel mooi.' Zelf was hij vroeger misdienaar. 'Met het instituut is veel mis, maar ik vind de kerk nog altijd een goede plek om even tot bezinning te komen.'

Je zou denken dat een arts die zo veel leed ziet vrij snel van zijn geloof valt.

'Ik weet niet of ik mezelf religieus zou noemen, het belangrijkste aan het geloof is voor mij dat je er in rust kunt vinden.'

Rien Heijboer, uw collega in de sportwereld, zei een keer dat hij nooit familieleden zou behandelen.

'Mijn broertje heeft hodgkin gehad, dan zorg ik er wel voor dat hij meteen geholpen kan worden. En voor mijn vrouw die dikkedarmkanker kreeg, zocht ik ook de beste arts. Maar ik zou ze niet snel zelf opereren, inderdaad.'

René van der Gijp is sinds uw Sparta-tijd een goede vriend. Zo op het eerste gezicht zijn hij en u een merkwaardige combinatie.

'René is iemand die overal intensief over nadenkt. Daarbij is hij altijd bereid belangeloos iets voor mijn patiënten te doen. Of zoals nu, voor de stichting. Een aantal jaar geleden overleed Vitesse-icoon Theo Bos. Ook alvleesklierkanker - ik heb hem behandeld en was erbij toen hij stierf. Kort daarna was het Vitesse-Feyenoord. Theo Bos lag nog thuis opgebaard, en wie gaat er mee naar zijn vrouw? René. Op zulke momenten heeft hij echt een klein hartje, hoor.'

Iemand zei dat er een overeenkomst is tussen chirurgen en profvoetballers: het zijn allemaal 'mannetjes'.

'Dat is wel zo, denk ik. En misschien moet je dat ook zijn. Je moet snel beslissingen kunnen nemen. Als jij nu omvalt moet ik je kunnen opensnijden, als ik denk dat dat nodig is.'

In Voetbal Inside vertelde Van der Gijp een keer dat u de Balkenendenorm verdient.

'Dat klopt. Net als alle andere chirurgen die in academische ziekenhuizen werken. Ik vind geld niet zo belangrijk, maar het slaat natuurlijk helemaal nergens op.'

Een jeugdspeler die zijn eerste contractje afsluit bij Feyenoord krijgt al meer dan dat.

'Ja. Daar kunnen zij niets aan doen. Maar ik moet inderdaad tien jaar opereren voor één jaarsalaris van Colin Kazim-Richards.'

Elke dag rijdt Van Eijck op een blauwe scooter naar zijn werk. Met opzichtige auto's heeft hij niets en hij omzeilt er het parkeerprobleem mee. Bij elke thuiswedstrijd van Feyenoord rijdt hij op diezelfde scooter naar De Kuip. Tot een jaar geleden dronk hij dan eerst koffie bij zijn moeder. Vader Van Eijck overleed al toen hij 23 jaar was, en nog geneeskundestudent. Na diens dood besloot hij zich te specialiseren in de oncologie. Zijn vader had huidkanker, een melanoom in zijn oog, die twintig jaar later alsnog fatale uitzaaiingen gaf. Van Eijck: 'Terwijl mijn vader al hard achteruit ging, moest hij toch nog naar het ziekenhuis komen voor echo's. Zo absurd, dat maakte veel indruk op mij. Destijds realiseerde ik me al hoe respectvol je met mensen moet omgaan.'

En jaren later weer, als hij en zijn vrouw Charo - voormalig Spaans hockeyinternational, tegenwoordig kunstenaar - kiezen voor een ivf-traject, maar al snel afhaken. 'Zo'n assistent van de gynaecologie die met zijn chef ging bellen wat-ie nou precies moest doen, terwijl mijn vrouw in de beensteunen voor hem lag. Ook toen besefte ik weer hoe belangrijk menselijkheid en warmte in ons vak zijn.'

Had uw moeder ook kanker?

'Nee. Ze was weliswaar 86, maar hartstikke fit. Alleen wat hartritmestoornissen. Op donderdag belde de cardioloog me nog: 'Het gaat heel goed met je moeder, maar misschien moet ze een keer aan een pacemaker.' De volgende dag vond mijn broer haar dood in bed. Een prachtige dood voor mijn moeder, maar het is zo moeilijk als je helemaal geen afscheid van elkaar kunt nemen.'

Heb je dan iets aan al die jaren in een ziekenhuis, dat je leert hoe ermee om te gaan?

'Nee. Niets.'

Een paar jaar geleden werd Casper van Eijck zelf geel - naast buikpijn en gewichtsverlies een van de symptomen van alvleesklierkanker. 'Ik ging er eigenlijk meteen vanuit dat het klaar was. Gek hè? Ik had er ook wel vrede mee, geloof ik. Ik vond dat ik met opgeheven hoofd kon terugkijken. Je moet in je leven iets voor anderen hebben betekend, nou dat was gelukt. Echt, het klinkt zo cliché, maar we moeten veel meer waarderen dat we er nog zijn, dat gezondheid de basis is van ons geluk.'

U bent er nog.Grote grijns.

'Het bleek pfeiffer te zijn. Op mijn 55ste!'

# data[].attributes.attachment_link.title
'We moeten veel meer waarderen dat we er nog zijn'

# data[].attributes.attachment_link.description
Twee keer landde het privévliegtuig van Steve Jobs op Rotterdam Airport. Het Apple-icoon had een bijzonder vorm van alvleesklierkanker. Na een operatie in Amerika kreeg hij toch uitzaaiingen. Jobs nam contact op met het team van professor doctor Casper van Eijck, in Nederland de enige hoogleraar chirurgie met het aandachtsgebied pancreaskanker.

