# data[].attributes.body
Vợ chồng A Phủ :
-Thành công đặc sắc nhất của "VCAP" là nghệ thuật xây dựng tâm lí nhân vật
- Là một thiên truyện đầy chất thơ - những rung cảm của nhà văn trước thực tại đời sống
- Ngôn ngữ giản dị, phong phú, đầy sáng tạo

Hồn Trương Ba da hàng thịt :
Thành công về mặt nghệ thuật của đoạn trích là ở nghệ thuật xây dựng tình huống kịch đầy căng thẳng, đạt cao trào rồi giải quyết mâu thuẫn một cách logic, hợp lí, thỏa đáng. Nghệ thuật xây dựng đối thoại sắc nét, không chỉ giúp nhân vật bộc lộ bản chất, suy nghĩ cá nhân mà còn giúp cho người đọc người xem suy ngẫm về những triết lí được gửi gắm trong mỗi câu thoại của các nhân vật.

Những đứa con trong gia đình :
trần thuật qua dòng hồi tưởng của nhân vật, khắc họa tính cách và miêu tả tâm lí sắc sảo, ngôn ngữ phong phú, góc cạnh và đậm chất nam bộ

Người lái đò sông Đà
_ngôn ngữ giàu có đa dạng phong phú giàu sức gợi hình gợi cảm và in đậm, hằng sâu nơi tâm trí người đọc
_lối so sánh liên tưởng độc đáo đậm chất tài hoa, uyên bác đánh mạnh vào các giác quan
_tác phẩm là một bản hòa tấu vang vọng từ sự kết hợp đỉnh cao các kiến thức chuyên môn của đa dạng  ngành văn hóa, khoa học và nghệ thuật khác nhau

Việt Bắc
Sử dụng những chất liệu dân gian thân quen, thắm thiết để thổi tình vào một vấn đề đề chính trị . Thể thơ lục bát gần gũi, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc kết hợp lối đối dáp quen thuộc trong ca dao dân tạo cảm giác gần gũi, đằm ấm. Giọng thơ da diết, mênh mang thắm đượm nỗi nhớ và lối xưng hô mình ta tạo cảm giác thân thuộc,gắn bó và quyến luyến, bịn rịn giữa người dân Việt Bắc và người chiến sĩ cách mạng khi phải chia xa

Chiếc thuyền ngoài xa
_Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện độc đáo: Tác giả đã dựng nên tình huống nghịch lí giữa hình ảnh của con thuyền khi ở ngoài xa với con thuyền lúc đến gần để tạo ra tình huống nhận thức cho nhân vật của mình, cũng là cho người đọc.
_Cách khắc họa nhân vật, cốt truyện hấp dẫn kết hợp với ngôn ngữ sử dụng rất linh hoạt, sáng tạo góp phần làm nổi bật chủ đề tư tưởng của tác phẩm
_Giọng điệu: chiêm nghiệm, suy tư, trăn trở phù hợp với tình huống nhận thức. Đồng thời cũng làm nên nét đặc trưng trong phong cách nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu

Tuyên ngôn độc lập
- Là một áng văn chính luận mẫu mực.

- Lập luận chặt chẽ.

- Lý lẽ đanh thép.

- Ngôn ngữ hùng hồn.
- Dẫn chứng xác thực, lấy ra từ lịch sử cụ thể.

Rừng xà nu
- Câu chuyện được kể theo hình thức truyện lồng truyện, truyện của một đời người của Tnú lại được kể trong một đêm qua lời kể của cụ Mết

- Xây dựng được không khí sử thi hào hùng, tráng lệ qua lối kể khan của cụ Mết ở nhà ưng tạo nên sự gắn kết giữa quá khứ, hiện tại và truyền thuyết.

- Xây dựng được những hình tượng đặc sắc mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, đó là hình tượng của cây xà nu; hình tượng những thế hệ xà nu - những thế hệ của bản làng Xô Man, của mảnh đất Tây Nguyên; hình tượng người anh hùng Tnú

- Ngôn ngữ đặc sắc, mang đậm chất Tây Nguyên

Đất Nước
- Giọng thơ trữ tình, chính trị, cảm xúc sâu lắng, thiết tha.

- Chất liệu văn hóa, văn học dân gian được sử dụng nhuần nhị, sáng tạo.

