# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.body
Wiktoria Markiewicz

# data[].attributes.body
Natalia Pacyna

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wojny Adrianna Michalczyk 

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wojny Adrianna Michalczyk 

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywaniu pracowników Daria Szydłowska 

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywaniu pracowników Daria Szydłowska 

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywaniu pracowników 

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywaniu pracowników 

# data[].attributes.body
Dominika Kuzior

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników Edyta Kokolus klasa 4tż

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników Edyta Kokolus klasa 4tż

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.headline
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.subject
Sprzeciw wobec wykorzystywania pracowników przez globalne koncerny

# data[].attributes.body
Gracjan Kulski

# data[].attributes.body
pozdrawiam kamil

# data[].attributes.headline
Młodość to : Czas który trzeba dobrze wykorzystać i nie można  zmarnować. 

# data[].attributes.subject
Młodość to : Czas który trzeba dobrze wykorzystać i nie można  zmarnować. 

# data[].attributes.body
Gracjan Kulski 😎✌️
Ps. Pozdrawiam panią Małgorzatę czytającą to.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wehikuł Czasu - To Byłby Cud (2003 Remaster)

# data[].attributes.body
Aleksandra Grzegorczyk

# data[].attributes.body
Filip Samson

# data[].attributes.body
Kinga Siry

# data[].attributes.headline
Młodość to czas próbowania nowych rzeczy i czerpania z życia pełnymi garściami

# data[].attributes.subject
Młodość to czas próbowania nowych rzeczy i czerpania z życia pełnymi garściami

# data[].attributes.body
Pozdrawiam serdecznie Wiktoria Markiewicz ps. WF powinni wycofać ze szkoły

# data[].attributes.headline
Młodość to stan ducha w którym powinniśmy być wiecznie

# data[].attributes.subject
Młodość to stan ducha w którym powinniśmy być wiecznie

# data[].attributes.body
Adrian Wiśniewski

# data[].attributes.attachment_link.title
Alphaville - Forever Young ~Official Video

# data[].attributes.headline
Młodość to niespełnione marzenia i wspomnienia na stare lata

# data[].attributes.subject
Młodość to niespełnione marzenia i wspomnienia na stare lata

# data[].attributes.body
Natalia Pacyna

# data[].attributes.attachment_link.title
Krzysztof Krawczyk - Chciałem być (Tekst)

# data[].attributes.body
Paulina Tomala 🤙🏻

# data[].attributes.attachment_link.title
Teksty kultury i ich konteksty, sposoby wykorzystania (nie)znanych tekstów kultury na maturze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deutsche Welle: Podejrzewam, że tempo P Ale dla wielu osób z wolnił i to mocno. Pewnie potrzeba jeszcze cza Ale pandemia t rochę nas też z tego ciała odarł a. Spójrzmy na sposób, w jaki się komunikujemy. My rozmawiamy w tej chwili twarzą w twarz, co jest dość niezwykłe Jak Pani zdaniem pandemia odciśnie się na sztuce, n a literaturze? . W ostatnich Wspomniała Pani o patrzeniu w przyszłość. W Rozmawiamy na wyspie Uznam w ramach Uznamskich Dni Literatury. Granica z Polską jest tuż obok. S tąd pytanie o granice i geografię. Kiedy przyznano Noble, Ś wiat znowu nie daje nam spokoju. Sp ł oną ł obóz dla uchodźców Moria, trwają protesty na Białorusi, na ulice amerykańskich miast wyprowadzana jest Gwardia Narodowa. Myś li pani o tym wszystkim? pojawiły się komentarze, że to niezbyt fortunn a decyzja, iż dwie nagrody wędrują w ten sam region geograficzny - do Austrii i Polski. Czy literaturę można wrzucić do jednego geograficznego worka? „Prowadź swój pług przez kości umarłych" pisała Pani o zemście ze strony natury, w „Biegunach" o ruchu i bezruchu. Pani pisała o rzeczach, które się w tym roku stały. miesiącach rozmawiało się głównie w świecie wirtualnym. su, żeby zinterpretować to, co s tało się w t ym roku. Ma już P ani jakieś podejrzenia, co to mogło zrobić z nami, ze społeczeństwa mi? ani życia bardzo przyspieszyło po nagrodzie Nobla. A czy mocno wyhamowało, gdy przyszła pandemia?
Olga Tokarczuk: Nie mam wrażenia, że wyhamowało. Pandemia zatrzymała stare tempo, ale życie nie zwolniło. Założyłam fundację, która na początku roku się stabilizowała, w lutym pojechałam na cały miesiąc do Ahlbecku. Potem wróciłam do trochę innego świata, ale z mojego punktu widzenia był to nadal bardzo intensywny świat. Pisałam, pracowałam przy powstawaniu fundacji, odpowiadałam na pytania, więc nie mam poczucia, że mój świat zwolnił.

Ja widzę dużo pozytywów. Proszę pamiętać, że jestem z wykształcenia psychologiem i zawsze patrzę na świat nie z punktu widzenia ekonomii czy socjologii, ale z punktu widzenia psychologicznego. Wydaje mi się, że pandemia, oprócz ogromnego podwyższenia poziomu lęku i niepokoju o przyszłość, oprócz tego, że zaburzyła sposób dojrzewania młodego pokolenia, bo w bardzo ważnym wieku nie pozwoliła tym dzieciakom się socjalizować, ma też sporo plusów.

Przede wszystkim przywróciła naturalny timing naszego życia. Pozwoliła wielu osobom spędzić te kilka miesięcy z rodziną, ciągle to słyszę. Ale przede wszystkim przypominała nam, że mamy ciało, że nasze ciało jest kruche. Przypomniała nam o ciele nie od strony fitness i diet zdrowotnych i odchudzających, ale w takim bardzo uniwersalnym wymiarze przypominającym to barokowe zawołanie memento mori, że jesteśmy śmiertelni, że przemijamy, że nie możemy tego wszystkiego zatrzymać dla siebie. Wydaje mi się, że jest to bardzo głębokie doświadczenie, które zmieni czy już zaczęło zmieniać podejście do życia, podejście do świata i działania człowieka na ziemi.

Zdecydowanie odmawiam rozmawiania online i staram się unikać tego typu wywiadów czy konferencji i spotkań. Wydają mi się bardzo nienaturalne i paradoksalnie przypominają nam o tym, czym jest ciało i jakie informacje dostajemy od żywego ciała. Jakie wibracje czujemy, jak działa body language. To, co się stało, pokazało nam różnicę między życiem cielesnym, fizycznym, z całym jego bogactwem a czystą komunikacją, która może przebiegać online, żeby wymienić jakieś fakty. Pewnie długo jeszcze potrwa, zanim ludzie zaczną się zakochiwać w sobie, uprawiać seks i wychodzić za mąż online.

Olga Tokarczuk odbiera literacką Nagrodę Nobla

Mam takie głębokie przeczucie, że wróci jakiś flashback surrealizmu, że teraz zaczniemy myśleć i postrzegać rzeczywistość w neosurrealistyczny sposób. Tego dzisiejszego pandemicznego i postpandemicznego świata nie da się zrozumieć bez użycia paradoksu, bez użycia ironii, ale też bez sięgnięcia w przeszłość, nawiązania kontaktu z przeszłością, kiedy ludzie byli bardziej zaznajomieni z czymś, co jest nieoczekiwane i może być śmiertelne, jak z pandemiami czy jakimiś morami.