# data[].attributes.attachment_link.title
Astrid Joosten; alvleesklierkanker is het ergste wat mij overkwam

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Abstract

Specific immunotherapies, including vaccines with autologous tumor cells and tumor antigen-specific monoclonal antibodies, are important treatments for PC patients. To evaluate the clinical outcomes of PC-specific immunotherapy, we performed a systematic review and meta-analysis of the relevant published clinical trials. The effects of specific immunotherapy were compared with those of nonspecific immunotherapy and the meta-analysis was executed with results regarding the overall survival (OS), immune responses data, and serum cancer markers data. The pooled analysis was performed by using the random-effects model. We found that significantly improved OS was noted for PC patients utilizing specific immunotherapy and an improved immune response was also observed. In conclusion, specific immunotherapy was superior in prolonging the survival time and enhancing immunological responses in PC patients.

1. Introduction

Pancreatic cancer (PC) is a fatal disease with high mortality and poor prognosis. In the United States, PC is the fourth leading cause of cancer-related deaths, and it resulted in the death of 40,560 Americans in 2015 [ 1]. Pancreatic adenocarcinoma, which is derived from the glandular tissue of the pancreas, forms the majority of PC [ 2]. The median overall survival (MOS) time is 4-6 months in patients with metastatic disease, and the 5-year survival rate of patients following R0 pancreatic surgery is less than 20% [ 3]. The symptoms of PC typically occur late; as such, patients are diagnosed in advanced stages. The high mortality rate of patients with PC can partially be attributed to the lack of effective therapies. Current therapeutic options for PC are limited to surgical resection, systemic chemotherapy, and radiotherapy, but none of these strategies can completely treat this condition [ 4]. Therefore, effective treatment methods should be developed.

Immunotherapy is a promising treatment option considered as the fourth most common therapeutic method for cancer [ 5]. In cancer immunotherapy, the immune system is employed to reject tumors and to prevent recurrence. Cancer immunotherapy comprises passive, active, or immunomodulatory approaches. Passive immunotherapy involves the administration of exogenously generated antibodies or adoptively transferred immune cells, typically T cells, to mediate an anticancer immune response. Immunomodulatory agents enhance immune responses to improve the immunity to cancer. In active immunotherapy, endogenous immune cells are activated to recognize specific tumor-associated antigens (TAAs) and eliminate cancer cells with minimal damage to healthy nontumor cells. Furthermore, cancer immunotherapy can be divided into nonspecific and specific immunotherapy on the basis of specific tumor antigens.

Conventional strategies used to treat PC include nonspecific immunotherapies, such as exogenous immunostimulants, cytokines, and adoptive transfer of nonspecific immune effector cells. Another strategy involves the inhibition of negative immune regulatory pathways and tumor-derived immune suppressive molecules. Clinical results have been evaluated to nonspecific immunotherapies in patients with PC, but the response rate, progression-free survival, or overall survival has yet to be improved [ 6, 7]. In general, nonspecific approaches have yielded limited results regarding the treatment of PC.

In specific immunotherapy, vaccines with autologous tumor cells and tumor antigen-specific monoclonal antibodies are used. This technique elicits a long-term antitumor immune response and thus is more effective than other approaches in a minimal residual disease setting [ 33]. Since the discovery of TAAs in the early 1990s, identification of antigens and description of immune interactions in cancer patients have been enhanced. Clinical trials have been conducted on specific immunotherapy for PC by using autologous tumor cell vaccines, defined tumor protein vaccines, monoclonal antibody and anti-idiotypic vaccines, multipeptide vaccines, viral vector vaccines, naked DNA vaccines, and dendritic cell (DC) vaccines [ 33].

Despite the abundance of preclinical data, the efficacy of specific immunotherapy against PC has been rarely described. Early clinical trials on specific immunotherapy against PC have provided mixed results, which cause controversial insights into the clinical efficacy of specific immunotherapy against PC. In this study, the potential beneficial effects of specific immunotherapy on PC were investigated and the clinical outcomes of specific immunotherapy were evaluated on the basis of the survival, immune system function, and tumor markers of patients with PC.

2. Methods

2.1. Search Strategy and Selection Criteria

The PubMed, EMBASE, Cochrane Library, and China Science and Technology Journal Databases were searched for the relevant publications. The following search terms were used: "specific immunotherapy" or "immunotherapy" or "immunologic adjuvant" or "vaccine" or "vaccination" or "autologous tumor cell" or "dendritic cell" and "pancreatic cancer" or "pancreatic adenocarcinoma". An initial search was performed on November 13, 2015, and updated searches were conducted on August 1, 2016. Manual searches of reference lists, conference proceedings of the American Society of Clinical Oncology Annual Meetings, and the European Cancer Conference were carried out. https://www.ClinicalTrials.gov website was also searched for information on prospective and ongoing trials.

Eligibility criteria were as follows: (a) the publications were human clinical studies but not reviews, comments, letters, or basic science research; (b) the sample size was ≥ 6; (c) the participants were diagnosed with advanced PC without any other kinds of malignant tumor; (d) the participants received cancer-specific immunotherapy; (e) the publication language was not limited; (f) no concurrent chemotherapy, radiotherapy, or drugs which affect immune function (such as glucocorticoids and cimetidine) were administered during cancer-specific immunotherapy or follow-up; (g) the routes of cancer-specific immunotherapy were not restricted; (h) if the data overlapped or were duplicated among two or more studies by the same study team, only the study with more complete data or one earlier study was included; and (i) full text data without appropriate control arm or abstracts that were never subsequently published as full papers were excluded. Moreover, publication years or study design was not restricted.

2.2. Data Extraction

Two reviewers independently selected the trials and performed the data extraction. Discrepancies were resolved by discussion among reviewers. Primary items were extracted as follows: first author, publication journal, publication year, regions of study, demographic data (age and gender), number of patients and number of patients analyzed, study design, data enrollment period, stage of disease, cancer-specific immunotherapy arm and control arm design, type and dose of specific immunotherapy administered, length of follow-up, and procedure-related complications.

2.3. Quality Assessment

The quality of the study was assessed on the basis of the type of comparison.