# data[].attributes.body
Tô Hoài :
- Quê ở Hà Nội
- Viết văn trước CMT8
- Cây bút tên tuổi của nền văn học cận đại Việt Nam
- Một trong những nhà văn lớn của văn học Việt Nam hiện đại
- Có vốn hiểu biết sâu sắc về phong tục tập quán của nhiều vùng văn hóa khác nhau trên Thế Giới
- Có sức sáng tạo dồi dào nhất trong giới văn học vn( hơn 200 đầu sách)
- Trước 1945: ông thể hiện sự sáng tạo dồi dào của mình với hai chủ đề chính là truyện về loài vật và truyện về những cảnh đời lầm lũi nơi vùng quê nghèo ngoại thành.
- Sau 1945: ngòi bút ông đã vượt thoát khỏi ngôi làng ven đô ấy để hướng đến cuộc sống của nhiều lớp người, nhiều vùng đất khác nhau.

Lưu Quang Vũ :
- Là con trai của nhà viết kịch Lưu Quang Thuận, sinh ra và lớn lên ở Quảng Nam -> thừa hưởng thiên tính nghệ thuật từ cha
- Là một nghệ sĩ đa tài
- Là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học Việt Nam hiện đại - một Seechxpia của Việt Nam
- Sinh ra trong thời chiến nên ông thấu hiểu những khổ đau mà chiến tranh mang lại, thế nhưng không vì vậy mà ông thể hiện hoàn toàn sự đau thương vào tác phẩm, ông vẫn gửi gắm vào đó là sự khao khát và niềm tin về một tương lai tốt đẹp.

Nguyễn Tuân :
- Quê ở Hà Nội
- Nhà văn tài hoa uyên bác. Luôn nhìn nhận con người, sự vật ở góc độ nghệ thuật
- Có đóng góp quan trọng cho văn học Việt Nam hiện đại
- Văn chương vừa đỉnh đạc cổ kính, vừa trẻ trung hiện đại

Kim Lân :
- Tên thật: Nguyễn Văn Tài
- Vừa lao động kiếm sống, vừa viết văn
- Là một cây bút chuyên viết truyện ngắn, thường viết về đề tài nông thôn và nông dân, viết về phong tục tập quán, những thú vui đồng ruộng, những sinh hoạt cổ truyền của người nông dân ở đồng bằng Bắc Bộ

Nguyễn Trung Thành :
- Tên thật : Nguyễn Văn Báu
- Quê : Quảng Nam
- Bút danh : Nguyên Ngọc - Nguyễn Trung Thành
- Là nhà văn của 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ và thành công với những tác phẩm viết về vùng đất Tây Nguyên => Tác phẩm của Nguyễn Trung Thành mang đậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn của Văn học Việt Nam 1945 - 1975

Nguyễn Thi :
- Tên khai sinh: Nguyễn Hoàng Ca
- Bút danh khác: Nguyễn Ngọc Tấn
- Là cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng miền Nam thời chống Mĩ
- Rất gắn bó với nhân dân Nam Bộ, là nhà văn của người nông dân Nam Bộ. Có năng lực phân tích tâm lí sắc xảo.

Nguyễn Minh Châu :
Sinh ra trong một gia đình nông dân của làng Thơi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Bề ngoài không gì nổi bật, thậm chí hơi dè dặt, ngần ngại trước đám đông, là người có nhiều ưu tư trăn trở
Có niềm tin vững chắc vào sự lựa chọn của mình và ý chí kiên định vào con đường mình đã chọn , dám chấp nhận mọi sự khó khăn, thách thức
Ý thức trách nhiệm của ngòi bút trước thời đại

Nguyễn Khoa Điềm :
- Quê quán : Thừa Thiên - Huế

- Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ các nhà thơ trong thời kì kháng chiến chống Mĩ, cứu nước.

- Phong cách nghệ thuật: Sự kết hợp giữa cảm xúc nồng nàn và suy tư sâu lắng của người tri thức về đất nước, con người Việt Nam.

- Tác phẩm chính: Đất ngoại ô, Mặt đường khát vọng, Ngôi nhà có ngọn lửa ấm, Thơ Nguyễn Khoa Điềm...
Hoàng Phủ Ngọc Tường
_quê quán:Thừa Thiên-Huế

# data[].attributes.headline
HOÀN CẢNH SÁNG TÁC CỦA CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC 12 

# data[].attributes.subject
HOÀN CẢNH SÁNG TÁC CỦA CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC 12 

# data[].attributes.body
Vợ chồng A Phủ :
Tập truyện Tây Bắc được Tô Hoài viết năm 1952, ngay sau chuyến thâm nhập thực tế lên Tây Bắc của tác giả.

