# data[].attributes.body
Is leir nach bhfuil Gaeilge ag labhairt ag daoine anois. Tá 30,000 cainteoirí dúchais ina gcónaí i gceantair na Ghaeltachta agus 100,000 daoine eile ag caint gaeilge gach lá ar fud na tíre. Is í an Ghaeilge an príomhtheanga de 1% de dhaoine na hÉireann. Luann an chuid is mó de mhuintir na hÉireann an Ghaeilge ach ní féidir an teanga a labhairt go líofa.

# data[].attributes.body
De réir fhigiúirí Dhaonáireamh 2016 a foilsíodh le déanaí  tá tuairim is 73,000 duine a labhraíonn Gaeilge go laethúil (taobh amuigh den chóras oideachais). Tá beagán sa bhreis ar 20,000 acu sin ina gcónaí sa Ghaeltacht oifigiúil. Níl ansin ach céatadán an-bheag de dhaonra na tíre agus dearbhú eile, má bhí a leithéid ag teastáil go bhfuil an Ghaeilge i ngalar na gcás, sa Ghaeltacht agus taobh amuigh di. Is teanga mionlaigh í gan aon agó, teanga a bhfuil a bás á fhógairt leis na cianta. Tá daoine áirithe ann gur fada leo go rachaidh sí ar shlí na fírinne agus daoine eile ag saothrú go díograiseach len í a chaomhnú.

# data[].attributes.body
Mar a deir an seanfhocail; "Tír gan teanga, tír gan anam." I mo thauirim. Is teanga saibhre é ach tá sé ag fháil bháis ar fud na tíre mar a gheall tá sé á labhairt bhriseadh ach tá néamhspleáchas a mhair leis na céadta le sonrú i modhanna smaointeoireachta ó cháinteoirí duchais.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
I wrote this essay 3 years ago on the future of the Irish language and so it is a little bit out of date. The information in it can still all be used but it may need to be changed a little bit. For example it says the new Leaving cert Irish course came in this year, so that needs to be changed to 3 years ago now. There will also be new information that can be added in with regard to things being done to preserve and help the Irish language but this is a starting point and most of it is still valid.

An mbíonn tú ag féachaint ar an teilifís, ag éisteacht leis an raidió nó an léann tú na nuachtáin na laethanta seo? Bhuel, i mo thuairim, má dhéanann tú aon cheann de na nithe seo tá scéal éigin cloiste nó léite agat faoin todhchaí na Gaeilge, táim cinnte dearfach de! Tá todhchaí na Gaeilge go mór i mbéal an phobail sa lá atá inniu ann. Ní théann lá thart nach mbíonn tagairt don Gaeilge sna meáin. Bíonn siad líon lán de thuairiscí faoi, go háirithe na laethanta seo mar tá daoine cáiliúla, cosúil leis an dornálaí Bernard Dunne, ag déanamh iarracht ar son na Gaeilge, agus ag cur an Gaeilge chun cinn, chun Gaeilge a spreagadh ar fud na tíre. É sin ráite áfach, fós níl a fhios agam cad atá i ndán don teanga. Is í an Ghaeilge teanga oifigiúil na hÉireann, ach chun an fhírinne a rá, is é an Béarla an teanga a labhraíonn tromlach na ndaoine sa tír seo. I mo thuairim, is mór an trua é. Níl clú dá laghad agam cad atá i ndán don teanga seo sa todhchaí ach tá súil agam go mairfidh sé agus go rachaidh sé ó neart go neart.

Caithfear a admháil go bhfuil an-tábhacht go deo ag baint leis an nGaeilge don tír seo. Is í an Ghaeilge ár dteanga dúchais, agus an difríocht idir muintir na hÉireann agus muintir na cruinne móire amach ansin. Is cuid mór dár gcultúr í agus is é mo thuairim go gcaithfimid gach rud a dhéanamh chun í a chaomhnú, mar a deir an seanfhocal, "Tír gan teanga, tír gan anam." Tá a lán daoine an-bhródúil as ár gcultúr agus teastaíonn uathu an teanga a chaomhnú. Tá sé tugtha faoi deara, mar shampla, go bhfuil níos mó paistí ag freastal ar ghaelscoileanna anois ná riamh.

