# data[].attributes.body
1) FINANSE OSOBISTE - czym są?
2) POTRZEBY FINANSOWE:
a) zależność od wieku
b) zależność od bieżącej sytuacji (potrzeby/cele)
3) Po co oszczędzać? odraczanie gratyfikacji - filmik; bezpieczeństwo finansowe - oszczędzanie krótko- i długookresowe; poduszka finansowa; inflacja stylu życia
4) filary bogacenia się - czy mam nadwyżkę, czy moje dochody i wydatki się równoważą?
5) inwestowanie (w co? jak?)
6) tworzenie budżetu w grupach + na czym oszczędzić
7) PYTANIA i ODPOWIEDZI

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Im więcej zarabiasz, tym więcej wydajesz - wydaje się, że to całkiem naturalna kolej rzeczy, prawda? W końcu zarabiamy te pieniądze właśnie po to, by je potem wydawać.

Wszystko jest w porządku - dopóki wydatki nie zaczną rosnąć szybciej niż zarobki.

To jednak wcale nie jest takie łatwe! Niby zarabiamy coraz więcej, a pod koniec miesiąca i tak brakuje pieniędzy. Gdzie się podziały? Jak to możliwe, że mimo większych dochodów nadal pojawiają się problemy finansowe?

Zadawałeś sobie kiedyś te pytania?

Zwiększenie dochodów może uruchomić cały szereg mechanizmów, które w długiej perspektywie stają się szkodliwe dla naszych domowych finansów. Zarabiamy więcej, więc być może rzadziej będziemy patrzeć i porównywać ceny różnych produktów (bo w końcu teraz stać nas na więcej). Rzadziej przyglądamy się naszemu domowemu budżetowi (bo nie ma już takiej presji na szukanie oszczędności). Częściej korzystamy z karty kredytowej (bo wraz z wyższymi dochodami bank zaproponował kartę z wyższym limitem).

Pojawiają się nowe wydatki, które wcześniej wydawały się niepotrzebne, lub kwalifikowały się jako kosztowna fanaberia. Zanikają pewne stare, ale przydatne nawyki (np. prowadzenie domowego budżetu).

Do tego dochodzą różne - wydawałoby się - drobiazgi. Częstsze jedzenie na mieście, kawa po drodze do pracy i różne inne nowe, niewielkie wydatki, które na koniec miesiąca sumują się do coraz większych kwot.

I tym sposobem to, ile wydajemy zrównuje z wyższymi dochodami. Jedne wydatki ciągną za sobą kolejne, a raz osiągnięty poziom życia to coś, do czego bardzo łatwo się przyzwyczaić.

Tak właśnie działa inflacja stylu życia.

Sztuką jest znalezienie równowagi między naturalnym polepszeniem stylu życia wynikającym z wyższych dochodów, a nadmiernymi i zbyt szybko rosnącymi wydatkami. Gdzie jest linia między racjonalnym wydawaniem pieniędzy?

Wszystko sprowadza się do prostego równania:

dochody - wydatki = oszczędności

Wydatki nie powinny przekraczać naszych dochodów. Naturalne jest, że wraz z wyższymi dochodami pozwalamy sobie na wydawanie większej ilości pieniędzy - ale nie należy zapominać o oszczędnościach. Te nie powinny być mniejsze niż przed podwyżką. Najłatwiej odwołać się do procentów - i zachować podobny udział oszczędności w domowym budżecie jak przed zwiększeniem dochodów.

Jak nie dać się życiu ponad stan?

Ustal sobie - procentowo - część pensji, którą przeznaczysz na oszczędności. W ten sposób zabezpieczysz się przed przejedzeniem całej podwyżki.

Żyj o podwyżkę do tyłu. Dopasuj swój styl życia (więc i budżet) do poziomu dochodów, które miałeś przed ostatnim awansem.

Nie rezygnuj z monitorowania swoich wydatków. Pielęgnuj wszystkie dotychczasowe dobre nawyki finansowe, takie jak prowadzenie domowego budżetu, wybieranie się na zakupy z wcześniej ustaloną listą, planowanie większych wydatków z wyprzedzeniem, itd.

Nie patrz na innych. To Twoje życie i Twoje pieniądze - nie musisz ich wydawać w taki sposób i w takim tempie jak pozostali.

Pamiętaj o swoich finansowych celach. Tym bardziej, jeżeli jednym z nich są oszczędności (np. na emeryturę, na wkład własny na mieszkanie, na edukację dzieci, itp.)

Nie trać oszczędności z pola widzenia. Niech nadal będą na pierwszym miejscu - zgodnie z zasadą „najpierw płać sobie". Odkładaj na bok pewną pulę pieniędzy od razu po otrzymaniu wypłaty.

Działaj rozsądnie. Kupuj rzeczy dlatego, że ich potrzebujesz, a nie dlatego, że teraz Cię na nie stać.

Nie daj sobie wmówić, że skoro więcej zarabiasz, to możesz teraz więcej pożyczyć od banku. Sprzedawcy będą próbowali namówić Cię na debet w rachunku czy wyższy limit w karcie kredytowej. Ale przecież nie o to chodzi, by wyższe dochody wpędzały Cię w nowe kredyty konsumenckie!

Fot. Flickr / ota_photos

# data[].attributes.attachment_link.title
Większe dochody = jeszcze większe wydatki? Jak nie dać się inflacji stylu życia

# data[].attributes.attachment_link.description
Im więcej zarabiasz, tym więcej wydajesz - wydaje się, że to całkiem naturalna kolej rzeczy, prawda? W końcu zarabiamy te pieniądze właśnie po to, by je potem wydawać. Wszystko jest w porządku - dopóki wydatki nie zaczną rosnąć szybciej niż zarobki. To jednak wcale nie jest takie łatwe!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na początku sierpnia zachęcaliśmy Was do myślenia o swoich finansach w sposób bardziej świadomy. Tak, aby częściej podchodzić do wydawania własnych pieniędzy z namysłem. Pomaga w tym gotówka - bo wtedy naprawdę czujemy, że wydajemy pieniądze (zamiast być niemile zaskoczonym stanem konta pod koniec miesiąca). Pomaga też robienie list zakupów - bo bardziej świadomie (a przez to mniej) wydajemy, gdy zawartość koszyka przemyślimy przed wejściem do sklepu. Pomaga też znajomość zasad oszczędnej jazdy samochodem.

Tego typu dobre nawyki i sytuacje, w których dłuższa refleksja nad sensownością danego zakupu pomaga w oszczędzaniu można wymieniać jeszcze długo. Możecie przejrzeć archiwum naszego bloga - na pewno znajdziecie jeszcze mnóstwo innych przykładów :).

Natomiast dzisiaj chcielibyśmy namówić Was do kolejnego kroku. Do tego, by wyjść trochę ponad plany i budżety i spojrzeć na własne wydatki w nieco bardziej refleksyjny sposób.

Często bywa tak, że o zakupach - mniejszych lub większych - zapominamy niedługo po odejściu od kasy czy kliknięcia „zamów" na stronie sklepu internetowego. Transakcja ląduje w Kontomierzu, podnosi słupki na wykresach wydatków, zbliża nas do miesięcznych limitów - i to właściwie tyle.

A przecież można z tego wyciągnąć dużo więcej dla siebie! Nie trzeba poprzestawać na suchych liczbach i tabelkach - za to zdecydowanie warto poświęcić im chwilę namysłu.