Hồn Trương Ba, da hàng thịt :
- Là một vở kịch xuất sắc gây được nhiều tiếng vang nhất của Lưu Quang Vũ
- Tình hình xã hội VN những năm 80 của thế kỉ XX và công cuộc đổi mới toàn diện bắt đầu diễn ra trên đất nước ta
- Cảm hứng phê phán những tiêu cực trong xã hội, cuộc sống, con người của nhiều tác giả
- Mượn và viết tiếp truyện dân gian "HTBDHT" với thêm nhiều tư tưởng, triết lý, nhân văn sâu sắc.
- Tác phẩm nằm ở cảnh VII / đoạn kết của kịch

Vợ Nhặt :
- Là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim Lân in trong tập Con chó xấu xí
- Tiền thân của truyện ngắn Vợ Nhặt là tiểu thuyết Xóm ngụ cư ( viết sau CMT8 thành công ). Nhưng do mất bản thảo nên sau khi hòa bình lặp lại, ông đã viết tác phẩm Vợ nhặt (1954)

Rừng xà nu :
- Viết vào tháng 2/ 1965 - in trong tập " Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc"

Những đứa con trong gia đình :
Được viết trong thời kì cuộc KCCM gay go, ác liệt

Đất Nước :
+ Trường ca Mặt đường khát vọng được tác giả sáng tác năm 1971 tại chiến khu Trị - Thiên, viết về sự thức tỉnh của tuổi trẻ đô thị vùng tạm chiến miền Nam về non sông, đất nước, về sứ mệnh của thế hệ mình, xuống đường dấu tranh hòa nhịp với cuộc chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược.

+ Đoạn trích “Đất nước” thuộc phần đầu chương V của trường ca.

# data[].attributes.headline
GIÁ TRỊ NỘI DUNG CỦA CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC 12 

# data[].attributes.subject
GIÁ TRỊ NỘI DUNG CỦA CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC 12 

# data[].attributes.body
Hồn Trương Ba da hàng thịt
Được sống làm người quý giá thật, nhưng được sống là mình, sống trọn vẹn với những giá trị mà mình vốn có và theo đuổi còn quý giá hơn. Con người phải luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý
Sự sống chỉ thật sự ý nghĩa khi con người được sống thuận theo tự nhiên với sự hài hòa giữa thể xác và tâm hồn. Nếu thiếu một trong hai yếu tố ấy, cuộc sống của con người không còn giá trị gì nữa. Vì thế, con người không nên chỉ chăm lo tới đời sống tâm hồn mà bỏ qua những nhu cầu của thể xác. Bởi đó là những nhu cầu bản năng, đã tồn tại vốn dĩ bên trong mỗi chúng ta. Con người ta cần phải dung hòa hai điều ấy

Tuyên ngôn độc lập
- Là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta.

- Đánh dấu kỉ nguyên độc lập, tư do của nước Việt Nam mới.

Rừng xà nu
- Câu chuyện thứ nhất là câu chuyện về sự giác ngộ lí tưởng cách mạng và cuộc nổi dậy từ tự phát đến tự giác của dân làng Xô Man, với triết lí cách mạng được cụ Mết - trưởng bản, đúc kết "Chúng nó đã cầm súng thì mình phải cầm giáo"

- Câu chuyện thứ hai là câu chuyện về cuộc đời của Tnú - một người con của núi rừng Tây Nguyên, của bản làng Xô Man. Tnú lớn lên trong không khí cả làng làm cách mạng nên con người ấy nhanh chóng bén duyên.

- Cuộc đời của Tnú là cuộc đời của biết bao nhiêu con người, cũng là hình ảnh biểu trưng cho cả đất nước Việt Nam đau thương mà quật cường đứng dậy trong cuộc đọ sức cam go với đế quốc Mĩ.

Đất Nước
- Đất Nước được cảm nhận ở nhiều phương diện: từ văn hóa - lịch sử, địa lí - thời gian đến không gian của đất nước. Đồng thời, tác giả cũng nêu lên trách nhiệm của các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ với đất nước mình.

- Cái nhìn mới mẻ về đất nước với tư tưởng cốt lõi là tư tưởng đất nước của nhân dân. Đất nước là sự hội tụ, kết tinh bao công sức và khát vọng của nhân dân. Nhân dân chính là người đã làm ra đất nước.

