# data[].attributes.attachment_link.title
Prawo pierwsza pomoc Adrian Zadorecki z kursysos.pl

# data[].attributes.headline
Dlaczego ludzie nie udzielają pierwszej pomocy

# data[].attributes.subject
Dlaczego ludzie nie udzielają pierwszej pomocy

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego ludzie nie udzielają pierwszej pomocy cz 2

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wypadki drogowe zdarzają się codziennie. W każdej chwili możesz zostać świadkiem takiego zdarzenia. Aby skutecznie udzielić pomocy, wystarczy nie być obojętnym i prawidłowo zareagować. Pamiętaj, że dzisiaj możesz komuś pomóc, a jutro - potrzebować pomocy!

że masz obowiązek udzielenia pierwszej pomocy;

jakie są numery alarmowe;

jak można wezwać służby ratunkowe;

w jaki sposób można odróżnić osobę przytomną od nieprzytomnej;

jak wykonuje się resuscytację krążeniowo‑oddechową.

zabezpieczać miejsce wypadku;

charakteryzować rolę elementów odblaskowych;

rozpoznawać sytuacje, w których nie podchodzić do miejsca wypadku;

udzielać pomocy ofierze wypadku;

wyciągać prawidłowo osobę poszkodowaną z samochodu.

Jest jesienny, słoneczny dzień, ojciec z córką jadą samochodem po niezbyt ruchliwej drodze. Dojeżdżając do wsi, mijają stojący przed zakrętem znak ograniczający dozwoloną prędkość jazdy do 40 km/h. W pewnym momencie wyprzedza ich ze znaczną prędkością i wchodzi w zakręt duży osobowy samochód, prowadzony przez mężczyznę. Obok niego siedzi młoda kobieta. Po chwili ojciec z córką słyszą huk i dostrzegają samochód rozbity po uderzeniu w drzewo.

Kierowca zatrzymuje się i wysiada z auta, na jezdni widać czarne ślady hamowania. Prosi córkę, żeby została w samochodzie, a sam podbiega do rozbitego auta.

Kierowca jest bardzo zdenerwowany. W rozbitym aucie widzi dwie zakrwawione, nieruszające się osoby. Odwraca się w stronę swojego auta i w tym momencie zdaje sobie sprawę, że kierowca innego jadącego szybko samochodu może nie zdążyć wyhamować i uderzyć w jego samochód.

zaparkuj go przed miejscem zdarzenia po stronie rozbitego auta,

zgaś silnik, zaciągnij hamulec ręczny i włącz światła awaryjne,

włóż kamizelkę odblaskową,

po wyjściu z samochodu ustaw trójkąt ostrzegawczy, aby nadjeżdżający kierowcy byli informowani o niebezpieczeństwie (w jakiej odległości ustawić trójkąt? w jakiej odległości ustawić trójkąt? ),

jeżeli zdarzenie ma miejsce na zakręcie lub w jego okolicy, ustaw trójkąt ostrzegawczy przed zakrętem,

jeżeli wypadek ma miejsce w okolicy wzniesienia, ustaw trójkąt ostrzegawczy po jego drugiej stronie,

jeżeli wypadek ma miejsce w nocy, ustaw samochód w taki sposób, aby reflektory auta oświetlały miejsce zdarzenia.

Zastanów się, czy samochód, który zatrzymał się w sposób przedstawiony na ilustracji 2., rzeczywiście stwarza zagrożenie dla innych kierowców. Jeżeli tak, to pomyśl, co można zrobić, by je zmniejszyć.

Zatrzymując się w miejscu zdarzenia, należy zawsze ocenić je pod kątem bezpieczeństwa. Zagrożeniem będzie przede wszystkim ruch drogowy w pobliżu miejsca wypadku - możliwość najechania na uszkodzony pojazd lub pojazd osoby udzielającej pomocy przez innych kierowców, którzy nie zostali w porę ostrzeżeni o niebezpieczeństwie. Dlatego, jeżeli poruszasz się samochodem:

gdy masz taką możliwość, włóż kamizelkę odblaskową,

rozejrzyj się dookoła i jeżeli widzisz inną osobę, poproś ją o wezwanie służb ratunkowych,

zabezpiecz miejsce wypadku tak, by nikt inny nie uległ wypadkowi - ostrzegaj innych kierowców o niebezpieczeństwie.

Przykłady poprawnego zabezpieczenia miejsca wypadku przedstawia galeria 1.

Jeżeli ofiara wypadku jest przytomna, zostaw ją w zastanej pozycji i jeżeli nikt wcześniej tego nie zrobił, wezwij służby ratunkowe. Nie zostawiaj poszkodowanego samego - rozmawiaj z nim. Dowiedz się, co się stało, co go boli, na co choruje itp. Czekaj na przyjazd służb ratunkowych.

Jeżeli ofiara wypadku jest nieprzytomna, spróbuj sprawdzić, czy oddycha. Pamiętaj, że przy potrąceniach i wypadkach samochodowych bardzo często dochodzi do urazów kręgosłupa, dlatego jeżeli nie musisz, nie ruszaj osoby poszkodowanej, zostaw ją w zastanej pozycji.

Gdy poszkodowany nie oddycha - niezwłocznie rozpocznij resuscytację.

Jeżeli poruszasz się pieszo i natrafiłeś na wypadek:

Jeżeli jest bezpiecznie, możesz podejść do poszkodowanego, pamiętaj jednak cały czas o niebezpieczeństwach, które mogą pojawić się w czasie udzielania pomocy. Jeżeli masz rękawiczki ochronne, załóż je.

Należy pamiętać, że każda próba przenoszenia, wyciągania czy wynoszenia poszkodowanych wiąże się z ryzykiem pogłębienia jego urazów i pogorszenia stanu ogólnego, jednakże zdarzają się sytuacje, w których takie działanie jest koniecznością.

Poszkodowanych przemieszczamy tylko w sytuacji, gdy miejsce zdarzenia:

Przy przenoszeniu poszkodowanego w bezpieczne miejsce ważny jest wybór sposobu, w jaki tego dokonamy. Najlepiej wykonywać te czynności w kilka osób. Jedną z nich wyznaczyć, by kierowała akcją - wskazywała, w jakie miejsca przetransportować poszkodowanych, biorąc pod uwagę ich stan i obrażenia. Gdy sytuacja tego wymaga, należy zabezpieczyć kręgosłup ofiary zdarzenia, możliwie nie zmieniając jej pozycji. Wybór sposobu przenoszenia rannych zależy m.in. od stanu poszkodowanych, ich wieku i wagi, a także od lokalizacji obrażeń, stanu przytomności czy liczby ratowników.

Transportu poszkodowanych na noszach powinny dokonywać specjalistyczne służby, jednak gdy jesteśmy do tego zmuszeni, a nie dysponujemy sprzętem, można wykonać prowizoryczne nosze z dostępnych materiałów (np. fragmentów drzew, owiniętych kocem, ubraniami itp.).

U poszkodowanych w wyniku wypadku drogowego należy zawsze podejrzewać uraz kręgosłupa, dlatego najlepiej jeżeli ofiara wypadku zostanie wyciągnięta z samochodu przez profesjonalnie do tego przygotowane służby ratownicze. Dysponują one odpowiednim sprzętem i na pewno zrobią to lepiej od nas.

W przypadku, gdy pozostawienie ofiary wypadku w samochodzie groziłoby utratą życia lub gdy poszkodowany nie oddycha, należy niezwłocznie wyciągnąć go z samochodu. Można to zrobić w miarę bezpiecznie, stosując chwyt Rauteka, zaprezentowany w poniższym filmie. Uwaga! Wyciągając taką osobę, trzeba szczególnie uważać na kręgosłup.

Najczęstsze przyczyny wypadków to niedostosowanie prędkości do warunków ruchu i nieprzestrzeganie zasad dotyczących pierwszeństwa przejazdu.

Jeżeli jesteś świadkiem wypadku, pamiętaj, że najważniejsze jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia, tak aby nikt więcej nie został poszkodowany. Dlatego w pierwszej kolejności należy włączyć światła awaryjne, ustawić trójkąt ostrzegawczy lub machając rękoma, ostrzegać innych kierowców, że coś się dzieje na drodze.

Każda próba przenoszenia, wyciągania czy wynoszenia poszkodowanych wiąże się z ryzykiem pogłębienia jego urazów i pogorszenia stanu ogólnego, dlatego nigdy nie przenoś poszkodowanego, gdy nie ma takiej potrzeby!

Wybór sposobu przenoszenia rannych zależy m.in. od stanu poszkodowanych, ich wieku i wagi, a także od lokalizacji obrażeń, stanu przytomności czy liczby ratowników.

U ofiar wypadków należy zawsze podejrzewać uraz kręgosłupa, dlatego nie wyciągamy poszkodowanych z samochodu - robią to służby ratownicze po dotarciu na miejsce zdarzenia. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy ranny nie oddycha lub pozostawienie go w aucie zagrażałoby jego życiu.

Wyciągając ofiarę wypadku z samochodu trzeba szczególnie uważać na kręgosłup, dlatego najlepiej zastosować w tym celu chwyt Rauteka.

Obowiązkowe wyposażenie każdego auta w Polsce to gaśnica i trójkąt ostrzegawczy. Apteczka i kamizelka odblaskowa są zalecane, warto zawsze mieć je w samochodzie.

Poproś znanego ci właściciela auta, aby pokazał ci swoją gaśnicę i trójkąt ostrzegawczy. Sprawdź datę ważności na gaśnicy oraz spróbuj rozłożyć i złożyć trójkąt ostrzegawczy. Zapytaj, czy ma apteczkę i kamizelkę odblaskową, oraz napisz w punktach, co znalazłeś w apteczce. Sporządź listę rzeczy, których nie ma, a mogłyby się - twoim zdaniem - w niej jeszcze znaleźć.

Przyjrzyj się poniższej fotografii i postaraj wymienić jak najwięcej niebezpiecznych czynników zagrażających zarówno poszkodowanym, jak i osobom udzielającym pomocy. Czy w takim wypadku należy udzielać pomocy na miejscu, czy przenieść poszkodowanych?

Nagranie prezentuje metodę wydobywania poszkodowanego z samochodu za pomocą chwytu Rauteka. Rozpoczyna ujęcie z wnętrza samochodu od strony pustego fotela pasażera. W samochodzie siedzi poszkodowana kobieta, głowa oparta o zagłówek fotela, oczy zamknięte. Podchodzi ratownik, następują zbliżenia odpinanego pasa bezpieczeństwa i wysunięcie stopy spod pedała sprzęgła. Ratownik wsuwa prawą rękę pomiędzy fotel a plecy poszkodowanego i wkłada swoją dłoń pod pachę prawej ręki kobiety. Lewą ręką układa głowę poszkodowanego pomiędzy swoją głowę a bark i lekko ciągnie poszkodowanego w swoją stronę. Następnie tą samą ręką unosi lewą dłoń kobiety i przesuwa ją tak, aby prawą ręką, czyli tą znajdującą się pod pachą poszkodowanej chwycić za nadgarstek podanej lewej ręki. W takiej pozycji mężczyzna wyciąga poszkodowaną z samochodu. Film kończy biała plansza z napisem: Pamiętaj, że wyciągamy z samochodu tylko osoby, którym grozi jakieś niebezpieczeństwo lub które nie oddychają.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Nagranie prezentuje metodę wydobywania poszkodowanego z samochodu za pomocą chwytu Rauteka. Rozpoczyna ujęcie z wnętrza samochodu od strony pustego fotela pasażera. W samochodzie siedzi poszkodowana kobieta, głowa oparta o zagłówek fotela, oczy zamknięte. Podchodzi ratownik, następują zbliżenia odpinanego pasa bezpieczeństwa i wysunięcie stopy spod pedała sprzęgła. Ratownik wsuwa prawą rękę pomiędzy fotel a plecy poszkodowanego i wkłada swoją dłoń pod pachę prawej ręki kobiety. Lewą ręką układa głowę poszkodowanego pomiędzy swoją głowę a bark i lekko ciągnie poszkodowanego w swoją stronę. Następnie tą samą ręką unosi lewą dłoń kobiety i przesuwa ją tak, aby prawą ręką, czyli tą znajdującą się pod pachą poszkodowanej chwycić za nadgarstek podanej lewej ręki. W takiej pozycji mężczyzna wyciąga poszkodowaną z samochodu. Film kończy biała plansza z napisem: Pamiętaj, że wyciągamy z samochodu tylko osoby, którym grozi jakieś niebezpieczeństwo lub które nie oddychają.

Zastosowanie chwytu Rauteka wymaga dość dużej siły fizycznej. Jeżeli nie zdołasz zastosować tego chwytu, to właściwy może być każdy inny sposób. Jeżeli jest zimno, pamiętaj aby zadbać o komfort cieplny osoby poszkodowanej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wypadki drogowe zdarzają się codziennie. W każdej chwili możesz zostać świadkiem takiego zdarzenia. Aby skutecznie udzielić pomocy, wystarczy nie być obojętnym i prawidłowo zareagować. Pamiętaj, że dzisiaj możesz komuś pomóc, a jutro - potrzebować pomocy! że masz obowiązek udzielenia pierwszej pomocy; jakie są numery alarmowe; jak można wezwać służby ratunkowe; w jaki sposób można odróżnić osobę przytomną od nieprzytomnej; jak wykonuje się resuscytację krążeniowo‑oddechową.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Udzielając pierwszej pomocy, ratownik powinien w pierwszej kolejności zadbać o bezpieczeństwo swoje, a następnie - o bezpieczeństwo poszkodowanego i świadków zdarzenia. Jeżeli ratownik dozna urazu, to służby ratunkowe, które przybędą na miejsce, będą musiały pomóc nie tylko osobie poszkodowanej, ale również jemu. Może to zmniejszyć szansę przeżycia obu osób.

jakie są trzy poziomy ratowania życia i zdrowia ludzkiego;

że masz obowiązek udzielania pierwszej pomocy;

jak wezwać fachową pomoc na miejsce wypadku.

wyjaśniać, z jakiej ochrony prawnej korzysta ratownik podczas udzielania pierwszej pomocy;

zapobiegać zagrożeniom mogącym wystąpić podczas udzielania pierwszej pomocy;

podnosić poziom bezpieczeństwa w miejscu zdarzenia;

stosować zasady postępowania aseptycznego.

W momencie wypadku często pojawia się wiele wątpliwości wśród osób, które chcą udzielić pomocy. Niestety, niepewność powoduje, że nierzadko rezygnujemy z wykonania jakichkolwiek czynności. Strach przed tym, że nasze działania mogą pogłębić już istniejące urazy, jest bardzo duży. Często zdaża się, że ratownicy na miejscu zdarzenia słyszą takie wytłumaczenie świadków, jak np.: dla bezpieczeństwa poszkodowanego nie ruszaliśmy go. Taka postawa nierzadko prowadzi do jego śmierci! Zachowawcza postawa nierzadko jest tłumaczona strachem przed konsekwencjami prawnymi ewentualnych błędów popełnionych podczas działań ratowniczych. Z drugiej strony zdarza się również, że bez większego zastanowienia ruszamy na ratunek, nie zważając na zagrożenia i narażając własne życie. Obydwie przedstawione powyżej postawy są złe, a ta lekcja pokaże ci, co zrobić, aby udzielanie pierwszej pomocy było bezpieczne dla ciebie i poszkodowanego.

Istnieje obowiązek udzielania pierwszej pomocy. Prawo określa najmniejszy zakres działania, który polega na poinformowaniu służb ustawowo zobowiązanych do niesienia pomocy. Jednak w przypadku pierwszej pomocy najważniejszą rolę odgrywa czas - im szybciej sami przystąpimy do działań ratowniczych, tym większa szansa na uratowanie zdrowia i życia poszkodowanych (więcej o roli czasu można znaleźć ). Czasami można usłyszeć informacje o ratownikach, którzy podczas udzielania pierwszej pomocy popełnili jakiś błąd, a następnie odpowiadali przed sądem za wyrządzone krzywdy. To nieprawdziwe i szkodliwe informacje. Ich rozpowszechnianie powoduje wśród przypadkowych świadków niechęć do podejmowania czynności ratujących życie. Boją się, że efektem ich działania może być kara więzienia lub konieczność wypłacenia odszkodowania z tytułu popełnionych błędów, jak np. połamanie żeber podczas wykonywania resuscytacji krążeniowo‑oddechowej. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym informuje: Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej dla .

Zapisy ustawy pozwalają ścigać i karać osoby, które podczas udzielania pierwszej pomocy będą przeszkadzać, grozić albo czynnie zagrażać zdrowiu lub życiu ratownika. Jeżeli ratownik uzna, że ktoś, nawet sam poszkodowany, stanowi dla niego bezpośrednie zagrożenie, ma prawo przerwać udzielanie pierwszej pomocy i przede wszystkim zadbać o własne bezpieczeństwo, np. oddalając się na bezpieczną odległość i wzywając służby porządkowe (policję, straż miejską).

Udzielanie pierwszej pomocy to stan wyższej konieczności. Takie traktowanie pierwszej pomocy znosi odpowiedzialność karną, która mogłaby ciążyć na ratowniku w razie popełnienia błędu podczas działań ratowniczych. Często brak tej wiedzy powoduje, że poszkodowany zostaje bez pomocy i umiera.

Zastanów się, kto jeszcze, nie będąc funkcjonariuszem publicznym, może korzystać z ochrony prawnej dla niego przewidzianej.

zagrożenia, które widać, słychać lub czuć, dość łatwo rozpoznawalne, np. ulatniający się gaz z kuchenki, ruch uliczny, pożar, pies broniący swojego właściciela czy zerwana linia energetyczna;

zagrożenia, których nie widać, nie słychać i nie czuć, np. prąd elektryczny, tlenek węgla, drobnoustroje przenoszone przez krew poszkodowanego (, ) czy prątki przenoszone drogą kropelkową.

Należy zwracać szczególną uwagę na drugą z wymienionych grup zagrożeń, gdyż często są ona przyczyną wypadków i zachorowań wśród ratowników.

W dalszej części tej ustawy jest mowa o tym, że ratownik: (...) może poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia.
Czynniki zewnętrzne:

ruch uliczny,

agresywni świadkowie,

źródło prądu elektrycznego,

pies broniący swojego właściciela,

nieznany akwen wodny lub rzeka,

nierówne, śliskie podłoże,

rozbity, uszkodzony pojazd,

ukształtowanie terenu i warunki pogodowe.

Poszkodowany:

agresywne zachowanie wynikające z szoku, bólu, zaburzeń świadomości lub spożycia środków odurzających,

Jaka część społeczeństwa w naszym kraju jest zarażona wirusami takimi jak HIV lub WZW?

Liczbę nosicieli WZW typu B i C w Polsce ocenia się obecnie na ok. 1,5% populacji, natomiast liczbę nosicieli wirusa HIV - na ok. 0,07%. To niewiele, ale mimo to trzeba pamiętać o środkach ochrony osobistej, takich jak rękawiczki jednorazowe czy maseczka do sztucznego oddychania.

Oznacza to, że jeśli np. nie ma dostępu do środków opatrunkowych, można wykonać opatrunek nawet z koszuli. Nie należy bać się wykorzystywania rzeczy w obawie przed ich zniszczeniem, wszystkie straty finansowe wynikające ze zniszczenia sprzętu, ubrania i innych przedmiotów podczas udzielania pierwszej pomocy zostaną wyrównane przez skarb państwa. Jedyne, czego nie można poświęcić, to zdrowie bądź życie innej osoby - nie można więc np.: kazać komuś skoczyć do wody celem ratowania osoby tonącej.

Zanim ratownik zacznie udzielać pierwszej pomocy, powinien rozejrzeć się i upewnić, że nic mu nie zagraża. Możliwe zagrożenia występujące w takich sytuacjach można podzielić na dwie grupy:

latarkę, światło telefonu komórkowego,

światła awaryjne samochodu.

Zagrożenia występujące podczas udzielania pierwszej pomocy możemy również podzielić na zagrożenia wynikające z czynników zewnętrznych oraz ze strony poszkodowanego. Niektóre z nich zostały zaprezentowane w galerii 1.

Przy zachowaniu odrobiny zdrowego rozsądku zagrożenia wynikające z czynników zewnętrznych oraz agresywnego zachowania poszkodowanego ratownik jest w stanie ocenić i rozpoznać przed podejściem do poszkodowanego. Jeśli ratownik uzna, że dla niego niebezpieczeństwo jest zbyt duże, może odstąpić od prowadzenia działań ratowniczych, aby nie zwiększać potencjalnej liczby poszkodowanych.

Warto również pamiętać, że czynniki zewnętrzne mogą stanowić zagrożenie także dla poszkodowanego. Zatem, jeśli ratownik po ocenie własnego bezpieczeństwa zdecyduje się podjąć działania ratownicze, powinien zacząć od oceny stopnia zagrożenia poszkodowanego. Jeżeli uzna, że czynniki zewnętrzne zagrażają zdrowiu i życiu poszkodowanego, a możliwe jest ich wyeliminowanie np. przez przeniesienie rannego w inne miejsce - powinien to zrobić bez względu na rodzaj i skalę obrażeń tej osoby.

Środki bezpieczeństwa można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich obejmuje środki chroniące ratownika przed materiałem potencjalnie zakaźnym. Należą do niej, np. rękawiczki jednorazowe oraz maseczka do sztucznego oddychania. Drugą grupę stanowią natomiast wszystkie środki, które zapewniają bezpieczeństwo zarówno poszkodowanego, jak i świadków zdarzenia, ratowników oraz innych osób, np. nadjeżdżających do miejsca wypadku. Jako przykłady takich środków wymienić można:

Podczas udzielania pomocy należy wykorzystywać każdy dostępny sprzęt ochronny, pamiętając o . Często winę za dopuszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych do określonego środowiska (np. do rany poszkodowanego) ponosi ratownik, który zajęty udzielaniem pierwszej pomocy, zapomina o zdjęciu zakrwawionych rękawiczek, sięga w nich np. do apteczki po gazę czy bandaż. W ten sposób doprowadza do sytuacji, w której cała zawartość apteczki jest nieużyteczna, gdyż została potencjalnie skażona drobnoustrojami znajdującymi się we krwi poszkodowanego.

Sprzęt, który miał kontakt z wydzielinami poszkodowanego, odkładaj w jedno miejsce, najlepiej do woreczka. Nie możesz go tak po prostu wyrzucić do śmieci, ponieważ stanowiłby on potencjalne zagrożenie dla innych ludzi. Kiedy wzywasz pogotowie, przekaż wszystkie rzeczy personelowi medycznemu, a on umieści je w specjalnym pojemniku przeznaczonym na odpady medyczne.

Za nieudzielenie poszkodowanej osobie pierwszej pomocy w Polsce grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Jeśli natomiast ratownik popełni błąd przy udzielaniu pierwszej pomocy, nie grożą mu żadne konsekwencje.

Trudno jest wymienić wszystkie zagrożenia, jakie mogą spotkać ratownika w miejscu udzielania pierwszej pomocy. Zależą one w dużej mierze od okoliczności zdarzenia czy miejsca wypadku. Trzeba jednak pamiętać o niebezpieczeństwach, które zastaliśmy na miejscu wypadku oraz tych, które mogą w każdej chwili wystąpićw czasie udzielania pierwszej pomocy.

Aseptyka to zespół czynności mających na celu niedopuszczenie do zakażenia lub zanieczyszczenia określonego środowiska drobnoustrojami. Dlatego w czasie udzielania komuś pomocy zawsze używaj jednorazowych rękawiczek, a po zakończeniu wszystkich czynności dokładnie umyj ręce wodą z mydłem.

Znajdź w domu jednorazowe rękawiczki i poćwicz ich prawidłowe zdejmowanie. Poproś rodziców, by wykonywali te czynności razem z tobą.

Przyjrzyj się poniższym fotografiom i zastanów się, jakie niebezpieczeństwa mogą spotkać ratownika na miejscu wypadku. W jaki sposób można je zminimalizować?

