# data[].attributes.body
Á árunum milli heimstyrjaldanna fyrri og síðari varð til hreyfing til í bæði bókmenntum og listum sem er kölluð súrrealismi. Segja má að súrrealisminn hafi sprottið út frá dadaismanum sem er líka hreyfing. Súrrealisminn varð formelga árið 1924 þegar rithöfundrinn og ljóðskáldið skirfaði stefnuskrá hreyfingarinnar. Meðal þess hafði áhrif á súrrealistana voru kenningar sálfræði um merkingu drauma og fullyrðing dadaistanna um að listin væri af bundin hefðum.

# data[].attributes.body
Það varð formlega til í París árið 1924 þegar hreyfingin varð skirfuð að frönskum rithöfundi og ljóðskáld. Hópur ungra listamanna og fræðimanna fór til París á þriðja áratugarins með rithöfundinum sem skrifaði þessa hreyfingu.

# data[].attributes.body
Hreyfingin súrrealismi var til þegar rithöfundurin og ljóðaskáldið André Breton sem var fæddur 1896 og dó 1966 skrifaði stefnuskrá hreyfingarinnar. Hann vildi gera uppreisn gegn ríkjandi hugsunarhætti og afmá öll mörg á milli draums og vöku, ímyndunar og veruleika og koma þannig svonefndum "ofurveruleika".

# data[].attributes.headline
Únglíngurinn í skóginum eftir Halldór Laxness

# data[].attributes.subject
Únglíngurinn í skóginum eftir Halldór Laxness

# data[].attributes.body
Mig dreymdi ég geingi í skóginn eins og í fyrra
er ég gekk útí skóginn með stöllu minni,
og stóð á bakkanum við lækinn.
Þá kemur únglíngurinn í skóginum
hlaupandi með úngan teinúng í hendi sér;
klæddur skykkju sem var ofin úr laufum.
Hann lýtur niður að læknum,
eys vatni í lófa sér;
þeytir í loft upp og seigir:
Eia! Eia!
Eia vatn!
Eia perlur!
Eia leikur, leikur í sólskini útí skógi!
Þú ert orðin fullkomin síðan í fyrravor.
Hver fór skóginn,
kysti anemónur og hló,
anemónur og anemónur,
og fór að gráta?
Táta, veslings Táta.
Kondu litla nótintáta
að kyssa pótintáta
úti í skógi!

# data[].attributes.body
Anna. (án dags.). Súrrealismi. Sótt frá Listavefurinn

The Persistence of Memory. (20. Janúar 2025). Sótt frá Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/The_Persistence_of_Memory

Súrrealismi. (30. Maí 2020). Sótt frá Wikipedia: https://is.wikipedia.org/wiki/Súrrealismi

André Breton. (án dags.). Sótt frá Britannica: https://www.britannica.com/biography/Andre-Breton

Dagný Kristjánsdóttir. (2018). Öldin öfgafulla. Reykjavík: Bjartur.

# data[].attributes.body
The Persistence of Memory er frægasta málverk Salvadors Dali. Það er með röð bráðnandi klukka settar í landslagi súrrealísks myndsmál. Ætlun Dali með þessu málverki var að fanga hverfult eðli tímans og hvernig hann hefur áhrif á minningarnar sem við geymum. Þetta málverk varð táknmynd súrrealisma og arfleifðar Dali. Málverkið var málað árið 1931 það er eitt þekkasta verk súrrealismans. Það var fyrst sýnt í Julien Levy Gallery árið 1932, síðan 1934 hefur málverkið verið í safni nútímalistasafnsins í New York, sem fékk það frá nafnlasunum gjafa. Það er víða viðurkennt og oft vísað til í dægurmenningunni og stundum er vísað tol hans með meiri lýsandi titilum, eins og "The Melting Clocks", "The Soft Watches" eða "The Melting Watches"

