# data[].attributes.body
Cognitieve ontwikkeling verwijst naar de manier waarop kinderen hun denkprocessen, kennis en begrip van de wereld ontwikkelen. Het omvat een breed scala aan mentale vaardigheden zoals aandacht, geheugen, taal, probleemoplossing, redeneren en het vermogen om abstract te denken. Cognitieve ontwikkeling is dus het proces waarbij kinderen steeds beter in staat worden om informatie te verwerken, beslissingen te nemen, en betekenis te geven aan de dingen die ze ervaren.

In de vroege kindertijd begint de cognitieve ontwikkeling met basisvaardigheden, zoals het herkennen van gezichten, objecten en geluiden. Baby's ontwikkelen bijvoorbeeld het begrip van objectpermanentie – het besef dat voorwerpen blijven bestaan, zelfs als ze uit het zicht verdwijnen. Na verloop van tijd leren kinderen dingen zoals oorzaak en gevolg, en ontwikkelen ze het vermogen om eenvoudige problemen op te lossen.

Naarmate kinderen ouder worden, neemt de complexiteit van hun cognitieve vaardigheden toe. Ze leren bijvoorbeeld abstracte concepten zoals tijd, ruimte en oorzaak-gevolg-relaties, en ontwikkelen geavanceerdere vaardigheden zoals logisch redeneren en strategisch denken. De beroemde psycholoog Jean Piaget beschreef de cognitieve ontwikkeling van kinderen in verschillende stadia, zoals de sensorimotorische fase (waarin baby's leren via zintuigen en motorische vaardigheden) en de concrete operationele fase (waarbij kinderen in staat zijn om logisch te denken over concrete situaties, maar moeite hebben met abstracte concepten).

Cognitieve ontwikkeling heeft een grote invloed op hoe kinderen omgaan met hun omgeving, leren en communiceren. Het proces is sterk afhankelijk van interactie met de omgeving, waaronder de sociale interacties die kinderen hebben met ouders, verzorgers en leeftijdsgenoten, en de ervaringen die ze opdoen.

Bron: Wat is cognitieve ontwikkeling? | Kijk op Ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is cognitieve ontwikkeling? | Kijk op Ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.description
Definitie en theorieën cognitieve ontwikkeling baby, dreumes, peuter, kleuter en kind. Mijlpalen cognitieve ontwikkeling.

# data[].attributes.body
Voor een verdiepend artikel over de cognitieve ontwikkeling bij kinderen kunt u terecht bij 'Wat is cognitieve ontwikkeling?' op Kijk op Ontwikkeling.

kijkopontwikkeling.nl

Dit artikel behandelt de definitie, verschillende theorieën en het belang van cognitieve ontwikkeling, met aandacht voor de rol van zintuigen en sociale omgeving.

Daarnaast biedt 'Cognitieve ontwikkeling bij een kind: dit houdt het in' op JM Ouders een helder overzicht.

jmouders.nl

Het artikel bespreekt hoe de cognitieve ontwikkeling begint bij de geboorte en hoe ouders deze kunnen ondersteunen.

Voor meer informatie over de fasen van cognitieve ontwikkeling volgens Jean Piaget kunt u het artikel 'De Cognitieve Ontwikkeling volgens Jean Piaget' lezen op Een Meester in Leren.

eenmeesterinleren.nl

Dit stuk biedt inzicht in Piaget's theorieën en hoe kinderen de wereld begrijpen door zelf ontdekkingen te doen.

# data[].attributes.body
1. Puzzels maken
Laat kinderen verschillende soorten puzzels maken (zoals legpuzzels, blokken of schuifpuzzels) om probleemoplossend vermogen en ruimtelijk inzicht te bevorderen.

2. Memory-spel
Speel een memoryspel om het geheugen te trainen. Dit helpt kinderen bij het versterken van hun concentratie en het onthouden van details.

3. Cijfer- en letterherkenning
Gebruik blokken of kaarten met cijfers en letters om kinderen te helpen met hun kennis van getallen en letters, wat de basis legt voor rekenen en lezen.

4. Verhalen vertellen
Laat kinderen een verhaal verzinnen en dit delen met anderen. Dit bevordert taalontwikkeling, creatief denken en geheugen.

5. Rangschikken en categoriseren
Vraag kinderen om voorwerpen op kleur, grootte of vorm te sorteren. Dit helpt hen logisch na te denken en verbanden te leggen tussen verschillende objecten.

6. Schatzoeken
Organiseer een schattenjacht waarbij kinderen aanwijzingen moeten volgen en puzzels moeten oplossen. Dit stimuleert logisch denken en probleemoplossend vermogen.

7. Experimenteren met water en zand
Laat kinderen experimenteren met verschillende materialen zoals water, zand of klei. Dit bevordert verkenning en creatief denken terwijl ze leren over oorzaak en gevolg.

8. Leren met technologische apps
Gebruik educatieve apps of websites die spellen aanbieden waarbij kinderen moeten rekenen, lezen of logische puzzels moeten oplossen.

9. Bouwen met blokken
Laat kinderen een structuur bouwen met blokken of Lego. Dit helpt bij het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht, planning en motorische vaardigheden.

10. Wetenschappelijke experimenten
Doe simpele wetenschappelijke experimenten zoals het mengen van kleuren of het laten borrelen van een vulkaan met baking soda. Dit stimuleert nieuwsgierigheid en het begrip van oorzaak en gevolg.

Bron: De cognitieve ontwikkeling van kleuters prikkelen: 10 activiteiten

# data[].attributes.attachment_link.title
De cognitieve ontwikkeling van kleuters prikkelen: 10 activiteiten

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is de cognitieve ontwikkeling van een kleuter? En hoe kun je dit stimuleren? In deze blog delen wij 10 activiteiten.

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
De cognitieve ontwikkeling van kleuters prikkelen: 10 activiteiten

# data[].attributes.body
Hier zijn 10 praktische tips voor ouders en juffen om kinderen te ondersteunen en begeleiden in hun cognitieve ontwikkeling:

1. Stimuleer nieuwsgierigheid
Moedig kinderen aan om vragen te stellen en nieuwsgierig te zijn. Beantwoord hun vragen geduldig en geef ze de ruimte om zelf antwoorden te ontdekken.

2. Maak leren leuk
Verander dagelijkse activiteiten in leermomenten. Bijvoorbeeld, tel samen de appels in de supermarkt of vraag kinderen om patronen te herkennen in het huis.

3. Bied uitdagende, maar haalbare taken
Geef kinderen taken die net buiten hun comfortzone liggen, zodat ze nieuwe vaardigheden ontwikkelen zonder zich overweldigd te voelen. Bijvoorbeeld, een puzzel die net iets moeilijker is dan de vorige.

4. Leid door voorbeeld
Laat kinderen zien hoe je zelf problemen oplost. Bespreek hardop hoe je nadenkt over keuzes, wat hen helpt leren hoe ze zelf moeten redeneren.

5. Gebruik visuele hulpmiddelen
Maak gebruik van afbeeldingen, diagrammen of mindmaps om abstracte concepten concreet te maken. Dit helpt kinderen bij het visueel verwerken van informatie.

6. Stel open vragen
In plaats van simpele 'ja' of 'nee'-vragen, stel vragen die kinderen aanzetten tot nadenken, zoals: "Waarom denk je dat dit zo werkt?" of "Kun je me uitleggen hoe je dat hebt gedaan?"

7. Creëer een stimulerende omgeving
Zorg voor een leeromgeving die rijk is aan boeken, spelmateriaal, en educatieve spellen. Dit biedt kinderen de kans om zelf te ontdekken en te leren.

8. Geef tijd voor zelfstandig denken
Laat kinderen soms alleen nadenken over een probleem of activiteit zonder meteen te helpen. Dit bevordert hun zelfstandigheid en probleemoplossend vermogen.

9. Bouw routines in
Routines bieden structuur en helpen kinderen te begrijpen hoe dingen werken. Bijvoorbeeld, laat ze dagelijks hetzelfde moment gebruiken voor lezen of rekenspelletjes.

10. Prijs inspanningen, niet alleen resultaten
Laat kinderen weten dat je hun inspanningen waardeert, niet alleen het eindresultaat. Dit bevordert een groeimindset en moedigt hen aan om door te gaan, zelfs bij tegenslagen.

Bron: Wat is cognitieve ontwikkeling? | Road2School

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is cognitieve ontwikkeling? | Road2School

# data[].attributes.attachment_link.description
Vraagt u zich af wat cognitieve ontwikkeling is en hoe u de cognitieve ontwikkeling van een kind stimuleert? Dat leest u hier. Lees verder!

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Wat is cognitieve ontwikkeling en hoe stimuleer je het?

# data[].attributes.body
Voor een documentaire die inzicht biedt in de cognitieve ontwikkeling van kinderen, is de film 'Groei! zes jaar' een aanrader. Deze documentaire volgt Ayoub, een zesjarige jongen, terwijl hij zijn eerste leerjaar ingaat. Het biedt een kijkje in zijn dagelijkse leven thuis en op school, en laat zien hoe hij zich cognitief ontwikkelt.

youtube.com

Daarnaast is er de documentaire 'Japanse levenslessen', waarin meester Kanamori zijn klas een jaar lang begeleidt. Het toont hoe de kinderen zich sociaal en emotioneel ontwikkelen, wat ook invloed heeft op hun cognitieve groei.

klasvanjuflinda.nl

Voor een theoretisch perspectief op cognitieve ontwikkeling kunt u de video 'Cognitieve ontwikkeling van Jean Piaget' bekijken. Deze kennisclip bespreekt de theorieën van Piaget over de stadia van cognitieve ontwikkeling bij kinderen.

youtube.com

Deze documentaires en video's bieden waardevolle inzichten in hoe kinderen zich cognitief ontwikkelen en hoe ze ondersteund kunnen worden in dit proces.

# data[].attributes.body
Sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen verwijst naar het proces waarbij kinderen leren hoe ze met hun eigen emoties omgaan en hoe ze relaties met anderen aangaan. Het omvat zowel het herkennen van en omgaan met gevoelens, als het ontwikkelen van sociale vaardigheden zoals communiceren, samenwerken en empathie.

In de vroege jaren leren kinderen basisemoties herkennen, zoals blij, boos, verdrietig of bang. Naarmate ze ouder worden, leren ze niet alleen hun eigen emoties beter te begrijpen en te reguleren, maar ook die van anderen. Dit proces helpt hen om sterke vriendschappen en gezonde relaties te ontwikkelen.

De sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind is van groot belang voor hun welzijn en succes in de samenleving. Kinderen die goed in hun emoties kunnen reguleren, zijn beter in staat om conflicten op te lossen, samen te werken en zich aan te passen aan verschillende sociale situaties. Ze ontwikkelen ook een sterker gevoel van zelfvertrouwen en eigenwaarde.

Factoren zoals gehechtheid aan ouders of verzorgers, interactie met leeftijdsgenoten, en de opvoedingsstijl spelen een belangrijke rol in dit proces. Positieve, ondersteunende relaties en een veilige omgeving bevorderen de sociaal-emotionele groei van een kind.

Bron: Sociaal-emotionele ontwikkeling per leeftijdscategorie | Gezonde Kinderopvang

# data[].attributes.attachment_link.description
De wereld van kinderen van 4 tot 12 jaar wordt steeds groter. Doordat ze buitenshuis in contact komen met andere volwassenen, kinderen en leeftijdsgenoten, leren ze zichzelf steeds beter kennen. Ze gaan zichzelf vergelijken met anderen waardoor ze inzicht krijgen in waar ze goed in zijn. Aan dit inzicht ontlenen ze zelfvertrouwen. Door al hun sociale contacten kunnen ze zich steeds beter inleven in anderen en leren ze conflicten op te lossen. Ook hun geweten ontwikkelt zich zo en ze maken zich de sociale normen en waarden eigen.

# data[].attributes.body
Voor meer informatie over de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen kunt u het artikel 'Emotionele ontwikkeling van baby tot jongere' lezen op de website van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI). Dit artikel beschrijft hoe kinderen vanaf de geboorte leren emoties te herkennen en begrijpen, en hoe ouders hierbij kunnen ondersteunen.

nji.nl

Daarnaast biedt Wij-leren.nl een overzicht van de sociaal-emotionele ontwikkelingsfasen van kinderen van 0 tot 15 jaar. Dit artikel bespreekt hoe kinderen leren emoties te begrijpen, relaties op te bouwen en effectief te functioneren in de samenleving.

wij-leren.nl

Voor een dieper inzicht in de rol van cultuur bij de sociaal-emotionele ontwikkeling, kunt u het artikel 'Cultuur stimuleert de sociaal-emotionele ontwikkeling' lezen op de website van het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA). Dit artikel benadrukt hoe cultuureducatie bijdraagt aan de ontwikkeling van sociaal-emotionele vaardigheden bij leerlingen.

lkca.nl

# data[].attributes.body
Sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen

De sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen betreft het leren omgaan met eigen emoties en het ontwikkelen van sociale vaardigheden. Dit proces begint in de vroege kindertijd en gaat door tot de adolescentie. Het helpt kinderen relaties op te bouwen, conflicten op te lossen en zelfvertrouwen te ontwikkelen.

1. Emotionele ontwikkeling

Kinderen leren vanaf jonge leeftijd hun emoties te herkennen en te reguleren. In de peuterjaren leren ze bijvoorbeeld zeggen "Ik ben boos" in plaats van ongecontroleerd gedrag. Dit helpt bij het uiten van gevoelens op een acceptabele manier.

2. Sociale vaardigheden

Naarmate kinderen ouder worden, ontwikkelen ze vaardigheden zoals samenwerken, empathie en het oplossen van conflicten. Ze leren ook sociale normen, zoals respect voor anderen en het delen van spullen.

3. Zelfregulatie en zelfvertrouwen

Zelfregulatie helpt kinderen om hun emoties en gedrag te beheersen, bijvoorbeeld door geduldig te wachten of zich te kalmeren bij frustratie. Dit draagt bij aan een sterker zelfvertrouwen en een positiever zelfbeeld.

4. Invloeden op de ontwikkeling

De sociaal-emotionele ontwikkeling wordt beïnvloed door factoren zoals de gezinsomgeving, opvoedstijl en sociale interacties. Een liefdevolle, ondersteunende omgeving helpt kinderen gezonde sociaal-emotionele vaardigheden te ontwikkelen.

5. De rol van de school

Scholen spelen een belangrijke rol door sociaal-emotionele vaardigheden te bevorderen, bijvoorbeeld door groepsactiviteiten en programma’s die gericht zijn op zelfvertrouwen en samenwerking.

6. Veilige hechting

Een veilige hechting tussen kind en verzorger is cruciaal. Het biedt kinderen de emotionele veiligheid die nodig is voor gezonde sociale en emotionele ontwikkeling.

7. Uitdagingen

Sommige kinderen kunnen moeite hebben met sociaal-emotionele ontwikkeling door bijvoorbeeld trauma of andere uitdagingen. Het is belangrijk om hen de juiste ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld door sociale vaardigheidstrainingen of professionele hulp.

Conclusie:
De sociaal-emotionele ontwikkeling is essentieel voor het welzijn van een kind. Het helpt hen in hun relaties en in het dagelijks leven. Een veilige en ondersteunende omgeving is daarbij van groot belang voor een gezonde ontwikkeling.

Bron: Nieuws | 12 tips voor ontwikkelingsgebieden van kinderen | Fantaziehuis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In deze tips voor thuis geven onze pedagogisch coaches graag de leukste tips op verschillende ontwikkelingsgebieden van kinderen. Zo kun je zelf de ontwikkeling van je kinderen stimuleren.

Spraak- en Taalontwikkeling

Lees voor. Een boek hoef je niet woord voor woord te lezen, zeker op hele jonge leeftijd. Plaatjes bekijken en benoemen wat je ziet, kan ook. Volg je kind: de bladzijde omslaan en weer terug, het boek draaien of zelf voelen? Stimuleer dit: kinderen slaan zo een schat aan informatie op. Maak er een knus en gezellig moment van.

Lopend, op de fiets of in de auto... Er is altijd veel te zien onderweg. Benoem wat jullie zien. Ook voor de baby's is dit een heel leuk spel. De verschillende klanken van je stem leert dat een verhaal anders klinkt dan een liedje. Gebruik hierbij geen kinderachtige taal. Benoem een hond ook als een hond en geen 'waf, waf'. Zo krijgt je kind het juiste voorbeeld.

Houd gezellige praatjes. Reageer op wat kinderen tegen je brabbelen en vertellen. Dit is al vanaf geboorte heel waardevol. Praat rustig en duidelijk.

Daag je kind uit te vertellen wat hij aan het doen is. Blijf wel in het hier en nu. Termen als 'gister, morgen of straks' is voor kinderen lastig te begrijpen.

Cognitieve ontwikkeling

Maak samen een fantasie-tekening. Zet lijnen op een vel papier, door elkaar heen, kleur de vlakken die ontstaan en bedenk met elkaar wat het kan zijn. Iedereen ziet iets anders. Laat je fantasie de vrije loop!

Begin een moestuin. Het aanleggen en bijhouden van een moestuin geeft de kinderen al jong een grotere verantwoordelijkheid. Water geven, onkruid weghalen, snoeien, oogsten: wat moet wanneer en hoe? Het is een avontuur om na te denken hoe ze de tuin met jouw hulp het beste kunnen onderhouden en verzorgen.

Speel verstoppertje. Dit kan door zelf te verstoppen, of door voorwerpen te verstoppen, bijvoorbeeld een theedoek of achter je rug.

Motorische ontwikkeling

Maak een speeltuinen-tocht. Pak de fiets en bezoek alle speeltuinen in de buurt. Nog leuker om eens naar een speelplek te gaan die nog onbekend is.

Laat een baby op de buik spelen met bijvoorbeeld bakpapier, een (uiteraard schone) afwasborstel of andere huis-, tuin-, en keukenmaterialen die wij als volwassenen dagelijks gebruiken. De baby leert zo zijn omgeving verkennen en je stimuleert de ontwikkeling
van verschillende spiergroepen.

Zelfstandig een boterham smeren is een heel karwei, maar heel goed voor de hand-oog coördinatie en de fijne motoriek. Ook een beker drinken inschenken is een leuke en leerzame bezigheid, die de zelfstandigheid van kinderen vergroot. Extra tip: Leg een vaatdoekje klaar voor als het mis gaat...

Sociale- en emotionele ontwikkeling

Laat je kind spelen met leeftijdsgenootjes of met kinderen in dezelfde fase van ontwikkeling. Of biedt de mogelijkheid om met andere kinderen te spelen die net iets ouder, of verder in de ontwikkeling zijn. Hiermee stimuleer je ook de sociale vaardigheden en de omgang met andere mensen.

Laat kinderen kleine ruzies het eerst zelf proberen op te lossen. Lukt dit niet? Praat dan met de kinderen, vindt uit wat de oorzaak van de ruzie is en laat ze zelf met een oplossing komen die voor iedereen past. Zo leren de kinderen hun eigen en later ook elkaars gevoelens te begrijpen en er mee om te gaan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nieuws | 12 tips voor ontwikkelingsgebieden van kinderen | Fantaziehuis

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze tips voor thuis geven onze pedagogisch coaches graag de leukste tips op verschillende ontwikkelingsgebieden van kinderen.

# data[].attributes.body
Hier zijn 10 activiteiten die de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen stimuleren:

1. Samen spelen
Laat kinderen samenwerken aan een groepsspel (bijv. een bordspel of teamspel) om samenwerkingsvaardigheden te ontwikkelen.

2. Emotiekaarten maken
Laat kinderen kaarten maken met gezichten die verschillende emoties uitdrukken (zoals blij, boos, verdrietig) en laat ze over deze gevoelens praten.

3. Mindfulness-oefeningen
Doe korte mindfulness-oefeningen of ademhalingsoefeningen om kinderen te helpen emoties te reguleren en kalm te blijven.

4. Gezamenlijk tekenen
Laat kinderen samen een tekening maken of een verhaal tekenen, zodat ze leren delen en samenwerken.

5. Rollenspel
Speel verschillende scenario’s na (bijv. het oplossen van een conflict), zodat kinderen sociale situaties kunnen oefenen.

6. Complimenten geven
Laat kinderen elkaar complimenten geven om zelfvertrouwen en positieve interacties te bevorderen.

7. Gevoelens dagboek
Laat kinderen elke dag opschrijven of tekenen hoe ze zich voelen. Dit helpt hen om hun emoties te herkennen en uit te drukken.

8. Groepsactiviteiten
Organiseer activiteiten zoals een groepswandeling of een spel waarbij samenwerken centraal staat, bijvoorbeeld een estafette.

9. Verhalen vertellen
Lees verhalen waarin emoties en sociale interacties een rol spelen, en bespreek daarna met kinderen hoe de personages zich voelden en reageerden.

10. Conflict oplossingsspel
Speel een spel waarbij kinderen leren hoe ze een conflict op een rustige en oplossingsgerichte manier kunnen oplossen.

Bron: Kleuter | Emotionele ontwikkeling: emotie herkennen, begrijpen en ermee omgaan | Nederlands Jeugdinstituut

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Waarom hebben we emoties?

Emoties voel je als er iets belangrijks gebeurt. Als er gevaar dreigt, word je bang. Als iemand je onterecht beschuldigt, word je boos. Als een vriendin iets liefs zegt, word je daar blij van. Emoties zorgen ervoor dat je aandacht hebt voor wat op dat moment belangrijk is voor jou. Hierdoor kun je ook reageren. Je rent weg of zoekt hulp als iets eng is. Je komt voor jezelf op als je boos wordt. Of je zegt iets liefs terug waardoor je vriendschap sterker wordt. Emoties zijn dus heel nuttig.

Emoties van anderen vertellen je wat zij belangrijk vinden en hoe je kunt reageren. Als iemand geïrriteerd raakt in een discussie, weet je dat je moet opletten. De emotie die je dan bij de ander ziet, is een waarschuwing dat diegene ontevreden is. Hierdoor kun je je eigen gedrag aanpassen. Bijvoorbeeld door beter uit te leggen wat je bedoelt, zodat het niet uit de hand loopt. Emoties zijn dus belangrijk in de communicatie met anderen.

Hoe leert mijn kind emoties herkennen en begrijpen?

Vanaf de geboorte reageert een kind meteen al op emoties:

Een jong kind herkent vooral het verschil tussen positieve, negatieve en neutrale gezichten en reageert op de emoties van anderen.

Rond de 1 jaar laat een kind zelf verschillende emoties zien, zoals blij, boos, bang en verdrietig. Een kind kijkt vaak even naar de ouder om te weten of iets veilig is.

Je kind leert emoties herkennen en begrijpen door ervaringen: door wat jij voordoet en uitlegt, door wat het zelf ervaart in spel met andere kinderen en door te kijken naar wat anderen doen.

Hoe ouder je kind wordt, hoe beter het leert verschillende emoties te herkennen en te begrijpen wat de oorzaak ervan is. Ook leert je kind eigen gevoelens onder woorden te brengen.

Rond de 2 jaar benoemt een kind steeds meer emoties, en probeert anderen te helpen en te troosten.

Rond de 3 jaar beschrijft een kind vaak al de oorzaken van emoties. Een kind laat dan ook emoties zien als trots, schaamte en schuld.

De wereld van je kind wordt steeds groter. Het begrijpt steeds beter dat iedereen andere gedachten en gevoelens kan hebben. En dat wat iemand denkt en voelt veroorzaakt hoe iemand zal reageren.

Rond de 4 jaar kan een kind steeds beter uitleggen waarom iemand een emotie heeft. En een kind ontdekt steeds beter het verschil tussen geïrriteerd, een beetje boos, heel boos, of woedend.

Rond de 6 jaar gebruikt een kind steeds meer emotiewoorden zoals jaloers, trots, enthousiast, en weet dat je meerdere emoties kan hebben in één situatie.

Rond de 8 jaar groeit het inzicht in emoties nog verder. Ook kan je kind emoties steeds beter onder controle houden of een emotie niet laten zien.

Als je kind beter begrijpt wat het zelf voelt en waarom, kan het daar ook beter op reageren. Dat helpt ook in contacten met anderen. Als je kind bijvoorbeeld ziet dat een vriend jaloers is, kan het daar rekening mee houden.

Hoe leert mijn kind met emoties om te gaan?

Een baby, peuter of dreumes laat emoties direct zien. Daarmee maakt het kind duidelijk wat het graag wil. Op die leeftijd moet een kind nog leren hoe het emoties mag laten zien, bijvoorbeeld niet door te schoppen of te slaan. Hiervoor moet een kind leren emoties te controleren en te reguleren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je kind ouder wordt, leert het op verschillende manieren met emoties om te gaan. Vooral bij het omgaan met heftige emoties kan je kind jouw hulp goed gebruiken.

# data[].attributes.body
Ontwikkeling bij kinderen verwijst naar het proces waarbij kinderen fysiek, cognitief, sociaal en emotioneel groeien en veranderen. Dit gebeurt in verschillende fasen, van de vroege kindertijd tot de adolescentie. Fysieke ontwikkeling gaat over groei in lengte, gewicht en motorische vaardigheden, zoals lopen en rennen. Cognitieve ontwikkeling heeft te maken met het leren van nieuwe vaardigheden, zoals denken, taal en probleemoplossing. Sociale en emotionele ontwikkeling gaat over het leren omgaan met anderen, het ontwikkelen van relaties en het begrijpen van je eigen emoties. Elk kind ontwikkelt zich op zijn eigen tempo, maar er zijn algemene mijlpalen die kinderen in verschillende leeftijdsfases bereiken.

Bron: Ontwikkeling en gedrag | Kind en Gezin

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Elk kind ontwikkelt op zijn of haar eigen tempo. Niet enkel de aanleg van je kind speelt hierin een rol, maar ook de motivatie van je kind en de kansen en aanmoediging die hij of zij krijgt.

Een liefdevol nest, zowel thuis als waar je kind opgevangen wordt, bevordert de groei en ontwikkeling. Een rustige, veilige en warme omgeving, een ontspannen sfeer en voorspelbaarheid geven je kind een vertrouwd gevoel.

Kinderen zijn uit zichzelf ontdekkers! Ze zijn leergierig en verkennen hun omgeving. Als ouder of verzorger creëer je een omgeving waarin je kind kan ontdekken, exploreren en nieuwe vaardigheden leren. Je sluit aan bij wat je kind al kan en houdt rekening met de leeftijd. Daarnaast kan je je kind stimuleren in zijn of haar ontwikkeling door hem of haar uit te dagen en nieuwe dingen te leren kennen. Dit kan je doen tijdens de dagdagelijkse activiteiten en kan heel eenvoudig:

leg je kind bijvoorbeeld regelmatig op de buik op de speelmat

praat tijdens een verzorgingsmoment

speel kiekeboe-spelletjes

benoem tijdens het wandelen wat je ziet, ruikt of hoort

laat je kind zelf stukjes brood, fruit, groenten oppakken tijdens het eten om verschillende texturen en smaken te leren kennen

zing een liedje voor het slapengaan,

speel samen met een beker in bad

ravot en knuffel samen in de zetel

# data[].attributes.attachment_link.description
Nooit ontwikkelt een kind zo snel als tijdens de eerste levensjaren. Elk kind doet dat op zijn of haar eigen tempo. Niet enkel de aanleg van het kind speelt hierin een rol, maar ook de kansen en de aanmoediging die hij of zij krijgt.

# data[].attributes.body
Voor een verdiepend artikel over hoe fysieke activiteiten bijdragen aan de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen, raad ik het volgende artikel aan:

De invloed van beweging op lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling

Dit artikel bespreekt hoe activiteiten zoals ballenspelletjes, dansen en fietsen bijdragen aan de ontwikkeling van coördinatie en evenwicht, wat de motorische vaardigheden en het zelfvertrouwen van kinderen ten goede komt.

wij-leren.nl

Daarnaast biedt het artikel "Vijf verrassende manieren hoe spel kinderen helpt groeien" inzichten in hoe spel de sociaal-emotionele ontwikkeling bevordert, waaronder samenwerking, empathie en zelfvertrouwen.

mindsetmovers.nl

Deze bronnen bieden waardevolle informatie over het belang van fysieke activiteiten en spel in de ontwikkeling van kinderen.

# data[].attributes.body
1. Wees een voorbeeld
Laat kinderen zien hoe je zelf met emoties omgaat. Als ze zien hoe jij kalm blijft in stressvolle situaties, leren ze hetzelfde.

2. Moedig open communicatie aan
Stimuleer kinderen om over hun gevoelens te praten. Vraag regelmatig hoe ze zich voelen en luister actief naar hun antwoorden.

3. Geef positieve feedback
Complimenteer kinderen niet alleen voor hun prestaties, maar ook voor hun inspanningen en gedrag, zoals samen spelen of rustig wachten.

4. Leer conflict oplossen
Help kinderen om conflicten op een respectvolle manier op te lossen. Vraag ze bijvoorbeeld: "Wat zou je kunnen doen om het op te lossen?"

5. Bied een veilige omgeving
Zorg voor een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen om hun gevoelens te uiten zonder oordeel of straf.

6. Gebruik verhalen en boeken
Lees boeken die emoties en sociale situaties behandelen, en bespreek met de kinderen hoe de personages zich voelen en wat ze deden.

7. Stel grenzen met liefde
Geef duidelijke grenzen en leg uit waarom ze belangrijk zijn. Dit helpt kinderen te begrijpen hoe ze zich sociaal gepast moeten gedragen.

8. Oefen empathie
Moedig kinderen aan om zich in anderen in te leven. Vraag bijvoorbeeld: "Hoe denk je dat je vriend zich voelt?" om empathie te bevorderen.