Spójrzcie na swoje wydatki i zadajcie sobie te pytania:

1. Czy to był zakup zaplanowany czy impulsywny?

Odpowiedź na to pytanie pozwoli Wam stwierdzić, czy impulsywne zakupy to coś, co mocno miesza Wam w budżecie. Jeżeli wiele z Waszych zakupów następuje w wyniku impulsu, to jest to sygnał, że wprowadzając większą dyscyplinę będziemy mieli szansę znaleźć dodatkowe oszczędności w budżecie. Warto zacząć od chodzenia na zakupy z listą.

To pomoże Wam też dowiedzieć się jaką naprawdę kontrolę macie nad własnymi wydatkami. Im więcej takich impulsywnych zakupów, tym bardziej trzeba się pilnować w przyszłości.

2. Jak ten zakup wpłynął na moją płynność finansową w tym miesiącu?

Czy ten zakup nie zagroził realizacji najważniejszej zasady domowych finansów - by nie wydawać więcej niż się zarabia? I podobnie - czy ten wydatek nie przyczynił się do przekroczenia limitów, które ustawiliście sobie w budżecie?

Odpowiedzi na te pytania wskażą Wam wydatki lub całe kategorie, które wymagają szczególnej kontroli.

3. Czy na pewno tego potrzebowałem?

Czasami warto wrócić do jakiegoś zakupu po upływie kilku tygodni lub miesięcy. Bo często bywa tak, że kupujemy coś, co w dniu transakcji wydaje nam się niezbędne i konieczne - a po upływie pewnego czasu rzucamy to w kąt i zapominamy o tym. Ile masz w domu takich „zapomnianych" zakupów?

Warto w ten sposób krytycznie spojrzeć na swoje nawyki zakupowe. Rozejrzyjcie się wokół siebie i poszukajcie takich „koniecznych-a-wkrótce-potem-zapomnianych" rzeczy. Co je łączy? Co mają ze sobą wspólnego? Spróbujcie poszukać kilku takich cech.

Pomoże Wam to w przyszłości zidentyfikować takie pozornie-potrzebne zakupy zanim jeszcze wydacie pieniądze. Odstąpienie od tego typu transakcji to droga do kolejnych oszczędności.

4. Czy kupiłem właściwą ilość?

A może zakup był jak najbardziej potrzebny i uzasadniony, ale nie trafiliśmy z oszacowaniem potrzebnej ilości? Najlepszy przykład to zakupy spożywcze. Jeżeli regularnie wyrzucasz zepsute jedzenie z lodówki, to znaczy że kupujesz czegoś za dużo.

Tak samo jest ze wszelkim kupowaniem na zapas. Nie zawsze jest to najlepsza decyzja finansowa (na przykład dlatego, że to większy jednorazowy wydatek, który w efekcie obniża naszą płynność finansową w danym miesiącu).

5. Czy dostałem to, czego oczekiwałem?

Warto też zastanowić się nad tym, czy na pewno byliśmy zwyczajnie zadowoleni z danego zakupu. To zaskakujące jak często ludzie powtarzają te same błędy i wracają do rozwiązań, o których wiedzą, że już kiedyś się nie sprawdziły.

Fot. Flickr / Images_of_Money

# data[].attributes.attachment_link.title
Świadome oszczędzanie: krytyczna analiza własnych wydatków

# data[].attributes.attachment_link.description
Na początku sierpnia zachęcaliśmy Was do myślenia o swoich finansach w sposób bardziej świadomy. Tak, aby częściej podchodzić do wydawania własnych pieniędzy z namysłem. Pomaga w tym gotówka - bo wtedy naprawdę czujemy, że wydajemy pieniądze (zamiast być niemile zaskoczonym stanem konta pod koniec miesiąca).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prowadzenie skutecznego domowego budżetu to kwestia nawyków. Wypracowywania sobie tych dobrych i eliminowania tych złych. To zdumiewające jak wiele rzeczy, często szkodliwych, szybko wchodzi nam w krew.

Od drobiazgów, jak niewyłączanie światła w nieużywanych pomieszczeniach, przez rzeczy nieco większe - jak częste jedzenie na mieście, po tolerowanie już całkiem poważnych wycieków z portfela.

Zaraz zaczyna się nowy miesiąc, to dobra okazja do tego, aby na poważnie zacząć walkę z negatywnymi nawykami i wzmacniać te pozytywne.

To też doskonały pretekst do tego, aby krytycznie przyjrzeć się swoim wydatkom i szerzej - tym jak zarządzamy naszymi finansami. Każde zachowanie, każdy nawyk warto prześwietlić pod kątem kilku czynników:

czy przybliża czy oddala mnie od moich celów finansowych?

czy wprowadza pozytywne czy negatywne wartości do mojego życia?

czy to rzecz przemyślana czy impulsywna?

czy jest w zgodzie z tym, jak wyobrażam sobie swoje dobre/idealne życie?

czy to daje widoczne, pozytywne efekty?

Co jeszcze możesz zrobić przez najbliższy miesiąc? Oto kilka pozytywnych nawyków finansowych, które zdecydowanie polecamy.

Po pierwsze - i prawdopodobnie najważniejsze - prowadź budżet domowy. Zbieraj paragony, zapisuj wydatki, analizuj i planuj swój budżet. Nawet jeżeli za te 29 dni uznasz, że to nie dla ciebie, to pod koniec zostaniesz z bardzo cennym zbiorem danych: kiedy, ile i na co wydajesz. Te informacje naprawdę często się przydają!

Odkładaj drobną, wyznaczoną sumę każdego dnia. Złotówka, pięć złotych, może więcej? Oszczędzanie warto zacząć od drobnych kroków. Jednym z nich jest... regularne odkładanie drobnych. Te kilka złotych można łatwo zaoszczędzić rezygnując z pewnych drobiazgów - np. codziennej kawy po drodze do pracy.

Robienie wszystkich zakupów z wcześniej sporządzoną listą. To jeden z najlepszych sposobów na ograniczanie wydatków. A także na spokojniejszą głowę - zastanawiając się wcześniej nad listą zakupów zyskujesz pewność, że nie zapomnisz o żadnej potrzebnej rzeczy. Oszczędzisz czas (i być może nawet pieniądze na dojazdy) nie musząc się wracać do sklepu po coś, co wypadło Ci z głowy.

Trzymanie się listy jest o tyle przydatne, że znieczula na wszystkie marketowe promocje (a promocje nie służą temu, żebyś wydał mniej, tylko by sklep zarobił więcej; ewentualnie by szybciej pozbył się produktów, którym kończy się termin ważności). Poza tym, wszelkie inne wysiłki sprzedawców, mające na celu skłonienie klientów do kupowania więcej, tracą na znaczeniu - np. specyficzne ustawianie alejek sklepowych (najpotrzebniejsze rzeczy umieszczone jak najdalej) lub ustawianie kuszących drobiazgów przy kolejkach do kas. Trzymając się listy włożymy do koszyka tylko to, czego faktycznie potrzebujemy.

Płacenie wyłącznie gotówką. Jeżeli masz w portfelu same karty kredytowe zadłużone pod limit, to jest to doskonałe rozwiązanie dla ciebie. Nie dość, że zaczniesz oszczędzać 20% przy każdym zakupie (brak kredytu = brak odsetek), to - jak wskazują kolejne badania - płacąc gotówką będziesz wydawać mniej.

--

Zacznij już od pierwszego lutego! To najkrótszy miesiąc w roku, więc trzymanie się tych dobrych nawyków finansowych przez cały luty nie powinno być takie trudne :).