For studies with self-controlled data, the following questions were evaluated:

1. Were the patients prospectively enrolled?

2. Was the enrollment period reported?

3. Were the eligibility criteria reported?

4. Were the demographic data (gender and age) reported?

5. Was the tumor stage of PC reported?

6. Was the detailed course of specific immunotherapy reported?

7. Was the length of follow-up reported?

For studies with case-control data, the following questions were evaluated:

1. Were the patients prospectively enrolled?

2. Were the patients randomly assigned to treatment or control groups?

3. Were the randomization methods clearly described?

4. Was the treatment modality of the control group clearly described?

5. Were the eligibility criteria reported?

6. Were the demographic data (gender and age) similar between treatment and control groups?

7. Were the tumor stages of PC similar in the patients in treatment and control groups?

If one study had ≥6 answers with "Yes," then the study was considered high quality; otherwise, the study was considered low quality.

2.4. Definition of Clinical Outcomes

The following clinical outcomes were considered to evaluate specific immunotherapy in advanced PC: overall survival (OS), immune response data, and serum cancer marker data.

OS was defined as the time from the initiation of treatment until death from any case. Serum cancer marker data, including cancer embryonic antigen (CEA) and carbohydrate antigen (CA) 19-9, prompted the nature of the tumor before and after cancer-specific immunotherapy. The immune response was assessed by evaluating and comparing the data of antibody and cytotoxic T lymphocytes (CTL) and levels of immunocytokines, such as IFN- γ and IL-4, from the included papers. The data of CD4⁺, CD8⁺, CD56⁺, CD4⁺/CD8⁺, and CD4⁺CD25⁺ cell populations were extracted from the recruited papers.

2.5. Statistical Analysis

Data were analyzed using Review Manager Version 5.3 (Nordic Cochran Center, Copenhagen, Denmark). In our meta-analysis, the immunotherapy-containing arms of the identified trails were compared with the respective nonimmunotherapy arms. For dichotomous variables, pooled odds ratios (OR) with 95% confidence intervals (95% CI) were calculated to assess treatment efficacy. For continuous variables, the mean difference (MD) with 95% CI was calculated from the included studies. P < 0.05 was considered statistically significant for the effect size. Data were pooled with a random-effects model. The heterogeneity among the studies was assessed by I ² statistic ( I ² > 50% indicated substantial heterogeneity) and Chi-square test ( P < 0.10 was considered to represent significant statistical heterogeneity). Egger's test was implemented to analyze the publication biases. Subgroup analyses were conducted according to the type of specific immunotherapy (active specific immunotherapy/positive specific immunotherapy), tumor stage (grade III and IV/grade IV alone/mixed or unknown), study quality (high/low), and continent where the study was conducted (America/Asia/Europe).

3. Results

3.1. Study Selection

A total of 2138 papers were identified from the four databases, and, among them, 2100 publications were excluded for various reasons (452 were duplicates, 359 were review articles, 23 were letters and comments, 1080 were basic studies, 25 were nursing studies, 29 were with sample size < 6, 60 had no pancreatic cancer, and 72 were without specific immunotherapy). A total of 38 clinical trials were selected as potentially relevant, and their full texts were retrieved for a more detailed assessment. Of the 38 studies, 13 were excluded because they did not provide detailed patient clinical data or a control arm and therapy response. The procedure used to select the clinical trials is shown in . As a result, 25 articles reporting clinical trials of active specific immunotherapy were selected for the meta-analysis [ 8- 32].

3.2. Characteristics of the Included Studies

Table 1

Author, journal (year) [Ref]

Country

Age

Sex (M/F)

Number of pts. (case/control)

Study design

Enrollment period

Tumor stage

Specific immunotherapy arm

Control arm

Specific immunotherapy course

Length of follow-up

Bernhardt et al., Br J Cancer (2006) [ 9]

Norway

Range: 40-72 years

26/22

48 (26/22)

Phase I/II case-control study

2000.9-2003.3

Unknown

Telomerase peptide vaccine

Negative peptide

3 injections in week 1 and 1 weekly injection in weeks 2, 3, 4, 6, and 10

10-575 days (survival days from start of treatment)

Brett et al., J Clin Oncol (2002) [ 10]

UK

Median (range) 62.95 (44-79) years

24/6

30

Phase II self-control study

Unknown

II, III, IV

Anti-gastrin-17 antibody

Unknown

3 doses of 100  μg or 250  μ g of G17DT on weeks 0, 2, and 6

16 weeks

Gjertsen et al., Int J Cancer (2001) [ 14]

Norway

Range: 35-77 years

19/18

37 (17/20)

Phase I/II case-control study

1996.11-1998.11

Unknown

K-ras peptide vaccination + GM-CSF

Negative peptide

100  μg (single mutant ras peptide or a mixture of 4 mutant ras peptides) × 4 + 40  μ g GM-CSF × 4

3-6 months after first injection to 2 years

Kameshima et al., Cancer Sci (2013) [ 15]

Japan

Range 50-80 years

3/3

6

Self-control study

2005.12-2010.11

Unknown

Survivin-2B80-88 peptide + IFA + α-interferon

Unknown

(1 mg/1 mL peptide + 1 mL IFA) × 4 + 3,000 IU α-interferon × 12

Unknown

Picozzi et al., Eur J Cancer (2015) [ 25]

USA

Range 39-80 years

33/25

58 (29/29)

Phase Ib case-control study

2102.6-2013.2

Unknown

⁹⁰ Y-clivatuzumab tetraxetan (anti-MUC5ac monoclonal antibody) + gemcitabine

⁹⁰ Y-clivatuzumab tetraxetan

6.5 mCi/m ² Y-clivatuzumab tetraxetan × 3 ± 200 mg/m ² gemcitabine × 4

12 months after first injection

Qiu et al., Int J Clin Oncol (2013) [ 26]

China

Mean (range) age 60.1 ± 8.4 (44-90) years

12/2

14

Phase I self-control study

2004.3-2009.2

III, IV

DC pulsed with α-Gal expressing cancer cell lysate + CIK

Unknown

(2 × 10 ⁹cells-10 × 10 ⁹ cells) (DCs + CIKs)/injection × 1-5 times

24 months after first injection

Sultana et al., BMC Cancer (2009) [ 27]