9. Organiseer gezamenlijke activiteiten
Laat kinderen regelmatig samen spelen, bijvoorbeeld met groepsspelletjes of samenwerkingsprojecten, om sociale vaardigheden te ontwikkelen.

10. Geef ruimte voor emoties
Laat kinderen hun emoties ervaren en uiten. Geef ze bijvoorbeeld een moment om rustig te worden als ze boos of verdrietig zijn, en bespreek nadien wat ze voelden en waarom.

Bron: Emotionele Ontwikkeling Kind: Hechting, Emoties & Praktische Tips — Marijn | Slaapcoach

# data[].attributes.attachment_link.title
Emotionele Ontwikkeling Kind: Hechting, Emoties & Praktische Tips — Marijn | Slaapcoach

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontdek de cruciale rol van hechting en emotieregulatie in de emotionele ontwikkeling van kinderen. Leer hoe stress en trauma impact hebben en krijg praktische tips om je kind te ondersteunen in gezonde emotionele groei. Hulp nodig bij slaap of opvoeding van je kinderen? Maak gerust een afspraak voor

# data[].attributes.body
Voor een documentaire die inzicht biedt in de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen, kunt u de film 'Emotioneel Gezien' bekijken. Deze film bevat getuigenissen van ouders en professionals en introduceert het denkkader van Anton Došen over emotionele ontwikkeling. U kunt de film aanvragen via de website van SAM vzw.

SAMVZW.BE

Daarnaast zijn er diverse films en documentaires die inzicht geven in emotionele en sociale ontwikkelingen bij kinderen en jongeren. Zo deelt Sandra Zaal op het Kennisplein Gehandicaptensector een lijst met filmtips, waaronder 'Binnenstebuiten' (Inside Out), een animatiefilm die emoties op een toegankelijke manier belicht.

KENNISPLEINGEHANDICAPTENSECTOR.NL

Verder biedt de website Onderwijs van Morgen suggesties voor jeugddocumentaires die in de klas kunnen worden gebruikt om sociaal-emotionele thema's bespreekbaar te maken.

ONDERWIJSVANMORGEN.NL

Tot slot is er een korte video van Kind en Gezin die de sociale ontwikkeling bij kinderen bespreekt. Deze video is beschikbaar op YouTube.

YOUTUBE.COM

Deze bronnen kunnen ouders en opvoeders helpen om de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen te begrijpen en te ondersteunen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

# data[].attributes.body
De ontwikkeling van kinderen is een veelzijdig proces dat fysieke, cognitieve, sociale en emotionele groei omvat. Deze vier domeinen beïnvloeden elkaar en zijn essentieel voor een gezonde ontwikkeling.

Fysieke ontwikkeling

Fysieke ontwikkeling betreft de groei van het lichaam en motorische vaardigheden. Dit omvat zowel grove motoriek (zoals rennen en springen) als fijne motoriek (zoals tekenen en schrijven). Volgens Gesell's theorie is deze ontwikkeling grotendeels genetisch gestuurd en verloopt volgens een vast tempo, maar wordt beïnvloed door de omgeving.

Cognitieve ontwikkeling

Cognitieve ontwikkeling gaat over het leren denken, redeneren en begrijpen. Jean Piaget beschreef dit als een reeks stadia, van het leren via zintuigen in de sensorimotorische fase tot het ontwikkelen van abstract denken in de formele operationele fase. Cognitieve groei wordt ook beïnvloed door de omgeving, zoals interactie met anderen en stimulerende ervaringen.

Sociale ontwikkeling

Sociale ontwikkeling draait om het leren omgaan met anderen. Erikson benadrukte dat kinderen door verschillende stadia van sociale en emotionele uitdagingen gaan, zoals het ontwikkelen van vriendschappen en het leren van empathie. Een veilige hechting met verzorgers speelt hierbij een cruciale rol.

Emotionele ontwikkeling

Emotionele ontwikkeling gaat over het herkennen, begrijpen en reguleren van emoties. Een veilige hechting, zoals beschreven door John Bowlby, biedt kinderen de basis voor zelfvertrouwen en het aangaan van gezonde sociale relaties. Emotionele regulatie helpt kinderen om met stress en conflicten om te gaan.

Conclusie

Deze vier domeinen werken samen en ondersteunen elkaar in de ontwikkeling van het kind. Fysieke groei, cognitieve vaardigheden, sociale interactie en emotionele zelfregulatie zijn allemaal essentieel voor een gezond en gebalanceerd ontwikkelingsproces. De omgeving speelt hierbij een belangrijke rol in het stimuleren van de groei in elk van deze gebieden.

Bron: De 11 ontwikkelingsfases van je kind

# data[].attributes.body
1. Memoryspel (Cognitieve ontwikkeling)

Een klassiek memoryspel helpt kinderen hun geheugen en concentratie te verbeteren. Dit spel stimuleert het cognitief functioneren, zoals het herkennen van patronen en het maken van associaties. Het bevordert ook de aandacht en het probleemoplossend vermogen van kinderen.

2. Knutselen met klei (Fysieke ontwikkeling)

Knutselen met klei is een uitstekende manier om de fijne motoriek van kinderen te ontwikkelen. Het rollen, drukken en vormen van klei helpt hen niet alleen fysiek, maar stimuleert ook hun creativiteit en verbeeldingskracht.

3. Samen een puzzel maken (Cognitieve en sociale ontwikkeling)

Puzzels dragen bij aan de cognitieve ontwikkeling door probleemoplossing en logisch denken te bevorderen. Daarnaast is het een sociale activiteit, vooral wanneer kinderen samenwerken om een puzzel te maken. Dit helpt hen om communicatie- en samenwerkingsvaardigheden te verbeteren.

4. Buitenspelen (rennen, springen, fietsen) (Fysieke ontwikkeling)

Activiteiten zoals rennen, springen of fietsen zijn ideaal om de grove motoriek van kinderen te versterken. Ze bevorderen de fysieke gezondheid, verbeteren de coördinatie en zorgen voor een energieboost. Dit draagt ook bij aan een gezond lichaamsbewustzijn.

5. Rollenspel (Sociale en emotionele ontwikkeling)

Door middel van rollenspel kunnen kinderen verschillende sociale situaties naspelen, zoals een doktersbezoek of een winkelervaring. Dit helpt hen om sociale interacties te begrijpen, empathie te ontwikkelen en zich in te leven in anderen.

6. Boeken lezen en voorlezen (Cognitieve en sociale ontwikkeling)

Boeken lezen is niet alleen goed voor de taalontwikkeling, maar ook voor het stimuleren van verbeelding en begrip van verschillende emoties en situaties. Wanneer kinderen samen met een volwassene lezen, versterkt dit ook de sociale band en bevordert het gesprek over wat ze gelezen hebben.

7. Emotiekaarten maken (Emotionele ontwikkeling)

Een leuke activiteit waarbij kinderen zelf kaarten maken met verschillende gezichten en emoties erop, zoals blij, verdrietig, boos, enzovoorts. Dit helpt kinderen om emoties te herkennen, te benoemen en erover te praten, wat bijdraagt aan hun emotionele intelligentie.

8. Bouwspelletjes met blokken (Cognitieve en motorische ontwikkeling)

Door blokken te stapelen en constructies te maken, leren kinderen over ruimte, vormen en balans. Dit bevordert hun probleemoplossend vermogen en begrip van fysieke principes. Tegelijkertijd ontwikkelt de fijne motoriek wanneer ze de blokken in elkaar zetten.

9. Groepsspelletjes zoals 'tikkertje' of 'touwtjespringen' (Sociale en fysieke ontwikkeling)

Groepsspelletjes zijn ideaal voor kinderen om sociale vaardigheden zoals samenwerken, wachten op hun beurt, en omgaan met winst of verlies te ontwikkelen. Tegelijkertijd worden de grove motoriek en coördinatie verbeterd door de fysieke activiteit.

10. Gezamenlijk koken of bakken (Cognitieve, sociale en motorische ontwikkeling)

Samen koken of bakken biedt veel kansen voor kinderen om hun cognitieve vaardigheden te oefenen, bijvoorbeeld door het volgen van instructies of het rekenen met maten. Ook de fijne motoriek wordt gestimuleerd, en het bevordert sociale interactie en teamwork.

Deze activiteiten zijn niet alleen leuk, maar sluiten ook aan bij de verschillende ontwikkelingsdomeinen van kinderen en ondersteunen hen in hun groei op een interactieve en speelse manier.

Bron: Emotionele ontwikkeling bij kinderen: 10 activiteiten voor thuis | Humankind

# data[].attributes.attachment_link.title
Emotionele ontwikkeling bij kinderen: 10 activiteiten voor thuis | Humankind

# data[].attributes.attachment_link.description
Een kind dat emotioneel sterk en veerkrachtig is, kan zichzelf en anderen beter begrijpen, makkelijker relaties opbouwen en beter omgaan met uitdagingen. Deze 10 leuke en creatieve tips kunnen de emotionele ontwikkeling van jouw kind bevorderen.

# data[].attributes.body
Hier zijn 10 praktische tips voor ouders en juffen om kinderen te stimuleren en te begeleiden in hun ontwikkeling:

1. Geef ruimte voor spelen

Speel is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Moedig zowel vrij spel als gestructureerd spel aan. Dit helpt bij de ontwikkeling van motorische vaardigheden, creatief denken en sociale interacties. Laat kinderen zelf beslissingen nemen over het spel, dat stimuleert hun zelfvertrouwen.

2. Lees samen

Lezen is niet alleen goed voor de taalontwikkeling, maar het stimuleert ook de verbeelding en het begrip van verschillende emoties. Maak er een dagelijks ritueel van om samen een boek te lezen. Stel vragen over het verhaal om het denkvermogen van het kind uit te dagen.

3. Stel open vragen

In plaats van alleen maar ja/nee-vragen te stellen, stel open vragen die kinderen aanmoedigen om na te denken en hun mening te geven. Dit bevordert hun cognitieve en taalontwikkeling. Bijvoorbeeld: "Wat denk je dat er gaat gebeuren?" of "Waarom denk je dat hij dat deed?"

4. Geef positieve feedback

Complimenteer kinderen voor hun inspanningen, niet alleen voor het eindresultaat. Dit helpt hen een groeimindset te ontwikkelen, waarin ze geloven dat ze kunnen verbeteren door hard te werken en nieuwe dingen te proberen.

5. Moedig zelfstandigheid aan

Laat kinderen zoveel mogelijk zelf doen, zoals hun jas aantrekken, hun bord afruimen of hun spullen opruimen. Dit bevordert zowel de fijne motoriek als het gevoel van onafhankelijkheid en zelfvertrouwen.

6. Stimuleer creativiteit

Geef kinderen materialen zoals verf, klei, en bouwstenen, en laat ze hun eigen creatieve ideeën ontwikkelen. Dit helpt niet alleen bij de fijne motoriek, maar ook bij de cognitieve en emotionele ontwikkeling, omdat het hen aanmoedigt om buiten de gebaande paden te denken.

7. Bied structuur en routines

Een voorspelbare routine helpt kinderen zich veilig en geborgen te voelen. Zorg voor duidelijke verwachtingen, bijvoorbeeld een vaste bedtijd of een dagelijkse tijd voor huiswerk, zodat kinderen weten wat ze kunnen verwachten.

8. Maak tijd voor gesprekken

Praat regelmatig met kinderen over hun dag, wat ze hebben geleerd, en hoe ze zich voelen. Dit helpt niet alleen bij de taalontwikkeling, maar versterkt ook de emotionele en sociale vaardigheden doordat kinderen leren hun gedachten en gevoelens te uiten.

9. Stimuleer samenwerking

Laat kinderen samen werken aan een taak, zoals een puzzel maken of een groepsproject. Dit bevordert niet alleen hun sociale vaardigheden, maar ook hun vermogen om samen te werken, conflicten op te lossen en empathie te ontwikkelen.

10. Wees een rolmodel

Kinderen leren door imitatie. Laat zien hoe je zelf met uitdagingen omgaat, emoties beheerst en respect toont voor anderen. Als kinderen zien hoe je zelf actief leert en een positieve houding hebt, zullen ze die eigenschappen waarschijnlijk ook ontwikkelen.

Door deze tips toe te passen, kunnen ouders en juffen de kinderen niet alleen in hun ontwikkeling ondersteunen, maar ook helpen om een positieve en zelfverzekerde houding te ontwikkelen richting leren en groei.

Bron: Nieuws | 12 tips voor ontwikkelingsgebieden van kinderen | Fantaziehuis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In deze tips voor thuis geven onze pedagogisch coaches graag de leukste tips op verschillende ontwikkelingsgebieden van kinderen. Zo kun je zelf de ontwikkeling van je kinderen stimuleren.

Spraak- en Taalontwikkeling

Lees voor. Een boek hoef je niet woord voor woord te lezen, zeker op hele jonge leeftijd. Plaatjes bekijken en benoemen wat je ziet, kan ook. Volg je kind: de bladzijde omslaan en weer terug, het boek draaien of zelf voelen? Stimuleer dit: kinderen slaan zo een schat aan informatie op. Maak er een knus en gezellig moment van.

Lopend, op de fiets of in de auto... Er is altijd veel te zien onderweg. Benoem wat jullie zien. Ook voor de baby's is dit een heel leuk spel. De verschillende klanken van je stem leert dat een verhaal anders klinkt dan een liedje. Gebruik hierbij geen kinderachtige taal. Benoem een hond ook als een hond en geen 'waf, waf'. Zo krijgt je kind het juiste voorbeeld.

Houd gezellige praatjes. Reageer op wat kinderen tegen je brabbelen en vertellen. Dit is al vanaf geboorte heel waardevol. Praat rustig en duidelijk.

Daag je kind uit te vertellen wat hij aan het doen is. Blijf wel in het hier en nu. Termen als 'gister, morgen of straks' is voor kinderen lastig te begrijpen.

Cognitieve ontwikkeling

Maak samen een fantasie-tekening. Zet lijnen op een vel papier, door elkaar heen, kleur de vlakken die ontstaan en bedenk met elkaar wat het kan zijn. Iedereen ziet iets anders. Laat je fantasie de vrije loop!

Begin een moestuin. Het aanleggen en bijhouden van een moestuin geeft de kinderen al jong een grotere verantwoordelijkheid. Water geven, onkruid weghalen, snoeien, oogsten: wat moet wanneer en hoe? Het is een avontuur om na te denken hoe ze de tuin met jouw hulp het beste kunnen onderhouden en verzorgen.

Speel verstoppertje. Dit kan door zelf te verstoppen, of door voorwerpen te verstoppen, bijvoorbeeld een theedoek of achter je rug.

Motorische ontwikkeling

Maak een speeltuinen-tocht. Pak de fiets en bezoek alle speeltuinen in de buurt. Nog leuker om eens naar een speelplek te gaan die nog onbekend is.

Laat een baby op de buik spelen met bijvoorbeeld bakpapier, een (uiteraard schone) afwasborstel of andere huis-, tuin-, en keukenmaterialen die wij als volwassenen dagelijks gebruiken. De baby leert zo zijn omgeving verkennen en je stimuleert de ontwikkeling
van verschillende spiergroepen.

Zelfstandig een boterham smeren is een heel karwei, maar heel goed voor de hand-oog coördinatie en de fijne motoriek. Ook een beker drinken inschenken is een leuke en leerzame bezigheid, die de zelfstandigheid van kinderen vergroot. Extra tip: Leg een vaatdoekje klaar voor als het mis gaat...

Sociale- en emotionele ontwikkeling

Laat je kind spelen met leeftijdsgenootjes of met kinderen in dezelfde fase van ontwikkeling. Of biedt de mogelijkheid om met andere kinderen te spelen die net iets ouder, of verder in de ontwikkeling zijn. Hiermee stimuleer je ook de sociale vaardigheden en de omgang met andere mensen.

Laat kinderen kleine ruzies het eerst zelf proberen op te lossen. Lukt dit niet? Praat dan met de kinderen, vindt uit wat de oorzaak van de ruzie is en laat ze zelf met een oplossing komen die voor iedereen past. Zo leren de kinderen hun eigen en later ook elkaars gevoelens te begrijpen en er mee om te gaan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nieuws | 12 tips voor ontwikkelingsgebieden van kinderen | Fantaziehuis

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze tips voor thuis geven onze pedagogisch coaches graag de leukste tips op verschillende ontwikkelingsgebieden van kinderen.

# data[].attributes.body
Een documentaire die de verschillende aspecten van kinderontwikkeling belicht, is 'Child Development'. Deze film onderzoekt hoe kinderen zich fysiek, cognitief, sociaal en emotioneel ontwikkelen, met aandacht voor factoren die deze groei beïnvloeden. Hoewel de specifieke beschikbaarheid kan variëren, is het de moeite waard om te zoeken naar deze documentaire op platforms zoals YouTube of Vimeo.

Bronnen:

https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/sociaal-emotionele-ontwikkeling-van-de-leerling

https://www.worldsupporter.org/nl/summary/samenvatting-child-development-39167

# data[].attributes.attachment_link.title
Sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerling | Onderwijskennis

# data[].attributes.attachment_link.description
In het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind is vastgelegd dat kinderen recht hebben op ontwikkeling en de kansen om gezond te leven en op te groeien.

# data[].attributes.body
Zelfbewustzijn en zelfbeeld

Zelfkennis: Leerlingen worden begeleid in het herkennen van hun sterke kanten, interesses en uitdagingen.

Positief zelfbeeld: Het opbouwen van vertrouwen in zichzelf door succeservaringen, positieve feedback en ondersteuning.

Omgaan met beperkingen: Het leren accepteren en begrijpen van eventuele beperkingen, zonder dat deze hun zelfvertrouwen ondermijnen.

Zelfkennis en het reflecteren op hun eigen handelen is vaak nog lastig. Ze hebben niet altijd door wat hun eigen aandeel is in iets. Het zelfbeeld is bij veel jongeren oké, dit geldt niet voor alle leerlingen. Als zij dit kenbaar maken dan wordt hierop ingespeeld.

Zelfstandigheid

Zelfredzaamheid: Oefenen met praktische vaardigheden zoals plannen, opruimen, zelfstandig huiswerk maken of eigen spullen organiseren.

Besluitvaardigheid: Het maken van keuzes, zoals hoe ze hun tijd indelen of welke schoolvakken ze leuk vinden.

Omgaan met verantwoordelijkheid: Het leren dragen van verantwoordelijkheid voor hun gedrag en taken.

Zelfredzaamheid is voor het gros te doen. Een aantal leerlingen hebben hier mee moeite mee dan andere. De besluitvaardigheid is zeer sterk. Ze maken niet altijd de juiste keuzes maar ze maken ze wel. Ze staan in voor hun keuze en blijven hier bijna altijd wel achterstaan (reflecteren op handelen). De omgang met verantwoordelijkheid.

Identiteitsontwikkeling

Wie ben ik? Leerlingen worden gestimuleerd om na te denken over wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden, wat helpt bij het vormen van een eigen identiteit.

Interesses en talenten ontdekken: Het speciaal onderwijs biedt ruimte om interesses en talenten te ontdekken door middel van creatieve, sportieve of praktische activiteiten.

Voorbereiding op de toekomst: Ondersteuning bij het nadenken over wat ze willen bereiken, bijvoorbeeld bij het kiezen van een passende vervolgschool.

De talenten worden zeer versterkt te onderzoeken door Spoorzoekers got talent, in dit programma komen kinderen erachter wat hun talenten en interesses zijn. Ze krijgen van verschillende onderwerpen informatie, les en praktijk zodat ze met dit beroep of onderwerp in aanraking komen.

De voorbereiding op de toekomst zijn ze veel mee bezig dit wordt vaak meegenomen in het reflectie moment. Er wordt samen met het zorgteam, ouders, leerkracht en leerling gekeken naar hoe het gaat en wat de eventuele vervolgstappen zijn. Vaak stromen ze uit naar ‘boven’ de ortolaan, een andere optie zou praktijkonderwijs kunnen zijn.

Emotionele ontwikkeling

Omgaan met emoties: Leerlingen leren hun gevoelens te herkennen, benoemen en uiten op een constructieve manier.

Zelfbeheersing: Het reguleren van impulsen en emoties, bijvoorbeeld bij frustratie of boosheid.

Veerkracht ontwikkelen: Leren omgaan met tegenslagen of veranderingen, zoals het overgaan naar een andere school of het ervaren van sociale afwijzing.

De leerlingen, begeleiders, leerkrachten en alle andere medewerkers zijn constant bezig met het sociaal emotionele ontwikkeling maar ook de persoonlijke ontwikkeling. Hoe ga je met elkaar om? Wat wordt van je verwacht in de maatschappij? Wat kan absoluut niet maar nog belangrijker welk gedrag wordt wel van je verwacht en hoe geef je je grenzen hierin aan?

Sociale relaties

Omgaan met anderen: Het leren samenwerken, vriendschappen sluiten en onderhouden, en omgaan met conflicten.

Respect en empathie: Leren om anderen te begrijpen en respecteren, ongeacht verschillen.

Sociale grenzen: Begrijpen wat wel en niet gepast is in sociale situaties, zoals persoonlijke ruimte en respecteren van andermans gevoelens.

De leerlingen, begeleiders, leerkrachten en alle andere medewerkers zijn constant bezig met het sociaal emotionele ontwikkeling maar ook de persoonlijke ontwikkeling. Hoe ga je met elkaar om? Wat wordt van je verwacht in de maatschappij? Wat kan absoluut niet maar nog belangrijker welk gedrag wordt wel van je verwacht en hoe geef je je grenzen hierin aan?

Omgaan met regels en structuur

Inzicht in regels: Begrijpen waarom regels en afspraken belangrijk zijn, zowel op school als in de maatschappij.

Volgen van routines: Voor leerlingen die baat hebben bij voorspelbaarheid, wordt extra aandacht besteed aan het volgen van dagelijkse routines.

Flexibiliteit ontwikkelen: Waar mogelijk leren omgaan met veranderingen of onverwachte situaties.

Is zijn hele duidelijk regels en structuren, het dagprogramma wordt morgens besproken dit wordt ook opgehangen en dit is dus visueel zichtbaar. Om ze wel een bepaalde flexibiliteit mee te geven veranderen soms dingen en gaan sommige dingen niet altijd hoe hen dat willen. Hier wordt dan zo goed als mogelijk in begeleid maar soms is het ook wat het is even voelen ze de emotie en verandering en dan is dat wat het is.

Zelfexpressie en creativiteit

Leerlingen worden aangemoedigd om zichzelf te uiten via kunst, muziek, drama of andere creatieve activiteiten.

Zelfexpressie helpt hen bij het verwerken van emoties en het ontwikkelen van hun eigen stem.

Er wordt heel veel tijd besteedt aan zelfexpressie en het vorm geven en uit van hun emotie en zichzelf. Er wordt heel bewust iedereen geaccepteerd hoe het is maar er wordt wel gekeken naar hoe gaat dit in de maatschappij en hoe wordt hiermee om gegaan in de buitenwereld (buiten deze veilige muren). Een voorbeeld er is een leerling T dit is een jongen, identificeert zich ook als een jongen maar heeft vrouwelijke klipjes en lange haren. De leerlingen op de spoorzoeker kennen leerling T niet anders maar in de buiten wereld zal dit niet volledig geaccepteerd worden.

Voorbereiding op de puberteit

Naast fysieke veranderingen leren leerlingen ook omgaan met de sociale en emotionele uitdagingen van de puberteit.

Thema’s zoals zelfbeeld, identiteit, vriendschappen en grenzen komen aan bod in gesprekken en lessen.

Voorlichting over hygiëne, veranderingen in het lichaam en sociale relaties wordt aangepast aan hun ontwikkelingsniveau.

Ook hier wordt veel tijd aan besteedt, er worden meerdere malen gesprekken gevoerd over hygiëne en veranderingen van het lichaam. Zoals gisteren (donderdag 16 januari 2025) attendeerde meester Roy de leerlingen op hygiëne. Kleding wassen en zorgen dat deze niet stinken naar zweet of ander dergelijke, maar ook het gebruik van deo, parfum, tandenpoetsen en handen wassen. De ene leerling is zich hier bewuster van dan de andere. De ene doucht elke ochtend en doet deo en parfum op en de andere hebben dagen dezelfde kleding aan en is het zelfverzorging erg laag.

Levensvaardigheden

Omgaan met geld: Eenvoudige financiële vaardigheden zoals sparen, omgaan met zakgeld of het maken van een boodschappenlijst.

Probleemoplossend vermogen: Het ontwikkelen van strategieën om uitdagingen zelfstandig aan te pakken.

Voorbereiding op het dagelijks leven: Praktische vaardigheden zoals koken, reizen met openbaar vervoer of omgaan met technologie.

De leerlingen worden erg gestimuleerd om zelfstandig te zijn, enerzijds kunnen ze dit maar dit gaat niet altijd op de juiste manier. Ze lossen het vaak op met geweld of heftig taalgebruik. Dit is niet de juiste manier om ruzies/ conflicten of dergelijke op te lossen. Er wordt dan ook voor gekozen dat ze dit bij leerkrachten moeten aangeven zodat hun samen met de leerlingen hier in kunnen bemiddelen en soms is alleen het aanspreken van de leerlingen genoeg.

# data[].attributes.body
Praktische vaardigheden

Zelfstandigheid in het dagelijks leven: Oefenen van vaardigheden zoals aankleden, tandenpoetsen en persoonlijke hygiëne.

Zelfverzorging: Extra ondersteuning en begeleiding waar nodig, afhankelijk van de lichamelijke mogelijkheden van de leerling.

De meeste zijn relatief zelfstandig. Een enkele ligt qua verzorging achter. De leerling die achterligt ga ik hierin ook observeren en daar een begeleidingsplan van maken (jeugd en opvoedhulp keuzedeel). Verder zijn de leerlingen relatief verzorgd, op soms wat vuil onder de nagels en een (zweet) geurtje na.

Motorische beperkingen

Voor leerlingen met motorische of lichamelijke beperkingen wordt een individueel plan opgesteld om hen te ondersteunen in hun ontwikkeling.

Fysiotherapeuten of ergotherapeuten spelen een grote rol bij het begeleiden van leerlingen met specifieke fysieke uitdagingen.

In groep 7/8 is dit niet van toepassing. In andere groepen van de spoorzoeker hebben ze dit wel en maken ze hier ook ruim gebruik van.

Beweging en ontspanning

Lessen in bewegingsonderwijs of aangepaste gymlessen zijn gericht op plezier in beweging, rekening houdend met de mogelijkheden van de leerlingen.

Het bewegingsonderwijs wordt gegeven door een gym docent. Zij past dit aan op het speciaal onderwijs en de ontwikkelingen per groep.

Seksuele ontwikkeling

Naast de fysieke groei in de puberteit (zoals borstontwikkeling, groeispurten, of stemverandering), wordt ook aandacht besteed aan het leren begrijpen van veranderingen in het lichaam.

Voorlichting over puberteit, grenzen en hygiëne wordt afgestemd op het cognitieve en emotionele niveau van de leerlingen.

De leerlingen zitten aan het begin van de puberteit. Ze groeien allemaal flink. De ene leerling is verder dan de andere. Sommige beginnen al baart groei te krijgen en een zwaardere stem waar andere dit nog helemaal niet hebben.

De lichamelijke ontwikkeling van leerlingen in groep 7 en 8 in het speciaal onderwijs richt zich op het ondersteunen van hun fysieke welzijn, het verbeteren van motorische vaardigheden en het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl. Hierbij is de aanpak altijd maatwerk, aangepast aan de specifieke mogelijkheden en behoeften van de leerlingen.

# data[].attributes.body
Grove motoriek

Bewegingscoördinatie: Het verbeteren van balans, houding, en algemene motoriek zoals lopen, rennen, springen, klimmen en fietsen.

Kracht en uithoudingsvermogen: Oefeningen om spierkracht en fysieke conditie te versterken.

Evenwicht en stabiliteit: Vooral bij leerlingen met motorische of neurologische problemen, wordt gewerkt aan het verbeteren van het evenwicht.

Sport en spel: Activiteiten zoals voetbal, touwtjespringen, of andere sporten worden aangepast om deelname voor alle leerlingen mogelijk te maken.

Fijne motoriek

Hand-oogcoördinatie: Dit wordt getraind door activiteiten zoals tekenen, knutselen, schrijven, of bouwen met blokken.

Schrijfvaardigheid: Speciale aandacht voor het verbeteren van pen- of potloodgreep en het nauwkeurig schrijven, wat voor sommige leerlingen uitdagend kan zijn.

Dagelijkse handelingen: Het oefenen van praktische vaardigheden, zoals knopen vastmaken, veters strikken, of een lepel gebruiken.

De leerlingen hebben een prima fijne motoriek. De schrijfvaardigheid is wel wat slecht bij een aantal leerlingen maar omdat er veel lessen online zijn hebben we dit alleen met rekenen, spelling, taal (gedeeltelijk) en schrijven. Bij schrijven is het zo dat ik het nakijk. Is het handschrift vergelijkbaar met de vorige keren (hebben ze hun best gedaan?) dan wordt dit goedgekeurd met een sticker. Hebben ze het snel afgeraffeld of niet hun best gedaan dan wordt dit niet ‘goedgekeurd’ en krijgen ze geen sticker. Bij 5 stickers krijgen ze een kaartje. Dit kunnen ze inzetten op een speciaal moment om iets extra’s te krijgen. (iPad, PlayStation, naar buiten voetballen) dit moment wordt aangegeven door de leerkracht (Roy).

