# data[].attributes.body
Deel 4: Voorlezen in de Kinderopvang

# data[].attributes.body
Deel 5: de leesomgeving

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BoekStart in de kinderopvang is bedoeld om kinderen van 0-4 jaar, hun ouders en pedagogisch medewerkers intensief met boeken en lezen in aanraking te laten komen via de kinderopvang.

# data[].attributes.attachment_link.description
BoekStart in de kinderopvang is bedoeld om kinderen van 0-4 jaar, hun ouders en pedagogisch medewerkers intensief met boeken en lezen in aanraking te laten komen via de kinderopvang.

# data[].attributes.body
Kindcentrum de Raagten babygroep (Mariël)

# data[].attributes.body
Kindcentrum de raagten: 2+ groep tot 3 jaar. (Mariël)

# data[].attributes.body
KC de Boog Peuterwerk (Anette)

# data[].attributes.body
KC de Boog babygroep (Anette)

# data[].attributes.body
De leeshoek van het Speelnest peuterspeelzaal Dikkie&Dik

# data[].attributes.attachment_caption
Little jungle/locatie Mamma zebra 🦓. Op de gang hebben we “onze eigen” bibliotheek. Voor alle ouders(samen met hun kind/kinderen) en collega’s. 

# data[].attributes.body
Little jungle/mama zebra: babygroep2

# data[].attributes.attachment_caption
Little jungle/mama zebra: leeshoek VE + BSO 

# data[].attributes.body
Thema op een onbewoond eiland.

# data[].attributes.body
Kindcentrum de Raagten 3+ groep (Iris)

# data[].attributes.attachment_link.description
Bekijk de wereld door de ogen van je baby met de 'Wat ziet mijn baby? tool' van Vision Direct. Leer hoe het gezichtsvermogen van jouw baby zich tijdens het eerste jaar ontwikkelt.

# data[].attributes.body
Digitale kinderboeken

# data[].attributes.body
Don boscostraat korein

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe word jij de beste verhalenverteller? Bij voorlezen staat het plezier voorop. Het gaat om het gezellige moment samen en de aandacht die je je kindje geeft. Kijk wat het leuk vindt en speel daar op in. Succes verzekerd!

Word de beste verhalenverteller met onze Groeimeter!

2 jaar

De buitenwereld wordt steeds interessanter. Er is veel te zien, te proberen en te ontdekken. Veel van die buitenwereld is in boeken terug te vinden. Vertel bij de plaatjes over alle herkenbare en nieuwe dingen.

2,5 jaar

Je peuter geniet van verhaaltjes over gebeurtenissen die dicht bij hem staan. Over de vertrouwde, alledaagse dingen. Bekijk samen goed de platen en praat erover. Zo heb je leuke gesprekjes met je peuter.

Bekijk de video's hierboven en leer alles over voorlezen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe word jij de beste verhalenverteller? Bij voorlezen staat het plezier voorop. Het gaat om het gezellige moment samen en de aandacht die je je kindje geeft. Kijk wat het leuk vindt en speel daar op in. Succes verzekerd! Word de beste verhalenverteller met onze Groeimeter! De buitenwereld wordt steeds interessanter.

# data[].attributes.body
Heidy W.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BoekStart in de kinderopvang is bedoeld om kinderen van 0-4 jaar, hun ouders en pedagogisch medewerkers intensief met boeken en lezen in aanraking te laten komen via de kinderopvang.

# data[].attributes.attachment_link.description
BoekStart in de kinderopvang is bedoeld om kinderen van 0-4 jaar, hun ouders en pedagogisch medewerkers intensief met boeken en lezen in aanraking te laten komen via de kinderopvang.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij Jeugdbibliotheek vind je inspiratie over e-books en luisterboeken. Voor als je moet lezen voor je lijst of gewoon van boeken lezen en luisteren houdt.