Gan dabht tá a lán buntáistí ag baint le Gaeilge sa tír seo. Gné mhór thábhachtach ná an stáistiún teilifíse TG4. Cuireann sé cláracha ar súil do phobal na hÉireann trí mheáin na Gaeilge maidir le chúrsaí spóirt, cosúil le GAA Beo, Tour de France, peil na mBan agus a leithéidí, cúrsaí faisin, an Nuacht srl. Agus tá clú agus cáil ar dhaoine cosúil le Gráinne Seoighe, Daithí Ó Sé agus a leithéidí a bhaineann leis an stáisiún. Déanann TG4 an iarracht chun an Ghaeilge a spreagadh i ngach cearn den tír agus is rud maith é do thodhchaí na Gaeilge.

I mí Eanair 2007, tháinig tábhacht mór leis an teanga mar fuair sé stádas oifigiúil agus oibre san Aontas Eorpach. Mar sin tá neart aistritheoirí ag teastáil ó Pharlaimint na hEorpa chun gach rud a aistriú go Gaeilge. Anuas ar sin, tá ar an Rialtas, daoine le Gaeilge líofa a bheith acu i ngach roinn den rialtas freisin. Toisc gur teanga oifigiúil na hÉireann í agus teanga oifigiúil í sa hEorpa, is rud iontach é sin do thodhchaí na Gaeilge. Tá go leor postanna ar fáil do dhaoine le Gaeilge agus spreagtar daoine Gaeilge a fhoghlaim mar sin.

Thosaigh an cúrsa nua Gaeilge i scoileanna na tíre i mbliana agus anois tá i bhfad níos mó béime ar an mbéaltriail agus ar Ghaeilge labhartha. Is rud maith é sin mar tá níos mó daltaí ag labhairt Gaeilge sna ranganna agus mar sin beidh níos mó muinín acu í a labhairt taobh amuigh den scoil freisin. Cabhróidh sin le todhchaí na Gaeilge mar " beatha teanga í a labhairt."

# data[].attributes.attachment_link.description
I wrote this essay 3 years ago on the future of the Irish language and so it is a little bit out of date. The information in it can still all be used but it may need to be changed a little bit.

# data[].attributes.body
Dúradh gur teanga marbh é an Ghaeilige, ach tá athbheochan ag tarlú le cúpla bliana anuas. Dearfainn go bhfuil níos mó daoine ag dul go dtí an ghaeltacht agus rudaí mar sin. Ach, creidim nach bhfuil muid ag deanamh ár tseacht ndícheall chun an damaiste a laghdú.

Táim bródúil as mo theanga náisiúnta a chaint. Is teanga Cheilteach í. Tá sé cosúil le Gaelach na hAlban, teanga ceilteach freisin. Thosaigh sé sa cheathrú chead. Tá sé ceann de na teangacha is sine ar an domhain. An gcreidfeas?

Deir daoine go bhfuil sé deacair ach i mo thuairim féin tá se ar gach duine àr dteanga a ardú.

Caithfidh mé a adhmhail go bhfuil sé níos deacra ná Spainnis agus teanga mar seo ach ceapaím go bhfuil Gaeilige níos suimiúla.

Faoi deireadh le cunamh dé beidh ár dteanga slán sabhailte.

# data[].attributes.body
Is í an Ghaeilge teanga oifigiúil ár dtír. I mo thuraim fein Is teanga bháis í ghaeilige.
tá a lan rudaí á dhéanamh chun an teanga a chaomhnú.
Ta a lan ceantair Gaeltachtai in Eirinn. Chuaigh a lan daltai go dti na gaeltachtai sa samhradh.
foghlaimíonn siad feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge.

cabhraíonn na gealscoileanna a   chur chun cinn leis an teanga.

# data[].attributes.body
Roimh theacht na nAngla-Normannach (1169) ba Ghaeltacht í iomlán oileán na hÉireann ach tá an Ghaeilge faoi bhrú ag an Bhéarla ó shin i leith. D’fhág na hAngla-Normannaigh a lorg ar an Ghaeilge (m.sh. cúirt, garsún, seomra) mar a rinne na Lochlannaigh rompu (m.sh. bróg, margadh, pingin) ach níor éirigh leis an Bhéarla an lámh in uachtar a fháil go dtí gur tháinig deireadh le réimeas na nGael le briseadh Chionn tSáile (1601) agus Plandáil Uladh (1607) sna sála air sin.

# data[].attributes.body
Caithfear a admháil go bhfuil an-tábhacht go deo ag baint leis an nGaeilge don tír seo. Is í an Ghaeilge ár dteanga dúchais, agus an difríocht idir muintir na hÉireann agus muintir na cruinne móire amach ansin. Is cuid mór dár gcultúr í agus is é mo thuairim go gcaithfimid gach rud a dhéanamh chun í a chaomhnú, mar a deir an seanfhocal, “Tír gan teanga, tír gan anam.” Tá a lán daoine an-bhródúil as ár gcultúr agus teastaíonn uathu an teanga a chaomhnú.