Mam przeczucie, że wróci w sztuce fatum, o którym zupełnie zapomnieliśmy. Co najwyżej powracało w socjobiologii, jako jakieś genetyczne przekleństwo albo geny, ale w tym greckim znaczeniu fatum kompletnie zniknęło. To może być bardzo ciekawy czas i jeszcze trudno rozstrzygnąć, jak to będzie wyglądało. Myślę, że pandemia wiąże nas z przeszłością, nie rozumiem jeszcze jak to działa, ale być może jest to odwołanie do doświadczenia naszych przodków w różnych trudnych sytuacjach.

Ja sama czuję, że o ile jeszcze kilka lat temu miałam takie tendencje, żeby zaglądać w przyszłość i domagałam się utopii i heterotopii, to teraz bardziej mniej interesuje więź z przeszłością, utrzymanie płynności doświadczenia i nieodcinanie się od przeszłości.

To jest trochę przerażające, nie umiem tego ocenić, ale wydaje mi się, że wielu artystów to jakiś rodzaj sawantów, którzy mają wgląd w malutkie okienko rzeczywistości i czasami potrafią coś nazwać, a potem sami są zaskoczeni tym, że to się spełniło.

Nie można. Akurat ja sama się ucieszyłam, bo znałam i lubię twórczość Petera Handke i miałam takie poczucie braterstwa, że skoro już dostawać nagrodę we dwoje, to z kimś, kogo znam i rozumiem.

Ale zwłaszcza w powieści używamy swoich lokalnych narzędzi, aby mówić o czymś uniwersalnym. Oceniając jakieś dzieło jest dla mnie bardzo ważne, czy jest ono rozumiane także w innych kręgach kulturowych. Literatura, choć używa poszczególnych języków, odwołuje się do tego, co jest głęboko pod językami, do tej sfery, gdzie nie istnieją takie proste, banalne różnice jak na przykład Polska - Niemcy. Genetycznie to jest właściwie to samo, kultury są niezwykle podobne, kuchnia identyczna, może trochę inaczej przyprawiona. Dwudziesty wiek, a właściwie dziewiętnasty, to taki wiek budowania różnic, granic między ludźmi, budowania hierarchii, wartościowania. A może powinniśmy sobie przypomnieć, że ludzie są o wiele bardziej do siebie podobni niż różni.

Olga Tokarczuk i Peter Handke

Myślę o tym, zajmują mnie te wydarzenia, martwię się nimi, boję się. Mam potrzebę wyciągania z nich tych najważniejszych sensów i budowania przypuszczeń tego, co się stanie. Staram się w swoim myśleniu i pisaniu to oddawać. We wszystkim, co napisałam, jest echo tego, co się wokół mnie dzieje. Ale staram się robić coś innego, niż robią media, bo wydaje mi się, że zadaniem artystów i pisarzy w szczególności jest wyjście poza tę uklepaną agorę kształtowania się opinii i zaproponowane czegoś może bizarnego, ekscentrycznego, a na pewno czegoś widzianego z innego, bardzo szczególnego punkty widzenia. Tak rozumiem moje zadanie pisarskie.

* Olga Tokarczuk - polska pisarka, laureatka literackiej Nagrody Nobla, Międzynarodowej Nagrody Bookera, Nagrody Literackiej Nike.

# data[].attributes.attachment_link.title
„Przypomniano nam, że jesteśmy śmiertelni". Wywiad z Olgą Tokarczuk | DW | 20.09.2020

# data[].attributes.attachment_link.description
Deutsche Welle: Podejrzewam, że tempo P Ale dla wielu osób z wolnił i to mocno. Pewnie potrzeba jeszcze cza Ale pandemia t rochę nas też z tego ciała odarł a. Spójrzmy na sposób, w jaki się komunikujemy. My rozmawiamy w tej chwili twarzą w twarz, co jest dość niezwykłe Jak Pani zdaniem pandemia odciśnie się na sztuce, n a literaturze?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mama - jakie jest pochodzenie tego słowa?

Powstało ono w procesie reduplikacji; powtarzanie morfemów jest zabiegiem derywacyjnym charakterystycznym zwłaszcza w nazwach z zakresu pokrewieństwa rodzinnego.

Żartuję 🙂 To znaczy - nie żartuję: takie zjawisko ma naprawdę miejsce, ale żartuję, że w ten sposób będę Wam o nim opowiadać.

O co chodzi z tą reduplikacją?

To nic innego jak po prostu podwojenie ma + ma = mama; podobnie jak ta + ta = tata. Sylaba ma jest jedną z pierwszych, którą uczymy się artykułować (czyli wymawiać) i jest znana chyba we wszystkich językach świata - jak też i słowo mama w związku z tym.

Mama? Matka? A może mamusia?

Słowa opisujące najbliższe człowiekowi zjawiska i osoby zmieniają się najrzadziej i najwolniej, co więcej: w wielu językach brzmią bardzo podobnie, pozostając świadectwem wspólnej przeszłości (mam tu na myśli język praindoeuropejski). Łacińskie mater powstało z dodania do podstawy ma- formantu -ter, który służył do tworzenia nazw pokrewieństwa, np.:

frater (łac.) = brat (pol.) ← praindoeuropejski *bʰréhtēr - angielski brother, polski brat i włoski fratello to tak naprawdę to samo słowo, no - może raczej słowa, które pochodzą od wspólnego przodka.

mater - łacina, Mutter - niemiecki, mother - angielski, madre - włoski i prasłowiańskie *mati, z którego narodziło się polskie mać i jego dopełniaczowa forma: macierze.

Oj, "mać" - to brzmi niebezpiecznie...

Ano prawda. Już od bardzo dawna, aby kogoś obrazić lubiliśmy ubliżać jego matce ( Słownik etymologiczny PWN, z którego korzystam, pisząc ten artykuł, podaje nawet zapis protokołu sądowego z roku 1392: "łajaj mu ot matki") i dzisiejsze skojarzenia ze słowem "mać" w postaci popularnego wulgaryzmu nie są przypadkowe...

Narządy rodne, korzenie, świnka i działania matematyczne

Od słowa mać zostało (baaaardzo dawno temu) utworzone słowo macica: narząd rodny kobiet, ale oznacza ono także w botanice: "główny pień, korzeń' albo metaforycznie: 'macica perłowa'. Nieco później pojawiły się macierz i maciora - ta pierwsza zachowała się do dziś głównie w stylu bardzo podniosłym albo w znaczeniu 'ojczyzna', 'kolebka' (chyba że ktoś kończył mat-fiz, to wtedy ma inne skojarzenia).

'Maciora' jeszcze w XV w. oznaczała po prostu 'matkę' (pamiętacie ze szkoły tekst Proścież Boga, wy miłe i żądne Posłuchajcie, bracia miła? " maciory "), ale później termin ten znalazł zastosowanie jedynie wobec 'płodnej lub ciężarnej samicy zwierząt'. Dziś mianem maciory określamy samicę świni, choć do XVII w. tak nazywano także królową pszczół.

Ukryta matka

W polszczyźnie występuje wiele wyrazów z zapożyczoną z łaciny cząstką mater, ale nie zawsze są one związane bezpośrednio z pojęciem 'matki', chyba że odniesiemy się do ogólnego i metaforycznego znaczenia tego słowa: 'dająca życie, początek, podstawa, wzór':

materia, matryca, metryka, immatrykulacja.