UK

Median (range) 60 (47-67) years

Unknown

19

Randomized phase II self-control trial

2003.2-2005.7

IVa, IVb

Anti-carcinoembryonic antigen I ¹³¹ KAb201 antibodies

Unknown

50 mCi-75 mCi KAb 201 via either the intra-arterial or intravenous delivery route

90 days posttreatment

Yutani et al., Oncol Rep (2013) [ 31]

Japan

Median (range) 61 (44-78) years

27/14

41

Open-label phase II self-control study

2008.11-2011.3

IVa, IVb

PPV

Unknown

4 peptides (3 mg/each peptide) administered once a week for 6 consecutive weeks

Over 800 days

The total number of patients analyzed in the included studies was 1908. The number of patients varied from 6 to 1062, and half of the patients were male. With respect to the age of patients, all 25 studies included adult patients (age > 30 years). With respect to the grade of tumor stage, 4 studies included patients with WHO grade IV alone, 5 included patients with WHO grades III and IV, and 16 included patients with mixed or unknown tumor stage grades.

Of the 25 studies, 12 reported the self-controlled data before and after cancer-specific immunotherapy. In addition, 13 studies reported the case-controlled data between the treatment and control groups, of which 6 and 7 were case-controlled and randomized controlled studies, respectively. The types of the cancer-specific immunotherapy included tumor antigen peptide vaccine ( n = 9) [ 8, 9, 14, 15, 23, 24, 28, 30, 31], DC pulsed by cancer antigens ( n = 6) [ 11, 13, 16, 17, 26, 31], monoclonal antibody ( n = 6) [ 10, 12, 19, 20, 25, 27], DC-CIK ( n = 3) [ 21, 29, 32], and lymphoblastoid cell lines ( n = 1) [ 18]. The length of follow-up of 25 trials ranged from 7 days to more than 3 years.

3.3. Study Quality

For the self-controlled data, 23 and 8 papers were considered to be of high and low quality, respectively (see Supplementary Table  1 in Supplementary Material available online at https://doi.org/10.1155/2017/8282391). With regard to the case-control data, 6 and 7 papers were regarded as high and low quality, respectively (Supplementary Table  2).

3.4. Procedure-Related Complication

Procedure-related complications included nausea, fever, pain at the bone marrow puncture points, and hematoma at the femoral artery puncture points. These complications were mild and thus subsided spontaneously. Moreover, no severe procedure-related complications were reported.

3.5. Overall Survival

3.5.1. 3-, 6-, and 12-Month OS

The data of the 3-month OS were available in seven studies [ 9, 13, 14, 20, 24, 25, 27]. These seven studies contained 306 patients (168 patients received specific immunotherapy and 138 control patients did not receive specific immunotherapy). The lengths of the follow-up periods are summarized in . The 3-month OS of the PC patients who received specific immunotherapy was significantly higher than that of the nonspecific immunotherapy group (OR: 4.28, 95% CI: 1.39-13.19, P = 0.01) (). The heterogeneity among the studies was statistically significant ( P = 0.02, I ² = 62%), but the publication bias was not statistically significant (Egger: bias = 2.01, 95% CI: −1.13 to 5.16, P = 0.16).

The data of the 6-month OS were available for 12 trials [ 9, 12- 14, 18- 20, 23- 25, 27, 30]. These 12 trials included 1093 patients (561 patients received specific immunotherapy and 532 control patients did not receive specific immunotherapy). The results showed that the 6-month OS of the PC patients who received specific immunotherapy was significantly higher than that of the nonspecific immunotherapy group (OR: 3.30, 95% CI: 1.62 to 6.72, P = 0.001) (). The heterogeneity among the studies was statistically significant ( P = 0.002, I ² = 63%) as was the publication bias (Egger: bias = 1.79, 95% CI: 0.94 to 2.64, P = 0.0008).

The data of the 1-year OS were available in 14 trials [ 9, 12- 14, 18- 20, 23- 25, 27, 29, 30, 32] and included 1213 patients (621 patients received specific immunotherapy and 592 control patients did not receive specific immunotherapy). The meta-analysis revealed that the 1-year OS of the patients who received specific immunotherapy was significantly higher than those who did not (OR: 3.27, 95% CI: 1.76 to 6.10, P = 0.0002). Cochran's Q test yielded P = 0.04, and the corresponding I ² was 43% (). The publication bias (Egger: bias = 1.54, 95% CI: 0.95 to 2.14, P = 0.0001) was statistically significant.

The results of the subgroup meta-analyses were demonstrated in Supplementary Table  3.

3.5.2. 1.5-, 2-, and 3-Year OS

Nine studies reported the 1.5-year OS of patients in the specific immunotherapy and control groups [ 9, 13, 14, 18- 20, 23, 24, 30], which included a total of 1003 patients (520 patients received specific immunotherapy). The lengths of the follow-up periods were summarized in . These nine trials showed that the 1.5-year OS of the PC patients who received specific immunotherapy did not significantly improve compared with that of the nonspecific immunotherapy group (OR: 1.29, 95% CI: 0.82 to 2.04, P = 0.27). The heterogeneity among the studies was not statistically significant ( P = 0.58, I ² = 0%) (). The publication bias was statistically significant (Egger: bias = 1.06, 95% CI: 0.46 to 1.67, P = 0.0042).

Six studies reported the 2-year OS of patients in the specific immunotherapy and control groups [ 13, 14, 18, 19, 24, 31], which included a total of 153 patients (75 patients received specific immunotherapy). These six trials did not show a longer OS among patients who received specific immunotherapy than those who did not, and the estimated pooled OR for these six trials did not reveal a significantly improved 2-year OS among PC patients receiving specific immunotherapy (OR: 2.91, 95% CI: 0.99-8.53, P = 0.05) (). The heterogeneity among the studies was statistically insignificant ( P = 0.55, I ² = 0%), and the publication bias was statistically significant (Egger: bias = 2.55, 95% CI: 0.68 to 4.42, P = 0.0192).