Definicja: funkcjonariusz publiczny

zgodnie z art. 115 Kodeksu karnego funkcjonariuszami publicznymi są:

1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,

2) poseł, senator, radny,

2a) poseł do Parlamentu Europejskiego,

3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy,

4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,

5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,

6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,

7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej,

8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową

9) pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe

Sprzęt ochrony osobistej, np. rękawiczki, jest jednorazowy. W przypadku kilku poszkodowanych, ratownik powinien stosować do każdego nowy komplet (np. zakładać nową parę rękawiczek).

Po skończonych działaniach ratowniczych należy pamiętać o bezpiecznym zdejmowaniu rękawiczek, gdyż w tym momencie może nastąpić bezpośredni kontakt ratownika z krwią poszkodowanego znajdującą się na rękawiczkach. Prawidłową technikę ilustruje poniższy film.

R10sgtjmHWnxT 1

Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

W przypadku narażenia się na kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym należy natychmiast bardzo dokładnie umyć i spłukać silnym strumieniem wody skażony obszar skóry. Niezwłocznie trzeba też skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu oraz poinformować zespół ratownictwa medycznego o zaistniałym zdarzeniu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Udzielając pierwszej pomocy, ratownik powinien w pierwszej kolejności zadbać o bezpieczeństwo swoje, a następnie - o bezpieczeństwo poszkodowanego i świadków zdarzenia. Jeżeli ratownik dozna urazu, to służby ratunkowe, które przybędą na miejsce, będą musiały pomóc nie tylko osobie poszkodowanej, ale również jemu. Może to zmniejszyć szansę przeżycia obu osób.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Wojewódzkie Pogotowie Ratunkowe SP ZOZ w Lublinie

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy ściągać kask u motocyklisty po wypadku- pierwsza pomoc

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy masz świadomość, że od twojego zachowania może zależeć zdrowie, a nawet życie osoby poszkodowanej? Być może w najmniej spodziewanej chwili zajdzie potrzeba ratowania człowieka w sytuacji zgrożenia. Twoje działania w trakcie tzw. złotej godziny lub platynowych minut są na wagę nie tylko szlachetnych kruszców, lecz życia!

W Polsce, zgodnie z ustawą z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na 3 poziomach:

Pierwszą pomocą nazywamy czynności podejmowane w celu ratowania osoby w , wykonywane przez osoby znajdujące się w miejscu zdarzenia (świadków zdarzenia). Osoby udzielające pierwszej pomocy nie muszą mieć żadnych kwalifikacji, ukończonych szkoleń czy kursów. Każdy, kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ma obowiązek udzielenia pomocy. Za nieudzielenie pomocy przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3. Oczywiście, udzielając pierwszej pomocy, nie musimy narażać swojego życia i zdrowia.

Osoby udzielające pierwszej pomocy nie muszą obawiać się odpowiedzialności karnej za nieumiejętne jej udzielenie bądź popełnienie jakiegoś błędu w czasie ratowania osoby poszkodowanej. Ratowanie życia i zdrowia to stan wyższej konieczności, a życie jest zawsze cenniejsze od zdrowia. Jeżeli osoba udzielająca pierwszej pomocy poniesie jakąś szkodę na mieniu, przysługuje jej roszczenie o naprawienie tej szkody od skarbu państwa reprezentowanego przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody.

Czynności podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego wykonywane przez ratownika to kwalifikowana pierwsza pomoc. Ratownikiem zostaje osoba, która ukończyła kurs w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). Kurs KPP trwa 66 godzin i kończy się egzaminem, po zaliczeniu którego osoba otrzymuje zaświadczenie. Takie zaświadczenie jest ważne 3 lata od dnia jego wydania, zatem aby nie stracić uprawnień, egzamin należy powtarzać. Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają m.in. strażacy, ratownicy wodni, górscy itp.

Medyczne czynności ratunkowe to świadczenia zdrowotne podejmowane wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, udzielane przez lekarzy, pielęgniarki i ratowników medycznych. Osoby wykonujące medyczne czynności ratunkowe mają obowiązek doskonalenia zawodowego w różnych formach kształcenia.

Wezwanie służb ratunkowych to podstawowa czynność, jaką powinien wykonać każdy z nas, widząc osobę potrzebującą pomocy. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym w art. 4 stwierdza, że: kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. W celu powiadomienia służb ratunkowych należy skorzystać z numeru alarmowego 112.

Numer 112 jest jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej. Służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Kierowanie połączeń pod numer alarmowy 112 jest bezpłatne (zarówno dla telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych) i można go wybrać w telefonie komórkowym nieposiadającym karty SIM. Numer ten służy wyłącznie do powiadamiania w nagłych sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia, jak np.:

wypadki drogowe,

kradzieże i włamania,

użycie przemocy,

rozpoznanie osoby poszukiwanej przez policję,

nagła utraty przytomności,

zatrzymanie krążenia i oddechu,

inne nagłe sytuacje zagrażające zdrowiu, życiu lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu.

Gdy wybierasz numer alarmowy 112, twoje zgłoszenie zostaje skierowane do najbliższego centrum powiadamiania ratunkowego (CPR) lub Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania Ratunkowego (WCPR) albo do jednostki straży pożarnej lub policji właściwej ze względu na miejsce, z którego dzwonisz. Pamiętaj, że miejsce rozmowy powinno znajdować się w pobliżu miejsca zdarzenia, a jednocześnie pozwalać na przeprowadzenie spokojnej rozmowy z (bez zakłóceń). Jeśli to możliwe, powinno być wykonane przez osobę znajdującą się bezpośrednio w miejscu zagrożenia lub inną osobę będącą świadkiem danego zdarzenia.
Wzywając służby ratunkowe:

mów spokojnie - pamiętaj, że osoba przyjmująca wezwanie musi cię zrozumieć;

powiedz, gdzie ma miejsce zdarzenie;

poinformuj, co się stało, krótko opisz zdarzenie lub sytuację, której byłeś świadkiem;

podaj swoje imię, nazwisko i numer telefonu;

odpowiadaj ściśle na pytania dyspozytora;

po podaniu wszystkich informacji nie rozłączaj się pierwszy, poczekaj, aż zrobi to dyspozytor.

Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje sposób postępowania podczas powiadamiania służb medycznych o wypadku. Rozpoczyna go ujęcie znaku drogowego Przejście dla pieszych na tle budynku starej kamienicy. Poniżej napis Przed szkołą znajdują się oznaczone miejsca przejść dla pieszych, zawsze z nich korzystaj. W przeciwnym razie kierowca może cię nie zauważyć i dojdzie do wypadku. Następuje zainscenizowana scena wypadku. Kamera ukazuje młodą dziewczynę przechodzącą przez jezdnię, która zostaje potrącona przez samochód. Odwraca głowę w kierunku ostro hamującego samochodu. Zbliżenie na przestraszoną twarz dziewczyny i kierowcy. Nastolatka wystawia ręce przed siebie, chcąc „zatrzymać" nadjeżdżające auto. Nie jest pokazany moment uderzenia, następuje rozjaśnienie ekranu, słychać głuche uderzenie, a potem następuje cisza. Zmiana ujęcia, inna dziewczyna podchodzi do tego samego skrzyżowania, a widząc co się stało przestraszona podbiega do leżącej na ulicy przed samochodem koleżanki. Z samochodu wysiada kierowca i również podchodzi do ofiary wypadku, widać, że jest przestraszony. Ofiara wypadku jest przytomna, ma otwarte oczy, mówi, co ją boli. Koleżanka, która dobiegła, prosi kierowcę o zabezpieczenie miejsca wypadku, kierowca potwierdza i odbiega w stronę auta i otwiera bagażnik. Następuje stopklatka, pojawia się tablica informacyjna z napisem: Zawsze zadbaj o swoje bezpieczeństwo, gdyż w przeciwnym razie sam będziesz potrzebował pomocy. Po wypadku miejsce zdarzenia można oznaczyć światłami awaryjnymi pojazdu, trójkątem ostrzegawczym i kamizelką odblaskową ubraną przez kierowcę. Zmiana ujęcia. Potrącona nastolatka leży na drodze, pytając co się stało i powtarzając, że boli ją noga. W międzyczasie kierowca zakłada kamizelkę odblaskową, włącza światła awaryjne i ustawia trójkąt odblaskowy. Zmiana ujęcia, dziewczyna udzielająca pomocy wyciąga telefon wybiera numer 112, co pokazane zostaje na zbliżeniu. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Numery do służb ratunkowych są bezpłatne i nie trzeba wybierać numerów kierunkowych. Pamiętaj, 999 to pogotowie ratunkowe, 998 to straż pożarna, 997 to policja, 112 to numer alarmowy. Dziewczyna przykłada telefon do ucha i rozmawia z dyspozytorem. Następuje stopklatka, pojawia się tablica z napisem: Pamiętaj, aby skutecznie i szybko wezwać karetkę pogotowia, musisz dyspozytorowi medycznemu podać następujące informacje: co się stało, miejsce zdarzenia, stan i przybliżony wiek poszkodowanego, przybliżony wiek poszkodowanego, swoje dane. Następuje koniec rozmowy, dziewczyna uspokaja ofiarę wypadku.

Sprawne ratowanie życia i zdrowia wymaga szybkiego działania, które pozwoli zminimalizować skutki nagłego urazu, a czasem nawet zapobiec śmierci. Rolą ratowników medycznych nie jest leczenie, ale utrzymanie człowieka przy życiu, zmniejszenie powikłań i jak najszybszy transport do właściwego szpitalnego oddziału ratunkowego. Czynnik, który w ratownictwie medycznym jest kluczowy, to czas, a jego zakres wyznacza tzw. , która (na przekór nazwie) nie zawsze stanowi 60 minut. Jest to czas od wystąpienia jakiegoś zdarzenia (wypadku, urazu, utraty przytomności) do znalezienia się poszkodowanego na stole operacyjnym (oddziale intensywnej opieki medycznej). Im krótszy jest ten okres, tym większe są szanse poszkodowanego na przeżycie. Zależność szans na przeżycie od czasu przedstawia w uproszczeniu ilustracja 4.

ogniwo 1 - szybkie rozpoznanie zagrożenia życia oraz wezwanie pogotowia ratunkowego może zapobiec wystąpieniu NZK;

ogniwo 2 - szybkie rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (RKO) przez świadków zdarzenia może dwu-, a nawet trzykrotnie zwiększyć szanse przeżycia osób z zatrzymaniem krążenia;

ogniwo 3 - w wielu przypadkach szybka defibrylacja elektryczna zwiększa szanse na przeżycie;

ogniwo 4 - wczesne wdrożenie specjalistycznych zabiegów resuscytacyjnych, opieka i leczenie poresuscytacyjne mają duży wpływ na jakość życia po NZK.

Najpoważniejszy stan, jaki może spotkać każdego z nas, to nagłe zatrzymanie krążenia (NZK). Osoba poszkodowana przestaje wtedy oddychać, a krew przestaje krążyć w jej organizmie. Stan ten jest odwracalny, jeśli trwa nie dłużej niż ok. 3‑6 min. Jeśli pomoc nie nadejdzie w tym czasie, następuje bardzo szybka śmierć mózgu, a tym samym nieodwracalne zmiany w organizmie poszkodowanego. W ratownictwie medycznym czas ten nazywany jest . Służby ratunkowe, wezwane nawet natychmiast po zdarzeniu, bardzo rzadko dojadą do osoby poszkodowanej w tak krótkim czasie. Europejska Rada Resuscytacji szanse na przeżycie osoby z NZK przedstawia jako tzw. . Składa się on z czterech ogniw (ilustracja 5.), które muszą być jednakowo mocne.

Trzy pierwsze ogniwa wdrożone przez osoby udzielające pierwszej pomocy jeszcze przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego stanowią o przeżyciu i niejednokrotnie o jakości życia po NZK - stanie, który kiedyś niewątpliwie spotka każdego z nas.

W Polsce ratowanie życia i zdrowia ludzkiego odbywa się na 3 poziomach: pierwsza pomoc, kwalifikowana pierwsza pomoc i medyczne czynności ratunkowe.

Podstawowe znaczenie dla przeżycia osób poszkodowanych ma pierwsza pomoc, w ramach której alarmujemy służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom poszkodowanym. Służby te po przybyciu na miejsce zdarzenia udzielają kwalifikowanej pierwszej pomocy lub podejmują medyczne czynności ratunkowe.

Kwalifikowanej pierwszej pomocy udzielają ratownicy pełniący służbę w policji, straży pożarnej, lub osoby pracujące w takich organizacjach, jak WOPR, GOPR, TOPR itp.

Medyczne czynności ratunkowe są podejmowane przez zespoły ratownictwa medycznego (w tym specjalistyczne i podstawowe) oraz zespoły lotniczego pogotowia ratunkowego, w których pracują lekarze, pielęgniarki i ratownicy medyczni.

Udzielanie pierwszej pomocy jest obowiązkiem każdego z nas, a jej nieudzielenie jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3.

W pierwszej pomocy najważniejszy jest czas określany jako złota godzina i platynowe minuty.

Europejska Rada Resuscytacji podsumowując czynności niezbędne do przeprowadzenia skutecznej resuscytacji, opracowała łańcuch przeżycia składający się z czterech ogniw.

Udzielając pierwszej pomocy, nigdy nie należy zapominać o bezpieczeństwie na miejscu wypadku i o tym, że sprawne i prawidłowe zgłoszenie zdarzenia służbom ratowniczym skróci czas dojazdu karetki i zwiększy szanse na przeżycie ofiar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Podstawowe zasady postępowania ratownika na miejscu wypadku

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy masz świadomość, że od twojego zachowania może zależeć zdrowie, a nawet życie osoby poszkodowanej? Być może w najmniej spodziewanej chwili zajdzie potrzeba ratowania człowieka w sytuacji zgrożenia. Twoje działania w trakcie tzw. złotej godziny lub platynowych minut są na wagę nie tylko szlachetnych kruszców, lecz życia!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W sytuacji wypadku lub innego zdarzenia, w którym są poszkodowani wymagający udzielania pierwszej pomocy, często pojawia się wiele wątpliwości wśród osób, które chcą jej udzielić. Niestety, niepewność powoduje, że nierzadko rezygnujemy z wykonania jakichkolwiek czynności. Strach przed tym, że nasze działania mogą pogłębić już istniejące urazy jest tak duży, że „dla bezpieczeństwa poszkodowanego nie ruszaliśmy go". To niestety może doprowadzić nawet do śmierci takiej osoby. Zachowawcza postawa nierzadko tłumaczona jest strachem przed konsekwencjami prawnymi za ewentualne błędy popełnione podczas działań ratowniczych. Z drugiej strony zdarza się również, że bez większego zastanowienia ruszamy ratować poszkodowanego, nie patrząc, czy coś nam grozi, narażając tym samym własne życie. Obydwie przedstawione powyżej postawy są złe, a ta lekcja pokaże ci, co zrobić, aby udzielanie pierwszej pomocy było bezpieczne dla ciebie, poszkodowanego oraz świadków wypadku.

Życie ludzkie jest wartością o największym znaczeniu. W ciągu naszego życia zdarza się wiele sytuacji, gdy może być ono zagrożone również w czasie niesienia pomocy innym. Dlatego udzielając pierwszej pomocy w pierwszej kolejności należy zadbać o bezpieczeństwo swoje, następnie ratowanych i świadków zdarzenia.

Ratownik udzielanie pierwszej pomocy powinien rozpocząć od ogarnięcia wzrokiem miejsca zdarzenia i sprawdzenia, co się stało, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń, jakie mogą go tam spotkać. Zagrożenia te możemy podzielić na dwie grupy.

Pierwsza grupa to zagrożenia, które widać, słychać i czuć. Są to zagrożenia dość łatwo rozpoznawalne, możemy tu wymienić np. ulatniający się gaz z kuchenki, ruch uliczny, pożar, pies broniący swojego właściciela, czy zerwana linia energetyczna.

Druga grupa zagrożeń to takie, których nie widać, nie słychać i nie czuć. Należy tu wymienić np. prąd elektryczny, tlenek węgla (czad, potocznie zwany też cichym zabójcą), drobnoustroje przenoszone przez krew poszkodowanego (, ) czy prątki przenoszone drogą kropelkową. Ratownik powinien zwrócić szczególną uwagę na tę grupę zagrożeń, gdyż są one częstą przyczyną wypadków wśród ratowników.

Zagrożenia występujące podczas udzielania pierwszej pomocy możemy również podzielić na zagrożenia wynikające z czynników zewnętrznych oraz ze strony poszkodowanego. Czynniki zewnętrzne to wszystko, co otacza miejsce wypadku. Może to być związane z przyczyną jakiegoś zdarzenia (np. czad ulatniający się z piecyka gazowego), ale również coś niemającego nic wspólnego z wypadkiem, np. agresywny pies poszkodowanego. Przykłady zagrożeń prezentuje poniższa galeria.

Osobną grupę zagrożeń stanowią te pochodzące od poszkodowanego. Należy tu wymienić przede wszystkim zagrożenia biologiczne, czyli przenoszone przez krew i inne płyny ustrojowe, wydzieliny poszkodowanego oraz przenoszone drogą kropelkową. W celu unikania tych zagrożeń, osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna zawsze, jeżeli tylko ma taka możliwość, korzystać ze środków ochrony osobistej.

Warto również pamiętać, że czynniki zewnętrzne mogą stanowić zagrożenie także dla poszkodowanego. Zatem, jeśli ratownik po ocenie własnego bezpieczeństwa, zdecyduje się podjąć działania ratownicze, powinien zacząć od oceny stopnia zagrożenia poszkodowanego. Jeżeli uzna, że czynniki zewnętrzne zagrażają zdrowiu i życiu ofiary, a możliwe jest ich wyeliminowanie poprzez, np. przeniesienie rannego w inne miejsce - należy to zrobić bez względu na rodzaj i skalę obrażeń osoby wymagającej udzielenia natychmiastowej pomocy.

Środki bezpieczeństwa można podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich obejmuje środki chroniące ratownika przed materiałem potencjalnie zakaźnym. Należą do niej na przykład rękawiczki jednorazowe oraz maseczka do sztucznego oddychania. Drugą grupę stanowią natomiast wszystkie środki, które podniosą bezpieczeństwo całego miejsca zdarzenia - a więc zarówno poszkodowanego, świadków zdarzenia, ratowników oraz innych osób, np. nadjeżdżających do miejsca wypadku. Wśród nich wymienić można:

latarkę, światło telefonu komórkowego,

światła awaryjne samochodu,

osobę informującą o zdarzeniu.

Podczas udzielania pomocy należy wykorzystywać każdy dostępny sprzęt ochronny, pamiętając o . Często winę za dopuszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych do określonego środowiska (np. do rany poszkodowanego) ponosi ratownik, który zajęty udzielaniem pierwszej pomocy zapomina o zdjęciu zakrwawionych rękawiczek, sięga w nich np. do apteczki po gazę czy bandaż. W ten sposób doprowadza do sytuacji, w której cała zawartość apteczki staje się nieużyteczna, gdyż została potencjalnie skażona drobnoustrojami znajdującymi się we krwi poszkodowanego.

Po skończonych działaniach ratowniczych należy pamiętać o bezpiecznym zdejmowaniu rękawiczek, gdyż w tym momencie może nastąpić bezpośredni kontakt z krwią poszkodowanego znajdującą się na rękawiczkach. Prawidłową technikę ilustruje poniższy film.

R10sgtjmHWnxT 1

Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film rozpoczyna się zbliżeniem korpusu człowieka w brązowym ubraniu nakładającego jednorazowe rękawiczki. Następuje zbliżenia jednej dłoni w rękawiczce, a następnie obu dłoni wyciągniętych przez aktora przed siebie. Zmiana ujęcia na przedstawiające całą postać aktora od pasa w górę. Zbliżenie rąk, palce prawej dłoni łapią lewą rękawiczkę na wysokości nadgarstka tak, by nie dotykać skóry lewego przedramienia i ściągają ją z ręki wywracając rękawiczkę wewnętrzną stroną na wierzch. Zdjęta rękawiczka trzymana jest przez prawą dłoń. Palce lewej, gołej dłoni ruchem ślizgowym wsuwają się między rękawicę a nadgarstek prawej dłoni. Następnie demonstrator zdejmuje rękawiczkę, zwijając ją wzdłuż dłoni i naciągając na rękawiczkę trzymaną w palcach. Zmiana ujęcia na szerszy plan. Demonstrator zawiązuje na supeł jedną rękawiczkę w której jest druga rękawiczka. Pojawia się napis: Pamiętaj, po zdjęciu rękawiczek natychmiast umyj ręce ciepłą wodą z mydłem.

W przypadku narażenia się na kontakt z materiałem potencjalnie zakaźnym należy natychmiast bardzo dokładnie umyć i spłukać silnym strumieniem wody skażony obszar skóry. Niezwłocznie trzeba też skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu oraz poinformować zespół ratownictwa medycznego o zaistniałym zdarzeniu.

Na miejscu zdarzenia najważniejsze jest bezpieczeństwo ratownika, ratowanego oraz świadków wypadku.

Zagrożenie dla ratownika mogą stanowić nie tylko okoliczności zdarzenia (np. płonące auto), ale także szereg rzeczy niewidocznych dla oka i takich, z których ratownik nie zdaje sobie sprawy (np. ulatniający się gaz czy choroby przenoszone drogą kropelkową).

Katalog zagrożeń, jakie mogą spotkać ratownika w miejscu udzielania pierwszej pomocy jest otwarty - zależą one w dużej mierze od okoliczności zdarzenia czy miejsca wypadku. Trzeba także pamiętać o niebezpieczeństwach, które mogą nadejść w czasie udzielania pierwszej pomocy.

Rękawiczki ochronne maja głównie za zadanie chronić ratownika przed zakażeniem, ale jednocześnie ułatwiają pokonanie bariery strachu przed kontaktem z poszkodowanym. Najlepiej, aby były to rękawice gumowe lub lateksowe. W sytuacjach wyjątkowych można do ochrony rak użyć rękawic foliowych lub zwykłych, nieuszkodzonych worków foliowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zachowanie bezpieczeństwa ratownika, uczestników oraz świadków wypadku

# data[].attributes.attachment_link.description
W sytuacji wypadku lub innego zdarzenia, w którym są poszkodowani wymagający udzielania pierwszej pomocy, często pojawia się wiele wątpliwości wśród osób, które chcą jej udzielić. Niestety, niepewność powoduje, że nierzadko rezygnujemy z wykonania jakichkolwiek czynności. Strach przed tym, że nasze działania mogą pogłębić już istniejące urazy jest tak duży, że „dla bezpieczeństwa poszkodowanego nie ruszaliśmy go".

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak bezpiecznie zdjąć rękawiczki - pierwsza pomoc

# data[].attributes.attachment_link.title
Wywiad SAMPLE w pierwszej pomocy- o co zapytać w sytuacji nagłej?🚨 #SAMPLE

# data[].attributes.attachment_link.title
PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA - OCENA SYTUACJI

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Utrata przytomności to brak świadomości i zdolności reagowania na wszystkie bodźce zewnętrzne, takie jak: zimno, gorąco, ból, hałas itp. Z tego powodu osoba nieprzytomna staje się właściwie bezbronna. Wyłączona świadomość powoduje, że najmniejsze zagrożenia, z którymi osoby przytomne potrafią poradzić sobie same, u osoby nieprzytomnej mogą doprowadzić nawet do śmierci. Podstawowym zagrożeniem wynikającym z takiego stanu jest uduszenie spowodowane zatkaniem górnych dróg oddechowych własnym językiem. Inne zagrożenia to m.in.:

zachłyśnięcie śliną lub wymiocinami,

zatkanie dróg oddechowych ciałem obcym znajdującym się w chwili utraty przytomności w jamie ustnej poszkodowanego,

wychłodzenie lub przegrzanie,

urazy mechaniczne spowodowane przebywaniem w miejscach niebezpiecznych.