Matka a madka

Językowe ewolucja określania naszych rodzicielek wcale nie zakończyła się w poprzednich wiekach. Interenty nie milczą, internety komentują. Nie tak dawno temu, bo z punktu widzenia istnienia języka nawet 50 lat to jest niewiele, w sieci pojawiło się słowo "madka". Kim jest "madka"?

Słownik slangu i mowy potocznej definiuje "madkę" tak:

Młoda matka, która niedawno urodziła dziecko i zafiksowała się na jego punkcie w sposób niezwykle negatywny i uciążliwy do otoczenia. Osoba straszliwie chamska, pyskata i roszczeniowa, przekonana o swojej wyższości nad innymi, wynikającej z faktu posiadania dziecka.

I jako przykład:

Przy okazji

Na stronie "Dziennika Bałtyckiego" ( TUTAJ) można poczytać inne "ciekawe" wpisy rzekomych "madek".

Tak czy siak 🙂

Czy historycznie - czy językowo - nieważne - ważne, by naszym mamom złożyć życzenia z okazji Dnia Matki.

Jeśli podoba Ci się to, co robię, możesz mnie wesprzeć wirtualną kawą; zapraszam na mój profil na buycoffe.to:

# data[].attributes.attachment_link.title
Od maciory do madki - językowo o naszych rodzicielkach

# data[].attributes.attachment_link.description
Mama - jakie jest pochodzenie tego słowa? Powstało ono w procesie reduplikacji; powtarzanie morfemów jest zabiegiem derywacyjnym charakterystycznym zwłaszcza w nazwach z zakresu pokrewieństwa rodzinnego. Żartuję :) To znaczy - nie żartuję: takie zjawisko ma naprawdę miejsce, ale żartuję, że w te

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeszcze przed zakończeniem roku szkolnego w niewyjaśnionych okolicznościach znalazłaś się znów na szkolnym korytarzu... Przed Tobą kilka zadań, które przekonają Cię, że sporo wiesz.... Wejdź do klasy z języka polskiego, szukaj tam zagadek...

Chyba raczej nie tu...

Żartujesz?

To też nie tu...

Poszukaj w sali wskazówek, rozwiąż zadania,Zanotuj cyfry kodu, które udało Ci się zdobyć.. Gdy poznasz 5 cyfr, poszukaj wyjścia...

Tu nic nie ma.. klikaj dalej

Próbuj dalej...

Tutaj nic nie ma.... szukaj dalej

Tutaj pusto... nie poddawaj się...

Upss... zgasło światło... za pomocą latarki poszukaj wskazówek... Epoka, z którą należy je powiązać, oznaczona jest cyfrą 9

konstytucja

bajka

dydaktyzm

empiryzm

powiastka filozoficzna

poemat heroikomiczny

komedia

racjonalizm

klasycyzm

sentymentalizm

rokoko

deizm

Upss... zgasło światło... za pomocą latarki poszukaj wskazówek... Epoka, z którą należy je powiązać, oznaczona jest cyfrą 9

konstytucja

bajka

dydaktyzm

empiryzm

powiastka filozoficzna

poemat heroikomiczny

komedia

racjonalizm

klasycyzm

sentymentalizm

rokoko

deizm

Dokładnie... wyjść możnadrzwiami lub oknem...Aby otworzyć kliknuj na klamkę...

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

Brawo! Cudownie sobie poradziłeś! Widzisz, jak dużo już wiesz!

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

ERROR!

Jeszcze raz

Klikaj odpowiednie cyfry kodu. Pamiętaj, żeby zachować chonologię epok

ERROR!

Jeszcze raz

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeszcze przed zakończeniem roku szkolnego w niewyjaśnionych okolicznościach znalazłaś się znów na szkolnym korytarzu... Przed Tobą kilka zadań, które przekonają Cię, że sporo wiesz.... Wejdź do klasy z języka polskiego, szukaj tam zagadek... Chyba raczej nie tu... Żartujesz? To też nie tu... Poszukaj w sali wskazówek, rozwiąż zadania,Zanotuj cyfry kodu, które udało Ci się zdobyć..

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TAKIE PROSTE!

NAUKA O JĘZYKU NA MATURZE

TO

Agata Karolczyk-KozyraKreatywny polonista

1

Znak i system znaków

2

Akt komunikacji językowej

3

Funkcje tekstów

4

Terytorialne, środowiskowe i zawodowe odmiany polszczyzny

5

Stylizacja i jej rodzaje

6

Błędy jezykowe i ich rodzaje

Spis treści

ZNAK

Podaj przykład znaków majacych postać graficzną, formę dźwięku, zapachu, gestu.

przedmiot, czynność, zjawisko fizyczne postrzegane jako element majacy znaczenie, czyli wskazujący na rzeczywistość poza nim. Może mieć postać graficzną, obrazową, formę dźwięku, zapachu, gestu.

Postać graficzna, obrazowa - np. znak drogowy Stop jako sygnał wskazujący, że należy się zatrzymaćW formie dźwięku - np. dzwonek do drzwi sygnalizujący czyjeś przyjścieBarwa - np. czerwone światło sygnalizatora jako nakaz zatrzymaniaZapach - np. spalenizna wskazująca na przypalenie się przygotowywanej potrawyGest - np. przytulenie jako oznaka sympatii

RODZAJE ZNAKÓW

podział

znaki naturalne

Title

znaki umowne

związek między znakiem a tym, co on oznacza, jest naturalnynp. błyskawice - oznaka burzy, kaszel - oznaka choroby

związek między znakiem a tym, co on oznacza, jest ustalony na mocy konwencji, czyli umowy ogólnie przyjętej przez dane społeczeństwonp. czarne szaty - oznaka żałoby, rysunek płonacego ognia - oznaka materiałów łatwopalnych

15$

AKT KOMUNIKACJI

1. Na podstawie podanego wykresu oraz zaproponowanej lekcji omów, na czym polega akt komunikacji. Uwzględnij jego składniki.2. Co wpływa na skuteczność komunikacji? Podaj przykład z własnych doświadczeń językowych oraz z tekstu literackiego.3. Na czym polega etyka językowa? Podaj przykłady naruszania zasad etki językowej w literaturze i w życiu codziennym.

Cechy skutecznej komunikacji:dbanie o poprawność wypowiedzi - tworzenie zgodnie z zasadami gramatykiposługiwanie się bogatym, a jednocześnie zrozumiałym słownictwemzwięzłe i przejrzyste formułowanie myślipamiętanie o założonym celu wypowiedzidopasowywanie komunikatu do sytuacji społecznej - oficjalnej lub nieoficjalnejdopasowywanie komunikatu do relacji łączącej odbiorcę z nadawcąświadomość swojej mowy ciała i jej zgodność z treścią wypowiedzi

Etyka językowa - zasady dotyczące postaw i zachowań uczestników komunikacji.Podstawy etyki językowej:prawdomówność i uczciwośćokazywanie rozmówcy szacunku i życzliwościbrak podejrzliwości u odbiorcyPrzykłady naruszania zasad etyki językowej:niedopuszczanie rozmówcy do głosunarzucanie odbiorcy własnych poglądówsłuchanie z negatywnym nastawieniemprowokowanie, upokarzanie, ośmieszanie rozmówcyagresja językowa - stosowanie wulgaryzmów, wyrazów ostro oceniających, napastliwy ton wypowiedzimanipulacja językowa - mówienie kłamstw, półprawd, pochlebstw, zatajanie informacji, wprowadzanie w błąd

FUNKCJE TEKSTÓW

Zapoznaj się z lekcją i podaj przykłady tekstów,w których dominują funkcje:

informatywna

ekspresywna

impresywna

Funkcje

wypowiedzi

poetycka

fatyczna

metajęzykowa

Funkcja informatywna (emotywna) polega na komunikowaniu faktów, przekazywaniu informacji dotyczących otaczającej nas rzeczywistości. Wypowiedź nastawiona na kontekst i przekazanie informacji.