Zintuiglijke ontwikkeling

Voor sommige leerlingen is er extra aandacht voor de sensorische integratie: het verwerken van informatie uit de zintuigen (zoals tast, zicht, gehoor, en evenwicht).

Leerlingen met prikkel verwerkingsproblemen leren omgaan met over- of onder gevoeligheid voor bijvoorbeeld geluiden, aanrakingen of beweging.

Er zijn in deze groep 7/8 geen problematieken rondom de zintuigelijke ontwikkeling. Dit loopt dus allemaal volgens lijn/schatting.

Hier onderstaand de normale ontwikkeling van een leerling uit groep 7/8.

De zintuiglijke ontwikkeling van kinderen in groep 7 en 8 (ca. 10-12 jaar) in het speciaal onderwijs kan variëren afhankelijk van de specifieke behoeften en uitdagingen van de leerlingen. Toch zijn er algemene richtlijnen voor wat als een "normale" zintuiglijke ontwikkeling wordt beschouwd in deze leeftijdsgroep.

Visuele ontwikkeling

Normaal:

Kinderen hebben meestal een volledig ontwikkeld zicht (indien geen visuele beperkingen).

Ze zijn in staat om details, vormen, kleuren en contrasten goed waar te nemen.

Kunnen visueel complexe informatie interpreteren, zoals grafieken, kaarten of tabellen.

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Sommige kinderen kunnen moeite hebben met visuele prikkels (bijvoorbeeld bij visuele overgevoeligheid of slechtziendheid).

Aanpassingen zoals vergrote teksten, visuele hulpmiddelen of prikkelarme materialen kunnen nodig zijn.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’.

2. Auditieve ontwikkeling

Normaal:

In staat om meerdere auditieve prikkels te onderscheiden (zoals het luisteren naar een gesprek terwijl er achtergrondgeluiden zijn).

Begrijpen van gesproken taal op een abstract niveau (ironische opmerkingen, humor).

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Sommige kinderen kunnen overgevoelig zijn voor harde geluiden of juist moeite hebben met auditieve verwerking (APD - auditieve verwerkingsproblemen).

Ondersteuning kan bestaan uit koptelefoons of visuele ondersteuning bij gesproken instructies.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’. Grapjes, sarcasme en humor is bij 1 leerling moeilijk dit komt door zij diagnose ASS. Hier wordt in de begeleiding dus ook rekening mee gehouden. Bij serieuze onderwerpen of aanspreken wordt er geen sarcasme gebruikt. Doordat in de maatschappij dit wel voorkomt wordt er bewust ervoor gekozen om dit wel te doen naar andere en soms ook richting hem. Op het moment dat hij het niet begrijpt wordt dit verder in ‘theorie’ uitgelegd.

3. Tactiele ontwikkeling

Normaal:

Kinderen in deze leeftijdsgroep kunnen fijne motoriek verfijnen, zoals schrijven, tekenen of knutselen.

Ze kunnen gevoelig zijn voor aanrakingen, maar zijn vaak in staat om dit te reguleren.

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Sommige kinderen hebben een verhoogde of verlaagde tactiele gevoeligheid. Dit kan resulteren in afkeer van bepaalde stoffen, aanrakingen of materialen, of juist een behoefte aan meer fysieke input.

Sensorisch materiaal (zoals stressballen, fidget tools) kan helpen.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’.

4. Smaak en reuk

Normaal:

Ontwikkeling van smaak en reuk is grotendeels afgerond, maar voorkeuren blijven zich ontwikkelen.

Kinderen in deze leeftijdsgroep beginnen vaak bewuster te kiezen wat ze lekker vinden.

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Overgevoeligheid of ondergevoeligheid voor smaak of geur kan invloed hebben op het eetgedrag.

Structuur of geur van voedsel kan voor sommige kinderen problematisch zijn.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’.

5. Evenwichts- en bewegingszintuigen (proprioceptie en vestibulair)

Normaal:

Coördinatie en evenwicht zijn behoorlijk goed ontwikkeld.

Kinderen kunnen complexe bewegingspatronen uitvoeren (bijvoorbeeld rennen, springen, balanceren).

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Evenwichtsproblemen of moeite met motorische coördinatie kunnen aanwezig zijn (bijvoorbeeld bij DCD, dyspraxie of andere ontwikkelingsstoornissen).

Bewegingsactiviteiten, zoals oefentherapie of spelen met balansmateriaal, kunnen helpen.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’.

6. Overkoepelend: sensorische integratie

Normaal:

In groep 7 en 8 kunnen kinderen sensorische prikkels meestal goed verwerken en integreren. Ze kunnen meerdere prikkels tegelijk hanteren (bijvoorbeeld luisteren en schrijven tegelijk).

Bij bijzonderheden in het speciaal onderwijs:

Sensorische integratieproblemen komen vaak voor. Sommige kinderen raken snel overprikkeld, terwijl anderen juist extra prikkels nodig hebben om goed te functioneren.

Therapieën zoals sensorische integratietherapie (SI) kunnen hierbij helpen.

Bij de leerlingen van groep 7/8 vallen onder de theorie ‘normaal’. Als er te veel prikkels zijn of er is sprake van een overprikkeling dan kan er ‘error/kortsluiting’ ontstaan. Dit komt niet vaak voor. Als dit gebeurt dan worden de niet nuttig externe prikkels verwijderd en even bewust en doelgericht verteld wat van hen wordt gevraagd.

Gezondheid en beweging

Beweging stimuleren: Omdat sommige leerlingen een lagere motivatie of fysieke beperkingen hebben, wordt beweging actief gestimuleerd.

Bevordering van gezonde leefstijl: In lessen wordt aandacht besteed aan het belang van beweging, gezonde voeding, en rust.

Overgewicht of ondergewicht: Begeleiding om gezonde gewoontes te ontwikkelen, soms in samenwerking met diëtisten of fysiotherapeuten.

De meeste leerlingen wordt bewegen gestimuleerd dit wordt gedaan door de gymlessen. Verder wordt er tijdens spoorzoekers got talent ook een onderwerp ‘voeding’ gegeven. Hier leren kinderen meer over voeding. Ik ga nog voor een activiteit een quiz geven over groenten en fruit. Er is een leerling met overgewicht maar ook hij doet gewoon mee met de gymlessen.

Houding en mobiliteit

Bij leerlingen met fysieke beperkingen wordt gewerkt aan het verbeteren van de houding of het gebruik van hulpmiddelen, zoals braces, looprekken of rolstoelen.

Fysiotherapie kan worden ingezet om mobiliteit en flexibiliteit te verbeteren.

Dit is niet van toepassing in groep 7/8.

# data[].attributes.body
De persoonlijke ontwikkeling van leerlingen in groep 7 en 8 binnen het speciaal onderwijs richt zich op het versterken van hun zelfbewustzijn, zelfstandigheid en het vermogen om een eigen identiteit te vormen. Dit gebeurt binnen een veilige omgeving waarin rekening wordt gehouden met hun specifieke behoeften, mogelijkheden en uitdagingen. De begeleiding in het speciaal onderwijs is gericht op maatwerk, zodat leerlingen op hun eigen tempo en niveau kunnen groeien.

# data[].attributes.body
De lichamelijke ontwikkeling van leerlingen in groep 7 en 8 in het speciaal onderwijs richt zich op het ondersteunen en bevorderen van zowel de motorische als de lichamelijke gezondheid van de leerlingen. Dit gebeurt vaak met een aangepast programma, omdat deze leerlingen vaak specifieke behoeften of beperkingen hebben. De focus ligt op zowel de grove motoriek (grote bewegingen) als de fijne motoriek (kleine, precieze bewegingen), naast het algemene fysieke welzijn.

# data[].attributes.attachment_link.description
Doordat de puberteit in deze periode begint zijn er grote ontwikkelingsverschillen waar te nemen tussen jongens en meisjes. Deze periode wordt ook wel prepuberteit genoemd.

# data[].attributes.body
Na alles wat we besproken hebben, is het duidelijk dat de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen nauw met elkaar verbonden zijn en beide cruciaal voor hun algehele groei en leren. De cognitieve ontwikkeling gaat over hoe kinderen denken, leren, problemen oplossen en hun omgeving begrijpen. Het stelt hen in staat om abstract te denken, logisch te redeneren, en om zich aan te passen aan verschillende situaties. De sociaal-emotionele ontwikkeling gaat daarentegen over hoe kinderen omgaan met hun eigen emoties, hoe ze sociale interacties aangaan en hoe ze empathie voor anderen ontwikkelen.

Ik denk dat het essentieel is om kinderen in een omgeving te plaatsen die hen zowel uitdaagt als ondersteunt. Dit betekent niet alleen het aanbieden van leerzame activiteiten en prikkels die hun denkvermogen ontwikkelen, zoals puzzels en geheugenspelletjes, maar ook het bieden van een veilige ruimte waar ze zich emotioneel kunnen uiten en sociale vaardigheden kunnen oefenen. Bijvoorbeeld, door hen te leren omgaan met conflicten, samen te werken in groepsverband of door ze aan te moedigen om hun gevoelens te delen, ondersteunen we hen niet alleen in hun cognitieve vaardigheden, maar ook in hun emotionele groei.

Uit de verschillende tips en activiteiten die we hebben besproken, blijkt hoe belangrijk het is om als ouder of juf bewust te zijn van de rol die je speelt in het begeleiden van dit proces. Het stellen van open vragen, het bieden van uitdagingen die net buiten het bereik van het kind liggen, en het geven van positieve feedback op inspanningen in plaats van alleen op resultaten, kunnen kinderen motiveren en hen helpen groeien op een gezonde manier. Tegelijkertijd moeten we niet vergeten dat kinderen individuen zijn, en dat ze zich in hun eigen tempo ontwikkelen. Dit maakt geduld en flexibiliteit in de begeleiding essentieel.

Mijn conclusie is dat een holistische benadering van de opvoeding en het onderwijs, waarbij zowel de cognitieve als de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen wordt gestimuleerd, cruciaal is voor het opbouwen van een stevige basis voor hun toekomstige succes. Door kinderen te ondersteunen in zowel hun denken als hun emoties, dragen we bij aan het vormen van zelfverzekerde, onafhankelijke, en empathische volwassenen die in staat zijn om goed met anderen om te gaan en effectief te leren en te groeien in hun omgeving.

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we zijn begonnen met het nieuwe thema (Soorten ontwikkelingen) op deze Padlet heb ik deze weer naar mijn stagebegeleider gemaild, zodat ze deze kon inzien welke onderwerpen wij ons in verdiepen. Ook heb ik tussendoor feedback gevraagd en hier mijn aanpassingen op gemaakt. Shelly, Femke en ik hebben elkaar ook onderling feedback gegeven en hebben hiernaar gehandeld.

Tijdens de WPL lessen hebben Shelly, Femke en ik vragen gesteld aan Sanne en Josje en feedback gevraagd. Vervolgens hebben we deze puntjes aangepast om er verbetering in te brengen.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Tijdens de WPL lessen heb ik actief deelgenomen en de informatie opgeschreven tijdens de WPL-lessen. Deze informatie hebben we ook verwerkt in de Padlet. Ook ben ik in gesprek gegaan met mijn stagebegeleidster om te bespreken hoe ik dit aan wilde pakken en wat mijn stappenplan was.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

We stonden beide open voor meningen, ideeën en ook feedback van de mensen in onze omgeving. Zowel klasgenoten als onze docenten en stagebegeleiders. Door deze meningen etc. te verzamelen kregen wij er ook wat meer een totaalbeeld van hoe we het nu precies vorm wilden geven.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

In het begin van dit schooljaar hebben we een project gekregen. Namelijk het Oriëntatieverslag. Tijdens dit verslag heb ik me kunnen verdiepen in bovenstaande punten. Deze verdieping heeft me inzicht gegeven over hoe mijn stageschool in zijn werk gaat en wat hun wet-en regelgeving inhoudt. Ook hebben we vorig schooljaar lessen gehad waarin we ons ook moesten verdiepen in deze puntjes. Deze kennis van de lessen heb ik meegenomen in het Oriëntatieverslag.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

Als ik iets nieuws geleerd heb of mijn kennis wil delen, is hier altijd plek voor bij mijn stagebegeleidster. Dit kan op verschillende momenten en manieren. Zo zijn er bijvoorbeeld momenten dat ik een nieuw inzicht heb of ergens van onder de indruk van ben. Met mijn trajectbegeleider bespreek ik ook vaak mijn kennis.

# data[].attributes.body
De meldcode is een stappenplan dat professionals helpt om te reageren op signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het doel is om slachtoffers te beschermen en hen te ondersteunen.

•             Stappen van de Meldcode

1. Signaleren:

- Herken de signalen van geweld, zoals lichamelijke verwondingen of gedragsveranderingen.

-kan met behulp van de signalen kaart.

2. overleg met collega:

- Overleg met een collega om signalen te laten zien en deze samen te bespreken.

- Indien nodig met veilig thuis.

3. Vragen:

- Praat met de betrokkenen en stel vragen om meer duidelijkheid te krijgen en om zorgen te bespreken.

4. Inschatten:

- Bepaal hoe ernstig de situatie is en of er direct actie nodig is. Dit kan je bespreken met een collega.

5. Beslissen:

- Beslis welke stappen je moet nemen, zoals doorverwijzen naar hulp.

- Hulp organiseren of melden. (Er is een afwegingskader in de meldcode die je nog meer helpt bij het maken van een beslissing)

6. Documenteren:

- Leg alles vast wat je hebt gezien en gedaan, zodat er een duidelijk overzicht is.

•             Professionals nemen beslissing.

Ze nemen een beslissing op basis van 2 vragen:

Is hulpverlenen of organiseren (ook) mogelijk?

Hulpverlenen is mogelijk als:

De professional in staat is om passende hulp te bieden of te organiseren

De betrokkenen meewerken aan de geboden of georganiseerde hulp

De hulp leidt tot blijvende veiligheid.

Is melden bij Veilig Thuis noodzakelijk?

Maken een melding bij Veilig Thuis als er sprake is van acute of structurele onveiligheid. Of als hulpverlenen op basis van één van de bovenstaande punten niet mogelijk is.

•             Kinderen betrokken bij meldcode

Het is van belang om met de kinderen te praten en de meldcode te doorlopen. De “Handreiking Participatie van kinderen in de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling” helpt hierbij. In de handreiking staan ook tips over hoe organisaties hun meldcode kindvriendelijk kunnen maken. https://lvak.nl/nieuws/archief/2018/handreiking_participatie_van_kinderen_in_de_meldcode

•             Beroepsgeheim en de meldcode

Professionals hebben meestal een beroepsgeheim en mogen geen informatie over cliënten delen. Maar als er vermoedens zijn van huiselijk geweld of kindermishandeling, is het toegestaan om zonder toestemming te overleggen. Dit mag alleen als het nodig is om het geweld te stoppen of om meer te onderzoeken. De professional moet dan de stappen van de meldcode volgen.

•             Verplichting voor Professionals

Professionals moeten deze meldcode gebruiken wanneer ze vermoeden dat er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling. Dit is verplicht volgens de wet.

De meldcode is verplicht voor de volgende sectoren:

Gezondheidszorg

Onderwijs

Kinderopvang

Maatschappelijke ondersteuning

Jeugdhulp

Justitie

https://v1.padlet.pics/1/image.webp?t=ar_1.25%2Cc_lfill%2Cdpr_2%2Cg_auto%2Cw_508&url=https%3A%2F%2Fpadlet-artifacts.storage.googleapis.com%2Ff4ec333efb94c8548db1547af6aa706e22da21ad%2Fbhwebsnap-98b07a90d9320af70481692891f21018fd153930-h-6dd5ee577d6f62ed3dc7191ae0668073.png

# data[].attributes.body
Dit is een goed boek om te lezen met de leerling om praten te stimuleren en ze hiermee te helpen.

Verder zou je het gesprek aan kunnen gaan en het meldcode volgen. Het is een open gesprek dus er wordt niet ingevuld. Het kind/de leerling vertelt zelf hierover.

Op een later moment kunnen ze hier altijd op terugkomen!

https://v1.padlet.pics/3/image.webp?t=c_limit%2Cdpr_2%2Ch_623%2Cw_508&url=https%3A%2F%2Fu1.padletusercontent.com%2Fuploads%2Fpadlet-uploads%2F2190784907%2Fb7b71e9490c8427b8eb3ba05b5a4d876%2FScherm_afbeelding_2025_01_22_om_12_53_05.png%3Fexpiry_token%3D5WaHZRdGG3LkUVQGy3SZ-zdRtq89aJeottSBaF_Hii8EGDVBG-vnLc5ZfL_2GiKosWMOCkHArMcc8LorETHcZ0tr2q6YQyaievNhFHS-IZMNvtTbG1VWJoPnPMEGVN_nB91io03Vao-uIiNrSXwLC-o7dWTwA2Iut1JJtzFjKAE0yoiVXgbxNZoF5R8qVmm3UGyfGk1WPsnkwjGsMb0QSQIQU7nkicKPsU3vz-zlwk17nlsp25EPfXI7WZljKTH6

# data[].attributes.body
Kindermishandeling is een ernstig probleem dat jaarlijks meer dan 119.000 Nederlandse kinderen treft, vaak zonder zichtbare schade. Het omvat zowel lichamelijk als emotioneel geweld, zoals schreeuwen en kleineren. Kinderen kunnen ook slachtoffer zijn van seksueel misbruik of getuige zijn van geweld tussen ouders. De gevolgen kunnen diepgaand zijn voor hun ontwikkeling en welzijn. Het is belangrijk om bewustzijn te creëren, signalen van mishandeling te herkennen en kinderen de nodige steun en hulp te bieden.

https://v1.padlet.pics/1/image.webp?t=ar_1%2Cc_lfill%2Cdpr_2%2Cg_auto%2Cw_508&url=https%3A%2F%2Fpadlet-artifacts.storage.googleapis.com%2Feb5786eeb6aa326ed49c91760e550cc8034aaec2%2Fb801b8c5957f3efd8dc4bdae93d985f6-h-e1114272a62a8171dc96a59fd3fba001.png

# data[].attributes.body
Werk aan je signalering en observatievaardigheden -> om signalen van mishandeling of geweld goed in kaart te brengen is het belangrijk om alert te zijn op gedrags- en fysieke signalen bij betrokkenen

Oefen het gesprek met betrokkenen -> het gesprek aangaan over dit onderwerp kan moeilijk zijn, tips: gebruik open vragen, wees empathisch en niet oordelend en geef de ander ruimte om te reageren

Werk samen en betrek collega´s -> overleg met collega´s is erg belangrijk omdat verschillende perspectieven kunnen helpen om een beter beeld te krijgen op de situatie en eventueel hulp hoe ermee om te gaan

Blijf jezelf professioneel ontwikkelen -> de meldcode vereist soms lastige afwegingen en situaties. Door ervaring, scholing en trainingen te volgen over signalen van mishandeling en de meldcode word je zelfverzekerder in dit proces

Weet wanneer en hoe te melden bij Veilig Thuis -> zorg ervoor dat je weet wat er van je verwacht wordt en hoe je een melding kunt maken. Veilig Thuis kan verder onderzoek doen en is er om ondersteuning te bieden

Door deze tips toe te passen, kun je als professional beter omgaan met situaties waarin je vermoedt dat er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling. Het volgen van de meldcode draag bij aan een zorgvuldige en veilige aanpak voor alle betrokkenen.

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we zijn begonnen met het nieuwe thema (leer- en gedragsproblemen) op deze Padlet heb ik deze weer naar mijn stagebegeleider gemaild, zodat ze deze kon inzien welke onderwerpen wij ons in verdiepen. Ook heb ik tussendoor feedback gevraagd en hier mijn aanpassingen op gemaakt. Shelly en ik hebben elkaar ook onderling feedback gegeven en hebben hiernaar gehandeld.

Tijdens de WPL lessen hebben Shelly en ik vragen gesteld aan Sanne en Josje en feedback gevraagd. Vervolgens hebben we deze puntjes aangepast om er verbetering in te brengen.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Tijdens de WPL lessen heb ik actief deelgenomen en de informatie opgeschreven tijdens de les. Deze informatie hebben we ook verwerkt in de Padlet. Ook ben ik in gesprek gegaan met mijn stagebegeleidster om te bespreken hoe ik dit aan wilde pakken en wat mijn stappenplan was.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

We stonden beide open voor meningen, ideeën en ook feedback van de mensen in onze omgeving. Zowel klasgenoten als onze docenten en stagebegeleiders. Door deze meningen etc. te verzamelen kregen wij er ook wat meer een totaalbeeld van hoe we het nu precies vorm wilden geven.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

In het begin van dit schooljaar hebben we een project gekregen. Namelijk het Oriëntatieverslag. Tijdens dit verslag heb ik me kunnen verdiepen in bovenstaande punten. Deze verdieping heeft me inzicht gegeven over hoe mijn stageschool in zijn werk gaat en wat hun wet-en regelgeving inhoudt. Ook hebben we vorig schooljaar lessen gehad waarin we ons ook moesten verdiepen in deze puntjes. Deze kennis van de lessen heb ik meegenomen in het Oriëntatieverslag.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

Als ik iets nieuws geleerd heb of mijn kennis wil delen, is hier altijd plek voor bij mijn stagebegeleidster. Dit kan op verschillende momenten en manieren. Zo zijn er bijvoorbeeld momenten dat ik een nieuw inzicht heb of ergens van onder de indruk van ben. Met mijn trajectbegeleider bespreek ik ook vaak mijn kennis.

# data[].attributes.body
Voor kinderen met gedrags- en leerproblemen is het van groot belang dat zowel het onderwijs als de omgeving goed worden afgestemd op hun specifieke behoeften. In een onderwijsomgeving waarin de leraar geduldig en flexibel is, kunnen deze kinderen zich ondersteund en begrepen voelen. Dit draagt bij aan hun zelfvertrouwen en motivatie om te leren. Daarnaast speelt de fysieke en sociale omgeving een grote rol: een rustige, gestructureerde plek zonder afleidingen zorgt ervoor dat kinderen zich kunnen concentreren en zich veilig voelen. Het stellen van duidelijke regels en het bieden van positieve bekrachtiging helpt bij het reguleren van gedrag, terwijl ruimte voor ontspanning en sociale interactie belangrijk is voor hun emotionele welzijn. Kortom, een aangepaste, ondersteunende omgeving is essentieel voor het welzijn en de ontwikkeling van kinderen met gedrags- en leerproblemen.

# data[].attributes.body
Leerproblemen zijn uitdagingen die sommige mensen hebben bij het leren van nieuwe dingen, zoals lezen, schrijven, rekenen of concentreren. Dit betekent niet dat iemand dom is, maar dat het leren op een andere manier gaat of meer moeite kost.

Er zijn twee soorten leerproblemen:

1. Tijdelijke leerproblemen: Deze ontstaan door iets dat tijdelijk speelt, zoals een moeilijke thuissituatie, stress, of slecht lesmateriaal. Als de oorzaak wordt aangepakt, kunnen deze problemen vaak verdwijnen.

2. Hardnekkige leerproblemen: Dit zijn problemen die blijven, ook al krijg je extra hulp. Voorbeelden hiervan zijn dyslexie (moeite met lezen en schrijven) en dyscalculie (moeite met rekenen).

Mensen met leerproblemen hebben soms extra ondersteuning nodig, zoals bijles, hulpmiddelen of een ander soort aanpak. Het belangrijkste is dat iedereen op zijn eigen manier kan leren, en dat er oplossingen zijn om ermee om te gaan.

Leerproblemen zijn moeilijkheden die kinderen ervaren bij het leren van schoolse vaardigheden zoals lezen, spellen en rekenen. Deze problemen kunnen tijdelijk zijn en veroorzaakt worden door factoren zoals motivatieproblemen, faalangst, of een gebrekkige studiemethode. In andere gevallen kunnen leerproblemen wijzen op een leerstoornis, zoals dyslexie of dyscalculie, waarbij specifieke vaardigheden hardnekkig achterblijven ondanks extra inspanningen.

Heeft mijn kind leerproblemen of een leerstoornis? - Opdidakt

# data[].attributes.attachment_link.title
Heeft mijn kind leerproblemen of een leerstoornis?

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe weet je of jouw kind leerproblemen heeft of een leerstoornis? Wat zijn de kenmerken en wat is het verschil?

# data[].attributes.body
Activiteiten om te doen met kinderen die leerproblemen hebben

Hier zijn een paar ideeën om kinderen met leerproblemen te helpen op een leuke en effectieve manier. Deze activiteiten zijn praktisch, laagdrempelig en werken op verschillende vaardigheden.

1. Voor kinderen met leesproblemen (zoals dyslexie)

Activiteit: Leesspelletjes met plaatjes

Gebruik boeken of kaarten met plaatjes en korte teksten. Laat het kind de plaatjes beschrijven voordat ze de tekst lezen.

Waarom? Dit helpt om het verhaal al een beetje te begrijpen en verlaagt de druk om meteen perfect te lezen.

Activiteit: Samen een luisterboek volgen

Kies een luisterboek dat past bij hun niveau of interesse. Lees ondertussen zelf de tekst mee met het boek.

Waarom? Zo leren ze woorden herkennen en wordt lezen leuker.

2. Voor kinderen met rekenproblemen (zoals dyscalculie)

Activiteit: Rekenmemory

Maak kaartjes met sommen op de ene kaart en het antwoord op de andere. Speel een potje memory om de paren te vinden.

Waarom? Dit maakt oefenen met sommen speelser en minder saai.

Activiteit: Rekenwinkeltje spelen

Zet een miniwinkel op met speelgoed of snoep. Laat het kind met nepgeld betalen en wisselgeld teruggeven.

Waarom? Het koppelt rekenen aan een leuke, echte situatie.

3. Voor kinderen met concentratieproblemen

Activiteit: Timer-uitdaging

Laat ze een taak uitvoeren (zoals een puzzel maken of een stukje lezen) binnen een bepaalde tijd. Zorg dat het haalbaar is en geef complimenten na afloop.

Waarom? Dit leert hen om zich korte tijd te focussen zonder overweldigd te raken.

Activiteit: Beweging tussendoor

Plan na 15-20 minuten werken een korte actieve pauze, zoals springen, een dansje doen of een balspel.

Waarom? Beweging helpt kinderen om daarna weer beter te concentreren.

4. Voor kinderen met algemene leerproblemen

Activiteit: Visueel plannen

Laat het kind samen met jou een planning maken met tekeningen of stickers. Bijvoorbeeld: “Eerst lezen, dan pauze, daarna rekenen.”

Waarom? Het maakt leren overzichtelijker en minder stressvol.

Activiteit: Creatief leren (tekenen of knutselen)

Laat het kind een moeilijke lesstof (zoals een verhaal of sommen) tekenen of uitbeelden met klei.

Waarom? Dit helpt om abstracte dingen beter te begrijpen door ze visueel te maken.

Belangrijk:

Zorg dat het kind zich altijd gesteund voelt, en niet beoordeeld.

Beloon kleine stapjes en maak het leren positief en leuk!

Tips bij leerproblemen | Kijk op Ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips bij leerproblemen | Kijk op Ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe kan je kinderen met leerproblemen helpen? Tips en strategieën bij leerproblemen. Verschil tussen ontwikkelingsprobleem en stoornis?

# data[].attributes.body
Leerproblemen zijn moeilijkheden die kinderen ervaren bij het leren van vaardigheden zoals lezen, schrijven of rekenen. Deze problemen kunnen tijdelijk zijn en veroorzaakt worden door factoren zoals motivatieproblemen, faalangst of een gebrekkige studiemethode. In andere gevallen kunnen leerproblemen wijzen op een leerstoornis, zoals dyslexie of dyscalculie, waarbij specifieke vaardigheden hardnekkig achterblijven ondanks extra inspanningen.

Opdidakt

Belangrijke punten:

Tijdelijke leerproblemen: Deze kunnen ontstaan door omgevingsfactoren of persoonlijke omstandigheden en zijn vaak op te lossen met de juiste ondersteuning.

Leerstoornissen: Dit zijn hardnekkige problemen die blijven bestaan, zelfs met extra hulp. Ze zijn vaak aangeboren en vereisen specifieke begeleiding.

Wat kun je doen?

Vroegtijdige signalering: Let op signalen zoals concentratieproblemen, moeite met bepaalde vakken of een dalend zelfvertrouwen.

Professionele hulp inschakelen: Bespreek zorgen met leerkrachten en overweeg diagnostisch onderzoek om de juiste ondersteuning te bieden.

Het is essentieel om leerproblemen tijdig te herkennen en aan te pakken, zodat kinderen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben om succesvol te leren.

https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/leerstoornissen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat zijn leerstoornissen?

We spreken over 'leerstoornissen' als kinderen met een normale intelligentie ernstige en hardnekkige problemen ondervinden bij lezen, spellen of rekenen, zónder dat er sprake is van een reden zoals:

een onderliggend medisch probleem, bijvoorbeeld niet goed kunnen zien;

omgevingsfactoren, bijvoorbeeld een verandering van school.

We onderscheiden twee leerstoornissen:

dyslexie: moeite met lezen en schrijven;

dyscalculie: moeite met rekenen.

Je kan pas spreken van dyslexie of dyscalculie als:

het kind al gestart is met lees- en rekenonderwijs;

het leren lezen of rekenen niet verloopt zoals de ouders en de leerkracht het verwachten.

Ondanks extra begeleiding blijft het kind achterlopen in vergelijking met leeftijdsgenoten. Leerstoornissen tonen zich vaak al in de lagere schoo l. Af en toe komen ze pas boven in het secundair onderwijs of later.