Fot. Flickr / H. Michael Karshis

# data[].attributes.attachment_link.title
Daj sobie miesiąc na wdrożenie dobrych nawyków finansowych

# data[].attributes.attachment_link.description
Prowadzenie skutecznego domowego budżetu to kwestia nawyków. Wypracowywania sobie tych dobrych i eliminowania tych złych. To zdumiewające jak wiele rzeczy, często szkodliwych, szybko wchodzi nam w krew. Od drobiazgów, jak niewyłączanie światła w nieużywanych pomieszczeniach, przez rzeczy nieco większe - jak częste jedzenie na mieście, po tolerowanie już całkiem poważnych wycieków z portfela.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czasami nie jest łatwo nakłonić się do odkładania pieniędzy. Zwłaszcza gdy wszystko dookoła motywuje do czegoś całkiem innego...

Rzecz ma się tak... Wiesz, że warto oszczędzać. Że bez własnych odłożonych środków twoja emerytura ledwie wystarczy na życie. Że bez funduszu awaryjnego pierwszy lepszy nagły, nieprzewidziany wydatek będzie oznaczać konieczność wzięcia kredytu w banku lub zaciągnięcia pożyczki u rodziny lub znajomych. Że z własnymi oszczędnościami będziesz czuć się znacznie bezpieczniej ...

To wszystko wiesz. Znasz nawet pewnie mnóstwo porad jak oszczędzać pieniądze. Czytasz przecież ten blog, jak i pewnie cały szereg innych o oszczędzaniu, finansach domowych, budżecie itp. Tylko jakoś strasznie trudno jest zacząć wprowadzać to w życie. Jak to zrobić?

Zacznij już teraz

Najtrudniejszy jest moment tuż przed początkiem - potem łapiesz wiatr w żagle i jest już coraz łatwiej.

Zacznij już dziś. Nie czekaj na żadną magiczną datę - na poniedziałek, na początek tygodnia, na następną wypłatę. Jeżeli dziś podjąłeś decyzję o oszczędzaniu, to odkładaj pieniądze, a nie działania w czasie. Idź za ciosem i już teraz zrób pierwszy krok. Pamiętaj, że nie musi to być od razu jakaś wielka, radykalna zmiana. Małe kroki są jak najbardziej ok...

Zacznij od małych kroków

To zawsze jest duża pokusa. Wyobrazić sobie idealny stan i od samego początku wszystko ustawić tak, by było idealnie i optymalnie... Odkładać iks procent pensji, oszczędzać energię, paliwo itp. Tylko potem szybko okazuje się, że te wszystkie założenia - przynajmniej na początku - są nie do utrzymania, a wprowadzone zmiany zbyt gwałtowne.

Nawyk oszczędzania najlepiej wprowadzać do swojego życia powoli, bez drastycznych zmian. Tak aby nie odczuwać tych zmian we własnym stylu życia.

Nie licz na szybkie efekty

I tu zaczynają się złe wiadomości. By zauważyć pierwsze efekty, pierwsze konkretne zyski - nie tylko t psychologiczne, ale też te wyrażone w złotówkach - trzeba będzie trochę poczekać. Ten czas można spokojnie liczyć w latach.

No właśnie - te „kilkanaście" czy nawet „kilkadziesiąt" lat trochę odstrasza. A taki horyzont czasowy dla naszych oszczędności powinniśmy mieć na uwadze. Oszczędzanie to szkoła cierpliwości. Efekty nie przychodzą szybko - wręcz przeciwnie. Im dłużej czekasz, na tym większą „nagrodę" możesz liczyć.

Na początku wszystko będzie szło strasznie wolno. Pierwsze kilkadziesiąt złotych oszczędności pewnie wielkiego wrażenia nie będzie robić. I nie uratuje cię w sytuacji nagłych wydatków. Ale wraz z kolejnymi wpłatami do „skarbonki" oszczędności będą rosły coraz szybciej. Zacznie działać procent składany, odsetki będą generować kolejne odsetki i po kilku latach „zrobisz" sobie trzynastą pensję z samych zysków z oszczędności. A to już coś!

Stawiaj sobie cele i monitoruj postępy

Pierwsze kroki masz już za sobą? Zaplanuj kolejne! Dobrze jest mieć jeden główny długoterminowy cel, do którego się dąży - to wyznacza określony kierunek w działaniu. Ale równie ważne jest stawianie sobie celów krótkoterminowych, z horyzontem czasowym kilku miesięcy.

Np. uzbierać na funduszu awaryjnym 1000 zł w cztery miesiące.

Dlaczego warto stawiać sobie takie cele?

Dzięki nim możesz na bieżąco monitorować swoje postępy. Dokładnie wiesz na jakim etapie jesteś i ile ci brakuje do realizacji założonego celu. Już samo to, że tak patrzysz sobie na ręce motywuje do utrzymania dyscypliny.

Poza tym, gdy zrealizujesz jakiś cel, to daje to dużo satysfakcji. A taka „nagroda" to kolejny poważny motywacyjny dopalacz.

Dobrą metodą przy stawianiu sobie celów jest metoda SMART. Określa ona jaki skutecznie określić swoje cele. Taki cel powinien być:

1. Konkretny - jasno sformułowany. Abstrakcyjne określenia typu „chcę być bogaty" odpadają.

2. Mierzalny - powinieneś móc w łatwy sposób określić swoje postępy i mieć jasny warunek wykonania celu.

3. Wykonalny - cel powinien być ambitny, ale nie do przesady. Z drugiej strony nie powinien być za łatwy. Jego wykonanie powinno wymagać wysiłku, ale powinno być w zasięgu ręki.

4. Ważny - dobrze, gdy cel jest istotny. Skoro mówimy tutaj o pieniądzach, emeryturze i bezpieczeństwie finansowym, to ten warunek jest właściwie automatycznie spełniony.

5. Określony w czasie - daj sobie ściśle określony czas na realizację celu. Po tym czasie zweryfikuj i oceń swoje działania.

A czy wy macie jakieś swoje sposoby na zmotywowanie siebie do oszczędzania? Jakie były wasze pierwsze kroki. A może udało wam się kogoś namówić do oszczędzania pieniędzy - jak?

Fot. Flickr / Courtney Dirks

# data[].attributes.attachment_link.description
Czasami nie jest łatwo nakłonić się do odkładania pieniędzy. Zwłaszcza gdy wszystko dookoła motywuje do czegoś całkiem innego... Rzecz ma się tak... Wiesz, że warto oszczędzać. Że bez własnych odłożonych środków twoja emerytura ledwie wystarczy na życie. Że bez funduszu awaryjnego pierwszy lepszy nagły, nieprzewidziany wydatek będzie oznaczać konieczność wzięcia kredytu w banku lub zaciągnięcia pożyczki u rodziny lub znajomych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Raz na pół roku lub raz na rok warto poświęcić godzinę lub dwie i „policzyć się". Ile mamy, ile jesteśmy winni i jak układa się nasz finansowy bilans. A skoro jesteśmy teraz niemal dokładnie w połowie roku, to doskonała okazja by podstawić dane w poniższym równaniu:

twoja wartość netto = wartość twojego majątku - twoje zobowiązania finansowe

Wynik, czyli nasza wartość netto, to najlepszy wskaźnik naszej kondycji finansowej. Zachęcamy, by poświęcić trochę czasu i spisać/zliczyć swój majątek, oszczędności, inwestycje i wszelkie zobowiązania.

Dlaczego znajomość własnej wartości netto to rzecz tak istotna? Ta wiedza pomaga nam na kilka sposobów:

1. Regularne śledzenie własnej wartości netto daje wiedzę o tym, czy nasz majątek powiększa się czy kurczy

A to nie jest zawsze takie oczywiste na pierwszy rzut oka. W naszym domu może przybywać coraz to nowych, drogich urządzeń, mogliśmy kupić nowy samochód, mogliśmy kupić większy telewizor... pozornie nasz majątek rośnie. Ale jeżeli te wszystkie zakupy były finansowane kredytami (obciążonymi prowizjami i odsetkami), to po stronie „winien" mamy więcej niż po stronie „ma". Fizycznych składników majątku przybyło, ale kalkulator mówi, że nasza wartość netto w istocie zmniejszyła się.