Przyczyny utraty przytomności mogą być różne, np. udar, zatrzymanie funkcji życiowych, uraz głowy, zadławienie, padaczka i wiele innych. Osoba udzielająca pierwszej pomocy przed oceną stanu przytomności poszkodowanego musi ocenić najpierw, czy miejsce jest bezpieczne i czy może podejść do poszkodowanego, nie narażając własnego życia (szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa miejsca zdarzenia można znaleźć ). Następnie może dokonać wstępnej oceny stanu przytomności.
Jeśli poszkodowany się porusza, krzyczy, płacze, wzywa pomocy, kieruje wzrok w naszą stronę, można z pewnością stwierdzić, że jest przytomny i oddycha. Jeśli może rozmawiać i logicznie odpowiada na pytania, osoba udzielająca pierwszej pomocy powinna przeprowadzić krótki wywiad, uzyskując najważniejsze informacje, które potem można przekazać zespołowi karetki pogotowia ratunkowego lub innym służbom ratowniczym. Jeśli poszkodowany może swobodnie oddychać, ratownik stara się go nie przemieszczać i opatrywać urazy w pozycji zastanej. Pozwala to uniknąć pogłębiania ewentualnego urazu kręgosłupa u poszkodowanego.

S - symptomy: Co się dzieje? Co boli?
A - alergie: Czy jesteś na coś uczulony? (Na jakieś leki?)
M - medykamenty: Czy przyjmujesz jakieś leki?
P - przebyte choroby: Czy chorujesz na coś?
L - lunch: Kiedy ostatnio jadłeś?
E - ewentualnie, co się stało: Czy pamiętasz wydarzenia przed wypadkiem?

Najlepiej wszystkie informacje zapisywać, ponieważ są szczególnie ważne, zwłaszcza gdy poszkodowany straci przytomność przed przybyciem służb ratunkowych.

Jeśli poszkodowany nie porusza się i nie otwiera oczu mimo odgłosów dochodzących z otoczenia, osoba udzielająca pierwszej pomocy musi szybko dokonać szczegółowej oceny stanu przytomności. Należy klęknąć przy poszkodowanym w taki sposób, aby cały czas mieć możliwość obserwowania jego twarzy. Dwa bodźce, które pozwalają ocenić stan przytomności, to głos i dotyk. Delikatnie łapiemy poszkodowanego za ramiona i potrząsamy nimi (jak na ilustracji 1.), równocześnie wydajemy krótkie polecenia i zadajemy pytania: Czy mnie słyszysz? Co się stało? Otwórz oczy. Podnieś rękę. Daj znak, że mnie słyszysz.

Jakakolwiek reakcja poszkodowanego na nasze działania (zmiana mimiki twarzy, grymas, otwarcie oczu, ruch ciała itp.) świadczy o tym, że odbiera on bodźce zewnętrzne. Może się zdarzyć, że z powodu odniesionych obrażeń lub z innych przyczyn taka osoba nie będzie w stanie logicznie odpowiedzieć na zadane pytanie lub wydane polecenie. Należy pamiętać, że każda próba reakcji (nawet nie do końca udana) świadczy o tym, że poszkodowany reaguje. Jeśli ocenimy, że poszkodowany jest przytomny, oznacza to, że oddycha, jednak już na tym etapie trzeba ocenić wstępnie wydolność oddechu, czyli zaobserwować i usłyszeć, czy oddech jest spokojny, czy słychać chrapanie, charczenie, czy przy oddychaniu pojawia się grymas bólu na twarzy.

Głównym zagrożeniem u osoby nieprzytomnej jest mechaniczna niedrożność dróg oddechowych spowodowana zapadaniem się języka na tylną ścianę gardła, co ilustruje grafika obok. Dzieje się tak dlatego, że taka osoba wiotczeje i język (który jest mięśniem) również traci swoją sprężystość i opadając, zamyka górne drogi oddechowe. Podstawowym zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest zapewnienie drożność dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej.

Aby udrożnić drogi oddechowe, należy ułożyć palce jednej dłoni na żuchwie a palce drugiej dłoni na czole, następnie powoli odchylić głowę maksymalnie do tyłu. Jeśli podczas odchylania głowy natkniemy się na opór, nie wolno pokonywać go na siłę - może to doprowadzić do poważnego uszkodzenia kręgosłupa. Należy również pamiętać, aby palce układać na częściach kostnych żuchwy; ułożenie ich za nisko spowoduje przy odchylaniu głowy do tyłu dociskanie tkanek miękkich i podduszenie poszkodowanego.

Kolejnym etapem udzielania pierwszej pomocy osobie nieprzytomnej - po udrożnieniu dróg oddechowych - jest ocena oddechu. Przytrzymując odchyloną głowę poszkodowanego (udrożnione drogi oddechowe), należy ocenić oddech metodą widać‑słychać‑czuć.

Widać - widzę ruchy klatki piersiowej i przepony.
Słychać - słyszę własnym uchem wydychane przez poszkodowanego powietrze.
Czuć - czuję na własnym policzku oddech poszkodowanego.

Aby można było prawidłowo dokonać oceny oddechu, poszkodowany musi mieć odsłoniętą klatkę piersiową. Tylko w taki sposób można dokładnie zaobserwować jej ruchy. Ocena oddechu wymaga skupienia, dość łatwo można jej dokonać w zamkniętych pomieszczeniach, kiedy z otoczenia nie dochodzą żadne hałasy. Jednak na ulicy, kiedy wieje wiatr, jeżdżą samochody, pada deszcz, jest ciemno, osoba udzielająca pierwszej pomocy musi być bardzo skoncentrowana.
Wiesz już, jak ocenić oddech. Teraz nauczysz się interpretować wyniki.
Dorosły człowiek w stanie spoczynku wykonuje zwykle 12-16 oddechów na minutę (niektóre źródła podają, że górna granica oddechu prawidłowego może dochodzić do 20 oddechów na minutę). Ocena oddechu u osoby nieprzytomnej trwa 10 sekund, więc aby uznać, że poszkodowany nieprzytomny oddycha prawidłowo, trzeba w czasie 10‑sekundowej oceny zaobserwować co najmniej 2 oddechy. Brak oddechu u poszkodowanego lub stwierdzony 1 oddech w ciągu 10 sekund wiąże się z koniecznością rozpoczęcia resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (jak ją wykonać, dowiesz się na kolejnych lekcjach). Teraz skupimy się na osobie nieprzytomnej z oddechem prawidłowym, której pozostawienie na plecach bez drożnych dróg oddechowych doprowadzi do śmierci przez uduszenie.

Poszkodowany nieprzytomny z oddechem prawidłowym musi mieć utrzymywaną drożność dróg oddechowych. Najlepszym rozwiązaniem jest ułożenie poszkodowanego w , którą określa się również jako pozycję kątów prostych, boczną ustaloną czy też pozycję bezpieczną. Nie ma znaczenia, na którym boku kładziemy poszkodowanego, istotne jest, aby w razie długiego oczekiwania na służby ratunkowe obracać poszkodowanego na drugi bok co 30 minut.

Cechy pozycji bocznej - bezpiecznej:

Ułożenie nieprzytomnego poszkodowanego na boku jest bardzo ważne. Nieprzytomny człowiek ma zniesione odruchy (w tym także połykania), jednak funkcje wydzielnicze są zachowane. Pozycja boczna chroni zatem np. przed zachłyśnięciem jego własną śliną. Zawsze przed obróceniem poszkodowanego na bok należy zdjąć mu okulary (jeśli posiada), zaś co minutę trzeba kontrolować jego stan, łącznie z oceną oddechu trwającą 10 sekund. Pierwsza ocena oddechu powinna być wykonana zaraz po ułożeniu poszkodowanego w pozycji bocznej (najlepiej przyłożyć grzbiet naszej dłoni do ust poszkodowanego i w ten sposób dokonać oceny). Jeśli stwierdzimy, że oddech jest nieprawidłowy, przetaczamy poszkodowanego na plecy i rozpoczynamy RKO.

RullvkAVmjtfC 1

Film prezentuje sposób układania nieprzytomnego człowieka w pozycji bocznej ustalonej. Rozpoczyna go scena z wybiegającą z budynku szkoły uczennicą, która po dobiegnięciu na przystanek autobusowy stwierdza, że się spóźniła, a po chwili dostrzega leżącą na chodniku koleżankę. Klęka obok dziewczyny i potrząsa ją za ramię, następnie zbliża ucho do ust i nosa leżącej. Przygląda się. Rozchyla kurkę poszkodowanej. Dotyka nóg sprawdzając, czy nie ma zranień lub złamań. Zdejmuje okulary nieprzytomnej dziewczyny i odkłada je na bok. Podchodzi z drugiej strony leżącej i zdejmuje pasek szkolnej torby z ramienia, a torbę odkłada na bok. Rozpoczyna układać poszkodowaną w pozycji bocznej ustalonej. Zgina prawą rękę nieprzytomnej dziewczyny do kąta 90 stopni w łokciu z dłonią na wysokości twarzy. lewą nogę zgina w kolanie. Przytrzymując kolano w górze splata palce lewej dłoni z lewą dłonią poszkodowanej i przekłada ją za jej prawy policzek. Trzymając w ten sposób zmienia pozycję leżącej przyciągając ją do siebie i dłoń lewej ręki układa jej pod twarzą, a potem prostuje głowę i odchyla ją do tłu. Klęka przed leżącą, pochyla się i przykłada policzek do twarzy nieprzytomnej, próbując wyczuć jej oddech. Podnosi się i nadal klęcząc rozgląda się na boki, po czym nie widząc nikogo w pobliżu wyjmuje telefon. Następuje przebitka z widokiem ekranu telefonu i wybieranym numerem 112. Następuje rozmowa z dyspozytorem. Po rozmowie telefonicznej dziewczyna zdejmuje swoją kurtkę i przykrywa nią leżącą koleżankę. Ponownie nachyla się i sprawdza oddech. Wyjmuje telefon. Przebitka, pojawia się inny numer telefonu oznaczony jako Kamila Dom. Zasadnicza część nagrania kończy się, następują przebitki z komentarzami tekstowymi. Ujęcie podbiegania do leżącej, napis: Pamiętaj, sprawdź czy otoczenie jest bezpieczne. Ujęcie wsłuchiwania się w oddech, napis: Sprawdź funkcje życiowe. Ujęcie przewracania nieprzytomnej na bok, napis: Jeśli poszkodowany oddycha - ułóż go w pozycji bezpiecznej. Ujęcie ekranu telefonu z wybranym numerem 112, napis: Zadzwoń po pogotowie ratunkowe. Ujęcie dziewczyny dzwoniącej, napis: Zawiadom kogoś o zaistniałej sytuacji.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje sposób układania nieprzytomnego człowieka w pozycji bocznej ustalonej. Rozpoczyna go scena z wybiegającą z budynku szkoły uczennicą, która po dobiegnięciu na przystanek autobusowy stwierdza, że się spóźniła, a po chwili dostrzega leżącą na chodniku koleżankę. Klęka obok dziewczyny i potrząsa ją za ramię, następnie zbliża ucho do ust i nosa leżącej. Przygląda się. Rozchyla kurkę poszkodowanej. Dotyka nóg sprawdzając, czy nie ma zranień lub złamań. Zdejmuje okulary nieprzytomnej dziewczyny i odkłada je na bok. Podchodzi z drugiej strony leżącej i zdejmuje pasek szkolnej torby z ramienia, a torbę odkłada na bok. Rozpoczyna układać poszkodowaną w pozycji bocznej ustalonej. Zgina prawą rękę nieprzytomnej dziewczyny do kąta 90 stopni w łokciu z dłonią na wysokości twarzy. lewą nogę zgina w kolanie. Przytrzymując kolano w górze splata palce lewej dłoni z lewą dłonią poszkodowanej i przekłada ją za jej prawy policzek. Trzymając w ten sposób zmienia pozycję leżącej przyciągając ją do siebie i dłoń lewej ręki układa jej pod twarzą, a potem prostuje głowę i odchyla ją do tłu. Klęka przed leżącą, pochyla się i przykłada policzek do twarzy nieprzytomnej, próbując wyczuć jej oddech. Podnosi się i nadal klęcząc rozgląda się na boki, po czym nie widząc nikogo w pobliżu wyjmuje telefon. Następuje przebitka z widokiem ekranu telefonu i wybieranym numerem 112. Następuje rozmowa z dyspozytorem. Po rozmowie telefonicznej dziewczyna zdejmuje swoją kurtkę i przykrywa nią leżącą koleżankę. Ponownie nachyla się i sprawdza oddech. Wyjmuje telefon. Przebitka, pojawia się inny numer telefonu oznaczony jako Kamila Dom. Zasadnicza część nagrania kończy się, następują przebitki z komentarzami tekstowymi. Ujęcie podbiegania do leżącej, napis: Pamiętaj, sprawdź czy otoczenie jest bezpieczne. Ujęcie wsłuchiwania się w oddech, napis: Sprawdź funkcje życiowe. Ujęcie przewracania nieprzytomnej na bok, napis: Jeśli poszkodowany oddycha - ułóż go w pozycji bezpiecznej. Ujęcie ekranu telefonu z wybranym numerem 112, napis: Zadzwoń po pogotowie ratunkowe. Ujęcie dziewczyny dzwoniącej, napis: Zawiadom kogoś o zaistniałej sytuacji.

Szczególnym przypadkiem jest sytuacja, w której zastajemy poszkodowanego leżącego na brzuchu i musimy przystąpić do oceny oddechu. Jeśli z powodu ułożenia jego ciała nie można dokonać tego w sposób pewny i skuteczny, trzeba go obrócić na plecy. Osoba udzielająca pierwszej pomocy musi pamiętać, aby podczas obracania poszkodowanego nie przetoczyć go przez twarz i nie spowodować tym samym dodatkowych obrażeń (trzeba pamiętać także o zdjęciu okularów). Zaprezentowana technika pozwala obrócić na plecy osobę znacznie większą i cięższą od nas samych.

Ocena oddechu metodą widać‑słychać‑czuć trwa 10 sekund.

Oddech prawidłowy to minimum dwa oddechy na 10 sekund. W razie oddechu nieprawidłowego konieczne jest rozpoczęcie RKO.

Po stwierdzeniu oddechu prawidłowego u osoby nieprzytomnej należy ją ułożyć w pozycji bocznej. Jeśli poszkodowany ma okulary, trzeba pamiętać, by je zdjąć.

Kobiety w ciąży zawsze układamy na lewym boku.

Z poszkodowaną osobą przytomną należy (jeśli jest taka możliwość) przeprowadzić wywiad SAMPLE.

Krótkotrwałą utratę przytomności, trwającą od kilku do kilkudziesięciu sekund, nazywamy omdleniem. Najczęstszą jego przyczyną jest chwilowe niedotlenie mózgu i stan ten w większości przypadków nie wymaga wzywania służb ratunkowych, ale trzeba otoczyć taką osobę opieką, bacznie ją obserwować i nie zostawiać samej. Pierwsza pomoc polega na dostarczeniu poszkodowanemu jak najwięcej tlenu (zaleca się otworzyć okno, wyprowadzić z dusznego pomieszczenia itp.).

Przedłużająca się utrata przytomności - brak świadomości - jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Osoba nieprzytomna traci kontakt ze światem zewnętrznym, przestaje reagować na bodźce głosowe, dotyk, ból, co powoduje, że staje się całkowicie bezbronna.

Największym zagrożeniem dla osoby nieprzytomnej jest uduszenie się przez opadający na tylną ścianę gardła język oraz zadławienie własną śliną lub wymiocinami.

Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać po stwierdzeniu, że osoba jest nieprzytomna, jest zbadanie oddechu. W przypadku gdy jest on zachowany, należy ułożyć osobę poszkodowaną w pozycji bocznej bezpiecznej.

Ułożenie osoby nieprzytomnej na boku jest dla niej najbezpieczniejsze, ponieważ w pozycji tej poszkodowany nie zadławi się własną śliną/wymiocinami, pozycja jest stabilna, a język nie zatyka górnych dróg oddechowych.

Obejrzyj film i przypomnij sobie, w jaki sposób obrócić poszkodowanego z brzucha na pelcy.

Obejrzyj animację i przypomnij sobie postępowanie w czasie udrożniania dróg oddechowych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Utrata przytomności to brak świadomości i zdolności reagowania na wszystkie bodźce zewnętrzne, takie jak: zimno, gorąco, ból, hałas itp. Z tego powodu osoba nieprzytomna staje się właściwie bezbronna. Wyłączona świadomość powoduje, że najmniejsze zagrożenia, z którymi osoby przytomne potrafią poradzić sobie same, u osoby nieprzytomnej mogą doprowadzić nawet do śmierci.

# data[].attributes.headline
Postępowanie podczas utraty przytomności i zasłabnięć

# data[].attributes.subject
Postępowanie podczas utraty przytomności i zasłabnięć

# data[].attributes.attachment_link.title
Omdlenie: Szybka reakcja na nagłą utratę przytomności🚨 #omdlenie

# data[].attributes.attachment_link.title
Pozycja bezpieczna, pierwsza pomoc Adrian Zadorecki kursysos.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Resuscytacja krążeniowo oddechowa , reanimacja, RKO, CPR, BLS, osoby dorosłej Adrian z kursySOS.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy osobie, która jest nieprzytomna i nie wykazuje żadnych funkcji życiowych, można jeszcze bardziej zaszkodzić? W takiej sytuacji liczą się sekundy. Tylko zdecydowana reakcja świadków, pozbycie się strachu i rozpoczęcie czynności ratowniczych mogą uratować ludzkie życie.

uciskać prawidłowo klatkę piersiową;

wykonywać prawidłowo oddechy ratownicze;

przeprowadzać resuscytację krążeniowo‑oddechową osobie dorosłej;

wskazywać moment zakończenia resuscytacji krążeniowo‑oddechowej;

rozpoznawać zagrożenia towarzyszące resuscytacji krążeniowo‑oddechowej.

Do nagłego zatrzymania krążenia nagłego zatrzymania krążenia (NZK) dochodzi z bardzo wielu przyczyn, spośród których wymienić można:

Objawami mogącymi wskazywać na zaburzenia krążenia i oddychania są: utrata przytomności, oddech płytki, rzadki (rzadszy niż 2 razy na 10 sekund) lub jego brak, sinica. Najważniejszymi skutkami takich zaburzeń mogą być natomiast nieodwracalne zmiany w mózgu spowodowane długim okresem niedotlenienia (powyżej 3-5 min) oraz śmierć. Jedynym skutecznym sposobem zapobieżenia im (w warunkach nieambulatoryjnych) jest natychmiastowe przystąpienie do resuscytacji krążeniowo‑oddechowej, prowadzonej w cyklach po 30 uciśnięć i 2 oddechy.

Co oznacza słowo „resuscytacja"?

Słowo „resuscytacja" pochodzi od łacińskiego czasownika resuscitare - wzniecić, odnowić, wskrzesić.

Największym zagrożeniem dla człowieka wynikającym z zatrzymania funkcji życiowych jest brak krążącej krwi, w której znajduje się wiele składników potrzebnych do życia wszystkim komórkom. Najcenniejszym z tych składników jest tlen, bez którego większość komórek bardzo szybko umiera. Narząd, który jest najbardziej wrażliwy na jego brak, to mózg. Już po upływie 3-5 minut od NZK dochodzi do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu, stąd przy wykonywaniu czynności ratowniczych (nazywanych resuscytacją krążeniowo‑oddechową - RKO) u poszkodowanego nieprzytomnego bez zachowanych funkcji życiowych szczególną uwagę zwraca się na prawidłowe uciskanie klatki piersiowej. Tylko w ten sposób tlen zgromadzony we krwi można przetransportować do wszystkich najważniejszych organów wewnętrznych poszkodowanego. Czynność uciskania klatki piersiowej jest niezmiernie prosta, a zarazem kluczowa.

Instrukcja: Uciskanie klatki piersiowej

Głębokość ucisku powinna wynosić co najmniej 5 cm, jednak nie więcej niż 6 cm, natomiast częstotliwość między 100 a 120 ucisków na 1 minutę.

Sposób wykonania powyższej instrukcji obrazuje nagranie wideo 1.

RcXbPgOn9eDnH 1

Animacja przedstawia metodę wykonywania zewnętrznego masażu serca przez uciskanie klatki piersiowej. Rozpoczyna ją ujęcie ogólne przedstawiające poszkodowanego leżącego na ziemi z rozpiętą koszulą i stojącego przy nim ratownika. W lewym górnym rogu obrazu pojawia się napis Krok 1. Ratownik klęka, zmiana ujęcia na zbliżenie odsłoniętej klatki piersiowej poszkodowanego. Stosownie do komentarza lektora pośrodku klatki piersiowej na dolnej połowie mostka pojawia się krzyż z przerywanej czerwonej linii wyznaczający miejsce, na którym ratownik opiera lewą rękę. Towarzyszy temu pojawienie się w lewym górnym rogu obrazu napisu Krok 2. Po chwili dokłada prawą rękę, wplata jej palce między palce lewej i zaciska je. Zmiana ujęcia na ogólne ukazujące poszkodowanego od strony głowy i ratownika z boku. W lewym górnym rogu ekranu napis Krok 3. Czerwone przerywane linie pionowa i pozioma wskazują, że ramiona ratownika znajdują się prostopadle do klatki piersiowej poszkodowanego. Zmiana ujęcia na przedstawiające ratownika od przodu i poszkodowanego z boku, napis w lewym górnym rogu ekranu Krok 4. Zmiana napisu na Krok 5, ratownik zaczyna wykonywać rytmiczne uciski klatki piersiowej poszkodowanego. Klatka piersiowa poszkodowanego wyraźnie się ugina, a po prawej stronie pojawia się napis od 5 do 6 centymetrów. Po chwili pojawia się poniżej napis od 100 do 120 na minutę.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Animacja przedstawia metodę wykonywania zewnętrznego masażu serca przez uciskanie klatki piersiowej. Rozpoczyna ją ujęcie ogólne przedstawiające poszkodowanego leżącego na ziemi z rozpiętą koszulą i stojącego przy nim ratownika. W lewym górnym rogu obrazu pojawia się napis Krok 1. Ratownik klęka, zmiana ujęcia na zbliżenie odsłoniętej klatki piersiowej poszkodowanego. Stosownie do komentarza lektora pośrodku klatki piersiowej na dolnej połowie mostka pojawia się krzyż z przerywanej czerwonej linii wyznaczający miejsce, na którym ratownik opiera lewą rękę. Towarzyszy temu pojawienie się w lewym górnym rogu obrazu napisu Krok 2. Po chwili dokłada prawą rękę, wplata jej palce między palce lewej i zaciska je. Zmiana ujęcia na ogólne ukazujące poszkodowanego od strony głowy i ratownika z boku. W lewym górnym rogu ekranu napis Krok 3. Czerwone przerywane linie pionowa i pozioma wskazują, że ramiona ratownika znajdują się prostopadle do klatki piersiowej poszkodowanego. Zmiana ujęcia na przedstawiające ratownika od przodu i poszkodowanego z boku, napis w lewym górnym rogu ekranu Krok 4. Zmiana napisu na Krok 5, ratownik zaczyna wykonywać rytmiczne uciski klatki piersiowej poszkodowanego. Klatka piersiowa poszkodowanego wyraźnie się ugina, a po prawej stronie pojawia się napis od 5 do 6 centymetrów. Po chwili pojawia się poniżej napis od 100 do 120 na minutę.

Kolejnym elementem RKO jest prowadzenie oddechów ratowniczych. Czynność ta dostarcza tlen do organizmu poszkodowanego po wyczerpaniu się rezerw znajdujących się w jego układzie krwionośnym i oddechowym. Ratownik powinien wykorzystać środki zabezpieczające go przed zakażeniem (maska twarzowa czy chusta twarzowa, patrz: galeria 1.). Jeśli niczego takiego nie ma, ratownik ma prawo zrezygnować z prowadzenia oddechów ratowniczych.