The data of the 3-year OS were available in four trials [ 13, 18, 24, 32]. The four trials included 128 patients (63 patients received specific immunotherapy and 65 control patients who did not receive specific immunotherapy were used as controls). The meta-analysis showed that the 3-year OS of the patients who received specific immunotherapy was significantly improved compared with that of the patients who did not undergo treatment (OR: 2.79, 95% CI: 1.15-6.75, P = 0.02) (). The heterogeneity among the studies ( P = 0.98, I ² = 0%) and the publication bias (Egger: bias = −0.18, 95% CI: −1.48 to 1.12, P = 0.6165) were not statistically significant.

The results of the subgroup meta-analyses were demonstrated in Supplementary Table  4.

3.6. Immune Response

3.6.1. Comparison of CTL and Antibody-Responses before and after Specific Immunotherapy in PC Patients

Three studies reported the CTL response change before and after specific immunotherapy in PC patients [ 8, 28, 30]. Three trials included 61 patients who received specific immunotherapy. The lengths of the follow-up periods were summarized in . The meta-analysis showed the CTL response of the patients who received specific immunotherapy (OR: 3.63, 95% CI: 1.72 to 7.65, P = 0.0007) was significantly improved (). Cochran's Q test yielded P < 0.97, and the corresponding I ² was 0%. The publication bias (Egger: bias = 0.41, 95% CI: −3.10 to 3.92, P = 0.5037) was not statistically significant.

The data of the antibody-response change were available in three trials [ 10, 30, 31], which included 87 PC patients who received specific immunotherapy. These three trials showed that the antibody-response of patients who received specific immunotherapy (OR: 3.10, 95% CI: 1.67-5.76, P = 0.0003) was significantly improved (). Cochran's Q test yielded P = 0.95, and the corresponding I ² was 0%. The publication bias statistically insignificant (Egger: bias = −1.17, 95% CI: −10.95 to 8.62, P = 0.4968).

The results of the subgroup meta-analyses were demonstrated in Supplementary Table  5.

3.6.2. Comparison of Lymphocyte Subsets in the Peripheral Blood of PC Patients

The meta-analysis results showed that the proportions of CD4⁺ (4 trials included 99 patients who received specific immunotherapy) [ 11, 17, 21, 32] and CD4⁺/CD8⁺ (4 trials included 94 patients who received specific immunotherapy) [ 11, 21, 22, 32] cells were significantly increased after the specific immunotherapy was administered, as indicated by the estimated pooled MD of 7.89 (95% CI: 0.30-15.48, P = 0.04) and 0.38 (95% CI: 0.31 to 0.44, P < 0.00001). Cochran's Q test had P < 0.00001 and P < 0.00001. The corresponding I ² were 97% and 0% (Figures and ). The publication bias (Egger: bias = −10.10, 95% CI: −32.68 to 12.48, P = 0.194) and (Egger: bias = 0.95, 95% CI: −2.06 to 3.95, P = 0.308) were not statistically significant.

CD4⁺CD25⁺ cells (3 trials included 79 patients who received specific immunotherapy) [ 11, 21, 32] were significantly lower in the specific immunotherapy group than the baseline observed before treatment, as shown by the pooled MD of −2.66 (95% CI: −4.35 to −0.96, P = 0.002). Cochran's Q test had P = 0.009. The corresponding I ² was 79% (). The publication bias statistically insignificant (Egger: bias = −7.938, 95% CI: −49.56 to 33.68, P = 0.249).

CD8⁺ [ 11, 17, 21, 32] and CD56⁺ [ 11, 17, 21, 22, 26, 32] lymphocyte subsets (4 trials with 99 patients who received specific immunotherapy and 6 trials with 128 patients who received specific immunotherapy) were not significantly increased after specific immunotherapy treatment compared with the observed baseline, as indicated by the pooled MD of −2.45 (95% CI: −11.71 to 6.80, P = 0.60) and 3.74 (95% CI: −2.46 to 9.94, P = 0.60). Cochran's Q test had P < 0.00001, and the corresponding I ² were 98% and 99% (Figures and ). The publication bias (Egger: bias = −9.45, 95% CI: −28.30 to 9.39, P = 0.164) and (Egger: bias = 8.00, 95% CI: −15.61 to 31.63, P = 0.40) were not statistically significant.

The results of the subgroup meta-analyses were demonstrated in Supplementary Table  6.

3.6.3. Comparison of Immune Cytokine Levels in the Peripheral Blood of PC Patients

The meta-analysis showed that the IFN- γ level (4 trials with 81 patients who received specific immunotherapy) [ 16, 21, 22, 32] in the specific immunotherapy group was significantly higher than the corresponding baseline before treatment, as revealed by the pooled MD of 3.75 (95% CI: 0.77 to 6.73, P = 0.01). Cochran's Q test had P = 0.004, and the corresponding I ² was 77% (). The publication bias was statistically insignificant (Egger: bias = 1.857, 95% CI: −4.637 to 8.353, P = 0.344).

The IL-4 level (2 trials with 55 patients who received specific immunotherapy) [ 21, 32] was significantly decreased after specific immunotherapy treatment, as indicated by the pooled MD of −1.85 (95% CI: −2.69 to −1.01, P < 0.0001). Cochran's Q test had P = 0.94, and the corresponding I ² was 0% ().

The results of the IFN- γ level subgroup meta-analysis were demonstrated in Supplementary Table  7. The IL-4 level subgroup meta-analysis was not performed due to the similarity of conclusions among the studies.