2. Znajomość wielkości majątku to - oprócz miesięcznego budżetu - jeden z podstawowych składników wiedzy o naszych osobistych finansach

Miesięczny budżet daje nam informacje w skali mikro - ile w danym miesiącu zarobiliśmy, ile wydaliśmy, a ile przeznaczyliśmy na oszczędności. Ważne, by w tej skali mikro się nie zamykać, tylko mieć też oczy otwarte na szerszy obraz.

Ten szerszy obraz to właśnie spis wszystkich składników majątku i zobowiązań.

Zapisz i podsumuj wszystkie swoje oszczędności: „osad" na ROR, pieniądze na kontach oszczędnościowych, lokaty, środki odłożone na czarną godzinę.

To samo zrób z inwestycjami: akcjami na giełdzie, udziałami w funduszach inwestycyjnych, programami systematycznego oszczędzania, produktami strukturyzowanymi i wszystkimi innymi produktami inwestycyjnymi.

Następnie przejdź do majątku „stałego", tego którego upłynnienie zajmie więcej czasu i wysiłku niż zwykłe anulowanie lokaty. Zapisz wartość swojego mieszkania, samochodu i innych sprzętów i urządzeń, które w razie czego mógłbyś sprzedać (np. takich, które nadawałyby się do wystawienia na Allegro, gdybyś nagle potrzebował na tyle dużej gotówki, że „płynniejsze" składniki majątku by na to nie starczyły).

Na koniec zapisz wszystkie swoje zobowiązania finansowe: długi, kredyty, pożyczki, zadłużenie w kartach kredytowych, debet w koncie itp.

To właśnie jest ta skala makro, która nas interesuje.

3. Taki spis majątku to informacja o własnej elastyczności finansowej

W przypadku różnych trudnych sytuacji życiowych dochodzi czasem do tego, że aby im zaradzić trzeba zacząć upłynniać własny majątek. Raz skończy się na uszczupleniu funduszu bezpieczeństwa, a innym razem trzeba sięgnąć głębiej.

W kryzysowych sytuacjach w pierwszej kolejności będziemy sięgać po fundusz bezpieczeństwa. To te pieniądze, które są naszym buforem i zabezpieczeniem przed nagłymi, niespodziewanymi wydatkami.

Jeżeli to za mało, to swoją uwagę będziemy musieli zwrócić w kierunku oszczędności. Wycofanie środków z kont oszczędnościowych jest proste i wymaga zaledwie kilku kliknięć. Zazwyczaj nic też nie kosztuje. Zerwanie lokat to też czynność łatwa, ale tu już najczęściej tracimy wypracowane odsetki.

Jeśli i to nie pomoże, to czas zacząć likwidować inwestycje. I tu już zaczynają się trudności. Nasza kryzysowa sytuacja może wymusić na nas sprzedaż akcji czy jednostek funduszy w niekorzystnym momencie, np. w dołku. Rezygnacja z niektórych produktów inwestycyjnych (np. planów systematycznego oszczędzania) może wydawać się w ogóle nieopłacalna ze względu na utratę zysków i dodatkowe opłaty za wcześniejsze wycofanie środków.

Na koniec zostają rzeczy, które upłynnić najtrudniej. Ale może zdarzyć się i tak, że niestety nasz osobisty kryzys finansowy wymusi na nas sprzedaż samochodu czy mieszkania.

Zapisanie i podsumowanie sobie wszystkich składników majątku jest o tyle ważne, że wiemy jak „silny" i elastyczny jest nasz budżet, z jakimi nagłymi wydatkami sobie poradzi i gdzie znajdują się kolejne granice bezpieczeństwa.

Fot. Flickr / Dave Dugdale, CC BY-SA 2.0

# data[].attributes.attachment_link.title
Policz się! - czyli jaka jest Twoja wartość netto?

# data[].attributes.attachment_link.description
Raz na pół roku lub raz na rok warto poświęcić godzinę lub dwie i „policzyć się". Ile mamy, ile jesteśmy winni i jak układa się nasz finansowy bilans. A skoro jesteśmy teraz niemal dokładnie w połowie roku, to doskonała okazja by podstawić dane w poniższym równaniu: twoja wartość netto = wartość twojego majątku - twoje zobowiązania finansowe Wynik, czyli nasza wartość netto, to najlepszy wskaźnik naszej kondycji finansowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mądre zarządzanie domowym budżetem to wcale nie oszczędzanie na wszystkim, na czym tylko się da. To przede wszystkim wiedza o tym, na czym opłaca się oszczędzać, a na co warto wydawać pieniądze.

W neofickim zapale łatwo popaść w skrajność i ciąć wydatki gdzie tylko to możliwe. Podczas, gdy utrzymywanie domowego budżetu w takim „kryzysowym" trybie momentami jest niezbędne (np. gdy wszelkimi siłami staramy się wyjść z pętli zadłużenia), to jeżeli twoja sytuacja jest stosunkowo stabilna, to takie oszczędzanie na wszystkim może być szkodliwe.

Dlaczego?

To porównanie jest nieuniknione - tak samo, jak z dietą, tak w przypadku oszczędzania niebezpieczeństwem jest efekt jo-jo. Ograniczasz się przez jakiś okres, aż po jakimś czasie coś pęka, silna wola się wyczerpuje i zaczynasz wydawać znacznie więcej, niż przewidywał to wcześniejszy plan.

Silna wola jest jak mięsień - jej zasoby nie są niewyczerpane, a po wysiłku potrzebuje czasu, by się zregenerować. Ciągłe ograniczanie wydatków, we wszystkich możliwych obszarach, te zasoby bardzo szybko wyczerpuje.

Oszczędności, zamiast z bezpieczeństwem finansowym, zaczynają się kojarzyć z frustracją i wyrzeczeniami. Taki stan, na dłuższą metę, jest nie do utrzymania.

Co robić?

Tak jak wspomnieliśmy na początki, są rzeczy na których warto oszczędzać - i są rzeczy, na które warto wydawać pieniądze. Cały sekret w tym, by odróżnić jedne od drugich.

Zdecydowanie warto poświęcić trochę czasu na zastanowienie się nad tym, co jest dla nas ważne. Na tyle ważne, by uzasadniało nasze wydatki.

Mogą to być rzeczy podstawowe, jak na przykład prowadzenie zdrowego trybu życia. Mogą to być wydatki związane z pasjami, związane z hobby czy podróżami. A nawet rzeczy tak prozaiczne jak zapewnienie sobie wygody, np. przy codziennej pracy na komputerze (jeżeli na co dzień pracujesz na powolnym i zawodnym urządzeniu, to frustracja jest gwarantowana!).

To tylko kilka przykładów - każdy na pewno ma własny zestaw rzeczy „ważnych".

Kiedy już je zidentyfikujemy, to dalej jest już z górki - po prostu oszczędzaj na wszystkim, co ważne nie jest.

Potrzebujesz jeszcze kilku wskazówek, kiedy ograniczać wydatki? Oto one:

Spłata zadłużeń. Jeżeli masz niespłacone kredyty konsumenckie, pożyczki lub dług na karcie, to spłata tych zobowiązań to zdecydowanie rzecz „ważna". Pozbycie się kredytów powinno mieć zawsze jeden z najwyższych priorytetów.