Zonder behandeling kunnen leerstoornissen zorgen voor een tragere vooruitgang tijdens de eerste schooljaren. Later kunnen ze ook zorgen voor grotere problemen, zoals bij het kiezen van een verdere opleiding of beroep.

De oorzaak van leerstoornissen is nog onduidelijk. Vermoedelijk spelen erfelijke factoren (eigenschappen die je van je ouders erft) een rol.

Leerstoornissen komen heel vaak samen voor met ontwikkelingsstoornissen, zoals:

AD(H)D (aandacht- en concentratiestoornissen);

DCD (motorische coördinatiestoornissen);

...

Hoe vaak komen leerstoornissen voor?

Meer dan 10% van de kinderen heeft problemen met leren lezen.

Bijna 6% van de volwassenen ondervindt nog steeds problemen met lezen.

Meer dan een derde van de kinderen met een ouder met dyslexie, heeft zelf ook grote problemen bij het leren lezen.

Ongeveer 10 à 15% van de leerlingen heeft problemen met rekenen.

Hoe kan je leerstoornissen herkennen?

Dyslexie

Dyslexie kan je herkennen aan verschillende kenmerken, zoals:

problemen met motorische vaardigheden, bijvoorbeeld:

moeizaam en moeilijk leesbaar schrijven;

onhandig zijn;

Meer info over typische kenmerken per leeftijdsgroep vind je hier.

Dyscalculie

Dyscalculie kan je herkennen aan verschillende kenmerken, zoals:

opvallende en blijvende moeilijkheden met rekenen en wiskunde, op verschillende vlakken:

problemen met geheugen en automatismen, bijvoorbeeld:

splitsingen en tafels niet onder de knie krijgen;

cijfers niet correct lezen en schrijven;

traag rekenen en vaak fouten maken;

moeite met klok lezen;

moeite met tellen en hoofdrekenen;

problemen met rekenvaardigheden, bijvoorbeeld:

moeite met de volgorde van de stappen die bij complexe berekeningen moeten worden uitgevoerd;

moeite met rekenregels;

veel fouten in het uitvoeren van rekenprocedures;

problemen met visueel-ruimtelijke en motorische vaardigheden, bijvoorbeeld:

lat, passer en geodriehoek onvoldoende kunnen hanteren;

problemen met hoeveelheden vergelijken en overzien;

problemen met tabellen en grafieken;

problemen met inzicht, bijvoorbeeld:

problemen met ruimtelijk inzicht (meetkunde);

nieuwe inzichten enkel door veel oefening verwerven;

Meer info over typische kenmerken per leeftijdsgroep vind je hier.

Hoe worden leerstoornissen vastgesteld?

Een leerstoornis kan alleen voorkomen of samengaan met andere stoornissen. Om dat na te gaan, is een team nodig dat bestaat uit een:

Zij kunnen de leerprestaties en de ontwikkeling van het kind bekijken.

Zo onderzoeken ze of er geen andere onderliggende problemen zijn, zoals bijvoorbeeld doofheid of slechtziendheid.

Het is niet nodig om een diagnose te hebben om hulp te zoeken of op te starten.

Het is zeer belangrijk dat er wordt samengewerkt met de school. Meestal zijn er speciale zorgleerkrachten die daarbij kunnen helpen.

Wat kan je samen met ondersteuners doen?

Preventie bij leerstoornissen

Preventie bij kleuters die een risico lopen op een leerstoornis (omdat hun ouders, broer of zus een leerstoornis hebben), kan helpen om de impact van de leerstoornis te verminderen.Het is belangrijk dat:

zowel de ouders als de school vroegtijdig ingrijpen;

Zij aandacht hebben voor voorbereidende leesvaardigheden(bij dyslexie) envoorbereidende wiskundige vaardigheden(bij dyscalculie);

zij deze kleuters extra helpen bij de eerste stappen om te leren lezen of rekenen.

Ook bij kinderen zonder verhoogd risico is het belangrijk om vroegtijdig in te grijpen bij leerstoornissen.

Het kleuteronderwijs is in België vanaf 2,5 tot 6 jaar. De leerplicht geldt pas vanaf 5 jaar.

Het kleuteronderwijs is echter belangrijk, want in die periode kunnen leerstoornissen al opgemerkt worden en kan er begeleiding worden opgestart.

Preventie bij dyslexie
Wanneer kleuters met een aanleg voor dyslexie intensief begeleid worden bij de ontwikkeling van een goed taalbewustzijn (bijvoorbeeld klanken in woorden kunnen herkennen, woord kunnen spellen ...) daalt de kans op de ontwikkeling van echte dyslexie.

Op de website Fit-voor-lezen vind je heel wat informatie over hoe je de voorbereidende leesvaardigheden kan stimuleren. Je leest er hoe je ook als ouders kan herkennen dat je kind een risico heeft op dyslexie.
Preventie bij dyscalculie
Ook voor dyscalculie weten we dat het belangrijk is om bij kinderen met een verhoogd risico al vanaf de peuterleeftijd in te grijpen. Zo kunnen leuke spelletjes het getalbegrip stimuleren, bijvoorbeeld:

peuters en kleuters leren al spelend voorwerpen te ordenen, sorteren en vergelijken;

ze leren hoeveelheden te vergelijken en aan te geven waar er bijvoorbeeld meer snoepjes liggen;

door een toren te bouwen leren ze dat 'hoger' ook 'meer' betekent, ...

Wat kan je als ouder zelf doen bij leerstoornissen?
Samenwerking met school en CLB
Bij problemen op het vlak van leren lezen, schrijven of rekenen is het belangrijk om die te bespreken met de school. Je kan dit bespreken met de leerkracht van de klas en vragen wie je verder nog kan aanspreken, zoals bijvoorbeeld de zorgleerkracht of iemand van het ondersteuningsteam. Je kan ook advies vragen bij het CLB.

Heeft je kind ondersteuning nodig? Vraag advies en hulp op school of aan het CLB. Je hoeft geen diagnose te hebben om advies of hulp te krijgen. Scholen moeten de noden van alle leerlingen in kaart brengen. Indien nodig, moeten ze onmiddellijk starten met bijkomende hulp. Samen met de school kunnen jullie nagaan:

welke stappen je kan zetten om lezen en schrijven en/of rekenen en wiskunde vlotter te laten gaan;

welke aanpassingen kunnen helpen.

Samenwerking met andere zorgverleners
Soms adviseert het CLB om ook andere zorgverleners in te schakelen bij de zorg en opvolging van de leermoeilijkheden. Bijvoorbeeld:

je huisarts of kinderarts (pediater),

een logopedist,

een ergotherapeut,

een kinesist,

een psycholoog.

Meestal hebben de scholen of het CLB lijsten van zorgverleners met wie ze vaak werken en die gespecialiseerd zijn in leerstoornissen.
Ondersteuning thuis
Je kan je kind helpen en ondersteunen.

Huiswerktips voor ouders vind je hier.

Zorg dat je extra hulp niet tot spanningen leidt. Word geen leerkracht, maar blijf op de eerste plaats ouder.

Zorg thuis voor evenwicht tussen ontspanning en inspanning.

Een positieve aanpak helpt:

Kijk niet enkel naar wat niet lukt, maar geef vooral aandacht aan alle zaken die je kind wel kan of probeert zelf te doen;

Stimuleer je kind in wat het goed kan en graag doet. Leven is meer dan school en leren alleen.

Steun bij lotgenoten
Zoek steun bij andere ouders van kinderen met leermoeilijkheden. Sprankel organiseert vorming en gespreksavonden waar ouders elkaar kunnen ontmoeten.

Wat kan je school doen bij leerstoornissen?

De leerstoornis zal niet verdwijnen, maar de school kan wel helpen om manieren te vinden om de leerling te ondersteunen. Meestal volstaan 'redelijke aanpassingen' in het gewone onderwijs. Daarmee wordt het probleem vaak verbeterd.

Aanpassingen op school

De volgende aanpassingen kunnen helpen voor leerlingen met dyslexie:

1. Voorzie meer tijd voor grote taken, toetsen en examens (20 à 30%).

2. Zorg voor een spreiding van taken, toetsen en examens.

3. Laat de leerlingen de antwoorden op toetsen en examens mondeling toelichten.

4. Overloop mondeling de vragen bij toetsen/examens, en zeker bij meerkeuzevragen.

5. Voorzie hulp bij notities nemen. Geef ingevulde en verbeterde werkboeken, zodat de leerlingen de leerstof correct instuderen.

6. Zorg voor een duidelijke lay-out van cursussen en examens: een duidelijk lettertype zoals Arial of Verdana 12, voldoende witruimte tussen de woorden en regels, niet uitlijnen.

7. Laat compenserende hulpmiddelen toe in de klas, óók bij toetsen, examens en taken. Dankzij de computer en voorleessoftware kunnen leerlingen met dyslexie véél zelfstandiger werken en meedoen in de klas.

De volgende aanpassingen kunnen helpen voor leerlingen met dyscalculie:

1. Voorzie meer tijd voor grote taken, toetsen en examens (20 à 30%).

2. Voorzie spreiding van taken, toetsen en examens.

3. Laat de leerlingen steeds de tussenstappen noteren, zodat je hun denkproces kan volgen.

4. Leer de leerlingen oplossingsschema's gebruiken.

5. Laat bij meetkunde een foutmarge van enkele millimeters toe en zorg ervoor dat de leerlingen voldoende ruimte hebben om te antwoorden.

6. Voorzie hulp bij notities nemen. Geef ingevulde en verbeterde werkboeken, zodat de leerlingen de leerstof correct instuderen

7. Zorg voor een duidelijke lay-out van cursussen en examens: een duidelijk lettertype zoals Arial of Verdana 12, voldoende witruimte tussen de woorden en regels, niet uitlijnen.

8. Laat compenserende hulpmiddelen toe in de klas, óók bij toetsen, examens en taken. Dankzij een rekenmachine, een tafelkaart en hulpfiches met formules en omrekentabellen kunnen leerlingen met dyscalculie véél zelfstandiger werken en meedoen in de klas.

Uitgebreidere zorg
Als blijkt dat uitgebreidere zorg nodig is, bepaalt het CLB samen met de school en de ouders hoe die zorg er moet uitzien.

Waar nodig wordt meer ondersteuning of buitenschoolse hulp ingeschakeld, bijvoorbeeld:

het CLB,

ondersteuningsnetwerk,

buitenschoolse hulp bij

een therapeut,

een multifunctioneel behandelingscentrum,

een revalidatiecentrum,

...

Bij ernstige leerstoornissen kan een leerling overstappen van het gewoon onderwijs naar het buitengewoon onderwijs.

Hoe gaat het verder?

Je kan de leerstoornissen niet ongedaan maken. Mensen kunnen last blijven hebben van dyslexie en dyscalculie, ook op volwassen leeftijd. Heb je een leerstoornis? Dan kan je sterker worden door:

de leerstoornis te accepteren;

ermee om te leren gaan;

omwegen en compensaties te zoeken.

Op die manier kan je ook andere talenten volop ontwikkelen.

Jongeren met leerstoornissen kunnen slagen in het hoger onderwijs (hogescholen of universiteit), net als jongeren zonder leerstoornissen. Op de website van Steunpunt voor Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO) vind je tips en ondersteuningsmogelijkheden. Het aanbod op de website kan helpen om de overstap te maken naar hoger onderwijs of de arbeidsmarkt.

Meer weten?

Bronnen

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerstoornissen · Gezondheid en wetenschap

# data[].attributes.attachment_link.description
We spreken over 'leerstoornissen' als kinderen met een normale intelligentie ernstige en hardnekkige problemen ondervinden bij lezen, spellen of rekenen, zónder dat er sprake is van een reden zoals: een onderliggend medisch probleem, bijvoorbeeld niet goed kunnen zien; omgevingsfactoren, bijvoorbeeld een verandering van school.

# data[].attributes.body
Hier zijn 10 handige tips met uitleg, geschreven in een duidelijke en toegankelijke stijl voor studenten. Deze tips helpen om kinderen met leerproblemen beter te ondersteunen in hun leerproces.

1. Werk met kleine stapjes

💡 Waarom? Kinderen met leerproblemen raken snel overweldigd door te veel informatie.
Tip: Splits grote taken of lessen op in kleine, behapbare stukjes. Bijvoorbeeld: laat ze één rekenopgave maken voordat je de rest van het blad geeft. Dit zorgt voor meer focus en succeservaringen.

2. Gebruik visuele hulpmiddelen

💡 Waarom? Veel kinderen onthouden dingen beter als ze het zien.
Tip: Gebruik plaatjes, schema's, mindmaps of kleuren om uitleg te verduidelijken. Denk bijvoorbeeld aan een tijdlijn voor geschiedenis of een kleurrijk schema voor grammatica.

3. Zorg voor duidelijke routines

💡 Waarom? Structuur helpt kinderen om zich veilig te voelen en vermindert stress.
Tip: Maak een vaste dagindeling of stappenplan voor huiswerk. Bijvoorbeeld: eerst lezen, dan schrijven, en afsluiten met een pauze. Dit geeft rust en voorspelbaarheid.

4. Geef vaker pauzes

💡 Waarom? Hun concentratie is vaak sneller op.
Tip: Werk bijvoorbeeld 15 minuten aan een taak en neem dan 5 minuten pauze. Laat ze even bewegen of iets ontspannends doen voordat je weer verdergaat.

5. Focus op wat goed gaat

💡 Waarom? Complimenten geven meer zelfvertrouwen en motivatie.
Tip: Benadruk waar het kind goed in is, zoals creativiteit of doorzettingsvermogen. Zeg bijvoorbeeld: "Je hebt echt je best gedaan met die moeilijke som!" Dit motiveert om door te zetten.

6. Gebruik hulpmiddelen en technologie

💡 Waarom? Tools kunnen dingen makkelijker maken.
Tip: Denk aan tekst-naar-spraak-apps, spellingscorrectie of rekensoftware. Laat bijvoorbeeld moeilijke woorden voorlezen door een app, zodat ze zich kunnen concentreren op de inhoud.

7. Wees geduldig

💡 Waarom? Kinderen met leerproblemen leren vaak op een ander tempo.
Tip: Raak niet gefrustreerd als iets langer duurt. Geef ze de tijd om te oefenen en fouten te maken. Herhaal uitleg als dat nodig is, zonder boos te worden.

8. Zet bewegen in tijdens het leren

💡 Waarom? Beweging helpt bij focus en energie.
Tip: Laat kinderen lopend woordjes overhoren, of maak een rekenspel waarbij ze sprongen maken als ze een som goed hebben. Beweging maakt leren minder zwaar.

9. Maak leren praktisch

💡 Waarom? Veel kinderen leren beter door te doen.
Tip: Laat ze met echte materialen werken, zoals tellen met muntjes, of meten tijdens het bakken. Dit maakt de leerstof concreter en leuker.

10. Werk samen met specialisten

💡 Waarom? Soms is extra hulp nodig.
Tip: Schakel een orthopedagoog, logopedist of remedial teacher in. Zij hebben ervaring met leerproblemen en kunnen een plan op maat maken. Als ouder kun je bijvoorbeeld vragen naar tips voor thuis.

Met deze tips kun je als ouder of leraar een wereld van verschil maken voor een kind met leerproblemen. Geduld, begrip en creativiteit zijn hierbij de sleutel! 💡

Wij-leren.nl - kennis over onderwijs en scholen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wij-leren.nl biedt u een uitgebreide onderwijskundige kennisbank en een helder beschreven begrippenkader.

Onderwijskundige speci alisten geven hun mening over actuele ontwikkelingen.

Uw onderwijskundige kennis blijft op peil door het vol gen van wij-leren.nl.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wij-leren.nl - kennis over onderwijs en scholen

# data[].attributes.attachment_link.description
Je onderwijskundige kennis blijft op peil door het volgen van Wij-leren.nl, kennisplatform voor het onderwijs. Met onderwijskundige kennisbank en een helder beschreven begrippenkader.

# data[].attributes.body
Wat zijn leerproblemen?

Leerproblemen zijn uitdagingen die kinderen ervaren bij het leren. Dit kan te maken hebben met taal, rekenen, lezen, schrijven of zelfs met hun concentratie. Kinderen met leerproblemen begrijpen vaak niet meteen wat er van hen wordt verwacht, waardoor ze meer moeite hebben om mee te komen in de klas. Dit kan leiden tot frustratie, onzekerheid en soms ook gedragsproblemen.

Waar lopen deze kinderen tegenaan?

1. Concentratieproblemen
Veel kinderen met leerproblemen hebben moeite om lang gefocust te blijven. Als een taak ingewikkeld is of veel tijd kost, kunnen ze snel afgeleid raken of afhaken.

2. Traagheid in leren
Ze hebben vaak meer tijd nodig om informatie te begrijpen en op te slaan. Een uitleg die voor andere kinderen duidelijk is, moet voor hen misschien herhaald of anders aangeboden worden.

3. Onzekerheid en faalangst
Kinderen met leerproblemen voelen zich soms ‘dom’ omdat ze dingen minder snel oppikken dan hun klasgenoten. Dit kan leiden tot een negatieve houding ten opzichte van school en leren in het algemeen.

4. Problemen met planning en organisatie
Leren vraagt ook om vaardigheden zoals het plannen van huiswerk of het overzicht houden van taken. Dit is vaak extra moeilijk voor kinderen met leerproblemen.

5. Sociaal-emotionele impact
Omdat ze het gevoel hebben dat ze niet meekomen, kunnen ze moeite hebben met sociale interacties. Ze trekken zich terug of doen juist extra hun best om aandacht te krijgen.

Hoe kun je deze kinderen helpen?

Geef extra tijd bij opdrachten en toetsen.

Gebruik visuele ondersteuning zoals schema's of tekeningen.

Zorg voor een veilige en ondersteunende omgeving, waarin fouten maken oké is.

Bied taken aan in kleine stappen om het overzichtelijk te houden.

Geef veel complimenten om hun zelfvertrouwen te vergroten.

Opdidakt - Heeft mijn kind leerproblemen of een leerstoornis?

# data[].attributes.body
Belangrijke punten uit het webinar:

Definitie van leerstoornissen: Leerstoornissen zijn neurologische aandoeningen die invloed hebben op het vermogen van een kind om bepaalde academische vaardigheden te leren, zoals lezen (dyslexie), schrijven (dysgrafie) of rekenen (dyscalculie).

Sterke punten: Kinderen met leerstoornissen kunnen vaak creatieve oplossingen bedenken, hebben een sterk probleemoplossend vermogen en kunnen out-of-the-box denken.

Zwakke punten: Ze kunnen moeite hebben met het verwerken van geschreven of gesproken taal, het onthouden van instructies, of het automatiseren van bepaalde vaardigheden.

Do's: Gebruik maken van visuele hulpmiddelen, het bieden van structuur en routine, positieve bekrachtiging geven, en het aanpassen van lesmethoden aan de individuele behoeften van het kind.

Don'ts: Het vermijden van overbelasting met te veel informatie tegelijk, het vermijden van negatieve feedback die het zelfvertrouwen kan schaden, en het niet negeren van signalen die wijzen op een leerstoornis.

Dit webinar biedt waardevolle inzichten voor zowel ouders als leerkrachten om kinderen met leerstoornissen beter te begrijpen en te ondersteunen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar:  Leerstoornissen -  sterktes en zwaktes do's en don'ts

# data[].attributes.headline
Wat zijn de oorzaken van leer- en gedragsproblemen?

# data[].attributes.subject
Wat zijn de oorzaken van leer- en gedragsproblemen?

# data[].attributes.body
Leer- en gedragsproblemen bij kinderen kunnen door verschillende factoren worden veroorzaakt. Deze oorzaken kunnen zich in de omgeving van het kind bevinden, in genetische factoren of in de interacties tussen het kind en zijn omgeving. Het is vaak een combinatie van meerdere factoren die leidt tot leer- en gedragsproblemen. Hieronder worden de belangrijkste oorzaken beschreven:

1. Genetische en Biologische Factoren

Sommige kinderen hebben van nature een verhoogd risico op leer- en gedragsproblemen door genetische of biologische factoren. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van:

Erfelijkheid: Problemen zoals ADHD, dyslexie of andere leerstoornissen kunnen genetisch worden doorgegeven van ouder op kind.

Neurologische afwijkingen: Problemen in de hersenontwikkeling, zoals bij kinderen met een verstandelijke beperking, kunnen leiden tot leer- en gedragsproblemen.

Vertraagde ontwikkeling: Kinderen die motorisch of cognitief trager ontwikkelen, kunnen meer moeite hebben met leren en het reguleren van hun gedrag.

2. Omgevingsfactoren

De omgeving waarin een kind opgroeit heeft een aanzienlijke invloed op hun gedrag en leervermogen. Dit kan zowel de thuissituatie als de schoolomgeving zijn.

Gezinsomstandigheden: Een onveilige of stressvolle thuissituatie, zoals echtscheidingen, huiselijk geweld of een gebrek aan financiële stabiliteit, kan gedragsproblemen en leerproblemen veroorzaken.

Ouderlijke opvoeding: Inconsistentie in opvoedstijlen, bijvoorbeeld door een gebrek aan structuur, duidelijke regels of ondersteuning, kan bijdragen aan gedrags- en leerproblemen.

Slechte schoolomstandigheden: Een omgeving waarin onvoldoende aandacht is voor het kind, te veel afleiding is, of er weinig structuur is, kan leiden tot concentratieproblemen en gedragsproblemen.

Sociaaleconomische status: Kinderen die opgroeien in armoede of met beperkte toegang tot educatieve middelen hebben vaak meer moeite met leren en vertonen vaker gedragsproblemen.

3. Psychosociale Factoren

Psychosociale problemen kunnen invloed hebben op zowel het leren als het gedrag van een kind.

Stress of trauma: Traumatische gebeurtenissen zoals verlies van een ouder, misbruik, of andere emotionele trauma’s kunnen leiden tot gedragsproblemen en belemmeren de leerontwikkeling van kinderen.

Verlies van belangrijke hechtingsfiguren: Als een kind geen sterke hechting kan opbouwen met ouders of verzorgers, kan dit hun sociale en emotionele ontwikkeling verstoren, wat zich uit in gedragsproblemen.

Sociaal isolement: Kinderen die niet goed kunnen omgaan met sociale situaties of geen vrienden hebben, kunnen gedragsproblemen ontwikkelen als gevolg van een gebrek aan sociaal-emotionele vaardigheden.

4. Leerstoornissen

Leerstoornissen zoals dyslexie, dyscalculie en ADHD kunnen rechtstreeks van invloed zijn op het vermogen van een kind om te leren en zich sociaal aan te passen.

Dyslexie: Kinderen met dyslexie hebben moeite met lezen en spelling, wat hun academische prestaties kan beïnvloeden.

Dyscalculie: Dit is een leerstoornis die het moeilijk maakt om wiskundeconcepten te begrijpen, wat vaak leidt tot frustratie en gedragsproblemen.

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder): Kinderen met ADHD hebben vaak moeite met concentreren, impulsbeheersing en het volgen van regels, wat zowel leer- als gedragsproblemen veroorzaakt.

5. School- en Onderwijssysteem

Soms is de oorzaak van leer- en gedragsproblemen gerelateerd aan de manier waarop een kind in het onderwijssysteem past.

Onvoldoende ondersteuning: Kinderen die geen passende ondersteuning krijgen voor hun leer- of gedragsproblemen, kunnen gefrustreerd raken en slechter presteren op school. Dit kan hun gedrag beïnvloeden, wat leidt tot conflicten en misverstanden met leraren.

Te weinig uitdaging of te veel uitdaging: Wanneer de lesstof te makkelijk of juist te moeilijk is voor een kind, kan dit zowel het leren als het gedrag beïnvloeden. Te weinig uitdaging kan leiden tot verveling en gedragsproblemen, terwijl te veel uitdaging kan leiden tot gevoelens van falen en frustratie.

6. Gezondheidsproblemen

Lichamelijke of geestelijke gezondheidsproblemen kunnen ook een rol spelen bij het ontwikkelen van leer- en gedragsproblemen.

Geestelijke gezondheidsproblemen: Angst, depressie of andere psychische aandoeningen kunnen de leerprestaties beïnvloeden en gedragsproblemen veroorzaken, zoals terugtrekking of agressie.

Chronische ziekten: Kinderen die kampen met langdurige lichamelijke ziekten of pijn kunnen afwezig zijn van school of zich slecht concentreren, wat hun leren en gedrag beïnvloedt.

7. Fysieke Omgeving

De fysieke omgeving waarin een kind zich bevindt kan ook invloed hebben op hun gedrag en leervermogen.

Lawaai en afleidingen: Kinderen die zich bevinden in een lawaaierige of overprikkelde omgeving hebben meer moeite met concentratie en het reguleren van hun gedrag.

Veiligheid: Een onveilige omgeving, zoals een buurt met veel criminaliteit of fysiek geweld, kan leiden tot angst, stress en gedragsproblemen bij kinderen.

Conclusie

Leer- en gedragsproblemen bij kinderen ontstaan vaak door een combinatie van genetische, omgevings- en psychosociale factoren. Het is belangrijk om deze oorzaken te begrijpen, zodat er effectieve interventies kunnen worden ingezet. Vroege signalering en ondersteuning vanuit zowel ouders, leraren als zorgprofessionals kunnen kinderen helpen om hun leer- en gedragsproblemen te overwinnen en hun potentieel te bereiken.

https://www.nji.nl/gedragsproblemen/onderwijs?utm_source=chatgpt.com

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Relatie tussen onderwijs en gedragsproblemen

De gevolgen van langdurig ongeoorloofd schoolverzuim, of wel thuiszitten zijn groot. Voor de korte termijn gaat het bijvoorbeeld om verveling en beperkt contact met leeftijdgenoten. Op de lange termijn leidt het bijvoorbeeld tot een slechtere arbeidsmarktpositie, slechtere gezondheid en crimineel gedrag.

Een brede aanpak die gericht is op school, ouders en kind heeft meer effect dan interventies die zich uitsluitend richten op ouders of kinderen. Daarnaast zijn preventieve interventies voor leerlingen die nog naar school gaan, succesvoller dan behandelprogramma's voor leerlingen die al zijn uitgevallen.

Verder geldt dat interventies die storend gedrag en gedragsproblemen in de klas verminderen, bij de leerkrachten de stress verminderen omdat ze het gedrag makkelijker in goede banen weten te leiden.

Altijd contact tussen school en ouders

Het is belangrijk dat ouders en school samenwerken om een kind goed te begeleiden. Als een kind lastig gedrag laat zien, op school of thuis, is het belangrijk in een vroeg stadium te overleggen. Zijn er zorgen bij beiden? In welke situaties gaat het mis? Het gedrag van een kind kan thuis en op school sterk verschillen. Dit kan informatie geven over de situaties die lastig gedrag veroorzaken. Door samen na te denken over oorzaken en oplossingen kunnen ouders en school gaan samenwerken.

Ook als een kind begeleiding krijgt buiten school, is het belangrijk samenwerking met school te zoeken. Als ouders en het kind hiermee instemmen, kunnen zorg en onderwijsprofessionals informatie uitwisselen en samenwerken. Het werkt het beste als de jeugdprofessional, ouders en school samenwerken vanuit het principe 'één systeem, één plan'. Ze hebben dus geen apart onderwijsplan en geen apart zorgplan.

Het plan heeft tot doel dat gedragsproblemen thuis en op school verminderen. Daarnaast is het doel de vaardigheden van het kind die bijdragen aan blijvende schoolgang te vergroten. Voorbeelden van deze vaardigheden zijn: op tijd komen, vragen stellen als je iets niet begrijpt en op tijd rust zoeken als je boos begint te worden. Het monitoren van de uitvoering van het plan vindt ook gezamenlijk plaats. Om te komen tot een plan, kan het nodig zijn dat eerst wordt gewerkt aan relatieherstel tussen school en ouders.

Structurele samenwerking tussen de school en de jeugdhulporganisatie kan bijdragen aan samenwerking tussen jeugdprofessionals en onderwijsmedewerkers.

Wat kan de jeugdprofessional doen op school?

Leraren spelen een belangrijke rol bij het signaleren van problemen op school en in interacties met leeftijdgenoten. Tegelijkertijd zijn er duidelijke aanwijzingen dat leraren niet goed weten hoe ze moeten omgaan met zorgleerlingen die gedragsproblemen hebben. Daarom is professionele ondersteuning voor leraren nodig.

De jeugdprofessional zal deze leraren niet alleen uitleg moeten geven, maar ook uitvoerig en concreet advies. Regelmatig beschikbaar zijn, participeren in teams van leerkrachten die samen problemen bespreken en oplossen, en meewerken aan zorgvuldig uitgevoerde consultatietrajecten, levert meer op dan alleen verwijzer en adviseur op afstand zijn.

Het is belangrijk dat de jeugdprofessional bereikbaar en snel beschikbaar is om samen met ouders en school problemen op te lossen. Dit vraagt van leraren dat zij samenwerken met ouders en anderen rondom de leerling. Hoe groter de zorgbehoefte van leerlingen is, hoe intensiever de samenwerking wordt.

Voor de zorg aan kinderen en jongeren met gedragsproblemen bestaan verschillende voorzieningen en zorgstructuren. Zoals het multidisciplinair overleg, passend onderwijs, onderwijs-zorgarrangementen, plusvoorzieningen, reboundvoorzieningen en de inzet van onderwijsconsulenten. Zie voor meer informatie de richtlijn Ernstige gedragsproblemen en de onderwerpen Verbinding onderwijs en jeugdhulp en Onderwijs-zorgarrangementen.