# data[].attributes.headline
Ingesproken boeken in verschillende talen

# data[].attributes.subject
Ingesproken boeken in verschillende talen

# data[].attributes.headline
The Reading Corner - digitale prentenboeken (inloggen met je bibliotheekpas)

# data[].attributes.subject
The Reading Corner - digitale prentenboeken (inloggen met je bibliotheekpas)

# data[].attributes.headline
Bereslim - digitale prentenboeken (inloggen met je bibliotheekpas)

# data[].attributes.subject
Bereslim - digitale prentenboeken (inloggen met je bibliotheekpas)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Erik en Anna van Os, Nynke Laverman, Beppie Kraft en Joep Servais, Hakim Traïdia, Mohamed el Allati, Laiying Wang, Leona Philippo, Katell Chevalier, Mr. Polska, Jody Bernal, Bereket Berhe, Karsu Dönmez, Åsa Håkansson en Roberto Ameriso.

# data[].attributes.attachment_link.description
Erik en Anna van Os, Nynke Laverman, Beppie Kraft en Joep Servais, Hakim Traïdia, Mohamed el Allati, Laiying Wang, Leona Philippo, Katell Chevalier, Mr. Polska, Jody Bernal, Bereket Berhe, Karsu Dönmez, Åsa Håkansson en Roberto Ameriso.

# data[].attributes.attachment_link.title
Het belang van de Monitor BoekStart in de kinderopvang

# data[].attributes.headline
Onderzoek peuters gericht op verband tussen schermtijd en taalontwikkeling

# data[].attributes.subject
Onderzoek peuters gericht op verband tussen schermtijd en taalontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Naast dat de schermtijd in gezinnen drastisch zal moeten verminderen, geven de onderzoekers ook tips hoe je toch de tv aan kan zetten zonder dat de ontwikkeling van je kind eronder hoeft te lijden.
Hoe verleidelijk het ook is om je kinderen af en toe voor de televisie of tablet te zetten: beeldschermen zijn niet goed voor ontwikkelende peuterbreinen. En dat weten we al wel langer. Uit eerder onderzoek bleek bijvoorbeeld dat peuters die te veel televisie kijken zich minder goed kunnen concentreren. Op jonge leeftijd veel naar beeldschermen kijken, kan de hersenen ook zo aanpassen dat het atypisch wordt in de zintuigverwerking. Deze kinderen kunnen dan minder goed tegen prikkels óf gaan juist actief naar prikkels op zoek. Iets wat ook vaak gezien wordt bij mensen met ADHD of autisme en waar dus een voorzichtige link tussen wordt gelegd.

Nieuw Australisch onderzoek voegt een nieuw en onbekender gevolg van schermtijd aan dit rijtje toe: te veel schermtijd verstoort de taalontwikkeling van peuters. De studie, die 220 Australische families gedurende tweeënhalf jaar volgde, gebruikte Fitbit-achtige apparaten om de interacties tussen ouders en kinderen te meten. Deze apparaten, gedragen door de kinderen, registreerden niet alleen elektronische ruis maar ook de cruciale communicatie tussen ouder en kind.

Afname van woorden
Uit de analyse van meer dan 7000 uur aan audiodata bleek dat er een negatieve associatie bestaat tussen schermtijd en de hoeveelheid taal waaraan kinderen worden blootgesteld. Oftewel: wanneer er meer gekeken wordt naar schermen, wordt er minder gesproken. Elke minuut schermtijd op driejarige leeftijd werd geassocieerd met een afname van zeven gesproken woorden door volwassenen, vijf kindervocalisaties en één ouder-kind interactie. Gezien de gemiddelde schermtijd van 172 minuten per dag, kunnen kinderen dagelijks tot 1.139 woorden van volwassenen, 843 kindervocalisaties en 194 ouder-kind interacties mislopen, zo stelt het onderzoek.

Talen leren
En dat moet een echte wake-up call zijn voor ouders, vinden de onderzoekers. Kinderen leren talen namelijk op een hele andere manier dan mensen later in het leven. Als volwassenen een tweede taal leren - bijvoorbeeld een spoedcursusje Spaans voor een vakantie naar Mallorca - dan heb je al een moedertaal om op terug te vallen. Je leert dan eigenlijk vertalingen van woorden die je al kent. En zelfs voor de grammatica heb je een referentie. Jonge kinderen hebben die basis nog niet, en moeten dus vanuit het niets begrijpen wat jij bedoelt met zinnen als "kom je aan tafel zitten? Het eten is klaar." Zonder ook maar te weten wat een tafel of 'klaar' is en dat "kom" een gebod is.