Fundusz bezpieczeństwa. Nawet jeżeli wydaje ci się, że nic złego nie może cię spotkać, to i tak mimo wszystko jakieś pieniądze na niespodziewane wydatki warto mieć. Ten cel również warto wpisać na listę rzeczy ważnych.

Jeżeli rozważasz jakiś zakup, ale odpowiedź na pytanie „czy na pewno tego potrzebuję?" sprawia ci trudności, to jest to sygnał, że pewnie jest to rzecz, na którą niekoniecznie warto wydawać pieniądze.

Jeżeli dany zakup nie zdaje testu kilku dni namysłu. To świetny sposób na powstrzymanie się od impulsywnych zakupów - po prostu daj sobie kilka dni, by się nad tym zastanowić. Jeżeli po tym czasie dany zakup nadal będzie wydawać ci się potrzebny, to znaczy, że coś jest na rzeczy. Ale częściej niż nie, po tych kilku dniach zdajemy sobie sprawę, że była to tylko tymczasowa zachcianka.

Jeśli ten wydatek miałby wpędzić cię w nowe kredyty, to zdecydowanie nie jest to najlepszy pomysł.

Fot. Flickr / Alan Cleaver, CC-BY 2.0

# data[].attributes.attachment_link.description
Mądre zarządzanie domowym budżetem to wcale nie oszczędzanie na wszystkim, na czym tylko się da. To przede wszystkim wiedza o tym, na czym opłaca się oszczędzać, a na co warto wydawać pieniądze. W neofickim zapale łatwo popaść w skrajność i ciąć wydatki gdzie tylko to możliwe.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Nie mam z czego oszczędzać" to jedna z najpopularniejszych wymówek, przez którą nawet nie próbujemy zabrać się za nasze finanse domowe. Jak wiele innych wymówek, ta często jest oparta na błędnych przesłankach.

Bo jeżeli przyjrzeć się szczegółowo miesięcznym wydatkom, to prawie na pewno da się tam znaleźć cały szereg drobnych oszczędności.

„Drobnych" to tu słowo klucz. Łatwo takie okazje do niewielkich oszczędności zlekceważyć. „5 zł przecież nie uratuje mojego budżetu" to wniosek, który przychodzi całkiem łatwo. Nic bardziej mylnego! Nawet małe sumy potrafią mieć tu duże znaczenie. Dlatego też od czasu do czasu piszemy na blogu o tym, by odkładać nawet drobne oszczędności i by nie lekceważyć drobnych zysków.

Także te pozornie niewielkie i nieszkodliwe zakupy w dłuższej perspektywie również kumulują się do poważnych kwot. Tak, te 5-10-15 zł wydawane codziennie na kawę, ciastko czy inną przekąskę na mieście ma znaczenie dla Twojego budżetu!

Dlatego tak istotne jest nabycie umiejętności zapanowania nad takimi przypadkowymi wydatkami. A to nie zawsze takie proste - najpierw trzeba w ogóle zauważyć, że wydajemy pieniądze w taki sposób!

Bo takich drobnych zakupów dokonujemy często w pośpiechu, np. w drodze do pracy. I nie mamy wtedy głowy do tego, by zabrać rachunek, czy zapisać wydatek w swoim notatniku, by uwzględnić później tę kwotę w swoim budżecie lub w wydatkach gotówkowych w Kontomierzu.

A podczas większych zakupów? Łatwo nikną w jakimś większym rachunku.

Warto więc wyrobić sobie nawyk bardziej refleksyjnego podejścia do zakupów i drobnych przekąsek czy kaw na mieście. Te kilka złotych tu i tam w ciągu miesiąca może zsumować się nawet do trzycyfrowej kwoty.

Podobną pomocą mogą być wszelkie programy „automatycznego" oszczędzania. Dziś kilka banków oferuje automatyczne przelewanie drobnych kwot po każdej transakcji na osobne konto oszczędnościowe - czy to jako procent wartości transakcji, stałą kwotę, lub „zaokrąglenie" do pełnych 10 zł.

Takie programy to utrapienie osób ręcznie przepisujących swoje transakcje w budżecie domowym (np. w Excelu), ale dla kogoś, kto chce się rozprawić z wymówką „nie mam z czego oszczędzać" to idealne rozwiązanie na początek. Otwiera oczy i pokazuje, że jakieś pole do oszczędności jednak istnieje!

Fot. Flickr / Branko Collin

# data[].attributes.attachment_link.title
Myślisz, że nie masz z czego oszczędzać? Zdziwisz się!

# data[].attributes.attachment_link.description
„Nie mam z czego oszczędzać" to jedna z najpopularniejszych wymówek, przez którą nawet nie próbujemy zabrać się za nasze finanse domowe. Jak wiele innych wymówek, ta często jest oparta na błędnych przesłankach. Bo jeżeli przyjrzeć się szczegółowo miesięcznym wydatkom, to prawie na pewno da się tam znaleźć cały szereg drobnych oszczędności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Problem z różnymi pułapkami finansowymi, w które często wpadamy, jest taki, że właściwie każdy błąd i każde nienajlepsze posunięcie strasznie łatwo jest uzasadnić i zracjonalizować.

Polacy często odkładają oszczędzanie na emeryturę „na później", lekceważą sens oszczędzania w ogóle, prowadzenie budżetu domowego wydaje się zbędnym obowiązkiem, a kredyt i zadłużanie się całkiem normalną formą finansowania zakupów.

I jakkolwiek nieracjonalna wydawałaby się taka postawa, to stoi za nią cały szereg przekonań umacniających trwanie w tym nie najkorzystniejszym dla własnych finansów stanie. Dziś rozprawiamy się

„Emerytura? Przecież ja mam dopiero ... lat!"

Mając 20-, 30-, czy nawet 40-kilka lat emerytura może wydawać się całkiem odległą myślą. Tym bardziej, że rząd dba o to, byśmy do emerytury mieli jak najdalej przesuwając wiek emerytalny.

Tymczasem o emeryturze warto pomyśleć jak najwcześniej. Pomyśleć - i zacząć odkładać pierwsze pieniądze na ten cel. Choćby niewielkie. Bowiem im więcej czasu damy takim oszczędnościom, tym większą wartość będą one miały w momencie przechodzenia na emeryturę.

Za to im później zaczynasz, tym większe kwoty będziesz musiał odkładać co miesiąc, by zapewnić sobie ten sam poziom życia na emeryturze.

To ważne zwłaszcza teraz, gdy ZUS ogłasza jak kosmicznych kwot brakuje na wypłaty emerytur. W ciągu najbliższych pięciu lat może to być nawet 400 mld złotych. Budżet państwa będzie miał spory problem z uniesieniem takich wydatków. Zdecydowanie warto pomyśleć o samodzielnym odkładaniu na emeryturę-i to niezależnie od wieku, w jakim teraz jesteśmy.

„Prowadzenie budżetu? Ja mam wszystko w głowie"

Brak wiedzy o przepływach finansowych w naszym własnym budżecie to prosta droga do tego, aby pieniądze przeciekały nam przez palce.

Budżet domowy to podstawa. Nieważne jak go prowadzisz: w Kontomierzu, w Excelu, na kartce papieru, czy jakkolwiek inaczej. Ważne, że w ogóle go prowadzisz. Bo budżet domowy to sprawdzony sposób na śledzenie własnych pieniędzy i pilnowanie, by nie wydawać więcej niż się zarabia. Dzięki niemu można dokładnie przeanalizować ile wydaliśmy na daną kategorię dóbr czy usług, oraz jak te wydatki miały się do zakładanego planu. Wycieki z portfela nie będą miały gdzie się ukryć.