R1Wa8DH5uvhEv 1

Animacja przedstawia metodę wykonywania oddechów ratowniczych. Rozpoczyna ją ujęcie ogólne przedstawiające poszkodowanego leżącego na ziemi z rozpiętą koszulą i stojącego przy nim ratownika. W lewym górnym rogu obrazu pojawia się napis Krok 1. Ratownik klęka, zmiana ujęcia na zbliżenie przedstawiające poszkodowanego od kolan w górę i klęczącego przy jego głowie ratownika. Ratownik kładzie lewą rękę na czole poszkodowanego i odchyla jego głowę do tyłu, prawą ręką podtrzymuje żuchwę i unosi, czemu towarzyszy otwarcie ust poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 2. Niewielka zmiana pozycji lewej ręki przez ratownika tak, aby mógł zacisnąć nos poszkodowanemu bez podnoszenia nadgarstka. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 3. Ratownik pochyla się nad ustami poszkodowanego i obejmuje swoimi ustami usta poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 4. Widać, jak w czasie wdechu klatka piersiowa poszkodowanego unosi się. Ratownik utrzymując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy odsuwa swoje usta od ust poszkodowanego i kieruje swój wzrok, odchylając głowę w bok na klatkę piersiową poszkodowanego. W tym momencie widać, jak klatka piersiowa poszkodowanego opada. Ratownik ponownie kieruje swoje usta w kierunku ust poszkodowanego i wykonuje 2 wdech. Pojawia się czerwona przerywana linia wiodąca od otwartego prawego oka ratownika do przepony poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 5. Ratownik odsuwa swoje usta od ust poszkodowanego, puszcza głowę poszkodowanego i obraca głowę w bok. Ponownie pojawia się przerywana linia ilustrująca spojrzenie na przeponę poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 6. Ratownik ponownie wykonuje oddech ratowniczy i podnosi się, ale nie wstaje, lecz klęczy przy poszkodowanym.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Animacja przedstawia metodę wykonywania oddechów ratowniczych. Rozpoczyna ją ujęcie ogólne przedstawiające poszkodowanego leżącego na ziemi z rozpiętą koszulą i stojącego przy nim ratownika. W lewym górnym rogu obrazu pojawia się napis Krok 1. Ratownik klęka, zmiana ujęcia na zbliżenie przedstawiające poszkodowanego od kolan w górę i klęczącego przy jego głowie ratownika. Ratownik kładzie lewą rękę na czole poszkodowanego i odchyla jego głowę do tyłu, prawą ręką podtrzymuje żuchwę i unosi, czemu towarzyszy otwarcie ust poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 2. Niewielka zmiana pozycji lewej ręki przez ratownika tak, aby mógł zacisnąć nos poszkodowanemu bez podnoszenia nadgarstka. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 3. Ratownik pochyla się nad ustami poszkodowanego i obejmuje swoimi ustami usta poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 4. Widać, jak w czasie wdechu klatka piersiowa poszkodowanego unosi się. Ratownik utrzymując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy odsuwa swoje usta od ust poszkodowanego i kieruje swój wzrok, odchylając głowę w bok na klatkę piersiową poszkodowanego. W tym momencie widać, jak klatka piersiowa poszkodowanego opada. Ratownik ponownie kieruje swoje usta w kierunku ust poszkodowanego i wykonuje 2 wdech. Pojawia się czerwona przerywana linia wiodąca od otwartego prawego oka ratownika do przepony poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 5. Ratownik odsuwa swoje usta od ust poszkodowanego, puszcza głowę poszkodowanego i obraca głowę w bok. Ponownie pojawia się przerywana linia ilustrująca spojrzenie na przeponę poszkodowanego. Napis w lewym górnym rogu zmienia się na Krok 6. Ratownik ponownie wykonuje oddech ratowniczy i podnosi się, ale nie wstaje, lecz klęczy przy poszkodowanym.

Uwaga!

Oddechy ratownicze można wykonać bezpiecznie tylko przy użyciu sprzętu specjalnie do tego przeznaczonego - masek takich jak te zaprezentowane w poniższej galerii. Nie wolno używać gazików, materiału czy woreczków foliowych, gdyż nie stanowią one dostatecznej bariery dla materiału zakaźnego.

Sposób wykonania powyższej instrukcji obrazuje nagranie wideo 2.

Połączenie prowadzenia uciśnięć klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi nazywamy resuscytacją krążeniowo‑oddechową (RKO). Stosunek uciśnięć do wdechów wynosi 30:2. U osoby dorosłej RKO zaczynamy zawsze od uciśnięć klatki piersiowej. Europejska Rada Resuscytacji Europejska Rada Resuscytacji opracowała algorytm czynności, które mają na celu uporządkowanie podejmowanych działań przy poszkodowanym. Nazywa się go algorytmem BLS ( Basic Life Support).

Wszystkie działania związane z RKO (w jednym cyklu) powinna prowadzić jedna osoba. Jeśli to możliwe, należy dokonywać zmiany ratownika co 2 minuty lub w momencie jego zmęczenia. Należy zwracać uwagę na poprawność wykonywanych czynności. Z upływem czasu osoba prowadząca RKO może zacząć popełniać błędy, które mogą wpływać na skuteczność podjętych działań. Szczególną uwagę należy zwrócić na minimalizowanie przerw pomiędzy wdechami a uciśnięciami oraz przy zmianie ratowników. Czas na wykonanie dwóch wdechów i ponowne rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej nie powinien być dłuższy niż 5 sekund. Natomiast gdy ratownicy się zmieniają, osoba kończąca uciski powinna głośno liczyć swoje uciśnięcia, aby druga mogła się przygotować do zmiany po wykonaniu sekwencji 30 uciśnięć. Jeśli osoba wykonująca RKO nie decyduje się na wykonywanie oddechów ratowniczych, prowadzi się wyłącznie same uciski klatki piersiowej bez żadnych przerw. Wtedy zmiany dokonuje się na ustaloną wcześniej komendę, np. „zmiana za 10 uciśnięć".

Aktualne zalecenia Europejskiej Rady Resuscytacji podkreślają potrzebę minimalizowania przerw podczas RKO. Dotyczy to również konieczności podjęcia RKO jak najszybciej po stwierdzeniu oddechu nieprawidłowego. Obecne badania potwierdzają również, że szanse na przywrócenie czynności życiowych podstawowymi zabiegami resuscytacyjnymi u osób dorosłych nie są duże i służą głównie podtrzymaniu tych czynności do przyjazdu służb ratunkowych. Dlatego nie zaleca się przerywania RKO w celu okresowego sprawdzania ewentualnego powrotu podstawowych funkcji życiowych. Podkreśla się natomiast konieczność podjęcia RKO w każdym przypadku po stwierdzeniu braku prawidłowego oddechu u poszkodowanego, niezależnie od tego, kiedy mogło dojść do utraty przytomności i zaniku podstawowych funkcji życiowych.

przybędą na miejsce wykwalifikowane służby medyczne i przejmą działania ratunkowe,

czynności ratunkowe przejmie od nas inny świadek zdarzenia,

poszkodowany zacznie reagować (poruszy się, otworzy oczy, zacznie kaszleć),

opadniemy z sił i nie ma w pobliżu osoby, która może nas zmienić,

pojawiło się zagrożenie zewnętrzne (zadymienie, pożar, agresywny pies itd.).

Szybkie rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia może dwu-, a nawet trzykrotnie zwiększyć szanse przeżycia osób, u których doszło do nagłego zatrzymania oddechu i krążenia.

RKO możemy przerwać w momencie, gdy:
Wysiłek fizyczny
Jeśli podczas prowadzenia RKO pojawiło się zagrożenie zewnętrzne, musisz zadbać przede wszystkim o swoje bezpieczeństwo. Jest ono najważniejsze! To, czy podczas ucieczki z miejsca niebezpiecznego, będziesz próbował ewakuować również poszkodowanego, zależy tylko od twojej oceny sytuacji. Jeśli uznasz, że znacznie opóźni to twoją ucieczkę, pozostaw go na miejscu i sam oddal się na bezpieczną odległość.
Zmęczenie ratownika
Oprócz czynników zewnętrznych, które powodują w skrajnych przypadkach konieczność przerwania RKO i ewakuację, są również takie, które wpływają na ratownika i mogą np. obniżyć skuteczność prowadzonych działań. Zaliczamy do nich wymienione niżej czynniki.
Reakcja psychologiczna
Podczas wykonywania RKO w dość nienaturalnej pozycji może dojść do skurczy mięśni (szczególnie w obrębie uda), bólu pleców czy duszności. Wysiłku związanego z prowadzeniem RKO nie muszą podejmować np. osoby z chorobami układu krążenia, gdyż może on stanowić zagrożenie dla nich samych.
Przenoszenie chorób zakaźnych
Wiele badań potwierdza, że uciskanie klatki piersiowej przez jednego ratownika dłużej niż 2 min znacząco wpływa na spadek efektywności tych czynności, dlatego w razie możliwości zmiany powinny odbywać się właśnie po upływie tego czasu.

1. Nagłe zatrzymanie krążenia jest najczęstszą przyczyną śmierci w Europie i może dotyczyć nawet ok. 700 tysięcy osób rocznie. Szybkie rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia może potroić szanse przeżycia osób, u których doszło do NZK.

2. Resuscytacja to zespół czynności, na które składa się uciskanie klatki piersiowej i sztuczne oddychanie. Wykonujemy je zawsze, gdy poszkodowany nie reaguje i nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo. Stosunek uciśnięć klatki piersiowej do oddechów ratowniczych wynosi 30:2.

3. Uciskanie klatki piersiowej wykonujemy, układając ręce na środku klatki piersiowej i uciskając ją na głębokość przynajmniej 5 cm, ale nie więcej niż 6 cm, z częstotliwością co najmniej 100, ale nie więcej niż 120 uciśnięć na minutę.

4. Sztuczne oddychanie wykonujemy, obejmując szczelnie swoimi ustami usta osoby poszkodowanej. Wdech ratowniczy powinien trwać ok. 1 sekundy (jak przy normalnym oddychaniu).

5. Resuscytacja będzie najskuteczniejsza, jeżeli połączymy uciskanie klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi. Ale, jeżeli z jakichś powodów nie chcesz wykonywać sztucznego oddychania, możesz wykonywać sam masaż serca.

6. Prowadząc resuscytację krążeniowo‑oddechową, należy korzystać ze środków ochrony osobistej - rękawiczek jednorazowych i maseczek do sztucznego oddychania (chust twarzowych).

7. Resuscytację należy prowadzić do przyjazdu służb ratunkowych, opadnięcia z sił lub momentu, gdy poszkodowany zacznie reagować: poruszy się, otworzy oczy i zacznie prawidłowo oddychać.

Odszukaj w Internecie stronę Polskiej Rady Resuscytacji, a następnie zapoznaj się z drugim rozdziałem Wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji z 2010 r. Spróbuj dowiedzieć się, co ile lat Europejska Rada Resuscytacji wydaje nowe wytyczne.

Definicja: Europejska Rada Resuscytacji

(ERC, ang. European Resuscitation Council) organizacja powstała w 1989 roku jako interdyscyplinarny zespół ekspertów do spraw resuscytacji i medycyny ratunkowej; jej celem jest rozwijanie wiedzy na temat ratowania ludzkiego życia przez poprawę standardów resuscytacji; polskim odpowiednikiem ERC jest Polska Rada Resuscytacji (PRC) powstała w 2001 r. z siedzibą w Krakowie, obie Rady ściśle ze sobą współpracują

Definicja: nagłe zatrzymanie krążenia

stan chorobowy powodujący zatrzymanie czynności serca, i co za tym idzie, ustanie krążenia krwi

Znane są przypadki nieefektywności uciskania klatki piersiowej wynikającej ze stosowania zbyt słabego ucisku. Osoby udzielające pierwszej pomocy tłumaczyły się strachem przed połamaniem mostka czy żeber. Tego akurat nie należy się obawiać, ale jeśli ratownik ma opory przed wykonaniem oddechów ratowniczych, to niech po prostu z nich rezygnuje, nie opóźniając rozpoczęcia uciskania klatki piersiowej.

Nie ma bezwzględnej konieczności prowadzenia uciśnięć klatki piersiowej w rękawiczkach jednorazowych. Oczywiście, jeśli są one dostępne, natychmiast należy je założyć, natomiast ich brak nie może opóźniać rozpoczęcia ucisków klatki piersiowej. Jednak oddechy ratownicze bezwzględnie prowadzimy, korzystając ze środków ochronnych (chusty twarzowej czy maski twarzowej).

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy osobie, która jest nieprzytomna i nie wykazuje żadnych funkcji życiowych, można jeszcze bardziej zaszkodzić? W takiej sytuacji liczą się sekundy. Tylko zdecydowana reakcja świadków, pozbycie się strachu i rozpoczęcie czynności ratowniczych mogą uratować ludzkie życie. uciskać prawidłowo klatkę piersiową; wykonywać prawidłowo oddechy ratownicze; przeprowadzać resuscytację krążeniowo‑oddechową osobie dorosłej; wskazywać moment zakończenia resuscytacji krążeniowo‑oddechowej; rozpoznawać zagrożenia towarzyszące resuscytacji krążeniowo‑oddechowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Panika, strach przed nieprawidłowym wykonywaniem resuscytacji czy obawa przed wyrządzeniem krzywdy mogą zniechęcać do udzielania pomocy dziecku. Przeczytaj uważnie lekcję dotyczącą RKO dzieci, a pozwoli ci to nieść skuteczną pomoc najmłodszej części naszego społeczeństwa.

co to jest resuscytacja krążeniowo‑oddechowa;

kiedy i jak przeprowadza się RKO osoby dorosłej;

jak układa się poszkodowanego w pozycji bezpiecznej;

jakie zagrożenia mogą wystąpić podczas prowadzenia RKO.

RKO dzieci niewiele różni się od resuscytacji dorosłych. W obu przypadkach należy uciskać klatkę piersiową, żeby spowodować przepływ krwi przez serce, oraz wykonywać oddechy ratownicze. Ich celem jest dostarczenie tlenu do organizmu poszkodowanego, w tym przede wszystkim do jego mózgu.

Kiedy została przeprowadzona pierwsza RKO?

Pierwsza resuscytacja krążeniowo‑oddechowa polegająca na uciskaniu klatki piersiowej połączonym z oddechami ratowniczymi została przeprowadzona na początku lat 60. ubiegłego wieku.

Resuscytacja krążeniowo‑oddechowa dzieci może być skutecznie przeprowadzona na podstawie algorytmu BLS stosowanego u osób dorosłych, jednak można go także zmodyfikować. Ponieważ u dzieci najczęstszą przyczyną NZK jest problem z oddychaniem, dobrze jest rozpocząć resuscytację od oddechów ratowniczych.

powrotu oznak życia (dziecko zacznie się budzić, poruszać, otworzy oczy oraz zacznie prawidłowo oddychać),

przybycia wykwalifikowanej pomocy, która przejmie resuscytację,

wyczerpania własnych sił.

Resuscytację dzieci, podobnie jak osób dorosłych, należy prowadzić do czasu:

Miejsce uciskania klatki piersiowej u dzieci jest takie samo jak u dorosłych. W jego zlokalizowaniu pomocne jest wyznaczenie wyrostka mieczykowatego - znajduje się on w miejscu, gdzie łuki żebrowe dolnych żeber łączą się ze sobą. Jest to dokładnie wskazane na ilustracji 2. Masaż należy prowadzić na szerokość palca dłoni powyżej tego miejsca.

Wyprostuj kręgosłup i spróbuj znaleźć u siebie wyrostek mieczykowaty. Czy trudno jest wyznaczyć prawidłowe miejsce prowadzenia ucisków?

Wymień różnice między sposobami uciskania klatki piersiowej osoby dorosłej i dziecka.

Uciski klatki piersiowej wykonujemy jedną lub dwiema rękami, a w przypadku - opuszkami dwóch palców. Ich głębokość powinna wynosić około 1/3 głębokości klatki piersiowej, natomiast tempo - pomiędzy 100 a 120 uciśnięć na minutę. Podstawowa zasada obowiązująca podczas uciskania klatki piersiowej dziecka, to „ szybko i mocno". Niestety, w wielu przypadkach osoby ratujące, bojąc się wyrządzenia krzywdy dziecku, które resuscytują, wykonują uciski zbyt lekko, czym znacząco obniżają skuteczność działań ratowniczych. Należy pamiętać nie tylko o odpowiedniej sile nacisku, ale także o relaksacji klatki piersiowej pomiędzy kolejnymi uciśnięciami. Trzeba pozwolić klatce piersiowej całkowicie się rozprężyć, dbając jednak o to, aby nie odrywać od niej ręki (rąk lub palców).

kciukiem i palcem wskazującym ręki leżącej na czole zacisnąć miękkie części nosa,

nabrać powietrza, objąć szczelnie swoimi ustami usta dziecka, upewniając się, że nie ma przecieku powietrza (u małych dzieci można objąć usta i nos lub sam nos),

wykonać powolny wydech do ust dziecka trwający ok. 1‑1,5 s, obserwując równocześnie unoszenie się klatki piersiowej,

utrzymując odchylenie głowy i uniesienie brody, odsuwamy swoje usta od ust poszkodowanego i obserwujemy, czy podczas wydechu klatka piersiowa dziecka opada.

Technika wykonywania oddechów ratowniczych u dzieci nie różni się od stosowanej w przypadku osób dorosłych. W pierwszej kolejności należy udrożnić drogi oddechowe: jedną rękę kładziemy na czole dziecka i delikatnie odchylamy głowę ku tyłowi, w tym samym czasie opuszki palca (lub palców) drugiej ręki umieszczamy pod brodą dziecka, unosząc ją lekko do góry. Prawidłowe udrożnienie dróg oddechowych u niemowląt i dzieci starszych zaprezentowano w galerii 2.

Po udrożnieniu dróg oddechowych należy:

Prawidłowe wykonanie oddechów ratowniczych prezentują slajdy galerii 3.

Resuscytacja krążeniowo‑oddechowa (RKO) to połączenie ucisków klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi.

W przypadku stwierdzenia braku oddechu należy rozpocząć resuscytację krążeniowo‑oddechową jeszcze przed przyjazdem pogotowia ratunkowego.

Jeżeli osoba ratująca z jakiś powodów nie chce wykonywać oddechów ratowniczych, powinna uciskać klatkę piersiową poszkodowanego.

Oddech ratowniczy wykonywany u dziecka to powolny wydech trwający ok. 1‑1,5 s z równoczesnym obserwowaniem unoszenia się klatki piersiowej.

Uciski klatki piersiowej wykonujemy, przykładając (w zależności od wieku dziecka) dwa palce, jedną lub dwie dłonie do dolnej połowy mostka.

Masaż serca należy prowadzić z częstotliwością od 100 do 120 uciśnięć na minutę, osiągając przy tym za każdy razem ok. 1/3 głębokości klatki piersiowej.

Dzieci mogą być skutecznie resuscytowane na podstawie algorytmu BLS dla dorosłych, według którego zaczyna się od 30 uciśnięć klatki piersiowej, a następnie wykonuje się dwa oddechy ratownicze. Jednak z uwagi na to, że NZK u dzieci najczęściej jest spowodowane problemami z oddychaniem, resuscytację powinno się rozpocząć od 5 wdechów. Następnie należy kontynuować ją w stosunku 30 uciśnięć i 2 oddechów ratowniczych.

człowiek między 1. rokiem życia a okresem dojrzewania, rozpoczynającym się średnio między 10. a 14. rokiem życia

Wymień różnice między sposobami wykonywania oddechów ratowniczych u osoby dorosłej i dziecka.

Nieprzytomne dziecko z prawidłowym oddechem należy ułożyć na boku w pozycji bezpiecznej. Istnieje kilka wariantów tej pozycji; każdy z nich ma swoje zalety i wady. Nie ma pozycji idealnej dla wszystkich poszkodowanych. Celem ułożenia dziecka w pozycji bocznej jest zapobiegnięcie niedrożności dróg oddechowych oraz zmniejszenie prawdopodobieństwa przedostania się płynów, takich jak ślina lub wymiociny, do dróg oddechowych. Pozycja boczna powinna być stabilna, jak najbliższa ułożeniu na boku z odgięciem głowy i brakiem ucisku na klatkę piersiową, by nie utrudniać oddechu - jak na poniższej ilustracji. Metoda zalecana przez ERC dla dzieci jest taka sama jak dla osób dorosłych (instrukcja dostępna jest ).

# data[].attributes.attachment_link.description
Panika, strach przed nieprawidłowym wykonywaniem resuscytacji czy obawa przed wyrządzeniem krzywdy mogą zniechęcać do udzielania pomocy dziecku. Przeczytaj uważnie lekcję dotyczącą RKO dzieci, a pozwoli ci to nieść skuteczną pomoc najmłodszej części naszego społeczeństwa. co to jest resuscytacja krążeniowo‑oddechowa; kiedy i jak przeprowadza się RKO osoby dorosłej; jak układa się poszkodowanego w pozycji bezpiecznej; jakie zagrożenia mogą wystąpić podczas prowadzenia RKO.

# data[].attributes.attachment_link.title
AED Automatyczny Zewnętrzny Defibrylator co to takiego?

# data[].attributes.attachment_link.title
Reanimacja dorosłego z użyciem AED🚨 #AED

# data[].attributes.headline
Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy

# data[].attributes.subject
Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy

# data[].attributes.attachment_link.title
Szczegółowe zasady udzielania pierwszej pomocy medycznej

# data[].attributes.headline
Najlepsza aplikacja do nauki pierwszej pomocy

# data[].attributes.subject
Najlepsza aplikacja do nauki pierwszej pomocy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Serdecznie zapraszamy do korzystania z bezpłatnej aplikacji stanowiącej kompendium wiedzy z zakresu udzielania pierwszej pomocy a także wielu innych czynności ratowniczych. Aplikacja została stworzona przez policjantów, ratowników medycznych i strażaków oraz oficerów ABW. Znajdziecie w niej algorytmy pierwszej pomocy, sytuacji ratowniczych i zagrożenia terrorystycznego asystenta resuscytacji krążeniowo-oddechowej, lokalizator, pełen zakres numerów alarmowych, filmy instruktarzowe i wiele innych przydatnych zagadnień.

Instytucje zaangażowane w stworzenie aplikacji:
- Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy,
- Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Bydgoszczy,
- Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
- JRG1 Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy.

Aplikacja jest w języku polskim i angielskim. Zapraszamy do korzystania z aplikacji i dzielenia się nią z innymi. Będziemy wdzięczni za wszelkie informacje na temat błędów w jej funkcjonowaniu, sugestie zmian i informacje czy jest dla was przydatna.
Aplikacja powstała dzięki udostępnieniu kreatora aplikacji mobilnych KINETISE.

Facebook: https://www.facebook.com/pierwszapomockwpbydgoszcz/

Zakres tematyczny aplikacji:

1. Wezwanie pomocy

Numery alarmowe - wszystkie numery alarmowe, automatyczne wybieranie.
Lokalizator GPS - lokalizacja na mapie oraz współrzędne geograficzne.
Prawidłowe wezwanie pomocy - algorytm.
Indeks placówek medycznych - rozbudowany zestaw linków do Zintegrowanego Informatora Pacjenta NFZ, pozwalający wyszukiwać placówki medyczne.
Ośrodki toksykologiczne - aktywny spis numerów do placówek.

2. Asystent resuscytacji krążeniowo oddechowej - rozbudowane nagranie dźwiękowe ułatwiające prowadzenie resuscytacji krążeniowo oddechowej, oparte na podobnych zasadach, co nagrania umieszczane w defibrylatorach AED. Wersja językowa polska i angielska.