# data[].attributes.body
Hình ảnh con người lao động trong xã hội mới
Trong niềm hân hoan của cách mạng thành công, nhân dân làm chủ đât nước. Những công dân như : anh thanh niên trong lặng lẽ Sa Pa, những ngư dân trong đoàn thuyền đánh cá và ông lái đò trong NLDSD. Tuy họ đều là những người lao động rất bình thường nhưng luôn nhiệt huyết hết mình với công việc của bản thân, làm nó đến độ thuần thục tài hoa, đem lại đóng góp to lớn cho cộng đồng để cùng chung sức cũng xây dựng lại quê hương .

# data[].attributes.body
Vợ Chồng A Phủ
- Phát hiện có thể trở thành con dâu gạt nợ
- Quyết định tự tử
- Đêm tình mùa xuân
- Đêm đông cởi trói cho A Phủ

Hồn Trương Ba da hàng thịt
- Đối thoại giữa hồn và xác
- Đối thoại TB và người thân
- Đối thoại TB và Đế Thích

Vợ Nhặt
Lai lịch, ngoại hình, phẩm chất, tính cách của :
- Nhân vật Tràng
- Nhân vật bà cụ Tứ
- Nhân vật thị

Người lái đò sông Đà
sông Đà hung bạo
- cảnh đá bờ sông
- mặt ghềnh hát lóng
- hút nước trên sông
- thác đá trên sông (3 trùng vi)

ông lái đò:
- trí dũng tuyệt vời (qua 3 trùng vi)
- tài hoa nghệ sĩ

sông Đà thơ mộng trữ tình:
- từ trên cao nhìn xuống
- trong rừng đi ra
- khi đi thuyền trên sông

Chiếc thuyền ngoài xa
người đàn bà bà hàng chài
- ngoại hình
- hoàn cảnh sống
- 5 vẻ đẹp khuất lấp:
+ Giàu lòng tự trọng
+ Giàu lòng vị tha,..
+ Thương con vô bờ bến
+ Khát khao hạnh phúc gia đình
+ Thấu hiểu lẽ đời

nhiếp ảnh Phùng
-  một người nghệ sĩ có trách nhiệm với công việc
-  một người nghệ sĩ có tâm hồn nhạy cảm
- tốt bụng, giàu tình thương với con người
- Phùng là một người nghệ sĩ giàu lòng trắc ẩn, trăn trở về số phận con người

tham khảo thêm tại : https://thptsoctrang.edu.vn/dan-y-phan-tich-nhan-vat-phung-trong-chiec-thuyen-ngoai-xa/

Ai đã đặt tên cho dòng sông
nhìn từ góc độ địa lí
- thượng nguồn
- ngoại vi thành phố
- trong lòng thành phố
- Khi rời thành phố

nhìn từ góc độ văn hóa
- dòng sông của thi ca
- dòng sông của âm nhạc

nhìn từ góc độ lịch sử
- thời kì hùng vương
- thời kì trung đại

Việt Bắc
8 câu đầu: bối cảnh chia tay đầy lưu luyến
- 4 câu đầu : lời người ở lại
- 4 câu tiếp: lời người ra đi

12 câu tiếp theo: người ở lại gợi nhắc kỉ niệm
- câu hỏi tu từ, phép điệp cấu trúc
-> gợi nhắc kỉ niệm
_Nội dung:
+ 1, 2, 3, 4, 5, 6: thiên nhiên Việt Bắc
+ 7, 8: con người Việt Bắc
+ 9, 10: ngày đầu kháng chiến
+ 11, 12: địa danh lịch

bức tranh tứ bình
- 2 câu đầu : lời ướm hỏi của người về
- bức tranh 4 mùa: mùa xuân, hạ,thu (con người song hành với thiên nhiên)

khí thế ra trận
- bức tranh toàn cảnh
- khí thế xuất quân
- niềm vui chiến thắng

Đất Nước
- đất nước có từ bao giờ
+ có từ rất lâu
+biểu hiện:

- đất nước tồn tại ở đâu
+không gian
+thời gian
+truyền thuyết
+trong mỗi chúng

- ai đã làm nên đất nước: NHÂN DÂN
+làm nên dáng hình
+làm nên lịch sử
+sáng tạo và lưu truyền văn hóa
+dạy ta đạo lí làm người

Sóng
- 7 khổ đầu: tương đồng giữa sóng và tình yêu
+những trạng thái nghịch lí
+ khát khao vươn tới cái lớn lao
+ luôn cồn cào khát vọng
+luôn bí ẩn
+luôn chung thủy sắt son