Interactie
Om niet alleen al die woorden te leren, maar ze ook te herkennen in de stromen vocaal gebrabbel, is directe interactie met volwassenen nodig. Dat bevestigt hoofdonderzoeker Mary Brushe ook in haar onderzoek. "We weten dat de hoeveelheid gesprekken en interactie die kinderen ervaren van cruciaal belang is voor hun vroege taalontwikkeling. Dit onderzoek benadrukt dat schermtijd dit mogelijk in de weg staat." Het onderzoek ondersteunt daarmee ook het idee dat 'technoferentie' (het binnendringen van technologie in interpersoonlijke relaties) een reëel probleem is. "Waarbij de blootstelling van jonge kinderen aan schermtijd de mogelijkheden om te praten en te communiceren in hun thuisomgeving verstoort", aldus Brushe.

Onderschatting
Waarschijnlijk hebben de onderzoekers het schermgebruik overigens nog onderschat. Het onderzoek onderzocht namelijk niet het gebruik van mobiele telefoons door ouders in het bijzijn van hun kinderen. De apparaten pikten alleen ruis op die verband hield met de schermtijd, bijvoorbeeld tv-programma's, video's of games. "We hebben waarschijnlijk onderschat hoeveel schermgebruik - en de daarmee samenhangende 'technoferentie' - rond kinderen plaatsvindt, omdat we de stille schermgerelateerde activiteiten van ouders niet hebben kunnen vastleggen, zoals het lezen van e-mails, sms'en of stilletjes scrollen door websites of sociale media."

Gezinnen die aan het onderzoek deelnamen, wisten op dat moment ook niet dat de schermtijd gemeten zou worden. Deze analyse werd retrospectief uitgevoerd, nadat de toestemming van de ouders was gevraagd. "Wat betekent dat we een realistischer beeld kregen van de schermblootstelling van jonge kinderen, omdat ouders niet onbewust hun normale gewoonten veranderden", vertelt Brushe.

Adviezen
De onderzoekers adviseren dan ook om de schermtijd voor kinderen onder de drie jaar te beperken tot maximaal één uur per dag. Daarnaast wordt aangeraden om tijd vrij te maken voor schermloze interactie, zoals praten, spelen en lezen. Die richtlijnen zijn er in veel landen overigens al wel. "Maar we weten - zowel uit onze eigen gegevens als uit internationale schattingen - dat kinderen deze richtlijnen gemiddeld overschrijden", vertelt Brushe.

De onderzoekers geven daarom nog een andere tip: als je dan toch de televisie aanzet, kijk er dan samen interactief naar. "Meezingen met themaliedjes bijvoorbeeld, zinnetjes herhalen of de inhoud van een show gebruiken als gespreksaanzet nadat het scherm is uitgeschakeld." Maar het beste blijft het om het schermgebruik te verminderen, stelt Brushe. "Ouders en familieleden moeten nadenken over wat hun kind mogelijk misloopt als ze ervoor kiezen een scherm aan te zetten."
​

# data[].attributes.attachment_link.title
Peuters missen wel 1000 woorden per dag door schermgebruik - en kunnen daardoor slechter communiceren met hun ouders

# data[].attributes.attachment_link.description
Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Naast dat de schermtijd in gezinnen drastisch zal moeten verminderen, geven de onderzoekers ook tips hoe je toch de tv aan