3.7. Serum Cancer Markers

Four studies (with 398 patients who received specific immunotherapy) reported a decrease in the serum cancer marker CA19-9 of the specific immunotherapy group compared with the corresponding baseline before treatment [ 11, 15, 23, 26]. The results of the meta-analysis showed a significant decrease in the CA19-9 levels between the two groups with pooled MD of −238.52 (95% CI: −319.87 to −157.17, P < 0.00001). Cochran's Q test had P = 0.05. The corresponding I ² was 61% (). The publication bias (Egger: bias = 0.332, 95% CI: −5.84 to 6.50, P = 0.838) was not statistically significant.

CEA was another selected serum cancer marker, and two trials provided sufficient data (38 patients who received specific immunotherapy) [ 11, 26] for meta-analysis. The CEA level was not significantly decreased in the specific immunotherapy group compared with the corresponding baseline before treatment, as shown by the pooled MD value of 2.87 (95% CI: −8.46 to 14.20, P = 0.62). Cochran's Q test had P = 0.0003, and the corresponding I ² was 92% ().

The results of the CA19-9 level subgroup meta-analysis were demonstrated in Supplementary Table  8. The CEA level subgroup meta-analysis was not performed due to the similarity of conclusions among the studies.

4. Discussion

With a 5-year survival rate of 8%, PC is projected to be the second leading cause of cancer deaths by 2030 [ 34]. Traditional treatments for PC are also limited and ineffective. Therefore, more efficacious therapies should be identified and developed. As a promising alternative, immunotherapy is widely considered the fourth-line treatment modality for patients with cancer [ 35, 36]. Since varying evidence showing that PC can elicit antitumor immune responses was initially reported, the use of specific immunotherapy for the treatment of PC has caused a worldwide concern [ 37, 38]. However, specific immunotherapy can provide encouraging results in preclinical models but often fail to show clear benefits in clinical trials for PC [ 39, 40]. Our study is the first systematic review and meta-analysis that examines the clinical efficacy of different PC-specific immunotherapy strategies, including active specific immunotherapy (ASI) (e.g., therapeutic vaccines or immunomodulatory agents that eventually lead to the expansion of tumor-specific T cells) and passive specific immunotherapy (PSI) (e.g., tumor-specific immune effector cells or antibodies that mediate an immune response) by collecting currently available evidence.

Our meta-analysis obtained several remarkable findings. An important finding was that the specific immunotherapy could significantly improve the 3-, 6-, and 12-month OS ( P < 0.05) of PC patients compared with the nonspecific immunotherapy control groups. The advantage of logistic regression was evident, as shown in . For longer-term survival, our analyses found that the specific immunotherapy was associated with a significantly prolonged 3-year OS of PC patients ( P < 0.05), but no effects on 1.5- and 2-year OS ( P ≥ 0.05) were observed. This phenomenon might occur because the majority of patients were in III or IV stages. The prolongation of longer-term survival in PC patients was limited for the specific immunotherapy. This finding suggested that improving diagnostic methods and fulfilling a major shift of PC from stages III or IV to stages II or I were necessary to increase the number of PC patients who will procure benefits with PC-specific immunotherapy. Another reason could be that 1.5- and 2-year OS subgroups included 1276 PC patients in a total of 15 trials when we collected the clinical data. By contrast, 3-year OS subgroups included only 160 patients in 4 trials. Therefore, the total sample size of the 3-year OS subgroup was insufficient compared with the 1.5- and 2-year OS subgroups, and these findings affected the results of our meta-analysis. These findings were similar to those described by Chen and Zhang [ 41].

Another important finding was that specific immunotherapy could significantly upregulate the immune response of patients with PC, including an increase in tumor antigen-specific CTL response ( P < 0.05) and tumor antigen-specific antibody-response ( P < 0.05). Numerous data have shown how PC patients generate B and T cells specific to antigens expressed on autologous pancreatic tumor cells in support of the PC-specific immunotherapy approaches [ 42, 43]. This finding suggested that the therapeutic efficacy of specific immunotherapies is generally correlated with the generation of strong antigen-specific T- and B-cell responses, and the enhancement of such responses may increase the overall potency of specific immunotherapies.

Lymphocytes play a crucial role in tumor cell eradication, and human immune responses against a tumor are mainly dependent on cellular immunity. The ratios of T-lymphocyte subsets in the peripheral blood are usually distorted in tumor patients [ 44]. The specific immunotherapies may be used to regulate the percentages of lymphocyte cells in PC patients. CD4⁺ T cells are also necessary to enhance host antitumor responses and CD8⁺ T-lymphocyte priming [ 45]. The ratio of CD4⁺/CD8⁺ cells is related to the status of the immune system. In the present analysis, the percentages of CD4⁺ T cells and CD4⁺/CD8⁺ cells were significantly increased in the specific immunotherapy group compared with corresponding baseline before treatment ( P < 0.05). These data implied that the specific immunotherapy can enhance cellular immune function and potent systemic antitumor activity. The presence of tumor-specific CD8⁺ T cells (CTL) in the peripheral blood plays an important role in recognizing target antigens and lysing tumor cells by direct contact. The percentages of CD8⁺ T cells in patients who receive specific immunotherapy may be increased [ 46]. However, we did not find any significant difference in the percentages of CD8⁺ T cells between the two groups after specific immunotherapy treatment ( P = 0.60). The potential reason might be that the majority of the patients included in this meta-analysis subgroup were treated with chemotherapy. Compared with the other subsets of T lymphocytes, the CD8⁺ T cells are more sensitive to cytotoxic chemotherapy and no less than 3 months are required after chemotherapy is terminated to return to baseline cell numbers regardless of the patient's age [ 47]. Kondo et al. [ 17] confirmed this finding in the same subgroup. The CD8⁺ cells in the patients who did not receive the chemotherapy significantly increased after specific immunotherapy was administered. However, combining specific immunotherapy with chemotherapy can recognize and kill cancer cells and help increase the sensitivity of tumor cells to chemotherapy compared with specific immunotherapy alone [ 48]. Thus, combination therapy is more effective than single therapy.

