# data[].attributes.body
Het begin van een nieuw schooljaar, het begin van een nieuw groepsvormingsproces. Als je goed van start wilt (en dat wil je), ga je samen met je groep op zoek naar wat jullie stip op de horizon moet zijn. Het is van belang dat jij al hebt nagedacht over wat jouw stip op die horizon is. Wat zijn jouw kernwaarden? Welk gedrag wil graag zien in jouw groep? Als dat voor jou helder is, wordt het eenvoudiger om met je groep te onderzoeken of jullie een gezamenlijke stip kunnen zetten.

En als die gezamenlijke stip bepaald is, kunnen daar de regels/afspraken voor worden bedacht. Doe dit ook vooral samen. Hang de missie, de regels en afspraken op een mooie en zichtbare plek in de klas. Het is iets om steeds weer op terug te kunnen pakken.

Vervolgens ben jij de regisseur die ervoor gaat zorgen dat het gedrag wat jouw groep laat zien, ook datgene is wat jullie hebben afgesproken. Doe je dat niet, dan kan het zo zijn dat jouw groep hun eigen regels gaat bedenken en een eigen missie gaat vormen. Dat wil je voorkomen.

Jij gaat als regisseur zorgen dat je aan je leerlingen duidelijk maakt wat ze moeten doen, maar vooral ook hoe ze dat moeten doen. Je geeft op een positieve manier feedback om te zorgen dat kinderen ook daadwerkelijk gaan begrijpen wat de bedoeling is. Bedenk daarbij dat ze aan het oefenen zijn en dat ze regels en afspraken niet direct opvolgen zoals jij ze bedoeld hebt. Daarover communiceren is een belangrijke taak van een regisseur.

# data[].attributes.body
Natuurlijk is het leerkracht handelen het gehele jaar van belang. De Amerikaanse onderwijswetenschapper R. Marzano heeft vele onderzoeken gedaan op het gebied van onderwijs. In deze tabel laat hij zien op welke manier jij als leerkracht invloed hebt op wat er in je groep gebeurt. Hieruit blijkt wel dat, wat er in een groep gebeurt, valt of staat met hoe de leerkracht ervoor staat. Wil jij kijken naar onderdelen binnen je leerkracht handelen, hieronder een aantal interessante stukken.

# data[].attributes.body
In haar blog neemt Jelly je mee naar veelvoorkomende thema’s binnen de klas. Zoek op een bepaald thema de informatie die jij op dit moment nodig hebt!

Wil je nog meer weten, lees dan ook haar boek Klasse(n)kracht met RESPECT voor de klas.

# data[].attributes.headline
Periode: laatste weken van het schooljaar

# data[].attributes.subject
Periode: laatste weken van het schooljaar

# data[].attributes.body
Als het schooljaar bijna voorbij is, breekt de laatste fase aan: adjourning. Het moment om afscheid te nemen van elkaar. In deze fase leer je de kinderen om terug te kijken.  Hoe hebben we het gehad met elkaar? Wat waren hoogtepunten en wat waren dieptepunten? Wat waren de doelen die we ons gesteld hebben? Hebben we die gehaald? En welke emoties en gevoelens komen kijken bij afscheid?
Samen met de groep bereid je het naderende afscheid voor. De vraag die centraal staat: hoe geef je het ritueel van afscheid nemen vorm? Jouw rol als leerkracht is hierin belangrijk. Help leerlingen om het jaar te overzien.

Kenmerkend in deze fase is 'vitten' en 'klitten'. Een positieve groep ziet er tegenop om uit elkaar te gaan. Je ziet soms dat kinderen meer gaan mopperen op elkaar of wat er allemaal niet goed is aan/op school, dit wordt ook wel 'vitten' genoemd. Voor sommigen is het makkelijker om afscheid te nemen vanuit ruzie dan het voelen van het gemis.
Het omgekeerde zie je ook terug in groepen. Kinderen gaan juist heel erg 'klitten'. Dit wordt ook wel het 'reünie syndroom' genoemd. Er worden nog veel verschillende momenten georganiseerd om samen te kunnen zijn (slaapfeestjes, klassenfeest etc.). Met als doel om het naderende afscheid zo lang mogelijk uit te stellen.

# data[].attributes.attachment_caption
Ieder kind wil erbij horen. Op welke manier dan ook. In deze fase observeert, signaleert en begeleidt de leerkracht actief op dit proces. 

# data[].attributes.body
In de fase van Erbij Horen is het belangrijk dat leerkrachten meer inzicht krijgen in de groepsdynamiek van hun klas, o.a. middels een sociogram. Wie is bevriend met wie, wie wordt er door niemand gekozen (genegeerd), wie roept er gemengde gevoelens op (controversieel) en wie kan er goed samenwerken en met wie? Het sociogram kun je afnemen op Sometics om vervolgens a.d.h.v. de verkregen gegevens het sociogram te tekenen. Maak een analyse van de uitkomsten van het sociogram. Hoe zijn de rollen verdeeld in de groep? Observeer kinderen tijdens vrije momenten en probeer de gesignaleerde gegevens te begrijpen. Waar wil je regie op gaan voeren? Maak een plan, voer (reflectie)gesprekken met kinderen, maak rollen vloeibaar, ga op zoek naar kwaliteiten en ga aan de slag met activiteiten die gaan over het leren geven en accepteren van complimenten. Maak een planning in je weekrooster en evalueer op gestelde doelen.

# data[].attributes.headline
Filmpje over Erbij horen: What would Christmas be without love

# data[].attributes.subject
Filmpje over Erbij horen: What would Christmas be without love

# data[].attributes.body
Laat het filmpje zien in je klas. Daarna mogen ze even reageren op wat ze gezien hebben, om er vervolgens een gesprek over te voeren.
Je kunt vragen stellen over waar het filmpje over gaat, over wie zich wel eens zo heeft gevoeld en of kinderen daar over willen praten. Maar ook over hoe het bij ‘ons’ in de groep is en hoe we het graag zouden willen dat het is.

# data[].attributes.attachment_link.title
Erste Christmas Ad 2018: What would Christmas be without love?

# data[].attributes.attachment_caption
Prentenboeken voor de eerste schoolweken - Klas van juf Linda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de onderbouw (groep 1-4) vinden de kinderen het nog heerlijk om in de kring te zitten en om te luisteren naar een prentenboek. De meeste prentenboeken hebben een wijze les die je met de kinderen kunt bespreken.

In deze blog wil ik een aantal tips geven voor prentenboeken die geschikt zijn om tijdens de eerste schoolweken voor te lezen.

Die peer is voor mij
In de hoogste boom van het woud hangen heerlijke sappige peren. Onderaan de boom staan vijf hongerige olifanten. Maar hoe krijgen ze nu zo'n lekkere peer te pakken? Terwijl de olifanten het om de beurt proberen, krijgen de kleine muisjes het voor elkaar door samen te werken. Dit is dan ook een wijze les voor de olifanten.

Dit prentenboek is erg leuk om te gebruiken tijdens een les sociale vaardigheden waarbij het om samenwerken gaat. Je kunt er goed met de kinderen over doorpraten.

Hoe ziet samenwerken eruit?

Waarom is het belangrijk om samen te werken?

Hoe kunnen we in de klas samenwerken?

Lees ook: Activiteiten om het samenwerken te bevorderen.

Zijn we weer vriendjes?
Je kent vast het bekende doorfluisterspelletje wel waarbij de boodschap vaak steeds iets meer veranderd. Max en Joris spreken ook op deze manier met elkaar. Vroeger waren ze de beste vrienden, maar op een dag kregen ze ruzie.

Eigenlijk weten ze niet eens meer wie er was begonnen, maar ze zeggen geen woord meer tegen elkaar. En als ze iets zeggen, dan alleen via hun vrienden.

Ook dit prentenboek kan je heel goed tijdens een les sociale vaardigheden gebruiken. Zeker wanneer je werkt rondom het thema vriendschap.

Bespreek de gezichtsuitdrukkingen en emoties van de dieren. Hoe kijken ze? Waarom doen ze dat?

Wanneer heb jij weleens ruzie met een vriendje? Hoe kijk je dan?

Speel het fluisterspelletje door een boodschap in de kring door te geven. Is de boodschap hetzelfde gebleven? Hoe kom dit? Hoe kun je ervoor zorgen dat een boodschap goed wordt overgebracht?

Dit boek kun je ook goed gebruiken bij een voorstelling of kort toneelstuk tegen pesten. Zet een aantal kinderen op een rij, elk kind is een ander dier en laat de kinderen de boodschap doorgeven.

Leren is leuk
Micha Muis leest zijn vrienden elke avond een verhaal voor. Hij vertelt dat hij van zijn moeder heeft leren lezen en schrijven. Alle bosdieren worden enthousiast en besluiten dat Micha Muis hen ook moet leren lezen.

De volgende ochtend maken de vrienden een echte bosklas en kan de school beginnen. Maar dan komen ze erachter dat ze helemaal geen schriften en pennen hebben.

Gelukkig weet Maarten hoe je van rietstengels papier kunt maken, daarom krijgt hij de rol van handvaardigheidsleraar toegewezen. Sam kan goed bewegen en hij wordt de gymleraar, Maaike weet hoe je alle zintuigen moet gebruiken en geeft zintuigenles, Kasper Kikker kan goed koken en zo zijn alle vrienden leerling en leraar tegelijk. "Behalve ik...", denkt Erik de Egel.

"Alleen ik kan niks bijzonders". Maar dan gebeurt er iets waardoor alle vrienden hem toch als een echte held zien. De boodschap van het boek is dan ook 'Iedereen is bijzonder en kan iets aan een ander leren!'

Dit prentenboek is vooral erg geschikt voor groep 3 kinderen die net beginnen met lezen en schrijven. Het sluit mooi aan binnen het thema 'School' of 'Welkom' en er zijn veel andere activiteiten bij te bedenken.

Welke talenten hebben de kinderen?

Wat kunnen anderen van hen leren?

Ik ben benieuwd; welk prentenboek ga jij voorlezen aan het begin van het schooljaar?

# data[].attributes.attachment_link.title
Prentenboeken voor de eerste schoolweken - Klas van juf Linda

# data[].attributes.attachment_link.description
In de onderbouw (groep 1-4) vinden de kinderen het nog heerlijk om in de kring te zitten en om te luisteren naar een prentenboek. De meeste prentenboeken hebben een wijze les die je met de kinderen kunt bespreken. In deze blog wil ik een aantal tips geven voor prentenboeken die geschikt zijn om tijdens de eerste schoolweken voor te lezen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De meest gestelde vraag van de afgelopen twee weken is geweest: Hoe zorgen wij er als team voor dat we vanaf de START van het nieuwe schooljaar SAMEN regie voeren op onze regels en afspraken. Hoe doen we dat met elkaar?

En het antwoord is akelig simpel: Maak duidelijk wat de afspraken/regels zijn en voer er met z'n allen regie op. Dit is de kern van de Norming. Hiermee maken jullie als team duidelijk: Zo gaan we hier met elkaar om!

Ik adviseer teams altijd om te werken vanuit de kernwaarden: Veilig, Verantwoordelijk en Vriendelijk. Ik heb dit niet zelf bedacht. Ik heb dit uit het boek van Peter Teitler: Lessen in orde.

Hij stelt in zijn boek dat we in de school twee dingen goed moeten regelen:

1. Het leren, want dat is onze primaire taak, en

2. Het omgaan met elkaar, want we zijn met velen.

Teitler brengt dit terug naar de kernwaarden: Optimaal en Ongestoord voor het leren en Veilig, Vriendelijk en Verantwoordelijk voor het omgaan met elkaar. Dit is goed te onthouden.

Als je iets ziet gebeuren in de school en je twijfelt of dit oké is, dan vraag je jezelf af: is dit Veilig? is dit Vriendelijk? Is dit Verantwoordelijk gedrag? En als het antwoord op een van deze vragen nee is, dan moet je er dus op reageren (bij voorkeur door het positief gewenste gedrag te noemen of door een vraag te stellen: 'weet jij wat de afspraken zijn in de gang?').

Goed van START!

Zorg dat bij het opengaan van de deuren dat iedereen zijn plek inneemt. Begroet de leerling met een vriendelijk goedemorgen en help leerlingen zich te herinneren aan de afspraken. Het werkt echt. Maarrr...dit werkt alleen als je het met z'n allen doet en dus ook met z'n allen, alle leerlingen aanspreekt als dat nodig mocht zijn.

Zodra je gaat sjoemelen met de afspraken zendt je twee boodschappen uit: in de bovenlaag communiceer je dit zijn onze regels en afspraken maar in de onderlaag communiceer je: maar als je je er niet aanhoudt dan is dat ook oké. En kinderen hebben dit heel snel door.

Vooral nieuwe en startende leerkrachten vinden dit lastig. Hoe belangrijk is het voor jou om aardig gevonden te worden door de leerlingen? Realiseer je dat leerlingen het meeste respect hebben voor leerkrachten die streng ( lees voorspelbaar = veilig) zijn en vriendelijk (lees een relatie kunnen aangaan en opbouwen met de leerlingen).

Een leerkracht uit het SBO zei afgelopen week: 'De eerste weken ben ik echt geen aardige juf. Ik ben echt heel streng en vooral heel consequent. Maar ik weet dat als ik nu heel duidelijk ben over het hoe, wat, waar en waarom in de klas ik de basis leg voor een hele fijne sfeer in mijn groep.

Goed geSTART? Hier vijf aandachtspunten:

Samen afstemmen op de gemeenschappelijke WAARDEN. Wat vinden we echt belangrijk en waarom vinden we het belangrijk. En wat verstaan we daaronder in concreet waarneembaar gedrag?

Tover de Schoolwaarden om in Regels en Afspraken (positief geformuleerd).

Affiches maken van de regels en zichtbaar ophangen in de hal, gang etc. Zorg dat het er aantrekkelijk uitziet. Laat leerlingen bijvoorbeeld de gedragsregels uitbeelden, maak er een foto van en plaats die op het affiche.

Regie voeren op deRegels en Routines. Neem leerlingen mee in de kernwaarden. Geef complimenten voor het gewenste gedrag en reflecteer wekelijks met je collega's op het gedrag van de kinderen. Hoe gaat het? Wat gaat goed? Waar zijn we tevreden over? Hoe komt dat? Wat doen wij als team waardoor dit goed gaat? Wat gaat nog niet goed? Hoe komt dat? Wat kunnen wij als team doen om dit deze week beter te krijgen? Spreek het met elkaar af. Zord dat duo collega's die niet werken ook op de hoogte zijn! Herhaal dit de eerste vier weken. En laat het daarna op de vergaderingen steeds even kort terug komen.

5. T olereer geen smoesjes en slappe hap. Houdt de zaag scherp! Spreek collega's aan als je merkt dat ze zich niet aan de afspraak houden. Communiceer wat je waarneemt en wat daarvan het effect is op jou of de school of de leerlingen, en vraag of dit ook de bedoeling is van de desbetreffende collega.

Tot slot: Als er dingen nog niet goed gaan in de groep bespreek dit met de leerlingen door feedback te geven en vragen te stellen.

'Ik zie of ik hoor dat sommige kinderen bij het naar binnen gaan andere kinderen pijn doen, klopt dat'?

Als je bij het naar binnen gaan steeds moet opletten of je niet een stomp krijgt, hoe voel je je dan?

Is dat wat we willen met elkaar? Dat kinderen zich bang voelen?

Wat kunnen we doen? (inventariseer zoveel mogelijk ideeën, kies met elkaar eentje uit en ga het doen).

Zullen we dat eens gaan oefenen?

Beschouw gedrag als een rekenprobleem. Wat doe je als je er achter komt dat jouw groep de tafel van 7 niet goed kent? Precies je gaat het oefenen! Dit gaat ook heel vaak op met gedrag.

Fijn week! Zorg dat je het verschil maakt!

met een verschillige groet,

Jelly

p.s Wil je je graag verder scholen in Klasse(n)Kracht? Klik dan voor de trainingen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De meest gestelde vraag van de afgelopen twee weken is geweest: Hoe zorgen wij er als team voor dat we vanaf de START van het nieuwe schooljaar SAMEN regie voeren op onze regels en afspraken. Hoe doen we dat met elkaar? En het antwoord is akelig simpel: Maak duidelijk wat de afspraken/regels zijn en voer [...]

# data[].attributes.headline
Artikel ''Hoe voer je regie op gewenst gedrag?''

# data[].attributes.subject
Artikel ''Hoe voer je regie op gewenst gedrag?''

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe voer je regie op gewenst gedrag? | Klasse(n)Kracht

# data[].attributes.attachment_link.description
"OK ik heb een Missie! Ik heb afspraken en regels met de kinderen gemaakt, ik heb ze gevisualiseerd en uitgewerkt...maar dan?" "Hoe dan?" "Hoe dan wat?" "Regie voeren op gewenst gedrag" "Dat vind ik echt nog lastig..." Tja...dat klopt ook dat het lastig is...er is nl geen recept, ...ik kan je wat ingrediënten geven...maar welke [...]

# data[].attributes.headline
Artikel: ''Hoe krijg ik rust in mijn klas?''

# data[].attributes.subject
Artikel: ''Hoe krijg ik rust in mijn klas?''

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het lijkt wel alsof ik op de markt sta

las ik een keer op Facebook. Ik vond het een prachtige uitspraak voor een situatie die ik regelmatig tegenkom in de klas. Groepsdynamiek gebeurt. Het is een samenspel van heel veel factoren met als leidend motief: . Op de manier waarop dit gebeurt heb je niet altijd grip. Je weet nl niet wat er in de hoofden van kinderen leeft. Hoe ze situaties interpreteren, hoe ze zich voelen over de dingen die gebeuren. Ik wil erbij horen, ik wil gezien wordenHoe ver reikt je invloed als leerkracht, vraag je je misschien af. Ik denk veel verder dan dat je nu denkt.

Waarom is rust in de klas zo belangrijk?

Een klas waar het heel luidruchtig is, waar voortdurend lawaai is, betekent voor sommige leerlingen of een groot deel van de leerlingen dat ze zich niet kunnen concentreren. Ik kan dit beamen. Hoe vaak we uit de gesprekjes met kinderen niet terugkrijgen: ik wil dat het rustig is in de klas zodat ik beter kan werken, dat is niet te tellen.

Rust in de klas is eigenlijk Regie in de klas: Regie voeren op regels, routines en rituelen klinkt simpel, maar blijkt in de praktijk nog best lastig. Afspraken maken met elkaar is niet zo moeilijk. Het verlangen wat voor groep we willen zijn, ook niet. Maar er dan regie op voeren zodat er ook gebeurt wat iedereen graag wil, dat is voor heel veel leerkrachten een pittige opdracht.

Het antwoord op de vraag: Hoe krijg ik rust in de klas, zit hem allereerst in de opvatting die je hebt over gedrag. Ga je ervanuit dat kinderen zich als vanzelf goed gedragen? Vind je dit een taak van de ouders? Of zie jij het ook als onderdeel van het curriculum? Als was het maar omdat je je realiseert dat kinderen in je klas uit verschillende gezinnen komen waar verschillende waarden en normen gehanteerd worden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe krijg ik rust in mijn klas? | Klasse(n)Kracht

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe krijg ik rust in mijn klas? Ik heb al van alles geprobeerd en ze blijven maar door de klas roepen, op elkaar reageren of zich overal mee bemoeien. Ik word gek van die onrust in mijn klas".

# data[].attributes.attachment_link.description
Blijf op de hoogte...
Breng hiaten in de rekenontwikkeling helder in beeld.
Automatiseren bevorderen met Rekensprint... Online!