Funkcja ekspresywna polega na wyrażaniu uczuć nadawcy, informowaniu o jego nastroju, emocjach, poglądach. Nastawiona na nadawcę i wyrażanie emocji, wypowiadanie sądów.

Funkcja impresywna (nakłaniająca) związana jest z oddziaływaniem komunikatu na zachowanie odbiorcy. Nadawca za pomocą języka nakłania odbiorcę do pewnych zachowań. nastawiona na odbiorcę i oddziaływanie na jego zachowania i postawę.

Funkcja poetycka polega na zwróceniu uwagi na formę tekstu, na to, jak jest on zbudowany, jakie środki językowe zostały w nim użyte. Nastawiona na komunikat i zwrócenie uwagi odbiorcy na sam tekst, jego estetykę.

Funkcja fatyczna wynika ze skierowania komunikatu na nawiązanie i podtrzymanie kontaktu z odbiorcą.

Funkcja metajęzykowa wynika ze zorientowania komunikatu na kod, czyli język jako system znaków. Występuje ona na przykład wtedy, gdy pytamy o znaczenie jakiegoś wyrazu, obecna jest w słownikach, podręcznikach do gramatyki.

ODMIANY POLSZCZYZNY

Terytorialne

Środowiskowe

Zawodowe

1. Czym jest gwara?2. Czym jest dialekt?3. Wymień pięć podstawowych dialektów polszczyzny.4. Podaj cechy jednego z dialektów.

1. Czym jest gwara środowiskowa?2. Na czym polega ekspresywność gwar środowiskowych?

1. Podaj cechy gwar zawodowych.2. Na czym polega tajność w gwarach zawodowych?

Wskaż teksty literackie, w których występuje gwara terytorialna.

Wskaż teksty literackie, w których występuje gwara środowiskowa.

Wskaż teksty literackie, w których występuje gwara zawodowa.

1. Gwara -mowa ludności wiejskiej używana na niewielkim terytorium - zwykle kilkunastu wsi. Występuje przede wszystkim w formie mówionej. Gwary różnią się od siebie wymową, słownictwem, odmianą wyrazów.2. Dialekt - termin oznaczający w najszerszym rozumieniu naukowym odmianę języka odznaczającą się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi czy gramatycznymi, odróżniającymi ją od innych form tego języka. Wszystkie dialekty w jednakowy sposób rządzą się zespołem zasad gramatycznych, choć ich system bywa silnie zróżnicowany.Mowa ludności wiejskiej charakterystycznadla większego obszaru geograficznego. Obejmuje grupę gwar mającychpodobne cechy językowe.3. Najważniejsze dialekty polskie:mazowieckimałopolskiwielkopolskiśląskikaszubski (język regionalny)4. Cechy dialektów polskich:Dialekt mazowiecki - jeden z dialektów języka polskiego. Dialekt mazowiecki obejmuje pn.-wsch. oraz środkową część Polski i jest najbardziej odrębnym z dialektów polskich i zarazem najbardziej ekspansywnym. W dialekcie mazowieckim występuje mazurzenie oraz ubezdźwięcznienie spółgłosek przed samogłoskami w nagłosie następnego wyrazu. Cechy charakterystyczne to m.in.: wymowa grup głosek ke, ge jak kie, gie, a kę, gę jak ke, ge (np.: nogie, rękie, kedy, kerować); brak zmiękczenia głoski l (a więc: lytr, lysa, lymuzyna); w zakresie fleksyjnym - końcówkę narzędnika liczby mnogiej -mi wymawia się -my.Dialekt małopolski- dialekt języka polskiego, którym posługują się mieszkańcy Małopolski. Nie jest on jednakowy w całym regionie. Dialekt ten uważa się za najbardziej urozmaicony. Jego cechy to m.in.: charakterystyczna, nosowa wymowa „ą" i „ę", wymowa końcówki „-enka", jak w „ręka" (np. [paɲεŋka], częste używanie partykuły „że" w trybie rozkazującym („weźże", „idźże", „zróbże", „podajże", cicho-że, cicho-żeż bądź), charakterystyczny zaśpiew w mowie potocznej, zlewanie zbitek „t-sz" i „d-ż" w „cz" i „dż".Dialekt wielkopolski - dialekt języka polskiego, używany w Wielkopolsce. Do cech dialektu należą: brak mazurzenia, udźwięczniająca fonetyka międzywyrazowa, samogłoski nosowe wymawiane wąsko i asynchronicznie, np. wy̨ch, wiųzać, wszyńdzie, widzom (węch, wiązać, wszędzie, widzą), na południu wymowa beznosówkowa, np. ksiużka, wuchać (książka, wąchać), na północy pomieszanie nagłosowego o- i wo-, np. woda, wokno lub uoda, uokno,silne uproszczenie grup spółgłoskowych, np. leki, stasze, szur (lekki, starsze, szczur), brak ubezdźwięcznienia w, np. chwila, twardyj, świat, kwiat (literacka wymowa [chfila, tfardy, śfiat, kfiat]), przejście eł w åu, óu, np. kiåubasa, koukiouka,formy dopełniacza liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju nijakiego typu kazanio, picio,formy mianownika liczby mnogiej typu kawalyrzo, sołtysiDialekt śląski- dialekt języka polskiego, którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląskaoraz reliktowo część ludności Dolnego Śląska. Cechy dialektu: obecność g: śl./pol. noga, vs. czes. noha; obecność dz w odmianie g, np. śl./pol. na nodze, czes. na noze, słow. na nohe, ros. na nogie;twarda wymowa cz, sz, ż ; spółgłoski te na północnym Śląsku ulegają ponadto mazurzeniu, obecność i wymowa spółgłosek ś, ź, ć, dź identyczna jak w języku ogólnopolskim: siano, zielóny, jeść, dziyń,możliwość tworzenia czasu przyszłego według wzoru byda godała albo byda godać., miękka wymowa spółgłosek przed i. Przykładowo, wyraz lipa jest wymawiany z miękkim l' po śląsku oraz w języku ogólnopolskim, natomiast w polskiej wymowie warszawskiej l jest twarde, co Ślązak słyszy jako lypa.Język kaszubski,dialekt kaszubski - mowa zachodniosłowiańska i lechicka o spornym statusie - w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. Cechy dialektu: kaszubienie, czyli przejście ć, ś, ź, dź w c, s, z, dz., brak udźwięcznienia międzywyrazowego.

Gwara zawodowa, gwara profesjonalna - mowa środowiskowa właściwa dla przedstawicieli określonego zawodu. Od formy powszechnej języka standardowego różni się przeważnie wyłącznie leksyką (profesjonalizmami) i frazeologią. Zasadniczo funkcjonuje wyłącznie w formie ustnej, sporadycznie wykorzystywana jest także jako materiał w utworach literackich. Gwarę profesjonalną tworzą jednostki leksykalne przyjęte do środowiskowych kontaktów nieformalnych; odróżnia się ją od terminologii oficjalnej stosowanej przez daną grupę zawodową.Termin często traktowany jako synonimiczny w stosunku do określeń żargon, slang, język specjalny.Niekiedy granica między wąsko pojętą gwarą zawodową a szerszą gwarą środowiskową jest dosyć płynna, np.gwara myśliwska (język łowiecki) (obecnie jest to raczej gwara środowiskowa). Przykłady gwar zawodowych: prawnicza, lekarska, informatyczna, matematyczna.