- 2 khổ cuối
+ suy tư về cuộc đời
+khát vọng tình yêu bất tử

Tuyên ngôn độc lập
- Cơ sở pháp lý
- Cơ sở thực tiễn
- Lời tuyên bố

# data[].attributes.body
Cảm hứng về đất nước:
Khi Nguyễn Trãi làm thơ đánh giặc
Nguyễn Du viết kiều đất nước hóa thành văn
Khi Nguyễn Huệ cưỡi voi vào cửa Bắc
Hưng đạo diệt quân Nguyên trên sóng Bạch

Đẹp vô cùng tổ quốc ta
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt
Nắng sông Lô hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt  bến nước  Bình Ca

Nguồn gốc của đất nước
Như nước Đại Việt trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

Ta thuở xưa như thần Phù Đổng
Vụt đứng lên đánh đuổi giặc Ân
Sức nhân dân khỏe như ngựa sắt
Chí căm thù ta rèn thép thành roi
Lửa chiến đấu ta phun vào mặt
Lũ sát nhân cướp nước hại nòi

Tre xanh xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh
Thân gầy guộc lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi

Con người Việt Nam
Tóc ngang lưng chừng em búi
Để chi dài bối rối lòng anh

Tay bưng đĩa muối chén gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau

Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần

Tình yêu quê hương xuất phát từ những tình cảm gần gũi và bình dị nhất
Anh yêu em như yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngàn
( Nguyễn Đình Thi)

Xưa yêu quê hương vì có chim có bướm
Có những lần trốn học bị đòn roi
Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất
Có một phần xương thịt của em tôi
( Giang Nam)

Tôi yêu đất nước này chân thật
Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi
Như yêu em nụ hôn ngọt trên môi
Và yêu tôi đã biết làm người
Cứ trông đất nước mình thống nhất
( Trần Vàng Sao)

Ôi ! tổ quốc ta, ta yêu như máu thịt
Như mẹ cha ta như vợ như chồng
Ôi tổ quốc nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà ngọn núi con sông
( Chế Lan viên)

Đất Nước trong sáng tác của các tác giả khác:
"Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa
Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về"
Đất nước−Nguyễn Đình Thi

"Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến."
Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải

"Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường
Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ

"Ai bảo chăn trâu là khổ?"
Tôi mơ màng nghe chim hót trên ca"
Quê hương - Giang Nam

Các câu ca dao
“Yêu em từ thuở trong nôi
Em nằm em khóc anh ngồi anh ru”

“Cầm vàng mà lội qua sông
Vàng rơi không tiếc, tiếc công cầm vàng”

“Thù này ắt hẳn còn lâu
Trồng tre thành gậy gặp đâu đánh què”,

# data[].attributes.body
"Sông Hương của Hoàng Phủ Ngọc Tường không chỉ mang vẻ đẹp trời phú mà còn ánh lên vẻ đẹp của con người" - nhà báo Lê Uyển Văn

sông Hương qua góc nhìn thi ca
Ngự Bình, thông lại xanh cây
Bên kia Vọng Cảnh, bên này Thiên Thai.
Bức tranh non nước tuyệt vời
Bàn tay ta lại xây đời ta đây!
( Tố Hữu)

Huế hoa thiên lý mùi hương thoảng
Huế tím chiều thu dậy ước mơ
Mái đẩy câu hò ngân ánh nước
Sóng không trôi bởi luyến lưu bờ.
( Huy Cận)

sông hương như cô gái
Đừng có hẹn với hò trao hoa phượng
Tui còn khờ, răng có biết chi mô
Đọc thư tình mà vẫn cứ ngây ngô
Lòng tự hỏi... lời chi nghe lạ rứa!
( Lưu Vĩnh Hạ)

Ở đây áo tím riêng màu
Bài thơ nón mỏng che đầu mỹ nhân.
Loanh quanh xóm vắng, đường gần
Ấy ai làm dáng phi tần với ai!
Con sông không rộng mà dài
Con đò không chở những người chính chuyên.
( Nguyễn bính)

Sông Hương qua góc nhìn lịch sử
Sông Hương hát khúc Nam Bình ai oán
Huyền Trân công chúa nơi đâu
Trong lăng mộ thời vàng son dấu bặt
Hồn phiêu du, lai láng, u sầu

Một dòng trôi đôi bờ ly biệt
Sen tĩnh tâm chìm đắm đáy hồ sâu
Ngũ Phụng lầu say tự ngàn năm trước
Anh tỉnh rồi núi Ngự biết về đâu?
( Châu nho)

Biết ơn dòng sông dựng dáng kiếm uy nghi
Trong tâm trí một nhà thơ khởi nghĩa
Cao Bá Quát ngã mình trên chiến địa
Trăm năm rồi sông vẫn sáng màu gươm..
( Nguyễn khoa Điềm)