# data[].attributes.headline
Prentenboek filmpje ''Samen kunnen we alles''

# data[].attributes.subject
Prentenboek filmpje ''Samen kunnen we alles''

# data[].attributes.attachment_link.title
Samen kunnen we alles (Prentenboek, voorgelezen)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
' Sociaal gedrag, elke dag! is een sterke en coherente vakoverschrijdende leerlijn sociale vaardigheden voor de basisschool. Het is zowel preventief (kinderen essentiële vaardigheden aanleren) als proactief (anticiperen op problemen die er bijna onvermijdelijk aan komen). Tegelijkertijd zorgt het voor maximale ontwikkelingskansen voor alle leerlingen, waardoor je het meer dan terecht kunt opnemen in het kansenbevorderende instrumentarium van de school. Het draagt immers enorm bij tot het creëren van een krachtige en veilige omgeving waarin kinderen zichzelf durven ontplooien.' - Boeketje Onderwijs

Sociaal gedrag, elke dag! is een laagdrempelige methode die de dagelijkse onderwijspraktijk gebruikt om sociale vaardigheden van kinderen te vergroten en te oefenen. Door de heldere instructies kan de leerkracht er zonder aparte scholing direct mee aan de slag.

In de vier programma's die in de uitgebreide werkmap worden behandeld, gaat het om het kunnen oefenen en toepassen van sociale vaardigheden in de praktijk. Elke dag, want alleen door veel oefening maken de kinderen zich vaardigheden eigen. Op basis van praktijkervaringen in de begeleiding van kinderen, is gekozen voor vaardigheden op het gebied van:
* samenspelen
* samenwerken
* omgaan met emoties (boosheid in het bijzonder)
* probleem oplossen

In Sociaal gedrag, elke dag! oefenen kinderen verschillende vaardigheden in een bepaalde volgorde. Er wordt in kleine stappen toegewerkt naar het einddoel, om de leerlingen zo succeservaringen te laten opdoen. Per periode staat een vaardigheid centraal, waarbij de onder-, midden- en bovenbouw elk een eigen programma volgen.

Bij veel SoVa-methodes valt een bepaalde groep kinderen buiten de boot omdat de oefeningen te algemeen zijn en het hun niet lukt dit te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Of andersom: de oefeningen zijn specifiek gericht op dat kleine groepje, waardoor de rest van de klas er niets aan heeft. In Sociaal gedrag, elke dag! worden de vaardigheden geoefend met groepsactiviteiten en daarnaast zijn er oefeningen voor individuele leerlingen waar nodig. Door deze aanpak is dit programma geschikt voor iedereen in de klas.
'Sociaal gedrag, elke dag! is een fris en compact programma dat stapje voor stapje werkt aan essentiële levensvaardigheden. Het kent een heldere en voor leerlingen herkenbare lessenstructuur. De lessen zijn speels, relevant en to the point. Het valt te prijzen dat de ontwikkelaars ervoor hebben gekozen om ruimschoots aandacht te besteden aan de toepassing van het geleerde in de praktijk van alledag. De zogenoemde Weekwijzers met duidelijke picto's zijn daarbij een handig hulpmiddel. Een sterk punt binnen het programma is het aanbod van een groot aantal registratieformulieren, hulpkaartjes en werkbladen. Deze materialen zullen het voorbereidende werk voor de leraar verlichten en de lessen verlevendigen.' - Dr. Kees van Overveld, Seminarium voor Orthopedagogiek, Hogeschool Utrecht

'Het draagt enorm bij tot het creëren van een krachtige en veilige omgeving waarin kinderen zichzelf durven ontplooien.' - Boeketje Onderwijs - Lees hier de hele recensie >>

Downloads
De formulieren, bijlagen, Weekwijzers en meer kun je - als je het boek hebt aangeschaft - hier kosteloos downloaden. Het wachtwoord vind je in het boek. Veel succes!
Download de bijlagen

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
boeken én hulpmiddelen voor het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
' Sociaal gedrag, elke dag! is een sterke en coherente vakoverschrijdende leerlijn sociale vaardigheden voor de basisschool. Het is zowel preventief (kinderen essentiële vaardigheden aanleren) als proactief (anticiperen op problemen die er bijna onvermijdelijk aan komen). Tegelijkertijd zorgt het voor maximale ontwikkelingskansen voor alle leerlingen, waardoor je het meer dan terecht kunt opnemen in het kansenbevorderende instrumentarium van de school.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The store will not work correctly in the case when cookies are disabled.

Brainstormen met Marja en Moes, is een lessencyclus om ideeën te krijgen in de klas. Brainstormen komt van pas wanneer er behoefte is aan nieuwe ideeën; als start van een project (bijv. over duurzaamheid of ondernemerschap), binnen de geschiedenisles (wat-als... scenario's), natuur & techniek en wereldoriëntatie. Brainstormen daagt uit, motiveert en helpt analytische en creatieve vaardigheden te ontwikkelen en toe te passen.

In deze lessencyclus ligt de nadruk op het proces en de spelregels. Er wordt aandacht gegeven aan creatieve denktechnieken die het zoeken naar originele ideeën stimuleren.

Naast het oplossen van vraagstukken is de toegevoegde waarde van brainstormen dat de leerlingen:

* meer betrokken raken bij de wereld ons heen,
* complexe uitdagingen aan kunnen en dúrven gaan,
* op zoek gaan naar creatieve oplossingen,
* leren samenwerken aan een gedeeld doel.

Auteur(s): David van der Kooij (Denken Om Een Hoekje)
Uitgeverij: Uitgeverij OMJS
Taal: Nederlands
EAN: 7442944290230
Uitvoering: A4-formaat, kleur
Jaar van uitgave: ?
Druk: 1e druk
Aantal pagina's: poster, 15 A4-formaat gelamineerde kaarten + handleiding

Er is geen informatie voor dit product beschikbaar.

Er is geen informatie voor dit product beschikbaar.

JavaScript lijkt te zijn uitgeschakeld in je browser. Voor de beste gebruikerservaring, zorg ervoor dat javascript ingeschakeld is voor je browser.

# data[].attributes.attachment_link.description
OP=OP Brainstormen met Marja en Moes, is een lessencyclus om ideeën te krijgen in de klas. Brainstormen komt van pas wanneer er behoefte is aan nieuwe ideeën; als start van een project (bijv. over duurzaamheid of ondernemerschap), binnen de geschiedenisles (wat-als... scenario's), natuur & techniek en wereldoriëntatie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Werken met het KIESblok bevordert doelgericht gedrag

Bij zelfsturing gaat het om het hanteren van emoties, impulsen beheersen en doelgericht gedrag. Doelgericht gedrag is één van de executieve functies (EF). In het artikel Ontwikkel EF met KIESblok lees je meer over de andere EF. Gebrek aan zelfsturing kan leiden tot een laag zelfbeeld, angst, koppigheid en besluiteloosheid.

​

KIESblok is een cocktail van executieve functies, zelfsturing en metacognitie. "Kinderen die impulsen goed kunnen beheersen zijn in staat om beter te leren en kunnen zich sociaal beter redden."

​

Hoe ontwikkelt een kind zelfsturing?

Vaardigheden zoals geconcentreerd werken, haalbare doelen stellen, plannen, reflecteren, keuzes maken, problemen oplossen en samenwerken stimuleren zelfsturing. Zie je de raakvlakken met KIESblok?

✓ Het opstellen van haalbare doelen (Wat ga ik leren, Wat weet ik er al van)

✓ Plannen van werk (Wat weet ik er al van? Wat ga ik leren? Hoe pak ik het aan?)

✓ Reflecteren op eigen werk en handelen (Ik kijk terug)

✓ Keuzes maken (Hoe pak ik het aan?)

✓ Problemen oplossen (Wat weet ik er al van, Wat ga ik leren, Hoe pak ik het aan?

✓ Ik werk zelfstandig, Ik werk coöperatief, Ik stel een vraag, Ik kijk terug)

✓ Samenwerken (Ik werk coöperatief, Ik stel een vraag, Ik kijk terug)

​

KIESblok ontwikkelt doelgericht gedrag. Praten over doel gericht leren komt bij het werken met het KIESblok dagelijks aan bod .

​

Laat kinderen*:

▪ Beschrijven wat concentratie is en uitleggen waarom het belangrijk is

▪ Uitleggen hoe ik kan voorkomen dat ik afgeleid word

▪ Beschrijven hoe ik kan omgaan met tegenslag

▪ Een eenvoudig plan maken voor de uitvoering van een taak

▪ Uitleggen waarom het handig is om een plan te maken

(Dit heeft betrekking op alle KIESblok vlakken: voorkennis activeren, doelen stellen, de aanpak bepalen, inoefenen, zelfstandig/coöperatief werken, vragen stellen en reflecteren)

Metacognitie is het inzicht over het eigen leerproces; het 'leren over leren' dat o.a. de motivatie; het genieten van leren vergroot.

Door het werken met het KIESblok zijn kinderen betrokken bij het; ophalen van voorkennis, het opstellen van doelen, het kiezen van de aanpak, het inoefenen van de aanpak, zelfstandig of coöperatief verwerken, vragen stellen en reflecteren. De kinderen zijn aan zet en leren veel bewuster, dit vergroot metacognitie. Werk ook doelgericht aan zelfsturing (doelgericht gedrag), metacognitie en EF met het KIESblok.

​

Doelgericht gedrag zorgt voor het vergroten van de concentratie en motivatie.

​

Het is middels de E-learning: "Werken met het KIESblok" mogelijk om in zes weken het KIESblok te implementeren in de klas. Er is geen vervanging nodig voor de groep en er is een duo- leerkracht cursus beschikbaar.

​

Naast de training: Werken met het KIESblok" zijn er meerdere Expert trainingen beschikbaar die zorgen voor verdieping:

Coöperatief werken

Leren leren

In de training Leren leren komt het fundament van het KIESblok aan bod. Het geheel zorgt ervoor dat iedere leerkracht direct aan de slag kan met:

De leerlijn leren leren

Werkhoudingproblemen

21e- eeuwse vaardigheden

Executieve functies

# data[].attributes.attachment_link.description
Werken met het KIESblok bevordert doelgericht gedrag Bij zelfsturing gaat het om het hanteren van emoties, impulsen beheersen en doelgericht gedrag. Doelgericht gedrag is één van de executieve functies (EF). In het artikel Ontwikkel EF met KIESblok lees je meer over de andere EF.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het proces van groepsvorming begint na een vakantie weer helemaal opnieuw: de leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels. Daarom is dit een belangrijke tijd om een goed pedagogisch klimaat in de klas te creëren. Daar heb je de rest van het jaar plezier van. Kijk hoe basisschool De Meulebeek de Gouden Weken gebruikt om een goede basis voor een fijne sfeer te leggen.

De beginweken van het schooljaar zijn goud waard om een basis te leggen voor een fijne sfeer in de klas. Als leraar speel je een essentiële rol bij de groepsvorming in deze eerste, belangrijke weken. Daar heb je de rest van het schooljaar profijt van. Jeanne van Maarseveen van basisschool De Meulebeek laat in deze video zien hoe en waarom zij aandacht schenkt aan de Gouden Weken.

Vijf fasen van goede groepsvorming

Groepsvorming bestaat uit vijf fasen die een groep in ongeveer zes weken doorloopt. Na deze weken zijn de rollen, normen en waarden grotendeels bepaald voor de rest van het jaar. Boaz Bijleveld beschrijft in zijn boek 'De Gouden Weken 2.0' hoe dat werkt en waarom. Na elke zomervakantie, bij elke nieuwe leraar, vindt er weer een nieuwe groepsvorming plaats. Ook gaandeweg het schooljaar kan er een nieuw groepsvormingsproces ontstaan, als er bijvoorbeeld nieuwe leerling komen. De fasen zijn:

Forming: oriënteren
Leerlingen leren elkaar kennen, de groep zoekt naar veiligheid en structuur.

Storming: presenteren
De verhouding tussen leerlingen wordt duidelijker, wie is er een leider, wie een volger?

Norming: normeren
De regels, waarden en normen van de groep worden bepaald. Iedereen krijgt een eigen taak in de samenwerking.

Performing: presteren
De groep wordt een team en is klaar voor samenwerking. Er zijn ongeschreven regels waar iedereen zich aan houdt.

Reforming: evalueren
Het einde van het jaar of periode is in zicht. Dit afscheid geeft weer een nieuwe groepsdynamiek, denk bijvoorbeeld aan het afscheid in groep 8.

Tien tips voor de Gouden Weken

Juist in de eerste zes weken van het schooljaar is de invloed van de leraar op de groep van groot belang. Besteed daarom veel aandacht aan een positieve relatie met leerlingen. Deze tien tips uit het boek 'De Gouden Weken 2.0' helpen je daarmee op weg.

1. Geef meer complimenten dan negatieve kritiek

2. Gebruik coöperatieve werkvormen

3. Ken je leerlingen: naam, gezinssituatie, hobby's, talenten, etc.

4. Laat de leerlingen jou kennen

5. Doe iedere dag een groepsvormende activiteit

6. Maak samen groepsregels: hoe willen we dit jaar dat we in de groep met elkaar omgaan?

7. Geef complimenten klassikaal en bestraf een-op-een

8. Maak aan het begin van het jaar persoonlijk contact met alle ouders

9. Bespreek regelmatig het doel van schoolregels en klassenregels

10. Geef je collega een goede overdracht voor de eerste dag van het nieuwe schooljaar

Drama als groepsvormende activiteit

Op basisschool Rehobothschool in Kampen leert de leraar de leerlingen en zichzelf met een theaterblik te kijken naar het groepsproces. Dit stimuleert niet alleen de creativiteit van kinderen maar leert ze ook op speelse wijze dat er meerdere manieren zijn om ergens op te reageren. Ze leren improviseren en situaties vanuit verschillende rollen (schrijver, regisseur, speler en toeschouwer) te bekijken. Deze activiteit, waarbij ook de leraar een actieve rol speelt, heeft een positief effect op de groepsvorming.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
De Gouden Weken voor een goed begin van het schooljaar - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Het nieuwe schooljaar is begonnen. Tijd voor een frisse start, want in de Gouden Weken kun je de basis leggen voor een fijne sfeer in de klas.

# data[].attributes.headline
Hoe herken je pestgedrag en hoe pak je het aan?

# data[].attributes.subject
Hoe herken je pestgedrag en hoe pak je het aan?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pesten in de klas en op school komt nog steeds voor. Hoe herken je pestgedrag en hoe ga je als leraar om met pestkoppen? Wat zijn de signalen en de gevolgen van pesten op school en wat kun je doen als leraar om dit aan te pakken?

Een veelgebruikte definitie van pesten is van Dan Olweus: 'Iemand wordt gepest wanneer hij herhaaldelijk en langdurig wordt blootgesteld aan negatieve handelingen door één of meer personen'. Deze definitie is door verschillende bronnen aangevuld met de volgende criteria:

Er is sprake van een negatieve bedoeling

De negatieve handelingen zijn structureel tegen dezelfde persoon gericht

Er is sprake van machtsongelijkheid

Als buitenstaander kan het gedrag van leerlingen die elkaar plagen of ruzie hebben er hetzelfde uitzien als pestgedrag. Plagen kan onschuldig zijn. Het gedrag is dan niet structureel tegen dezelfde leerling gericht en er is geen duidelijke machtsongelijkheid. In het geval van pesten is de intentie veel negatiever van aard, is het structureel en is er sprake van machtsongelijkheid.

Signalen van pesten herkennen

Omdat pesten vaak stiekem gebeurt en vervelend gedrag niet altijd meteen te duiden is als pesten, kan het signaleren ervan lastig zijn. Uitschelden of schoppen is makkelijker te signaleren dan buitensluiten of online pesten. Aan de sfeer in de klas is vaak duidelijk merkbaar dat er iets speelt. Ook kan het gedrag van een leerling een signaal zijn van pesten in de klas. Je kunt het herkennen als:

Een leerling vaak betrokken is bij opstootjes in de klas (of op het schoolplein)

Een leerling extreem reageert op kleine plagerijtjes

Een leerling vaak afwezig is (verzuim) of klachten heeft als hoofdpijn, buikpijn

Een leerling vaak alleen is tijdens pauze, eerder in de klas komt of als laatste blijft hangen

Een leerling opeens slechtere resultaten haalt

Een leerling regelmatig als laatste gekozen wordt bij het indelen van groepjes

Klasgenoten iemand altijd met een bijnaam aanspreken

Pesten is een groepsprobleem

Kinderen zijn in hun proces naar volwassenheid op zoek naar grenzen. Die ruimte hebben ze nodig om te ontdekken waar maatschappelijke en persoonlijke grenzen liggen en hoe je daarmee omgaat. In elke groep zijn normen, waarden, regels en overtuigingen en ontstaat er een hiërarchie. In het geval van gezond groepsgedrag zal iemand met afwijkend gedrag terechtgewezen worden met de bedoeling om diegene bij de groep te houden. Als iemand bij afwijkend gedrag wordt terechtgewezen met de bedoeling hem buiten de groep te zetten, dan kun je spreken van een sociaal onveilige groep. Voor iedereen in de groep is het dan onveilig, niet alleen voor degene die gepest wordt. Degenen die pesten moeten hun positie zien te behouden en zij hebben daarvoor bevestiging nodig van groepsleden. Degenen die mee lachen of zich op de achtergrond houden zijn bang zelf mikpunt te worden van het pesten. De verschillende rollen liggen namelijk niet vast. Wie in een groep gepest is, kan zelf pestgedrag gaan vertonen om te voorkomen weer de zondebok te worden.

Kenmerken van normaal groepsgedrag

Het corrigeren van elkaar als iemand zich niet gedraagt volgens de groepsregels

Bij het corrigeren de intentie te hebben om de groep bij elkaar te houden

Herken onveilig groepsgedrag

Als groepsleden elkaar corrigeren op regels of normen die arbitrair zijn en die steeds weer ongunstig uitvallen voor het gedrag of het uiterlijk van een bepaalde klasgenoot

Als je gedrag ziet dat is gericht op het vasthouden of versterken van de eigen positie in de hiërarchie

Als je ziet dat degenen die afwijken of zich niet kunnen verweren buiten de groep worden gezet

Gepest worden: wat doet dat met een leerling?

Irmela is op school acht jaar lang gepest. Ze werd buitengesloten en klasgenoten zeiden lelijke dingen tegen haar omdat ze haar anders vonden. Vanwege het pesten is ze vijf keer van school gewisseld. Hierdoor is ze onzeker geworden en had ze weinig zelfvertrouwen. Dankzij een speciale training gaat het nu beter met haar. Luister naar haar verhaal (en van de trainer) in de video.

Hoe je als leraar invloed hebt op pestgedrag

Realiseer je dat je hoe dan ook de norm bepaalt, ook als je niets doet, geen regels stelt en niet ingrijpt

Neem vanaf de eerste les de leiderschapsrol in en stuur in een vroeg stadium de groepsnormering

Neem signalen of klachten van leerlingen of ouders over pesten altijd serieus

Bespreek pesten met je klas en verlaag de drempel door duidelijk te zijn over hoe je hiermee omgaat

Maak leerlingen bewust van hun eigen invloed op de sfeer in de groep en stuur daar ook op

Actie ondernemen bij pestgedrag

Vermoed je een pestprobleem dan is het belangrijk om actie te ondernemen. Dit kun je doen:

Laat betrokkenen weten dat je ziet wat er gebeurt en bied hulp aan

Hou de vinger aan de pols, maar grijp niet direct in: geef leerlingen de kans het zelf op te lossen en geef tips

Maak het bespreekbaar met je klas, dat verlaagt de drempel voor leerlingen om hulp te vragen

Bespreek het met collega's, dan kun je elkaar steunen en oplossingen vinden

Online en offline pesten

Online pesten gebeurt ook buiten de school, maar het ruziën en pesten gaat op school door. Online en offline pesten lopen voor jongeren door elkaar. Zij maken geen onderscheid. De aanpak is hetzelfde, het signaleren is alleen lastiger.