3. Zagadnienia medyczne - algorytmy postępowania w wybranych sytuacjach:
- pierwsza pomoc w zdarzeniach masowych,
- ocena miejsca zdarzenia,
- ocena wstępna poszkodowanego,
- resuscytacja krążeniowo - oddechowa,
- automatyczny defibrylator zewnętrzny,
- badanie urazowe,
- rany - krwotoki,
- zadławienia,
- podtopienie,
- wywiad wstępny - sample,
- ból w klatce piersiowej,
- udar mózgu,
- pozycja bezpieczna,
- złamania, skręcenia, zwichnięcia,
- drgawki,
- omdlenia (zasłabnięcie),
- hipotermia - wychłodzenie organizmu,
- cukrzyca,
- oparzenia,
- udar cieplny,
- odwodnienie,
- silna reakcja alergiczna,
- minimalny skład apteczki podręcznej.

4. Zagrożenia pożarowe - profilaktyka i algorytmy postępowania w wybranych sytuacjach:
- pożar w domu,
- ewakuacja z pomieszczeń i budynków objętych pożarem,
- czad - tlenek węgla,
- gaśnica do domu,
- palące się ubranie,
- pożar w komorze silnika samochodu,
- pożar lasu,
- wypalanie trawy.

5. Bezpieczeństwo na zbiornikach wodnych - profilaktyka i algorytmy postępowania w wybranych sytuacjach:
- zasady bezpieczeństwa na zamarzniętych zbiornikach wodnych,
- samodzielna ewakuacja z przerębla,
- ratowanie osoby z przerębla,
- podtopienie,
- hipotermia,
- powódź.

6. Zagrożenia terrorystyczne - algorytmy postępowania w wybranych sytuacjach:
- zamach terrorystyczny (podejrzenie przygotowania),
- aktywny strzelec (zamachowiec zabójca),
- atak przy użyciu pojazdu,
- podejrzana przesyłka,
- sytuacja zakładnicza,
- postępowanie po wybuchu bomby,
- operacja antyterrorystyczna,
- aktualne stopnie zagrożenia terrorystycznego w Polsce,
- triage - segregacja rannych w wypadku masowym,
- zatrucia i skażenia chemiczne,
- tablica ADR - ładunek niebezpieczny,
- indeks numerów ADR.

7. Filmy Pierwszej pomocy zrealizowane przez twórców aplikacji:
- Defibrylator AED + Schemat BLS
- Schemat BLS
- Badanie urazowe
- Zadławienie dziecka
- Tonięcie
- Bezpiecznie na lodzie
- Pożar w komorze silnika
- Ostrożnie z tłuszczem
- Palące się ubranie,
- Zasady postępowania w sytuacji zakładniczek,
- Aktywny strzelec,
- Atak terrorystyczny z użyciem samochodu,
- Zdarzenie masowe z dużą liczbą osób rannych.

# data[].attributes.attachment_link.title
PIERWSZA POMOC w sytuacjach zagrożeń - Aplikacje w Google Play

# data[].attributes.attachment_link.description
Serdecznie zapraszamy do korzystania z bezpłatnej aplikacji stanowiącej kompendium wiedzy z zakresu udzielania pierwszej pomocy a także wielu innych czynności ratowniczych. Aplikacja została stworzona przez policjantów, ratowników medycznych i strażaków oraz oficerów ABW. Znajdziecie w niej algorytmy pierwszej pomocy, sytuacji ratowniczych i zagrożenia terrorystycznego asystenta resuscytacji krążeniowo-oddechowej, lokalizator, pełen zakres numerów alarmowych, filmy instruktarzowe i wiele innych przydatnych zagadnień.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nationale-Nederlanden | Pierwsza pomoc u dzieci  - Resuscytacja

# data[].attributes.attachment_link.title
Film instruktażowy - jak korzystać z defibrylatora AED

# data[].attributes.body
Zadławienie ciałem obcym

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sytuacja, w której dochodzi do przemieszczenia się ciała obcego z jamy ustnej do dolnego odcinka układu oddechowego stanowi dla poszkodowanego stan bezpośredniego zagrożenia życia. Ciało obce może zarówno utrudniać oddychanie, jak i całkowicie zatkać drogi oddechowe. Szybka i zdecydowana pomoc polegająca na wykonaniu prostych działań, jest w stanie skutecznie wyeliminować to zagrożenie.

wyjaśniać, czym jest zadławienie;

odróżniać łagodną niedrożności dróg oddechowych, od jej ciężkiej postaci;

postępować właściwie w przypadku zadławienia się osoby dorosłej i dziecka.

Zadławieniem określa się niedrożność dróg oddechowych spowodowaną ciałem obcym. Wśród osób dorosłych najczęściej dochodzi do niego podczas jedzenia. W przypadku niemowląt i dzieci przyczyną niedrożności dróg oddechowych jest w połowie przypadków jedzenie (najczęściej słodycze). W pozostałej części do zadławienia przyczyniają się inne przedmioty, np. monety i małe zabawki. Ciało obce może spowodować łagodną lub ciężką niedrożność dróg oddechowych.

Ciało obce przechodząc przez górne drogi oddechowe powoduje bardzo nieprzyjemne uczucie. Zastanów się, dlaczego poszkodowany tego nie odczuwa, gdy ciało obce wpadnie do płuc?

Jeżeli poszkodowany ma objawy łagodnej niedrożności dróg oddechowych łagodnej niedrożności dróg oddechowych :

stań za poszkodowanym i obejmij go górnymi kończynami na wysokości nadbrzusza;

pochyl go do przodu;

rękę zaciśniętą w pięść umieść pomiędzy pępkiem i wyrostkiem mieczykowatym mostka;

drugą ręką złap za zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze;

powtórz tę czynność do 5 razy, za każdym razem sprawdzając jego skuteczność.

Jeżeli 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową nie spowoduje usunięcia ciała obcego, zastosuj 5 uciśnięć nadbrzusza zgodnie z zasadami:

Prawidłowe postępowanie w przypadku zadławienia się ciałem obcym prezentuje nagranie wideo 1.
Jeżeli poszkodowany straci przytomność:

ułóż delikatnie ratowanego na plecach;

natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe;

odchyl do tyłu głowę poszkodowanego i usuń z jamy ustnej widoczne ciała obce;

sprawdź oddech, a w przypadku jego braku, rozpocznij resuscytację od:

30 uciśnięć klatki piersiowej;

po wykonaniu 30 uciśnięć sprawdź jamę ustną, czy nie widać ciała obcego - jeżeli ciało obce jest widoczne, usuń je wygarniając palcem;

niezależnie, czy udało ci się usunąć ciało obce, udrożnij drogi oddechowe i podejmij próbę wykonania 2 oddechów ratowniczych;

wykonuj uciśnięcia klatki piersiowej na przemian z oddechami ratowniczymi - do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego, opadnięcia z sił lub pojawienia się oznak życia (poszkodowany poruszy się, otworzy oczy i zacznie prawidłowo oddychać).

Dwie osoby siedzą w pokoju i oglądając telewizję, jedzą wiśnie/czereśnie. Nagle jedna zaczyna się krztusić, ma wyraźny problem z oddychaniem. Druga stara się opanować sytuację: pomaga jej wstać, oklepuje odpowiednio plecy, a dopiero gdy to nie pomaga - stosuje manewr Heimlicha.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Dwie osoby siedzą w pokoju i oglądając telewizję, jedzą wiśnie/czereśnie. Nagle jedna zaczyna się krztusić, ma wyraźny problem z oddychaniem. Druga stara się opanować sytuację: pomaga jej wstać, oklepuje odpowiednio plecy, a dopiero gdy to nie pomaga - stosuje manewr Heimlicha.

W trakcie resuscytacji u osoby zadławionej, za każdym razem, kiedy drogi oddechowe są udrażniane, należy szybko sprawdzić jamę ustną poszkodowanego, czy nie ma w niej ciała obcego, które mogło się tu przemieścić. Nigdy nie należy wykonywać oczyszczania jamy ustnej na ślepo - ciało obce usuwa się tylko wtedy, gdy jest ono widoczne.

Podczas wystąpienia zadławień często można zaobserwować, jak osoba ratująca prosi poszkodowanego o podniesienie rąk do góry, i w tej pozycji klepie go w okolicę miedzyłopatkową. Jak myślisz, czy takie postępowanie jest właściwe? Jeżeli nie, to dlaczego?

Jeżeli kaszel jest efektywny, tzn. głośny, wyraźny, dziecko może nabrać powietrza do płuc, płacze i reaguje na twoje sygnały - trzymaj je na rękach głową do góry i zachęcaj do samodzielnego wykaszlenia ciała obcego z dróg oddechowych.

Jeżeli kaszel jest nieefektywny, czyli cichy lub bezgłośny, dziecko nie może oddychać i płakać, sinieje - wykonaj następujące czynności:

połóż dziecko na przedramieniu głową w dół w taki sposób, by twoja dłoń trzymała jego brodę (dłoń ma za zadanie przytrzymać głowę, która u małych dzieci jest ciężka);

uderz dziecko mocno nadgarstkiem drugiej dłoni 5 razy między łopatkami - dzięki temu powinno wykrztusić przedmiot;

odwróć dziecko na plecy i sprawdź, czy przedmiot został usunięty;

jeśli nie został usunięty, uciśnij dwoma palcami 5 razy klatkę piersiową tak jak przy resuscytacji, ale wykonaj te ruchy gwałtowniej i z mniejszą częstotliwością, drugą ręką podtrzymuj głowę.

Jeżeli dziecko straci przytomność:

połóż je na płaskiej powierzchni, trzymając dłoń na czole dziecka odegnij jego głowę i unieś brodę, co pozwoli udrożnić drogi oddechowe oraz sprawdzić, czy ciała obcego nie da się usunąć palcem;

rozpocznij resuscytację rozpoczynając od 5 wdechów ratowniczych;

jeśli klatka piersiowa nie unosi się przy oddechach, przed każdym następnym wdechem jeszcze raz skoryguj położenie głowy dziecka;

jeżeli 5 prób oddechów się nie powiodło, wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej;

po 30 uciśnięciach sprawdź jamę ustną, czy nie widać ciała obcego, które można usunąć;

następnie wykonaj 2 oddechy ratownicze i kolejne 30 uciśnięć klatki piersiowej.

W sytuacji zakrztuszenia u dzieci poniżej pierwszego roku życia (niemowlęcia), należy najpierw sprawdzić, czy ciało obce widoczne jest w ustach dziecka. Jeśli tak - należy próbować wyjąć je za pomocą małego palca jednym ruchem. W przypadku, gdy jest to niemożliwe, nie ponawiamy próby i nigdy nie próbujemy wyjąć przedmiotu na ślepo - grozi to wepchnięciem ciała obcego głębiej!
Następnie oceniamy rodzaj kaszlu:

Jeżeli dziecko straci przytomność, należy wezwać pogotowie ratunkowe i rozpocząć resuscytację

Większość rodziców ratując swoje dzieci obraca je do góry nogami i wytrząsa ciało obce. Wymień co najmniej 3 prawdopodobne zagrożenia dla dziecka mogące wystąpić podczas takiego postępowania.

Zadławienie to niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym. Po przedostaniu się z jamy ustnej do dolnych dróg oddechowych może ono być bardzo niebezpieczne i w krótkim czasie doprowadzić do śmierci poszkodowanego.

Rozróżniamy łagodną i ciężką niedrożność dróg oddechowych.

W łagodnej niedrożności (gdy poszkodowany może mówić, oddychać, kaszleć) pierwsza pomoc polega na zachęcaniu ratowanego do kaszlu, który generuje wysokie ciśnienie w płucach i skutecznie usuwa większość ciał obcych.

Klepanie w okolicę międzyłopatkową lub uciskanie nadbrzusza, gdy poszkodowany ma objawy łagodnej niedrożności, może spowodować przesunięcie ciała obcego i całkowite zatkanie dróg oddechowych. Dlatego te czynności przeznaczone są tylko dla poszkodowanych z objawami ciężkiej niedrożności dróg oddechowych.

Udzielając pomocy poszkodowanemu z ciężką niedrożnością, należy rozpocząć od 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową, a następnie wykonać manewr Heimlicha uciskając 5 razy nadbrzusze poszkodowanego.

Gdy poszkodowany traci przytomność należy rozpocząć resuscytacje krążeniowo‑oddechową. Celem początkowych uciśnięć klatki piersiowej jest przede wszystkim usunięcie niedrożności dróg oddechowych u leżącego, nieprzytomnego poszkodowanego, a tylko wtórnie wspomaganie krążenia.

U niemowląt nie stosuje się manewru Heimlicha, zamiast niego wykonujemy uciski klatki piersiowej, tak jak w przypadku resuscytacji, tylko mocniej i z mniejszą częstotliwością.

Współczesna medycyna umożliwia bezoperacyjne usuwanie ciał obcych, które znalazły się w układzie oddechowym. Dowiedz się w dostępnych źródłach, jak nazywa się takie badanie. Służy ono nie tylko do celów terapeutycznych, ale również diagnostycznych, jak np. rozpoznawanie procesów nowotworowych.

Definicja: częściowe zatkanie dróg oddechowych (niedrożność łagodna)

drogi oddechowe nie są zamknięte przez ciało obce i przepływ powietrza do/i z płuc jest możliwy; poszkodowany może mówić, nabierać powietrza do płuc, kaszleć, reaguje na nasze sygnały

Definicja: całkowite zatkanie dróg oddechowych (niedrożność ciężka)

ciało obce zamyka światło dróg oddechowych, a ratowany nie może mówić, kaszleć, ma problemy z oddychaniem; początkowo mogą być słyszalne świsty oddechowe, które po pewnym czasie cichną, a poszkodowany traci przytomność

Łączenie par. Wskaż, które zdania są prawdziwe, a które - fałszywe.. Ciało obce może spowodować łagodną lub ciężką niedrożność dróg oddechowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Niedrożność ciężka występuje, gdy światło dróg oddechowych jest zatkane.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Jeżeli poszkodowany ma objawy łagodnej niedrożności dróg oddechowych, należy silnie uderzyć go 5 razy w okolicę międzyłopatkową.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rękoczyn Heimlicha polega na silnym uciskaniu nadbrzusza.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Niedrożność dróg oddechowych nie może być przyczyną śmierci.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz

Wskaż, które zdania są prawdziwe, a które - fałszywe.

zadanie interaktywne

Uporządkuj kolejność postępowania podczas wykonywania manewru Heimlicha.

Drugą ręką złap za zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze.

Powtórz tę czynność do 5 razy, za każdym razem sprawdzając jej skuteczność.

Rękę zaciśniętą w pięść umieść pomiędzy pępkiem i wyrostkiem mieczykowatym mostka poszkodowanego.

Stań za poszkodowanym i obejmij go górnymi kończynami na wysokości nadbrzusza.

Pochyl poszkodowanego do przodu.

Jeśli uda się usunąć ciało obce z dróg oddechowych dziecka - któryś z naszych oddechów uniósł jego klatkę piersiową, dziecko zaczęło się ruszać lub kaszleć, należy sprawdzić czy oddycha prawidłowo. Jeśli oddycha, ale wciąż jest nieprzytomne, układamy je na boku i czekamy na przybycie pogotowia. W sytuacji, gdy niemowlę nie wykazuje w/w objawów, RKO kontynuujemy do skutku lub do przyjazdu karetki pogotowia.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sytuacja, w której dochodzi do przemieszczenia się ciała obcego z jamy ustnej do dolnego odcinka układu oddechowego stanowi dla poszkodowanego stan bezpośredniego zagrożenia życia. Ciało obce może zarówno utrudniać oddychanie, jak i całkowicie zatkać drogi oddechowe. Szybka i zdecydowana pomoc polegająca na wykonaniu prostych działań, jest w stanie skutecznie wyeliminować to zagrożenie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zadławienie dziecka pierwsza pomoc 🚨 #zadławieniedziecka

# data[].attributes.headline
Pierwsza pomoc - zadławienie - kilkulatek

# data[].attributes.subject
Pierwsza pomoc - zadławienie - kilkulatek

# data[].attributes.attachment_link.title
Nationale-Nederlanden | Pierwsza pomoc u dzieci - Zakrztuszenie

# data[].attributes.attachment_link.title
Zadławienie u osoby dorosłej🚨 #zadławienie

# data[].attributes.headline
Pierwsza pomoc w zranieniach, skaleczeniach i ranach

# data[].attributes.subject
Pierwsza pomoc w zranieniach, skaleczeniach i ranach

# data[].attributes.attachment_link.title
"ABC pierwszej pomocy" - odcinek 2 - wyposażenie apteczki

# data[].attributes.attachment_link.title
Tamowanie krwotoku pierwsza pomoc Adrian Zadorecki kursysos.pl

# data[].attributes.headline
Ostrzeganie o zagrożeniach i alarmowanie

# data[].attributes.subject
Ostrzeganie o zagrożeniach i alarmowanie

# data[].attributes.headline
Tamowanie krwotoku w przypadku amputacji

# data[].attributes.subject
Tamowanie krwotoku w przypadku amputacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Amputacja, krwotok, opatrunek uciskowy, opaska uciskowa pierwsza pomoc

# data[].attributes.attachment_link.title
Krwawienia z nosa pierwsza pomoc Adrian Zadorecki z kursysos.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Wypadek - złamania, skręcenia, zwichnięcia

# data[].attributes.attachment_link.title
Regionalny System Ostrzegania (RSO) - jak to działa?

# data[].attributes.body
Złamania, zwichnięcia, skręcenia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

Złamania klasyfikuje się na podstawie towarzyszących im uszkodzeń, przebiegu szczeliny złamania oraz wzajemnego położenia względem siebie odłamów kostnych. Ich rodzaje wraz z obrazowym przedstawieniem uszkodzeń prezentuje galeria 1. Informacje te pozwalają dokładnie opisać rodzaj uszkodzenia i zaplanować najskuteczniejsze leczenie.

Zwichnięcia są bardzo bolesne i polegają na wzajemnym przemieszczeniu się względem siebie powierzchni stawowych kości. Zwykle łatwo je rozpoznać, ponieważ powodują widoczne zmiany prawidłowych obrysów , co można zaobserwować na zdjęciach poniżej.

Skręcenie to uraz aparatu więzadłowego stawu spowodowany ruchem przekraczającym fizjologiczny zakres w danym stawie.

W lżejszych przypadkach skręceń uraz ten kończy się na łagodnych zasinieniach i obrzękach (jak na ilustracji 2), z zachowaniem stabilności stawu. W ciężkich skręceniach, przebiegających z całkowitym rozerwaniem więzadeł (patrz: ilustracja 3), objawy początkowo mogą być identyczne, jednak po ustąpieniu obrzęku staw jest niestabilny.

Objawy towarzyszące złamaniom, zwichnięciom czy skręceniom są bardzo podobne. Należą do nich:

ból nasilający się przy ruchu,

wylew krwawy, miejscowe zasinienie,

zniekształcenie, nienaturalne ułożenie kończyny,

ograniczenie ruchów kończyny,

rana, z której mogą wystawać odłamy kostne (w przypadku złamań otwartych).

W większości przypadków trudno określić rodzaj urazu (złamanie, zwichnięcie czy skręcenie) bez konsultacji lekarskiej i dodatkowych badań w postaci m.in. zdjęcia rentgenowskiego zdjęcia rentgenowskiego (RTG). Dlatego udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować obrażeń, tylko wszystkie traktować jak potencjalne złamanie.

Jeżeli u poszkodowanego zaobserwujesz objawy takie jak zmiana koloru kończyny (zrobi się ona blada albo sina) lub zmiana jej temperatury, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Udzielanie pomocy przy urazach kostno‑stawowych rozpoczynamy rutynowo od oceny bezpieczeństwa miejsca zdarzenia oraz sprawdzenia czynności życiowych poszkodowanego (przytomności i oddechu). Niekiedy rzucające się w oczy i groźnie wyglądające urazy kończyn odwracają uwagę od możliwych współistniejących obrażeń, które mogą mieć dramatyczne skutki.
Pierwsza pomoc w przypadku złamań, zwichnięć i skręceń, opiera się na bardzo prostych zasadach. Należy unieruchomić kończynę w możliwie komfortowy i stabilny sposób oraz nie powodować niepotrzebnych ruchów ani wstrząśnień. Ma to na celu zapobiegnięcie przemieszczaniu się kości oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Unieruchamiając kończyny, robimy to w pozycji najwygodniejszej dla poszkodowanego. Trzeba pamietać, że w przypadku uszkodzenia kości unieruchamiamy uszkodzoną kość z dwoma sąsiadującymi stawami, a w przypadku uszkodzenia w stawie - uszkodzony staw z dwiema sąsiednimi kośćmi.

Do unieruchomienia złamania najlepiej stosować specjalnie przeznaczony do tego sprzęt - druciane lub , które można łatwo dopasować do kształtu i położenia kończyny. Jeżeli jednak nie dysponujemy takim sprzętem, możemy użyć każdej rzeczy, która znajduje się na miejscu, jeśli tylko pozwoli ona na stabilizację kończyny (deski, kije, koce, swetry, itp.).
Do unieruchomienia kończyny górnej można użyć chusty trójkątnej lub wykonać prowizoryczny temblak, wywijając podkoszulkę, sweter czy marynarkę osoby poszkodowanej, co prezentuje galeria 3.

Prostym i skutecznym sposobem unieruchomienia kończyny dolnej jest przymocowanie jej do kończyny zdrowej, jednak stan poszkodowanego i ułożenie kończyny nie zawsze na to pozwalają (nie należy wykonywać tego manewru na siłę). Stopy i dłonie można unieruchomić, np. poduszkami czy kocem. Odpowiednie sposoby unieruchomienia przedstawiono w galerii 4.

Podczas unieruchamiania nie rozbieramy poszkodowanego ani nie prostujemy uszkodzonych kończyn. Należy zapewnić poszkodowanemu komfort cieplny i wsparcie psychiczne oraz regularnie monitorować jego stan. Należy także pamiętać, żeby ze złamanej kończyny możliwie szybko usunąć wszelką biżuterię, szczególnie pierścionki i bransoletki (jeżeli dojdzie do obrzęku, może to stać się niemożliwe). Nie podajemy także nic do jedzenia i picia, ponieważ może się okazać, że złamanie będzie wymagało nastawienia podczas zabiegu operacyjnego, który wiąże się ze znieczuleniem ogólnym.

Złamania, zwichnięcia czy skręcenia same w sobie nie stanowią zagrożenia życia, powodują jedynie znaczny ból, jednak urazy wtórne mogą spowodować trwałe kalectwo lub nawet śmierć.

Stabilizowanie uszkodzonych kończyn musi odbywać się tak, aby nie dochodziło do dalszych przemieszczeń, a w konsekwencji - do powstawania nowych lub pogłębiania już istniejących urazów.

W rzypadku złamań otwartych poszkodowany jest dodatkowo narażony na zakażenia lub utratę krwi - złamanie jednej kości udowej może prowadzić do utarty nawet 1 l krwi.

Udzielając pierwszej pomocy, nie należy różnicować złamań, skręceń i zwichnięć, lecz wszystkie urazy traktować jak złamanie (czyli unieruchomić i przetransportować poszkodowanego do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe).

Unieruchamiając kończyny, należy stosować zasady:

jeśli nastąpiło uszkodzenie kości, unieruchamia się kość i dwa sąsiadujące z nią stawy;

jeśli uszkodzeniu uległ staw, należy unieruchomić staw i dwie sąsiadujące z nim kości.

Największym błędem w przypadku urazów kostnych jest nadmierne poruszanie uszkodzoną kończyną, które może powodować dalsze powikłania, np. przerwanie ciągłości naczyń krwionośnych i spowodowanie obfitego krwawienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Udzielanie pomocy przy złamaniach, zwichnięciach i skręceniach kończyn

# data[].attributes.attachment_link.description
Złamani można zdefiniować najprościej jako przerwanie ciągłości tkanki kostnej w wyniku urazu, który przekraczał granice jej elastyczności. Wszystkie kości mogą ulec złamaniu, ale najbardziej narażone są tzw. kości długie, np.: kość udowa, piszczelowa, strzałkowa, promieniowa, ramienna i łokciowa, które zostały zaznaczone na poniższej ilustracji.