# data[].attributes.body
Nói như Chế Lan Viên "muốn nuôi sống xác thân đem làm thịt linh hồn"

BI KỊCH TRUYỆN
Chí Phèo - bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người - ban đầu là một người nông dân lương thiện => bị cự tuyệt quyền làm người
Vĩnh biệt cửu trùng đài - Vũ Như Tô ban đầu là 1 kiến trúc sư tài hoa đem tài năng phục vụ cho đất nước, nhân dân => cuối cùng chết, cửu trùng đài cũng bị bốc cháy
=>> bi kịch truyện xảy ra ở những con người có thiên lương trong sáng nhưng phải chịu những éo le, trái ngang, không thể giải quyết được, dẫn đến cái chết hoặc cận cái chết

NHỮNG CÂU THƠ VỀ LƯU QUANG VŨ
Mười năm. Thuyền đến đâu? Sóng về đâu?
Cõi ấy – Có kịch? Có thơ? Có còn số phận?
Có oan sai? Có tường ngăn, vách chắn
Chia cản con người san sẻ nỗi đau?
( Bùi Thụy Đào Nguyên)

Đôi khi nhớ anh
Tôi tìm lại vở diễn ngày nào
Để nhìn thấy vinh quang của anh
Đạp tung cả khung cửa hẹp
Đón chúng ta về đoàn tụ
( Nguyễn khoa Điềm)

# data[].attributes.body
Lòng Tốt
Chương trình việc tử tế có đưa tin về chàng thanh niên dành cả thanh xuân để chăm sóc 'người lạ". Anh Ngôn Đức Thắng ở thành phố Cần Thơ, đã xây dựng nhà chung cho các cụ già neo đơn, tận tình chăm sóc và  giúp đỡ để các cụ có cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc hơn khi tuổi già.

Anh Phi một chân
Anh Lương Phi vì gặp tai nạn nên đã mất một chân, tuy vậy anh vẫn rất lạc quan và muốn cống hiến cho cuộc đời. Anh đã lập nên kênh youtube chuyên làm video về các cụ già neo đơn, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn để kêu gọi mọi người cùng chung tay giúp đỡ

Cụ bà 90 tuổi, 9 năm làm phòng khám thú y miễn phí
Người bà truyền lửa cho hàng trăm sinh viên thú y và cũng là người bà của hàng ngàn vật nuôi kém may mắn. Bà tuy đã về hưu nhưng ngọn lửa với nghề không thôi cháy nên bà đã lập ra phòng khám thú y cộng đồng với mục đích điều trị miễn phí cho những vật nuôi kém may mắn

Hoàng Hoa Trung và dự án "viễn vông" có cơ sở
Hoàng Hoa Trung và nhóm thiện nguyện Niềm Tin  của anh với dự án "Nuôi em" nhóm đã kết nối được với 12000 nhà hảo tâm trên khắp thế giới trực tiếp nhận nuôi cơm trưa trẻ em vùng cao. Hằng chục nghìn bửa cơm đã được triển khai giúp các em có cơm ăn và sức khỏe để đến trường.

# data[].attributes.body
Dẫn vào tác giả Tô Hoài / Tác phẩm VCAP
Nguyễn Minh Châu viết: “Nhà văn tồn tại ở trên đời có lẽ trước hết là vì thế: để làm công việc giống như kẻ nâng giấc cho những người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận đen đủi dồn con người ta đến chân tường”… để bênh vực cho những con người không còn ai để bênh vực”.

Lê Quý Đôn : " Trong bụng không có ba vạn quyển sách, trong mắt không có núi sông kì lạ của thiên hạ thì không thể làm văn được".

Mỗi tác phẩm muốn trở thành " tiếng sáo thổi lòng thời đại, thành giao liên dẫn dắt đưa đường" thì nhà văn phải có ý thức thâm nhập vào đời sống của dân tộc mình, nhân dân mình...

Nhà văn người Nga Sê Khốp “người nghệ sĩ chân chính phải là một nhà nhân đạo từ trong cốt tủy”.

Nhà văn Tô Hoài từng nói: “Đất nước và người miền Tây đã để thương để nhớ cho tôi nhiều, không thể bao giờ quên… Hình ảnh Tây Bắc đau thương và dũng cảm lúc nào cũng thành nét, thành người, thành việc trong tâm trí tôi”.