# data[].attributes.body
Súrrealismi átti uppruna sinn í París árið 1924, þegar rithöfundurinn og ljóðskáldið André Breton skrifaði stefnuskrá hreyfingarinnar. Súrrealistar vildu ekki aðeins breyta hugmyndum fólks um list, heldur einnig um lífið sjálft, upplifanir okkar og skynjun. Þeir vildu gera uppreisn gegn ríkjandi hugsunarhætti og afmá öll mörk á milli draums og vöku, ímyndunar og veruleika, og skapa þannig svonefndan „ofurveruleika“. Aðrir sem höfðu áhrif á súrrealisma voru Sigmund Freud og kenningar hans um merkingu drauma. Súrrealistar héldu því fram að uppsprettu sköpunarinnar væri að finna í undirmeðvitundinni, draumum og eðlisávísuninni, frekar en í upplifunum og reynslu. Þeir bjuggu til furðulegar myndir sem fengu áhorfendur til að skoða hluti í nýju samhengi og voru hrifnir af tilviljanakenndri og óvæntri samsetningu hluta og fyrirbæra.

# data[].attributes.body
Markmið súrrealista byggist á hugmyndini að listin væri þó of bundin hefðum. Innblástur til listaverka var fenginn frá meðal annanrs draumum og dulvitundinni. Nokkrir helstu súrrealistarnir voru Salvador Dalí, Max Ernest og Joan Miró. Súrrealismi er þó ekki bundinn myndlist, til dæmis hefur íslenski höfundurinn Halldór Laxness verið kallaður súrrealisti. Einn fremsti súrrealistinn var Salvador Dalí. Á verkum hans eru hlutir oft í eyðulegu landslagi sem minnir á eyðimörk. Hann setti einning ólíklegustu hluti saman eins og þegar hann skellti stórum humri ofan á síma.

# data[].attributes.body
André Breton(1896-1966) var franskur skáld og einn af stofnendum súrrealismans. Hann hafði mikinn áhuga á geðsjúkdómum og undirmeðvitundinni, sem leiddi hann til að lesa verk Sigmund Freud. Árið 1924 gaf hann út "Manifeste du surréalisme", þar sem hann skilgreindi súrrealisma sem "hreina sálræna sjálfvirkni". Verk hans, eins og "Nadja" (1928), kanna tengsl drauma og veruleika. Breton hafði mikil áhrif á súrrealismann með því að leggja áherslu á frelsi ímyndunaraflsins og að kanna undirmeðvitundina. Hann stofnaði einnig tímaritið "Littérature" ásamt Louis Aragon og Philippe Soupault, þar sem þeir birtu fyrstu dæmi um sjálfvirka skrift.

# data[].attributes.body
Súrrealism stendur sem ein áhrifamesta hreyfing listasögunnar og breytir að eilífu hugsunarhætti okkar og skynjun. Á sínum tíma náði það ótrúlegri almennri viðurkenningu og áhrif þess á listameen enduróma enn í dag. Í ár höldum við upp á aldarafmæli súrrealismans, til minnningar um útgáfu súrrealismans í október 1924. Reyndar voru margar stefnuskrár sem kepptu um titilinn og birtust innan nokkurra vikna frá hver anarri. Súrrealismi hefur haft mikil áhrif á fjölda listahreyfingar á liðinni öld. Auk þess náðu áhrif súrrealismans til annars konar listrænnar tjáningar, svo sem bókmennta, kvikmynda og tísku. Súrrealískar hugmyndir og fagurfræði gegnsýrðu verk höfunda.

# data[].attributes.body
Innblástur listaverka var fenginn frá meðal annars draumum og dulvitundinni. í súrrealískum málverkum er oft sífellt saman hlutum sem viðast vera óskyldir. Nokkrir helstu súrrealistarnir voru Salvador Dalí, Max Ernest, Joan Miró og René Magritte. Einn fremsti súrrealistinn var Salvador Dalí sem fæddist 1904 og dó 1989. Á verkum hans eru hlutir oft í eyðilegu landslegi sem minnir á eyðimörk. Hann setti einnig ólíklegustu hluti saman eins og þegar hann skellti stórum humri ofan á síma.

Anna þekktur málari þessa tímabils var belgíski listamaðurinn René Magritte. Hann málaði hversdagslega hluti í smæstu smáatriðum og bætti við hlutum úr raunveruleikanum eða úr mannkynssögunni á nýjan og óvæntan hátt.