# data[].attributes.body
Oparzenia termiczne i chemiczne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Choć w ciągu ostatnich lat liczba zgonów i urazów w wyniku oparzeń znacznie się zmniejszyła (dzięki coraz doskonalszym metodom leczenia i profilaktyce), nadal stanowią one poważny problem. Wiele osób, które doświadczyły oparzeń, zostaje ciężko okaleczonych, a blizny przypominają im o wypadku nawet do końca życia. Dlatego warto wiedzieć, jak się chronić przed oparzeniami, a także w jaki sposób udzielać pierwszej pomocy osobom, które im uległy.

wyjaśniać, jak jest zbudowana skóra i jakie pełni funkcje;

określać, czym jest oparzenie i od czego zależy jego stopień;

udzielać pierwszej pomocy w przypadku oparzeń;

udzielać pierwszej pomocy przy udarach cieplnym i słonecznym;

opisywać sposoby radzenia sobie w czasie upałów.

Skóra jest największym narządem organizmu ludzkiego. Składa się z dwóch warstw (ilustracja 1). Widoczna warstwa zewnętrzna to naskórek, który jest barierą między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem organizmu. Druga warstwa, niewidoczna, to skóra właściwa. Znajdują się w niej zakończenia nerwowe, mieszki włosowe oraz gruczoły potowe i łojowe.

Skóra pełni wiele ważnych funkcji, stanowi m.in. mechaniczną barierę miedzy światem zewnętrznym a wewnętrznym organizmu. Chroni przed utratą płynów, inwazją baterii i wirusów. Jest narządem dostarczającym do mózgu informacje ze świata zewnętrznego oraz odgrywa istotną rolę w utrzymywaniu prawidłowej temperatury ciała (termoregulacyjną). W zależności od rodzaju oparzenia następuje utrata wszystkich lub niektórych funkcji skóry.

termiczne (ogień, gorące płyny, para wodna),

chemiczne (kwasy lub zasady),

elektryczne (instalacja elektryczna domowa i przemysłowa, piorun),

radiacyjne (promieniowanie),

Oparzenie to - w zależności od głębokości - uszkodzenie skóry lub głębiej położonych narządów na skutek działania czynników uszkadzających (oparzeniowych). Oparzenia dzielimy na:

Zmiany powstające na skórze w wyniku działania tych czynników są bardzo podobne. Jednak skutki dla zdrowia bywają różne; nierzadko mogą doprowadzić nawet do śmierci.

oparzenia I stopnia - uszkodzenie powierzchowne obejmujące tylko naskórek (objawy: miejscowy stan zapalny, zaczerwienienie skóry i ból);

oparzenia II stopnia - uszkodzenie naskórka i niepełnej grubości skóry właściwej (objawy: miejscowy stan zapalny, obrzęk, zaczerwienienie skóry z widocznymi białymi plamami oraz pęcherzami i znacznymi dolegliwościami bólowymi);

oparzenia III stopnia - uszkodzenie naskórka i pełnej grubości skóry właściwej (objawy: perłowobiała i/lub zwęglona skóra, o wyglądzie przeźroczystym lub pergaminowym, z brakiem czucia i bólu).

Stopnie oparzenia, świadczące o tym, czy mamy do czynienia z oparzeniem ciężkim, czy lekkim, zależą od głębokości uszkodzonej skóry oraz rozległości i miejsca oparzenia.
Ze względu na głębokość uszkodzenia skóry oparzenia dzielimy na:

Powierzchnię rozległych oparzeń najłatwiej ocenia się, stosując regułę dziewiątek. Ciało człowieka dzieli się na obszary, które stanowią 9 lub 18% całkowitej powierzchni ciała (zaprezentowane w galerii 2). Na tej podstawie można mniej więcej ocenić rozległość oparzenia. Nieco inaczej proporcje kształtują w przypadku dzieci.

Do oceny oparzeń mniejszych lub o nieregularnym kształcie można wykorzystać fakt, że dłoń poszkodowanego stanowi ok. 1% całkowitej powierzchni jego ciała.

Miejsca, których oparzenia niezależnie od stopnia i rozległości powinny być leczone w szpitalu, prezentuje poniższa ilustracja.

wyprowadź osobę poszkodowaną z pożaru,

ugaś płonące ubranie wodą lub stłum płomienie, narzucając na nie ubranie z naturalnych włókien,

polej zimną wodą lub zdejmij ubranie oblane gorącym płynem,

zdejmij tlące się lub nasączone środkiem chemicznym ubranie,

odłącz źródło prądu.

Udzielając pierwszej pomocy w przypadku oparzeń, należy ocenić najpierw miejsce zdarzenia, ze szczególnym uwzględnieniem swojego bezpieczeństwa, ponieważ ratowanie osób oparzonych może być niebezpieczne dla ratującego. Następnym krokiem jest przerwanie działania czynnika wywołującego oparzenie. W zależności od okoliczności:

Schładzanie małych powierzchni oparzeniowych powinno trwać ok. 10‑15 min.

W przypadku oparzeń o hipotermię dużej powierzchni, ciało należy schładzać najwyżej 1‑2 min, najlepiej przykładając mokre ręczniki, prześcieradła itp. Nie wolno polewać ich bieżącą zimną wodą lub robić zimnych kąpieli, ponieważ może to spowodować hipotermię .

Obejrzyj film i zapoznaj się z prawidłowym postępowaniem w przypadku oparzenia wrzątkiem.

Film rozpoczyna ujęcie garnka na płycie grzewczej z ziemniakami i gotującą się wodą. Nastolatka przenosi garnek z płyty do zlewu i zaczyna je odcedzać nie mając na rękach nic do ochrony przed gorącem. Prawą ręką trzyma rączkę rondla, a lewą przytrzymuje pokrywkę. Po chwili odskakuje trzymając się za rękę, a garnek wpada do zlewu. Zmiana ujęcia, zbliżenie prawej dłoni z czerwoną plamą od poparzenia. Do kuchni przybiega młodszy brat, zdejmuje dziewczynie z ręki zegarek i pomaga włożyć dłoń pod kran. Zmiana ujęcia, zbliżenie strumienia wody z kranu chłodzącego oparzenie. Zmiana ujęcia, pojawia się czarna plansza z napisem Około 15 minut później. Chłopak zakręca wodę i razem z siostrą wychodzą z kuchni. Zmiana ujęcia, zbliżenie oparzonej ręki okładanej gazą, a następnie bandażowanej przez brata. Zmiana ujęcia, następuje seria przebitek z poprzednich scen, ekran ciemniejszy, na tle obrazu napisy: Oparzone miejsce schłódź natychmiast zimną wodą. Zdejmij biżuterię, zegarki i tym podobne. Po schłodzeniu rany nałóż jałowy opatrunek. Oparzonych miejsc nie polewaj spirytusem i nie schładzaj ich lodem. Nigdy nie przekłuwaj pęcherzy.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film rozpoczyna ujęcie garnka na płycie grzewczej z ziemniakami i gotującą się wodą. Nastolatka przenosi garnek z płyty do zlewu i zaczyna je odcedzać nie mając na rękach nic do ochrony przed gorącem. Prawą ręką trzyma rączkę rondla, a lewą przytrzymuje pokrywkę. Po chwili odskakuje trzymając się za rękę, a garnek wpada do zlewu. Zmiana ujęcia, zbliżenie prawej dłoni z czerwoną plamą od poparzenia. Do kuchni przybiega młodszy brat, zdejmuje dziewczynie z ręki zegarek i pomaga włożyć dłoń pod kran. Zmiana ujęcia, zbliżenie strumienia wody z kranu chłodzącego oparzenie. Zmiana ujęcia, pojawia się czarna plansza z napisem Około 15 minut później. Chłopak zakręca wodę i razem z siostrą wychodzą z kuchni. Zmiana ujęcia, zbliżenie oparzonej ręki okładanej gazą, a następnie bandażowanej przez brata. Zmiana ujęcia, następuje seria przebitek z poprzednich scen, ekran ciemniejszy, na tle obrazu napisy: Oparzone miejsce schłódź natychmiast zimną wodą. Zdejmij biżuterię, zegarki i tym podobne. Po schłodzeniu rany nałóż jałowy opatrunek. Oparzonych miejsc nie polewaj spirytusem i nie schładzaj ich lodem. Nigdy nie przekłuwaj pęcherzy.

Bezpośrednio po odsunięciu poszkodowanego od źródła ciepła jego skóra nadal jest gorąca, a uszkodzenia się poszerzają. Powoduje to pogłębianie i rozszerzanie się ran oparzeniowych. Dlatego bardzo ważne jest jak najszybsze schładzanie ran oparzeniowych. Użyj do tego czystej wody dowolnego pochodzenia (kran, woda butelkowana itp.).

Przy oparzeniach chemicznych (kwasami lub zasadami) substancje te należy jak najszybciej spłukiwać, najlepiej rozproszonym strumieniem wody przez ok. 15 min. Substancje sypkie przed spłukaniem należy dokładnie zetrzeć lub otrzepać. Resztki środka uszkadzającego przylegające do skóry poszkodowanego należy usunąć w inny sposób - ścierając lub zdrapując, po czym skórę obficie spłukać wodą. Szczególnie ważne jest wypłukanie substancji żrących z oka, ponieważ bardzo szybko powstają w nim nieodwracalne zmiany.

Schładzając ranę, jednocześnie zdejmij poszkodowanemu biżuterię (pierścionki, zegarki, łańcuszki, kolczyki itp.) oraz buty, odzież i wszystkie inne uciskające części ubrania, które znajdują się blisko miejsca oparzenia. Po pojawieniu się obrzęku czy pęcherzy, może to być bardzo trudne lub niemożliwe. Po schłodzeniu lub spłukaniu substancji chemicznej załóż jałowy opatrunek na rany.

gasić palącej się odzieży poprzez narzucenie na płomienie materiałów sztucznych, topiących się w ogniu;

polewać spirytusem (alkoholem) miejsc urazu,

nakładać na miejsca oparzone masła, oleju, przypadkowych maści itp.,

przekłuwać pęcherzy,

dotykać ran oparzeniowych,

schładzać ran oparzeniowych lodem,

neutralizować oparzeń chemicznych.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku oparzeń

Oceń miejsce zdarzenia pod kątem bezpieczeństwa.

Przerwij działanie czynnika powodującego oparzenie.

Zdejmij biżuterię i wszystkie uciskające części ubrania, znajdujące się blisko rany oparzeniowej.

Przystąp do schładzania ran oparzeniowych.

Rany II i III stopnia oraz powstałe na skutek działania środków chemicznych lub porażenia prądem elektrycznym, powinny być zawsze zbadane przez lekarza!

Czym są opatrunki hydrożelowe i czy można je stosować na rany oparzeniowe?

Na rany oparzeniowe najlepiej stosować opatrunki hydrożelowe, które zaliczane są do tak zwanych opatrunków aktywnych. Oznacza to, że nie tylko chronią ranę przed czynnikami zewnętrznymi, ale również chłodzą, uśmierzają ból, a także dzięki swoim właściwościom bezpośrednio współdziałają z procesami gojenia się ran.

przebywaniem w otoczeniu, w którym panuje wysoka temperatura (np. w mieszkaniu podczas fali upałów);

wysiłkiem fizycznym w otoczeniu, w którym panuje wysoka temperatura.

Podczas udzielania pierwszej pomocy osobom oparzonym nie wolno:

Szczególnym przypadkiem oparzeń chemicznych jest oparzenie przewodu pokarmowego. Najczęściej dochodzi do niego w wyniku omyłkowego wypicia substancji chemicznej, która powoduje poparzenia jamy ustnej, gardła i przełyku. Objawy to piekący ból gardła i przełyku, odbarwienie czerwieni wargowej i błon śluzowych jamy ustnej oraz nudności i wymioty. Pierwsza pomoc polega na obmyciu twarzy i płukaniu jamy ustnej dużą ilością wody. Następnie należy podać poszkodowanemu wodę, którą powinien pić małymi łykami, rozcieńczając w ten sposób środek chemiczny znajdujący się w żołądku. Po udzieleniu pierwszej pomocy, w zależności od stanu poszkodowanego, należy bezzwłocznie wezwać pogotowie lub udać się do najbliższego lekarza.

Udar cieplny to temperatury głębokiej przegrzanie organizmu powodujące wzrost temperatury głębokiej ciała wzrasta powyżej 40°C. Może być spowodowany:

zimne okłady w miejscu przebiegu dużych naczyń krwionośnych (pachy, pachwiny, szyja),

spożywanie zimnych płynów,

spryskiwanie poszkodowanego chłodną wodą,

użycie wentylatorów wymuszających stały przepływ powietrza wokół rozebranego poszkodowanego.

Objawy udaru cieplnego to:

W cięższych przypadkach występują również:

w godzinach południowych nie wychodź bezpośrednio na słońce,

jeżeli musisz wyjść, pamiętaj o nakryciu głowy,

weź ze sobą butelkę wody i na bieżąco uzupełniaj płyny, by nie dopuścić do odwodniania organizmu,

noś luźne, przewiewne ubrania, najlepiej w jasnych kolorach,

unikaj wysiłku fizycznego.

Skóra człowieka pełni wiele ważnych funkcji, jest elastyczna i dzięki temu chroni organizm przed urazami mechanicznymi, chemicznymi i termicznymi. Wydziela pot i utrzymuje stałą temperaturę ciała, odbiera informacje ze środowiska zewnętrznego, chroni organizm przed inwazją baterii, wirusów i innych mikroorganizmów. Oparzenia powodują utratę wszystkich funkcji skóry.

Oparzenia należą do najcięższych urazów. Często pozostawiają obrażenia fizyczne i psychiczne do końca życia.

Udzielając pomocy oparzonym, należy zawsze pamiętać o swoim bezpieczeństwie.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach polega na przerwaniu działania środka uszkadzającego i powolnym ochładzaniu oparzonych miejsc.

Przy udarach słonecznych i cieplnych należy odizolować poszkodowanego od źródła ciepła i rozpocząć schładzanie organizmu (np. stosując zimne okłady na kark lub czoło).

W czasie upałów pamiętać trzeba o nakryciu głowy i uzupełnianiu wody w organizmie.

groźne dla zdrowia i życia podwyższenie temperatury głębokiej ciała powyżej 40,6°C

stan, w którym zawartość wody w organizmie spada poniżej wartości niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania

Definicja: temperatura głęboka

temperatura wewnętrzna ciała, której pomiar wykonuje się specjalnymi aparatami w przełyku, odbycie i błonie bębenkowej

Pierwsza pomoc w przypadku udaru cieplnego polega na odizolowaniu poszkodowanego od źródła ciepła (natychmiast zaprowadź lub przenieś poszkodowanego w chłodne, zacienione miejsce). Następnie należy wezwać zespół ratownictwa medycznego i rozpocząć chłodzenie organizmu. Najskuteczniejsze metody chłodzenia to:

Szczególnym rodzajem udaru cieplnego jest udar słoneczny, czyli przegrzanie organizmu wskutek silnego nasłonecznienia. Dochodzi wtedy do kumulacji ciepła, a zdolność ciała do naturalnego ochładzania się przez pocenie, znacznie spada. W konsekwencji zmniejsza się oddawanie ciepła do otoczenia i temperatura zaczyna rosnąć. Do udaru słonecznego dochodzi najczęściej, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, między godziną 10:00 a 16:00. Wystąpieniu udaru słonecznego sprzyja brak nakrycia głowy oraz . Najbardziej narażone na udar słoneczny są osoby starsze i dzieci. Pierwsza pomoc w przypadku udaru słonecznego jest taka sama jak przy udarze cieplnym.

Aby w czasie upałów uchronić się przed udarem:

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć w ciągu ostatnich lat liczba zgonów i urazów w wyniku oparzeń znacznie się zmniejszyła (dzięki coraz doskonalszym metodom leczenia i profilaktyce), nadal stanowią one poważny problem. Wiele osób, które doświadczyły oparzeń, zostaje ciężko okaleczonych, a blizny przypominają im o wypadku nawet do końca życia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Poparzenia co zrobić? pierwsza pomoc Adrian z kursysos.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
#niezaklinaj działaj - co zrobić w razie powodzi

# data[].attributes.body
Oparzenia

# data[].attributes.headline
Zasady postępowania w przypadku udaru słonecznego

# data[].attributes.subject
Zasady postępowania w przypadku udaru słonecznego

# data[].attributes.attachment_link.title
Zasady postępowania w przypadku udaru słonecznego - Portal Bezpieczni Razem

# data[].attributes.attachment_link.title
Nowy Dokument programu Microsoft Word, książka str 72-76, muz 107-108

# data[].attributes.body
Wychłodzenia i odmrożenia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Człowiek jest istotą stałocieplną, a to oznacza, że jego organizm niezależnie od warunków. Nie zawsze to się jednak udaje. W pewnych sytuacjach temperatura naszego ciała podnosi się, np. gdy mamy gorączkę, w innych natomiast - obniża. Jeżeli temperatura ciała spadnie poniżej pewnego progu, mówimy o hipotermii, czyli stanie mogącym zagrażać naszemu życiu i zdrowiu.

odróżniać wychłodzenie od odmrożenia;

opisywać objawy wychłodzenia i odmrożenia;

minimalizować ryzyko wychłodzenia i odmrożenia;

udzielać pierwszej pomocy w przypadku wychłodzenia i odmrożenia.

Symptomem lekkiego wychłodzenia organizmu, którezdarza się prawie każdemu, są dreszcze. Natomiast zbyt długie przebywanie zimą na podwórku, niedostosowanie ubioru do warunków atmosferycznych lub nagły spadek temperatury kończy się zmarznięciem i zazwyczaj przeziębieniem. Jeżeli przebywanie w miejscach, gdzie występują niskie temperatury, przedłuża się, to organizm może zacząć zbyt szybko się wychładzać. Gdy temperatura wewnętrzna ciała (temperatura głęboka) spada poniżej 35°C, następuje .

Czy woda wychładza ogranizm szybciej niż powietrze?

Woda jest bardzo dobrym przewodnikiem ciepła i może wychładzać organizm ludzki 20‑krotnie szybciej niż powietrze. Dlatego gdy w powietrzu jest dużo wilgoci, szybciej tracimy ciepło, a temperatura odczuwalna jest niższa od rzeczywistej.

obwodowe naczynia krwionośne łagodna (35-32°C) - zaczynają działać mechanizmy obronne organizmu odpowiedzialne za niezależne od woli człowieka drżenia mięśniowe, obkurczają się obwodowe naczynia krwionośne (dzięki czemu ograniczona zostaje utrata ciepła), przyspiesza oddech i tętno;

umiarkowana (32-28°C) - załamują się mechanizmy obronne organizmu, w efekcie zanikają drżenia mięśniowe, zwalnia oddech i tętno, obwodowe naczynia krwionośne rozszerzają się, postępują zaburzenia świadomości;

ciężka (poniżej 28°C) - utrata przytomności, wolny oddech oraz powolne i niemiarowe tętno. Przy temperaturze poniżej 24°C najczęściej dochodzi do zatrzymania krążenia i oddechu.

Rodzaje hipotermii wyróżniane ze względu na wartość temperatury głębokiej:

Na wychłodzenia najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze oraz ludzie pod wpływem alkoholu. Właśnie alkohol, wbrew powszechnym opiniom, nie rozgrzewa, a wręcz przeciwnie - wychładza nasz organizm. Zaraz po dostaniu się do krwiobiegu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, sprawiając, że organizm traci więcej ciepła i obniża się jego temperatura.

Pierwszym objawem wychłodzenia organizmu są dreszcze. Nie jest to jeszcze hipotermia, ale pierwszy sygnał, który informuje, że powinniśmy znaleźć ciepłe miejsce, ubrać się (ewentualnie przebrać), napić się gorącego napoju lub zjeść słodki batonik.

Kiedy do dreszczy i zimnych rąk oraz stóp dołączają niezależne od naszej woli drżenie mięśni, osłabienie i zawroty głowy, możemy podejrzewać łagodną hipotermię. W tej sytuacji jeszcze jesteśmy w stanie poradzić sobie sami. Powinniśmy udać się do miejsca, gdzie udzielą nam pomocy, lub wezwać ją i podjąć próbę ogrzania się (schować się przed wiatrem, deszczem, zdjąć przemoczone ubranie, okryć się kocami, rozpalić ognisko itp.).

Udzielając pierwszej pomocy osobie w stanie wychłodzenia lub hipotermii, należy przede wszystkim usunąć ją z zimnego otoczenia oraz stopniowo, powoli ogrzewać. Jeżeli poszkodowany jest przemoczony lub został wyciągnięty z wody, należy natychmiast zdjąć z niego mokre ubrania, w miarę możliwości osuszyć jego skórę i okryć go.

Czy hipotermia może działać ochronnie na ludzki organizm?

W niektórych przypadkach hipotermia może działać ochronnie na mózg i życiowo ważne narządy. Obniżenie temperatury głębokiej zmniejsza zapotrzebowanie organizmu na tlen o ok. 6% na każdy 1°C. Przy temperaturze 28°C jest zmniejszone o ok. 50%, a przy 22°C - o 75%. Przy 18°C mózg jest w stanie wytrzymać 10‑krotnie dłuższy czas zatrzymania krążenia niż przy temperaturze 37°C.

Jak myślisz, dlaczego słodki baton może pomóc, gdy jest ci zimno? Zastanów się wspólnie z kolegą lub koleżanką.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku hipotermii

Rozwiąż zadanie.

Aplikacja rozpoczyna się planszą z napisem: Jest zima, termometr pokazuje minus 20 stopni Celsjusza. W takich warunkach nie powinno się wychodzić z domu, jednak niestety musisz to zrobić. Wybierz, w jaki sposób skompletujesz swoje ubranie, wiedząc, że będziesz przebywać na powietrzu około godziny. Poniżej tekstu znajduje się przycisk z napisem Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje przejście do głównego okna programu. Zawiera ono postać młodego chłopaka lub dziewczyny, co można przełączać klikając przycisk w prawym górnym rogu. Na wysokości głowy, oczu, tułowia, nóg i stóp tej postaci znajdują się po obu jej stronach przyciski w kształcie strzałek, których klikanie powoduje zmiany części garderoby. Kolejno są to: nakrycie głowy, okulary, odzież wierzchnia i obuwie. W prawym dolnym rogu okna aplikacji jest przycisk Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje zweryfikowanie dokonanego wyboru. Dobry wybór jest dodatkowo wyróżniony sygnałem dźwiękowym w postaci oklasków.

I stopień - przejściowe zaburzenia krążenia krwi w wyziębionym miejscu. Dotyczą tylko powierzchownych warstw naskórka, objawiają się m.in. bólem, zaczerwienieniem lub bladością, mrowieniem i lekkim obrzękiem. Jest to proces odwracalny i po wygojeniu nie pozostawia żadnych trwałych zmian.

II stopień - uszkodzenia głębszych warstw naskórka objawiające się pęcherzami wypełnionymi o krwawym zabarwieniu.

III stopień - uszkodzenia naskórka, skóry właściwej, a niekiedy też tkanek głębiej położonych.

IV stopień - martwica całych części ciała (np. palca). Zmiany mogą dotyczyć także kości. W przypadku tak poważnych odmrożeń bardzo często dochodzi do ciężkich zakażeń bakteryjnych.

Z odmrożeniami powyżej II stopnia należy zawsze zgłosić się do lekarza.

Wymień kilka sposobów zapobiegania odmrożeniom stóp, dłoni oraz nosa.

przenieść osobę poszkodowaną do ciepłego pomieszczenia,

przebrać poszkodowanego w suchą i ciepłą odzież oraz okryć go kocem,

podać ciepłe płyny do picia,

założyć luźny, jałowy opatrunek na miejsce odmrożenia,

przy odmrożeniach powyżej II stopnia zawsze niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Przy odmrożeniach palców stóp należy zachować szczególną ostrożność podczas zdejmowania butów. Pamiętaj, że najlepiej jest rozsznurować całe buty i dopiero wtedy powoli wyciągać z nich stopy.