STYLIZACJA JĘZYKOWA

Zastanów się, czy znasz jeszcze inne rodzaje stylizacji. Jeśli tak, to jakie?

Archaizacja

Dialektyzacja

Kolokwializacja

1. Podaj cechy archaizacji.2. Wskaż dzieła, w których została zastosowana.3. Podaj przykłady archaizmów.4. Określ funkcję archaizacji.

1. Podaj cechy dialektyzacji.2. Wskaż dzieła, w których została zastosowana.3. Podaj przykłady słownictwa gwarowego.4. Określ funkcję dialektyzacji.

1. Podaj cechy kolokwializacji.2. Wskaż dzieła, w których została zastosowana.3. Podaj przykłady kolokwializmów.4. Określ funkcję kolokwializacji.

Archaizacja(stylizacja archaiczna) - rodzaj stylizacji językowej polegającej na wprowadzeniu do utworu literackiego archaicznych elementów słownictwa, rzadziej form gramatycznych lub konstrukcji składniowych.Funkcje archaizacji:służy przybliżeniu realiów minionych czasów,służy wprowadzeniu odbiorcy w atmosferę epokimoże być wykorzystywany, by wytworzyć podniosły nastrój, nadać wypowiedzi patetyczny, uroczysty charakter lub - wręcz przeciwnie - żartobliwy czy groteskowy.

Dialektyzacja (stylizacja gwarowa) - nadawanie wypowiedziom cech charakterystycznych dla odmian terytorialnych języka, czyli gwar i dialektów. Obie te odmiany są związane z językiem mieszkańców wsi. Dialektyzacja polega na przywoływaniu chłopskiego sposobu mówienia, czyli na celowym wprowadzaniu elementów gwar ludowych do utworu literackiego (zwłaszcza do dialogów).Dialektyzacja występuje w wielu utworach literackich począwszy od drugiej połowy XIX w. (rozwój realizmu, młodopolska chłopomania). Stylizowanie wypowiedzi - zwłaszcza w powieściach realistycznych - niektórych bohaterów na gwarę (stylizacja indywidualizująca) jest często dodatkowym środkiem charakterystyki postaci (np. wLalce język lokaja Wokulskiego - Konstantego, który stara się wyzbyć elementów gwarowych). Czasami stylizacja gwarowa pełni funkcje parodystyczne lub tworzy efekt groteski (np.Wesele w Atomicach S. Mrożka,Szewcy Witkacego).Dialektyzacja może obejmować cały utwór (np.Na skalnym Podhalu Kazimierza Tetmajera) lub występować tylko w jego częściach - zazwyczaj w partiach dialogowych.

Kolokwializacjajest kształtowaniem języka wypowiedzi na styl potoczny. Może być fragmentaryczna albo całościowa. Odmianą kolokwializacji jest argotyzacja, czyli stylizacja na środowiskowe odmiany języka oraz profesjonalizacja, czyli stylizacja na język określonej grupy zawodowej. Kolokwializacja (a szczególnie argotyzacja) jest obecnie bardzo popularnym sposobem stylizacji językowej. Częstość stosowania kolokwializacji wynika z uznania języka potocznego za podstawową odmianę polszczyzny.Funkcje kolokwializacji to: przybliżenie realiów codzienności,oddanie sposobu myślenia i mówienia bohaterów,osadzenie bohaterów w konkretnym środowisku (mówimy wtedy o kolokwializacji środowiskowej).

Błędy językowe

Iwona Gubańska o błędach językowych

Błąd językowy - nieuzasadnione odstępstwo od normy językowej.Zadanie: Omów rodzaje błedów językowych.

Materiały:

1. Materiały edukacyjne ze strony epodreczniki.pl2. Iwona Gubańska, O błędach językowych, CDN Leszno

Do zobaczenia:

KONTAKT

POWODZENIA NA MATURZE!

# data[].attributes.attachment_link.title
Nauka o języku dla maturzystów by Agata Karolczyk-Kozyra on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
TAKIE PROSTE! NAUKA O JĘZYKU NA MATURZE TO Agata Karolczyk-KozyraKreatywny polonista 1 Znak i system znaków 2 Akt komunikacji językowej 3 Funkcje tekstów 4 Terytorialne, środowiskowe i zawodowe odmiany polszczyzny 5 Stylizacja i jej rodzaje 6 Błędy jezykowe i ich rodzaje Spis treści ZNAK Podaj przykład znaków majacych postać graficzną, formę dźwięku, zapachu, gestu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W środę (22 kwietnia 2020 roku) wystartuje projekt "Korki.tv", w ramach którego od poniedziałku do piątku na antenie telewizji Metro emitowane będą ogólnodostępne lekcje dla uczniów szkół średnich. Audycje będą emitowane przez cztery kolejne tygodnie i pomogą młodzieży w przygotowaniach do egzaminu dojrzałości.

- Miło nam, że jesteśmy częścią tego projektu i współtworzymy go z tak zaangażowanymi pedagogami. Uważam, że każda inicjatywa, która wspiera dzieci i nauczycieli w tej nadzwyczajnej sytuacji jest bardzo cenna. Dziś ponad podziałami chcemy - jako stacja ogólnopolska - dołożyć swoją cegiełkę i pomóc uczniom szkół średnich w możliwie jak najlepszym opanowaniu materiału. Wierzę, że oddając antenę Metra na lekcje, które nazwaliśmy "Korki.tv", damy młodzieży realne wsparcie. "Korki.tv" będą realizowane przez samych nauczycieli w domowych warunkach. Skupimy się przede wszystkim na tegorocznych maturzystach, bo oni obecnie są w najtrudniejszej sytuacji. W programie przewidujemy podstawowe przedmioty maturalne i nauczanie zgodne z podstawą programową MEN - mówi Maciej Świerzawski, szef kanału Metro.

Zajęcia emitowane będą od poniedziałku do piątku, w godzinach 11:30 - 13:00, żeby nie kolidować z lekcjami prowadzonymi przez nauczycieli w ramach zdalnej edukacji realizowanej przez szkoły. Podzielone zostaną na trzy bloki przedmiotowe. Pierwszy, trwający od godz. 11:30 do 12:00, będzie poświęcony powtórzeniu i utrwaleniu zagadnień z matematyki, zaraz po nim, od godziny 12:00 do 12:30, dostępne będą głównie lekcje języka polskiego. W skład ostatniego bloku przedmiotowego, od godz. 12:30 do 13:00, wejdą biologia, chemia, historia lub język angielski. Powtórka audycji następnego dnia o godzinie 9:00.

- Pomysł projektu zrodził się z chęci wsparcia uczniów. Dzięki sieciom współpracy nauczycieli, w których działam i które tworzę, zebraliśmy grupę edukatorów - autorów lekcji, którzy z chęcią podzielą się wiedzą i doświadczeniem - mówi Oktawia Gorzeńska, członek inicjatywy społecznej "Wiedza. Innowacja. Edukacja. Motywacja". Założyciele W.I.E.M. angażują się w wiele projektów edukacyjnych, w tym m.in. w rozpoczęcie emisji lekcji w telewizji Metro.