„O oszczędzaniu pomyślę później-teraz mam inne rzeczy na głowie"

Zbyt późne oszczędzanie jest błędem nie tylko przy odkładaniu na emeryturę, ale też na każdy inny cel. Nawyk regularnego oszczędzania warto wyrobić sobie jak najwcześniej. Im później zaczynamy, tym więcej musimy potem nadrabiać i tym więcej musimy odkładać, by wyrobić się przed „terminem".

Im szybciej damy szansę zadziałać procentowi składanemu, tym lepiej dla naszych finansów.

„Nic złego nie może mi się stać"

Lepiej nie lekceważyć ryzyka i mimo wszystko starać się przygotować na najgorsze. Bo bez porządnego funduszu bezpieczeństwa daleko nie zajedziemy. Pierwszy lepszy niespodziewany wydatek rozłoży nasz budżet domowy na łopatki.

Zamiast szukać pieniędzy na szybko, pożyczać od znajomych, czy posiłkować się kredytem o ile wygodniej i rozsądniej byłoby sięgnąć do własnych oszczędności-przeznaczonych dokładnie na ten cel. Fundusz na nieprzewidziane wydatki to podstawa dobrego zarządzania domowymi finansami.

„Spokojnie, przecież zadłużam się rozsądnie"

Karta kredytowa może być bardzo kosztowną pomyłką finansową. Choć banki często proponują ją swoim klientom, to zdecydowanie nie jest to produkt dla każdego. Karta kredytowa sprawdza się tylko, gdy spełnione są dwa podstawowe warunki: zawsze spłacamy całe zadłużenie w okresie bezodsetkowym oraz mamy pełną kontrolę nad tym ile wydajemy.

Jeżeli nie spłacasz całego zadłużenia co miesiąc, lub co gorsza spłacasz jedynie kwotę minimalną, to nakładasz na siebie drogi i długoterminowy kredyt. Jeżeli chcesz oszczędzać pieniądze, to jednym z pierwszych kroków powinno być zrezygnowanie z konsumpcji finansowanej zadłużeniem. A w dalszej kolejności jak najszybsza spłata karty. Nie ma co oglądać się na lokaty na 3% czy nawet 4%, skoro wisi nad nami zadłużenie oprocentowane na 12% w skali roku.

Fot. Flickr / GotCredit

# data[].attributes.attachment_link.title
5 nieracjonalnych przekonań o domowych finansach, z którymi należy walczyć

# data[].attributes.attachment_link.description
Problem z różnymi pułapkami finansowymi, w które często wpadamy, jest taki, że właściwie każdy błąd i każde nienajlepsze posunięcie strasznie łatwo jest uzasadnić i zracjonalizować. Polacy często odkładają oszczędzanie na emeryturę „na później", lekceważą sens oszczędzania w ogóle, prowadzenie budżetu domowego wydaje się zbędnym obowiązkiem, a kredyt i zadłużanie się całkiem normalną formą finansowania zakupów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podejście do pieniędzy zmienia się z wiekiem. Zmieniają się możliwości naszego domowego budżetu, ale także nasze cele życiowe i finansowe. Dla niektórych późne lata dwudzieste i wczesne trzydzieste to także czas poważnych decyzji życiowych: mieszkanie, ślub, dzieci, kariera - by wymienić tylko kilka.

W tym okresie radykalnych zmian pojawiają się też różne finansowe pułapki. Dziś ostrzegamy przed kilkoma z nich.

Inflacja stylu życia

Trzydziestka to już mniej więcej ten moment, gdy zaczynamy zarabiać „prawdziwe" pieniądze. To już nie staże i płatne praktyki na studiach, ani dorabianie na boku przy różnych tymczasowych zajęciach. Być może masz już za sobą kilka lat konsekwentnego budowania własnej kariery i teraz przychodzi moment, by zbierać owoce tego wieloletniego rozwoju i pracy.

Jednak trzeba być przy tym ostrożnym! Rosnące dochody bardzo często uruchamiają coś, co na blogach finansowych opisuje się jako „inflację stylu życia". Czym to się przejawia? Niby więcej zarabiamy, ale pieniędzy i oszczędności jakoś dziwnym trafem nie przybywa.

To dlatego, że wraz z rosnącymi dochodami pojawiają się coraz większe wydatki. Częściej pozwalamy sobie na obiad na mieście, częściej myślimy o wymianie telefonu czy komputera, w gospodarstwie domowym pojawia się samochód i związane z nim koszty... Można wymieniać długo. Spoglądając na własny budżet - zwłaszcza, jeżeli prowadzi się go konsekwentnie przez kilka lat - można zauważyć jak rosną wydatki w poszczególnych kategoriach.

Najbardziej niebezpiecznie robi się, gdy wydatki rosną szybciej niż dochody. To bardzo prosta droga do zadłużenia.

Kupowanie za dużego mieszkania

Gdzieniegdzie można spotkać się z fałszywym mitem, że mieszkanie powinno się kupować na długie lata. Niektórzy do zakupu pierwszego mieszkania podchodzą tak, jakby miało to być lokum już na całe życie.

To szybka droga do tego, by kupić mieszkanie zdecydowanie za duże i za drogie w porównaniu z naszymi obecnymi potrzebami i możliwościami finansowymi.

Takie podejście rodzi całą masę kosztów. Jeżeli taki zakup finansujesz kredytem hipotecznym, to za większe-niż-potrzebujesz mieszkanie będziesz płacić większe raty. Tym gorzej, jeżeli wymaksowałeś swoją zdolność kredytową i byłeś w stanie zapewnić tylko minimalny wkład własny. Wówczas pojawią się koszty dodatkowych ubezpieczeń, których wymagać będzie bank.

Większe mieszkanie to też wyższe koszty remontu i doprowadzenia go do pożądanego stanu. A także większe koszty użytkowania - choćby przez to, że ogrzanie większej powierzchni na pewno będzie kosztować więcej.

Zaniedbanie funduszu awaryjnego

W swoich latach trzydziestych powinieneś mieć już jakiś fundusz awaryjny. Być może jesteś już nawet na tym etapie, że nic do niego nie dokładasz, bo w którymś momencie środki na ten cel osiągnęły poziom, który Cię zadowalał.

Jeżeli nie zaglądałeś od dłuższego czasu na konto, na którym trzymasz pieniądze „na czarną godzinę" - to zdecydowanie warto zajrzeć tam teraz. Być może kwota, która tam się znajduje, przestała z czasem odpowiadać sytuacji, w której się dziś znajdujesz.

Warto przeliczyć jeszcze raz własne wydatki, porównać je ze zgromadzonym funduszem awaryjnym i jeszcze raz ocenić, czy czujemy się bezpiecznie z taką a nie inną zgromadzoną kwotą.

Brak oszczędności na emeryturę

Pamiętaj, że jeszcze nie jest za późno, by zacząć odkładać na emeryturę.

Niedbanie o własne zdrowie

To rzecz, która jest ważna właściwie w każdym wieku. Ale po trzydziestce robi się jeszcze istotniejsza. Skupiając się na karierze, wychowując dzieci i będąc non-stop w biegu, co robi się dziś coraz częstszym trybem życia, łatwo zapomnieć o własnym zdrowiu. To czas, kiedy jeszcze nie jest tak źle, by zdrowie jakoś specjalnie nam dokuczało (więc często po prostu lekceważymy dbanie o zdrowie), a jednocześnie zaniedbania w profilaktyce w tym okresie mogą mieć daleko idące konsekwencje w przyszłości.