Gan dabht tá a lán buntáistí ag baint le Gaeilge sa tír seo. Gné mhór thábhachtach ná an stáistiún teilifíse TG4. Cuireann sé cláracha ar súil do phobal na hÉireann trí mheáin na Gaeilge maidir le chúrsaí spóirt, cosúil le GAA, peil na mBan agus an Nuacht.

I mí Eanair 2007, tháinig tábhacht mór leis an teanga mar fuair sé stádas oifigiúil agus san Aontas Eorpach. Is í an Ghaeilge an teanga oifigiúil na hÉireann, ach chun an fhírinne a rá, is é an Béarla an teanga a labhraíonn tromlach na ndaoine sa tír seo. I mo thuairim, is mór an trua é. Níl clú dá laghad agam cad atá i ndán don teanga seo sa todhchaí ach tá súil agam go mairfidh sé agus go rachaidh sé ó neart go neart

# data[].attributes.body
Is teanga cumhachtach agus saibhir í an Ghaeilge. Sa la atá inniu, teann a lan daoine óga go dtí scoileanna sa Ghaeltacht sa Samhraidh agus go dtí gaelscoileanna ar fud na tíre chun feabhas a chur ar a nGaelige. Silíeann said go bhfuil an teanga an-tábhachtach agus is píosa é de ionannas an Eirinn. San ollscoileanna, deantar a lan cursaí tríd an Gaelige agus teann siad go dtí na Gaeltachta I gContae Dhún ná nGall, I gContae Gaillimhe agus I gContae Ciarraí chun obair a dheanamh i gceantair Gaeltachta

# data[].attributes.body
Nuair a tháinig Éire ina stát saor in aisce d'éirigh sé leis an nGaeilge a chur chun cinn trí chóras na scoile. D'éiligh roinnt polaiteoirí go mbeadh an stát ag labhairt na Gaeilge den chuid is mó laistigh de ghlúin. I 1928, rinneadh ábhar éigeantach don Ghaeilge do scrúduithe an Teastais Shóisearaigh, agus don Ardteistiméireacht i 1934. Mar sin féin, d'aontaigh a lán daoine go raibh an polasaí éigeantach curtha i bhfeidhm go mall.

De réir an daonáirimh 2011, d'éiligh 1.77 milliún duine in Éirinn gur labhair siad Gaeilge, 41% den daonra. Ach ní deir sé seo faoi leibhéal na Gaeilge ná má úsáideann siad é riamh. Ní bhíonn ach 77,000 duine ag labhairt na Gaeilge gach lá, níos lú ná 2% den daonra. Bíonn na daoine seo ina gcónaí ar chósta an Iarthair sna Gaelthachtaí, cuid de na codanna is iargúlta den tír. Níl aon duine nach bhfuil ach Gaeilge ag fágáil, fiú go bhfuil cainteoirí dúchais dúchais Gaeilge líofa sa Bhéarla freisin.

I mo thuairim féin, is  teanga alainn í an Gaeilge agus tá tábhacht ollmhór cultúrtha aige fósta. Mar a dúirt Pádraig Mac Piarais, "Tír gan teanga, tír gan anam".

# data[].attributes.body
Ba léir gur teanga tábhachtach é an Ghaeilge don muintir na hÉirinn. Creideann achan duine go bhfuil an teanga ag meath agus ag fáil báis ach dearfainn na saineolaithe ar chaoi. Maítear go bhfuil Ghaeilge I measc na 10% teangacha cé go bhfuil sábhailte ón dhíothú. An lá inniu, ta 30,000 gaeilgeoirí ina gconaí in áiteanna Gaeltachta chomh mhaith le 100,000 gaeilgeoirí cé go rá an teanga go minic. Dearfainn go bhfuil teicneolaíocht ag cabhrú leis an athbheochan don nGaeilge. Ta go leor daoine ag feachaint ar TG4 agus cuidíodh é seo le leas daoine óga. Dar leis na tuairimí, féachann 270,000 duine "Ros na Run", sobalchlár cailliúl Ghaeilge. Anuas air sin, ta go leor cursaí Gaeilge ar líne anois.