Materiały dla uczniów opracowywane są zgodnie z obowiązującą podstawą programową oraz wytycznymi Ministerstwa Edukacji Narodowej. Szczegółowy plan zajęć aktualizowany jest na stronie i profilu społecznościowym telewizji Metro. Wszystkie odcinki "Korki.tv" dostępne będą również bezpłatnie w serwisie internetowym Player.

- Zorganizowaliśmy wspólnotę na czas epidemii, mamy różne kompetencje, pasje i doświadczenia. Łączy nas jedno: mamy radość z uczenia i potrzebę niesienia pomocy. Szczególnie maturzystom, którzy 24. kwietnia kończą szkołę. Chcemy im pomóc przygotowywać się do egzaminu - wyjaśnia Anna Rzepa z W.I.E.M.

Ogólnopolska telewizja Metro, na której emitowane będzie pasmo "Korki.tv" dostępna jest na multipleksie MUX 8 cyfrowej telewizji naziemnej. Kanał jest również dostępny w sieciach kablowych i na platformach satelitarnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Korki.TV w Telewizji Metro. Startuje nowy projekt edukacyjny z lekcjami dla maturzystów

# data[].attributes.attachment_link.description
W środę (22 kwietnia 2020 roku) wystartuje projekt "Korki.tv", w ramach którego od poniedziałku do piątku na antenie telewizji Metro emitowane będą ogólnodostępne lekcje dla uczniów szkół średnich. Audycje będą emitowane przez cztery kolejne tygodnie i pomogą młodzieży w przygotowaniach do egzaminu dojrzałości.

# data[].attributes.attachment_link.description
🎭 We wtorek o godz. 20:20 zapraszamy do TVP Kultura na teatralną adaptację prozy Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" w reżyserii Andrzeja Brzozowskiego. W rolach głównych wystąpili Zbigniew...

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.attachment_link.title
Różni odbiorcy, różni nadawcy, różne typy narracji

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.body
czyta W.Komasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.body
Ćwiczenie z odpowiedziami

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W czwartek, 15 września 2016 r., do Warszawy zawita wystawa kolaży Wisławy Szymborskiej. To niezwykłe wydarzenie będzie miało miejsce w nowej przestrzeni kulturalnej Warszawy - prestiżowym budynku apartamentowym Cosmopolitan Twarda 4. Od piątku, 16 września 2016 r., przez dwa tygodnie w godzinach 08:00 - 20:00 wystawę będzie można oglądać w lobby apartamentowca.

Wisława Szymborska nie lubiła jubileuszy, ale o tej rocznicy trzeba przypominać - 20 lat temu wybitna polska poetka z Krakowa otrzymała Nagrodę Nobla. Była osobą nieprzeciętną o niezwykłym poczuciu humoru, jej poezja nieustannie urzeka nas trafnością obserwacji świata i mówienia o sprawach ważnych. Wolała rozmowy ze zwykłymi ludźmi niż kongresy poetów i dyskusje z intelektualistami. Szymborska, obok poezji, z wielkim zaangażowaniem i pasją zajmowała się także zdecydowanie bardziej plastyczną dziedziną sztuki: tworzyła kolaże i wyklejanki z gazet, magazynów, reprodukcji zdjęć i starych pocztówek. Już 15 września na 42. piętrze prestiżowego apartamentowca Cosmopolitan, w samym sercu Warszawy odbędzie się Wernisaż Wyklejanek Wisławy Szymborskiej. Kustoszem i dyrektorem artystycznym tego wydarzenia jest profesor Apoloniusz Węgłowski. O całym pomyśle mówi Michał Rusinek - wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej, prezes Fundacji Wisławy Szymborskiej:

„ Kolaże, czyli „wyklejanki" w pierwotnym zamierzeniu poetki były po prostu własnoręcznie robionymi kartkami pocztowymi. Kiedy jej serbscy przyjaciele postanowili zrobić wystawę tych, które od niej dostawali - była zdumiona, że można je tak potraktować. Kilka lat później zgodziła się jednak, by posłużyły jako ilustracje do jej książki z zabawami literackimi. W pierwszą rocznicę jej śmierci Fundacja Wisławy Szymborskiej zorganizowała skromną wystawę wyklejanek, która w ciągu trzech lat odwiedziła już kilkanaście krajów - od Hiszpanii po Makau. Dzięki niej, z jednej strony, poezja Szymborskiej zyskała wielu nowych czytelników. Z drugiej strony, wielu jej wiernych czytelników przekonało się, jak utalentowana plastycznie była ich ulubiona poetka. Teraz, w 20. rocznicę przyznania Wisławie Szymborskiej nagrody Nobla, wystawa trafia do Warszawy. Mamy nadzieję, że i tutaj jednym ukaże Szymborską jako surrealistkę, innych zaś skłoni do sięgnięcia po jej poezję".

Wernisaż odbędzie się 15.09.2016 w budynku Cosmpolitan Twarda 4, a w tym niezwykłym wydarzeniu wezmą udział miedzy innymi m.in. Michał Rusinek - prezes Fundacji Wisławy Szymborskiej, a także wielbiciele talentu poetki - Tomasz Stańko, Andrzej Wajda i profesor Maciej Lewenstein. Od 16 września 2016 roku przez dwa tygodnie w godzinach 08:00 - 20:00 przestrzeń na parterze budynku Cosmopolitan Twarda 4 będzie otwarta dla wszystkich warszawiaków, którzy będą chcieli poznać prace polskiej Noblistki.

"Jesteśmy niezwykle dumni, że dzięki naszej współpracy z Fundacją Wisławy Szymborskiej mieszkańcy Warszawy po raz pierwszy będą mogli podziwiać tę niezwykłą wystawę. Od samego początku stawiamy na kulturę i sztukę na najwyższym poziomie i chcemy, aby sa m budynek Cosmopolitan Twarda 4, jak i jego Patio na stałe wpisały się w życie kulturalne stolicy." - powiedziała Karolina Kaim, Prezes Zarządu Tacit Investment.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyjątkowa wystawa wyklejanek Wisławy Szymborskiej już w Warszawie - Zwierciadlo.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W czwartek, 15 września 2016 r., do Warszawy zawita wystawa kolaży Wisławy Szymborskiej. To niezwykłe wydarzenie będzie miało miejsce w nowej przestrzeni kulturalnej Warszawy - prestiżowym budynku apartamentowym Cosmopolitan Twarda 4. Od piątku, 16 września 2016 r., przez dwa tygodnie w godzinach 08:00 - 20:00 wystawę będzie można oglądać w lobby apartamentowca.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co Ty wiesz o Szymborskiej? | Polimaty #7

# data[].attributes.attachment_link.title
Lektury z gwiazdką by Agata Karolczyk-Kozyra on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Lektury z gwiazdką ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
Polecenia do ćwiczenia Człowiek w sytuacji wojny

# data[].attributes.subject
Polecenia do ćwiczenia Człowiek w sytuacji wojny

# data[].attributes.headline
"Tango" zadania do lektury + ćwiczenia (także z odpowiedziami)

# data[].attributes.subject
"Tango" zadania do lektury + ćwiczenia (także z odpowiedziami)

# data[].attributes.body
https://drive.google.com/file/d/1WVT1kFt3h51MNqQNwRFssKuByETstg4Z/view?usp=sharing

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.attachment_link.description
Historia i społeczeństwo (przedmiot uzupełniający) Historia muzyki Historia sztuki Informatyka Inne Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język obcy nowożytny Język polski Język regionalny - język kaszubski Język łaciński i kultura antyczna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dlaczego dziwią i śmieszą nas te reklamy? - o zmianach historycznych polszczyzny

Scenariusz zajęć poświęconych analizie tekstu pod kątem przemian fonetycznych i leksykalnych, z wyko...