Ubieraj się na tzw. cebulkę, ponieważ właściwym izolatorem nie jest sam materiał, z którego wykonano ubranie, ale powietrze zamknięte w tkaninie (polar, puch) lub pomiędzy warstwami.

Suche ubranie chroni przed zimnem dużo skuteczniej niż mokre. Dlatego zwłaszcza przy aktywności fizycznej trzeba na bieżąco dostosowywać ilość i rodzaj garderoby do wysiłku, aby unikać pocenia się.

Zabierz ze sobą zapasowe rękawiczki. Najlepiej chronią przez zimnem rękawiczki z jednym palcem.

Buty zimowe powinny być lekko za duże (od 0,5 do 1 numeru).

Mokre buty i/lub skarpety przestają chronić przed zimnem.

Dwie cienkie skarpety chronią przed utratą ciepła lepiej niż jedna gruba.

Sznuruj buty, pozostawiając lekki luz - wówczas podczas chodzenia następuje odprowadzanie pary wodnej.

Uszy, nos i policzki są szczególnie narażone na odmrożenia. Stosowanie kremów, maści czy emulsji na twarz nie zapobiega odmrożeniom. Optymalną ochronę skóry daje osłonięcie narażonych obszarów (np. szalikiem, chustką).

Zapoznaj się z komunikatami dotyczącymi warunków pogodowych. Wydają je m.in. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR), Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) i Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW).

Zastanów się, dlaczego lekko za duże buty lepiej chronią przed zimnem niż dobrze dopasowane?

termos z ciepłą herbatą,

zapasowe rękawiczki i czapkę,

dodatkowy sweter lub polar,

słodkie batony,

apteczkę pierwszej pomocy,

telefon (aby wezwać pomoc, w telefonie nie trzeba mieć karty SIM, wystarczy sam telefon z naładowaną baterią),

zapalniczkę lub zapałki.

Uszkodzenia spowodowane działaniem zimna mogą mieć charakter ogólny (hipotermia) oraz miejscowy (odmrożenie).

O hipotermii mówimy, kiedy temperatura głęboka ciała spadnie poniżej 35°C.

Hipotermia rozwija się, jeżeli zmniejsza się produkcja ciepła i/lub zwiększa się jego utrata.

Do hipotermii i odmrożeń może dojść nawet przy temperaturze powyżej 0°C, szczególnie przy wietrznej i wilgotnej pogodzie.

Pierwsza pomoc zarówno w hipotermii, jak i odmrożeniu polega na stopniowym, powolnym ogrzewaniu organizmu człowieka.

Organizm należy ogrzewać czynnie oraz biernie.

Przeniesienie (przeprowadzenie) osoby poszkodowanej do ciepłego pomieszczenia to ogrzewanie bierne.

Ogrzewanie czynne dzielimy na wewnętrzne (np. podawanie ciepłych napojów) i zewnętrzne (np. okrycie poszkodowanego kocem).

W wychłodzeniach i odmrożeniach najważniejsza jest profilaktyka, czyli zapobieganie powstawaniu tych urazów. Dlatego zawsze należy odpowiednio przygotować się na wycieczkę w góry czy wyjście na lodowisko.

Instrukcja: Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń

Jeżeli podejrzewasz hipotermię, postępuj zgodnie z przedstawionym niżej schematem.

Odmrożeniem nazywamy miejscowe uszkodzenie skóry lub głębiej położonych narządów w wyniku działania niskiej temperatury. Pod jej wpływem naczynia krwionośne zaczynają się obkurczać. Jeżeli działanie niskiej temperatury nie zostanie w odpowiednim czasie przerwane, dochodzi do całkowitego zamknięcia przepływu krwi. Powoduje to zamarzanie wody wewnątrz tkanek i tworzenie się malutkich kryształów lodu, które niszczą komórki.

Do odmrożeń może dojść także w temperaturze powyżej 0°C, zwłaszcza przy wilgotnej i wietrznej pogodzie. Najbardziej narażone na nie są najsłabiej ukrwione lub odsłonięte części ciała, takie jak nos, uszy oraz palce rąk i stóp, zaznaczone na ilustracji 4.

Stopień odmrożenia zależy od temperatury, czasu jej oddziaływania i powierzchni ciała narażonej na zimno. Wyróżniamy cztery stopnie odmrożeń.

Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń, podobnie jak przy hipotermii, polega na ogrzewaniu biernym i czynnym poszkodowanego. Ogrzewanie bierne to zapobieganie dalszej utracie ciepła, np. wejście do ciepłego pomieszczenia. Ogrzewanie czynne natomiast dzielimy na wewnętrzne i zewnętrzne. Ogrzewanie czynne wewnętrzne to ogrzewanie organizmu od środka (np. podawanie ciepłych płynów), a ogrzewanie czynne zewnętrzne polega na dostarczeniu ciepła z zewnątrz (przez powierzchnię skóry), np. poprzez umieszczenie palców rąk pod pachami.

Udzielając pierwszej pomocy, należy:

Planując zimową wycieczkę w góry, pamiętaj o kilku podstawowych zasadach.

Na zimową wycieczkę w góry warto zabrać:

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek jest istotą stałocieplną, a to oznacza, że jego organizm niezależnie od warunków. Nie zawsze to się jednak udaje. W pewnych sytuacjach temperatura naszego ciała podnosi się, np. gdy mamy gorączkę, w innych natomiast - obniża. Jeżeli temperatura ciała spadnie poniżej pewnego progu, mówimy o hipotermii, czyli stanie mogącym zagrażać naszemu życiu i zdrowiu.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie wszystkie pożary można gasić wodą. Choć woda należy do najpopularniejszych środków gaśniczych, to niekiedy procesowi spalania ulegają materiały zbudowane z pierwiastków i związków chemicznych z nią reagujących. Próba ugaszenia takiego pożaru wodą spowoduje zwiększenie ognia i skutek odwrotny do zamierzonego.

w jaki sposób można podzielić zagrożenia;

że Państwowa Straż Pożarna jest jedną z podstawowych instytucji zajmujących się ochroną ludności;

jak scharakteryzować sytuację kryzysową.

Film prezentuje ogólny schemat powstawania pożarów. Rozpoczyna go ujęcie pudełka zapałek, szklanki i świecy. Zapałka pociera o draskę i jest odpalana, zbliżenie i pokazanie przez chwilę jak płonie. Ręka przytrzymuje płonącą zapałkę po lewej stronie kadru, a z prawej pojawia się napis źródło ciepła (zapłonu). Zmiana ujęcia na świecę i komentarz tekstowy Materiał palny. Dłoń z zapałką zbliża się do knota świeczki i go podpala. Ujęcie płonącego knota z bliska, pojawia się napis Powietrze oraz liczne symbole tlenu O2 otaczające knot. Zmiana ujęcia na szersze, płonąca świeczka zostaje przykryta pustą, czystą i przezroczystą szklanką. Kamera cały czas pokazuje świeczkę, jak płomień się zmniejsza i gaśnie. Następuje wygaszenie ekranu i pojawienie się napisu Zapamiętaj. Po zniknięciu napisów w polach o kształtach trójkątów pojawiają się w miarę komentarza lektora trzy fragmenty filmu: zapalanie zapałki, podpalanie świecy i gaszenie jej szklanką. Te trzy obrazy łączone są ze sobą za pomocą białych linii tworzących trójkąt. Każdej miniaturze filmowej towarzyszą podpisy: źródło ciepła (zapłonu), materiał palny, powietrze.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentuje ogólny schemat powstawania pożarów. Rozpoczyna go ujęcie pudełka zapałek, szklanki i świecy. Zapałka pociera o draskę i jest odpalana, zbliżenie i pokazanie przez chwilę jak płonie. Ręka przytrzymuje płonącą zapałkę po lewej stronie kadru, a z prawej pojawia się napis źródło ciepła (zapłonu). Zmiana ujęcia na świecę i komentarz tekstowy Materiał palny. Dłoń z zapałką zbliża się do knota świeczki i go podpala. Ujęcie płonącego knota z bliska, pojawia się napis Powietrze oraz liczne symbole tlenu O2 otaczające knot. Zmiana ujęcia na szersze, płonąca świeczka zostaje przykryta pustą, czystą i przezroczystą szklanką. Kamera cały czas pokazuje świeczkę, jak płomień się zmniejsza i gaśnie. Następuje wygaszenie ekranu i pojawienie się napisu Zapamiętaj. Po zniknięciu napisów w polach o kształtach trójkątów pojawiają się w miarę komentarza lektora trzy fragmenty filmu: zapalanie zapałki, podpalanie świecy i gaszenie jej szklanką. Te trzy obrazy łączone są ze sobą za pomocą białych linii tworzących trójkąt. Każdej miniaturze filmowej towarzyszą podpisy: źródło ciepła (zapłonu), materiał palny, powietrze.

Pożarowi zazwyczaj towarzyszą następujące zjawiska:

płomień, którego temperatura może różnić się w zależności od rodzaju materiału, jaki ulega spalaniu - im jaśniejszy, tym wyższa jest jego temperatura;

dym, który może mieć barwę niebieską, białą lub żółtą oraz gorzkawy lub słodkawy posmak, co wskazuje na obecność substancji trujących;

określać najczęstsze przyczyny pożarów;

wyróżniać rodzaje pożarów;

rozróżniać środki używane do gaszenia pożarów;

wymieniać zasady postępowania w przypadku wystąpienia pożaru.

Warunkiem zapoczątkowania (procesu spalania) jest istnienie trójkąta spalania. Jeśli zabraknie choćby jednego z jego elementów, wówczas pożar nie powstanie. Z czego składa się trójkąt spalania, można dowiedzieć się, oglądając nagranie wideo 1.

Powstanie pożarów jest następstwem wielu zdarzeń, z których nie wszystkie można określić jako naturalne. Bardzo często zaprószenie ognia jest następstwem m.in. nieodpowiedzialności i bezmyślnści ludzi (umyślne podpalenia, wypalanie traw itp.) lub wad urządzeń elektrycznych (np. zwarcia). O takim pożarze mówimy, że ma charakter antropogeniczny, czyli związany z działalnością człowieka. Natomiast jako o zagrożeniu naturalnym, mówimy np. w przypadku samozapłonu oraz wyładowań atmosferycznych (piorunów).

Ryzyko wystąpienia pożaru w mieszkaniu lub domu jest bardzo duże ze względu na znajdujące się tam i często wykorzystywane instalacje - elektryczną i gazową. Kuchenka gazowa, piekarnik, płyta grzewcza, kuchenka mikrofalowa, czajnik elektryczny - te wszystkie sprzęty, o ile będą źle eksploatowane lub zostaną uszkodzone, mogą stanowić potencjalne zarzewie (źródło) pożaru.

Czym jest ściana ogniowa?

Ściana ogniowa (zwana inaczej ogniomurem) jest to ściana o wzmocnionej, niepalnej konstrukcji, którą stawia się między budynkami w zabudowie zwartej. Wystaje ona ponad dach i ma na celu zapobieganie szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia na inne budynki.

Szkoła i sklep to miejsca, gdzie niezbędne jest wykorzystanie energii elektrycznej. Ze względu na dużą powierzchnię tych budynków, instalacja elektryczna w nich jest rozległa. Jeżeli nie będzie ona regularnie konserwowana i sprawdzana, to istnieje ryzyko awarii, która może spowodować wybuch pożaru.

instalacji gazowych i elektrycznych,

grzejników i pieców,

otwartego ognia (np. świec, ognisk, niedopałków papierosów, lamp naftowych),

powszechnie dostępnych materiałów łatwopalnych (farb, rozpuszczalników, olejów, benzyny).

Natomiast lasy, łąki i parki to miejsca, w których znajduje się duża liczba drzew, krzewów i traw. Przy upalnej pogodzie i znacznym wysuszeniu tych roślin bardzo łatwo o pożar, który może być spowodowany nieodpowiedzialnym zachowaniem ludzi odwiedzających te miejsca.

Aplikacja składa się z 6 kwadratowych piktogramów. Każdy piktogram oznaczony jest typem grupy od A do F. Po kliknięciu pojawia się opis. Grupa A: trzy kawałki drewna ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego. Grupa B: zielony metalowy kanister skierowany otworem w lewo. Nad otworem czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary cieczy i materiałów stałych. Grupa C: niebieska stojąca butla gazowa. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary gazów palnych. Grupa D: dwa kawałki szyn ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary metali. Grupa F: patelnia, uchwyt skierowany w prawo. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy wskazujące płomienie. Charakterystyka: pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

Każdy pożar niesie za sobą zagrożenie zdrowia i życia, jednak są materiały, które jest trudniej ugasić niż inne. Do takich substancji należy m.in. benzyna. Jak myślisz, dlaczego? Uzasadnij swoją opinię.

zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru,

zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru,

prowadzenie działań ratowniczych,

przestrzeganie wszystkich nakazów i zakazów,

odpowiednio wczesne poinformowanie straży pożarnej o zaistniałym zagrożeniu,

wcześniejsze zaplanowanie ewakuacji ludzi i dobytku,

przeszkolenie wszystkich użytkowników danego miejsca w zakresie zasad postępowania zawartych w instrukcji przeciwpożarowej.

W razie wystąpienia decydująca jest postawa wszystkich ludzi i odpowiednio szybkie zawiadomienie służb o zagrożeniu.

W razie wystąpienia zagrożenia pożarowego zadzwoń pod numer 112 - jest to numer alarmowy, który możesz wykorzystać, aby powiadomić odpowiednie służby.

Aby połączyć się ze strażą pożarną, możesz również wybrać numer 998, który bezpośrednio połączy cię z dyżurnym. Wówczas musisz spokojnie i wyraźnie podać nstępujące informacje:

swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu, z którego dzwonisz,

adres i nazwę obiektu,

co i gdzie się pali,

czy istnieje zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego.

Po podaniu informacji nie rozłączaj się do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia!

Straż pożarna zajmuje się walką z pożarami i ratowaniem życia ludzkiego

Obejrzyj film i zastanów się nad kilkoma pytaniami.

Co mogło być przyczyną pożaru?

Jakie zagrożenie stanowił ten pożar dla mieszkańców Bielska‑Białej?

Czy można byłoby podjąć dodatkowe działania, aby zmniejszyć to zagrożenie? Jeśli tak, to jakie?

Jakie niebezpieczeństwa zastali lub mogli zastać strażacy na miejscu zdarzenia?

Dlaczego gaszenie pożaru trwało aż kilka godzin?

Jak myślisz, dlaczego po ugaszeniu pożaru strażacy zajęli się (przynajmniej częściowo) rozbiórką pewnych elementów fabryki?
RHFPBw9DAMleK 1

Film przedstawia gaszenie pożaru. Rozpoczyna go szerokie ujęcie ulicy z przyległymi budynkami przemysłowymi i magazynami, podpis głosi Bielsko-Biała 30 października 2013 roku. Na horyzoncie unosi się dym. Zmiana ujęcia, stary budynek przemysłowy, gęste kłęby dymu i płomienie, biegający strażacy, w tle i po prawej stronie kadru wozy Straży Pożarnej i rozciągnięte węże. Duże nagromadzenie reklam sugeruje, że budynek ten jest siedzibą kilku firm. Ujęcie budynku z większej odległości, widoczne trzy jednostki gaśnicze Straży, wszystkie na sygnałach. Zmiana ujęcia, budynek z boku, pali się dach po lewej stronie polewany wodą od dołu, w centralnej części jednostka straży unosi drabinę z dwoma strażakami i armatką wodną, zaczyna się gaszenie również z góry. Wygaszenie, na czarnym tle pojawia się napis Kilka godzin później. Ujęcie tego samego budynku z drugiej strony, widoczna ulica, jednostki straży i kłęby szaro białego dymu. Na sygnale podjeżdżają kolejne jednostki. Zmiana ujęcia, trwa dogaszanie, ujęcie fragmentu budynku z kompletnie spalonym dachem. Na ziemi widoczne kłęby piany z gaśnic. Zmiana ujęcia na bramę wjazdową, strażacy przeczesują pogorzelisko i rozbierają spalone elementy wyposażenia budynku grożące zawaleniem. Używają w tym celu bosaków i pił łańcuchowych. Film kończy ujęcie miejsca zdarzenia od strony ulicy.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film przedstawia gaszenie pożaru. Rozpoczyna go szerokie ujęcie ulicy z przyległymi budynkami przemysłowymi i magazynami, podpis głosi Bielsko-Biała 30 października 2013 roku. Na horyzoncie unosi się dym. Zmiana ujęcia, stary budynek przemysłowy, gęste kłęby dymu i płomienie, biegający strażacy, w tle i po prawej stronie kadru wozy Straży Pożarnej i rozciągnięte węże. Duże nagromadzenie reklam sugeruje, że budynek ten jest siedzibą kilku firm. Ujęcie budynku z większej odległości, widoczne trzy jednostki gaśnicze Straży, wszystkie na sygnałach. Zmiana ujęcia, budynek z boku, pali się dach po lewej stronie polewany wodą od dołu, w centralnej części jednostka straży unosi drabinę z dwoma strażakami i armatką wodną, zaczyna się gaszenie również z góry. Wygaszenie, na czarnym tle pojawia się napis Kilka godzin później. Ujęcie tego samego budynku z drugiej strony, widoczna ulica, jednostki straży i kłęby szaro białego dymu. Na sygnale podjeżdżają kolejne jednostki. Zmiana ujęcia, trwa dogaszanie, ujęcie fragmentu budynku z kompletnie spalonym dachem. Na ziemi widoczne kłęby piany z gaśnic. Zmiana ujęcia na bramę wjazdową, strażacy przeczesują pogorzelisko i rozbierają spalone elementy wyposażenia budynku grożące zawaleniem. Używają w tym celu bosaków i pił łańcuchowych. Film kończy ujęcie miejsca zdarzenia od strony ulicy.

Nagranie przedstawia środki gaśnicze. Rozpoczyna je plansza z piktogramami dzwonka alarmowego, pożaru domu, hydrantu, głowy strażaka w kasku i gaśnicy. Nad rzędem piktogramów znajduje się napis Woda. Animacja ukazuje strażaka gaszącego pożar w pomieszczeni z biurkiem i płonącym na nim stosem papierów. Strażak gasi ogień lejąc na niego z węża strumień wody. Po prawej stronie ekranu znajduje się szary pasek, na którym pojawia się napis Woda. Po lewej stronie paska w górnej części ekranu widać termometr. Termometr powiększa się i przesłania animowaną scenę. Teraz można odczytać jego wskazania, czyli 120 stopni Celsjusza. Słupek rtęci szybko spada do około 50 stopni Celsjusza, a termometr wraca na swoje poprzednie miejsce. Na szarym pasku po prawej stronie pojawiają się cechy: obniża temperaturę, zamienia się w parę wodną (towarzyszy temu zmiana w animacji, zmniejszenie ognia i pojawienie się pary wodnej. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy, tym razem z napisem Piana gaśnicza. Pojawia się animacja na której strażak gasi pianą z trzymanej w rękach wytwornicy podłączonej do węża płonący samochód. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piana gaśnicza, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), izoluje dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia i żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem Proszki gaśnicze. Pojawia się animacja na której strażak gasi proszkiem z gaśnicy płonące zabawki. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Proszki gaśnicze to drobno zmielone związki chemiczne, pod którym pojawiają się cechy: izolują dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału i hamują reakcje chemiczne. N a szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. Pod napisem pojawia się przekreślony rysunek dwóch kół zębatych. Następuje powrót do białej planszy z napisem Piasek. Pojawia się animacja na której strażak sypie piasek do płonącego kubła na śmieci. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piasek, pod którym pojawiają się cechy: zapobiega rozbryzgom i odcina dostęp powietrza od palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: dwóch kół zębatych oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy oraz kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia. Następuje powrót do białej planszy z napisem Dwutlenek węgla. Pojawia się animacja na której strażak gasi strumieniem z gaśnicy biurko z palącym się zegarem i maszyną do szycia. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Dwutlenek węgla, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), nie przejawia właściwości niszczących. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: fioletowego koła z napisem X + O2 i człowieka ubranego w zieloną koszulkę na tle pomarańczowego płomienia.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Nagranie przedstawia środki gaśnicze. Rozpoczyna je plansza z piktogramami dzwonka alarmowego, pożaru domu, hydrantu, głowy strażaka w kasku i gaśnicy. Nad rzędem piktogramów znajduje się napis Woda. Animacja ukazuje strażaka gaszącego pożar w pomieszczeni z biurkiem i płonącym na nim stosem papierów. Strażak gasi ogień lejąc na niego z węża strumień wody. Po prawej stronie ekranu znajduje się szary pasek, na którym pojawia się napis Woda. Po lewej stronie paska w górnej części ekranu widać termometr. Termometr powiększa się i przesłania animowaną scenę. Teraz można odczytać jego wskazania, czyli 120 stopni Celsjusza. Słupek rtęci szybko spada do około 50 stopni Celsjusza, a termometr wraca na swoje poprzednie miejsce. Na szarym pasku po prawej stronie pojawiają się cechy: obniża temperaturę, zamienia się w parę wodną (towarzyszy temu zmiana w animacji, zmniejszenie ognia i pojawienie się pary wodnej. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy, tym razem z napisem Piana gaśnicza. Pojawia się animacja na której strażak gasi pianą z trzymanej w rękach wytwornicy podłączonej do węża płonący samochód. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piana gaśnicza, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), izoluje dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia i żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem Proszki gaśnicze. Pojawia się animacja na której strażak gasi proszkiem z gaśnicy płonące zabawki. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Proszki gaśnicze to drobno zmielone związki chemiczne, pod którym pojawiają się cechy: izolują dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału i hamują reakcje chemiczne. N a szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. Pod napisem pojawia się przekreślony rysunek dwóch kół zębatych. Następuje powrót do białej planszy z napisem Piasek. Pojawia się animacja na której strażak sypie piasek do płonącego kubła na śmieci. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piasek, pod którym pojawiają się cechy: zapobiega rozbryzgom i odcina dostęp powietrza od palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: dwóch kół zębatych oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy oraz kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia. Następuje powrót do białej planszy z napisem Dwutlenek węgla. Pojawia się animacja na której strażak gasi strumieniem z gaśnicy biurko z palącym się zegarem i maszyną do szycia. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Dwutlenek węgla, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), nie przejawia właściwości niszczących. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis Nie wolno gasić. W miarę komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: fioletowego koła z napisem X + O2 i człowieka ubranego w zieloną koszulkę na tle pomarańczowego płomienia.

Dlaczego dwutlenku węgla używa się do gaszenia pożarów?

Dwutlenek węgla jest używany m.in. w gaśnicy pianowej - gaśnicy, w której piana gaśnicza wyrzucana jest za pomocą sprężonego gazu. Pierwiastki takie, jak: sód, potas, wapń i magnez bardzo łatwo reagują z zawartą w pianie wodą. W wyniku tych reakcji powstaje palny gaz - wodór. Zamiast więc stłumić ogień, można spowodować wybuch. Dlatego też istotne jest zastosowanie środka gaśniczego właściwego ze względu na rodzaj pożaru.

odcięcie dostępu świeżego powietrza do miejsca wystąpienia pożaru (np. zamknięcie okna w mieszkaniu lub też zatkanie szczeliny pod drzwiami),

wezwanie straży pożarnej,

niezwłoczne zaalarmowanie osób będących w strefie zagrożenia (np. sąsiadów z tego samego budynku),

Miejscami potencjalnych pożarów są miejsca, gdzie bardzo często przebywasz - mieszkanie, dom, szkoła, sklepy, lasy, łąki i parki!

Aby zapobiegać występowaniu pożarów, musisz zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenia:

Warunkiem zapoczątkowania pożaru jest istnienie trójkąta spalania: materiału palnego, powietrza i źródła ciepła.

Pożarowi towarzyszą płomień, dym i produkty spalania.