# data[].attributes.headline
Mini-masterclass op dinsdag 28 mei 9.30 uur (inschrijven via de link hieronder)

# data[].attributes.subject
Mini-masterclass op dinsdag 28 mei 9.30 uur (inschrijven via de link hieronder)

# data[].attributes.attachment_link.title
Cubiss | Mini-masterclass – Taalverwerving tijdens de eerste duizend dagen

# data[].attributes.attachment_link.description
Mini-masterclass – Taalverwerving tijdens de eerste duizend dagenWe zetten ons in de bibliotheek dagelijks in voor de taalverwerving van het jonge kind. We benoemen overal het belang van voorlezen voor de taalontwikkeling, gaan samenwerkingen aan met kinderopvangorganisaties om voorlezen te professionaliseren en zetten ons in voor activiteiten en projecten in de bieb voor baby’s, dreumesen en peuters (en hun ouders!). Maar hoe gaat die taalverwerving bij een baby nou eigenlijk precies? Hoe kun je het beste tegen kleine kinderen praten?

# data[].attributes.attachment_caption
Collega's weten niet hoe ze in de praktijk invulling kunnen geven aan de afspraken in het voorleesplan

# data[].attributes.attachment_caption
Collega's zijn niet enthousiast om de doelen uit het voorleesplan uit te voeren 

# data[].attributes.attachment_caption
Collega's zijn niet/nauwelijks op de hoogte van de gemaakte afspraken in het voorleesplan

# data[].attributes.attachment_caption
Ik heb geen zicht op hoe collega's op andere groepen omgaan met de afspraken uit het voorleesplan

# data[].attributes.headline
Dit is het digitale prentenboek van mama kwijt!

# data[].attributes.subject
Dit is het digitale prentenboek van mama kwijt!

# data[].attributes.body
https://youtu.be/zPtxFyeDerU?si=op6GvWMZ-_px4JaC

# data[].attributes.headline
Kwestie van lezen 6 - voorlezen stimuleren in meertalige gezinnen

# data[].attributes.subject
Kwestie van lezen 6 - voorlezen stimuleren in meertalige gezinnen

# data[].attributes.headline
Kwestie van lezen 8 - ouders betrekken bij (voor)lezen

# data[].attributes.subject
Kwestie van lezen 8 - ouders betrekken bij (voor)lezen

# data[].attributes.body
Fragment uit de bijeenkomst: vanaf 6.41 tot 9.00

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De meeste kinderen hebben één moedertaal. Sommige kinderen groeien op met meer dan één taal, bijvoorbeeld omdat hun moeder Nederlands is en hun vader Spaans. Of omdat er thuis Arabisch wordt gesproken en op school Nederlands. In Friesland krijgen veel kinderen zowel Fries als Nederlands met de paplepel ingegoten. Hoe is het om tweetalig te zijn? Wat zijn de voor- en nadelen van meertaligheid? In welke taal droom je als je tweetalig bent?

# data[].attributes.attachment_link.description
De meeste kinderen hebben één moedertaal. Sommige kinderen groeien op met meer dan één taal, bijvoorbeeld omdat hun moeder Nederlands is en hun vader Spaans. Of omdat er thuis Arabisch wordt gesproken en op school Nederlands. In Friesland krijgen veel kinderen zowel Fries als Nederlands met de paplepel ingegoten.

# data[].attributes.body
met Engelse ondertiteling

# data[].attributes.body
Flyer over meertaligheid thuis.

In Albanees, Arabisch, Bulgaars, Duits, Engels, Farsi, Frans, Kroatisch, Nederlands, Pools, Roemeens, Russisch, Servisch, Slowaaks, Tigrinya en Turks.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de context van migratie en meertaligheid hebben ouders vaak behoefte aan informele steun bij de opvoeding van hun kinderen. Het opvoeden wordt nog complexer wanneer ze geconfronteerd worden met een andere taal, andere opvoedingswaarden, normen en verwachtingen. Ze twijfelen vaak aan de waarde van hun eigen opvattingen en referentiekaders, waardoor ze op termijn niet meer weten wat goed is en wat niet, ook op het gebied van taalstimulering. Cruciaal hierbij is het versterken van onderwijsondersteunend gedrag van ouders. In deze brochure staan er enkele tips die ouders kunnen helpen bij het opvoeden van hun kind in een meertalige context. De folder is geschreven in laagdrempelig Nederlands. Daarnaast werd de folder op initiatief van Onderwijscentrum Gent ook vertaald in 13 andere courante talen (Albanees, Arabisch, Bulgaars, Slovaaks, Frans, Turks, Servisch, Duits, Pools, Roemeens, Kroatisch, Engels en Farsi). Recent kwam daar dankzij de Hogeschool Utrecht ook een vertaling in het Tigrinya bij. Deze vertaalde folders, die ook op deze pagina kunnen worden gedownload, kunnen gericht worden meegegeven aan ouders die (een van) deze talen als thuis- of moedertaal hebben, en momenteel nog onvoldoende taalvaardig zijn in het Nederlands.
De versie in het Arabisch wordt momenteel opnieuw vormgegeven, maar is op deze pagina alvast in niet-gelay-oute vorm beschikbaar.