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego dziwią i śmieszą nas te reklamy? - o zmianach historycznych polszczyzny Scenariusz zajęć poświęconych analizie tekstu pod kątem przemian fonetycznych i leksykalnych, z wyko...

# data[].attributes.headline
Prowokacje w wypowiedzi - jak je rozpoznać? 

# data[].attributes.subject
Prowokacje w wypowiedzi - jak je rozpoznać? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kupisz mi futro z norek czy raczej płaszcz z lisa, kochanie? - słów kilka o języku wpływu i manipulacji

Scenariusz zajęć, które umożliwiają uczniom utrwalanie wiedzy na temat języka perswazji i wpływu, z ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Prowokacje w wypowiedzi - jak je rozpoznać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Kupisz mi futro z norek czy raczej płaszcz z lisa, kochanie? - słów kilka o języku wpływu i manipulacji Scenariusz zajęć, które umożliwiają uczniom utrwalanie wiedzy na temat języka perswazji i wpływu, z ...

# data[].attributes.attachment_link.description
Free gamified quizzes on every subject that students play in class and at home. Pick an existing quiz or create your own for review, formative assessment, and more.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Manipulacje językowe są wokół nas! Nie wierzycie? - Videoblog Jurka Owsiaka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Manipulacje językowe są wokół nas! Nie wierzycie?
08.06.2012

Profesor Jerzy Bralczyk opowiada o manipulacji w otaczającym nas języku. Będzie też o błędach językowych w internecie - czy są celowe?

Materiał archiwalny

# data[].attributes.attachment_link.title
Manipulacje językowe są wokół nas! Nie wierzycie?

# data[].attributes.attachment_link.description
Manipulacje językowe są wokół nas! Nie wierzycie? 08.06.2012 Profesor Jerzy Bralczyk opowiada o manipulacji w otaczającym nas języku. Będzie też o błędach językowych w internecie - czy są celowe? Materiał archiwalny

# data[].attributes.attachment_link.title
Lubisz pieniążki i jedzonko? O infantylizacji społeczeństwa |Gość: Paulina Mikuła z Mówiąc Inaczej

# data[].attributes.body
"Lalka" - sprawdź czy pamiętasz

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.attachment_link.title
Język polski: matura, gramatyka, literatura, wypracowania

# data[].attributes.attachment_link.description
Język polski: matura, egzamin, sprawdzian - główna strona wortalu Język-polski.pl

# data[].attributes.headline
Rozumienie czytanego tekstu - wersja z odpowiedziami

# data[].attributes.subject
Rozumienie czytanego tekstu - wersja z odpowiedziami

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Panie! Czymże ja jestem przed Twoim obliczem?
Prochem i niczem,
Ale gdym Tobie moję nicość wyspowiadał,
Ja, proch, będę z Panem gadał.

(Ks. Piotr, scena V, w. 1-4)
Dziady. Część trzecia

Wizjonerzy, profeci, przepowiadacze przyszłości zazwyczaj budzą nieufność, aczkolwiek znajdują również swoich wiernych odbiorców. Wydaje się, że współcześnie człowiek ma racjonalny stosunek do problemów ludzkiej egzystencji, i nie ufa przepowiedniom, choć niejednokrotnie chętnie o nich czyta. Adam Mickiewicz w swoim dramacie ukazał dwóch bohaterów o skłonnościach profetycznych. Konrad zbuntował się wobec Boga i był gotowy na konfrontację z Nim, nawet za cenę życia. Ksiądz Piotr - pokorny - przepowiadział męczeńską ofiarę młodych Polaków. Zastanówmy się, który z nich jest bardziej przekonujący - i dlaczego.

JPOL_E3_E4_Tekstykultury

zadanie interaktywne

Do poszczególnych definicji przypisz pojęcia zamieszczone pod tabelą.

Powołanie do głoszenia woli bóstwa i wieszczenie przyszłych wydarzeń., Osoba obdarzona zdolnością przewidywania przyszłości., Osoba obdarzona zdolnościami ezoterycznymi, przepowiadająca przyszłość w kontekście astrologii., Osoba przepowiadająca przyszłość, synonim sławnego poety romantycznego., Osoba wyposażona w cechy nadprzyrodzone.

Powołanie do głoszenia woli bóstwa i wieszczenie przyszłych wydarzeń.

Osoba obdarzona zdolnością przewidywania przyszłości.

Osoba obdarzona zdolnościami ezoterycznymi, przepowiadająca przyszłość w kontekście astrologii.

Osoba przepowiadająca przyszłość, synonim sławnego poety romantycznego.

Osoba wyposażona w cechy nadprzyrodzone.

Najbardziej profetycznym fragmentem III. cz. Dziadów jest Widzenie ks. Piotra. W jego wizji dzieje Polski układają się według planu Boskiego (prowidencjalizm). Dzieje narodu stanowią powtórzenie historii ewangelicznej. Ksiądz Piotr sugeruje, że naród - podobnie jak Chrystus - musi ponieść męczeńską śmierć na krzyżu, lecz później zmartwychwstanie, odzyska wolność dla siebie i innych narodów. Dlatego w dziejach świata Polska ma odegrać rolę Chrystusa narodów. Takie założenia wpisują się w koncepcję mesjanizmu.

Przeczytaj fragment Widzenia ks. Piotra i wykonaj polecenia:

Przeczytaj fragment Widzenia ks. Piotra i wykonaj polecenia:

nurt filozoficzny zainicjowany przez Józefa Hoene‑Wrońskiego Augusta Cieszkowskiego Józefa Hoene‑Wrońskiego , który po raz pierwszy użył tego terminu w 1831 roku. Oznacza wiarę w posłannictwo dziejowe narodu polskiego oraz w nadejście przywódcy - indywidualisty (wykreowanego przez cierpienie narodu), który ustanowi nowy system wartości (prawo tworzenia i prawo postępu). Człowiek ten powołany jest do wyższych celów i ma zwalczać zło na świecie. Ów „pomazaniec Boży" (głoszący prawdy mesjaniczne) identyfikuje się z Bogiem w związku z wielką duchową przemianą i jest obrazem losu człowieka wybranego, odnajdującego swój finalny cel w wyzwoleniu od życia doczesnego (osiągnięcie nieśmiertelności). Z mesjanizmem łączy się odnowa religijna, harmonijna wizja całkowitego unicestwienia zła moralnego, przezwyciężenia kryzysu, wiara w szybkie nadejście Królestwa Bożego na ziemi, oczekiwanie zbawienia, lecz również krytyka Kościoła instytucjonalnego. Mesjanizm wywarł ogromny wpływ na twórczość polskich romantyków (głównie Adama Mickiewicza i Zygmunta Krasińskiego oraz na poglądy filozoficzne Augusta Cieszkowskiego ), z których każdy interpretował go w sposób odmienny. Najwierniejszym jego wyznawcą był Mickiewicz, który wykorzystał podjętą przez Wrońskiego hipotezę o mesjanicznej misji Napoleona, a także wizję przyszłego pojednania Polski i Rosji. Pierwszym polskim tekstem mesjanistycznym była Mowa o narodowości Polaków Kazimierza Brodzińskiego (1831), w której padło określenie narodu polskiego „dla ludzkości w Chrystusie cierpiącym". W mesjanizmie filozoficznym główna zbawcza rola przypada jednostce, nie - zbiorowości, co odróżnia go od mesjanizmu narodowego, wyznawanego przez wybitnych twórców literatury romantycznej (Adama Mickiewicza, Julisza Słowackiego, Zygmunta Krasińskiego).