Wat kan de leerkracht doen?

Er zijn verschillende interventies voor kinderen en jongeren met gedragsproblemen. Deze interventies richten zich vaak op het verbeteren van sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen en zorgen voor een veilige sfeer in de klas. Een overzicht van interventies is te vinden in de databank Effectieve jeugdinterventies.

Effectief klassenmanagement

Effectief klassenmanagement wordt in de wetenschappelijke literatuur genoemd als preventieve methode voor gedragsproblemen. De volgende onderdelen vallen daaronder:

Het hanteren van duidelijke gedragsregels en grenzen, het aanleren van vaardigheden voor gewenst gedrag en het belonen van positief gedrag van individuele en groepen leerlingen.

Werken aan vertrouwen van klasgenoten en groepsgevoel. Als kinderen elkaar kennen, elkaars gedrag leren begrijpen en rekening houden met elkaar, ontstaat er een veiliger sfeer voor kinderen en komen gedragsproblemen minder voor.

Het afstemmen van de situatie op de ontwikkelingskansen van leerlingen met uiteenlopende onderwijsbehoeften. Afstemming kan op verschillende manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld door extra instructie te geven, door het aanbieden van herhalings- of verrijkingsstof, door aanpassen van de leertijd, aanpassen van het tempo aan de leerling, of door individuele ondersteuning door een remedial teacher of ambulant begeleider uit het speciaal onderwijs.

Effectieve instructiestrategieën, zoals het opdelen van instructies in kleine stappen, leerlingen meer mogelijkheden geven om te reageren op vragen, en het inbouwen van keuzemogelijkheden.

Aandacht voor de eigen verantwoordelijkheid van leerlingen en de betrokkenheid van leerlingen bij de les.

Meer informatie

Lees hoe je met lastig gedrag in de klas kunt omgaan in de publicatie 'Beter omgaan in de klas'. Deze is er in een versie voor:

Daarnaast schreven Walter Matthys, Christine Boersma 'Gedragsproblemen bij kinderen. Wegwijzer voor ouders van kinderen met brutaal, boos en agressief gedrag'. Daarin is aandacht voor de aanpak van ernstige gedragsproblemen en psycho-educatie.

Wat kan de school doen?

Er zijn aanwijzingen dat schoolbrede en gelaagde programma's gedragsproblemen op school kunnen verminderen.

Schoolbreed: de programma's worden niet alleen in de klas uitgevoerd, maar ook op de speelplaats, in de kantine en in de buurt. Deze programma's worden uitgevoerd door iedereen die betrokken is bij de leerling.

Gelaagd: de interventies zijn gericht op alle leerlingen (de eerste laag), op risicoleerlingen (de tweede laag) en op leerlingen met hoog risicogedrag ofwel problemen (de derde laag).

Schoolbrede programma's

School-Wide Positive Behaviour Support (SWPBS) is een voorbeeld van een schoolbreed programma dat geïntroduceerd is op een aantal scholen in Nederland. De aanpak omvat interventies voor alle leerlingen en specifieke interventies voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben (de tweede en derde laag). Bij SWPBS is standaard een jeugdprofessional betrokken die lid is van het gedragsteam of het multidisciplinair overleg op school. Het programma is opgenomen in databank Effectieve Jeugdinterventies: School-Wide Positive Behaviour Support (SWPBS).

Gelaagde programma's

Laag 1: alledaagse aandacht in de school

Interventies die zich richten op alle leerlingen maken leerlingen duidelijk welk gedrag van hen wordt verwacht, belonen goed gedrag en leggen uit welke gevolgen afwijkend gedrag heeft. Voorbeelden van dit soort interventies in de databank Effectieve Jeugdinterventies:

Laag 2: interventies voor risicoleerlingen

Interventies van de tweede laag richten zich op risicoleerlingen. Dat is ongeveer 15 procent van de leerlingen. Voorbeelden van dit soort interventies in de databank Effectieve Jeugdinterventies:

Laag 3: gespecialiseerde individuele interventies

Interventies van de derde laag zijn bedoeld voor leerlingen die meer zorg nodig hebben. Op basis van een individueel pedagogisch handelingsplan worden interventies ingezet. Dat gebeurt vaak in samenwerking met jeugdhulp.

Leerlingen met een licht verstandelijke beperking (lvb) en ernstige gedragsproblemen verdienen extra aandacht. Het realiseren van passend onderwijs aan deze leerlingen, zogenoemde zmolk'ers, vraagt om een integrale aanpak waarbij wordt samengewerkt met zorgpartners, ouders en collega's.

# data[].attributes.attachment_link.description
Gedragsproblemen doen zich ook voor in de klas op school. Docenten en hulpverleners verhelpen de problemen door samen te werken. Hoe? Lees meer

# data[].attributes.body
Het creëren van een veilige en rustige omgeving voor kinderen met leer- en gedragsproblemen is essentieel voor hun welzijn en ontwikkeling. Activiteiten die bijdragen aan rust, structuur en positieve interacties kunnen kinderen helpen zich beter te concentreren, hun emoties te reguleren en hun gedrag te verbeteren. Hier zijn enkele activiteiten die je kunt doen om een rustige en ondersteunende omgeving te creëren:

1. Ademhalingsoefeningen

💡 Doel: Het kalmeren van de geest en het bevorderen van zelfregulatie.

Activiteit: Begin de dag of een activiteit met eenvoudige ademhalingsoefeningen. Laat het kind diep inademen door de neus, even vasthouden, en langzaam uitademen door de mond. Dit helpt het kind om zich te ontspannen en zich beter te concentreren. Ademhalingsoefeningen kunnen helpen om impulsief gedrag te verminderen en angst te verlagen.

2. Rustige Leescirkel

💡 Doel: Het bevorderen van concentratie en taalontwikkeling.

Activiteit: Zorg voor een rustige leeshoek waar het kind zich kan concentreren. Lees samen boeken die aansluiten bij de interesse van het kind, en moedig ze aan om na te denken over wat ze lezen. Dit creëert een rustige omgeving die het leerproces bevordert en tegelijkertijd helpt bij het reguleren van gedrag door rustige tijdsbesteding.

3. Mindfulness en Meditatie

💡 Doel: Stressvermindering en het verbeteren van emotionele controle.

Activiteit: Mindfulness-oefeningen zijn gericht op het bewust zijn van het huidige moment. Een eenvoudige oefening kan zijn: het kind zit in een comfortabele positie, sluit de ogen en concentreert zich op wat ze horen of voelen. Je kunt ook gebruik maken van een 'bodyscan', waarbij het kind zich concentreert op het voelen van verschillende delen van hun lichaam. Dit helpt om de focus te verbeteren en impulsen te beheersen.

4. Rustige Muziek of Geluiden

💡 Doel: Het bevorderen van ontspanning en het verminderen van afleidingen.

Activiteit: Speel zachte, rustige muziek of natuurgeluiden zoals regen of vogelgezang op de achtergrond. Dit creëert een kalme sfeer en vermindert afleiding. Deze activiteit kan helpen kinderen te ontspannen, vooral als ze snel geïrriteerd of overprikkeld raken.

5. Gedrags- en Emotiestickers

💡 Doel: Positief gedrag versterken en zelfbewustzijn ontwikkelen.

Activiteit: Gebruik stickers of een gedragskaart om goed gedrag te belonen. Het kind krijgt bijvoorbeeld een sticker voor elke 15 minuten geconcentreerd werken of als ze rustig blijven. Dit geeft ze de kans om hun vooruitgang te zien en versterkt positief gedrag. Zorg ervoor dat de beloningen aansluiten bij hun interesses.

6. Stille Tijd (Time-Out) voor Zelfreflectie

💡 Doel: Het kind helpen kalmeren en nadenken over hun gedrag.

Activiteit: Creëer een 'stille tijd' of 'rustplaats' waar het kind zich kan terugtrekken wanneer ze zich te druk of gefrustreerd voelen. Dit hoeft geen straf te zijn, maar eerder een kans om tot rust te komen en te reflecteren. Het kan helpen om overprikkeling en gedragsuitbarstingen te voorkomen.

7. Kunst- en Creatieve Activiteiten

💡 Doel: Het bevorderen van zelfexpressie en het verlichten van spanning.

Activiteit: Laat kinderen tekenen, schilderen of knutselen als een manier om emoties te uiten zonder woorden. Dit biedt niet alleen een creatieve uitlaatklep, maar het bevordert ook fijne motoriek en concentratie. Het kan helpen om stress te verminderen en tegelijkertijd het gevoel van voldoening en trots te vergroten.

8. Beweging en Fysieke Activiteit

💡 Doel: Het verbeteren van focus, zelfregulatie en emotioneel welzijn.

Activiteit: Zorg voor korte fysieke activiteitssessies, zoals yoga voor kinderen, een korte wandeling of een speelse activiteit zoals een hindernisbaan. Beweging helpt om de energie van kinderen te kanaliseren, verbetert de concentratie en kan bijdragen aan een positieve stemming. Het biedt een gezonde manier om spanning te verminderen en impulsen te reguleren.

9. Structureren van de Dag met Visuele Schema’s

💡 Doel: Het creëren van voorspelbaarheid en het bevorderen van zelfstandigheid.

Activiteit: Maak een visueel dagschema met pictogrammen die de verschillende activiteiten van de dag weergeven, zoals speeltijd, leesmoment, en rusttijd. Dit helpt kinderen zich voor te bereiden op wat er gaat komen en vermindert onzekerheid, wat gedragsproblemen kan verminderen.

10. Sociale Vaardigheden Spelen

💡 Doel: Het bevorderen van positieve interactie en het verbeteren van sociale vaardigheden.

Activiteit: Gebruik rollenspellen om sociale situaties na te spelen, zoals 'delen met een vriend' of 'nee zeggen tegen ongewenst gedrag'. Dit helpt kinderen begrijpen hoe ze zich in bepaalde situaties kunnen gedragen en hun emoties op een positieve manier kunnen uiten.

https://www.kaponline.nl/magazine-artikelen/jeugdhulp-voor-kinderen-met-gedragsproblemen/?utm_source=chatgpt.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Jeugdhulp voor kinderen met gedragsproblemen - Kind & Adolescent Praktijk

# data[].attributes.attachment_link.description
Nu de decentralisatie van de jeugdzorg een paar jaar oud is, rijst de vraag hoe de hulp aan kinderen met bijvoorbeeld ADHD sindsdien is ingericht. Hoe staan beleidsambtenaren er eigenlijk tegenover? En hoe is het gesteld met hun kennis? Vooral op dat laatste punt is ruimte voor verbetering.

# data[].attributes.body
Omgevingsfactoren spelen een cruciale rol in de ontwikkeling van gedrags- en leerproblemen bij kinderen. Deze factoren omvatten zowel de thuissituatie als de schoolomgeving, en beïnvloeden het welzijn en de ontwikkeling van een kind op diverse manieren.

1. Thuissituatie en Opvoeding

De manier waarop ouders hun kinderen opvoeden heeft een aanzienlijke impact op hun gedrag en leervermogen. Ouders die inconsistent zijn in hun opvoedstijl, bijvoorbeeld door wisselende verwachtingen of gebrek aan structuur, kunnen onbewust bijdragen aan gedragsproblemen bij hun kinderen. Daarnaast kunnen stressvolle thuissituaties, zoals financiële problemen of conflicten tussen ouders, leiden tot emotionele en gedragsproblemen bij kinderen.

JoHo

2. Schoolomgeving

De sfeer en structuur binnen een school hebben invloed op het gedrag en de leerprestaties van kinderen. Een onveilige of chaotische schoolomgeving kan leiden tot concentratieproblemen en gedragsstoornissen. Daarnaast kunnen leraren die onvoldoende rekening houden met de individuele behoeften van leerlingen, zoals het bieden van passende ondersteuning of uitdaging, bijdragen aan leer- en gedragsproblemen.

CCE

3. Sociale Interacties

De relaties die kinderen aangaan met leeftijdsgenoten en volwassenen beïnvloeden hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Kinderen die gepest worden of moeite hebben met het aangaan van vriendschappen, kunnen gedragsproblemen ontwikkelen als gevolg van sociale isolatie en een laag zelfbeeld.

FNI - Functioneel Neurologisch Instituut

4. Culturele en Maatschappelijke Normen

De bredere culturele en maatschappelijke context heeft invloed op de verwachtingen en normen die aan kinderen worden gesteld. Hoge prestatiedruk en maatschappelijke normen die succes benadrukken, kunnen leiden tot stress en gedragsproblemen bij kinderen die moeite hebben om aan deze verwachtingen te voldoen.

CCE

Conclusie

Het is essentieel om de invloed van omgevingsfactoren te erkennen bij het begrijpen en aanpakken van gedrags- en leerproblemen bij kinderen. Een holistische benadering, die zowel de thuissituatie als de schoolomgeving in overweging neemt, is noodzakelijk om effectieve ondersteuning te bieden en het welzijn van kinderen te bevorderen.

# data[].attributes.body
1. Bied een voorspelbare structuur

Waarom: Kinderen met gedrags- en leerproblemen gedijen goed in een omgeving met voorspelbaarheid en routine. Dit geeft hen veiligheid en vermindert onzekerheid.

Hoe: Maak dagelijks een duidelijk schema met tijd voor huiswerk, speeltijd, rustmomenten en andere dagelijkse activiteiten. Dit helpt kinderen om te weten wat ze kunnen verwachten.

2. Creëer een rustige werkplek

Waarom: Kinderen met leerproblemen kunnen snel afgeleid worden. Een rustige, georganiseerde werkplek bevordert concentratie.

Hoe: Zorg voor een stille plek zonder afleidingen zoals televisie of speelgoed. Zet voldoende verlichting en zorg voor comfortabele stoelen en een opgeruimde omgeving.

3. Gebruik positieve bekrachtiging

Waarom: Positieve bekrachtiging helpt om gewenst gedrag te versterken en verhoogt het zelfvertrouwen van het kind.

Hoe: Beloon goed gedrag met complimenten, stickers of kleine beloningen. Focus op wat het kind goed doet in plaats van wat niet goed gaat.

4. Stel duidelijke verwachtingen

Waarom: Het stellen van duidelijke, haalbare verwachtingen helpt kinderen om te begrijpen wat er van hen wordt verwacht, wat leidt tot minder frustratie en conflicten.

Hoe: Geef eenvoudige en duidelijke instructies. Zorg ervoor dat je verwachtingen realistisch zijn en pas ze aan op het niveau van het kind.

5. Blijf kalm en geduldig

Waarom: Gedragsproblemen kunnen frustratie oproepen, maar kalmte en geduld van de ouder helpen het kind om zich te kalmeren en weer in balans te komen.

Hoe: Wanneer een kind zich opwindt of frustratie ervaart, probeer dan rustig en geduldig te blijven. Dit voorkomt escalatie van de situatie.

6. Bied voldoende beweging en ontspanning

Waarom: Fysieke activiteit helpt om overtollige energie kwijt te raken en bevordert de concentratie en het algemene welzijn.

Hoe: Zorg voor dagelijks tijd voor beweging, zoals wandelen, fietsen of dansen. Ook ontspanningsoefeningen, zoals yoga voor kinderen, kunnen helpen om stress te verminderen.

7. Maak gebruik van visuele hulpmiddelen

Waarom: Visuele hulpmiddelen helpen kinderen om zich beter te organiseren en taken te begrijpen.

Hoe: Gebruik bijvoorbeeld pictogrammen of een visueel dagschema om dagelijkse taken of routines te verduidelijken. Dit helpt kinderen om zich aan afspraken te houden en zelfredzamer te worden.

8. Stimuleer sociale interacties en vriendschappen

Waarom: Sociale vaardigheden ontwikkelen is essentieel voor kinderen met gedragsproblemen. Vriendschappen helpen hen om zich zelfverzekerder en emotioneel ondersteund te voelen.

Hoe: Stimuleer positieve interacties met andere kinderen door speelafspraken te maken of deelname aan groepsactiviteiten. Leer het kind ook hoe ze met conflicten kunnen omgaan.

9. Wees consistent in je aanpak

Waarom: Consistentie helpt om duidelijke grenzen en normen te stellen. Dit bevordert rust en voorkomt verwarring.

Hoe: Zorg ervoor dat je regels en grenzen altijd duidelijk en consequent worden nageleefd. Dit geeft kinderen een gevoel van stabiliteit en helpt bij het reguleren van hun gedrag.

10. Zorg voor emotionele ondersteuning

Waarom: Kinderen met gedrags- en leerproblemen kunnen zich vaak gefrustreerd of onzeker voelen. Emotionele steun helpt hen om met deze gevoelens om te gaan.

Hoe: Luister actief naar wat het kind zegt, bied empathie en begrip. Geef het kind ruimte om zijn gevoelens te uiten zonder oordeel. Positieve gesprekken over hun gevoelens bevorderen hun zelfvertrouwen en emotionele ontwikkeling.

https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/invloed-van-gedragsinterventies-op-leeropbrengsten

# data[].attributes.body
De omgeving waarin een kind zich bevindt, speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van zowel gedrags- als leerproblemen. De thuissituatie, de schoolomgeving, sociale interacties, en de bredere culturele context kunnen allemaal invloed uitoefenen op het welzijn en de ontwikkeling van een kind. Een veilige, gestructureerde en ondersteunende omgeving is essentieel voor kinderen met leer- en gedragsproblemen. Het creëren van zo’n omgeving kan het verschil maken in het beheersen van gedragsproblemen en het bevorderen van leerresultaten.

Invloed van de Omgeving

1. Thuissituatie en Opvoeding: De opvoeding en de sfeer in het gezin hebben grote invloed op de ontwikkeling van kinderen. Wanneer een kind opgroeit in een stabiele, ondersteunende omgeving, is de kans groter dat het zich goed kan concentreren en sociaal goed functioneert. Aan de andere kant kan een onveilige of chaotische thuissituatie, zoals conflicten, inconsistentie in regels, of financiële stress, leiden tot leer- en gedragsproblemen. Kinderen kunnen zich angstig voelen, moeite hebben met het reguleren van hun emoties, of last hebben van concentratieproblemen als ze niet de juiste ondersteuning krijgen.

2. Schoolomgeving: De schoolomgeving is een andere belangrijke factor. Een kind dat zich niet ondersteund voelt op school kan snel gefrustreerd raken. Dit kan leiden tot gedragsproblemen zoals boosheid, terugtrekking of destructief gedrag. Een omgeving die onvoldoende rekening houdt met de specifieke behoeften van een kind – bijvoorbeeld door geen aanpassingen te maken voor leerstoornissen zoals dyslexie of ADHD – kan de motivatie en leerresultaten van een kind ernstig beïnvloeden. Structuur, duidelijke regels en positieve interacties met leerkrachten en medeleerlingen kunnen echter bijdragen aan een betere leerervaring en gedragsregulatie.

3. Sociale Omgeving: De manier waarop een kind omgaat met leeftijdsgenoten is ook van groot belang. Vriendschappen en sociale relaties helpen kinderen met gedragsproblemen om sociale vaardigheden te ontwikkelen en hun emoties te reguleren. Kinderen die moeite hebben met sociale interacties, of die gepest worden, kunnen negatieve gedragingen ontwikkelen zoals terugtrekking of agressie. Sociale steun, zowel thuis als op school, is cruciaal voor het welzijn van een kind.

4. Culturele en Maatschappelijke Normen: De bredere culturele context waarin een kind opgroeit kan eveneens invloed hebben op hun gedrags- en leerontwikkeling. In sommige gevallen kunnen maatschappelijke verwachtingen, zoals de nadruk op prestaties en succes, extra druk uitoefenen op kinderen, wat kan leiden tot stress, angst en gedragsproblemen. Het is belangrijk dat kinderen leren omgaan met deze verwachtingen op een manier die hen niet overbelast.

Do's en Don’ts voor het Creëren van een Ondersteunende Omgeving

Do’s:

1. Bied structuur en voorspelbaarheid: Kinderen met leer- en gedragsproblemen hebben baat bij een gestructureerde omgeving waarin ze weten wat ze kunnen verwachten. Dit helpt om hun angst te verminderen en zorgt ervoor dat ze zich kunnen concentreren op hun taken. Een consistent dagelijks schema helpt kinderen zich veilig en gesteund te voelen.

2. Zorg voor duidelijke communicatie: Het stellen van duidelijke, begrijpelijke regels en verwachtingen voorkomt verwarring. Kinderen begrijpen beter wat er van hen wordt verwacht als instructies eenvoudig en specifiek zijn. Dit geldt zowel voor thuis als op school.

3. Geef positieve bekrachtiging: Positief gedrag versterken is essentieel. Complimenten, beloningen en positieve feedback voor goed gedrag helpen kinderen om te leren welk gedrag gewenst is. Het versterkt hun zelfvertrouwen en stimuleert hen om goed gedrag te blijven vertonen.

4. Creëer een rustige, veilige ruimte: Een rustige en veilige omgeving bevordert concentratie en vermindert stress. Zorg voor een opgeruimde en geluidsarme ruimte voor kinderen om te werken of even tot rust te komen wanneer ze zich overprikkeld voelen.

5. Stimuleer sociale interactie: Moedig het kind aan om vriendschappen te ontwikkelen en deel te nemen aan sociale activiteiten. Dit helpt het kind om sociale vaardigheden te verbeteren en zich emotioneel ondersteund te voelen.

Don’ts:

1. Gebruik geen inconsistente regels: Het is belangrijk om consistent te zijn in hoe je regels en verwachtingen toepast. Inconsistentie kan verwarring veroorzaken en het gevoel van veiligheid en structuur ondermijnen, wat kan leiden tot gedragsproblemen.

2. Verwaarloos de behoeften van het kind niet: Als een kind leerproblemen heeft, zoals dyslexie of ADHD, moeten de omgeving en de aanpak op school aangepast worden om het kind te ondersteunen. Het negeren van deze behoeften kan leiden tot frustratie en afnemende motivatie.

3. Vermijd te veel druk en prestatiedruk: Het opleggen van te veel verwachtingen of het leggen van hoge prestatiedruk kan kinderen overbelasten. Dit kan leiden tot angst, stress en gedragsproblemen. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen het stellen van doelen en het respecteren van de tempo en de mogelijkheden van het kind.

4. Kritiseer het kind op een destructieve manier: Het kind straffen of bekritiseren zonder uit te leggen waarom bepaald gedrag niet acceptabel is, kan leiden tot gevoelens van minderwaardigheid en angst. Het is belangrijk om kritiek constructief en gericht op verbetering te geven, in plaats van alleen te focussen op wat verkeerd is gegaan.

5. Laat het kind niet onondersteund achter: Het is essentieel om een kind met gedrags- of leerproblemen de juiste ondersteuning te bieden, zowel thuis als op school. Het kind moet zich gesteund voelen en niet het gevoel hebben dat ze alleen staan in het omgaan met hun uitdagingen.

https://cce.nl/artikelen/de-invloed-van-omgevingsfactoren-op-het-gedrag-van-kinderen?utm_source=chatgpt.com

# data[].attributes.body
Voor kinderen met gedrags- en leerproblemen is het belangrijk dat onderwijsaanpak aangepast wordt aan hun specifieke behoeften. Dit betekent dat leraren geduldig, flexibel en creatief moeten zijn. Ze moeten duidelijk en eenvoudig instructies geven, en extra ondersteuning bieden wanneer nodig, zoals bijvoorbeeld in de vorm van aangepaste lesmaterialen, meer tijd voor opdrachten of specifieke leerstrategieën. Dit helpt kinderen om succeservaringen op te doen, wat hun zelfvertrouwen en motivatie bevordert.

Fijne omgeving:

Een fijne omgeving biedt structuur, veiligheid en positieve relaties. Dit betekent een rustige werkplek zonder afleidingen, waar het kind zich kan concentreren. Het is belangrijk om duidelijke regels en verwachtingen te stellen en positieve bekrachtiging te gebruiken om gewenst gedrag te stimuleren. Daarnaast moet er ruimte zijn voor ontspanning en sociale interactie, zodat het kind zich emotioneel ondersteund voelt. Een omgeving waarin het kind zich gehoord en begrepen voelt, helpt bij het verminderen van stress en angst, wat kan bijdragen aan het verbeteren van hun gedrag en leerprestaties.

In het kort: onderwijs voor kinderen met gedrags- en leerproblemen vraagt om een aangepaste aanpak met geduld, structuur, en positieve steun in een rustige en veilige omgeving.

https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=video&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwjYidGmyYeLAxVggf0HHc8-BqIQtwJ6BAgSEAI&url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DILFwudGkeCk&usg=AOvVaw0NlxuqqI3fUoWMjRitBDq1&opi=89978449

# data[].attributes.body
Gedragsproblemen verwijzen naar gedragingen die ongepast of storend zijn in de omgang met anderen, zowel thuis als op school. Dit kan variëren van verbaal agressief gedrag, zoals schreeuwen of vloeken, tot fysiek agressief gedrag, zoals slaan of duwen. Maar het kan ook gaan om andere vormen van moeilijk gedrag, zoals het regelmatig weigeren om opdrachten uit te voeren, niet luisteren naar autoriteit, of extreem teruggetrokken zijn en niet communiceren.

Soorten gedragsproblemen

1. Agressief gedrag: Dit is gedrag waarbij een kind anderen fysiek of verbaal aanvalt. Dit kan slaan, schoppen, of schelden zijn, maar ook dingen kapot maken.

2. Tegengesteld gedrag: Kinderen met deze problemen doen vaak het tegenovergestelde van wat hen gevraagd wordt. Ze weigeren opdrachten uit te voeren, praten terug tegen volwassenen, of verzetten zich actief tegen regels en verzoeken.

3. Impulsief gedrag: Kinderen met impulsief gedrag handelen vaak zonder na te denken. Ze onderbreken anderen, hebben moeite met wachten, of reageren soms direct op emoties zonder te overleggen wat de beste actie is.

4. Verwaarlozing van sociale normen: Soms vertonen kinderen gedragingen die niet passen binnen de verwachtingen van de maatschappij, zoals liegen, stelen of roekeloos gedrag vertonen zonder rekening te houden met anderen.

Oorzaken van gedragsproblemen

Gedragsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Soms speelt de thuissituatie een rol, zoals stress, een gebrek aan structuur, of problemen binnen het gezin. In andere gevallen kunnen gedragsproblemen het gevolg zijn van emotionele of mentale moeilijkheden, zoals ADHD, angststoornissen, of trauma. Ook kan het zijn dat een kind moeite heeft met het reguleren van emoties of het omgaan met stressvolle situaties.

Hoe kun je ermee omgaan?

Consistentie: Het is belangrijk om duidelijke regels en grenzen te stellen en consequent te reageren als deze niet worden nageleefd.

Positieve bekrachtiging: In plaats van alleen negatieve feedback te geven, is het effectief om goed gedrag te belonen en aan te moedigen.

Geduld: Gedragsproblemen zijn vaak een uiting van onderliggende zorgen, dus geduld en begrip zijn essentieel.

Professionele hulp: Soms is het nodig om externe hulp in te schakelen, zoals een psycholoog, om de oorzaken van het probleem te achterhalen en te helpen bij de behandeling.

Gedragsproblemen kunnen moeilijk zijn om mee om te gaan, maar met de juiste aanpak kunnen kinderen leren hun gedrag beter te reguleren en zich op een positieve manier te ontwikkelen.

Vaktherapie - Vaktherapie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ieder mens wordt wel eens flink boos. Ook een keer agressief reageren, wil nog niet zeggen dat iemand probleemgedrag vertoont. We spreken van gedragsproblemen als iemand een langdurig patroon laat zien van negatief, opstandig of driftig gedrag of gedrag dat tegen de normen ingaat, zoals vechten, stelen en liegen. Een gedragsprobleem is iets anders dan een gedragsstoornis. Een gedragsstoornis is aangeboren en niet te genezen: iemand vertoont gedrag dat voortkomt uit een aandoening, zoals autisme, ADHD of een persoonlijkheidsstoornis. Gedragsproblemen zijn niet aangeboren, maar worden veroorzaakt door de omstandigheden. Mogelijke oorzaken voor gedragsproblemen zijn een niet-stabiele opvoeding of het meemaken van ingrijpende gebeurtenissen zoals geweld of seksueel misbruik. Gedragsproblemen kunnen voorkomen bij kinderen en bij volwassenen.

Wat zijn gedragsproblemen?

Ieder mens wordt wel eens flink boos. Ook een keer agressief reageren, wil nog niet zeggen dat iemand probleemgedrag vertoont. We spreken van gedragsproblemen als iemand een langdurig patroon laat zien van negatief, opstandig of driftig gedrag of gedrag dat tegen de normen ingaat, zoals vechten, stelen en liegen.

Een gedragsprobleem is iets anders dan een gedragsstoornis. Een gedragsstoornis is aangeboren en niet te genezen: iemand vertoont gedrag dat voortkomt uit een aandoening, zoals autisme, ADHD of een persoonlijkheidsstoornis. Gedragsproblemen zijn niet aangeboren, maar worden veroorzaakt door de omstandigheden. Mogelijke oorzaken voor gedragsproblemen zijn een niet-stabiele opvoeding of het meemaken van ingrijpende gebeurtenissen zoals geweld of seksueel misbruik. Gedragsproblemen kunnen voorkomen bij kinderen en bij volwassenen.

Gevolgen voor dagelijks functioneren

Een kind of volwassene met gedragsproblemen heeft hier in het dagelijks leven veel last van, net als de omgeving. Er ontstaan snel conflicten en sociale contacten zullen achteruitgaan.