Scholen moeten zorgen voor veilig schoolklimaat

Per 1 augustus 2015 zijn scholen in het primair- en voortgezet onderwijs verplicht zorg te dragen voor een veilige school. De wet schrijft voor dat scholen:

Aan een inspanningsverplichting moeten voldoen om een actief veiligheidsbeleid te voeren

Het effect van het veiligheidsbeleid periodiek moeten monitoren

De school moet tenminste bij een medewerker deze taken beleggen:

Het coördineren van anti-pestbeleid

Het fungeren als vast aanspreekpunt in het kader van pesten

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe herken je pestgedrag in de klas en hoe pak je het aan? - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Pesten in de klas en op school komt nog steeds voor. Hoe herken je pestgedrag en hoe ga je als leraar om met pestkoppen? Wat zijn de signalen en de gevolgen van pesten op school en wat kun je doen als leraar om dit aan te pakken?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 17 september 2021

Definitie van feedback

Feedback is de terugkoppeling die je geeft aan iemand over het effect van zijn of haar gedrag of prestaties. Feedback kan directief en sturend zijn, maar ook activerend en reflectief.

Feedback is dus feitelijk het geven van informatie over de vergelijking tussen een geobserveerde prestatie en de norm met het doel om de prestatie te verbeteren. Ook moet feedback gefocust zijn op wat goed gaat en deze handhaven. Makkelijk gezegd kan feedback beschreven worden als commentaar dat we geven op iemands gedrag of houding. Hierin verschilt feedback van kritiek in de zin dat het over een prestatie of gedrag gaat dat veranderbaar is.

Feedback is heel belangrijk op de werkvloer, in teamverband of andere samenwerkingen. Maar in het onderwijs is het al helemaal fundamenteel. Leerlingen leren van de feedback van de leraar en medeleerlingen.

Voor het geven of ontvangen van feedback is een vertrouwelijke sfeer oftewel een goed pedagogisch klimaat nodig. Je kunt dit ook een sfeer van veilige onzekerheid noemen. Fouten maken mag en fouten zijn om van te leren.

Feedback geven

Basisregels voor effectieve feedback zijn als volgt:

1. Ik-boodschap: Vertel de feedback vanuit jezelf. Op die manier verklaar je waarom je op een bepaalde manier reageert. Een ik-boodschap is: 'Ik merk dat ik mij niet goed kan focussen als ik hoor dat jij harde muziek aanzet.' Een jij-boodschap is: 'Jij zorgt voor te veel geluidsoverlast met die harde muziek.' Bij een ik-boodschap begrijpt de ander jouw kant van het verhaal sneller en loop je minder risico dat de ander in de verdediging schiet.

2. Aanwijsbaar, precies: Zorg dat de feedback betrekking heeft op duidelijk aanwijsbaar gedrag. Feedback gaat over wat iemand gedaan heeft en niet over hoe hij is. Om het verschil duidelijk te hebben kun je jezelf de volgende vraag stellen: 'Kan de ander het gedrag of de prestatie veranderen?'

3. Concreet: Geef de feedback zo concreet mogelijk. Baseer de feedback op gedrag dat je zelf gezien of gehoord hebt. Daarnaast is het handig om de woorden 'nooit' of 'altijd' te voorkomen. Dat is makkelijk te weerleggen en kan snel een discussie veroorzaken. Het beste is om precies te beschrijven welk gedrag je gestoord heeft.

4. Wacht niet te lang: De ander moet de beschreven situatie herkennen om erop te kunnen reageren.

5. Ruimte voor reactie: Geef de ander de tijd en ruimte om te reageren. Dit kan een verklaring geven voor het gedrag of jou anders naar de zaak laten kijken.

6. Vraag om het gewenste gedrag: Maak duidelijk wat je van de ander wilt. Zoek hierin samen naar mogelijkheden om het gedrag te veranderen.

Methoden voor het geven van feedback

Er zijn een aantal methoden ontwikkeld om effectief feedback te geven. Het verschilt per situatie welke methode er gebruikt wordt. Een bekende methode is het gebruik van het 4G-model.

Beschrijf het gedrag dat de ander vertoont en waarop je feedback wilt geven

Vertel welk gevoel je krijgt door het gedrag van de ander

Welk gevolg heeft het gedrag van de ander

Wat is het gewenste gedrag dat je zou willen zien bij de ander

Een andere methode is de Pendleton-methode. Hierbij begint het gesprek met het benoemen van de positieve punten vanuit de persoon die feedback krijgt. Wanneer hij/zij niet goed gepresteerd heeft, krijgt hij/zij gelijk de gelegenheid om dit te benoemen. Vervolgens wordt de vraag aan de ander gesteld wat er beter kan en hoe. Pas na zijn/haar antwoord reageert de persoon die feedback geeft. Hierna laat je de ander samenvatten en maak je samen concreet afspraken. In deze methoden wordt ook specifiek gesproken over 'verbeterpunten' om woorden met een negatieve lading zoals 'kritiek' te vermijden.

Soorten feedback

Naast verschillende methoden bestaan er ook verschillende soorten feedback. Een aantal voorbeelden zijn evaluerende, corrigerende, activerende en motiverende feedback. Het is niet de bedoeling om hiertussen te kiezen, maar om het te combineren en af te wisselen. Wees je bewust van de verschillende soorten en welke effecten deze met zich meebrengen. Binnen het onderwijs kan de feedback zich daarnaast alleen focussen op de didactische of de pedagogische kant. Dat ligt er precies aan wat de leerling nodig heeft om zich persoonlijk te ontwikkelen. Vaak gaat het dan niet over het werk van de leerling, maar over wat hij/zij nodig heeft om zich verder te ontwikkelen.

Feedback ontvangen

Door het ontvangen van feedback leer je meer over jezelf en krijg je de kans om gedrag of een prestatie te veranderen.

1. Probeer de feedback te begrijpen: Wat bedoelt de persoon precies? Vraag door tot je duidelijk hebt wat er mee wordt bedoeld.

2. Schiet niet in de verdediging: Luister naar de ander. Dat betekent niet dat je er hetzelfde instaat of het ermee eens bent. Je laat zien dat je erover nadenkt en open staat voor gesprek.

3. Feedback is geen aanval op jou als persoon: Iemand wil jou iets vertellen over je gedrag of prestatie. Dat gaat niet over jouw persoonlijkheid of jouw waarde als mens.

4. Beoordeel de feedback: Herken je de feedback? Komt de feedback je bekend voor of hoor je het voor het eerst? Probeer te bepalen of het positieve of negatieve feedback is en of het volgens jou terecht is. Jij bepaalt wat je er in het vervolg mee gaat doen.

5. Doe iets met de feedback: Besluit wat je in de toekomst meeneemt vanuit de feedback. Ga je actie ondernemen?

6. Waardeer feedback: Feedback kan voor beide kanten lastig zijn. De ander probeert je te helpen of beter te maken.

Het kan voorkomen dat je dichtslaat door feedback of simpelweg niet meer weet wat je moet doen. Kom er dan later op terug. Er zijn veel mensen die moeite hebben met het leren omgaan met kritiek. Het kan makkelijk zijn om jezelf in die situatie het volgende voor te houden:

Bepaal zelf de timing om kritiek te ontvangen. Zorg dat je rustig bent en dat je je veilig voelt.

Reageer altijd, maar neem daarvoor de tijd!

Kritiek is subjectief. Mensen kunnen kritiek als een feit brengen, maar probeer daar een mening van te maken.

Neem zelf initiatief. Wanneer je voelt dat de sfeer niet goed is, is het beter om er direct naar te vragen. Dat maakt het ontvangen van kritiek lastiger.

Oefen jezelf in het ontvangen van kritiek. Probeer het te zien als informatie waar je iets mee kunt doen of kunt laten liggen.

Feedback in het onderwijs

Bij feedback aan leerlingen moet er soms rekening gehouden worden met andere of extra factoren. In het onderwijs is een vertrouwensrelatie tussen de leerling en leraar van essentieel belang. De focus van feedback moet liggen op de veranderingen die de leerling kan maken en niet op de veranderingen in diens werk. Feedback gericht op het leerproces wordt ook wel proces-georiënteerde feedback genoemd. Hiermee kan het leerproces en de leerbereidheid bevorderd worden. Bij feedback dat beoordelend of becijferend is kan juist het tegenovergestelde effect plaatsvinden. Om de proces-georiënteerde feedback te laten werken moet de leerkracht wel instructies geven aan de leerling om deze te verwerken. Alleen dan heeft de feedback de juiste invloed zodat de leerling er ook daadwerkelijk mee aan de slag gaat.

Feedback geven aan kinderen

Er gelden andere regels voor het geven van feedback bij (jonge) kinderen. De volgende uitleg is gebaseerd op de mindsettheorie van Carol Dweck. Bij mensen is er sprake van een bepaalde mindset, de zogeheten fixed mindset of een growth mindset. Bij een fixed mindset zijn mensen ervan overtuigd dat alleen talent belangrijk is voor prestatie. Deze mensen staan vaak minder open voor feedback. Bij een growth mindset geloven mensen erin dat je je kunt blijven verbeteren en aanpassen. De mindset ontwikkelt zich op het cognitieve en motorische gebied, en is bij kinderen nog heel beïnvloedbaar.

Wanneer er op een goede manier feedback gegeven wordt aan kinderen helpt dit om de juiste mindset te ontwikkelen. Volgens Dweck, en veel andere moderne opvoedkundigen, is het belangrijk om kinderen positieve feedback te geven. Hierin is het belangrijk op welke manier de positieve feedback gegeven wordt. Feedback op proces bevorderd een growth mindset, terwijl dit bij feedback op prestatie een fixed mindset stimuleert. Het blijft ontzettend moeilijk om bij feedback aan kinderen te focussen op het proces en niet op het resultaat. Toch is het belangrijk voor de ontwikkeling van het kind om stil te staan bij de manier waarop je feedback geeft.

Doel van feedback

Onthoud waarvoor je het gesprek aangaat. Vergeet daarbij niet waar de focus op ligt. De ene keer kan dit gaan over een taak, terwijl het de andere keer gaat over een proces of zelfregulatie. In het onderwijs kan feedback op andere manieren bijdragen zoals hier beschreven. Bij feedback gaat het erom dat positief gedrag erkent en gestimuleerd wordt waarbij het negatieve gedrag wordt gecorrigeerd. Tijdens dit gesprek wordt de relatie tussen personen verduidelijkt en is er begrip voor elkaar.

Bronnen:

Biemans, S. (z.d.). Feedback geven en ontvangen. Geraadpleegd op 18 februari 2020, van http://www.lancelots.nl/ontwikkelen/kernvaardigheden/mondelinge-vaardigheden/feedback

Feedback geven en ontvangen. (z.d.). Geraadpleegd op 17 februari 2020, van https://www.uu.nl/sites/default/files/upper_feedback_geven_en_ontvangen.pdf

Feedback geven en ontvangen - Handige oefeningen en tips. (2017, 16 februari). Geraadpleegd op 18 februari 2020, van https://spijkermantrainingen.nl/feedback-geven-en-ontvangen-oefeningen-tips/

Het 4G-model voor het geven van goede feedback. (2019, 7 augustus). Geraadpleegd op 18 februari 2020, van https://www.gitp.nl/insights/performance-management/het-4g-model-voor-het-geven-van-goede-feedback

Langeveld, I. (z.d.). Feedback geven. Geraadpleegd op 18 februari 2020, van http://www.carrieretijger.nl/functioneren/communiceren/mondeling/vaardigheden/feedback-geven

Peeters, W. (2019, 20 april). Handvatten om effectieve feedback te geven. Geraadpleegd op 18 februari 2020, van https://www.vernieuwenderwijs.nl/handvatten-effectieve-feedback-geven

Van Daelen- Van der Schoot, K. (z.d.). Hoe geef je feedback aan een kind? Geraadpleegd op 19 februari 2020, van https://www.monkeymoves.nl/kennisbank/hoe-geef-je-feedback-aan-een-kind/

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

[extra-breed-algemeen-kolom2]

# data[].attributes.attachment_link.description
Feedback is de terugkoppeling die je geeft aan iemand over het effect van zijn of haar gedrag of prestaties. Feedback kan directief en sturend zijn, maar ook activerend en reflectief.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vanuit de hoek van de klas heb ik een goed overzicht over de hele groep. Een groepje van vier jongens links achterin de klas lijkt niet erg op te letten tijdens de uitleg van de leerkracht. Ze seinen naar elkaar en fluisteren tegen elkaar. De grootste jongen van het groepje neemt het voortouw door er steeds doorheen te praten en de andere jongens doen mee. Als de leerkracht het in de gaten krijgt en zegt: "Doen jullie ook even mee?" krijgt ze als antwoord van één van de jongens: "Hij begon hoor, juf!" Als de juf even later het stilteteken laat zien door haar hand op te steken, duurt het zeker een minuut voor de hele klas stil is. Het groepje met de vier jongens steekt hun hand pas op nadat de juf roept: "En nu wil ik dat het stil is!"

Regie voeren op de regels en afspraken

De groep was het jaar goed begonnen met het vaststellen van de groepsmissie en daaraan gekoppeld de groepsregels. Als ik de leerkracht vraagt waar de regels hangen in de klas, zegt ze dat ze een A4tje met de regels op haar bureau heeft liggen.

Ondanks dat de leerkracht een goede start heeft gemaakt met het vaststellen van de groepswens en de regels, heeft het er de schijn van dat er momenteel onvoldoende regie wordt gevoerd op de naleving ervan. De regels leven niet voor de groep. De grenzen zijn hierdoor niet duidelijk. Het groepje van de vier jongens lijkt een eigen groepscode te hebben ontwikkeld, waarin de grootste jongen als informele leider zijn eigen regels lijkt te bepalen.

De praktijk in het beste geval

Regie voeren op de regels en afspraken betekent in de praktijk dat de groepsmissie en de klassenregels duidelijk zichtbaar hangen in de groep. Wil je er regie op kunnen voeren, dan moeten ze allereerst voor alle kinderen zichtbaar zijn. In bovenstaand voorbeeld betekent regie voeren de jongens aanspreken op hun gedrag op een responsieve manier.

Praktisch: responsieve vragen stellen

Als leerkracht zou je de grootste jongen van het groepje zo kunnen aanspreken: "We hebben met elkaar afgesproken dat iedereen rustig kan werken in de klas. De afspraak is daarbij dat er één tegelijk praat, houd jij je nu aan deze afspraak? ...Wat zou je wel kunnen doen, zodat iedereen in je groepje rustig kan werken? Gaat dat je lukken?... Harstikke goed!"

Responsieve, inlevende, vragen helpen beter om goed gedrag te stimuleren, dan "de hou op- doe-niet manier". Omdat deze aanpak de verantwoordelijkheid voor gedrag ook bij de leerlingen zelf legt.

De andere praktijk

Het zou fijn zijn als de aanpak zoals hierboven beschreven ook daadwerkelijk direct aanslaat in de praktijk. We weten echter allemaal dat de praktijk vaak weerbarstiger is. Als de groepscode in het groepje al stevig verankerd is, zal bovenstaande aanpak waarschijnlijk niet meteen aanslaan. Je zult als leerkracht eerst regie moeten gaan voeren op het groepsdynamische proces dat binnen het groepje plaats vindt.

Praktisch: apart nemen

De groepsleider apart aanspreken op zijn gedrag, is een goede manier hierbij. In het groepje zal hij niet willen afgaan voor de anderen en waarschijnlijk een brutale reactie geven naar jou als leerkracht om zijn gezicht te redden ten overstaan van de groep. Individueel met de jongen om tafel gaan zitten, werkt daarom beter.

Het begint met grenzen stellen

Verder is het natuurlijk heel belangrijk dat je als leerkracht zelf duidelijk grenzen stelt; welk gedrag accepteer je wel en welk gedrag niet? Bij twijfel, vergroot het gedrag dan keer 50, keur je het dan nog steeds goed? Zo niet, begrens het dan tijdig. Wees duidelijk, wees consequent in wat wel en wat niet mag. Ben je bewust van je eigen onderliggende normen en waarden daarbij.

Praktisch: blijf de regie voeren

In bovenstaand voorbeeld betekent dit dat je niet een minuut lang wacht tot het stil wordt. Je blijft regie voeren. Je gaat stevig staan, klapt in je handen en geeft het stilteteken. Je benoemt onderwijl het gewenste gedrag; "Leg je spullen neer en kijk naar mij. Geef de leerlingen die het gewenste gedrag laten zien een compliment.

Spoor de leerlingen aan die het gewenste gedrag nog niet laten zien, door het gewenste gedrag te benoemen. Je laat je stem zakken, gaat zachter praten en geeft de klas een compliment voor het gewenste gedrag. Dan ga je beginnen met de les.

In de volgende blog ga ik het hebben over hulpmiddelen bij het voeren van de regie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Regie op de klassenregels in de praktijk - Schoolgeluk Training en Coaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Vanuit de hoek van de klas heb ik een goed overzicht over de hele groep. Een groepje van vier jongens links achterin de klas lijkt niet erg op te letten tijdens de uitleg van de leerkracht. Ze seinen naar elkaar en fluisteren tegen elkaar. De grootste jongen van het groepje neemt het voortouw door er [...]

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe houd je orde in de klas? Aanvulling op tips zoals: Consequent zijn, blijf bij je eigen stijl en laat zien dat jij de baas bent. Lees alle tien tips.

# data[].attributes.headline
Vier technieken om orde te houden in de klas

# data[].attributes.subject
Vier technieken om orde te houden in de klas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Orde houden is één van de grootste uitdagingen voor een leraar. Zeker als je net begint voor de klas kun je wel wat tips gebruiken. Maar ook meer ervaren leraren worstelen er soms mee. René Kneyber is leraar wiskunde en trainer orde houden en pedagogiek. In dit artikel lichten we vier van zijn technieken toe om onrust in de klas te voorkomen.

René Kneyber vertelt in de video hierboven meer over zijn technieken. Hieronder worden ze nader toegelicht.

1. Voorkom ontsporing tijdens wisselmomenten

Wisselmomenten zijn de momenten in de les dat je overschakelt van de ene activiteit naar de andere. Vaak is dit het moment dat leerlingen bijvoorbeeld met elkaar gaan praten en je als leraar controle over de klas verliest. Kneyber noemt deze wisselmomenten daarom de 'zwakke' momenten in de les. De kans dat de les ontspoort is tijdens een wisselmoment twee keer zo groot als op andere momenten. Dit voorkom je door niet te vaag te zijn in wat je van je leerlingen vraagt. 'Stil zijn' is bijvoorbeeld al veel onduidelijker dan 'recht zitten en niet praten'. Een van de manieren om gewenst gedrag helder te benoemen, is via de SMART-methode:

Specifiek: Wees duidelijk en benoem hetspecifieke gedrag dat je van je leerlingen verwacht

Meetbaar: Maak je eis meetbaar, zodat het duidelijk is wanneer leerlingen aan de eis hebben voldaan, bijvoorbeeld het openen van een boek op een bepaalde bladzijde

Acceptabel: Wees redelijk in wat je verwacht en stel een acceptabele vraag aan de leerlingen die past binnen het schoolsysteem

Realistisch: Wees realistisch, en vraag wat haalbaar is; leerlingen kunnen bijvoorbeeld niet een uur geconcentreerd en stil werken

Tijd: Geef duidelijk aan hoeveel tijd leerlingen voor een opdracht hebben, bijvoorbeeld 30 seconden om je spullen te pakken of 5 minuten stil aan het werk

Een goed voorbeeld van een SMART-geformuleerd verzoek is: 'Ga vanaf nu 5 minuten stil aan het werk en maak opdracht 3 op pagina 38 van je werkboek.' In de video hierboven zie je hoe Kneyber een SMART en wat minder SMART verzoek aan zijn klas doet.