CD56⁺ T cells are natural killing (NK) cells that participate in the nonspecific immune eradication of tumor cells in vivo. The analysis of CD56⁺ T cells demonstrated that NK cell ( P = 0.24) percentages did not differ between the specific immunotherapy group and the corresponding baseline group before treatment. The findings suggested that the effects of nonspecific immune responses on patients of PC might not be associated with the specific immunotherapy. However, the changes in the NK cell percentage might not have been observed because of a short follow-up time in most of the studies included.

T helper (Th) 1 and Th2 cells are two important T regulatory (Treg) (CD4⁺CD25⁺) cells in the body. Treg cells transferring from Th1 to Th2 are a phenomenon unique to malignant tumor. The development of Th2 cells will promote the long-term retention of cancer cells in the host body and protect from immune surveillance and immune attack. Th1 and Th2 cells costimulate IFN- γ production, whereas Th2 cells preferentially induce more IL-4 production than Th1 cells do [ 49]. In our meta-analysis, the IFN- γ levels in the peripheral blood of PC patients significantly increased after specific immunotherapy treatment ( P < 0.05). By contrast, the IL-4 levels significantly decreased in the specific immunotherapy group compared with the baseline levels before treatment ( P < 0.001). These results were fitted with our other finding obtained from the same meta-analysis showing that the percentages of CD4⁺CD25⁺ Treg cells were significantly decreased in the specific immunotherapy group compared with the corresponding baseline group before treatment ( P < 0.05). These results suggested that affecting the Th1/Th2 cytokine network and decreasing the portion of Treg cells might be a potential mechanism for the specific immunotherapy treatment in the patients of PC. Several strategies targeting Tregs in vivo have been employed with certain efficacy in cancer, including depletion with anti-CD25 antibodies and treatment with anti-GITR and anti-CTLA-4 [ 50, 51]. These strategies are called immune checkpoint therapy. Royal et al. [ 40] investigated the role of single agent ipilimumab, an anti-CTLA-4 antibody, in a cohort of locally advanced or metastatic pancreatic adenocarcinoma. In this phase 2 trial, a significant delayed regression of metastatic PC is observed in 1 out of 27 patients enrolled in the study. The findings were particularly interesting because they demonstrated that the mechanism of action of ipilimumab involves immunomodulation rather than direct tumoricidal activity.

The third important finding was that the levels of CA19-9 significantly decreased in the specific immunotherapy group compared with the corresponding baseline before treatment ( P < 0.05). Moreover, CEA levels did not significantly decrease after specific immunotherapy treatment ( P = 0.62). PC patients with increased serum CEA and CA19-9 levels at diagnosis demonstrate poor OS, and pretreatment CEA and CA19-9 levels may predict the prognosis of patients with PC [ 52]. The results of our meta-analysis suggested that the specific immunotherapy could inhibit the tumor progression and effectively improve the prognosis in PC patients. The CEA levels did not significantly decrease after specific immunotherapy treatment, and this observation might be explained by the insufficient number of patients enrolled in this analysis.

This study has several strengths. First, an extensive search of the relevant studies was conducted via four major databases, and the publication language was not restricted. Second, given the potential heterogeneity among the studies, only a random-effects model was employed to obtain a conservative result. Third, the eligibility criteria were strict. For example, the studies with a small sample size were excluded to minimize the risk of selection bias. Fourth, the included clinical trials were not only ASI studies but also PSI studies, and the latter part of studies might be more worthwhile because it was often ignored by previous evidence-based studies.

Our meta-analysis has also limitations that affect interpretation of the results. First, only 7 of the 25 studies that we included were randomized control trials. We collected data from the nonrandomized or historical cohorts, which may have affected the results. Selection issues in some of these trials were not very well explained. Thus, a selection bias leading to changes in results may not be excluded. Second, the number of patients (6 to 1062 patients) and the follow-up period (7 days to over 3 years) varied greatly among the clinical trials. Overall, most of the included studies had a relatively short follow-up duration, and large samples and multicenter clinical trials regarding specific immunotherapy for PC were insufficient. The variables may introduce some level of bias. For example, the heterogeneity in the data shown in Figures and was significant. Thus, implementation and distribution biases, which might influence the reliability, might exist in the results of meta-analysis. Third, only the mean and standard deviations could be applied to our meta-analysis for the continuous data. However, the data that were expressed by the median and the range in some papers were excluded from the meta-analysis. Fourth, the included studies lacked sufficient patient information, such as adverse events, and negative trial outcomes were often not published. Thus, our data analysis might cause an overestimation of the immunotherapy effects. Fifth, the number or dose of specific immunotherapy cells, antibodies, and vaccines that were infused was variable among different studies, and further research should compare the clinical outcomes of PC-specific immunotherapy among patients receiving variable number or dose of cells, antibodies, and vaccines. In most of the studies, the specific immunotherapy was infused via injection. We did not stratify the results according to the types of PC-specific immunotherapy and routes of the immunotherapy infusion. Therefore, further work might be necessary to compare the cost-effectiveness of different types of PC-specific immunotherapy and routes of certain immunotherapy.

Our analysis collectively demonstrated that specific immunotherapy can result in prolonged OS in PC patients. We also found that these specific immunotherapy-mediated improvements typically correspond to enhanced immunity function and serum cancer marker inhibition. Hence, the efficacy of specific immunotherapy in the area of clinical outcomes is attributed to its possible application as a promising therapy for PC. However, this immunotherapy should be further developed.

Supplementary Material

Supplementary materials included 8 Supplementary Tables. Supplementary Table 1 and 2 descripted the Quality of studies with self-control data and studies with case-control data. Supplementary Table 3 and 4 descripted the subgroup results of meta-analyses for 3-month to 3-year OS. Supplementary Table 5 descripted the subgroup results of meta-analyses about immune responses before and after specific immunotherapy. Supplementary Table 6 descripted the subgroup results of meta-analyses about lymphocyte subset percentages. Supplementary Table 7 and 8 descripted the subgroup results of meta-analyses about cytokines and serum cancer markers before and after specific immunotherapy.