Nói về nhân vật trong tác phẩm văn học, Tô Hoài cho rằng: “Nhân vật là nơi duy nhất tập trung kết thảy, giải quyết hết thảy trong một sáng tác”. Đúng vậy, nhân vật không chỉ là hình thức đề nhà văn khái quát hiện thực cuộc sống một các hình tượng mà còn là nơi tập trung các giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

“Tô Hoài như một từ điển sống, một pho sách sống. Ông như cuốn Bách khoa toàn thư mà không viện sĩ nào, không học giả nào có thể sánh được.” (Nhà thơ Trần Đăng Khoa)

Sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị
Balzac: “Bản chất của con người thường bị bánh xe của số phận che đậy, và khi lao vào bão tố, dù tốt hay xấu, tự nó bộc lộ.”

Bi kịch gia đình Mị
“Đời cha ăn mặn thì đời con khát nước”
Liên hệ với Thúy Kiều phải bán mình chuộc cha
Nàng Kiều của Nguyễn Du khi bị dấn thân vào cuộc đời ô nhục, đã hơn một lần nghĩ đến quyên sinh mà cũng không thoát được kiếp đọa đày đến mười lăm năm. Cô Mị ở đây còn gặp tình cảnh chua xót hơn: cô có chết thì món nợ vẫn còn, bố già còn khổ hơn nữa!

"Tôi chỉ một con chim bé nhỏ. Vứt trong lồng con giữa một lồng to" Tố Hữu

"Tôi có chờ đâu, có đợi đâu. Ðem chi xuân lại gợi thêm sầu? - Với tôi, tất cả như vô nghĩa. Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau!" Chế Lan Viên

Liên hệ với các tác phẩm trước năm 1945
Các tác phẩm đều có xu hướng đi vào ngõ cụt ( Hai đứa trẻ, Tắt Đèn, Chí Phèo ) => phản ánh đúng số phận con người VN trước CMT8

VCAP sau CMT8 vẫn viết về chủ đề này  - Tô Hoài đã giác ngộ lí tưởng CM - ý thức những vấn đề này vẫn còn tồn tại - đem lại nguồn as CM ( điểm khác so với các tp trước cmt8 ) - giải thoát con người nơi đây

Giọt nước mắt của A PHỦ
Giúp Mị thức tỉnh nhận ra cái ác cái xấu của nhà thống lí đối với Mị cũng như A phủ.
Giống như Trương ba nhận ra bản thân bị tha hóa nên mới tìm đế Thích để xin được chết
=> Phải nhận thức được bản thân đau khổ mới có thể hành động cứu lấy chính mình

Nỗi thống khổ của Mị
liên hệ với người đàn bà hàng chài:
- sống trong cảnh " 3 ngày một trận nhẹ 5 ngày 1 trận nặng" nhưng vẫn có phút giây vui vẻ khi nhìn con cái ăn no, khi nhớ về người chồng từng lành tính yêu vợ thương con. Lao động gian khổ nhưng là vì tình yêu với chồng với con-> còn hi vọng về một tương lai khi con cái lớn khôn, người chồng được cảm hóa
- Mị ngày ngày đau bị bốc lột sức lao động. Phải chấp nhận hôn nhân gượng ép, không có tình cảm với A Phủ -> cuộc sống không hạnh phúc, không lí tưởng, không hi vọng về tương lai

liên hệ với chị Dậu trong tác phẩm "Tắt đền" của Ngô Tất Tố:
chị Dậu phải chịu sự ràng buộc của sưu cao thuế nặng, thì Mị phải chịu sự chi phối ràng buộc của thần quyền hữu tục.

Nếu chị Dậu trong "Tắt Đèn" của Ngô Tất Tố chạy ra khỏi nhà lý thống trong đêm tối, cái đêm đen cũng đen như cuộc đời của chị, người ta mong chị sẽ gặp được ánh sáng soi rọi của cách mạng, thì ở đây, người đọc cũng mong A Phủ và Mị chạy thoát khỏi nhà lý thống, gặp được ánh sáng của Cách mạng ở cuối đường.

liên hệ với Chí Phèo - Nam Cao:
Chí Phèo đôi khi còn có thể nghênh ngang, dọa nạt người khác, nhưng Mị đã thật sự không còn sức mạnh để chống cự lại điều gì.