Zwyczaj odwoływania się do symboli religijnych dla wyrażenia uczuć patriotycznych jest od dawna rozpowszechniony i przyjmujemy jako utarte już powiedzenia, takie jak np. „męczeństwo narodu" czy „zmartwychwstanie narodu". Pamiętać jednak należy, że to właśnie poezja romantyczna spopularyzowała takie zwroty. Dla Mickiewicza męczeństwo i zmartwychwstanie Polski nie były tylko porównaniami, zwrotami stylistycznymi. Poeta wierzył, że Opatrzność kieruje historią ludzkości, że w planach boskich naród polski ma własną misję do spełnienia. Misję tę pojmował na sposób rewolucyjny jako obalenie tyranów, wprowadzenie w życie ideałów braterstwa ludów. Polska - jak Chrystus - stawać się miała odkupicielem. Mesjaszem narodów.

JPOL_E3_E4_Tekstykultury

Wasilewski nie zemdlał, nie zwisnął, nie ciężał,
Ale jak padł na ziemię prosto, tak stężał.
Niesiony, jak słup sterczał i jak z krzyża zdjęte
Ręce miał nad barkami żołnierza rozpięte.
(Scena I, w. 265-269).
Dziady. Część trzecia

Kibitka w tłum wjechała; nim bicz tłumy przegnał,
Stanęli przed kościołem; i właśnie w tej chwili
Słyszałem dzwonek, kiedy trupa przewozili
Spojrzałem w kościół pusty i rękę kapłańską
Widziałem, podnoszącą ciało i krew Pańską,
I rzekłem: Panie! Ty, co sądami Piłata
Przelałeś krew niewinną dla zbawienia świata,
Przyjm tę spod sądów cara ofiarę dziecinną,
Nie tak świętą i wielką, lecz równie niewinną.
(Scena I, w. 280-288)
Dziady. Część trzecia

Na podstawie przywołanego fragmentu zinterpretuj wyrażenie deifikacja ofiary dziecinnej.

W latach 30. XIX wieku dojrzali twórcy polskiego romantyzmu (wyrosłego na klęsce powstania listopadowego, a skonfrontowanego z doktryną mesjanizmu) wykreowali monumentalny katalog romantycznych mitów, współcześnie zbanalizowanych, a przez niektórych badaczy sprowadzanych do formuły „trucizny indoktrynacyjnej". Wczesne literackie świadectwo Mickiewiczowskich fascynacji mesjanizmem - Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego (powstałe w okresie zbliżonym do III cz. Dziadów) - zawierają fundamentalne dla mesjanizmu Mickiewiczowskiego imperatywy narodowej powinności. Stanowią w obrazowym skrócie wykład dziejów ludzkości, zaprezentowany w symbolicznych analogiach: unii Polski i Litwy jako figury połączenia wszystkich ludów chrześcijańskich w imię wiary i wolności, męki Chrystusa jako figury upadku Polski i zmartwychwstania. Wątkiem kluczowym - na tle skrótowej panoramy dziejów powszechnych - są dzieje wolności („Na początku była wiara w jednego Boga i była Wolność na świecie"). Z umiłowaniem wolności poeta utożsamia wiarę w Boga, a z bałwochwalstwem - niewolę. Sugeruje przy tym, że losy Polaków wpisane są w los wszystkich narodów, a rozbiór Polski jest świadectwem zepsucia i niemoralności Europy. Mickiewicz udowadniał, że wolność jako dar Chrystusowy została Europie odebrana przez władców (czcicieli bałwanów), czego konsekwencją jest upadek narodu polskiego (który stał się ofiarą wrogów). Swój wywód kończył proroctwem mesjanistycznym - wiarą, że naród polski - jak Chrystus - „zmartwychwstanie i uwolni wszystkie ludy Europy z niewoli". Krystalizuje się więc następny aspekt powinności Polaków: uwolnienie wszystkich narodów europejskich! Warto przy tym zauważyć, że w Księgach narodu Mickiewicz ukazał społeczeństwo doskonałe, zgodne z wyobrażeniem o złotym wieku ludzkości, wskazał system patriarchalny, swobodę, równość. Ale w przypadku tekstu Mickiewiczowskiego podmiotem nie są Kościół ani religia, ani żadne konkretne wyznanie - jest nim naród.

Przeczytaj poniższy fragment III cz. Dziadów, a następnie wykonaj polecenia.

W Widzeniu ks. Piotra występuje analogia między cierpieniem Chrystusa i cierpieniem uciemiężonego narodu. W wizji księdza dramat młodego pokolenia Polaków kojarzy się z losem dzieci, które Herod w obawie przed władzą nadchodzącego Mesjasza skazał na zagładę. Mickiewicz sugeruje, że sytuacja młodych Polaków stała się beznadziejna. Konsekwencją zesłania na Sybir jest powolne umieranie, zarówno w sensie fizycznym, jak i duchowym. Ten pesymistyczny, porażający w swej wymowie obraz rzeczywistości rozświetla proroctwo o dziecięciu, które uszło z życiem i rośnie na zbawcę i wskrzesiciela narodu. Przed oczami księdza rozpościera się symbol Golgoty. Upersonifikowany naród występuje w roli niewinnie skazanego i umęczonego Chrystusa. Jednocześnie pojawia się sugestia narodowego zmartwychwstania. Mistyczny finał tej sceny rozgrywa się przy dźwiękach wielkanocnej pieśni, podczas której naród - podniesiony do roli Mesjasza - skonał (lecz zmartwychwstanie). Widzenie zamyka optymistyczna zapowiedź nadejścia zbawiciela narodu, którego imię „czterdzieści i cztery" zostaje wymienione dwukrotnie. Ksiądz Piotr kreuje koncepcję , według której narody zrzucą z siebie jarzmo tyranii i nastąpi przewrót, który zapoczątkuje nową erę. Widzenie zawiera również krytykę narodów europejskich, które obojętnie patrzyły na polskie dążenia niepodległościowe.

Przeczytaj wiersz Mickiewicza i wykonaj polecenia:

# data[].attributes.attachment_link.title
Czterdzieści i cztery, czyli mesjanizm i profetyzm III. części Dziadów

# data[].attributes.attachment_link.description
Panie! Czymże ja jestem przed Twoim obliczem?Prochem i niczem,Ale gdym Tobie moję nicość wyspowiadał,Ja, proch, będę z Panem gadał. (Ks. Piotr, scena V, w. 1-4) Dziady. Część trzecia Wizjonerzy, profeci, przepowiadacze przyszłości zazwyczaj budzą nieufność, aczkolwiek znajdują również swoich wiernych odbiorców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Vod.tvp.pl - oglądaj filmy, seriale, programy - Telewizja Polska S.A.

# data[].attributes.attachment_link.description
Oglądaj online Twoje ulubione seriale, programy, filmy i teatr tv. Zobacz przedpremiery hitów TVP. TVP VOD to najbogatsza oferta wideo online na rynku.