Competing Interests

The authors declare that there are no competing interests regarding the publication of this paper.

Authors' Contributions

Dr. Guo Xiao-Zhong takes responsibility for the integrity of the work as a whole, from inception to published article. Dr. Jiang Chen designed the research study and wrote the paper, Dr. Xing-Shun Qi collected and analyzed the data, and Dr. Guo Xiao-Zhong contributed to the design of the study. All authors approved the final version of the manuscript.

References

4. Arslan C., Yalcin S. Current and future systemic treatment options in metastatic pancreatic cancer. [ PMC free article] [ PubMed]

15. Kameshima H., Tsuruma T., Kutomi G., et al. Immunotherapeutic benefit of α-interferon (IFN α) in survivin2B-derived peptide vaccination for advanced pancreatic cancer patients. [ PubMed] [ CrossRef]

17. Kondo H., Hazama S., Kawaoka T., et al. Adoptive immunotherapy for pancreatic cancer using MUC1 peptide-pulsed dendritic cells and activated T lymphocytes. [ PubMed]

27. Sultana A., Shore S., Raraty M. G. T., et al. Randomised Phase I/II trial assessing the safety and efficacy of radiolabelled anti-carcinoembryonic antigen I[ ¹³¹KAb201 antibodies given intra-arterially or intravenously in patients with unresectable pancreatic adenocarcinoma. PMC free article] [ PubMed] [ CrossRef]

36. Plate J. M. D. Advances in therapeutic vaccines for pancreatic cancer. [ PubMed]

39. Brahmer J. R. PD-1-targeted immunotherapy: recent clinical findings. [ PubMed]

49. Hillyer P., Raviv N., Gold D. M., et al. Subtypes of type I IFN differentially enhance cytokine expression by suboptimally stimulated CD4⁺ T cells. [ PubMed] [ CrossRef]

50. Ghiringhelli F., Menard C., Puig P. E., et al. Metronomic cyclophosphamide regimen selectively depletes CD4⁺CD25⁺ regulatory T cells and restores T and NK effector functions in end stage cancer patients. [ PubMed] [ CrossRef]

# data[].attributes.attachment_link.title
Clinical Outcomes of Specific Immunotherapy in Advanced Pancreatic Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis

# data[].attributes.attachment_link.description
Specific immunotherapies, including vaccines with autologous tumor cells and tumor antigen-specific monoclonal antibodies, are important treatments for PC patients. To evaluate the clinical outcomes of PC-specific immunotherapy, we performed a systematic review and meta-analysis of the relevant published clinical trials.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TNO en Micropia komen met adviesgids voor geschikte probiotica bij antibiotica-geassocieerde diarree
Tot op heden was het nog vrij onduidelijk welke probiotica nou echt effectief zijn gebleken. TNO heeft samen met ARTIS-Micropia begin deze maand een gids uitgegeven die patiënten, consumenten en zorgprofessionals handvaten moeten bieden over het gebruik van probiotica bij antibioticagebruik, de zogenaamde 'Nationale gids van klinisch bewezen probiotica bij antibioticagebruik'.
Deze gids werd onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift BMC Gastroenterology. De probiotica gids richt zich met name op antibiotica-gerelateerde diarree. Diarree is één van de meest voorkomende bijwerkingen van antibiotica. De antibiotica schakelen niet alleen de slechte bacteriën uit, maar ook een groot deel van de goede bacteriën waardoor zij een verstorend effect hebben op het microbioom (darmflora). Naast de diarree kan dit ook zorgen voor een verminderde weerstand door de slechtere barrièrefunctie van de darm.

De studie nam tweeëndertig klinische studies onder de loep die een positief lieten zien van probiotica tijdens een antibioticakuur. De beschreven bacteriestammen werden gelinkt aan probiotica-producten die commercieel verkrijgbaar zijn als zuivelproduct of supplement. In totaal komen er acht producten naar voren (zie tabel). Per product wordt aangegeven (in de vorm van sterren) hoeveel klinische studies de positieve effecten van het product ondersteunen.

Het merk Yakult produceert een zuiveldrank met een stam van Lactobacillus casei waarvan is aangetoond dat deze vrijwel identiek is aan de stam die wordt gebruikt door het merk Actimel. Daarmee beargumenteren de onderzoekers dat de zuiveldrank van Yakult tevens in aanmerking komt voor een één ster aanbeveling zonder de noodzaak om aanvullende klinische onderzoeken uit te voeren.

TNO en Micropia stellen dat probiotica een belangrijke rol spelen in het voorkomen van antibiotica-geassocieerde diarree en door het ondersteunen van het microbioom een belangrijke functie hebben in het herstel van patiënten die antibiotica behoeven.

Bron: Agamennone V et al. A practical guide for probiotics applied to the case of antibiotic-associated diarrhea in The Netherlands. BMC Gastroenterology201818:103
Meer weten over probiotica? Lees het hier >

# data[].attributes.attachment_link.title
TNO en Micropia komen met adviesgids voor geschikte probiotica bij antibiotica-geassocieerde diarree - Darmgezondheid

# data[].attributes.attachment_link.description
TNO en Micropia komen met adviesgids voor geschikte probiotica bij antibiotica-geassocieerde diarree Tot op heden was het nog vrij onduidelijk welke probiotica nou echt effectief zijn gebleken. TNO heeft samen met ARTIS-Micropia begin deze maand een gids uitgegeven die patiënten, consumenten en zorgprofessionals handvaten moeten bieden over het gebruik van probiotica bij antibioticagebruik, de zogenaamde 'Nationale gids van klinisch bewezen probiotica bij antibioticagebruik'.

# data[].attributes.attachment_link.description
PlusOnline maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. PlusOnline gebruikt functionele en analytische cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden. Bovendien plaatsen derde partijen tracking cookies om u gepersonaliseerde advertenties te tonen en om buiten de website van PlusOnline relevante aanbiedingen van PlusOnline te doen.