Door de negatieve en opstandige houding wordt het lastiger om taken op school, studie of werk op een aangename manier uit te voeren, omdat iemand bijvoorbeeld moeite heeft met verplichtingen of met autoriteit. Ook kan iemand gevoeliger zijn voor verslavingen aan bijvoorbeeld alcohol, drugs of gokken. Volwassenen kunnen in aanraking komen met politie en justitie door het overtreden van de wet, agressie of diefstal. Kinderen komen soms terecht bij bureau HALT, de leerplichtambtenaar of jeugdinrichtingen.

Iemand met gedragsproblemen raakt snel in een negatieve spiraal. Het negatieve of opstandige gedrag roept veel onbegrip en woede op van de omgeving, waardoor ook het zelfvertrouwen en het zelfbeeld negatiever wordt. Als er niets gedaan wordt aan de onderliggende oorzaken van gedragsproblemen, kan iemand zich verharden en worden de problemen groter.

Vaktherapie bij gedragsproblemen

In vaktherapie staat niet het praten, maar het ervaren en handelen centraal. De vaktherapeut helpt je door middel van concrete opdrachten om van destructief naar constructief handelen over te gaan. Hierin kun je succeservaringen opdoen of word je juist geconfronteerd met jouw eigen gedrag. De praktische kant van vaktherapie helpt je hierbij. Wanneer je gaat timmeren, op de piano spelen of een spel gaat spelen dan zijn er altijd regels en een focus nodig. Als je in het wilde weg op de spijker slaat, raak je jouw duim. Noten worden muziek als ze op het juiste tempo worden gespeeld. En in spel kun je ervaren hoe het is om zelf de scheidsrechter te zijn en het team te leiden of geleid te worden door een ander.

Door te ontdekken dat je iets kunt afronden, iets constructiefs kunt maken en kunt samenwerken, zal je zelfbeeld ook veranderen. Met deze positieve ervaring durf je wellicht moeilijkere uitdagingen aan te gaan. Op deze manier kan de vicieuze cirkel worden doorbroken. Vanaf dat moment komt er ruimte om naar de onderliggende emotionele problemen te kijken. Deze kunnen zichtbaar of hoorbaar worden in de activiteit en op een gecontroleerde manier worden vormgegeven. Uiteindelijk kun je dit mogelijk ook verwoorden.

Behandeltraject en de werkwijze

Een behandeltraject kan individueel, in een groep of met het gezin zijn, afhankelijk van de ernst van de klachten.

De fasering van de therapie kenmerkt zich dikwijls in drie stappen:

1. De motivatiefase. Het probleem wordt samen onderzocht. Wat zijn de voor- en nadelen van jouw gedrag? Dikwijls wordt er ook een veiligheidsplan opgesteld over hoe te handelen als de therapie confronterend wordt en boosheid of agressie oproept.

2. Met een aantal basisafspraken ga je met de vaktherapeut aan het werk. De aandacht zal worden gericht op de ervaring van de activiteit: wat doe je, wat roept deze activiteit bij jou op en wat doe je vervolgens? Door stil te staan bij gewenste en ongewenste resultaten van jouw gedrag, leer je om jouw eigen gedrag onder de loep te nemen en ontdek je dat je een keuze hebt in het handelen.

3. In de laatste fase ga je steeds meer oefenen in het zelf structuur aanbrengen en de regie over jouw eigen handelen voeren.

Wanneer is vaktherapie niet geschikt voor je? Een psychose, ernstige verslaving of ernstige verwarring als gevolg van een posttraumatische stressstoornis (PTSS) zijn contra-indicaties voor vaktherapie.

Meer informatie

Herken je jezelf of jouw kind in het bovenstaande en wil je dat er nu iets aan gedaan wordt? Zoek dan hier een vaktherapeut in jouw buurt. Wil je weten of jouw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Meer informatie over dit onderwerp vind je op deze website: http://www.nji.nl/Gedragsproblemen .

# data[].attributes.attachment_link.description
Ieder mens wordt wel eens flink boos. Ook een keer agressief reageren, wil nog niet zeggen dat iemand probleemgedrag vertoont. We spreken van gedragsproblemen als iemand een langdurig patroon laat zien van negatief, opstandig of driftig gedrag of gedrag dat tegen de normen ingaat, zoals vechten, stelen en liegen.

# data[].attributes.body
Kinderen met gedragsproblemen kunnen baat hebben bij activiteiten die hen helpen hun emoties te reguleren, sociale vaardigheden te ontwikkelen en positieve gedragingen te versterken. Hier zijn enkele suggesties:

1. Samen spelletjes spelen

Regelmatig samen spelletjes doen met ouders of verzorgers heeft een positief effect op kinderen met gedragsproblemen. Dit bevordert de zelfregulatie, zoals het leren wachten op je beurt, omgaan met frustratie en het volgen van regels. Voorbeelden zijn bordspellen, memory of eenvoudige bewegingsspelletjes.

Kleutergewijs

2. Sport en beweging

Fysieke activiteiten helpen kinderen om energie op een positieve manier kwijt te raken en bevorderen de concentratie. Denk aan zwemmen, hardlopen, fietsen of teamsporten. Deze activiteiten kunnen ook sociale vaardigheden versterken en het zelfvertrouwen vergroten.

J/M Ouders

3. Muziek en kunst

Creatieve activiteiten zoals muziek maken, schilderen of toneelspelen bieden kinderen een uitlaatklep voor emoties en stimuleren de concentratie. Daarnaast leren ze samenwerken en omgaan met successen en tegenslagen.

4. Mindfulness en ontspanningsoefeningen

Technieken zoals ademhalingsoefeningen, yoga of meditatie helpen kinderen om tot rust te komen en hun emoties beter te reguleren. Dit kan vooral nuttig zijn bij impulsief gedrag of overprikkeling.

5. Groepsactiviteiten en sociale vaardigheidstrainingen

Deelname aan groepsactiviteiten, zoals scouting of clubs, biedt kinderen de kans om sociale vaardigheden te oefenen en te leren samenwerken. Daarnaast kunnen sociale vaardigheidstrainingen hen helpen om beter om te gaan met sociale situaties en conflicten.

6. Prikkelarme omgevingen

Voor kinderen die gevoelig zijn voor prikkels, zoals geluid of drukte, kunnen prikkelarme activiteiten en omgevingen nuttig zijn. Denk aan rustige wandelingen in de natuur, lezen of puzzelen.

Balans Digitaal

Het is belangrijk om activiteiten te kiezen die aansluiten bij de interesses en behoeften van het kind. Door positieve ervaringen op te doen, kunnen kinderen met gedragsproblemen hun zelfvertrouwen vergroten en leren omgaan met uitdagingen.

# data[].attributes.body
Gedragsproblemen bij jonge kinderen komen veel voor en zijn meestal niet gerelateerd aan psychische stoornissen. Deze problemen kunnen variëren van opstandig en vijandig gedrag tot fysieke agressie. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen 'gewoon' lastig gedrag en gedragsproblemen. Als een kind minimaal zes maanden lang opstandig, negatief, vijandig en fysiek agressief gedrag vertoont, wordt dit als een gedragsprobleem beschouwd.

Ouders van Nu

Oorzaken van gedragsproblemen

Gedragsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals:

Psychosociale factoren: Factoren zoals een onveilige thuissituatie, gebrek aan structuur of onvoldoende pedagogische vaardigheden van ouders kunnen bijdragen aan gedragsproblemen.

Henw

Omgevingsfactoren: Factoren zoals een onveilige thuissituatie, gebrek aan structuur of onvoldoende pedagogische vaardigheden van ouders kunnen bijdragen aan gedragsproblemen.

Henw

Aanpak en interventies

Een brede aanpak die gericht is op school, ouders en kind heeft meer effect dan interventies die zich uitsluitend richten op ouders of kinderen. Daarnaast zijn preventieve interventies voor leerlingen die nog naar school gaan, succesvoller dan behandelprogramma's voor leerlingen die al zijn uitgevallen.

NJI

Effectief klassenmanagement wordt in de wetenschappelijke literatuur genoemd als preventieve methode voor gedragsproblemen. Dit omvat het stellen van duidelijke regels, het belonen van goed gedrag en het uitleggen van de gevolgen van afwijkend gedrag.

NJI

Daarnaast kunnen interventies zoals psycho-educatie, sociale vaardigheidstraining en programma's zoals Rots en Water of Positief Opvoeden effectief zijn bij het aanpakken van gedragsproblemen.

Kind & Adolescent Praktijk

Het is belangrijk om te benadrukken dat de kans op een psychische stoornis groter is als de gedragsproblemen in verschillende sociale domeinen voorkomen en als symptomen in combinaties voorkomen.

Henw

Een goede samenwerking tussen ouders, school en hulpverleners is essentieel om gedragsproblemen effectief aan te pakken en het welzijn van het kind te bevorderen.

# data[].attributes.body
Hier zijn 10 handige tips die ouders en leraren kunnen helpen om kinderen met gedragsproblemen beter te begeleiden en ondersteunen. Deze tips zijn eenvoudig toe te passen en kunnen het gedrag van het kind positief beïnvloeden.

1. Stel duidelijke regels en grenzen

💡 Waarom? Kinderen met gedragsproblemen hebben vaak moeite met structuur.
Tip: Maak de regels van tevoren duidelijk en bespreek ze regelmatig. Dit helpt het kind te weten wat er van hen verwacht wordt en wat de gevolgen zijn van bepaald gedrag.

2. Wees consequent in je reacties

💡 Waarom? Consequentie zorgt voor voorspelbaarheid en veiligheid.
Tip: Reageer altijd op hetzelfde manier als een kind zich op een bepaalde manier gedraagt. Bijvoorbeeld: als een kind in de klas luidruchtig is, geef dan altijd de zelfde waarschuwing en consequentie.

3. Gebruik positieve bekrachtiging

💡 Waarom? Positieve aandacht motiveert kinderen om goed gedrag te herhalen.
Tip: Geef regelmatig complimenten voor gewenst gedrag. Dit kan bijvoorbeeld een knuffel, een sticker of een compliment zijn voor het netjes opruimen van spullen of rustig luisteren.

4. Bied duidelijke keuzes aan

💡 Waarom? Kinderen voelen zich meer in controle en verantwoordelijk voor hun eigen gedrag.
Tip: Laat kinderen kiezen uit twee of drie opties, zoals: "Wil je eerst je huiswerk maken of een boek lezen?" Dit geeft ze het gevoel dat ze zelf invloed hebben op hun acties.

5. Maak gebruik van visuele hulpmiddelen

💡 Waarom? Kinderen met gedragsproblemen kunnen makkelijker reageren op visuele prikkels.
Tip: Hang bijvoorbeeld een gedragschema op de muur of gebruik een timer om een overgang naar een andere activiteit aan te geven. Zo zien ze wat er komt en wat er van hen verwacht wordt.

6. Verdeel grote taken in kleine stapjes

💡 Waarom? Veel kinderen raken overweldigd door te veel informatie of een lange taak.
Tip: Geef een grote taak in kleine, concrete stappen. Bijvoorbeeld: als een kind een lange tekst moet lezen, begin met het samenvatten van één alinea in plaats van het hele hoofdstuk in één keer.

7. Zorg voor een rustige omgeving

💡 Waarom? Een drukke omgeving kan het moeilijker maken voor kinderen om zich te concentreren.
Tip: Creëer een rustige werkplek met weinig afleiding. Zorg voor een opgeruimde ruimte waar het kind zich kan concentreren op wat hij of zij moet doen, zonder gestoord te worden door geluiden of visuele afleidingen.

8. Geef het kind tijd om te kalmeren

💡 Waarom? Kinderen met gedragsproblemen kunnen snel overprikkeld raken.
Tip: Wanneer een kind geïrriteerd is of boos wordt, geef dan de ruimte om even tot rust te komen. Dit kan in de vorm van een "time-out" of door samen ademhalingsoefeningen te doen.

9. Bied structurele en voorspelbare routines

💡 Waarom? Structuur zorgt voor veiligheid en vermindert stress.
Tip: Zorg ervoor dat het dagelijks schema duidelijk is, zoals een vaste tijd voor huiswerk, eten, en ontspanning. Dit helpt het kind te weten wat te verwachten en zorgt voor minder chaos.

10. Werk samen met andere professionals

💡 Waarom? Samenwerking zorgt voor een beter plan en meer consistente ondersteuning.
Tip: Schakel hulp in van psychologen, pedagogisch medewerkers of andere specialisten. Zij kunnen je helpen bij het ontwikkelen van strategieën en methoden die specifiek aansluiten bij de behoeften van het kind.

Conclusie

Met deze tips kunnen ouders en leraren kinderen met gedragsproblemen op een gestructureerde en ondersteunende manier begeleiden. Geduld, consistentie en positieve communicatie zijn de sleutel tot succes. Het kind zal door deze aanpak meer vertrouwen krijgen en leren hoe ze hun gedrag beter kunnen reguleren.

# data[].attributes.body
Kinderen met gedragsproblemen vertonen gedrag dat niet in lijn is met de verwachtingen van hun omgeving. Dit kan zich uiten in opstandig gedrag, agressie, impulsiviteit, of het negeren van regels en normen. Gedragsproblemen kunnen zowel op sociaal als emotioneel vlak invloed hebben, en ze kunnen variëren van lichte verstoringen in gedrag tot ernstigere gedragsstoornissen die de ontwikkeling van het kind beïnvloeden.

Wat zijn gedragsproblemen?

Gedragsproblemen verwijzen naar gedragingen die als ongewenst, disruptief of moeilijk te controleren worden gezien in een bepaalde context, zoals op school of thuis. Het kan gaan om verzet tegen autoriteit, agressie (zoals slaan, schoppen of schreeuwen), of gedragingen zoals liegen, stelen of onbeleefd zijn. Bij sommige kinderen kunnen deze gedragsproblemen tijdelijk zijn, bijvoorbeeld tijdens een periode van stress of veranderingen in hun leven, terwijl ze bij anderen een meer structureel probleem kunnen vormen dat langdurig aanhoudt.

Soorten gedragsproblemen

Er zijn verschillende soorten gedragsproblemen die kinderen kunnen vertonen, en ze kunnen variëren in intensiteit. De meest voorkomende zijn:

1. Opstandig Gedrag: Dit is gedrag waarbij een kind zich regelmatig verzet tegen regels of instructies van ouders of leraren. Ze kunnen bijvoorbeeld weigeren te luisteren, opdrachten niet uitvoeren, of terugpraten tegen volwassenen.

2. Agressie: Dit is fysiek of verbaal agressief gedrag. Kinderen kunnen anderen slaan, schoppen of dingen kapot maken wanneer ze gefrustreerd of boos zijn. Dit type gedrag kan vaak worden gezien als een manier voor het kind om zijn emoties te uiten.

3. Impulsief Gedrag: Kinderen met impulsief gedrag handelen vaak zonder na te denken over de gevolgen. Dit kan zich uiten in roekeloos gedrag, zoals het zonder nadenken iets doen, of het oncontroleerbaar reageren op emoties.

4. Verwaarlozing van Sociale Normen: Dit type gedrag omvat het negeren van algemene sociale regels, zoals het stelen, liegen, of andere ongepaste gedragingen vertonen in sociale situaties.

Oorzaken van Gedragsproblemen

Gedragsproblemen kunnen door verschillende factoren worden veroorzaakt, en vaak spelen meerdere factoren een rol. Deze factoren kunnen onderverdeeld worden in:

Psychosociale Factoren: Stress in het gezin, zoals een echtscheiding, verlies van een familielid, of financiële problemen, kan gedragsproblemen veroorzaken. Kinderen die in een onveilige of chaotische omgeving opgroeien, vertonen vaak moeilijker gedrag.

Gezinsomstandigheden: Ouders die zelf gedragsproblemen hebben, of die onvoldoende ondersteuning bieden, kunnen onbewust bijdragen aan gedragsproblemen bij hun kinderen. Een gebrek aan structuur of inconsistentie in de opvoeding kan een belangrijke factor zijn.

Persoonlijke Factoren: Sommige kinderen hebben meer aanleg voor gedragsproblemen vanwege genetische factoren of neurologische afwijkingen. Bij kinderen met ADHD bijvoorbeeld, kunnen impulsief gedrag en problemen met zelfregulatie bijdragen aan gedragsproblemen.

Onderwijsfactoren: Een schoolomgeving die niet goed is afgestemd op de behoeften van het kind, zoals een gebrek aan duidelijke regels of onvoldoende ondersteuning, kan gedragsproblemen verergeren. Soms kunnen gedragsproblemen ontstaan door het onbegrip van docenten of de situatie waarin het kind zich bevindt op school.

Gevolgen van Gedragsproblemen

Gedragsproblemen kunnen op verschillende manieren invloed hebben op het leven van een kind. Ze kunnen leiden tot:

Problemen op school: Gedragsproblemen kunnen het leren en de academische prestaties beïnvloeden, omdat kinderen vaak niet goed kunnen focussen of zich niet aan de regels houden. Dit kan leiden tot onderpresteren of zelfs uitval van school.

Sociale problemen: Kinderen met gedragsproblemen hebben vaak moeite met het maken en behouden van vriendschappen. Agressief of opstandig gedrag kan ertoe leiden dat andere kinderen zich van hen afkeren, wat het sociaal isolement vergroot.

Emotionele gevolgen: Gedragsproblemen kunnen ook leiden tot frustratie en een laag zelfbeeld bij het kind. Ze kunnen zich anders voelen dan hun leeftijdsgenoten en dit kan leiden tot gevoelens van verdriet of boosheid.

Behandeling en Aanpak

De aanpak van gedragsproblemen is afhankelijk van de oorzaak en de ernst van het gedrag. In veel gevallen kan een combinatie van therapieën en veranderingen in de omgeving helpen. Dit kan bestaan uit:

Gedragstherapie: Dit helpt kinderen om hun gedragingen te begrijpen en te veranderen door middel van beloningen en consequenties.

Oudercursussen of begeleiding: Ouders kunnen leren hoe ze beter om kunnen gaan met de gedragsproblemen van hun kinderen door middel van opvoedkundige technieken die positieve gedragingen versterken.

Schoolinterventies: Soms zijn aanpassingen in de schoolomgeving nodig, zoals kleinere klassen, extra ondersteuning van een mentor, of het toepassen van rustmomenten voor het kind.

Conclusie

Gedragsproblemen bij kinderen zijn complex en kunnen verschillende oorzaken hebben. Ze hebben niet alleen invloed op het kind zelf, maar ook op hun omgeving, zoals ouders, leraren en andere kinderen. Het is belangrijk om vroegtijdig gedragsproblemen te herkennen en samen te werken met ouders, leraren en mogelijk therapeuten om het kind op een positieve manier te ondersteunen. Door het bieden van een gestructureerde omgeving, het stellen van duidelijke grenzen, en het geven van positieve feedback, kunnen gedragsproblemen effectief worden aangepakt.

https://www.oudersvannu.nl/kind/gedragsproblemen-bij-jonge-kinderen~a491464?utm_source=chatgpt.com

# data[].attributes.body
Hoe ga je om met moeilijk gedrag van kinderen? - YouTube

Kinderen met gedragsproblemen vertonen gedrag dat afwijkend is van de norm en vaak als storend of ongewenst wordt ervaren door hun omgeving, zoals ouders, leraren of leeftijdsgenoten. Dit gedrag kan variëren van opstandig of agressief gedrag tot impulsieve acties of het negeren van regels. Gedragsproblemen kunnen zowel op sociaal als op emotioneel vlak invloed hebben en kunnen tijdelijk of langdurig zijn, afhankelijk van de oorzaak en de situatie.

Soorten Gedragsproblemen

Opstandig Gedrag: Kinderen weigeren vaak om regels te volgen of geven veel tegenstand tegen autoriteit, zoals ouders of leraren. Ze kunnen terugpraten, opdrachten weigeren of niet luisteren.

Agressief Gedrag: Dit kan zich uiten in fysiek geweld, zoals slaan of schoppen, of verbaal geweld, zoals schelden of beledigen.

Impulsief Gedrag: Kinderen reageren vaak zonder na te denken. Dit kan roekeloos of ondoordacht gedrag zijn, zoals dingen doen zonder de gevolgen te overwegen.

Verwaarlozing van Sociale Normen: Gedragingen zoals liegen, stelen of andere ongepaste handelingen in sociale situaties vallen hieronder.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe ga je om met moeilijk gedrag van kinderen?

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we zijn begonnen met het nieuwe thema (hechting) op deze Padlet heb ik deze weer naar mijn stagebegeleider gemaild, zodat ze deze kon inzien welke onderwerpen wij ons in verdiepen. Ook heb ik tussendoor feedback gevraagd en hier mijn aanpassingen op gemaakt. Shelly en ik hebben elkaar ook onderling feedback gegeven en hebben hiernaar gehandeld.

Tijdens de WPL lessen hebben Shelly en ik vragen gesteld aan Sanne en Josje en feedback gevraagd. Vervolgens hebben we deze puntjes aangepast om er verbetering in te brengen.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Tijdens de WPL lessen heb ik actief deelgenomen en de informatie opgeschreven tijdens de les. Deze informatie hebben we ook verwerkt in de Padlet. Ook ben ik in gesprek gegaan met mijn stagebegeleidster om te bespreken hoe ik dit aan wilde pakken en wat mijn stappenplan was.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

We stonden beide open voor meningen, ideeën en ook feedback van de mensen in onze omgeving. Zowel klasgenoten als onze docenten en stagebegeleiders. Door deze meningen etc. te verzamelen kregen wij er ook wat meer een totaalbeeld van hoe we het nu precies vorm wilden geven.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

In het begin van dit schooljaar hebben we een project gekregen. Namelijk het Oriëntatieverslag. Tijdens dit verslag heb ik me kunnen verdiepen in bovenstaande punten. Deze verdieping heeft me inzicht gegeven over hoe mijn stageschool in zijn werk gaat en wat hun wet-en regelgeving inhoudt. Ook hebben we vorig schooljaar lessen gehad waarin we ons ook moesten verdiepen in deze puntjes. Deze kennis van de lessen heb ik meegenomen in het Oriëntatieverslag.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

Als ik iets nieuws geleerd heb of mijn kennis wil delen, is hier altijd plek voor bij mijn stagebegeleidster. Dit kan op verschillende momenten en manieren. Zo zijn er bijvoorbeeld momenten dat ik een nieuw inzicht heb of ergens van onder de indruk van ben. Met mijn trajectbegeleider bespreek ik ook vaak mijn kennis.

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we zijn begonnen met het nieuwe thema hechting ben ik dit gaan delen met de stage en school, Jenna en ik hebben voor dit onderwerp gekozen door de verkregen theorie van Sanne en Josje van de WPL ochtend. Zo zijn we aan de slag gegaan met verschillende deelonderwerpen opstellen waar wij van dachten dat we hier iets mee konden gaan doen. Jenna en ik hebben een hele prettige samenwerking en geven elkaar ook veel feedback en tips op wat we doen of al gedaan hebben.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Tijdens de lessen van WPL ben ik actief aanwezig met dingen noteren en opschrijven die benoemd werden in de ochtend, dit konden we op deze manier heel makkelijk verwerken in de padlet, dit zou ik ook kunnen delen met andere studenten en met mijn stagebegeleider.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

We staan allebei open voor feedback zowel vanuit school, van elkaar, of vanuit de stage. Deze kunnen wij gaan verwerken in de padlet en gebruiken voor in examens en in de praktijk mocht dit noodzakelijk zijn. We gaan allebei goed aan de slag met verkregen feedback en gaan ook aan de slag om dingen te verbeteren als we hier iets over te horen krijgen.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we begonnen met deze Padlet ben ik aan de slag gegaan samen met Jenna met het opzetten van een passend onderwerp, we hebben dit samen besloten aan de hand van onze interesses. Ook heb ik deze Padlet gedeeld met mijn stagebegeleider en met een mail informatie doorgestuurd naar mijn BPV-plek. Ik heb verschillende feedback gekregen vanuit de stage over mijn handelen, maar Jenna en ik hebben elkaar ook feedback gegeven over dingen die we in de Padlet gezet hebben. Ik heb ook verschillende momenten feedback gevraagd aan Josje en Sanne, om mij hierin nog meer te verbeteren en mogelijk een verdieping te kunnen maken.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Ik ben in de eerste weken van stage al aan de slag gegaan met het praten met verschillende collega's, dit kunnen andere stagiaires zijn maar ook docenten van andere klassen. Ik vraag regelmatig aan andere docenten of ik ze mogelijk met dingen kan helpen en dan ga ik hierover in gesprek mocht dit nodig zijn. Ook met mijn stagebegeleider heb ik verschillende gesprekken gehad over verschillende onderwerpen en ook hier kan ik dan over meepraten mocht dit nodig zijn in een gesprek met meerdere collega's. Discussiepunten worden bij ons in de kantine vaak aangegeven, dan kan ik hierover meepraten of meeluisteren.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

Ik sta altijd open voor mensen die mij feedback willen geven, dit kan mij helpen voor mijn eigen ontwikkeling in de stage, maar ook op school. Door dit nu te doen kan ik mijn handelen aanpassen en te werk gaan volgens de werkwijze van de school. Mensen die verschillende meningen hebben vind ik ook leuk om mee in gesprek te gaan. Hierdoor kan ik ook anders tegen dingen aan gaan kijken en leren van andere mensen hun prioriteiten en eisen evt.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

Ik heb mij in het begin van het schooljaar verdiept in verschillende regels op school, dit door te kijken in de gids van de school, maar ook door dit na te vragen aan collega's. Ik ben op de hoogte van verschillende innovaties, ook zie ik dit terug op stage tijdens de uren die ik daar maak.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

Ik vind het fijn om dingen die ik geleerd heb te delen met collega's, zo kan ik ook tips krijgen waar ik misschien iets mee kan om de verdieping en diepgang meer op te zoeken. Ik kan heel veel leren van mensen die al langer in het vak zitten dus die tips zijn altijd welkom!

# data[].attributes.body
Evalueert haar eigen handelen en stelt verbeterpunten op. Vraagt feedback op eigen handelen.

Toen we zijn begonnen met deze Padlet heb ik deze naar mijn stagebegeleider gemaild, zodat ze deze kon inzien welke onderwerpen wij ons in verdiepen. Ook heb ik tussendoor feedback gevraagd en hier mijn aanpassingen op gemaakt. Shelly en ik hebben elkaar ook onderling feedback gegeven en hebben hiernaar gehandeld.

Tijdens de WPL lessen hebben Shelly en ik vragen gesteld aan Sanne en Josje en feedback gevraagd. Vervolgens hebben we deze puntjes aangepast om er verbetering in te brengen.

Neemt actief deel aan overleggen/gesprekken/discussies met collega's.

Tijdens de WPL lessen heb ik actief deelgenomen en de informatie opgeschreven tijdens de les. Deze informatie hebben we ook verwerkt in de Padlet. Ook ben ik in gesprek gegaan met mijn stagebegeleidster om te bespreken hoe ik dit aan wilde pakken en wat mijn stappenplan was.

Staat open voor meningen, ideeën en feedback van anderen.

We stonden beide open voor meningen, ideeën en ook feedback van de mensen in onze omgeving. Zowel klasgenoten als onze docenten en stagebegeleiders. Door deze meningen etc. te verzamelen kregen wij er ook wat meer een totaalbeeld van hoe we het nu precies vorm wilden geven.

Is op de hoogte van innovatie betreft maatschappij, technologie, vakinhoudelijk, wet en regelgeving.

In het begin van dit schooljaar hebben we een project gekregen. Namelijk het Oriëntatieverslag. Tijdens dit verslag heb ik me kunnen verdiepen in bovenstaande punten. Deze verdieping heeft me inzicht gegeven over hoe mijn stageschool in zijn werk gaat en wat hun wet-en regelgeving inhoudt. Ook hebben we vorig schooljaar lessen gehad waarin we ons ook moesten verdiepen in deze puntjes. Deze kennis van de lessen heb ik meegenomen in het Oriëntatieverslag.

Deelt haar nieuw verworven deskundigheid met collega's.

Als ik iets nieuws geleerd heb of mijn kennis wil delen, is hier altijd plek voor bij mijn stagebegeleidster. Dit kan op verschillende momenten en manieren. Zo zijn er bijvoorbeeld momenten dat ik een nieuw inzicht heb of ergens van onder de indruk van ben. Met mijn trajectbegeleider bespreek ik ook vaak mijn kennis.

# data[].attributes.body
Continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon is belangrijk om een veilige gehechtheidsrelatie te kunnen opbouwen. Kinderen kunnen zich aan een beperkt aantal volwassenen hechten. Het is belangrijk dat die volwassenen regelmatig dichtbij zijn en contact met het kind hebben. Zo kan het vertrouwen groeien. Het aantal primaire opvoeders dat voor het kind zorgt is bij voorkeur niet te groot en wisselt niet te vaak.

Wat is nodig voor veilige hechting? | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl)

# data[].attributes.body
Sensitieve responsiviteit wordt doorgaans gedefinieerd als de mate waarin een ouder afgestemd is op de emotionele toestand van een kind, en in staat is die signalen juist te interpreteren en op passende wijze en tijdig te reageren.

Een sensitieve houding geeft het kind een gevoel van vertrouwen, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Zij vormen samen de basis voor een veilige hechting.

Sensitieve responsiviteit - Betekenis en Voorbeelden - SpelActief

# data[].attributes.body
Kinderen groeien over het algemeen op in een sociale omgeving: er zijn veel mensen om hen heen waarmee ze praten, samen dingen doen of die hen helpen. Zoals hun ouders en hun klasgenoten. Maar bijvoorbeeld ook een voetbaltrainer, oppas, leraar, familielid, buurvrouw of geloofsgenoot.