2. Bouw een band op met je leerlingen

Om te kunnen leren, moeten leerlingen een goede band met hun leraar hebben. Maar hoe zorg je daarvoor? Volgens Kneyber is het belangrijk om te beginnen met het duidelijk maken van algemene omgangsregels. Daarna kun je in vier fases een band opbouwen met je leerlingen:

Conflictfase

Dit zijn de eerste weken van het schooljaar. Je hebt nog geen band met leerlingen en leerlingen nog niet met jou. Tijdens deze fase investeer je in het creëren van gewenst gedrag. Je moet consequent optreden en corrigeren.

Transitiefase

Tijdens deze fase kun je je houding versoepelen en je meer concentreren op het opbouwen van een band door namen te kennen, oogcontact te maken, beschikbaar te zijn voor vragen en oog te hebben voor problemen en persoonlijke interesses.

Rendementfase

Deze fase begint meestal na de kerst. Als je een prettige sfeer hebt weten te creëren profiteer je daar nu van door een positief leerklimaat in de klas.

Terminatiefase

Het schooljaar eindigt met een terminatiefase. Heb je een goede band met je klas? Dan is dit het moment om te experimenteren met bijvoorbeeld andere werkvormen. Zo begin je goed voorbereid aan het komende schooljaar.

3. Kleine misstappen direct corrigeren

Als je kleine overtredingen in de les direct aanpakt, halen leerlingen het minder snel in hun hoofd om grotere misstappen te begaan. Kneyber geeft aan dat je kleine misstappen op drie manieren kunt corrigeren:

Verbale correcties

De lichtste manier van corrigeren is met een verbale correctie, zoals 'Hang je jas even op' of 'Ga recht zitten'.

Gedrag opnieuw laten uitvoeren

Is een verbale correctie niet genoeg? Laat een leerling dan gedrag opnieuw uitvoeren, maar op de gewenste manier. Wil een leerling iets weggooien en gooit hij het vanaf zijn plek in de prullenbak? Dan fluit je hem terug en laat je het hem opnieuw en op de juiste manier doen: eerst vragen aan de leraar of hij iets mag weggooien en dan naar de prullenbak lopen.

Een sanctie

Een derde optie is het opleggen van een sanctie. Boeken vergeten? Dat betekent extra en vervangend werk.

Door op deze manier kordaat op te treden, bewaak je je professionele grenzen. Het voorkomt dat leerlingen jouw persoonlijke grenzen overschrijden waar jij misschien op reageert met emotioneel of onprofessioneel gedrag. In de video hieronder zie je hoe deze drie manieren van corrigeren in de praktijk werken.

4. Straffen en het zes wekenprincipe

Te vaak straffen kan schadelijk zijn voor de band met je leerlingen en slecht zijn voor hun motivatie. Maar soms is straffen nodig om orde te bewaren in de klas. Kneyber pleit voor straffen met een gradatie in sancties. Hou het dus niet bij waarschuwen, maar stuur leerlingen ook niet direct uit de klas. Je kunt wel beginnen met een waarschuwing. Werkt dat niet? Dan leg je een kleine sanctie op, zoals een schrijfstraf. Gaat een leerling dan nog over de schreef? Dan kun je een leerling de les uitsturen. Kneyber geeft aan dat effectief straffen alleen succesvol is als je consequent bent in je aanpak en die aanpak minstens zes weken volhoudt. In de video zie je hoe passend straffen werkt in de praktijk en wat leerlingen zelf van deze manier van straffen vinden.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Vier technieken om orde te houden in de klas - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Voorkom onrust en houd orde in de klas met de vier technieken van trainer orde houden René Kneyber. Bekijk ook de verschillende video's in dit artikel.

# data[].attributes.attachment_link.description
Blogs over schoolgeluk Afscheid nemen Er liggen allermaal tijdschriften op de tafels en de kinderen zijn heerlijk bezig... Lezen Conflicten oplossen: de Roos van Leary voor Kids "Juf, er zitten eigenlijk best wel veel brullende leeuwen in onze klas. Daarom zijn... Lezen Uniciteit: je eigenheid ontdekken Het frustreert me gewoon zo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Creatief denken, hoe doe je dat? In Idee Puree laat kunstenaar Maarten Bel zien hoe je out of the box kunt denken. Zo ontstaan de leukste ideeën!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
LET OP: Het is voor de intakeformulieren van belang dat je de laatste versie van Adobe Acrobat Reader DC op je computer hebt staan. Houd daarom de updates bij of vraag de systeembeheerder dit te doen, wanneer je dit zelf niet kan/mag.
Is Adobe op jouw pc niet bijgewerkt, dan worden wijzigingen in de opgeslagen download niet bewaard!

Hieronder vind je onze intake formulieren. Daarnaast kun je ook de folders over leer- en onderwijsbegeleiding vinden en een grote variatie aan downloads bij bijvoorbeeld de Wijzers en de Oplossing in de Klas, maar ook voor het Voortgezet Onderwijs.

Om de PDF bestanden te kunnen gebruiken en digitaal in te vullen vind je onderaan deze pagina meer uitleg
* !! Let op bij de intakeformulieren (PDF): Om teleurstelling te voorkomen, zorg allereerst dat voor Adobe Acrobat Reader de meest recente updates zijn uitgevoerd; download vervolgens het formulier dat je wilt gebruiken naar je pc en open het daarna met Adobe Reader. Vul het in en sla de gegevens op. Formulieren kunnen ook in de webbrowser worden ingevuld, maar de gegevens worden dan niet goed opgeslagen, evenals wanneer Adobe dus niet is bijgewerkt.
** Let op! Voor inschrijfformulieren en informatie over aanmeldingen dyslexie Regio Gooi en Vechtstreek, neem contact op met dyslexie@regiogv.nl. D e intakevragenlijsten Dyslexie voor de regio Wijdemeren zijn hier te downloaden. Deze aanvragen dienen via de betreffende gemeentes te verlopen en niet via ZIEN in de Klas.

*** Let op! De intakevragenlijsten Dyslexie voor de regio Lekstroom zijn hier te downloaden Deze aanvragen dienen verstuurd te worden naar lekstroom@zienindeklas.nl.

**** Let op! Klik hier voor de inschrijfformulieren en informatie over aanmeldingen dyslexie in Amsterdam. Nadat het dossier door de gemeente is goedgekeurd kunnen wij het onderzoek uitvoeren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Downloads en Producten - ZIEN in de Klas

# data[].attributes.attachment_link.description
LET OP: Het is voor de intakeformulieren van belang dat je de laatste versie van Adobe Acrobat Reader DC op je computer hebt staan. Houd daarom de updates bij of vraag de systeembeheerder dit te doen, wanneer je dit zelf niet kan/mag. Is Adobe op jouw pc niet bijgewerkt, dan worden wijzigingen in de opgeslagen download niet bewaard!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vanaf juli vind je hier het materiaal passend bij Grapje! Moet toch kunnen?! Tot die tijd staat het Buitensluiten? Uitgesloten!-materiaal nog online.

Hebben jullie de Week Tegen Pesten 2021 ook afgetrapt met ons openingsfilmpje? Het filmpje blijft ook ná de Week Tegen Pesten beschikbaar. Vijf ervaringsdeskundigen en een leraar vertellen over hun ervaringen met buitensluiten en pesten, welke gevolgen dat voor hen had en welke tips zij hebben voor leraren en leerlingen. Dit filmpje is te gebruiken als gespreksstarter om het thema Buitensluiten? Uitgesloten! bespreekbaar te maken met jouw klas. Het filmpje is geschikt voor bovenbouw po, vo en mbo. Wij raden aan om als leraar het filmpje eerst zelf te bekijken.
(Kijktijd 6 minuten)

Suggesties voor vragen na het kijken van het filmpje:

1. Welk verhaal heeft je het meest geraakt?
2. Vind je dat een leraar iets moet doen?
3. Wat kan deze dan doen volgens jou?
4. Wat kan je zelf doen om buitensluiten in de klas te voorkomen?
5. Heb jij wel eens zoiets meegemaakt zoals de kinderen vertellen in het filmpje?
6. Hoe gaan we met elkaar zorgen dat iedereen in onze klas erbij hoort?
Let op! Het kan zijn dat leerlingen onder de indruk zijn van het filmpje, en misschien niet direct zullen praten over wat hen bezighoudt. Vertel hen bij wie zij terecht kunnen als ze op een later moment willen praten. Dit kan jij zelf zijn als leraar, de eigen ouders, de mentor, intern begeleider, zorgcoördinator, het aanspreekpunt pesten of de vertrouwenspersoon. Je kunt de leerlingen ook de mogelijkheid vertellen om anoniem met iemand te praten bij de kindertelefoon.
Verder aan de de slag in de klas na de Week Tegen Pesten 2021? Veel van het lesmateriaal blijft ook na de Week tegen Pesten beschikbaar. Ook dit jaar is er weer gratis materiaal beschikbaar dat aansluit bij het thema van de Week Tegen Pesten. Met onderstaand materiaal rond het motto Buitensluiten? Uitgesloten! kun je direct gaan werken aan positief gedrag en een fijne sfeer in de klas. Er is materiaal voor po, vo en mbo.
Klik op jouw schoolsector om naar het materiaal te gaan dat daarbij past:

De materialen worden aangeboden door verschillende organisaties. Als je op een materiaallink klikt, ga je naar de website van de betreffende organisatie. Daar lees je hoe je met het materiaal aan de slag kunt.

Materiaal po

Buitensluiten? Uitgesloten! Iedereen hoort erbij - Lespakket - Groep 1 t/m 8
Buitensluiten? Uitgesloten! Iedereen hoort erbij>>
Complimenten! Niemand buitengesloten, iedereen hoort erbij - Spel

Een nieuw schooljaar en een nieuwe groep kinderen. De groepsdynamiek is dan belangrijk. Niemand buitensluiten, iedereen hoort erbij. Een positief en open groepsklimaat is waar je als leerkracht voor gaat. Een groep waarin iedere leerling het gevoel heeft er te mogen zijn. Een plek waar leerlingen voelen en ervaren dat zij onderdeel zijn van de groep, goed zijn zoals zij zijn en ruimte hebben om te oefenen en te experimenteren. Buitensluiten is een ernstige vorm van pestgedrag. Bij een groep willen horen is één van de basisbehoeften van de mens. Als je de toegang tot zo'n groep wordt ontzegd kan dit grote gevolgen hebben voor je zelfbeeld. Hoe jong of oud je ook bent. Complimenten hebben een positief effect op de groep én het individu. Het Complimentenspel heeft daarom iets waardevols voor je klaar staan: een aantal Complimenten-spelvormen die je in deze week kunt inzetten - en via een QR-code als video kunt bekijken - en gratis complimentenkaarten. Samen aan de slag, iedereen doet mee, iedereen straalt!

Dertien in een dozijn - Lesbrief - Groep 5 t/m 8

E-book Buitensluiten? Uitgesloten!
E-book Buitensluiten? Uitgesloten!>>
Heb jij dat ook? - Lesbrief - Groep 1 t/m 5

Hetzelfde, maar dan anders - Les
Hetzelfde, maar dan anders - po versie>> hetzelfde, maar dan anders - so versie>>
Kidsweek in de Klas - Lespakket - Groep 5/6 en 7/8

Wereld & Taal (een methode voor wereldoriëntatie en taal) en Samsam (methode burgerschap) slaan de handen ineen voor de Week tegen Pesten. Speciaal voor het thema Buitensluiten? Uitgesloten! is een lesplan samengesteld over de thema's pesten, discriminatie en racisme. Met maar liefst zes gratis lessen behandel je kerndoelen voor burgerschap, wereldoriëntatie en taal. Het lesmateriaal is geschikt voor groep 5/6 en voor 7/8. Veel lesplezier!

Kwaliteiten-stickerspel

Inzicht krijgen in elkaars kwaliteiten draagt bij aan de vorming van een veilige en sociale sfeer in de groep. Het is fijn om te weten waar jouw kracht ligt en die van de ander maar ook waar je elkaar in kunt ondersteunen om onvermoede kwaliteiten naar boven te halen. Iedereen heeft kwaliteiten (en valkuilen). Zo zal je merken dat het Kwaliteiten-stickerspel van Meidenvenijn ertoe bijdraagt dat er meer begrip is voor elkaar en niemand buitenspel staat. Je kunt het gratis spel bestellen t/m 30 september. Daarna zal het spel (vanaf 11 oktober) enkel te bestellen zijn in de webshop van Meidenvenijn.

Lespakket Buitensluiten? Uitgesloten!
Lespakket Buitensluiten? Uitgesloten!>>
Olifantje Toet - Voorleesboek - Groep 1 en 2

Olifantje Toet was een heel lief, klein olifantje. Maar olifantje Toet was heel verdrietig. Hij werd gepest door de andere olifantjes. Olifantje Toet had namelijk een hele lange slurf. Nooit mocht hij meedoen met de spelletjes van de andere olifantjes. Maar dan gebeurt er iets bijzonders. Met het verhaal van Olifantje Toet maak je het thema Buitensluiten? Uitgesloten! bespreekbaar in de kleuterklassen. Luister en kijk mee naar de verrassende avonturen die Olifantje Toet met zijn lange slurf beleeft!

Week Tegen Pesten 2021: Buitensluiten? Uitgesloten! - Lesbrief - Groep 1 t/m 8
Week Tegen Pesten 2021: Buitensluiten? Uitgesloten!>>
#welovesociety - Lesmateriaal - Groep 5 t/m 8

Werken aan de kracht van een veilige groep - Lesmateriaal - Onder-, midden- en bovenbouw
Werken aan de kracht van een veilige groep>>
Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten! - Activerende werkvormen - Midden- en bovenbouw
Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten!>>
Materiaal vo

Buitensluiten? Uitgesloten! Iedereen hoort erbij - Lespakket - Leerjaar 1 en 2
Buitensluiten? Uitgesloten! Iedereen hoort erbij>>
Complimenten! Niemand buitengesloten, iedereen hoort erbij - Spel

Een nieuw schooljaar en een nieuwe groep kinderen. De groepsdynamiek is dan belangrijk. Niemand buitensluiten, iedereen hoort erbij. Een positief en open groepsklimaat is waar je als docent voor gaat. Een groep waarin iedere leerling het gevoel heeft er te mogen zijn. Een plek waar leerlingen voelen en ervaren dat zij onderdeel zijn van de groep, goed zijn zoals zij zijn en ruimte hebben om te oefenen en te experimenteren. Buitensluiten is een ernstige vorm van pestgedrag. Bij een groep willen horen is één van de basisbehoeften van de mens. Als je de toegang tot zo'n groep wordt ontzegd kan dit grote gevolgen hebben voor je zelfbeeld. Hoe jong of oud je ook bent. Complimenten hebben een positief effect op de groep én het individu. Het Complimentenspel heeft daarom iets waardevols voor je klaar staan: een aantal Complimenten-spelvormen die je in deze week kunt inzetten - en via een QR-code als video kunt bekijken - en gratis complimentenkaarten. Samen aan de slag, iedereen doet mee, iedereen straalt!

De kracht van verschillen in de klas - Les

Tumult maakte voor de Week Tegen Pesten de actuele les: 'De kracht van verschillen in de klas'.

De les bestaat uit een kant-en-klare PowerPoint en een docenteninstructie. De PowerPoint kun je direct in de klas gebruiken. Of je past 'm eerst naar wens aan. Met behulp van activerende en energieke werkvormen, onderzoeken de leerlingen in deze les de overeenkomsten en verschillen in jullie klas en hoe dit jullie als groep versterkt. Ze zien in dat de unieke eigenschappen en talenten van de leerlingen een groep krachtig maakt. Kortom, met deze les bevorder je een positief groepsgevoel en is buitensluiten uitgesloten!
De kracht van verschillen in de klas >>>
Hetzelfde, maar dan anders - Les
Hetzelfde, maar dan anders - vo versie>> hetzelfde, maar dan anders - so versie>>
Jezelf zijn is stoer - Les

Kwaliteiten-stickerspel

Inzicht krijgen in elkaars kwaliteiten draagt bij aan de vorming van een veilige en sociale sfeer in de groep. Het is fijn om te weten waar jouw kracht ligt en die van de ander maar ook waar je elkaar in kunt ondersteunen om onvermoede kwaliteiten naar boven te halen. Iedereen heeft kwaliteiten (en valkuilen). Zo zal je merken dat het Kwaliteiten-stickerspel van Meidenvenijn ertoe bijdraagt dat er meer begrip is voor elkaar en niemand buitenspel staat. Je kunt het gratis spel bestellen t/m 30 september. Daarna zal het spel (vanaf 11 oktober) enkel te bestellen zijn in de webshop van Meidenvenijn.

Lespakket Buitensluiten? Uitgesloten!
Lespakket Buitensluiten? Uitgesloten!>>
Machteloos - Dilemmagame

Gedurende de Week Tegen Pesten (27 september t/m 1 oktober) biedt VRIEND&VIJAND jou de mogelijkheid gratis met jouw leerlingen de dilemmagame Machteloos te spelen. In deze game staan leerlingen voor verschillende keuzes nadat een foto van een klasgenoot is rondgestuurd op school. Sturen ze de foto's door, gaan ze naar een docent, of negeren ze de situatie? Vinden ze het slachtoffer zelf verantwoordelijk, of vinden ze dat ze moeten helpen? Met deze dilemmagame start je het gesprek over online veiligheid en kijk je samen met je leerlingen naar hoe je dit met elkaar kunt verbeteren. Op deze manier werk je aan een beter klassenklimaat, waar er bewustzijn is over online omgangsvormen, om buitensluiting uit te sluiten! Meld je aan vóór 20 september 2021 en ontvang het gratis lesmateriaal en instructie over hoe je de game kunt spelen.

#welovesociety - Lesmateriaal - Klas 1 en 2

Verschillend en toch gelijk! Denken in hokjes en vooroordelen, hoe kom je samen tot het beste resultaat zonder vast te zitten in een hokje. Door in gesprek te gaan met je klasgenoten en je bewust te zijn van je eigen rol, kan je voorkomen dat iemand wordt buitengesloten. Hoog tijd om aan de slag te gaan met het lesmateriaal van #welovesociety.

Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten! - Activerende werkvormen
Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten!>>
Materiaal mbo

Echt Nep - Lessen - niveau 12 en niveau 34

Hetzelfde, maar dan anders - Les
Hetzelfde, maar dan anders>>
Kennismakers - Lesmateriaal

Kwaliteiten-stickerspel

Inzicht krijgen in elkaars kwaliteiten draagt bij aan de vorming van een veilige en sociale sfeer in de groep. Het is fijn om te weten waar jouw kracht ligt en die van de ander maar ook waar je elkaar in kunt ondersteunen om onvermoede kwaliteiten naar boven te halen. Iedereen heeft kwaliteiten (en valkuilen). Zo zal je merken dat het Kwaliteiten-stickerspel van Meidenvenijn ertoe bijdraagt dat er meer begrip is voor elkaar en niemand buitenspel staat. Je kunt het gratis spel bestellen t/m 30 september. Daarna zal het spel (vanaf 11 oktober) enkel te bestellen zijn in de webshop van Meidenvenijn.