# data[].attributes.body
Quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời
Làm văn phải vì thời thế mà làm, làm thơ phải vì thực tại mà viết(  Bạch Cư Dị). Nhà văn phải có trách nhiệm đảm bảo cho sáng tác của mình gắn bó với đời sống , phản ánh đúng hiện thực xã hội, giúp con người ta có cái nhìn đa diện nhiều chiều và khoan dung đối với  mọi sự vật hiện tượng xảy ra trong cuộc sống. Từ đó khám phá, phát hiện và ngợi ca những vẻ đẹp trong tâm hồn mỗi cá nhân còn đang bị cái tro bụi xấu xa của nghịch cảnh che lấp.
Nhà phê bình Nikolai Nikulin: "Niềm tin vào tính bất khả chiến bại của cái đẹp tinh thần, cái thiện đã được khúc xạ ở chỗ, anh (Nguyễn Minh Châu) đã tắm rửa sạch sẽ các nhân vật của mình, họ giống như được bao bọc trong một bầu không khí vô trùng".

Chúa không thể ở khắp mọi nơi nên Ngài sinh ra người mẹ. Jewish Proverb

Bersot nói: ” Trong vũ trụ có lắm kỳ quan,nhưng kỳ quan đẹp nhất là trái tim của người mẹ”

Nam Cao viết: Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than.

Nguyễn Minh Châu từng khẳng định: "Nhà văn không có quyền nhìn sự vật một cách đơn giản, và nhà văn cần phấn đấu để đào xới bản chất con người vào các tầng sâu lịch sử"

Liên hệ với các tác phẩm khác :
Bến quê - hạnh phúc không là những gì cao xa

# data[].attributes.body
Nhà văn Kim Lân đã từng tâm sự về thông điệp khi viết truyện ngắn "Vợ nhặt" như sau: "Khi đói người ta không nghĩ đến con đường chết mà chỉ nghĩ đến con đường sống . Dù ở trong tình huống bi thảm đến đâu, dù kề bên cái chết vẫn khao khát hạnh phúc vẫn hướng về ánh sáng ,vẫn tin vào sự sống và vẫn hy vọng ở tương lai, vẫn muốn sống, sống cho ra người".

# data[].attributes.body
Tố Hữu
Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy"

Nhà thi sĩ ấy tự muốn mình là tiếng nói của dân tộc mình. Vậy thì dân tộc ấy có năng khiếu thơ thông qua nhà thi sĩ. Các dân tộc hiện đại, đã công nghiệp hóa rồi, đã bị san phẳng bởi những phương tiện tuyên truyền, không còn có một năng khiếu về hình tượng như thế nữa; không còn suối nguồn ở bản thân mình nữa.

Liên hệ lối nối giao duyên của người xưa

"Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?”

Nguyễn Đình Thi:
Anh đi bộ đội sao trên mũ
Mãi mãi là sao sáng dẫn đường

# data[].attributes.body
1)Tây tiến(1948)-Mây đầu ô-Quang Dũng(Hà Tây)

2)Việt Bắc(10-1954)-Tố hữu(Huế)

3)Đất nước(12-1971)-Trường ca mặt đường khát vọng-Nguyễn khoa Điềm(Huế)

4)Sóng(1967)- Hoa dọc chiến hào- Xuân Quỳnh(Hà Tây)

5)Người lái đò sông Đà(1960)-Tùy bút sông Đà- Nguyễn Tuân( Hà Nội)

6)Ai đã đặt tên cho dòng sông(1986)- tập ký cùng tên- Hoàng Phủ Ngọc Tường( Huế)

7)Vợ chồng A Phủ(1952)- Tây Bắc- Tô Hoài ( Hà Đông)

8)Vợ Nhặt(1962)- Con chó xấu xí- kim lân( Bắc Ninh

9)Rừng xà Nu(1965)- trên quê hương những anh hùng điện ngọc-Nguyễn Trung Thành ( Quảng Nam)

10)Những đứa con trong gia đình(1966)- tập truyện cùng tên- Nguyễn Thi ( Nam Định)

11)Chiếc thuyền ngoài xa(1987)-tập cùng tên- Nguyễn Minh Châu( Nghệ An)

12)Hồn Trương Ba da hàng thịt(1981)- công diễn 1984- Lưu Quang Vũ( Phú Thọ)

# data[].attributes.body
Anh, con đường xa ngái
Anh, bức vẽ không màu
Anh, nghìn nỗi lo âu
Anh, dòng thơ nổi gió...
Mà em người đời thường
Biết là anh có ở!
Anh - Xuân Quỳnh

Anh có nghe hoa rơi
Quanh chỗ mình đứng đó
Hoa ơi sao chẳng nói
Anh ơi sao lặng thinh
Đốt lòng em câu hỏi:
"Yêu em nhiều không anh?"
Mùa hoa rơi - Xuân Quỳnh