Bij een goede pedagogische sociale relatie is er aandacht voor elkaar en respect. Daarbij is het belangrijk dat er veel verschillende soorten pedagogische sociale relaties worden aangegaan. Bijvoorbeeld met verschillende medeopvoeders, maar ook in verschillende leefomgevingen.

bron: basisboek onderwijsassistent

# data[].attributes.body
Onveilige gehechte kinderen hebben juist de neiging om gestresst te reageren wanneer ze even alleen worden gelaten, hebben weinig vertrouwen in anderen en in zichzelf. Daarom is dit kind minder geneigd zelf met een vertrouwd gevoel de omgeving te verkennen. Ook kunnen ze zelf minder goed hun stressniveau reguleren, en kunnen ze op latere leeftijd moeite hebben met het aangaan van relaties.

Er zijn vier verschillende hechtingen:

Namelijk,

Veilig gehecht, dit houdt in dat het kind balans heeft in zijn exploratiedrang en gehechtheidsgedrag. De rol van de opvoeder is sensitief en responsief.

Onveilig-vermijdend gehecht, dit houdt in dat het kind negerend en vermijdend gedrag heeft naar de opvoeder en ze gedragen zich 'zelfstandig'. De rol van de opvoeder is dat ze afwijzend reageren en onvoldoende sensitief en responsief reageren.

Onveilig-afwerend gehecht, dit houdt in dat het kind tegenstrijdige gevoelens heeft. De rol van de opvoeder is tegenstrijdig, de ene keer krijgt het kind veel aandacht en de andere keer niet, hierdoor wordt er een onveilig en onoprecht gevoel gecriëerd bij het kind. De rol van de opvoeder is dat ze onberekenbaar reageren en ook wel onsamenhangend. Dit wordt ook wel ongepast sensitief genoemd.

Gedesorganiseerd gehecht, dit houdt in dat het kind tegenstrijdig reageert en ook gevoelens van angst beleefd.

De rol van de opvoeder is dat ze onvoorspelbaar reageren en inconsequent. Hier is er sprake van trauma.

Bron: Theorieles 18-09-2024

Veilige en onveilige hechting, wat betekent dat eigenlijk? (zwangerenportaal.nl)

# data[].attributes.body
Activiteiten om de continuïteit tussen kinderen en de juf te stimuleren richten zich op het opbouwen van een stabiele en consistente omgeving. Dit kan door:

1. Rituelen en routines: Dagelijkse structuren, zoals een vaste begroeting of afsluiting van de dag, geven kinderen houvast en voorspelbaarheid.

2. Betrokkenheid en samenwerking: Regelmatige gezamenlijke activiteiten, zoals kringgesprekken of groepsprojecten, versterken de relatie en betrokkenheid.

3. Opvolging van afspraken: Consistentie in het naleven van regels en verwachtingen creëert een gevoel van veiligheid en vertrouwen.

4. Positieve interactie: Door regelmatig positieve feedback en aandacht te geven, wordt de band versterkt en continuïteit bevorderd.

Deze activiteiten helpen een stabiele en vertrouwde leeromgeving te behouden.

# data[].attributes.body
Een goede pedagogische relatie tussen opvoeder en kind is cruciaal voor een positieve ontwikkeling. Activiteiten om deze relatie te stimuleren omvatten:

1. Actief luisteren: Laat het kind voelen dat zijn gedachten en gevoelens belangrijk zijn door aandachtig te luisteren zonder te oordelen.

2. Samenwerken: Doe samen activiteiten die plezierig zijn voor beide partijen, zoals spelletjes spelen of creatieve projecten doen. Dit bevordert wederzijds vertrouwen.

3. Consequent en voorspelbaar zijn: Stel duidelijke regels en grenzen, maar wees ook flexibel en begripvol. Dit geeft het kind een gevoel van veiligheid.

4. Positieve bekrachtiging: Moedig gewenst gedrag aan door complimenten te geven, wat bijdraagt aan het zelfvertrouwen van het kind.

5. Open communicatie: Creëer een omgeving waar het kind zich vrij voelt om zijn gedachten en zorgen te delen, wat de band versterkt.

Deze activiteiten helpen vertrouwen, respect en verbondenheid te ontwikkelen in de pedagogische relatie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leerlingen leren meer en gedragen zich beter als ze een goede band met hun leraar hebben. Maar hoe bouw je zo'n band eigenlijk op? Jelle Koopman, begeleider passend onderwijs en trainer, gaat scholen langs om uit te leggen hoe leraren zijn RAKIS-aanpak kunnen gebruiken.

Jelle werkt zelf op twee 'moeilijke' scholen in Amsterdam, waar hij veel probleemgedrag tegenkomt. Hij werkt volgens de door hem zelf bedachte RAKIS-methode: Relatie, Afspraken, Kennis, Inzicht en Samen. Hij vindt dat leraren veel meer aandacht kunnen besteden aan de band met hun leerlingen. Hieronder licht Jelle de 5 onderdelen uit de RAKIS-methode nader toe:

1. Relatie

Leerlingen die een goede band hebben met hun leraar hebben meer zelfvertrouwen. De sfeer in de klas is beter en ze zijn meer betrokken. Maar hoe bouw je deze band op? Het begint met goed observeren en kijken naar wat een leerling nodig heeft. Is een leerling lastig? Misschien heeft hij dan behoefte aan een schouderklopje of bemoediging. 'Vraag jezelf af of je leerlingen zich veilig voelen', zegt Jelle. 'Kunnen ze zichzelf zijn? Mogen ze fouten maken? Of is je ultieme doel het slagen van je les?'. Dat geldt niet alleen in het klaslokaal. Maar ook erbuiten. 'Leerlingen willen gezien worden. Kijk ze aan als je ze tegenkomt. Groet even. Maak een praatje tijdens het surveilleren. Zorg dat je iets weet van hun hobby's, en kom terug op dingen die ze vertellen. Dit alles kan al het verschil maken.'

2. Afspraken

Een goede relatie is het fundament van een goede band. Maar het is niet het enige dat nodig is. Voor de structuur ervan zijn ook duidelijke afspraken nodig. Jelle: 'Dat is voor de meeste docenten geen nieuwe kennis, maar in de praktijk is dit toch niet altijd makkelijk.' Structuur betekent ook dat iedereen zich aan gemaakte afspraken houdt. Ook de leraar. 'Als een stilteblok tien minuten duurt, dan moet het ook tien minuten duren. Dat geeft leerlingen veiligheid en houvast.'

3. Kennis

Daarnaast is het belangrijk dat je als leraar kennis hebt van wat er speelt in je klas. 'Weet welke kinderen autisme hebben, of ADHD. Maar ook dat je weet waarom iemand te laat kwam. Zorg dat je vragen stelt, zodat je op de hoogte blijft.' Jelle vindt dat leraren daarnaast iets moeten weten van het brein van de kinderen die ze les geven: denk bijvoorbeeld aan het puberbrein of het denkvermogen van kleuters. 'Pubers worden bijvoorbeeld vaak overvraagd, omdat ze nog niet goed zijn in dingen als plannen. Logisch dat ze soms afhaken. Als leraar hoef je geen gedragsspecialist te zijn, maar je moet hier wel iets van afweten.'

4. Inzicht

Inzicht in je eigen houding is ook noodzakelijk voor het opbouwen van een goede band met je klas. Volgens Jelle is dit onderdeel van de RAKIS-methode het minst populair, maar wel het belangrijkste. 'Als een leerling probleemgedrag vertoont, kijk je al snel alleen naar de leerling. Die is lui, het gaat moeilijk thuis, noem maar op. Maar het zou moeten gaan over jouw eigen aanpak. Wat doe je met je stem, met je blik? Hoe stel je je op tegenover je leerlingen?' Durf je kwetsbaar op te stellen en te laten zien dat je ook maar een mens bent. Door je fouten toe te geven en af en toe iets over jezelf te vertellen.

Je eigen aanpak onder de loep nemen, kan alleen door daar feedback op te krijgen. Van collega's én leerlingen. Zelf heeft hij wel eens van collega's te horen gekregen dat hij wat fel over kon komen. 'Dat was best wel schrikken.' Leerlingen lieten hem ook ooit weten dat ze het gevoel hadden dat hij sommige leerlingen voortrok. 'Ik was geneigd meer aandacht te besteden aan de kinderen met een grote mond. Terwijl juist de stillere kinderen aandacht nodig hebben. Dat was heel goed om te horen.'

5. Samen

Voor Jelle is het heel belangrijk dat leraren onderling bespreken hoe ze een goede band met hun leerlingen op kunnen bouwen. 'Sommige leraren denken daar individueel wel over na, maar tijdens teamvergaderingen is er nauwelijks aandacht voor.' Samen bereik je meer. Binnen een team is een deel van de docenten vaak heel goed in het opbouwen van relaties en een ander deel (nog) niet. Zorg daarom dat je elkaar stimuleert en van elkaar leert.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo bouw je een goede band op met je leerlingen - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Leerlingen leren meer en gedragen zich beter als ze een goede band met hun leraar hebben. Maar hoe bouw je zo'n band eigenlijk op? Jelle Koopman, begeleider passend onderwijs en trainer, gaat scholen langs om uit te leggen hoe leraren zijn RAKIS-aanpak kunnen gebruiken.

# data[].attributes.body
Hechting is de emotionele band die je opbouwt met je kind. Die wordt ook wel gehechtheid of gehechtheidsrelatie genoemd en is belangrijk voor de ontwikkeling van je kind. Je kind krijgt daardoor zelfvertrouwen, ontwikkelt veerkracht en kan ervan leren. Je zorgt voor veilige hechting als je je kind liefde geeft, contact maakt en goed op je kind reageert.

Wat is hechting en waarom is het belangrijk? | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl)

# data[].attributes.body
Door sensitief responsief te reageren op het kind, zal je merken dat het kind zich meer en meer gaat openstellen. In dit artikel staan een aantal tips en een duidelijke uitleg over hoe je hier het beste als professional mee aan de slag kan en jezelf eventueel kan verbeteren.

Kenmerken van een sensitieve houding zijn:

speelsheid

liefhebben

acceptatie

nieuwsgierigheid

empathie

Voorbeelden van responsief gedrag

Als de kinderen ervaren dat je er bent en openstaat voor wat de kinderen zeggen en doen creëert dat een veilige omgeving.

Een aantal voorbeelden van responsief gedrag zijn:

Luisteren en nieuwsgierige houding

De tijd nemen voor gesprekjes met kinderen

Positieve feedback geven aan kinderen

De kinderen uitdagen in hun betrokkenheid

De kinderen helpen bij keuzes

# data[].attributes.attachment_caption
Blog - Veilige hechting stimuleren door lichaamsbewustzijn en beweging

# data[].attributes.body
Hier lees je hoe belangrijk het is om een veilige hechting juist te blijven stimuleren en omarmen bij een kind. Als een kind een veilige hechting en weinig moeite met nieuwe contacten heeft. Is het aan de begeleiders om dit aan te sterken en er een bescherming omheen te zetten. Deze bescherming kan worden gestimuleerd door bijvoorbeeld onderstaande activiteit uit te voeren met de kinderen:

BeReSpel is ontwikkeld door speltherapeut Diana Kersten en is een afkorting voor BewegingsRelatieSpel. Dit is een lichaamsgerichte vorm van spel en speltherapie voor kinderen met een ontwikkelingsbeperking. Bij het BeReSpel worden bewegen en het lichaamsbewustzijn als middel gebruikt om de emotionele ontwikkeling te bevorderen. Ook wordt het kind ondersteund om zijn eigen “Ik” te ontwikkelen en om hechte, veilige en positieve relaties aan te gaan met anderen.

Ook wordt er in het artikel benoemd hoe belangrijk de connectie tussen lichaamsbewustzijn, beweging en hechting is.

# data[].attributes.attachment_link.title
Blog - Veilige hechting stimuleren door lichaamsbewustzijn en beweging

# data[].attributes.attachment_link.description
Het BeRespel zet beweging en lichaamsbewustzijn in om kinderen met een verstandelijke beperking en hechtingsproblemen te ondersteunen.

# data[].attributes.body
In de bovenstaande bron lees je hoeveel impact een spelletje kan hebben op kinderen. En hoe belangrijk het is om bij welk spel dan ook, alles rustig op te bouwen. Er zijn spellen en activiteiten om de hechting van de kinderen te verbeteren. Deze zijn er voor de leerkrachten en hulpverleners, maar ook voor de ouders van het kind.

Hieronder een aantal voorbeelden van spellen voor verschillende leeftijden.

Tekenen op je rug (vanaf 4 jaar)

Laat het kind voor je zitten met zijn rug naar jou toe. Je vertelt dat je op zijn rug een tekening gaat maken. Eerst wordt het bord schoongeveegd. Daarna maak je een eenvoudige tekening. Maak eenvoudige tekeningen zoals een boom of een huis. Gebruik enkele vingers tegelijk of een vlakke hand, anders gaat het kietelen en geef steeds voldoende druk. Vertel het kind pas wat je hebt getekend als je al klaar bent, om zo het kind de kans te geven zelf goed te voelen wat je op zijn rug doet. Teken daarna nog een keer hetzelfde. Nu weet het kind al wat het is, waardoor de tekening nog krachtiger voelt.

Hup ballonnetje hop (vanaf 7 jaar)

Dit is een gezinsoefening. De uitdaging is dat iedereen goed meewerkt. Ieder houdt een hoek van het badlaken vast. Een ballon wordt in het midden gelegd. Van te voren spreken jullie een teken af waarop jullie met elkaar het badlaken naar boven brengen, zodat de ballon omhoog vliegt. Het is de kunst om de ballon omhoog te gooien en weer op te vangen. Hoe vaak lukt het voordat de ballon ernaast valt?

Bellen klappen (vanaf 2 jaar)

Vertel het kind dat jullie bellen gaan blazen. Het kind mag alle bellen kapot slaan. Al snel pas je een variatie toe en vraag je of het ook lukt met een voet of een knie. Om het spel weer wat rustiger te krijgen vraag je om het heel voorzichtig te doen met een elleboog, een wijsvinger of een pink.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen leren en ontwikkelen zich via de ervaring en via spel. I edere dag een paar spelletjes spelen, liefst op een vast tijdstip, heeft meer effect op het bevorderen van de hechting dan een keer per week drie kwartier bij de therapeut.

Daarbij is samen spelen ook gewoon een hele fijne manier om in contact te komen met je kind. Een kind leert door te spelen bijvoorbeeld ook omgaan met frustraties en lastige emoties. Een half uur intensief contact zorgt voor meer verbinding. Bijkomend voordeel? Minder conflicten! Een kind dat te weinig in contact is zal conflicten uitlokken tijdens de dagelijkse verplichtingen zoals tandenpoetsen en aankleden. Lastig gedrag is wat dat betreft een mooie graadmeter. Onder elk gedrag zit namelijk een onvervulde behoefte en 9 van de 10 keer is dat de behoefte aan meer verbinding. Kinderen schreeuwen letterlijk om aandacht (verbinding). Weet je ook gelijk waar het spreekwoord vandaan komt.

Inzicht in je kind en zijn belevingswereld

Naast het voldoen aan de behoefte van verbinding is spel ook een mooie manier meer inzicht te krijgen in de belevingswereld van je kind. Ga eens observeren wat je kind precies doet tijdens het spel. Waar speelt hij het liefst mee? Is het nog vooral rammen met de blokjes of wordt er al een huis mee gebouwd? Zijn de dieren enkel gooi objecten of komt er al een rollenspel tot stand? Wanneer je weet hoe je kind speelt kan je daar heel mooi bij aansluiten. Op deze manier heeft je kind echt het gevoel dat hij er toe doet. Jij weet immers precies waar hij van houd en hoe je daarbij aan kunt sluiten.

Niet alleen zijn belevingswereld krijg je zo duidelijk in beeld. Je krijgt sowieso meer inzicht in je kind. Wat doet hij bijvoorbeeld tijdens een spelletje? Kan hij niet tegen zijn verlies, of laat hij anderen juist winnen? Kijkt hij bij het bouwen van een toren hoe jij het doet of trekt hij zijn eigen plan. Aan het spel van een kind kun je zoveel aflezen. Je kunt eigenlijk precies zien hoe je kind in elkaar zit. Blaakt hij van het zelfvertrouwen of is hij juist wat terughoudender? Vindt hij het vreselijk om fouten te maken of doet dat hem juist helemaal niets?

Wanneer je deze inzichten verkregen hebt kun je vervolgens heel mooi met spel aan de gang om te werken aan de dingen die hij nog moeilijk vindt. Denk bijvoorbeeld aan een rollenspel waarin jij laat zien dat het helemaal niet erg is om een foutje te maken. Of speel een spelletje waarbij je expres verliest (zonder dat je kind dit weet natuurlijk) om zo te laten zien dat het helemaal niet erg is om te verliezen. Met een mooi woord heet dit modelen, eigenlijk gewoon het goede voorbeeld geven.

Je kunt een rollenspel ook gebruiken om te laten zien hoe je op de juiste manier conflicten oplost of omgaat met een pester.

Zelfs schoolse dingen kun je verwerken in spel. Denk aan het tellen van de blokjes in een toren of het samen lezen van een boekje. Maar ook het benoemen van de kleurtjes bij de strijkkralen of het tellen van de appels in jullie net getekende boom. De mogelijkheden zijn eindeloos. Hoe gekker, hoe leuker!

Tenslotte is spelen nog een fantastisch mooie manier om gevoelens te verwerken. Denk bijvoorbeeld eens aan een kussengevecht na een lange schooldag. Soms zijn kinderen dan boos en chagrijnig. Op school is het toch veel moeten en weinig mogen. Thuis willen ze dan de macht terugpakken en de baas spelen, met ruzies met hun zusje tot gevolg. Doe dan eens een kussengevecht. Hij kan dan zijn gevoel van machteloosheid verwerken en krijgt weer de kans zich krachtig te voelen en de baas te zijn over zijn keuzes.

Het belangrijkste aspect van spelen blijft voor mij toch het voldoen aan de behoefte tot verbinding. Wanneer ouders het gevoel hebben dat ze zijn vastgelopen met hun kind, als ze in een negatieve spiraal terecht zijn gekomen met elkaar of als ze zich machteloos voelen in de opvoeding van hun kind, kan spelenderwijs verbinden helpen. Het is een bijzondere manier om ouders en kinderen bij elkaar te betrekken. Als de relatie verbetert, vermindert ongewenst gedrag en kan de ouder het kind beter aanvoelen en sturen.

Sta jij nu ook te popelen?

Hier alvast een paar ideetjes om mee aan de slag te gaan:

Wat is er veranderd? (vanaf 5 jaar)

Je legt je kind uit dat je iets aan jezelf gaat veranderen. Je vraagt daarom aan je kind om goed naar jou te kijken. Je draait je om, of je kind draait zich om en dan verander je snel iets aan jezelf. Je doet bijvoorbeeld je haar los of je trek een schoen uit. Wanneer je kind weer mag kijken vraag je hem wat er aan jou is veranderd.

Tekenen op je rug (vanaf 4 jaar)

Laat het kind voor je zitten met zijn rug naar jou toe. Je vertelt dat je op zijn rug een tekening gaat maken. Eerst wordt het bord schoongeveegd.

Daarna maak je een eenvoudige tekening. Maak eenvoudige tekeningen zoals een boom of een huis. Gebruik enkele vingers tegelijk of een vlakke hand, anders gaat het kietelen en geef steeds voldoende druk. Vertel het kind pas wat je hebt getekend als je al klaar bent, om zo het kind de kans te geven zelf goed te voelen wat je op zijn rug doet.

Teken daarna nog een keer hetzelfde. Nu weet het kind al wat het is, waardoor de tekening nog krachtiger voelt.

Hup ballonnetje hop (vanaf 7 jaar)

Dit is een gezinsoefening. De uitdaging is dat iedereen goed meewerkt. Ieder houdt een hoek van het badlaken vast. Een ballon wordt in het midden gelegd.

Van te voren spreken jullie een teken af waarop jullie met elkaar het badlaken naar boven brengen, zodat de ballon omhoog vliegt. Het is de kunst om de ballon omhoog te gooien en weer op te vangen. Hoe vaak lukt het voordat de ballon ernaast valt?

Bellen klappen (vanaf 2 jaar)

Vertel het kind dat jullie bellen gaan blazen. Het kind mag alle bellen kapot slaan. Al snel pas je een variatie toe en vraag je of het ook lukt met een voet of een knie. Om het spel weer wat rustiger te krijgen vraag je om het heel voorzichtig te doen met een elleboog, een wijsvinger of een pink.

Helemaal enthousiast geraakt van deze spelletjes en je wilt graag nog meer in verbinding met je kind? Neem dan contact op!

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen leren en ontwikkelen zich via de ervaring en via spel. I edere dag een paar spelletjes spelen, liefst op een vast tijdstip, heeft meer effect op het bevorderen van de hechting dan een keer per week drie kwartier bij de therapeut.

# data[].attributes.body
Een kwaliteitsvolle transitie houdt rekening met de verschillende startposities van kinderen (en hun gezin). Transities voor alle kinderen op een positieve manier ondersteunen en begeleiden, betekent dat er vanuit een sterke samenwerking werk gemaakt wordt van continuïteit op vier domeinen.

Structurele continuïteit: een hechte samenwerking tussen de verschillende (basis)voorzieningen (preventieve gezinsondersteuning - kinderopvang – kleuterschool) met specifieke aandacht voor maatschappelijk kwetsbare groepen zoals lage SES, gezinnen in armoede, vluchtelingen, nieuwkomers, kinderen van inburgeraars, anderstalige kleuters, kinderen met specifieke zorgbehoefte, kinderen zonder papieren, en Roma….

Pedagogische continuïteit: afstemming tussen pedagogisch kaders met aandacht voor het thema transitie en waarbij zorg en leren even belangrijke elementen zijn van kwaliteit.

Professionele continuïteit: een gedeelde verantwoordelijkheid van alle relevante professionals in het ondersteunen van een warme overgang voor kinderen en hun ouders. Uitwisselen en afstemmen over sociaalpedagogische thema’s zoals wennen, taalstimulering, zindelijkheidstraining,… dragen daartoe bij.

Continuïteit met thuis, buurt en gemeenschap: een wederkerige dialoog tussen professionals, ouders, buurt en gemeenschap bevorderen door de lokale samenwerkingsverbanden verder uit te bouwen en in te zetten op ouderbetrokkenheid en participatie.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
vlaams agentschap voor personen met een handicap (vaph)

# data[].attributes.attachment_link.description
Een kwaliteitsvolle transitie houdt rekening met de verschillende startposities van kinderen (en hun gezin).

# data[].attributes.body
Elk kind heeft behoefte aan het opgroeien en leren in een veilige omgeving. Dit kan bereikt worden door middel van een gezonde ‘pedagogische relatie’. Veel mensen kennen deze term niet, maar stiekem komt het terug in alledaagse handelingen en activiteiten qua opvoeden. Samen met Jeroen Pouw, theoretisch pedagoog en docent-onderzoeker, bespreken we wat een pedagogische relatie inhoudt en hoe alle soorten opvoeders het kunnen verbeteren.

Via dit artikel vind je verschillende podcasts, filmpjes, boeken, sites en andere dingen waardoor je meer informatie kan verzamelen over pedagogische relaties en het belang hiervan. Maar ook hoe je hiermee omgaat en welke stappen je moet zetten.

# data[].attributes.attachment_link.title
#24 Pedagogische relatie: optimaal opgroeien en leren (met Jeroen Pouw) – Pedagogisch Verantwoord

# data[].attributes.attachment_link.description
Elk kind heeft behoefte aan het opgroeien en leren in een veilige omgeving. Dit kan bereikt worden door middel van een gezonde ‘pedagogische relatie’. Veel mensen kennen deze term niet, maar stiekem komt het terug in alledaagse handelingen en activiteiten qua opvoeden. Samen met Jeroen Pouw, theoretisch pedagoog en docent-onderzoeker, bespreken we wat een pedagogische relatie inhoudt en hoe alle soorten opvoeders het kunnen verbeteren.

# data[].attributes.body
Op deze site wordt door middel van een artikel omschreven wat sensitieve responsiviteit is, hoe je het ziet en hoe je ermee om kan gaan.

Sensitieve responsiviteit wordt doorgaans gedefinieerd als de mate waarin een ouder afgestemd is op de emotionele toestand van een kind, en in staat is die signalen juist te interpreteren en op passende wijze en tijdig te reageren.

Een sensitieve houding geeft het kind een gevoel van vertrouwen, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Zij vormen samen de basis voor een veilige hechting.

Sensitieve houding en voorbeelden:

Een kind heeft anderen nodig om zich prettig te voelen en zich goed te ontwikkelen. Het heeft behoefte aan aandacht, warmte en emotionele steun. Elk kind laat dit op zijn eigen manier merken. Daarom moet je gevoelig zijn voor de signalen (‘sensitief’) die het kind geeft, door goed naar hem te kijken en te proberen te begrijpen wat hij bedoelt. Vervolgens is het belangrijk om "responsief" te zijn door op de juiste manier te reageren op de signalen van het kind. Het is belangrijk om de emoties en gevoelens van kinderen te verwoorden, bijvoorbeeld wanneer ze bang of verdrietig zijn. Op deze manier kun je laten zien dat je je betrokken voelt bij wat het kind doet, voelt en ervaart, dat je het kind begrijpt en steunt.

Kenmerken van een sensitieve houding zijn:

speelsheid

liefhebben

acceptatie

nieuwsgierigheid

empathie

Als de kinderen ervaren dat je er bent en openstaat voor wat de kinderen zeggen en doen creëert dat een veilige omgeving.

Een aantal voorbeelden van responsief gedrag zijn:

Luisteren en nieuwsgierige houding

De tijd nemen voor gesprekjes met kinderen

Positieve feedback geven aan kinderen

De kinderen uitdagen in hun betrokkenheid

De kinderen helpen bij keuzes

# data[].attributes.attachment_link.title
Sensitieve responsiviteit - Betekenis en Voorbeelden - SpelActief

# data[].attributes.attachment_link.description
Sensitieve responsiviteit wordt doorgaans gedefinieerd als de mate waarin een ouder afgestemd is op de emotionele toestand van een kind, en in staat is die signalen juist te interpreteren en op passende wijze en tijdig te reageren.

# data[].attributes.body
Eten en drinken zijn levensnoodzakelijk, maar liefde en warmte net zo goed. We noemen dit de basisbehoeften:

Lichamelijke behoeften: eten, drinken, beweging, slaap

Behoefte aan affectie: knuffels, liefde, warmte,… Een Behoefte aan veiligheid, duidelijkheid en continuïteit: de nood aan een min of meer voorspelbare omgeving.

Een kind wil weten waar het aan toe is, wat de huisregels zijn, wat er kan en niet kan, kunnen rekenen op anderen

Behoefte aan erkenning en bevestiging: een kind wil aanvaard en gewaardeerd worden, een ‘eigen plaatsje’ hebben in de groep, het gevoel hebben dat het iets betekent voor iemand

behoefte om zichzelf als kundig te ervaren: een kind wil het gevoel hebben zelf iets te kunnen, ervaren hoe het de grenzen van zijn mogelijkheden weet te verleggen, succes ervaren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Eten en drinken zijn levensnoodzakelijk, maar liefde en warmte net zo goed. We noemen dit de basisbehoeften:

lichamelijke behoeften: eten, drinken, beweging, slaap,...

behoefte aan affectie: knuffels, liefde, warmte,... Een kind wil niet alleen affectie krijgen, maar ook geven.

behoefte aan veiligheid, duidelijkheid en continuïteit: de nood aan een min of meer voorspelbare omgeving. Een kind wil weten waar het aan toe is, wat de huisregels zijn, wat er kan en niet kan, kunnen rekenen op anderen,...

behoefte aan erkenning en bevestiging: een kind wil aanvaard en gewaardeerd worden, een 'eigen plaatsje' hebben in de groep, het gevoel hebben dat het iets betekent voor iemand,...

behoefte om zichzelf als kundig te ervaren: een kind wil het gevoel hebben zelf iets te kunnen, ervaren hoe het de grenzen van zijn mogelijkheden weet te verleggen, succes ervaren,...

behoefte aan zingeving en aan morele waarde: een kind wil zich een 'goed' mensje voelen, zich met de anderen en de wereld verbonden voelen,...

# data[].attributes.attachment_link.description
Eten en drinken zijn levensnoodzakelijk, maar liefde en warmte net zo goed. We noemen dit de basisbehoeften:

# data[].attributes.body
Dit artikel gaat over een meisje die als kind onveilig gehecht is. Ze komt uit een groot gezin met ouders met een psychisch probleem, waardoor ze als kind al heel snel in contact kwam met jeugdzorg.

In dit artikel schrijft ze waar ze mee zat en waar ze tegenaan liep.

Je eerste levensjaren zijn bepalend voor de manier waarop je je hecht aan anderen. Verloopt de hechting door omstandigheden niet goed, dan kun je daar als volwassene last van krijgen. Ilona is als kind onveilig gehecht en ondervindt hier dagelijks de gevolgen van; ze weet niet hoe zij een band moet opbouwen of een relatie kan onderhouden. We gaan hierover in gesprek met professor Hanneke Schaap-Jonker.