Machteloos - Dilemmagame

Gedurende de Week Tegen Pesten (27 september t/m 1 oktober) biedt VRIEND&VIJAND jou de mogelijkheid gratis met jouw studenten de dilemmagame Machteloos te spelen. In deze game staan studenten voor verschillende keuzes nadat een foto van een klasgenoot is rondgestuurd op school. Sturen ze de foto's door, gaan ze naar een docent, of negeren ze de situatie? Vinden ze het slachtoffer zelf verantwoordelijk, of vinden ze dat ze moeten helpen? Met deze dilemmagame start je het gesprek over online veiligheid en kijk je samen met je studenten naar hoe je dit met elkaar kunt verbeteren. Op deze manier werk je aan een beter klassenklimaat, waar er bewustzijn is over online omgangsvormen, om buitensluiting uit te sluiten! Meld je aan vóór 20 september 2021 en ontvang het gratis lesmateriaal en instructie over hoe je de game kunt spelen.

#welovesociety - Lesmateriaal

Verschillend en toch gelijk! Denken in hokjes en vooroordelen, hoe kom je samen tot het beste resultaat zonder vast te zitten in een hokje. Door in gesprek te gaan met je klasgenoten en je bewust te zijn van je eigen rol, kan je voorkomen dat iemand wordt buitengesloten. Hoog tijd om aan de slag te gaan met het lesmateriaal van #welovesociety.

Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten! - Activerende werkvormen
Werkvormen Buitensluiten? Uitgesloten!>>

# data[].attributes.attachment_link.title
Lesmateriaal Buitensluiten? Uitgesloten! - Week tegen pesten

# data[].attributes.attachment_link.description
Vanaf juli vind je hier het materiaal passend bij Grapje! Moet toch kunnen?! Tot die tijd staat het Buitensluiten? Uitgesloten!-materiaal nog online. Hebben jullie de Week Tegen Pesten 2021 ook afgetrapt met ons openingsfilmpje? Het filmpje blijft ook ná de Week Tegen Pesten beschikbaar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serie 5 voor de bovenbouw
Ook in de bovenbouw kan aan tutor- of duolezen worden gedaan. Serie 5 van de Samenleesboeken is hier speciaal voor gemaakt.
Omdat ook hier niveau en leeftijd van beide lezers dichter bij elkaar liggen, staat de tekst in twee kleuren in plaats van in twee groottes: blauw voor het hogere, en zwart voor het lagere niveau.

# data[].attributes.attachment_link.description
Serie 5 voor de bovenbouw Ook in de bovenbouw kan aan tutor- of duolezen worden gedaan. Serie 5 van de Samenleesboeken is hier speciaal voor gemaakt. Omdat ook hier niveau en leeftijd van beide lezers dichter bij elkaar liggen, staat de tekst in twee kleuren in plaats van in twee groottes: blauw voor het hogere, en zwart voor het lagere niveau.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Overal op scholen worden podia gebouwd. Veel hand en spandiensten worden verricht. Het afscheid nadert voor groep 8 en ook voor de andere groepen komt het afscheid in zicht. De fase van Adjourning, van afscheid nemen, breekt aan.

De kracht van rituelen

Steeds meer rituelen worden onder invloed van bezuinigingen en resultaatgericht denken afgeschaft. Terwijl vieren, terugkijken, met elkaar kijken naar wat we hebben bereikt, mooie herinneringen, moeilijke momenten, ontwikkelingen, heel erg belangrijk zijn om bij stil te staan. Rituelen zijn soms ook de gewoonten die je met elkaar hebt opgebouwd. Bijvoorbeeld elkaar begroeten als je 's morgens de klas binnen komt. Of altijd starten met een verhaal of een gesprek.

Welke rituelen heb je met de klas opgebouwd? Welke zijn bewust, welke meer onbewust (de informele rituelen). Een positieve groep ziet er tegen op om uit elkaar te moeten gaan. Je ziet soms dat kinderen zich hier op voorbereiden door te gaan 'vitten' op elkaar. Beste vrienden krijgen ineens ruzie.

Voor sommige leerlingen is afscheid nemen vanuit ruzie veel makkelijker dan het voelen van het gemis. De normen vervagen en er ontstaan meer wrijvingen dan gewoonlijk en de samenwerking stokt wat. Het omgekeerde zie je ook: dat kinderen juist heel erg gaan 'klitten' (het reünie syndroom).

Hoe organiseer je samen met kinderen Afscheid? Hoe maak je er een betekenisvol Ritueel van?

Een Ritueel is een gebruik dat steeds terugkeert bij een bepaalde gebeurtenis. In dit geval aan het eind van het schooljaar. Een Ritueel heeft zes kenmerken:

het heeft een vast patroon

het bestaat uit woorden, daden en symbolen

je gebruikt het bij belangrijke levenservaringen

het verwijst naar wat belangrijk is

het versterkt het gemeenschapsgevoel

het maakt mensen (weer) sterk.

Sta er samen eens bij stil. Wat was onze missie dit jaar? Wat hebben we met elkaar bereikt? Wat hebben we echt geleerd van en met elkaar? Wat waren mooie, speciale momenten? Misschien is er wel een heftige confrontatie geweest en hebben jullie die met elkaar overwonnen. Geef samen met de kinderen vorm aan de overgang van een oude naar een nieuwe periode. Weer een jaar ouder. Misschien blijft er wel een leerling zitten of verhuist naar een andere stad of dorp.

Hoe geef je samen met de kinderen vorm aan de overgang van een oude naar een nieuwe periode op een bewuste manier? In de vorm van een ritueel, zodat leerlingen ook in hun verdere leven deze stappen kunnen toepassen?

Klassengesprekken: Voer klassengesprekken met de kinderen over het naderende afscheid en bespreek de signalen van 'vitten' of 'klitten'. Als leerkracht is je rol vooral: aktief luisteren naar de gevoelens en verhelderen hoe het komt dat deze verschijnselen optreden.

Tijdschrift: Maak een tijdschrift met elkaar of een herinneringsboek waarin je terug gaat naar groep 1. Hoe kwam je binnen, wat heb je geleerd, wat herinner je je nog uit elke groep etc?

Ganzenbord: Neem de groep mee terug in de tijd. Help de leerlingen het jaar te overzien. Welke belangrijke gebeurtenissen zijn er geweest? Wat zijn bijzondere momenten geweest voor de kinderen in de klas? Je kunt een ganzenbord maken op de vloer; de vakjes stellen perioden voor; bij elk vakje wordt een gebeurtenis verteld. Ik kreeg een tip vorige week dat op www.allesovergedrag.nl een ingevulde ganzenbord staat. Leuk om in kleine groepjes te laten spelen en misschien naar aanleiding daarvan zelf met de klas een vloer ganzenbord te maken en te spelen! klik

Herinneringskistje: Zorg voor een houten kist of een schoenendoos. Alle leerlingen krijgen een vel papier. Op de tafel liggen viltstiften, tijdschriften, plakplaatjes etc. De leerlingen maken een tekening van de mooie momenten van het jaar. Dit kan met symbolen, plaatjes etc. Aan het eind van de les stoppen de leerlingen hun tekeningen in de kist of de doos. Af en toe pak je de doos en laat je kinderen een tekening eruit halen. Een leerling vertelt dan iets over de tekening van een klasgenoot. Wat zijn de herinneringen die hij/zij ziet op de tekening? Iedere leerling omschrijft een tekening van een ander.

Jaarkaartjes: Op de site van Malmberg.nl vond ik Jaarkaartjes. Dit zijn kaartjes waar vragen opstaan die refereren aan het afgelopen jaar. Je kunt de plaatjes printen vanaf hun site. Klik

Heb jij een leuke werkvorm of een leuke ervaring met een werkvorm?

Schrijf je ervaring hieronder op!

Maak er een mooi en afscheid van!

Hartelijke groet, Jelly

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe ga jij afscheid nemen van je klas? | Klasse(n)Kracht

# data[].attributes.attachment_link.description
Overal op scholen worden podia gebouwd. Veel hand en spandiensten worden verricht. Het afscheid nadert voor groep 8 en ook voor de andere groepen komt het afscheid in zicht. De fase van Adjourning, van afscheid nemen, breekt aan. De kracht van rituelen Steeds meer rituelen worden onder invloed van bezuinigingen en resultaatgericht denken afgeschaft.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In deze Blog, die het vervolg is van de vorige Blog over het bevorderen van samenspelen en samenwerken, ga ik het hebben over de praktische hulpmiddelen die je als leerkracht kunt inzetten om het samenspelen en het samenwerken te bevorderen.

De T-kaarten voor het positief kunnen samenwerken

Om het positief samenwerken te bevorderen, kun je de kinderen uit je klas ook laten werken met T-kaarten. Ze tekenen een grote T op een A4tje. Op de bovenkant schrijven ze de activiteit bijvoorbeeld Zachtjes overleggen. Links schrijven ze Ziet eruit als... en rechts schrijven ze Klinkt als... Deze T-kaarten werken als een geheugensteuntje voor de kinderen tijdens het samenwerken. Ze kunnen dan zelf de regie voeren als ze lekker samen aan de slag zijn.

Coöperatieve werkvormen voor het bevorderen van samenwerken

Verder is het inzetten van Coöperatieve werkvormen natuurlijk een hele goede methode om het samenwerken te bevorderen. Zie voor ideeën: de site van Juf Maike(https://jufmaike.nl>lesmateriaal>klassenmanagement) en Wij-leren.nl (https://wij-leren.nl/cooperatieve-werkvormen-artikel.php). Ook het doen van Energizers is een leuke manier om kinderen te leren samenwerken en samenspelen. (http://www.klassenkracht.nl/wp-content/uploads/2015/11/Energizers1.pdf).

Samenspelen bevorderen met Buitenspeelkaarten

Als je wilt dat kinderen gezellig samen buitenspelen is het belangrijk om hen ook genoeg leuke activiteiten aan te bieden. Als kinderen zich vervelen, is de kans groter dat ze gaan klieren of doelloos op het plein gaan rondlopen. Een leuk praktisch hulpmiddel hierbij zijn de Buitenspeelkaarten (van Onderwijs maak je samen: https://shop.onderwijsmaakjesamen.nl/buitenspeelkaarten.html). De Buitenspeelkaarten bieden kinderen inspiratie op het schoolplein, maar besteden ook aandacht aan de organisatie van het buitenspelen. Kinderen leren om zelfstandiger te spelen. Kinderen leren een rol in te nemen bij het buitenspelen. En het buitenspelen wordt zo een stuk leuker en uitdagender.

Zorg er als leerkracht voor dat het een gemeenschappelijke verantwoordelijk is om het goed te hebben met elkaar!

De volgende keer ga ik het hebben over het Persoonlijk Meesterschap van de leerkracht.

# data[].attributes.attachment_link.title
Samenwerken en samenspelen bevorder je zo (deel 2) - Schoolgeluk Training en Coaching

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze Blog, die het vervolg is van de vorige Blog over het bevorderen van samenspelen en samenwerken, ga ik het hebben over de praktische hulpmiddelen die je als leerkracht kunt inzetten om het samenspelen en het samenwerken te bevorderen. De T-kaarten voor het positief kunnen samenwerken Om het positief samenwerken te bevorderen, kun je [...]

# data[].attributes.headline
Prentenboek Olifant en de kist vol appels, ingescand

# data[].attributes.subject
Prentenboek Olifant en de kist vol appels, ingescand

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=EU7L4eqypKo

# data[].attributes.headline
Boekentip: Wat fijn dat wij nu vriendjes zijn!

# data[].attributes.subject
Boekentip: Wat fijn dat wij nu vriendjes zijn!

# data[].attributes.headline
Samenwerkend leren - artikel onderwijskennis.nl

# data[].attributes.subject
Samenwerkend leren - artikel onderwijskennis.nl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Home

2. Artikelen

3. Samenwerkend leren biedt alle leerlingen succesmomenten

Samenwerken moet kinderen worden aangeleerd en het vraagt om stap voor stap begeleiding.

Met samenwerkend leren kunnen leerlingen naarmate ze ouder worden steeds beter complexe samenwerkingsopdrachten aan, terwijl ze tegelijkertijd taal leren. Alleen al omdat kinderen veel meer aan het woord zijn als zij in een groepje aan het werk zijn, dan als er klassikaal beurten door de leerkracht worden gegeven.

Samenwerkend leren is een onderdeel van het programma Success for All. Met Marij Veldman (coördinator van de OK-werkplaats) bespreken we het succes van deze werkwijze. Marij richtte haar promotieonderzoek op samenwerkend leren.

Meer dan alleen samenwerken

Samenwerkend leren laat niet alleen resultaten zien in de sociale ontwikkeling van kinderen, maar heeft als voornaamste doel om de cognitieve ontwikkeling te stimuleren. Alle kinderen zijn namelijk actief bezig met de leerstof, leerlingen praten met elkaar en passen taal direct toe. Ze wisselen argumenten uit en gaan met elkaar in discussie. De insteek is dat je met elkaar het antwoord op een vraag onderzoekt en vervolgens ook allemaal onthoudt. Verschillen tussen leerlingen worden hierbij benut. Als je iets uitlegt aan je klasgenoot, zoek je naar de juiste taal om dit begrijpelijk te maken. Tevens is de mogelijkheid tot herhalen groter. Ook daar leren kinderen van.

Het samenwerken in groepen biedt leerlingen de gelegenheid om hun sociale vaardigheden te oefenen. Ze moeten goed naar elkaar luisteren en elkaar helpen.

Samenwerkend leren is niet altijd eenvoudig. De opdrachten moeten geschikt zijn, en moeten passen bij de leerlingen. Maar ik zie dat leerkrachten het kunnen en dat het werkt.

Marij Veldman, coördinator werkplaats Onderwijskansen Noord-Nederland

Voor leerkrachten is samenwerkend leren een aantrekkelijke aanpak om te implementeren in het dagelijks programma. Je zet immers in op een verbeterd taal- en leesonderwijs en tegelijkertijd op het versterken van sociale vaardigheden.

In de Werkplaatsen Onderwijskansen Noord-Nederland (OK-werkplaats) vormt Success for All de basis. Meerdere scholen in Groningen werken al langer met dit programma. Success for All is een taal- en leesprogramma bestaande uit verschillende componenten die ieder in zichzelf beloftevol effectief zijn, zoals samenwerkend leren, tutoring en ouderbetrokkenheid. In de OK-Werkplaats werken scholen samen met onderzoekers van de Rijksuniversiteit van Groningen en de Hanzehogeschool Groningen een component naar keuze uit op hun school. Leerkrachten doen zelf onderzoek naar in hoeverre de gekozen aanpak werkt op hun eigen school.

Hoe gaat het in zijn werk: samenwerkend leren? Marij Veldman vertelt. Kenmerkend voor Success for All zijn instructie in hoe met elkaar samen te werken, bespreken hoe de samenwerking is gegaan en het succes vieren. Bij de instructie zijn vijf samenwerkingsdoelen richtinggevend:

1. Luister actief;

2. Help elkaar;

3. Iedereen doet mee;

4. Leg je idee uit en stel vragen;

5. Maak de opdracht af.

De leerkrachten in de werkplaats passen samenwerkend leren toe bij verschillende opdrachten. Die opdrachten nemen in complexiteit toe, zodat de leerlingen de vijf samenwerkingsdoelen steeds beter onder de knie krijgen. Bij jongere kinderen begint het bij leren actief te luisteren en zijn de opdrachten kleiner. Oudere kinderen moeten bijvoorbeeld ook in staat zijn om zelf te beoordelen hoe het samenwerken is gegaan.

Het bespreken van de samenwerking is niet alleen gericht op de groepsproducten maar ook op het groepsproces. Je bespreekt hoe je het als team met elkaar hebt gedaan. Wat ging er goed en wat zou beter kunnen? Ook bespreek je of de opdracht goed is gemaakt en wat de uitkomsten zijn van de opdracht.

Successen worden gevierd. Dan blijkt een Amerikaanse high five of yell ook heel goed te werken op de Groningse scholen. De groepjes krijgen punten toebedeeld en kunnen beloningen winnen, bijvoorbeeld dat ze eerder naar buiten te mogen of een teamyell mogen doen. Het zijn behalve beloningen ook mooie toepasbare energizers en het spreekt zeker de jonge kinderen erg aan. Successen vieren zit in het DNA van Success for All.

Even wennen voor de leerkracht

Leerkrachten moeten in het begin soms wel wennen. Ze hebben een nieuwe rol en er is meer ruimte voor de leerlingen. Marij Veldman ziet dat het werkt en dat leerkrachten het kunnen: "Samenwerkend leren is niet altijd eenvoudig. De opdrachten moeten geschikt zijn voor deze werkwijze en goed passen bij de leerlingen. Leerkrachten hebben vaak goed zicht op wat de kinderen kunnen. Dat leerlingen actiever zijn betekent niet dat leerkrachten passiever moeten zijn. De leerkrachten behouden een heel actieve rol bij de toepassing van samenwerkend leren."

Onderzoeksvragen van de scholen over samenwerkend leren:

Helpt samenwerkend leren ook bij het verbeteren van de woordenschat?

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de interacties tussen leerlingen van een nog hoger talig-niveau worden met samenwerkend leren?

Opmerkelijk succesvol

Watis voor Marij het opmerkelijkste resultaat van het samenwerkend leren? Daar hoeft ze niet lang over na te denken: het positieve klassenklimaat. "Een leerling verwoordt dat prachtig in het filmpje van Success for All: ' Samenwerken vind ik belangrijk, omdat je niet alleen leert samenwerken met je vrienden, maar misschien ook met je ergste vijand en ook andere kinderen.' Op scholen die met samenwerkend leren gaan werken, ontstaat een andere basishouding. Iedereen werkt met elkaar samen. In mijn onderzoek laat ik zien dat er minder vaste gesloten groepjes zijn in de klas. Kinderen zijn opener in de keuze met wie ze willen samenwerken."

Deze werkwijze past ook mooi in een onderwijsachterstandenaanpak van scholen. Niet alle kinderen krijgen van huis uit mee hoe ze met elkaar kunnen omgaan en in vriendelijkheid van elkaar kunnen leren. Vaak biedt de thuisomgeving daar weinig gelegenheid voor, zeker bij de doelgroepleerlingen. Het is dus belangrijk om dit al jong te leren en een veilig speelveld te krijgen om hier mee te oefenen. Samenwerkend leren is hier een effectief antwoord op!

Colofon afbeeldingen
Success for All - Nederland. Fotograaf: Mariëtte Hingstman

# data[].attributes.attachment_link.title
Onderwijskennis | Samenwerkend leren biedt alle leerlingen succesmomenten

# data[].attributes.attachment_link.description
Home Artikelen Samenwerkend leren biedt alle leerlingen succesmomenten Samenwerken moet kinderen worden aangeleerd en het vraagt om stap voor stap begeleiding. Met samenwerkend leren kunnen leerlingen naarmate ze ouder worden steeds beter complexe samenwerkingsopdrachten aan, terwijl ze tegelijkertijd taal leren.

# data[].attributes.headline
Energize III - voor leerlingen vanaf 10 jaar

# data[].attributes.subject
Energize III - voor leerlingen vanaf 10 jaar

# data[].attributes.body
https://www.bol.com/nl/nl/p/energizer-3/1001004011594408/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ga naar zoeken Ga naar hoofdinhoud

Samenvatting

Het derde deel van de serie Energize is bedoeld voor een wat oudere doelgroep dan de eerste twee delen van Energize. Energize III is geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar en kan gebruikt worden vanaf groep 7-8. De energizers en leerspellen zijn ook geschikt voor volwassenen.