# data[].attributes.body
Mar is eol do gach duine, is teanga gaeilge ag dul in olcas sa blianta beaga anuas. Tá a lan buntaistí i gcomhcheangal le an teanga a labhairt sa tír seo. Tá a lan post ar fáil, ar nos an Gardaí agus múinteoireacht. Is í gaeilge riachtanach chun oideachas triú leibhéal ar fud na tíre. Is í an cheangaltas ar a lan cursaí. Tá a fhios ag an saol, is í Bearla an príomh-teanga sa tír seo.
Credim go bhfuil an teanga cultúrtha agús tá súil agam chun gaeilge a mheadú sa todhchaí.

# data[].attributes.body
Is teanga saibhre é an Ghaeilge i mo thuairim. Mar a deireann daoine san gaeltacht, "tír gan teanga, tír gan anam" ach san lá atá inniu níl a lán daoine ag caint i ngaeilge ach na daoine anseo agus daoine atá ag staidear gaeilge agus cupla daoine eile ach is teanga atá ag saorthu an bháis. Úsáid an rialtas an Ghaeilge ar gach cáipéis.

# data[].attributes.body
Is teanga aosta ach láidir í an Ghaeilge. Nuair a thosaíonn paistí bunscoil, tá siad ag foghlaim ar Ghaeilge. Leaneann siad seo le linn na scoilbhliana ach is iomaí go stadann daltaí labhairt ar Ghaeilge nuair a críochnaíonn siad an scrúdú na hArdteistiméireachta ach ní he seo an bhealach i gconaí. Tá mórán mhic leinn in Eirinn anois ag staidéar ar chursa Ghaeilge áfach. Creidim gur an teanga ag laghdú agus is léir go bhfuil Bearla an teanga is coitianta in Eirinn. De reir taighe le deanaí sa bhliain dha mhíle sa haon deag tá beagnach 41 faoin gcead cainteoirí gaeilge ach samhlaíonn mé go bhfuil an iomarca na daoine seo ina chonaí sa cheantair gaeilge ar nos Gaoth Dobhair.

# data[].attributes.body
Is teanga álainn agus cultúrtha í an Ghaeilge. Thósaigh an teanga nuair a shrioch na daoine Ceilteach sa triur/ceathracht céad. Bhí teanga gaeilge eile i lar an Eorpach ach fuair siad bás 1500 blian ó shin. Tá an teanga cosúil leis an ghaeilge Mhanann agus ghaeilge na hAlban. I mo thuairm féin is teanga deas í ach nil an teanga coitianta thar lár nó ait éigean eile san Éireann. Inniú labhair 73,803 daoine an teanga ghaeilge gach lá amuigh den Chorás Oideachais. Tá seact aiteanna gaeltachta san Éirinn inniú mar shampla i nDún Na nGall. Creideann cuid daoine go bhfuil an teanga a cailleamh aimsire a fhoghlaim ach ar an lamh eile creideann daoine eile go bhfuil s tabhachta.

# data[].attributes.body
Is teanga oifigiúil í an Ghaeilge in Éirinn agus san Aontas Eorpach. Is teanga Ceilteach í, agus bíonn sé an-chosúil leis an Ghaeilge na hAlban agus an Ghaeilge Mhanann. Tá gaol aici leis an mBreatnais freisin. Labhraíonn timpeall 200,000 duine Gaeilge líofa, ach bíonn an teanga ag laghdú. De réir an daonáireamh is deanaí, sa bhlian 2011 labhair 7,047 duine sa Ghaeltacht i nDún Na nGall an teanga go laethúil (amuigh den Chóras Oideachais), ach i 2016, labhair ann ach 5,929 an teanga. I dTuaisceart Éireann bíonn daoine ag lorg stadais don teanga leis an Acht na Gaeilge. Ar an lámh eile i mBÁC, is rud faiseanta í an Ghaeilge. Freastlaíonn daltaí ar Gaelscoileanna agus Gaelcholáistí i mbruachbhailte ráthúla.

# data[].attributes.body
Tá trí chéad bunscoileanna Gaelige agus seachtó méanscoileanna sa tíre seo anois. Tá nios mo clubanna Gaelige ann agus tá dhá chulturlann sa Tuisceart. Tá nios mo duine ag dul go dtí an Gaeltacht fresin. Tá níos mo 7.1% de na daoine abalta  Gaelige a labhairt anois. D'ordaigh daonra an Gaeltacht de 5.2%. Tá a lan la do Gaelige ann anois mar shampla Dearg le Fearg. Is léir gur í cupla áiteanna ar an scráideanna tá na fógra í Gaelige. Tá ceoil ag fáil as Gaelige an la ata inniu ann fresin mar shampla Coláiste Bhríde , Rann na Feirste.