# data[].attributes.attachment_link.description
In de context van migratie en meertaligheid hebben ouders vaak behoefte aan informele steun bij de opvoeding van hun kinderen. Het opvoeden wordt nog complexer wanneer ze geconfronteerd worden met een andere taal, andere opvoedingswaarden, normen en verwachtingen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze website is voor ouders en opvoeders die hun kinderen willen helpen in de online wereld. Je vindt hier informatie en handige tips om samen met je kind in gesprek te gaan over leuk en veilig mediagebruik.

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze website is voor ouders en opvoeders die hun kinderen willen helpen in de online wereld. Je vindt hier informatie en handige tips om samen met je kind in gesprek te gaan over leuk en veilig mediagebruik.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen groeien op in een wereld vol media. Denk daarbij aan boeken, films, muziek, apps etc. Hoe ga je met al die media om? Dat leer je niet vanzelf. Mediaopvoeding is belangrijk.

Maar hoe pak je dit aan?

Bekijk de tips in de brochure en ga aan de slag. Maak tijd om samen in verhalen te duiken. Ga samen met je kind op ontdekkingsreis in een wereld vol media. Wissel het lezen, kijken, luisteren, spelen en doen af. Met en zonder scherm. Binnen en buiten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen groeien op in een wereld vol media. Denk daarbij aan boeken, films, muziek, apps etc. Hoe ga je met al die media om? Dat leer je niet vanzelf. Mediaopvoeding is belangrijk. Maar hoe pak je dit aan? Bekijk de tips in de brochure en ga aan de slag.

# data[].attributes.headline
Antwoorden op veel voorkomende vragen over media

# data[].attributes.subject
Antwoorden op veel voorkomende vragen over media

# data[].attributes.attachment_link.title
Dit zijn de Media Ukkie Dagen: samen met media

# data[].attributes.attachment_link.description
De Media Ukkie Dagen 2025 staan in het teken van samen met media. Benieuwd wat er te doen is? En welke tips er zijn?

# data[].attributes.headline
Hulpmiddel om uitdagende vragen te stellen bij het lezen van een prentenboek

# data[].attributes.subject
Hulpmiddel om uitdagende vragen te stellen bij het lezen van een prentenboek

# data[].attributes.body
Op stichtinggeefomelkaar.nl vind je boeken die interessant geprijsd zijn en je steunt daarmee ook nog eens het goede doel. Het aanbod wisselt regelmatig.

# data[].attributes.headline
Ouders betrekken bij voorlezen, overzicht post-its

# data[].attributes.subject
Ouders betrekken bij voorlezen, overzicht post-its

# data[].attributes.headline
Ouders betrekken bij voorlezen, informeren

# data[].attributes.subject
Ouders betrekken bij voorlezen, informeren

# data[].attributes.headline
Ouders betrekken bij voorlezen, enthousiasmeren

# data[].attributes.subject
Ouders betrekken bij voorlezen, enthousiasmeren

# data[].attributes.headline
Ouders betrekken bij voorlezen, ondersteunen

# data[].attributes.subject
Ouders betrekken bij voorlezen, ondersteunen

# data[].attributes.headline
Ouders betrekken bij voorlezen, stimuleren

# data[].attributes.subject
Ouders betrekken bij voorlezen, stimuleren

# data[].attributes.body
Online mediagids - Mediasmarties