Nie każdy pożar jest klęską naturalną. Do tej kategorii zaliczają się rozległe i intensywne pożary, powstałe m.in. na skutek samozapłonu lub wyładowania atmosferycznego. Natomiast częściej spotykane są pożary wywołane czynnikami pochodzenia antropologicznego, czyli spowodowane działalnością człowieka.

W Polsce wyróżnia się 5 grup pożarów:

materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli,

cieczy i materiałów stałych topiących się,

gazów palnych,

metali,

tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

Ochrona przeciwpożarowa to realizacja wszystkich przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia oraz środowiska przed pożarem i jego skutkami.

Istnieje 5 najczęściej stosowanych środków gaśniczych: woda, piana gaśnicza, proszki gaśnicze, piasek i dwutlenek węgla.

W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się, trzeźwe myślenie i poinformowanie odpowiednich służb.

Wzywając pomoc, pamiętaj o numerach alarmowych numerach alarmowych .

A teraz sprawdź swą wiedzę, grając w grę.

Na pierwszej planszy dwie postacie, po lewej chłopiec, po prawej dziewczynka. Napis: wybierz postać. Po wybraniu postaci wyświetla się druga plansza. Plansza przedstawia pokój. Na środku stolik, w rogu czarny ekran telewizora, po lewej biblioteczki z książkami wzdłuż ściany. Naprzeciw stolika, po lewej, paląca się kanapa. Dwa okna. Okno naprzeciw kanapy otwarte. Uczeń stoi naprzeciw telewizora. Drzwi do pokoju są otwarte. Na środku aplikacji prostokąt z instrukcją: w twoim mieszkaniu wybuchł pożar. Jesteś w domu sam. Postępuj zgodnie z pozyskaną wiedzą, dzięki temu obronisz się przed zagrożeniem.

Wyobraź sobie, że dostrzegasz pożar. Opisz tę sytuację i przygotuj plan działań, które musisz podjąć, aby odpowiednio zareagować na zagrożenie.

W Polsce, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wyróżnia się omówione poniżej grupy pożarów.

Cele są realizowane poprzez:

W ochronie przeciwpożarowej istotne jest kierowanie się informacjami zawartymi w systemie znaków przeciwpożarowych, które zostały zaprezentowane w galerii 2. Znaki te wskazują nie tylko miejsca niebezpieczne oraz czynności, których wykonywanie mogłoby wywołać pożar, ale także punkty, w których znajduje się np. sprzęt pożarniczy. Dzięki temu są one niezwykle pomocne nie tylko w działaniach prewencyjnych (zapobiegających), ale także podczas samej akcji ratunkowej, usprawniając jej przeprowadzanie.

Znaki te są wymagane w każdym obiekcie użyteczności publicznej, powinny być umieszczone na drogach ewakuacyjnych, przy podręcznym sprzęcie przeciwpożarowym oraz wszędzie tam, gdzie występuje zagrożenie pożarem

W celu ugaszenia pożaru stosuje się kilka rodzajów środków gaśniczych. Ich wybór zależy od rodzaju spalanego materiału, a zatem należy w pierwszej kolejności rozpoznać, co się pali, czyli zidentyfikować grupę pożaru. Najpopularniejsze środki gaśnicze zostały zebrane w poniższej animacji.

W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się i wykonanie następujących czynności:

Więcej informacji na temat ewakuacji można znaleźć .

Może zdarzyć się, że będziesz świadkiem zapalenia się odzieży na człowieku. Wówczas, aby uratować życie i zdrowie osoby poszkodowanej, bardzo ważne jest odpowiednie reagowanie i trzeźwe myślenie.
Przede wszystkim nie możesz dopuścić do tego, aby osoba, na której pali się ubranie, wpadła w panikę i wybiegła, np. na zewnątrz (ruch i podmuch wiatru podsycają płomienie). Musisz położyć tę osobę na ziemi w taki sposób, aby palące się ubranie było na wierzchu, następnie ugasić płomienie, np. poprzez polewanie wodą. Innym skutecznym sposobem jest przykrycie palącego się mokrym kocem, peleryną czy też płaszczem (patrz: ilustracja 3). Dzięki temu odetniesz dopływ tlenu do ognia. Pamiętaj, aby nie przesuwać poszkodowanego po ziemi, bo może to spowodować rozprzestrzenienie się ognia na inne części ciała i powstanie dalszych obrażeń. Po ugaszeniu pożaru zdejmij wierzchnią warstwę odzieży z poszkodowanego. Zrób to jednak w taki sposób, aby nie odrywać od ciała przywierających (zwęglonych) fragmentów materiału. Następnie możesz znów polać ofiarę wodą, aby uśmierzyć jej ból. Pamiętaj również, aby po wykonaniu tych czynności natychmiast wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer 112, 998 lub 999.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie wszystkie pożary można gasić wodą. Choć woda należy do najpopularniejszych środków gaśniczych, to niekiedy procesowi spalania ulegają materiały zbudowane z pierwiastków i związków chemicznych z nią reagujących. Próba ugaszenia takiego pożaru wodą spowoduje zwiększenie ognia i skutek odwrotny do zamierzonego.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Omawiane na poprzednich lekcjach pożary i powodzie nie są jedynymi zagrożeniami naturalnymi, z jakimi można się spotkać. Także w Polsce, gdzie zjawiska takie, jak trzęsienia ziemi czy huragany są rzadkością, dobrze być na nie przygotowanym i wiedzieć, jak minimalizować ich skutki.

Susza to długotrwający okres, w którym opady atmosferyczne nie występują lub też występują, ale ich wielkość jest nieznaczna w porównaniu z wieloletnią średnią. To zjawisko ma charakter ciągły i regionalny zasięg.

Cechy charakterystyczne suszy:

rozwija się powoli, przez co trudno jednoznacznie określić jej początek oraz koniec;

ma dużą rozpiętość czasu trwania (od paru miesięcy do kilku lat), a zatem może przebiegać z różnym natężeniem;

jej zasięg przestrzenny jest zazwyczaj dużo większy niż np. zasięg powodzi, co skutkuje trudnościami w ocenie strat oraz wyznaczeniu konkretnych granic terenów zagrożonych;

ma tendencję do przedłużania się;

jej duży zasięg przestrzenny i długi czas trwania powodują, że kumulują i przedłużają się jej skutki, do których zalicza się m.in. straty w uprawach rolnych, podobne do prezentowanych na ilustracji 1.

Upał to pojęcie z dziedziny meteorologii, opisujące stan pogody, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza +30°C.

Skutki wystąpienia oraz są odczuwane zarówno przez ludność, jak i przez środowisko. Mogą one osiągać różne rozmiary i są porównywalne ze skutkami innych zagrożeń, np. zasięg powodzi. Bezpośrednie efekty wysokich temperatur u ludzi to wzmożone pocenie się i wzrost pragnienia, związane z potrzebą uzupełnienia płynów. Jednak tak naprawdę skutki suszy i upałów odczuwalne są zazwyczaj w dłuższym czasie i często objawiają się jako inne zagrożenia, np. głód, pożary, erozja czy też burze pyłowe.

W warunkach klimatycznych Polski susze obserwuje się przeważnie latem. Jest to zazwyczaj związane z wysokim ciśnieniem powietrza i wyższą od wartości normalnych temperaturą powietrza. Najbardziej narażone na wystąpienie suszy są rejony: Pojezierza Wielkopolskiego i Niziny Wielkopolskiej, Niziny Mazowieckiej, częściowo Niziny Podlaskiej i Wyżyny Lubelskiej. Natomiast najmniej - centralna część Pojezierza Pomorskiego oraz Pogórze Karpackie.

Podczas suszy i upału, tak jak w przypadku wszystkich innych zagrożeń, ważne jest odpowiednie postępowanie. Przede wszystkim należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, spędzania długich godzin na słońcu albo przebywania w mocno nagrzanym miejscu. Może to spowodować nie tylko oparzenia słoneczne, ale również przegrzanie organizmu.

Aby uniknąć oparzeń słonecznych i przegrzania, należy zadbać, by powietrze w pomieszczeniach było chłodne - można włączyć klimatyzację, opuścić rolety w oknach albo zasłonić otwory okienne. Podczas upałów najlepiej przebywać wewnątrz budynków, spożywać zbilansowane lekkie posiłki i regularnie pić duże ilości płynów. Przed wyjściem na zewnątrz należy ubierać się luźno (ale zakrywając możliwie największą powierzchnię ciała), korzystać z fontann i kurtyn wodnych (takich jak zaprezentowana na ilustracji 3), nosić okrycia głowy skutecznie chroniące twarz oraz unikać zbytniego nasłonecznienia i skrajnych zmian temperatury.

Bardzo niebezpieczne jest również pozostawianie ludzi i zwierząt w zamkniętych samochodach. W aucie podczas upalnego dnia temperatura może osiągnąć nawet 60°C, wówczas temperatura ciała małego dziecka wzrasta od 2 do 5 razy szybciej niż u dorosłego człowieka. Dochodzi do przegrzania, i odwodnienia, a w rezultacie - do śmierci. W zamkniętych samochodach nie wolno również pozostawiać zwierząt. Psy mają gruczoły potowe tylko na poduszkach łap - to stanowczo za mało, żeby schłodzić organizm, gdy gwałtownie rośnie temperatura.

Wybierz odpowiednie ubranie.

Aplikacja rozpoczyna się planszą z napisem: Jest lato, godzina 13:00. Na dworze świeci słońce, a termometr pokazuje 35 stopni Celsjusza. W takich warunkach nie powinno się wychodzić z domu, jednak niestety musisz to zrobić. Wybierz, w jaki sposób skompletujesz swoje ubranie, wiedząc, że będziesz przebywać na powietrzu co najmniej godzinę. Poniżej tekstu znajduje się przycisk z napisem Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje przejście do głównego okna programu. Zawiera ono postać młodego chłopaka lub dziewczyny, co można przełączać klikając przycisk w lewym górnym rogu. Na wysokości głowy, oczu, tułowia, nóg i stóp tej postaci znajdują się po obu jej stronach przyciski w kształcie strzałek, których klikanie powoduje zmiany części garderoby. Kolejno są to: nakrycie głowy, okulary, odzież wierzchnia i obuwie. W prawym dolnym rogu okna aplikacji jest przycisk Kontynuuj, którego kliknięcie powoduje zweryfikowanie dokonanego wyboru. Dobry wybór jest dodatkowo wyróżniony sygnałem dźwiękowym w postaci oklasków.

Huragan to bardzo silny wiatr, którego średnia prędkość wynosi około 120 km/h (33 m/s). Pojawia się głównie nad akwenami Oceanu Atlantyckiego oraz Indyjskiego i Spokojnego (w odniesieniu do huraganów występujących w okolicach dwóch ostatnich oceanów stosuje się zwyczajową nazwę tajfun). Jednak ze względu na stale zmieniający się klimat, stają się coraz powszechniejsze również w strefach klimatycznych, w których dotąd nie występowały. Także w Europie Zachodniej i Środkowej. Na szczęście siła tych wiatrów jest mniejsza niż siła tajfunów oceanicznych.

W naszym kraju huragany wiejące z prędkością powyżej 120 km/h zwykło się nazywać orkanami. Są one skutkiem dużej różnicy temperatur, powodującej ogromne różnice ciśnienia między regionami leżącymi w pobliżu Oceanu Atlantyckiego i Eurazji. Niosą za sobą bardzo duże zniszczenia (pozrywane dachy domów, powalone drzewa, zerwane linie energetyczne), których niewielki obraz przedstawia galeria 1.

Warto zaznaczyć, że wiatr o dużych prędkościach, szczególnie zimą, jest naturalną cechą klimatu Polski.

Innym rodzajem silnych wiatrów są trąby powietrzne. Ich niszczycielska siła potrafi być tak ogromna, że w kilkanaście sekund jest w stanie praktycznie zrównać z ziemią całą miejscowość. Charakterystykę oraz skutki tornada prezentuje nagranie wideo 1.

W razie zagrożenia związanego z silnym wiatrem lub huraganem należy:

mieć włączone radio na baterie, aby móc zapoznać się z komunikatem o zagrożeniu i sposobach postępowania,

zamknąć okna, drzwi balkonowe,

zabezpieczyć ruchome przedmioty znajdujące się w mieszkaniu (domu),

usunąć wszystkie przedmioty z parapetów i balkonów,

zapewnić sobie źródło światła (latarki na baterie, świece),

sprawdzić dostępność apteczki pierwszej pomocy i zaopatrzyć się w niezbędne materiały oraz leki,

przygotować i zabezpieczyć rzeczy, które mogą być potrzebne w czasie ewakuacji, tj. dokumenty, odzież czy żywność,

schować się w środkowych i najniższych partiach budynku z dala od okien, sufitów i drzwi,

wyłączyć główny wyłącznik prądu i gazu - ograniczy to niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Znajdując się poza domem, najlepiej pozostać tam, gdzie się jest, aż huragan minie. Nie można jednak zatrzymywać się pod trakcjami elektrycznymi, bannerami i tablicami reklamowymi oraz drzewami.

Jeżeli służby ratownicze zalecają ewakuację, należy tak szybko, jak to tylko możliwe, dostosować się do ich poleceń. Opuszczając dom, powinniśmy wyłączyć energię elektryczną oraz główne zawory wody i gazu, powiadomić bliskich o miejscu pobytu oraz zabrać ze sobą wcześniej przygotowane rzeczy wartościowe, a także podstawowe ubrania i leki. Więcej informacji na temat ewakuacji można przeczytać .

Po ustąpieniu zagrożenia należy udzielić pomocy osobom rannym i poszkodowanym, unikać leżących lub zwisających przewodów elektrycznych, ostrożnie wchodzić do swego domu oraz sprawdzić wszystkie instalacje (elektryczną, gazową, wodociągową i ściekową).

Mrozem nazywamy stan, kiedy temperatura powietrza jest niższa od temperatury zamarzania wody (0°C). W aspekcie społecznym o silnych mrozach mówi się wówczas, gdy niska temperatura staje się przyczyną śmierci ludzi i powoduje straty materialne.

Wystąpienie silnych może stać się poważnym utrudnieniem funkcjonowania instytucji publicznych oraz gospodarki, a zwłaszcza systemu komunikacyjnego. Skutkami długotrwałych mrozów są zazwyczaj:

Śnieg jest opadem atmosferycznym przyjmującym postać kryształków lodu o kształcie sześcioramiennych gwiazdek, które łączą się w płatki. Po opadnięciu na ziemię śnieg tworzy pokrywę o niewielkiej gęstości. To właśnie staje się często przyczyną przykrych wypadków, np. upadków kończących się złamaniami lub zwichnięciami.

Opadom śniegu towarzyszą również inne, niebezpieczniejsze zjawiska:

śnieżyca - gwałtowny, obfity opad śniegu, często ograniczający widoczność;

zawieja - zjawisko polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem, które może znacznie utrudnić poruszanie się (patrz: ilustracja 6);

zamieć śnieżna - śnieg podnoszony z powierzchni ziemi przez wiatr i niesiony wraz z nim (bardzo często skutkiem zamieci jest tworzenie się zasp);

grad - opad atmosferyczny w postaci bryłek lodu o średnicy od 5 mm do 50 mm;

burza lodowa - zjawisko pogodowe polegające na intensywnych opadach marznącego deszczu.

Podczas silnych mrozów i intensywnych opadów należy:

ubierać się ciepło, ale w taki sposób, aby ławo było zdjąć wierzchnie warstwy ubrań w razie spocenia się;

nie wychodzić na mróz głodnym - aby zapewnić sobie odpowiedni zapas energii przed wyjściem na zewnątrz, należy zjeść wysokokaloryczny posiłek;

zabezpieczyć skórę twarzy i rąk przed mrozem, smarując je np. tłustym kremem;

wychodząc z domu, poinformować bliskich, dokąd idziemy;

jak najrzadziej wychodzić z domu samemu;

nie chodzić tam, gdzie może być niebezpiecznie (np. pod rynnami czy wystającymi dachami);

nie męczyć się nadmiernie;

nie wychodzić z domu, jeśli występują widoczne oznaki możliwości załamania pogody lub gdy nasze samopoczucie jest nie najlepsze;

w razie odmrożenia postępować zgodnie z zasadami opisanymi .

Trzęsienie ziemi to naturalny, krótki i gwałtowny wstrząs lub seria wstrząsów gruntu, których źródło znajduje się pod powierzchnią Ziemi. Wstrząs ten rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych od ośrodka znajdującego się na powierzchni, gdzie drgania szacuje się jako najsilniejsze. W zależności od ich siły i częstotliwości obserwuje się drgania przedmiotów lub - przy silniejszych wstrząsach - pękanie ścian, niszczenie budynków, powstawanie szczelin w ziemi, zapadanie się terenu. Do określenia siły trzęsienia ziemi stosuje się skalę Richtera - od poniżej 2 do powyżej 9, przy czym wartość maksymalna oznacza trzęsienie, które może zburzyć wszystkie miasta na terenie większym niż kilkanaście tysięcy kmIndeks górny 2 ².

Naturalne wstrząsy sejsmiczne na terenie Polski są słabe i raczej rzadkie. Najczęstszą przyczyną ich występowania jest osiadanie stropów jaskiń krasowych (Wyżyna Krakowsko‑Częstochowska) oraz próżni w obrębie formacji solnych (Pomorze). Najgroźniejsze w skutkach i najpowszechniejsze są jednak trzęsienia wywołane osiadaniem stropów wyrobisk górniczych (trzęsienia o charakterze antropogenicznym). Obszary szczególnie narażone to: Górnośląskie Zagłębie Węglowe oraz Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy. Tąpnięcia są odczuwane na niewielkim obszarze, a ich siła szacowana jest zwykle na około 3,9 stopnia w skali Richtera. Mimo to mogą one poczynić znaczne szkody na powierzchni ziemi, szczególnie w rejonach silnie zurbanizowanych. Najwet najsłabsze trzęsienia ziemi stanowią bezpośrednie zagrożenie życia dla ludzi pracujących w kopalniach.

W razie zagrożenia związanego z trzęsieniem ziemi należy:

zachować spokój i nie panikować (większość trzęsień ziemi trwa nie dłużej niż 60 sekund);

otworzyć drzwi na drodze ewakuacyjnej;

schronić się przed przedmiotami, które mogą spadać z miejsc wyżej położonych;

uważać na spadające przewody i kable;

trzymać się z dala od obiektów, które mogą ulec przewróceniu (np. słupów, latarń, wolnostojących reklam) lub zawaleniu (budynków o słabej konstrukcji);

(w przypadku przebywania w obiektach użyteczności publicznej) postępować zgodnie z komunikatami ogłaszanymi przez personel.

Po trzęsieniu ziemi należy:

założyć buty na grubych podeszwach oraz rękawice;

jeśli to możliwe, osłonić głowę kaskiem ochronnym, założyć odzież z długimi rękawami i długimi nogawkami;

pamiętać o możliwości wystąpienia ;

zwrócić szczególną uwagę na obiekty osłabione wstrząsami;

pomóc osobom rannym i poszkodowanym;

sprawdzić, czy nie doszło do pożaru lub wycieku z uszkodzonych instalacji;

unikać przebywania w pobliżu linii wysokiego napięcia;

unikać picia wody z kranu

.

Zjawiskiem w pewnym stopniu związanym z trzęsieniem ziemi jest tsunami, czyli fala oceaniczna mogąca wystąpić z kilku przyczyn:

Powstanie, przebieg oraz skutki tego zjawiska prezentuje poniższy film.

Lawina to niezwykle szybko przemieszczająca się masa , lodu, gleby (gruntu) lub materiału skalnego, której ruch zapoczątkowany został poprzez raptowną utratę stabilności. Jest ona najgwałtowniejszą postacią ruchów masowych i stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla ludzi, ich otoczenia oraz infrastruktury.

Powstawaniu lawin sprzyjają następujące czynniki:

gładki, porośnięty trawą stok o nachyleniu od 25 do 50 stopni,

duża pokrywa śnieżna,

obfite opady śniegu oraz całoroczne regularne opady deszczu,

długotrwałe mrozy.

Wyróżnia się kilka rodzajów lawin:

kamienną - przemieszczającą się masę okruchów skalnych;

wulkaniczną - przemieszczającą się po stoku mieszaninę okruchów skalnych, świeżo wyrzuconej lawy, popiołu wulkanicznego i gazów;

błotną - mającą formę przemieszczającego się potoku błotnego;

lodową - pod postacią przemieszczającej się masy lodu;

śnieżną - przemieszczające się masy śniegu (na ilustracji obok);

gruntową - powstałą w czasie nagłych odwilży lub opadów deszczu;

mieszaną - będącą mieszaniną okruchów skalnych, śniegu, gruntu oraz błota.

to gwałtowny i śmiercionośny żywioł. Człowiek w zetknięciu z nią nie jest pozbawiony szans, są one jednak bardzo niewielkie. Dlatego też ogromne znaczenie ma odpowiedni system ostrzegania o zagrożeniu lawinowym.

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) wyróżniło pięć stopni zagrożenia lawinowego (ich oznaczenia graficzne można odnaleźć w galerii 2.), których charakterystykę oraz sposób postępowania w przypadku ich ogłoszenia przedstawia poniższa tabela.

Do bezpośrednich skutków wysokich temperatur u ludzi zaliczyć można wzmożone pocenie się i wzrost pragnienia. Jednak najgroźniejsze skutki suszy i upałów to inne wynikające z nich zagrożenia, np. głód, pożary, erozja czy też burze pyłowe.

W Polsce najbardziej narażone na wystąpienie suszy są rejony: Pojezierza Wielkopolskiego i Niziny Wielkopolskiej, Niziny Mazowieckiej, częściowo Niziny Podlaskiej i Wyżyny Lubelskiej. Natomiast najmniej - centralna część Pojezierza Pomorskiego oraz Pogórze Karpackie.

Huragany i silne wiatry dawniej występowały w Polsce raczej sporadycznie lub były zjawiskami w ogóle nienotowanymi. W związku ze zmianami klimatu w ostatnich latach pojawiają się coraz częściej, szczególnie w miesiącach zimowych. Powodują bardzo duże zniszczenia (pozrywane dachy domów, powalone drzewa, zerwane linie energetyczne).

Wystąpienie silnych mrozów może poważnie utrudnić funkcjonowanie instytucji publicznych oraz gospodarki. Szczególnie narażony na komplikacje jest system komunikacyjny. Do skutków długotrwałych mrozów należą zazwyczaj: zakłócenia w procesie zaopatrywania w surowce energetyczne ciepłowni i elektrowni, awarie gazociągów oraz awarie sieci energetycznych i systemu komunikacyjnego.

Naturalne wstrząsy sejsmiczne na terenie Polski są słabe i raczej rzadkie. Najczęstszą przyczyną ich występowania jest osiadanie stropów jaskiń krasowych (Wyżyna Krakowsko‑Częstochowska) oraz próżni w obrębie formacji solnych (Pomorze). Najgroźniejsze w skutkach i najczęściej odnotowywane są jednak trzęsienia wywołane osiadaniem stropów wyrobisk górniczych (trzęsienia o charakterze antropogenicznym). Obszarami szczególnie narażonymi są Górnośląskie Zagłębie Węglowe oraz Legnicko‑Głogowski Okręg Miedziowy.

Lawina to gwałtowny i śmiercionośny żywioł. Człowiek w zetknięciu z nią nie jest pozbawiony szans, są one jednak bardzo niewielkie. Dlatego też ogromne znaczenie ma odpowiedni system ostrzegania o zagrożeniu lawinowym oraz właściwy sposób postępowania.

# data[].attributes.attachment_link.description
Omawiane na poprzednich lekcjach pożary i powodzie nie są jedynymi zagrożeniami naturalnymi, z jakimi można się spotkać. Także w Polsce, gdzie zjawiska takie, jak trzęsienia ziemi czy huragany są rzadkością, dobrze być na nie przygotowanym i wiedzieć, jak minimalizować ich skutki.