“Hechting is een nauwe emotionele band tussen ouders en kinderen, waarbij de ouder een zekere basis is voor het kind en een veilige haven in tijden van stress”, aldus Hanneke. “De basis voor de hechting wordt al voor de geboorte gelegd. Het eerste levensjaar is hierin bepalend, maar ook de jaren daarna spelen een belangrijke rol. Binnen de hechting gaat het erom het kind te laten weten dat het er mag zijn en dat er van hem of haar wordt gehouden. Als het goed is laten ouders dit op allerlei manieren merken. Dit kan zijn door de manier waarop zij naar hun kind kijken of het liefdevol vasthouden als het nog klein is, maar ook door complimenten te geven als het kind wat groter is. Hoe meer positieve hechtingservaringen er in de jeugd zijn geweest, hoe meer veerkracht het kind ontwikkelt om negatieve ervaringen in het leven aan te kunnen.”

# data[].attributes.attachment_link.title
Ilona is als kind onveilig gehecht: ‘Ik vind het moeilijk om relaties aan te gaan’

# data[].attributes.attachment_link.description
Je eerste levensjaren zijn bepalend voor de manier waarop je je hecht aan anderen. Verloopt dit niet goed, dan kun je daar als volwassene last van krijgen

# data[].attributes.body
Hechting is de emotionele band die je opbouwt met je kind. Die wordt ook wel gehechtheid of gehechtheidsrelatie genoemd en is belangrijk voor de ontwikkeling van je kind. Je kind krijgt daardoor zelfvertrouwen, ontwikkelt veerkracht en kan ervan leren. Je zorgt voor veilige hechting als je je kind liefde geeft, contact maakt en goed op je kind reageert.

Vanaf de geboorte groeit de band met je kind. Het eerste jaar is een belangrijke periode. Maar ook daarna is het belangrijk om te werken aan de band met je kind. Deze band is namelijk een voorbeeld voor relaties die je kind aangaat met anderen. Je werkt aan de band met je kind door te reageren op het gedrag van je kind, je kind te verzorgen, met je kind te spelen en je kind te troosten.

Je kind kan ook met andere volwassenen een goede band opbouwen, bijvoorbeeld met opa en oma of met de pedagogisch medewerker van de opvang.

Wanneer jij en je kind in de eerste levensjaren een goede band hebben opgebouwd, wordt dat een veilige hechting genoemd. Een veilige hechting zorgt voor een veilige basis voor het kind om zich te ontwikkelen en de wereld te gaan ontdekken.

Kinderen die de juiste aandacht en zorg krijgen, voelen dat ze de moeite waard zijn en krijgen meer zelfvertrouwen. Als ouder ben je dan de veilige basis voor je kind. Vandaaruit durft je kind de omgeving te gaan ontdekken. Daarnaast ben je voor je kind ook een veilige haven omdat je kind erop vertrouwt dat het bij pijn of angst altijd bij jou terecht kan. Kinderen die een goede band hebben met hun ouders, kunnen zich ook beter hechten aan andere mensen. Lees hieronder waar een goede band aan bijdraagt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is hechting en waarom is het belangrijk? | Nederlands Jeugdinstituut

# data[].attributes.attachment_link.description
Hechting is de emotionele band die je opbouwt met je kind. Je zorgt voor veilige hechting als je je kind liefde geeft, contact maakt en goed op je kind reageert.

# data[].attributes.body
Een goede pedagogische relatie crieëren met de kinderen in je klas begint bij het zorgen voor een veilig pedagogisch klimaat.

In dit artikel staat omschreven hoe je ervoor kan zorgen dat er een veilig pedagogisch klimaat ontstaat tussen de kinderen en jou. Een goede leraar-leerling relatie en goed klassenmanagement zijn belangrijk voor een positieve sfeer en veilig pedagogisch klimaat. In een onveilig klimaat door pestgedrag, komen leerlingen niet tot leren.

Om tot leren te komen hebben leerlingen een ondersteunende, gestructureerde, en veilige omgeving nodig. Een omgeving waarin leerlingen zich geaccepteerd voelen, ontdekken dat ze steeds meer taken aankunnen en hun leergedrag zelf kunnen sturen. Daarbij speelt houding en aanpak van de leraar, evenals het gedrag van leerlingen een grote rol. We bespreken drie zaken die van invloed zijn op het pedagogisch klimaat in de klas:

Het belang van een goede leraar-leerling relatie

Goed klassenmanagement als voorwaarde voor een positieve sfeer

Pesten: aanpak en preventie

# data[].attributes.attachment_link.title
Het creëren van een goed pedagogisch klimaat in de klas | Onderwijskennis

# data[].attributes.attachment_link.description
Een goede leraar-leerling relatie en goed klassenmanagement zijn belangrijk voor een positieve sfeer en veilig pedagogisch klimaat. In een onveilig klimaat door pestgedrag, komen leerlingen niet tot leren.

# data[].attributes.body
Belangrijke vaardigheid voor het onderwijs

Een positieve houding van een leraar leidt tot pro-sociaal gedrag in de klas, zo blijkt uit onderzoek. Gaat een leraar negatiever om met een leerling? Dan speelt dat mee in het oordeel van andere leerlingen over hun klasgenoot. Het is dan ook van groot belang dat leraren zich bewust zijn van hun rol in deze sociale processen. Als responsieve leraar behandel je alle leerlingen gelijk en stem je je aanbod op hen af.

Benader leerlingen altijd positief

Zorg ervoor dat je altijd hoge verwachtingen hebt van de leerling en spreek die ook uit. Beloon positief gedrag met complimenten. Reageer werkinhoudelijk op vragen en opmerkingen van de leerling. Toon empathie en vraag de leerling naar zijn persoonlijke beleving. Merk je dat een leerling behoefte heeft aan meer aandacht? Plan dan een gesprek in. Luister serieus naar wat leerlingen te zeggen hebben en maak hun gevoelens bespreekbaar.

Responsief als leren lastiger gaat

Bij sommige leerlingen gaat het leren lastiger. Overheersen tijdens een instructie van de leraar de negatieve gedachten (‘Ik kan het toch niet’)? Dan is de kans op taakgericht gedrag klein. Omdat faalervaringen elkaar zo blijven opvolgen, voelt de leerling zich steeds incompetenter. Ook de relatie met de leraar komt hiermee onder druk te staan. Het is daarom belangrijk om zo responsief mogelijk met deze leerlingen om te gaan. Dat doe je zo:

Ga bij de instructie na of de leerling weet waarover de opdracht gaat en wat het doel is.

Haal voorkennis op en vraag naar de oplossingsmethode (‘Hoe los je dit vraagstuk op?’).

Vraag naar de taakbeleving en haalbaarheid.

Laat de leerling zelf de beoordelingscriteria bepalen (‘Hoeveel sommen denk je dat je straks goed hebt?’)

Spreek een beloning af (‘Als je klaar bent, dan bekijken we het samen. Heb je het goed, dan krijg je …’).

Moedig tijdens het werken aan en herhaal eventueel de instructie.

Bepaal samen met de leerling of aan de beoordelingscriteria is voldaan (‘Vond je dat het goed ging?’).

Geef de leerling de gelegenheid om zelf succes of falen te verklaren (Hoe komt het denk je, dat het goed ging?’)

Geef een eigen beoordeling (‘Jammer, je hebt je best gedaan, maar het was ook wel moeilijk.’)

# data[].attributes.attachment_link.description
Een responsieve leraar zorgt ervoor dat een kind zich begrepen, geaccepteerd en veilig voelt.

# data[].attributes.body
Dit is een artikel voor de ouders. Hier staan tips in hoe ze een veilige hechting kunnen stimuleren met hun (pasgeboren) kind. Maar ook hoe ze kunnen omgaan mey hun kind als deze negatief gehecht is.

De onderstaande vaardigheden komen aan bod:

Huid op huid contact

Gezichtsherkenning

Natuurlijk hechtingsgedrag baby/schoolkind

Veilige hechting

Zelfstandigheid

Onveilige hechting

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe stimuleer je een veilige hechting? - RST Zorgverleners

# data[].attributes.attachment_link.description
In mijn vorige blog lees je dat de band met je kindje al tijdens de zwangerschap ontstaat. Tegelijkertijd begint dan ook de hechting. Dit heeft namelijk alles met elkaar te maken.

# data[].attributes.body
Wat is nodig voor veilige hechting? | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl)

Hoe bevorder je een veilige hechting?

1. Sensitief reageren houdt in dat de ouder openstaat voor de signalen van het kind en daar passend op reageert. Hierdoor leert het kind dat de ouder beschikbaar is als veilige basis om de wereld te ontdekken én als veilige haven om nabijheid en troost te vinden.

Sensitief reageren vraagt van de ouder zoveel betrokkenheid bij het kind dat de ouder passend kan reageren op de signalen van het kind. Dat houdt in dat de ouder:

reageert als het kind naar de ouder kijkt of toenadering zoekt

een vriendelijke gezichtsuitdrukking heeft en naar het kind lacht

praat tegen het kind en vertel wat het doet, bijvoorbeeld bij het aankleden, in bad doen of in bed leggen

speelt met het kind en leuke dingen doet met het kind

het kind positief benadert en het complimenten geeft.

Als professional kun je sensitief gedrag van ouders of opvoeders herkennen en bevorderen. Als ouders dit gedrag niet vertonen, kun je samen met hen werken aan de gehechtheidsrelatie.

2. Zorgen voor continuïteit

Continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon is belangrijk om een veilige gehechtheidsrelatie te kunnen opbouwen. Kinderen kunnen zich aan een beperkt aantal volwassenen hechten. Het is belangrijk dat die volwassenen regelmatig dichtbij zijn en contact met het kind hebben. Zo kan het vertrouwen groeien. Het aantal primaire opvoeders dat voor het kind zorgt is bij voorkeur niet te groot en wisselt niet te vaak.

3. Mentaliseren

Mentaliseren betekent dat ouders of opvoeders gevoelens en gedachtes van het kind zien, herkennen en erkennen. Het gaat dus om het vermogen om zich in te leven in het kind, bijvoorbeeld als het kind net is gevallen en begint te huilen. Een ouder die kan mentaliseren, erkent dan dat het kind huilt omdat het is gevallen en reageert hier passend op.

Met deze tips krijg je meer informatie over veilige hechting bij een kind, zou je tips nodig hebben kan je die op deze site vinden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Belang veilige hechting

Een veilige hechting is belangrijk voor de sociaal-emotionele ontwikkeling, de taalontwikkeling en de cognitieve ontwikkeling van het kind. De positieve gevolgen van een veilige hechting voor de ontwikkeling van kinderen zijn:

zelfvertrouwen, doordat ze geleerd hebben dat ze kunnen rekenen op de steun van hun opvoeders.

veerkracht, ze kunnen flexibel reageren op problemen en spanningen en kunnen hun emoties tonen en reguleren.

ze kunnen verbanden leggen tussen eigen gedrag en het effect van het eigen gedrag, doordat hun ouders sensitief reageren op het gedrag van hun kind.

ze kunnen relaties aangaan, doordat ze geleerd hebben dat ze kunnen vertrouwen op de ouder, kunnen ze ook makkelijker relaties aangaan met anderen.

Lees ook over de gevolgen van een onveilige hechting
Veilige hechting bevorderen

Om een veilige hechting te bevorderen is het belangrijk dat ouders met hun gedrag aan een aantal voorwaarden voldoen:

Sensitief reageren

Sensitief reageren houdt in dat de ouder open staat voor de signalen van het kind en daar passend op reageert. Hierdoor leert het kind dat de ouder beschikbaar is als veilige basis om de wereld te ontdekken én als veilige haven om nabijheid en troost te vinden.

Sensitief reageren vraagt van de ouder zoveel betrokkenheid bij het kind dat het passend kan reageren op de signalen van het kind. Dat houdt in dat de ouder:

reageert als het kind naar de ouder kijkt of toenadering zoekt.

een vriendelijke gezichtsuitdrukking heeft en naar het kind lacht.

praat tegen het kind en vertel wat het doet, bijvoorbeeld bij het aankleden, in bad doen of in bed leggen.

speelt met het kind en leuke dingen met het kind doet.

het kind positief benadert en het complimenten geeft.

Als professional kun je sensitief gedrag van de ouder herkennen en bevorderen. Als de ouder dit gedrag niet vertoont, kun je samen met de ouder werken aan de gehechtheidsrelatie.

Zorgen voor continuïteit

Continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon is belangrijk om een veilige gehechtheidsrelatie te kunnen opbouwen. Kinderen kunnen zich aan een beperkt aantal volwassenen hechten. Het is belangrijk dat die volwassenen regelmatig dichtbij zijn en contact met het kind hebben. Zo kan het vertrouwen groeien. Het aantal primaire opvoeders dat voor het kind zorgt is bij voorkeur niet te groot en wisselt niet te vaak.

Mentaliseren

Mentaliseren betekent dat de ouder gevoelens en gedachtes van het kind ziet, herkent en erkent. Het gaat dus om het vermogen van de ouder om zich in te leven in het kind, bijvoorbeeld als het kind net is gevallen en begint te huilen. Een ouder die kan mentaliseren, erkent dan dat het kind huilt omdat het is gevallen en reageert hier passend op.

Als professional kun je zien of een ouder kan mentaliseren aan het volgende gedrag:

De ouder kijkt en luistert naar het kind.

De ouder benoemt wat die ziet aan het gedrag van het kind.

Het gedrag dat de ouder benoemt past bij de situatie, bijvoorbeeld door te zeggen wanneer het kind net gevallen is: 'Je bent verdrietig omdat je gevallen bent, je hebt vast pijn.'

Je kunt als professional het mentaliseren van ouders helpen bevorderen door hen het belang van dit gedrag uit te leggen en het eventueel met hen te oefenen.

Voor interventies om de hechting tussen ouders en kind te bevorderen kun je een kijkje nemen in de databank Effectieve jeugdinterventies.

Randvoorwaarden voor werken aan hechting

Wanneer er problemen zijn in het gezin die voor stress zorgen, bijvoorbeeld schulden, het heel moeilijk om aan een veilige hechting te werken. Het is dan belangrijk om ook daarmee aan de slag te gaan. Zolang er stress is in een gezin blijft het moeilijk voor ouders om sensitief te reageren, te zorgen voor continuïteit en te mentaliseren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is nodig voor veilige hechting? | Nederlands Jeugdinstituut

# data[].attributes.attachment_link.description
Welk gedrag van ouders is nodig voor het ontwikkelen van veilige hechting? En hoe bevorder je als professional een veilige hechting? Lees het hier.

# data[].attributes.body
Continuïteit verwijst naar het doorlopende verband of proces zonder onderbrekingen. In verschillende contexten kan het verschillende betekenissen hebben.

Aanwezigheid betekent simpelweg het fysiek of mentaal aanwezig zijn op een bepaalde plaats of in een bepaalde situatie. In de context van hechting en opvoeding is de continuïteit van aanwezigheid van een gehechtheidspersoon cruciaal voor het opbouwen van een veilige hechtingsrelatie.

Continuïteit in de aanwezigheid van de gehechtheidspersoon is belangrijk om een veilige gehechtheidsrelatie te kunnen opbouwen. Kinderen kunnen zich aan een beperkt aantal volwassenen hechten. Het is belangrijk dat die volwassenen regelmatig dichtbij zijn en contact met het kind hebben. Zo kan het vertrouwen groeien. Het aantal primaire opvoeders dat voor het kind zorgt is bij voorkeur niet te groot en wisselt niet te vaak.

Sensitief reageren vraagt van de ouder zoveel betrokkenheid bij het kind dat de ouder passend kan reageren op de signalen van het kind. Dat houdt in dat de ouder:

reageert als het kind naar de ouder kijkt of toenadering zoekt

een vriendelijke gezichtsuitdrukking heeft en naar het kind lacht

praat tegen het kind en vertel wat het doet, bijvoorbeeld bij het aankleden, in bad doen of in bed leggen

speelt met het kind en leuke dingen doet met het kind

het kind positief benadert en het complimenten geeft.

# data[].attributes.body
Opvoeden en opgroeien doen we samen. Alles wat ouders en kinderen helpt met opvoeden en opgroeien noemen we de pedagogische basis. De pedagogische basis bestaat uit twee dingen, namelijk pedagogische sociale relaties en de pedagogische leefomgeving. Op deze pagina leggen we uit wat pedagogische sociale relaties precies zijn.Andere mensen ontmoeten, met misschien ook andere culturen en gewoonten, draagt bij aan het versterken van de pedagogische basis.

Kinderen groeien over het algemeen op in een sociale omgeving: er zijn veel mensen om hen heen waarmee ze praten, samen dingen doen of die hen helpen. Zoals hun ouders en hun klasgenoten. Maar bijvoorbeeld ook een voetbaltrainer, oppas, leraar, familielid, buurvrouw of geloofsgenoot.

Deze personen worden ook wel medeopvoeders genoemd, omdat zij ouders en andere opvoeders helpen door het kind te ondersteunen. Zij hebben allemaal invloed op de ontwikkeling van het kind door het contact dat ze met het kind en de ouders hebben. Al deze verschillende relaties worden pedagogische sociale relaties genoemd.

Voorbeelden hiervan zijn het spelen bij een vriendje thuis, met de klas naar het museum of met kennissen naar een muziekvoorstelling. Wanneer er verschillende ontmoetingen zijn met een goede kwaliteit ontstaat er een sterke pedagogische basis rondom het kind.

Als ouders en medeopvoeders gezamenlijk een bijdrage leveren aan de opvoeding, is de kans groter dat het kind zich positief ontwikkelt. Een ander voordeel van deze pedagogische sociale relaties is dat ouders steun ervaren bij het opvoeden van hun kinderen. Als er goede pedagogische sociale relaties zijn is de drempel voor ouders namelijk minder hoog om hulp te vragen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat zijn pedagogische sociale relaties en waarom zijn deze zo belangrijk? Vind meer informatie en voorbeelden op deze pagina van het Nederlands Jeugdinstituut.

# data[].attributes.body
Het stuk sensitieve responsiviteit is een onderdeel van 1 van de 6 interactievaardigheden. Dit zijn vaardigheden die pedagogisch werkers toe kunnen passen en kunnen gebruiken om de ontwikkeling van kinderen te ondersteunen.

Zes interactievaardigheden

sensitieve responsiviteit.

respect voor de autonomie.

structureren en grenzen stellen.

praten en uitleg geven.

ontwikkeling stimuleren.

begeleiden van interacties

Wat is een Interactievaardigheid?

Het recht om zelf te bepalen wat je doet. Respect voor autonomie betekent dat een kind steun krijgt bij activiteiten waarbij hij die nodig heeft en dat hij ongestoord bezig kan zijn wanneer dat mogelijk is.

Sensitieve responsiviteit of emotionele ondersteuning

Deze vaardigheid betekent dat je gevoelig bent voor wat kinderen bezighoudt. Je merkt signalen en behoeften van kinderen op, begrijpt ze of probeert ze te begrijpen. En je bent ook in staat om daar passend op te reageren. Zo geef je kinderen het gevoel dat ze worden gezien.

Respect voor autonomie

Respect voor autonomie betekent dat je kinderen de ruimte geeft om zelf oplossingen te vinden en keuzes te maken. Om eigen ideeën in te brengen en dingen zelf te doen.

Structuren en grenzen stellen

Door te structureren en grenzen te stellen bied je kinderen houvast, zodat ze weten waar ze aan toe zijn. Het zorgt voor voorspelbaarheid en helpt bij het zelfvertrouwen. Grenzen, afspraken en regels zorgen ervoor dat kinderen weten wat er van hen verwacht wordt. Van structuren en begrenzen leren kinderen om hun gedrag te reguleren. Zo leren ze ook waarden en normen, en ontwikkelen ze hun geweten.

Educatieve interactievaardigheden

Praten, uitleggen en luisteren

Door veel met de kinderen te praten, uit te leggen en te luisteren, bied je hen de gelegenheid om hun wereld en hun gevoelsleven te begrijpen. Zo leren ze zich uit te drukken. Kinderen leren om duidelijk te maken wat ze zien, bedoelen, willen en voelen. En ze leren dat ook van anderen te begrijpen.

Stimuleren van de ontwikkeling

Jouw handelen kan kinderen helpen bij hun ontwikkeling. Bijvoorbeeld door hun nieuwsgierigheid te prikkelen. Of hen te stimuleren bij een activiteit die ze nog net niet zelf kunnen en waarmee ze weer een stapje in hun ontwikkeling kunnen maken.

Begeleiden en stimuleren van onderlinge interactievaardigheden

Als pedagogisch medewerker of gastouder zorg je voor omstandigheden waarin kinderen met elkaar kunnen spelen. Zo nodig begeleid je de kinderen daarbij. Daarmee zorg je ervoor dat kinderen zich veilig voelen bij elkaar en help je hen om positieve relaties op te bouwen.

# data[].attributes.body
Mijn conclusie na het maken van deze Padlet over hechting is, dat het vanaf de geboorte erg van belang is om naar je kind te luisteren. Kinderen zijn heel gevoelig en ze kunnen snel een hechtingstoornis ontwikkelen zonder dat je dit als ouder/verzorger in de gaten hebt. Daarom is het van belang om ook als onderwijsassistent te luisteren en ook te observeren wat nu precies de wensen en behoeften van een kind zijn. Deze zijn bij elk individueel kind anders en ze geven dit ook op hun eigen manier aan.

Sommige kinderen kunnen nog over hun angsten en negatieve hechtingservaringen heen komen. Dit heeft wel veel aandacht en geduld nodig maar hoe eerder je het kind erin kan en gaat helpen, hoe meer kans er is dat het kind zich op een gezonde manier weer leert te hechten.

# data[].attributes.body
Bij jonge kinderen die veilig gehecht zijn aan hun ouder(s), is er een balans tussen het verkennen van de omgeving (exploreren) en het zoeken van de nabijheid van de ouder. Zolang de ouder in de buurt is, voelt het kind zich op zijn gemak en kan het de omgeving verkennen. Maar zodra het kind bang of verdrietig is, staakt het kind zijn spel om de nabijheid van de ouder op te zoeken. De ouder biedt zowel de veilige uitvalsbasis van waaruit het kind de omgeving kan verkennen, als de landingshaven waarnaar het kind terugkeert bij spanning of angst. Bij onveilig gehechte kinderen is deze balans zoek. In het ene uiterste fungeert de ouder niet als veilige uitvalsbasis, waardoor het kind nauwelijks aan exploratie en spel toekomt. Het kind is altijd bezig met nabijheid zoeken. In het andere uiterste fungeert de ouder niet als veilige haven bij wie het kind troost kan vinden. Het kind is vooral aan het exploreren, en zoekt vrijwel nooit troost zelfs als het van streek is. Kenmerkend voor onveilig gehechte kinderen is het gebrek aan vertrouwen in zichzelf en in hun omgeving.

Vermijdend-gehechte kinderen hebben, na veelvuldig te zijn afgewezen, geleerd geen beroep meer te doen op hun ouders als ze stress ervaren. Deze kinderen richten hun pijn, verdriet of angst eerder naar binnen, of reageren agressief bij spanning. In sociale contacten houden ze liever afstand, ze kunnen hun eigen boontjes wel doppen.

Ambivalent-gehechte kinderen zijn vooral onzeker door het sterk wisselende, inconsistente gedrag van hun ouders. Ze zoeken voortdurend nabijheid, zijn soms erg aanhankelijk, passief of boos. Ze missen het zelfvertrouwen van een veilig gehecht kind.

Gedesorganiseerd/verstoord-gehecht aan de ouders. Van deze kinderen wordt ook wel gezegd dat ze een ‘verstoorde gehechtheidsrelatie’ met hun ouders hebben. Deze kinderen zijn doorgaans opgegroeid met ouders die zowel een bron van steun als bron van angst zijn, bijvoorbeeld doordat de ouders het kind mishandelen of depressief zijn. Of doordat een ouder het kind niet kan beschermen tegen het geweld dat plaatsvindt in het gezin. Het jonge kind kan zich niet aanpassen aan deze onoplosbare paradox en laat daarom vreemd, gedesorganiseerd gedrag zien, zoals nabijheid zoeken bij vreemde mensen, of gaan huilen als het zijn ouder weer ziet na een korte scheiding. Oudere kinderen kunnen extreem angstig, controlerend en bazig gedrag laten zien.

# data[].attributes.attachment_link.title
Verschillende vormen van onveilige gehechtheid - 1. Definitie - Richtlijn Problematische gehechtheid - Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming

# data[].attributes.attachment_link.description
Onder de noemer van ‘onveilig gehecht’ worden verschillende vormen van onveilige gehechtheidsrelaties onderscheiden.

# data[].attributes.body
Mijn eigen conclusie na het maken van deze Padlet over hechting is dat het heel erg van belang is om de hechting van een kind serieus te nemen en hier ook echt aandacht aan te geven mocht dit noodzakelijk zijn. Ook stond ik niet heel erg stil bij de gevolgen van een onveilige hechting en zie ik nu in wat de belangen hiervan zijn voor een jong kind, maar ook voor een goede toekomst voor een kind. Ik zie nu in dat een band voor een kind cruciaal is voor de rest van het leven, denk hierbij aan het maken van contacten en het vertrouwen van andere mensen in de directe omgeving maar ook in de indirecte omgeving. Ieder kind heeft een andere eigenschap en een andere behoefte als het gaat om dit onderwerp, vandaar dat het voor ons als onderwijsassistent ook belangrijk is om hieraan bij te dragen en mee te werken voor een zo goed mogelijke hechting met een kind .

# data[].attributes.body
Wat is veilige hechting (artikel)

Veilige gehechtheid is al lang een belangrijk begrip in de psychologie. Kinderen die veilig gehecht zijn, ontwikkelen zich beter, worden makkelijker zelfstandig en kunnen makkelijker relaties aangaan. Maar de inzichten in hoe veilige gehechtheid groeit en wat je kan doen als een kind niet veilig gehecht is, zijn de laatste jaren sterk veranderd.

De kern van veilige gehechtheid is dat een kind vertrouwen ontwikkelt dat er voor hem gezorgd wordt in tijden van stress en emotionele nood, Als je als kind naar je ouders uitreikt omdat je je niet lekker voelt of met iets worstelt, reageren je moeder of vader met emotionele steun. Dat is wat een kind idealiter leert terwijl het opgroeit.

Maar soms is dat vertrouwen van een kind beschadigd. Stel dat je als kleine jongen van je ouders herhaaldelijk de boodschap krijgt dat jongens niet huilen. Op den duur ga je niet meer huilen en stop je ermee om emotionele steun te vragen aan je ouders. Of denk aan een tienermeisje dat aan haar ouders vertelt dat ze gepest wordt op school, waarna de ouders, vanuit de beste bedoelingen, meteen naar de directie stappen. In plaats van eerst tijd te maken om hun kind te troosten en te luisteren naar wat hun dochter echt nodig heeft. Daarnaast zijn er natuurlijk ernstigere gevallen, zoals verwaarlozing of mishandeling door de ouders.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen moeten erop kunnen vertrouwen dat hun ouders er zijn wanneer ze hen nodig hebben. Maar soms is dat vertrouwen zoek. Onveilig gehecht zijn in je kindertijd zou onherstelbaar zijn. Nieuw onderzoek is optimistischer: vertrouwen ontwikkelen is iets dat je je leven lang kunt leren.

# data[].attributes.body
Continuïteit verwijst naar het behouden van stabiliteit en consistentie over tijd. In verschillende contexten, zoals onderwijs of werk, betekent het dat processen, relaties of gebeurtenissen zonder onderbrekingen blijven doorlopen. Dit zorgt voor voorspelbaarheid en structuur, wat vertrouwen en efficiëntie bevordert. In pedagogische relaties draagt continuïteit bij aan een veilige en vertrouwde omgeving, omdat kinderen of betrokkenen kunnen rekenen op vaste routines, regels en interacties.

# data[].attributes.body
Dit is een podcast over mensen die hun verhaal doen over de pedagogische relatie met hun kind, pleegkind, leerling etc. Het is erg interessant om naar te luisteren.

Een goede pedagogische relatie met kinderen is gebaseerd op vertrouwen, respect en wederzijds begrip. Het draait om actief luisteren, open communicatie en het bieden van emotionele ondersteuning. Door duidelijke grenzen te stellen en positieve bekrachtiging te geven, voelen kinderen zich veilig en gewaardeerd. Deze relatie bevordert hun sociale en emotionele ontwikkeling en zorgt voor een warme, ondersteunende omgeving waarin kinderen kunnen groeien en leren.

# data[].attributes.attachment_link.title
#24 Pedagogische relatie: Optimaal opgroeien en leren (met Jeroen Pouw)

# data[].attributes.body
In deze documentaire zie je een moeder en haar kindje. Je ziet in dit filmpje twee momenten waar de moeder twee verschillende houdingen aanneemt.

Het is best wel heftig om de uiterst verschillende reacties te zien van het kindje. In een moment geeft de moeder het kindje veel aandacht, ze lacht naar hem, ze speelt etc.

In het tweede moment kijkt de moeder zonder gezichtsuitdrukking naar het kindje en reageert helemaal nergens op. Het kindje probeert op veel verschillende manieren aandacht te vragen bij de moeder en hij geeft nog niet zo snel op. De moeder blijft een stil gezicht houden zonder gezichtsuitdrukkingen. Uiteindelijk begint het kindje te huilen omdat het voor zijn gevoel niet meer veilig is.

Dit filmpje is wel even een besef-momentje hoe belangrijk het is om kinderen de liefde en troost te geven die ze nodig hebben. Ze zijn erg gevoelig voor momenten dat ze geen aandacht krijgen terwijl ze dit wel nodig hebben. Er bestaan ook eigen-ik conflicten.

# data[].attributes.attachment_link.title
Still Face Experiment  Dr  Edward Tronick