Energize III bevat werkvormen om leerprocessen te stimuleren rond de themas: kennismaken, het creëren van een positief groepsklimaat, communicatie, samenwerken, problemen/conflicten oplossen, evalueren en plezier maken in leergroepen. De activiteiten zijn voorzien van duidelijke aanwijzingen, tips en instructies voor zowel beginners als professionele trainers. Kopieerbladen zijn bijgevoegd zodat u meteen kunt beginnen.

Productspecificaties

Inhoud

Verschijningsdatum

december 2007

Afmetingen

Afmeting: 26,6 x 19,4 x 1,2 cm

Aantal pagina's

223 pagina's

Illustraties

Met illustraties

Overige kenmerken

Extra groot lettertype

Nee

Taal handleiding

Niet van toepassing

Verpakking breedte

194 mm

Negatief, positief, neutraal: we zetten een review altijd online. We controleren wel eerst of 'ie voldoet aan onze reviewvoorwaarden en niet nep is. We controleren ook of 'ie is geschreven door iemand die het artikel heeft gekocht via bol.com en zetten dit er dan bij. De controles gebeuren automatisch, al kijken er soms mensen mee. Bol.com betaalt niet voor reviews. Als een reviewer door een andere partij is vergoed, staat dit in de review zelf.

Schrijf een review Schrijf een review

Negatief, positief, neutraal: we zetten een review altijd online. We controleren wel eerst of 'ie voldoet aan onze reviewvoorwaarden en niet nep is. We controleren ook of 'ie is geschreven door iemand die het artikel heeft gekocht via bol.com en zetten dit er dan bij. De controles gebeuren automatisch, al kijken er soms mensen mee. Bol.com betaalt niet voor reviews. Als een reviewer door een andere partij is vergoed, staat dit in de review zelf.

1

3

0

0

0

Overzichtelijk

Praktisch toepasbaar

Na energize 1 en 2 wist ik niet precies wat ik van 3 kon verwachten. Kon er nog veel nieuws te bieden zijn op het enrgize gebied?
Persoonlijk vind ik 1 en 2 erg veel op elkaar lijken. Maar dit is wel weer heel andere koek. De verschillende activiteiten zijn meer toegespitst op oudere spelers. Als SoVa docent op een school voor het voortgezet onderwijs een bron aan nieuwe spellen. We komen bijna niet meer aan onderwijzen toe. :)

Overzichtelijk

Praktisch toepasbaar

Heldere boodschap

Heel handig om te gebruiken in de klas als je tijd over hebt of als je even iets anders tussendoor wilt doen!

Overzichtelijk

Praktisch toepasbaar

Heldere boodschap

Prima leesbaar en in de praktijk uitvoerbaar.

Overzichtelijk

Praktisch toepasbaar

Heldere boodschap

Overzichtelijk, Praktisch toepasbaar, Heldere boodschap, geen minpunten

Als nieuw
. afwijkende kaft Conditie: Als nieuw. Editie: 1. Jaar: 2007. Taal: Nederlands.

Nu besteld, vrijdag in huis

Bestellen en betalen via bol.com

Prijs inclusief verzendkosten, verstuurd door Boekenbalie.shop

30 dagen bedenktijd en gratis retourneren

Recent bezochte artikelen

Waar wil je dit mee vergelijken? Je kan in totaal vijf artikelen kiezen. Er is nog plaats voor andere artikelen. ander artikel.

# data[].attributes.attachment_link.title
Energizer 3 | 9789075749526 | Erwin Tielemans | Boeken | bol.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Ga naar zoeken Ga naar hoofdinhoud Het derde deel van de serie Energize is bedoeld voor een wat oudere doelgroep dan de eerste twee delen van Energize. Energize III is geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar en kan gebruikt worden vanaf groep 7-8. De energizers en leerspellen zijn ook geschikt voor volwassenen.

# data[].attributes.body
Terwijl de olifanten het om de beurt proberen, krijgen de kleine muisjes het voor elkaar door samen te werken. Dit is dan ook een wijze les voor de olifanten.

Dit prentenboek is erg leuk om te gebruiken tijdens een les sociale vaardigheden waarbij het om samenwerken gaat. Je kunt er goed met de kinderen over doorpraten.

Hoe ziet samenwerken eruit?

Waarom is het belangrijk om samen te werken?

Hoe kunnen we in de klas samenwerken?

# data[].attributes.headline
Podcast - interprofessioneel samenwerken 

# data[].attributes.subject
Podcast - interprofessioneel samenwerken 

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 1 - Introductie interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze eerste aflevering van de podcastserie over interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie, verkennen gespreksleiders Trynke Keuning, postdoctoral researcher bij Hogeschool KPZ en Dirkje Visser, hogeschooldocent pedagogiek bij Hogeschool KPZ, de definiëring van interprofessione…

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 2 - Verschillen doen ertoe

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from Hogeschool KPZ on Spotify. In deze tweede aflevering van de podcastserie over de interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie is Trynke Keuning in gesprek met opleidingsmanager Vivian Tevreden en voormalig teamleider Ria Colenbrander over de opleidingen van Hogeschool KPZ die zich specifiek richten op interprofessioneel samenwerken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 3 - Samenwerken vanuit een hart voor kinderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from Hogeschool KPZ on Spotify. In deze derde aflevering van de podcastserie over de interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie is Trynke Keuning in gesprek met intern begeleider en leraar Dagmar Fonken en jeugd en gezinsprofessional bij Sterk Huis Christel Heeren , beide betrokken bij basisschool de Zuidwester in Tilburg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 4 - Je hoeft niet alles zelf te weten

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze vierde aflevering van de podcastserie over de interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie is Dirkje Visser in gesprek met Sjura Ouwehand, Adriëtta Bos en Rennie Stam van Integraal Kindcentrum De Zevensprong (stichting Codenz) en Prokino Kinderopvang, in Dronten. Vanuit hun…

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 5 - Op verschillende manieren kijken naar het kind en zijn ontwikkeling

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze vijfde aflevering van de podcastserie over de interprofessioneel samenwerken in het domein Kind en educatie is Dirkje Visser in gesprek met Femke van der Linden, Dita de Bos en Linda van der Veen van openbare basisschool Het Slingertouw (een school van Ambion) en Kinderwoud Kinderopvang, in…

# data[].attributes.attachment_link.title
Interprofessioneel samenwerken - Aflevering 6 - Terugblik: gewoon doen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from Hogeschool KPZ on Spotify. In deze laatste aflevering blikken Trynke Keuning en Dirkje Visser terug op de gesprekken die zij hebben gevoerd in het kader van de podcastserie over interprofessioneel samenwerken in het domein kind en educatie.

# data[].attributes.body
Je kent vast het bekende doorfluisterspelletje wel waarbij de boodschap vaak steeds iets meer veranderd. Max en Joris spreken ook op deze manier met elkaar. Vroeger waren ze de beste vrienden, maar op een dag kregen ze ruzie.

Eigenlijk weten ze niet eens meer wie er was begonnen, maar ze zeggen geen woord meer tegen elkaar. En als ze iets zeggen, dan alleen via hun vrienden.

Ook dit prentenboek kan je heel goed tijdens een les sociale vaardigheden gebruiken. Zeker wanneer je werkt rondom het thema vriendschap.

Bespreek de gezichtsuitdrukkingen en emoties van de dieren. Hoe kijken ze? Waarom doen ze dat?

Wanneer heb jij weleens ruzie met een vriendje? Hoe kijk je dan?

Speel het fluisterspelletje door een boodschap in de kring door te geven. Is de boodschap hetzelfde gebleven? Hoe kom dit? Hoe kun je ervoor zorgen dat een boodschap goed wordt overgebracht?

Dit boek kun je ook goed gebruiken bij een voorstelling of kort toneelstuk tegen pesten. Zet een aantal kinderen op een rij, elk kind is een ander dier en laat de kinderen de boodschap doorgeven.

# data[].attributes.body
Micha Muis leest zijn vrienden elke avond een verhaal voor. Hij vertelt dat hij van zijn moeder heeft leren lezen en schrijven. Alle bosdieren worden enthousiast en besluiten dat Micha Muis hen ook moet leren lezen.

De volgende ochtend maken de vrienden een echte bosklas en kan de school beginnen. Maar dan komen ze erachter dat ze helemaal geen schriften en pennen hebben.

Gelukkig weet Maarten hoe je van rietstengels papier kunt maken, daarom krijgt hij de rol van handvaardigheidsleraar toegewezen. Sam kan goed bewegen en hij wordt de gymleraar, Maaike weet hoe je alle zintuigen moet gebruiken en geeft zintuigenles, Kasper Kikker kan goed koken en zo zijn alle vrienden leerling en leraar tegelijk. “Behalve ik…”, denkt Erik de Egel.

“Alleen ik kan niks bijzonders”. Maar dan gebeurt er iets waardoor alle vrienden hem toch als een echte held zien. De boodschap van het boek is dan ook ‘Iedereen is bijzonder en kan iets aan een ander leren!’

Dit prentenboek is vooral erg geschikt voor groep 3 kinderen die net beginnen met lezen en schrijven. Het sluit mooi aan binnen het thema ‘School’ of ‘Welkom’ en er zijn veel andere activiteiten bij te bedenken.

Welke talenten hebben de kinderen?

Wat kunnen anderen van hen leren?

# data[].attributes.headline
Prentenboek - Een hoop vrienden, samen sterk.

# data[].attributes.subject
Prentenboek - Een hoop vrienden, samen sterk.

# data[].attributes.body
Vrolijk verhaal over een dierenketting, met een uitklappagina en doe-instructies. Een warm en grappig stapelverhaal over vriendschap en elkaar helpen. Wie zit daar vast in de modder? De dieren uit de dierentuin willen helpen. Ze trekken zo hard ze kunnen. De grote dieren, de minder grote dieren en op het einde zelfs de allerkleinste dieren. Help je mee?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 30 november 2021

17 coöperatieve werkvormen

Bij coöperatief leren zijn er veel verschillende werkvormen die de leerkracht in kan inzetten. Dit artikel doet een greep uit deze werkvormen en behandeld er 17 één voor één. Per werkvorm wordt aangeven voor welke groepen hij geschikt is en welke samenwerkingsvaardigheden aan de orde komen. Ook staat er een indicatie van de tijdsduur. Onderaan het artikel vind je een handige tabel, waarin alles overzichtelijk is samengevat.

Kijk voor meer werkvormen het artikel coöperatieve leerstrategieën. Er is ook een boek over cooperatieve leerstrategieën beschikbaar.

1. Denken - Delen - Uitwisselen

De leerkracht geeft een opdracht of stelt een vraag. De leerlingen krijgen een á twee minuten om over het antwoord na te denken. Daarna overleggen ze in tweetallen. Tenslotte worden de antwoorden klassikaal uitgewisseld. Het is een handige werkvorm om voorkennis te activeren of om te oriënteren op een opdracht. Maar de leerkracht kan deze vorm ook bij zelfstandige verwerking inzetten. Ook voor reflectie of terugblik is hij geschikt. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

2. Flitsen

De leerkracht leert de kinderen een bepaalde vaardigheid, bijvoorbeeld de tafel van 6. Dan deelt hij flitskaarten uit, waarbij aan de ene kant de som staat en aan de andere kant het antwoord. Het is het handigst als elke leerling een eigen setje maakt. De kinderen gaan in tweetallen zitten. De één leest de tafelsom voor, de ander noemt het antwoord. Als het goed is, krijgt hij het kaartje. Als het antwoord fout is, dan gaat het kaartje onderop de stapel. Dit gaat net zo lang door tot de leerling de hele stapel heeft. Daarna wisselen de kinderen van rol. Aan het einde bespreekt de leerkracht klassikaal na hoe het ging. Deze werkvorm kan ingezet worden als zelfstandige verwerking. Hij is erg handig bij het automatiseren van rekenen, spelling, topografie en jaartallen. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: hulp geven/vragen en wachten op elkaar. De tijdsduur is ongeveer tien tot vijftien minuten.

3. Om-de-beurt

De kinderen zitten in tweetallen. De leerkracht stelt een vraag waarbij meerdere, korte antwoorden mogelijk zijn. Een voorbeeldvraag is: Welke landen in Europa ken je? De kinderen geven om de beurt een antwoord. Dat kan mondeling, maar ook op een gezamenlijk blaadje. Daarna volgt een klassikale afronding, waarbij enkele leerlingen hun antwoorden noemen. Deze werkvorm kan tijdens diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, evenredig deelnemen. De tijdsduur is ongeveer vijf tot tien minuten.

4. Dobbelen

In de klas wordt een tekst gelezen en nabesproken. Daarna gaan de kinderen in groepjes zitten. Elk groepje heeft één of twee dobbelstenen, waarop bijvoorbeeld staat: 'wie, wat, waar, wanneer, hoe, waarom,'. Op de andere dobbelsteen kunnen werkwoordsvervoegingen staan, zoals: 'is, kan, doet, wil, heeft, zal'. Met de twee woorden die gegooid worden, maakt een van de leerlingen een vraag, die de groepsgenoten vervolgens beantwoorden. Daarna mag de volgende leerling gooien. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking bij tekstbegrip van taal en zaakvakken. Hij is geschikt voor groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer vijftien tot dertig minuten.

5. Duo's

De leerkracht stelt heterogene duo's samen en legt de opdracht uit. De leerlingen maken om de beurt een som, waarbij zij hardop denken. Als de ene leerling een som maakt, dan observeert de ander en geeft hij hulp als dat nodig is. De leerkracht bespreekt dit klassikaal na. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of zelfstandige verwerking. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: overleggen, aanmoedigen, hulp geven/vragen en op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

6. Imiteer

De leerkracht maakt heterogene groepjes van vier leerlingen. Die gaan in tweetallen tegenover elkaar zitten. Ze maken van karton (of mappen) een wandje, zodat ze niet kunnen zien wat de ander achter de wand doet. Één tweetal maakt een ontwerp, op papier of van blokken. Als dat klaar is, moet het andere tweetal dit ontwerp namaken. Ze mogen niet kijken, maar alleen vragen stellen. Als de tweede groep klaar is met imiteren, dan vergelijken de kinderen het resultaat. Ze bespreken na wat wel goed ging en -als de ontwerpen verschillen- wat een volgende keer beter kan. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking en het stimuleert de taal- en denkontwikkeling. Hij is geschikt voor groep 1 en 2. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en aanwijzingen geven. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

7. Interviews

De leerkracht vertelt over welk onderwerp de kinderen elkaar gaan interviewen en maakt tweetallen. De leerlingen bedenken welke vragen zij willen stellen en schrijven ze op. Daarna interviewen de leerlingen elkaar, waarbij ze ook goed doorvragen. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt om informatie, meningen en oplossingsstrategieën uit te wisselen. Interviewen stimuleert het creatief denken en het tekstbegrip. De leerkracht kan deze werkvorm inzetten als oriëntatie of om de voorkennis te activeren, maar ook als zelfstandige verwerking of reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 5 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: vragen stellen, luisteren en samenvatten wat de ander heeft verteld. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

8. Woordenweb

Elk groepje krijgt een vel papier, met een cirkel in het midden. In die cirkel staat het onderwerp. De leerlingen schrijven/tekenen om de beurt iets over het onderwerp. Elk groepslid heeft een eigen kleur pen, zodat de leerkracht achteraf kan zien wat de inbreng van iedere leerling was. Als dat klaar is, geven de leerlingen met pijlen de relaties tussen de begrippen/tekeningen weer. Bij de pijlen mag ook iets geschreven worden. De leerkracht hangt alle woordenwebben op en uit elk groepje mag een leerling hun woordenweb toelichten. Het woordenweb kan op diverse momenten van de les ingezet worden, maar is vooral effectief bij het activeren van de voorkennis. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en besluiten nemen. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

9. Brainstorm

Bij het brainstormen geeft de leerkracht een opdracht aan de groepjes. Een voorbeeld is: Bedenk in drie minuten zoveel mogelijk dingen die je kunt maken van crêpepapier. Ze verzinnen dan in snel tempo ideeën. De leerlingen borduren voort op de ideeën van de andere groepsleden. Elke inbreng is waardevol, ook gekke ideeën. Een van de kinderen is schrijver. Daarna is de klassikale nabespreking van de resultaten. De brainstorm is bruikbaar als oriëntatie of om de voorkennis te activeren. Hij nodigt uit tot creatief denken. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en elkaar de kans geven om inbreng te hebben. De tijdsduur is ongeveer tien minuten.

10. Genummerde hoofden

Alle kinderen in het groepje krijgen een nummer. De leerkracht geeft een opdracht, waar aan het eind iedereen een antwoord op moet weten. Elke leerling denkt voor zichzelf hierover na en schrijft het antwoord op. Daarna vertellen ze om de beurt hun antwoord aan de andere groepsleden. Ze overleggen wat het juiste antwoord is, dit moet elke leerling aan het einde weten. Tenslotte noemt de leerkracht een nummer. In elk groepje heeft het kind met dat nummer de taak om aan de klas te vertellen wat hun groepsantwoord is. Deze werkvorm kan op verschillende momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is ongeveer 5 minuten.

11. Legpuzzel

De leerkracht verdeelt de leerstof in gelijke delen. De leerlingen zitten in heterogene stamgroepen. De leerkracht vertelt wat de uitkomst van het groepswerk is, bijvoorbeeld een presentatie, werkstuk of toets. Daarna krijgt elk groepslid een nummer. Vervolgens gaan alle nummers 1 bij elkaar zitten. En de nummers 2, 3 en 4 ook. Dit heten de expertgroepjes. De nummers 1 krijgen een onderdeel van de lesstof, en de andere groepjes ook. Zij verdiepen zich in de tekst en bedenken hoe ze de informatie kunnen vertellen aan hun stamgroepje. Daarna gaat iedereen terug naar zijn stamgroepje. Daar vertellen de kinderen om de beurt wat ze geleerd hebben. De leerlingen voegen alle informatie samen en maken er bijvoorbeeld een presentatie of werkstuk van. Tenslotte evalueert de leerkracht met de leerlingen het groepsresultaat. De legpuzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is erg geschikt voor zaakvakken. Hij is in te zetten van groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen, luisteren en uitleg geven. De tijdsduur is één of meer lessen.

12. Placemat

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een vel papier, met in het midden een rechthoek. Vanuit de hoeken van de rechthoek trekken de kinderen lijnen naar de hoeken van het papier. Op die manier ontstaan er nog vier vakken, voor elk groepslid een.. De leerkracht geeft een opdracht en elke leerling schrijft in zijn eigen vak zijn ideeën en antwoorden op. Daarna gaan de leerlingen overleggen en formuleren ze een gemeenschappelijk antwoord. Dat schrijven ze op in de gemeenschappelijke rechthoek. Daarop volgt de klassikale uitwisseling. De placemat is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkwijze van de placemat werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

13. Puzzels

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een envelop met kaartjes. Op die kaartjes staan stukjes tekst of (bij jonge kinderen) plaatjes. De kinderen lezen hun kaartjes voor aan de andere groepsleden. De anderen moeten goed luisteren, ze mogen de kaartjes niet zien. In het geval van plaatjes, vertellen de leerlingen wat er op de plaatjes te zien is. Als iedereen geweest is, dan pas gaan kinderen de kaartjes in de goede volgorde leggen. Elke leerling moet aan het einde het verhaal kunnen vertellen. Bij de klassikale nabespreking wijst de leerkracht één leerling per groep aan die het verhaal navertelt of samenvat. De puzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en hulp geven/vragen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

14. Rotonde

De leerkracht geeft elk groepje een opdracht, bijvoorbeeld: Noem een woord dat rijmt op... De leerlingen geven om de beurt een antwoord, dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht naar de groepsresultaten. De rotonde kan op diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is vooral geschikt voor open vragen met korte antwoorden. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is vijf tot tien minuten.