Niedbanie o własne zdrowie teraz może przełożyć się na coraz wyższe medyczne wydatki w kolejnych latach.

Fot. Flickr / Mic445 (CC-BY 2.0)

# data[].attributes.attachment_link.description
Podejście do pieniędzy zmienia się z wiekiem. Zmieniają się możliwości naszego domowego budżetu, ale także nasze cele życiowe i finansowe. Dla niektórych późne lata dwudzieste i wczesne trzydzieste to także czas poważnych decyzji życiowych: mieszkanie, ślub, dzieci, kariera - by wymienić tylko kilka. W tym okresie radykalnych zmian pojawiają się też różne finansowe pułapki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jest takie stare chińskie przysłowie: najlepszy moment na to, by zasadzić drzewo był 20 lat temu. Kolejny najlepszy jest dziś.

Inwestorzy dziś trochę się tym przysłowiem bawią, nadając mu bardziej aktualny ton: najlepszy moment na sprzedaż chińskich akcji był 20 dni temu. Kolejny najlepszy jest dziś.

A my oczywiście zasadzanie drzewa zamienilibyśmy na oszczędzanie. Bo ten nawyk najlepiej wyrobić sobie jak najwcześniej. A jeżeli ktoś jeszcze nie oszczędza, to powinien zacząć już dziś. A o tym, jak uruchomić w sobie ten nawyk oszczędzania już w tej chwili, pisaliśmy już jakiś czas temu.

Dlaczego czas ma tak duże znaczenie? Bo finanse osobiste i odkładanie pieniędzy to gra długodystansowa. To dziś podejmujemy decyzje i wybory, które będą miały istotny wpływ na nasze życie za 10, 20 czy 30 lat.

Możemy zrobić prezent przyszłemu sobie, lub istotnie utrudnić mu życie.

Możemy wpaść w pułapkę inflacji stylu życia dziś, tylko po to by zdać sobie później sprawę jak bardzo ten model był nie do utrzymania na dłuższą metę.

Możemy obciążyć swój budżet zadłużeniem i kolejnymi kredytami konsumpcyjnymi. W ten sposób fundujemy sobie kolejne lata spędzone na płaceniu rat.

Albo - możemy dziś wydawać nieco mniej, by zapewnić sobie więcej luzu i spokoju w przyszłości. To jest w zasadzie jedna z najtrudniejszych rzeczy - odraczanie gratyfikacji, płacenie teraz za komfort, który ma dopiero nadejść. Jak o tym pomyśleć, to jest to zupełna odwrotność długu - dostajemy coś teraz, ale płacić będziemy za to jeszcze przez wiele kolejnych miesięcy, jeżeli nie lat.

Łatwiej więc sprawić sobie radość dziś, niż ułatwić życie swojej wersji siebie za 10 lat.

Ale jeżeli chcemy zgromadzić jakiś majątek, mieć oszczędności, zapewnić sobie spokojniejszą emeryturę - to nie możemy myśleć tylko o tym, co jest dzisiaj. Musimy wyjść poza perspektywę obecnej i być może kolejnej wypłaty. Musimy myśleć długodystansowo. I na ten dystans musimy mieć swój własny plan.

Co warto w takim planie uwzględnić?

Na pewno oszczędności na emeryturę. Niepewność emerytury to dziś poważny społeczny problem - w mediach doceniany niestety dość rzadko, zazwyczaj tylko przy kolejnych zmianach prawa wokół emerytur i OFE, czy nieprawidłowości w ZUS.

Tymczasem trendy demograficzne działają na naszą niekorzyść. Już to samo w sobie stanowi duży problem. Od kilku lat mamy jednak do czynienia z kolejną rzeczą, która stawia wysokość naszej emerytury pod znakiem zapytania. To sytuacja na rynku pracy i popularność umów śmieciowych. Oszczędności na składkach emerytalnych pewnie zemszczą się w przyszłości.

Dlatego nasz długodystansowy plan po prostu musi obejmować emerytury. To jest cel, na który powinniśmy odkładać nasze oszczędności.

Myśląc w perspektywie wielu lat - dziesięciu czy dwudziestu - nie możemy zapominać, że przez ten czas wiele może się stać. Mogą się oczywiście stać rzeczy dobre, ale też pewnie mogą przytrafić się nam jakieś nieszczęścia. A te mają to do siebie, że wymuszają sięgnięcie do portfela.

Dobrze być przygotowanym na takie sytuacje i niezapowiedziane wydatki. Nagła utrata pracy, choroba, kosztowna naprawa samochodu - takie rzeczy się zdarzają, czy tego chcemy czy nie. Warto być na nie przygotowanym posiadając odpowiednio wysoki fundusz awaryjny.

Ponadto, jeżeli to, co zarabiamy, jest jedynym lub głównym źródłem utrzymania dla naszej rodziny, warto rozważyć też ubezpieczenie na życie.

Nie zapominajmy też o tym, że oprócz tego, by dbać o stan konta i oszczędności, odpowiednio dbać też o rzeczy, które zdążyliśmy już kupić. Odpowiednie i regularne serwisowanie samochodu może nam później zaoszczędzić kosztownych napraw, gdy w wyniku wcześniejszych zaniechań dojdzie do jakiejś poważniejszej awarii.

Na całym tym długim dystansie będą też rzeczy, na których nie powinniśmy oszczędzać. W szczególności na zdrowiu i jedzeniu. To dwa aspekty, gdzie oszczędność dzisiaj, będzie mścić się w przyszłości. W najlepszym wypadku nieco gorszą kondycją i samopoczuciem, a w gorszym scenariuszu - złym stanem zdrowia i koniecznością ponoszenia wydatków z tym związanych.

Fot. Flickr / comedy_nose

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest takie stare chińskie przysłowie: najlepszy moment na to, by zasadzić drzewo był 20 lat temu. Kolejny najlepszy jest dziś. Inwestorzy dziś trochę się tym przysłowiem bawią, nadając mu bardziej aktualny ton: najlepszy moment na sprzedaż chińskich akcji był 20 dni temu. Kolejny najlepszy jest dziś. A my oczywiście zasadzanie drzewa zamienilibyśmy na oszczędzanie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inflacja stylu życia to jedna z największych pułapek finansowych. Niestety jest to pułapka, którą sami na siebie zastawiamy. Możemy tłumaczyć się presją społeczeństwa czy konsumpcjonizmem, ale tu wszystko zależy od nas. To my jesteśmy największym zagrożeniem dla naszych finansów.

Czym jest Inflacja stylu życia?

To dużo większe zagrożenie niż oficjalna inflacja w skali kraju. Na tę podawaną przez GUS nie masz żadnego wpływu, na własną, masz w 100%. Inflacja stylu życia to zwiększanie wydatków wraz ze wzrostem zarobków. Skoro zarabiamy więcej, dysponujemy większymi środkami. To pociąga za sobą większe wydatki.
Z tego artykułu dowiesz się czym jest zwykła inflacja
Jeśli do tej pory liczyliśmy każdy grosz, po otrzymaniu podwyżki możemy popuścić pasa. W końcu to kasa ekstra i mała nagroda nie zaszkodzi. Problem w tym, że na nagrodzie się nie kończy. Często jest to wykorzystanie nowego limitu do oporu. Z 500 zł podwyżki nie robimy co miesiąc 100 lub 200 zł nagrody, oszczędzając resztę, wydajemy wszystko. Co więcej, szybko się do tego przyzwyczajamy. Nie ma nic złego w nagrodzeniu się za dyscyplinę finansową. Ale regularne wydatki na zachcianki przestają być nagrodą, a zmieniają się w codzienność.