15. Binnencirkel - buitencirkel

De leerlingen vormen twee cirkels. De leerkracht stelt een open vraag, bijvoorbeeld: welke historische persoon vind jij een held, en waarom? De kinderen in de buitencirkel geven antwoord, de kinderen in de binnencirkel luisteren. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Vervolgens draait de buitencirkel vijf plaatsen door. Dan stelt de leerkracht een nieuwe vraag en geven weer de kinderen in de buitencirkel eerst antwoord. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of als zelfstandige verwerking. Hij is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

16. Hoeken

De leerkracht geeft toelichting bij de hoeken. In de hoeken hangen bijvoorbeeld papieren met stellingen. De leerlingen lopen naar de hoek waar zij het mee eens zijn. Daar overleggen ze in duo's waarom ze voor die hoek gekozen hebben. Vervolgens steken de kinderen over naar de tegenovergestelde hoek en vormen een duo met iemand uit die hoek. De een is dan dus voor de stelling, de ander is er tegen. Ze beargumenteren hun keuze en onthouden wat de ander vertelt. Tenslotte gaat iedereen terug naar zijn eigen hoek en vertelt de redenen waarom andere kinderen voor een andere hoek hebben gekozen. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht aan kinderen waarom hun partner voor een andere hoek heeft gekozen. De hoeken zijn een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. Hij is ook voor jongere kinderen te gebruiken, maar dan is het beter om voor onderwerpen of materialen te kiezen. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en samenvatten. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

17. Wandel - Wissel uit

Alle leerlingen verspreiden zich onafhankelijk van elkaar in het lokaal. Als de leerkracht 'Sta stil!' roept, dan stopt iedereen. Elke leerling vormt een duo met degene die het dichtst bij staat. De leerkracht stelt een vraag of geeft een opdracht. De duo's wisselen hun antwoorden uit. Deze werkvorm lijkt erg op de binnen- en buitencirkel. Hij kan ingezet worden bij begeleide inoefening, zelfstandige verwerking of als reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

Handig overzicht van alle werkvormen

Boek over coöperatief leren

Coöperatieve werkvormen voor elke groep en ieder vak

Coöperatieve leerstrategieën Handboek coöperatief leren

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

[extra-breed-algemeen-kolom2]

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij coöperatief leren zijn er 17 werkvormen die de leerkracht kan inzetten. In dit artikel worden 17 coöperatieve werkvormen behandeld. Het zijn werkvormen met actieve deelname.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Otto Zwolsman - Groepsleerkracht en rekenspecialist

>> Cijfertoren direct bestellen.

Prijs
149.00

Leeftijd
4 - 99

Aantal spelers
4 - 12

Uitgever
Olifu

Speelduur
5 - 20 minuten

Inhoud

Bij dit spel behoren de volgende onderdelen:

* 6 cijferblokken met haken

* Bord met hakenketting

* Aan het bord zitten 6x tweedelige touwen bevestigd

Beschrijving

Het spel 'Cijfertoren' is een prachtig spel om het onderdeel 'samenwerking' oftewel coöperatief leren op de kaart te zetten bij de spelers. Om het spel te spelen zijn er, bij voorkeur, 6 spelers nodig. Elke speler krijgt een setje touwen in handen. Door de touwen te spannen komt het bord van de grond waaraan de hakenketting is bevestigd. De spelleider geeft een opdracht, bijvoorbeeld: 'Maak een toren met de cijfers van laag naar hoog gestapeld'. Door middel van samenwerking kunnen de spelers de blokken oppakken door de hakenketting aan de haak te schuiven en zo op de gewenste plaats zetten. Je mag alleen de touwen gebruiken, het bord mag je niet met je handen aanraken. Er zijn talloze variaties te bedenken waardoor je het spel herhaaldelijk kan spelen.

Beoordeling

Ontwikkelingsgebieden

Dit spel heeft vooral raakvlakken met de pyschosociale ontwikkeling. Dit houdt in dat dit spel de leerlingen stimuleert in de omgang met anderen om sociaalvaardig problemen op te lossen en door middel van samenwerking opdrachten uit te voeren.

Daarnaast kan het ook voor het jonge kind raakvlakken hebben met de beginnende rekenvaardigheid van kinderen met het herkennen van getal symbolen, rekenkundige termen en als laatste het op- en aftellen.
Spelvariaties
Er zijn talloze variaties te bedenken bij dit spel. Wanneer je eenmaal begint met het spel buitelen de mogelijkheden over elkaar heen om de het coöperatief leren zo waardevol mogelijk te maken. Een aantal variaties op een rijtje:

1. Maak een cijfertoren van laag naar hoog.

2. Maak een cijfertoren van de (on)even getallen.

3. Maak een cijferrij (naast elkaar in plaats van op elkaar) in de kortste tijd.

4. Maak een cijfertoren met vooraf 1 minuut overleg en daarna het in stilte uitvoerend.

5. Breng de cijferblokken naar de overkant zonder dat je de blokken onderweg verliest.

6. Maak met zo weinig mogelijk leerlingen de cijfertoren.

7. Daag de spelers uit om in het Engels te overleggen als extra uitdaging voor de bovenbouw

De 'Cijfertoren' is een fantastisch spel om de kinderen op een goede wijze met elkaar te laten samenwerken. Nadat elk spel is afgerond is er de mogelijkheid om het spel te evalueren. Hoe ging de samenwerking? Wat ging goed en wat kon beter? Kinderen worden getriggerd om zo goed mogelijk samen te werken en de opdracht zo correct mogelijk uit te voeren. Daarnaast vinden kinderen het ook leuk om andere teams aan de slag te zien.

In principe kan een ieder van elke leeftijd dit spel spelen. Maar het is vooral voor de kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar een leerzaam spel.

Door de talloze variaties die te bedenken zijn met de 'Cijfertoren' blijft het spel aantrekkelijk voor de kinderen. Het spel is van goed en stevig materiaal gemaakt waardoor het ook lang mee zal gaan. Nadat het spel gespeeld is door de kinderen komt dit spel zeker in de 'Top-3-spelletjes' te staan! Olifu heeft een mooi, goed en uitdagend coöperatief lerend spel op de kaart gezet.

Gerelateerd

# data[].attributes.attachment_link.description
Otto Zwolsman - Groepsleerkracht en rekenspecialist >> Cijfertoren direct bestellen. Prijs 149.00 Leeftijd 4 - 99 Aantal spelers 4 - 12 Uitgever Olifu Speelduur 5 - 20 minuten Bij dit spel behoren de volgende onderdelen: * 6 cijferblokken met haken * Bord met hakenketting * Aan het bord zitten 6x tweedelige touwen bevestigd Het spel 'Cijfertoren' is een prachtig spel om het onderdeel 'samenwerking' oftewel coöperatief leren op de kaart te zetten bij de spelers.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voor de Vogels - Een korte animatiefilm van Pixar

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Samenwerken is een belangrijke vaardigheid om goed te kunnen functioneren in de samenleving. Met coöperatief leren kunnen leerlingen deze vaardigheid in de praktijk oefenen. Je hoeft hier niet mee te wachten tot leerlingen in de bovenbouw zitten, in groep 1 en 2 kun je er al mee beginnen. Lees meer over de theorie van samenwerkend leren en de toepassing in de praktijk van po en vo.

Met coöperatief leren laat je leerlingen op een gestructureerde manier samenwerken terwijl ze in kleine, meestal heterogeen samengestelde groepen zitten. Zo leren de leerlingen niet alleen van de interactie met de leraar, maar ook van de interactie met elkaar. De 'sterke' leerlingen zijn model voor de 'zwakkere' leerlingen en helpen hen. Op hun beurt krijgen de sterke leerlingen meer inzicht in de leerstof door de uitleg die ze aan anderen geven.

Elke leerling evenveel inbreng

De werkvormen zijn zo opgezet dat alle leerlingen evenveel inbreng hebben. En dat stimuleert het leren: leerlingen zijn actief met de leerstof bezig. Ze praten er bijvoorbeeld met elkaar over, waardoor de inhoud van de stof meer betekenis voor hen krijgt. Bovendien leren de leerlingen ook beter samenwerken.

Je kunt coöperatief werken afwisselen met directe instructie, meer klassikale lesvormen en individueel werken. Bekijk in onderstaande video hoe leraar Samira Chellah van basisschool Al Ihsaan samenwerkend leren effectief inzet met leerlingen van groep 8.

Basisprincipes GIPS

De specifieke werkvormen die bij Coöperatief Leren worden toegepast noemt men Coöperatieve Structuren. Elke structuur is ontworpen op basis van vier principes:

Gelijkwaardige deelname
Voor leerlingen is duidelijk wanneer en op welke manier ze iets moeten doen.

Individuele aansprakelijkheid
Alle leerlingen doen mee.

Positieve wederzijdse afhankelijkheid
Leerlingen hebben elkaar nodig om een goed resultaat te bereiken.

Simultane interactie
Alle leerlingen zijn zoveel mogelijk tegelijk actief.

Dit zijn de GIPS-principes, te onthouden aan de eerste letters.

Sleutels voor coöperatief werken

Er zijn zeven sleutels die deze manier van werken succesvol maken:

1. Didactische structuur; de werkvormen die je kiest

2. Teams; hoe en wanneer je groepen leerlingen samenstelt

3. Klassenmanagement; structureren van de samenwerking bijvoorbeeld met werkafspraken

4. Teambouwers; leerlingen leren samen te werken

5. Klasbouwers; inzetten op positieve groepsvorming

6. Sociale vaardigheden; nodig om coöperatief te werken en leerlingen ontwikkelen ze daardoor verder

7. Werken met de basisprincipes van GIPS

Hieronder lees je meer over de sleutels 4 en 5: het opzetten van teambouwers en klasbouwers.

Opzetten van teambouwers

Teambouwers zijn korte activiteiten van circa 5 minuten, waar leerlingen in groepjes mee aan de slag gaan. In onderstaande video wordt als voorbeeld de vraag 'Wat is jouw liefste wens?' aan de leerlingen voorgelegd. De leerlingen krijgen eerst zelfstandige denktijd, waarna ze hun bevindingen delen met hun groepje. Zo krijgt iedereen de kans krijgt om zijn idee te delen en helpen leerlingen elkaar verder.

Volgens de leraar werken de leerlingen door teambouwers harder, doen ze beter hun best en ontwikkelen ze een groter verantwoordelijkheidsgevoel. De volgende aandachtspunten kunnen helpen bij het opzetten van teambouwers:

Stel als leraar de groepjes samen. Op die manier houd je betere controle over het leerproces.

Wissel de groepssamenstelling regelmatig. Zo stimuleer je samenwerking tussen verschillende kinderen.

Houd rekening met niveauverschillen van leerlingen. Zo stimuleer je de leerlingen om elkaar binnen groepjes inhoudelijk te helpen met de lesstof.

Laat de leerlingen een teamnaam verzinnen. Dit bevordert het groepsgevoel en stimuleert de samenwerking als team.

Werken met klasbouwers

Met de activiteit klasbouwers stimuleert je dat leerlingen een mening vormen over een onderwerp en die bespreken met medeleerlingen. In onderstaande video is te zien hoe dat werkt. Aan de hand van een vraag die niet per se over een schoolvak hoeft te gaan, lopen de leerlingen rond in de klas. Daardoor denken ze ook echt na over de vraag. Vervolgens praten ze er met een klasgenoot over.
Het voordeel van deze activiteit is dat ze andere kinderen, buiten hun vaste groepje, beter leren kennen. Leerlingen ontwikkelen meer respect voor elkaar en ook hun eigen zelfvertrouwen groeit, aldus de leraar in de video.

Toepassing in po en vo

Coöperatief werken kun je vanaf groep 1 van de basisschool tot en met het voortgezet onderwijs inzetten voor alle vakken. Niet alleen bij rekenen, maar ook bij onderdelen van taalvaardigheid zoals spelling, woordenschat en begrijpend lezen. Belangrijk is dat zowel de leraar als de leerlingen enthousiast zijn en zich inzetten. In onderstaande video laat Rianne Hengst, leraar groep 1-2 op basisschool Prins Bernard in Tilburg, zien hoe zij het coöperatief leren vormgeeft voor kleuters.

Ilse van Koppen, lerares Frans op het St. Bonifatiuscollege in Utrecht, laat haar leerlingen effectief samenwerken in de les door het consequent, systematisch en doelgericht toe te passen. Haar tips: geef goed gestructureerde opdrachten, maar laat leerlingen niet permanent samenwerken. Er moet immers voldoende tijd overblijven om vaardigheden en methoden zelfstandig te oefenen. Bekijk de video met meer tips van de leraar.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Coöperatief leren: leren van en met elkaar - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Coöperatief leren is een vorm van samenwerkend leren waarbij leerlingen van elkaar leren. Lees meer over de theorie en hoe je dit kunt toepassen.

# data[].attributes.headline
Gratis downloads mindset - sociale vaardigheden

# data[].attributes.subject
Gratis downloads mindset - sociale vaardigheden

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maak nu een gratis account aan!
Na registratie ontvang je jouw eigen inloggegevens om naar de downloads te gaan.

Heb je al een account?
Klik dan op 'Login' om verder te gaan.

Problemen met inloggen?
Sinds december 2020 werken wij met een nieuw inlogsysteem. Heb je je eerder aangemeld dan december 2020? Dan dien je een nieuw account aan te maken op deze pagina. Klik dan op de knop 'Toegang aanvragen'.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bibliotheek Platform Mindset | Downloads om te groeien!

# data[].attributes.attachment_link.description
Maak nu een gratis account aan! Na registratie ontvang je jouw eigen inloggegevens om naar de downloads te gaan. Heb je al een account? Klik dan op 'Login' om verder te gaan. Problemen met inloggen? Sinds december 2020 werken wij met een nieuw inlogsysteem. Heb je je eerder aangemeld dan december 2020?

# data[].attributes.body
5 minuten creatief denken stelt leerlingen in staat om flexibel en vindingrijk te zijn bij het bedenken, kiezen en uitproberen van mogelijkheden om problemen op te lossen of iets nieuws te creëren. Het biedt de mogelijkheid om op geheel eigen en unieke wijze aan het werk te zijn, dat motiveert en verhoogt de betrokkenheid.

# data[].attributes.body
De activiteiten van 5 minuten sociaal nodigen jou én je leerlingen uit om middels speelse activiteiten te werken aan sociale vaardigheden op verschillende gebieden. Door verschillende activiteiten uit te voeren leren leerlingen voor zichzelf op te komen en op welke wijze ze rekening kunnen houden met elkaar. De korte en eenvoudige activiteiten dragen bij aan een positieve sfeer in de groep!

De 40 kaarten zijn onderverdeeld in subdomeinen:

• Zelfvertrouwen
• Een positief en realistisch zelfbeeld
• Zelfstandigheid
• Werken aan een zelfbewuste houding en weerbaarheid
• Omgaan met je eigen gevoelens, wensen en opvattingen
• Omgaan met gevoelens, wensen en opvattingen van anderen
• Jezelf inleven in wat de ander voelt, waarneemt, wil en denkt
• Omgaan met conflicten
• Aangaan en onderhouden van relaties

# data[].attributes.headline
Boek - Coöperatieve werkvormen voor elke groep en ieder vak - Spencer Kagan

# data[].attributes.subject
Boek - Coöperatieve werkvormen voor elke groep en ieder vak - Spencer Kagan

# data[].attributes.body
Tilly is pas verhuisd en gaat naar een nieuwe school. Ze kent er niemand! Zonder haar hond Flits voelt ze zich verloren. Dan stelt de meester voor dat ze op de vriendjesbank op het speelplein gaat zitten. Maar die is al bezet en als Tilly bij het jongetje gaat zitten, blijkt de bank ook nog eens stuk. Hoe moet dat verder?

# data[].attributes.attachment_link.description
Tilly is pas verhuisd en gaat naar een nieuwe school. Ze kent er niemand! Zonder haar hond Flits voelt ze zich verloren. Dan stelt de meester voor dat ze op de vriendjesbank op het speelplein gaat zitten. Maar die is al bezet en als Tilly bij het jongetje gaat zitten, blijkt de bank ook nog eens stuk.

# data[].attributes.body
Konijn houdt zo veel van zijn wortels dat hij zijn hele hol ermee volstouwt. Hij past er zelf niet meer bij!
Gelukkig heeft hij lieve vriendjes bij wie hij mag logeren. Maar of Konijn nu zo'n fijne logé is ...

Lief verhaal over vriendschap en elkaar respecteren inclusief elkaars zwakheden, maar ook ... zelfinzicht, delen en rekening houden met anderen.

# data[].attributes.headline
Kennisrotonde - Hoe zet je samenwerkend leren zo in dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

# data[].attributes.subject
Kennisrotonde - Hoe zet je samenwerkend leren zo in dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Vragen en antwoorden

2. Hoe kun je samenwerkend leren zo inzetten dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

Om samenwerkend leren effectief te laten zijn, is een goede interactie tussen groepsleden en een juiste didactische vormgeving essentieel. Leerkrachten moeten leerlingen voorbereiden en ondersteunen om samen te werken. Dat kunnen ze doen door leerlingen te trainen in sociale vaardigheden, de juiste taken te kiezen, leerlingen interactieregels te laten toepassen en individuele feedback te geven over interactie. Training van leerkrachten hierop kan helpen.

Daarnaast is een belangrijke factor voor het succes dat leerlingen (leren) reflecteren op hun vorderingen en samenwerkrelaties. Dat kan met vragen als: 'Wat hebben we bereikt, wat moeten we nog bereiken, hoe kunnen we dat doen?' Goed leren om samen tot de oplossing van een probleem te komen, kan bijvoorbeeld met de

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Yolande Emmelot (Kohnstamm Instituut) en Edith van Eck, kennismakelaar Kennisrotonde.

Gerelateerde vragen

Als middelbare scholieren van verschillende niveaus of jaarlagen samenwerken op projectbasis, wat zijn dan de effecten op hun motivatie en leerresultaten?

Omgaan met verschillen | Klas- & leeromgeving | vo

Samenwerkend leren kan succesvol zijn. Voorwaarden zijn wederzijdse afhankelijkheid, individuele verantwoordelijkheid en stimulerende interactie. Werken in groepen heeft positieve effecten op leerresultaten en motivatie, mits de niveauverschillen niet te groot zijn. Sterk heterogene groepen bieden wel voordelen voor de zwakkere leerlingen, maar zijn niet motiverend voor de sterkere leerlingen. Bovendien kost coördinatie en afstemming in dergelijke groepen veel tijd. Samenwerking door leerlingen van verschillende jaarlagen is daarom niet zonder meer aan te bevelen. Als ervoor gekozen wordt, is een duidelijke rolverdeling tussen groepsleden raadzaam.

Wat zijn de effecten van homogeen en heterogeen groeperen op de taal- en rekenprestaties op de basisschool?

Omgaan met verschillen | Klas- & leeromgeving | Rekenen | Taal algemeen | Rekenen | Taal algemeen | Wiskunde | po

Groeperen op leerprestaties heeft positieve effecten, vergeleken met instructie geven aan de hele klas. Homogeen groeperen heeft gemiddeld positievere effecten dan heterogeen groeperen. De effecten van homogeen groeperen zijn daarbij sterker voor taal dan van voor rekenen. Vooral gemiddelde en beter presterende leerlingen hebben baat bij homogeen groeperen. Voor zwakker presterende leerlingen lijkt heterogeen groeperen effectiever.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kennisrotonde | Hoe kun je samenwerkend leren zo inzetten dat het een positief effect heeft op de leerprestaties?

# data[].attributes.attachment_link.description
Om samenwerkend leren effectief te laten zijn, is een goede interactie tussen groepsleden en een juiste didactische vormgeving essentieel. Leerkrachten moeten leerlingen voorbereiden en ondersteunen om samen te werken. Dat kunnen ze doen door leerlingen te trainen in sociale vaardigheden, de juiste taken te kiezen, leerlingen interactieregels te laten toepassen en individuele feedback te geven over interactie.

# data[].attributes.headline
Coöperatief leren: zo werkt het bij taal, rekenen en gym

# data[].attributes.subject
Coöperatief leren: zo werkt het bij taal, rekenen en gym

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met coöperatief leren laat je leerlingen op een gestructureerde manier samenwerken in kleine groepjes. Zo leren de leerlingen niet alleen van de interactie met de leraar, maar ook van de interactie met elkaar. De sfeer in de klas wordt er beter van omdat de leerlingen elkaar beter leren kennen. Coöperatieve werkvormen kun je bij alle vakken toepassen. Neem een kijkje in de taal- en rekenles en bij bewegingsonderwijs.

Coöperatief leren kan een waardevolle aanvulling zijn op de verschillende didactische werkvormen die je als leraar kunt gebruiken, zoals klassikale activiteiten of individueel werken. In principe kun je het toepassen bij elke les en elke leeftijdscategorie.

Rekenen oefenen met elkaar

Een rekenles heeft ook een sociaal effect als leerlingen kunnen samenwerken. Zo halen zij veel meer uit een les dan alleen de lesstof. Carmen Weerts, leraar groep 3, ziet dat de kinderen meer plezier hebben en goed samenwerken. In de video is te zien hoe zij met kaartjes werken, in tweetallen werken en opdrachten ruilen. Zo zijn alle leerlingen actief aan het werk en oefenen ze voortdurend. Bij deze manier van werken moet de leraar vooral goed observeren.

Coöperatief werken aan woordenschat

Op basisschool Wyck in Maastricht zetten leraren verschillende coöperatieve werkvormen in tijdens de lessen. Leerlingen hebben daar duidelijk plezier in en de leraren leren van elkaar door het delen van goede voorbeelden. In de video is een taalles te zien binnen het thema 'Het was maar een griepje' in groep 1 en 2 waarbij de lerares de volgende werkvormen gebruikt: Waar of niet waar, Samen dobbelen en Mixed tweetal. Zo komen leerlingen zelf veel aan het woord en doen ze meer ervaring op met de eigen taal. Dit heeft een positief effect op het vergroten van de woordenschat, de actieve taal en het stimuleert de mondelinge taalvaardigheid, vinden de leraren.

Effectiever leren spellen

Bij spelling helpt de coöperatieve werkvorm om beter spellingstrategieën aan te leren. Door samen met anderen te overleggen en elkaar te helpen de juiste strategie toe te passen, leren kinderen effectiever. In de video laat lerares Nicole Hensels de leerlingen elkaar spellingsopdrachten geven en controleren. Een voorwaarde om dit goed in te zetten is dat je de regie meer los moet laten en daarmee een grotere rol aan de leerlingen geeft. Verder vindt de leraar het positief om ervaringen met collega's te delen en bij elkaar in de les te kijken.

Voorkennis activeren bij begrijpend lezen

Sylvia Lamers, lerares op basisschool KC de Eik in Nieuwstadt, gebruikt regelmatig coöperatieve werkvormen. Ze doet dit onder andere bij het begrijpend lezen van groep 6. In de video legt ze uit hoe ze dit gestructureerd aanpakt. Bij begrijpend lezen moeten leerlingen nieuwe informatie koppelen aan wat ze al weten. Door coöperatieve werkvormen kun je beelden en kennis die leerlingen al hebben, activeren. Dit kan al bij de start van een les, waarbij je voorkennis ophaalt. Leerlingen leren beter lezen door naar elkaar te luisteren, na te denken en te lezen. Sterke en zwakkere lezers kunnen veel van elkaar leren, zegt de leraar.

Bewegingsonderwijs en coöperatieve spelvormen

Bij bewegingsonderwijs zijn de inspanningen van alle leerlingen belangrijk voor het succes. Het doel van het spel ligt dan ook in de activiteit zelf. Leraar Sylvie Slaats gebruikt graag coöperatieve werkvormen in de gymles. Je hebt er geen speciaal lesmateriaal voor nodig. Kinderen leren samenwerken en beter communiceren, ook met kinderen die ze niet zo goed kennen. Het werkt positief op het groepsgevoel, vindt de leraar.

Meer lezen

Wil je meer weten over hoe je coöperatief leren zelf kunt toepassen? Lees dan een van onderstaande artikelen:

# data[].attributes.attachment_link.title
Coöperatief leren: zo werkt het bij taal, rekenen en gym - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Met coöperatief leren laat je leerlingen op een gestructureerde manier samenwerken in kleine groepjes. Zo leren de leerlingen niet alleen van de interactie met de leraar, maar ook van de interactie met elkaar. De sfeer in de klas wordt er beter van omdat de leerlingen elkaar beter leren kennen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leren samenwerken, door samen te werken.

Samen onderwerpen van de leerlijn verwerken

Samen leren en samen spelen

Want samen is leren pas écht leuk

Luqo is een set digitale spellen en fysieke knoppen. Het is speciaal gemaakt voor het basisonderwijs, zodat kinderen samen kunnen spelen en samen leren. Niet meer individueel in een tablet gezogen, maar betrokken en gemotiveerd samen de lesstof ontdekken.

10.000+
Dagelijkse gebruikers

Waarom scholen Luqo gebruiken

de voordelen van Luqo

Waarom kinderen Luqo graag spelen

de voordelen van Luqo

Voordelen van samen leren

Wij geloven dat samen leren de sleutel is tot succes. Samen leren en praten over de lesstof leidt tot beter begrip en hogere leerefficiëntie. Het leerplezier is groot, omdat je zowel moeilijke vraagstukken als successen samen deelt. Bovendien ontwikkelen de leerlingen die samen leren 21 e-eeuwse vaardigheden en zelfkennis. Zodat ze opgroeien als sterk persoon en gelukkig mens.

Luqo spellen zijn beter

Er zijn toch al apps?

Bij veel educatieve apps staat de individuele ontwikkeling van een kind centraal. Dat zorgt er alleen ook voor dat kinderen geïsoleerd achter een beeldscherm of boek verdwijnen. Bij Luqo is spelen en leren iets dat je samen doet. Dus ook samen lachen, springen en high five'en tijdens het leren!

Scholen zijn Luqo fan!

"Kinderen die in het begin wat minder voor hun mening durven uit te komen, gaan na een tijdje ook echt het gesprek aan. Mooi is dat!"
Franka van Deursen, Innovatiecoach
Ontdeklab Prodas21

"Samen met het onderwijsveld ontwikkelt Luqo aanbod, passend bij de vraag van de leerkracht en het kind."
Kim Jaspers, Adviseur Innovatieteam
QliQ primair onderwijs

"Luqo in de klas is zeker een goede toevoeging!"
Bas Abbink, leerkracht groep 8 & ICT-Coördinator
IKC Magenta

"Het is gemakkelijk op te bouwen, in te zetten in en buiten de klas. Plug & play, geen internet nodig. Daar wordt je als juf of meester toch blij van!"
Kim Jaspers, Adviseur Innovatieteam
QliQ primair onderwijs

Welke spellen zijn er?

Voor elk groep en bouw een Luqo spel.

Er zijn spellen bij elk vak en voor elke groep. Door goed te overleggen en samen te bepalen wie wanneer op de knop drukt, komen kinderen verder in het spel. De spellen sluiten aan op de leerlijn en zorgen voor actie, plezier en sociaal contact tijdens het leren.

Ben je ook enthousiast?

Bestel gemakkelijk in onze shop.

Vragen of gewoon even iets kwijt?
Neem gerust contact met ons op!

# data[].attributes.attachment_link.description
Luqo is een set digitale spellen en fysieke knoppen. Het is speciaal gemaakt voor het basisonderwijs, zodat kinderen samen kunnen spelen en samen leren. Niet meer individueel in een tablet gezogen, maar betrokken en gemotiveerd samen de lesstof ontdekken. Dagelijkse gebruikers Wij geloven dat samen leren de sleutel is tot succes.

# data[].attributes.headline
Praattoppers - filosoferend leren - materiaal

# data[].attributes.subject
Praattoppers - filosoferend leren - materiaal

# data[].attributes.attachment_link.description
Vind je dat de gespreksvaardigheden van je kinderen nog vooruit kunnen? Ga dan aan de slag met Praattoppers. Dan oefen je dat spelenderwijs.

# data[].attributes.body
Als de kinderen actief betrokken zijn en op een speelse manier uitgedaagd worden oefenen ze vaardigheden voor leren:
• Taal zoals het in rijk detail beschrijven, duidelijke instructies geven, je redeneringen uitleggen en verhalen vertellen. Dat helpt je bij het communiceren met anderen en je ideeën uit te drukken.
• Probleemoplossen inclusief aandacht houden, een taak of uitdaging te onthouden, doelen stellen en plannen maken, nieuwe creatieve ideeën bedenken en reflecteren op wat je doet en hoe je het doet.
• Samenwerken als in werken in tweetallen of teams, materialen delen en om de beurt werken, leren van je gelijken en hun ideeën en elkaar rollen en verantwoordelijkheden geven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Six Bricks is een hands-on tool voor leren. Door leuke en korte activiteiten met sets van LEGO® DUPLO® blokken in zes heldere kleuren oefenen kinderen hun geheugen , motoriek, creativiteit en meer. Je kunt de activiteiten aanpassen en eigen activiteiten bedenken om ze aan te laten sluiten bij de vaa…

# data[].attributes.headline
Lessenserie onderbouw normen en waarden - Prowise Presenter

# data[].attributes.subject
Lessenserie onderbouw normen en waarden - Prowise Presenter

# data[].attributes.body
Doelen

Zich kunnen verplaatsen en rekening houden met anderen

Emoties en gevoelens van andere leerlingen kunnen herkennen en interpreteren

Elkaar aanspreken op gedrag

Kerndoel 34-37

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze les is bestemd voor de onderbouw van het primair onderwijs en sluit aan bij de sociaal emotionele ontwikkeling van de leerlingen. Er wordt ingezoomd op het thema 'normen en waarden.' De les begint met een verhaal. Bij het verhaal zijn diverse lesactiviteiten uitgewerkt waarbij de leerlingen leren omgaan met elkaar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als het einde van het schooljaar nadert vind ik het altijd leuk om met de kinderen de dagen af te tellen. Ik begin daar 8 dagen voor de vakantie mee (je moet me niet vragen waarom het er 8 zijn, het zijn er gewoon 8 ;)). Je kunt er natuurlijk zoveel dagen van maken als dat je zelf wilt. Wanneer we nog maar 8 dagen naar school moeten hang ik 8 enveloppen op het bord met daarop de cijfers 1 t/m 8. Deze enveloppen zijn gevuld met brieven waarop leuke activiteiten voor de kinderen staan. Zo sluiten we de laatste dagen van het schooljaar gezellig af.

Ik vind het altijd leuk om de enveloppen gewoon op het bord te hangen en er dan verder nog niks over te zeggen. Er is namelijk altijd wel een kind in de klas die het opvalt en die er dan naar vraagt. Samen proberen we er dan achter te komen waar deze enveloppen voor dienen. Wat is er met het cijfer 8? Waarom hangen ze van 8 naar 1? Wie heeft er een idee? Uiteindelijk kom je dan op het feit dat ze nog maar 8 dagen naar school moeten. Samen maken we dan de eerste envelop (nummer 8) open en lees ik de brief voor. Zo openen we elke ochtend een brief, tot op de laatste schooldag.

Natuurlijk moet je het jezelf in die laatste weken niet zo moeilijk maken, daarom zijn de opdrachten die in de enveloppen zitten makkelijk in de klas uit te voeren. Je kunt de opdrachten ook goed aanpassen aan de spellen die de kinderen in jouw groep leuk vinden.

Hieronder vinden jullie mijn brieven in Word, zodat jullie ze zelf nog kunnen aanpassen voor jullie eigen klas. Elk jaar pas ik ze weer even een beetje aan, zodat de goede dagen erop staan en de spellen die de kinderen op dat moment leuk vinden. Soms lukt het met downloaden niet zo goed, vandaar ook de bestanden in PDF. Dan kun je ze niet aanpassen, maar het idee wel overnemen!

Download de brieven in Word hier:

Download de brieven in PDF hier:

Klik hieronder als bovenstaande PDF-linkjes niet werken

# data[].attributes.attachment_link.description
Als het einde van het schooljaar nadert vind ik het altijd leuk om met de kinderen de dagen af te tellen. Ik begin daar 8 dagen voor de vakantie mee (je moet me niet vragen waarom het er 8 zijn, het zijn er gewoon 8 ;)).

# data[].attributes.attachment_link.title
Einde schooljaar activiteiten - Juf Joanne

# data[].attributes.attachment_link.description
10 verschillende activiteiten (met werkbladen) voor het einde van het schooljaar. Geschikt voor groep 3 t/m8. Weinig voorbereiding nodig.

# data[].attributes.body
o   Waar ligt de kracht van deze samenwerking? Waarin nog meer?

o   Wat doen wij hiervan al in onze groep?

o   Wat zouden wij van de ganzen kunnen leren?

# data[].attributes.attachment_link.title
Teamwork: wat kunnen we leren van de ganzen?

# data[].attributes.headline
Science magic ufo ball (Korte activiteit over verbinding maken)

# data[].attributes.subject
Science magic ufo ball (Korte activiteit over verbinding maken)

# data[].attributes.body
De ufo ball is een wit balletje waarmee je magie, educatie en science kan combineren. Met het balletje kun je namelijk laten zien dat je lichaam geleidbaar is. Raak de 2 contactjes aan de onderzijde aan, en het balletje begint op te gloeien met een alien geluidje.
Met dit balletje kun je laten zien (en een gesprek voeren over) verbinding maken en wat daar voor nodig is. Daarna kun je de overdracht maken naar ‘erbij horen’ in een groep.

# data[].attributes.body
Eend wil graag nieuwe vrienden maken en meedoen met de leeuwen of de olifanten. Maar hij kan niet BRULLEN als een leeuw of TROMPETTEREN als een olifant. Wat nu? Wil jij bij een club waar iedereen welkom is? Dan is dit een boek voor jou!

# data[].attributes.body
Een prachtig project over vriendschap door de Kleuter Universiteit bij het boek ‘Mag ik meedoen’ van John Kelly en Steph Laberis.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
-Een onwijs gaaf project-

Ken jij die boeken van John Kelly al? Die boeken zijn heel gaaf en leren de kinderen eigenlijk ook iets op sociaal-emotioneel gebied. Tenminste… als je het boek goed bespreekt en verwerkt met de kinderen.
John Kelly schreef ook het geweldige boek “de leeuw in de muis” en nu dus “mag ik meedoen?”.

Het verhaal en de illustraties van “mag ik meedoen?” zijn fantastisch. Eend wil meedoen met een club, maar wordt elke keer afgewezen. Uiteindelijk bedenkt hij een slim plan, zodat hij er wel bij hoort.

Maar waar ik ook onwijs enthousiast over ben is het project dat juf Bianca maakte n.a.v. dit boek. Een project waarmee je dit boek nog beter kan verwerken.

In het project leren de kinderen praten over vriendschap en leren ze dat het veel leuker is als iedereen mee mag doen.
Ze leren het super leuke clublied dat Jeroen Schippers heeft geschreven.
Ze leren een ritme spelen.
Ze leren over en werken met kleuren en vormen.
Ze leren een stevige constructie bouwen.
Ze moeten samenwerken om puzzels op te lossen.
Ze leren over patronen.
Ze leren en praten over emoties
En nog veel meer!!!

Het project is zo breed en divers en je kan er alle kanten mee op. Ook eigen inbreng is zeker mogelijk en gedurende het project bedacht ik ook steeds meer ideeën. Ik was enthousiast, maar de kinderen ook!

Het is een super leuk project wat past bij deze kinderboekenweek, maar wat ook heel handig kan zijn in de gouden weken. De eerste weken van een schooljaar. Juist door dit verhaal en door de opdrachten leren de kinderen dat het leuker is als iedereen mee mag doen en leren ze samenwerken.

Dit project is een echte aanrader en ik hoop dat jullie er net zo veel plezier aan beleven.

# data[].attributes.attachment_link.description
In het project leren de kinderen praten over vriendschap en leren ze dat het veel leuker is als iedereen mee mag doen. Ze leren het super leuke clublied dat Jeroen Schippers heeft geschreven. Ze leren een ritme spelen. Ze leren over en werken met kleuren en vormen. Ze leren een stevige constructie bouwen.

# data[].attributes.headline
Mag ik erbij? (Samen zingen over erbij mogen horen)

# data[].attributes.subject
Mag ik erbij? (Samen zingen over erbij mogen horen)

# data[].attributes.body
Een heerlijk lied (voor de middenbouwers) door Daan en Dirk bij het boek ‘Mag ik meedoen?’ van John Kelly en Steph Laberis.

# data[].attributes.headline
Filmpje over buitensluiten en opkomen voor iemand

# data[].attributes.subject
Filmpje over buitensluiten en opkomen voor iemand

# data[].attributes.body
Een korte video (voor midden- en bovenbouw) over wat het met je doet als je buitengesloten wordt, maar ook over voor iemand opkomen.

Wat zie je?
Wie heeft dit wel eens meegemaakt?
Wil je het met ons delen?
Wie herkent dit?
Hoe is het bij ons in de groep?
Wat zouden we anders kunnen doen?

# data[].attributes.body
Ken jij je kernkwaliteiten?
Maak een kernkwadrant over je kwaliteiten als leerkracht.

# data[].attributes.body
De cirkels van grensbewaking helpen je als leerkracht om om te gaan met leerlingen die herhaaldelijk over je grens gaan.

# data[].attributes.body
In het boek “Grip op de groep” staan het groepsvormingsproces centraal.

# data[].attributes.attachment_caption
Als leerkracht de juiste reflectieve vragen stellen.

# data[].attributes.body
Strooks: Alles wat je aandacht geeft groeit!

# data[].attributes.body
Sociaal gedrag elke dag.
Oefeningen waarmee je aan de slag kunt op gebied van sociale vaardigheden.

# data[].attributes.body
https://klassenkracht.nl/downloads/

Erbij horen en ook anderen erbij laten horen, is luisteren naar elkaar en open staan voor de ander en voor diversiteit in de groep. Elkaar (beter) leren kennen dus! De kennismakingsactiviteiten voor de onder- en bovenbouw (nr 1 t/m 35) kun je gebruiken in de startfase van je groep, maar ook in deze volgende fase kan het goed zijn nog eens terug te grijpen naar deze werkvormen (als blijkt dat de kinderen elkaar nog helemaal niet goed kennen bijvoorbeeld).

# data[].attributes.body
Een e-book om met de groep aan de slag te gaan over het onderwerp 'Pesten'.

# data[].attributes.body
Een meezinger bij het thema erbij horen.

Hoe is dat bij ons in de groep?
Hoe willen we het bij ons in de groep?

# data[].attributes.body
Ga aan de slag met complimenten!

# data[].attributes.attachment_link.description
Yes! Ik wil complimenten shoppen Het complimenten spel is er inmiddels al in 3 uitvoeringen We zijn begonnen met het Complimentenspel en merkten al snel dat er behoefte was aan meer, kijk verder en ontdek de verschillen! Het