Dlaczego ulegamy inflacji stylu życia?

Ewolucja dąży do rozwoju, a rozwój to ciągłe ulepszanie. Ludzie jako jednostki także pragną rozwoju. Zawsze równamy do góry, nie do dołu. Zawsze w życiu chciałeś mieć lepiej. Czy myślałeś ostatnio „kurcze, mam już za dobrze w życiu, pora trochę zbiednieć"? Wątpię. Raczej naszła Cię myśl, że przydałby się remont kuchni, na taką nowocześniejszą. Nawet jeśli nie zamierzasz się bogacić, a zostać na obecnym poziomie by pomagać innym, to chcesz zostać na tym poziomie, nie niższym.

Cenimy wygodę i w miarę poprawy naszej sytuacji materialnej jesteśmy w stanie płacić za nią coraz więcej. Tłumaczymy to potrzebą, choć jest to tak naprawdę zachcianka. Większe wydatki na jedzenie to zdrowa żywność, lepszy wystrój mieszkania to iście z duchem czasu, a droższy abonament za TV to większe możliwości relaksu. W rzeczywistości nie jemy zdrowiej, a kupujemy droższe produkty. Dopasowujemy mieszkanie do wyższego standardu by pasować do nowego osiedla, nie dlatego, że ze starym czujemy się źle, a TV i tak nie mamy czasu oglądać.
Masz za sobą siedem lat chudych? Czas na siedem grubych...
Przestajesz tak uważnie przyglądać się cenom, nie musisz już dziadować. Możesz w końcu poczuć, że żyjesz. Możesz. I nawet powinieneś. Powinieneś podwyższyć komfort życia, by czuć się lepiej. Ale zawsze zwiększaj go odpowiednio wolniej niż zwiększasz zarobki. Nie musisz od razu wydawać całej podwyżki, skoro radziłeś sobie do tej pory za 3.000 zł miesięcznie, poradzisz sobie też za 3.200 zł. To nie jest tak, że nie wydając całej wypłaty w wysokości 3.500 zł nagle umrzesz z głodu. Radziłeś sobie za mniej, teraz też dasz radę. Teoretycznie powinno Ci być łatwiej oszczędzać więcej. W praktyce bywa różnie. Nie ważne czy zarabiasz 10.000 zł miesięcznie czy minimalną pensję.

Inflacja stylu życia może dotknąć każdego. Mike Tyson zarobił w trakcie całej kariery około 400 milionów dolarów, nie stało to jednak na przeszkodzie, do ogłoszenia w 2003 roku upadłości przy 34 milionach długu. Nie ma kwoty, której nie da się wydać. Przeczytaj więcej o bankructwach milionerów.

Dlaczego inflacja ma nad Tobą kontrolę?

Łatwo jest otaczać się nowymi luksusami i przyzwyczajać się do ich codziennej obecności. Łatwo jest lekko żyć, łatwo jest równać do góry. Znacznie ciężej jest odciąć to, co jeszcze jakiś czas temu było nam zupełnie niepotrzebne. Ciężko jest równać do dołu.

Jeśli zaliczyłeś kilka przeprowadzek, to wiesz o czym mówię. Wędrując od akademiku, przez stancję i kawalerki, aż do własnego domu odkryłeś pewną drogę. Coraz przyjemniej było mieszkać. Na każdym etapie te cztery ściany były Twoją normalnością. Czy teraz siedząc na tarasie przed domem,pomyślałbyś o powrocie do kawalerki dzielonej z innymi? Wzdryga Cię na samą myśl, choć kiedyś dawałeś radę i było nawet nieźle. Ciężko jest wrócić na dół.

Oszczędzanie nie dla każdego jest proste, a od każdego wymaga dyscypliny. Na czym polega oszczędzanie? Na obcinaniu zbędnych wydatków, czyli pozornym obniżeniu stylu życia - pokonaniu inflacji stylu życia. Jeśli jesteś zmuszony oszczędzać, obniż swój poziom życia. Nie drastycznie (chyba, że jesteś do tego zmuszony) ale stopniowo. Nie musisz od razu wracać do kawalerki, ale czy potrzebujesz droższego pakietu TV? Zastanów się, czy te wydatki są Ci faktycznie potrzebne i mają dobre uzasadnienie, czy po prostu są i musisz je opłacać?

Jak pokonać inflację stylu życia?

Działaj według planu, prowadź budżet domowy i bądź świadomy swojej sytuacji finansowej. Zastanów się czemu chcesz podnieść standard swojego życia. Czy potrzebujesz tego, bo nie możesz znieść obecnej sytuacji? A może to tylko zachcianka, „bo inni żyją lepiej"? Dlaczego miałbyś zmieniać coś, co jest dobre? Jeśli nie masz lepszego pomysłu, możesz po prostu oszczędzać połowę podwyżki, a połowę przeznaczyć na co zechcesz. Zawsze to jakiś sposób, lepszy niż wydanie wszystkiego.

Oszczędzanie to nie pozbawianie się radości z życia, by oszczędzić każdy grosz. To znalezienie równowagi między korzystaniem z życia tu i teraz, a zabezpieczeniem swojej przyszłości.

Podstawy Finansów - Cykl Edukacyjny

# data[].attributes.attachment_link.title
Inflacja stylu życia - dlaczego masz coraz mniej, choć zarabiasz coraz więcej | BogatyzWyboru.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Inflacja stylu życia to jedna z największych pułapek finansowych. Niestety jest to pułapka, którą sami na siebie zastawiamy. Możemy tłumaczyć się presją społeczeństwa czy konsumpcjonizmem, ale tu wszystko zależy od nas. To my jesteśmy największym zagrożeniem dla naszych finansów. To dużo większe zagrożenie niż oficjalna inflacja w skali kraju.

# data[].attributes.body
1) FINANSE OSOBISTE - czym są?
2) POTRZEBY FINANSOWE:
a) zależność od wieku
b) zależność od bieżącej sytuacji (potrzeby/cele)
3) Po co oszczędzać? odraczanie gratyfikacji - filmik; bezpieczeństwo finansowe - oszczędzanie krótko- i długookresowe; poduszka finansowa; inflacja stylu życia
4) filary bogacenia się - czy mam nadwyżkę, czy moje dochody i wydatki się równoważą?
5) inwestowanie (w co? jak?)
6) tworzenie budżetu w grupach + na czym oszczędzić
7) PYTANIA i ODPOWIEDZI

# data[].attributes.body
Dywersyfikacja

# data[].attributes.headline
Odkładanie stałej kwoty na początku miesiąca

# data[].attributes.subject
Odkładanie stałej kwoty na początku miesiąca

# data[].attributes.body
Na co?

# data[].attributes.body
Projekt Credit Agricole:
https://www.credit-agricole.pl/wyzwanieoszczedzanie?fbclid=IwAR19pRFKPmyk1BI2USxgZ-pGRTE_z7lwdVTrBj-jZA8UYU8VbE999xlmT4s

# data[].attributes.body
% składany

# data[].attributes.body
studencki? hipoteczny? konsumpcyjny?

# data[].attributes.body
eksperyment z piankami

# data[].attributes.body
Tytuł: ,, Nie odkładaj marzeń, odkładaj na marzenia czyli jak oszczędzać z sensem”
między 11:15, a 12:45 w niedziele 30.05.
ZAŁOZENIA WARSZTATU:
-Uczestnik będzie umiał efektywnie zaplanować oszczędzanie swoich pieniędzy na wybrany cel
-Uczestnik będzie znać podstawowe metody i środki wspomagające oszczędzanie pieniędzy

Link do wydarzenia : https://www.facebook.com/events/476444133811041