# data[].attributes.attachment_link.description
กลุ่มภาระงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

# data[].attributes.headline
มาทำความรู้จักกับ Clo

# data[].attributes.body
มาทำความรู้จักกับ Cloud Computing กันนะ

# data[].attributes.attachment_link.title
มาทำความรู้จักกับ Cloud Computing กันนะ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง? ทุกคนจะบอกเสียงเดียวกว่าองค์กรตัวเองก็ติดตั้งระบบ Cloud แล้ว แต่ที่ผมแปลกใจคือเวลาผมบรรยายตามที่ต่างๆให้กับคนไอทีที่เป็นผู้ดูแลระบบไอทีในองค์กร เมื่อเวลาถามว่าใครเคยใช้เคยเล่น Public IaaS อย่าง Amazon Web Services แล้วกลับพบว่าแทบจะมีจำนวนน้อยมากหรือเกือบไม่มีเลย จำนวนมากไม่เคยเห็นหน้าจอ Admin Console ของระบบ Amazon ไม่ทราบว่ามีบริการ IaaS อะไรอยู่ จึงอาจสรุปสั้นๆว่าโดยแท้จริงหน่วยงานส่วนใหญ่ในบ้านเรายังไม่เป็น Cloud เพราะแม้แต่ผู้ดูแลระบบยังไม่เข้าใจความหมาย Cloud ที่แท้จริง ผู้ใช้จะมาใช้ Cloud ได้อย่างไร

ซึ่งเวลาองค์กรในบ้านเราเวลาพูดถึง Cloud จริงๆแล้วเรากำลังพูดถึง Virtualization มากกว่า Cloud Computing เพราะระบบที่ทำอยู้ไม้ได้มีคุณสมบัติของ Cloud ที่สำคัญ 5 อย่างคือ

On demand self service

Broad network access

Resource pooling

Rapid elasticity

Measured Service

อีกตัวอย่างหนึ่งที่อยากกล่าวถึง วันก่อนผมมีโอกาสได้ให้คำปรึกษากับหน่วยงานไอทีภาคเอกชนรายหนึ่ง ที่จะจัดหาซื้อเครื่อง Server ราคาเป็นแสนแล้วต้องไปเช่า Data Center เพื่อทำ Co-Location เดือนละหลายพัน เพื่อทำระบบอีเมล์และ Application เล็กๆน้อย พอถามว่าทำไมไม่ใช้ Cloud พร้อมทั้งแสดงหน้าจอราคาของ Cloud Provider ต่างประเทศอย่าง www.digitalocean.com หรือของในประเทศอย่าง True IDC ซึ่งดูเรื่องราคาจะคุ้มค่ากว่า คำตอบที่ผมได้รับกลับเป็นในเรื่องการอ้างความปลอดภัยบ้าง การจะขยาย Server อนาคตบ้าง และพยายามนึกถึงข้อจำกัดต่างๆซึ่งบางครั้งขาดหลักการของ Cloud จึงทำให้ผมเห็นชัดเจนว่า วัฒนธรรมผู้ดูแลระบบไอทีบ้านเรายังยึดติดกับความเป็นเจ้าของ อยากเห็นตัวเครื่อง และยังขาดความเข้าใจเรื่อง Cloud ที่ถูกต้อง

รูปที่ 1 ราคาการใช้บริการ Cloud ของ DigitalOcean

รูปที่ 2 True IDC หนึ่งในผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud ในประเทศ
ระบบใดควรขึ้น Cloud Computing
คำถามแรกที่คนมักจะถามคือผมควรใช้ Public Cloud ดีไหม Cloud มีความปลอดภัยไหม

ในแง่ของระบบความปลอดภัย ผมว่าก่อนที่เราจะถามว่า Cloud ปลอดภัยแค่ไหน เราจะต้องแยกแยะชั้นความลับข้อมูลและระบบเราก่อน กล่าวคือทำ Classification ผมเชื่อว่าข้อมูลบางอย่างของเราเป็นความลับแต่บางอย่างก็ไม่เป็นความลับ ดังนั้นบางอย่างเราสามารถนำไปเก็บที่สาธารณะได้บางอย่างอาจต้องเก็บไว้ในองค์กร ผมอยากคิดเสมือนว่าถ้าเรามีตู้เซฟไว้ในบ้าน เราคงไม่เอาของทุกอย่างในบ้านเป็นเก็บไว้ในตู้เซฟและบางอย่างเราสามารถเอามาวางไว้นอกตัวบ้านด้วยซ้ำโดยไม่ต้องกังวลว่าจะสูญหายมากนัก

องค์กรต้องดูก่อนว่าองค์กรของตัวเองเป็นรูปแบบใด ถ้าองค์กรเป็น SME การใช้ Cloud อาจมีความเหมาะสมข้อมูลส่วนใหญ่มักจะไม่เป็นความลับ และ Cloud Provider รายใหญ่ๆก็มักจะมีมาตรฐานความปลอดภัยที่ดี การใช้บริการ Public Cloud เผลอๆการรักษาความลับข้อมูลในองค์กรอาจปลอดภัยกว่าการให้พนักงานในองค์กรมาจัดการเสียอีก เพราะโดยมากการรั่วไหลของข้อมูลมักจะมาจากองค์กรภายใน

องค์กรใหญ่ๆก็สามารถนำระบบบางระบบที่ต้องออกอินเตอร์เน็ตอยู่แล้ว และไม่มีความลับมากขึ้น Public Cloud ได้เช่น ระบบอีเมล์ที่มีหลายองค์กรหันไปใช้อีเมล์ของ Google Apps หรือ Office 365 ซึ่งในปัจจุบันทราบว่ามีธนาคารหลายแห่ง รวมทั้งสถาบันการศึกษามาใช้กัน นอกจากนี้อาจรวมถึงระบบอื่นๆที่ไม่ได้มีผลกระทบต่อกฎระเบียบหรือมาตรฐานขององค์กรเช่นระบบ Salesforce ที่ทางธนาคารในประเทศไทยบางแห้งนำเข้ามาใช้ แต่อย่างไรก็ตามองค์กรที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ความมั่นคง บางครั้งการใช้่ Public Cloud อาจไม่เหมาะสมนัก เช่น หน่วยงานด้านความมั่นคง หรือด้านสาธารณสุข ด้านภาษี

สำหรับการใช้ Server ที่เป็น Public Cloud ถ้าองค์กรห่วงเรื่องความปลอดภัย เราก็สามารถที่จะเลือกใช้ผู้ให้บริการที่สามารถทำ Virtual Private Cloud ที่จะแยกระบบของเรา ออกจากบริการของ Public Cloud ทั่วไปทำให้สามารถใช้บริการใน Virtual Network ที่มีความปลอดภัยยิ่งขึ้น ตัวอย่างของการให้บริการแบบนี้คือ Amazon Virtual Private Cloud ของ AWS และมีตัวอย่างของผู้ให้บริการในประเทศอย่าง WhiteSpace-Cloud

รูปที่ 3 WhiteSpace ผู้ให้บริการ Virtual Private Cloud ในประเทศไทย

การใช้ Server ที่เป็น Public IaaS Cloud จะมีประโยชน์ในแง่ของการพัฒนาระบบ Application ใหม่ หรือย้ายระบบ Application เดิมที่อยู่ใน Server Hosting ในองค์กรไปสู่ Public Cloud เพื่อลดค่าใช้จ่ายการที่จะต้องบำรุงรักษาและดูแล Data Center ในองค์กรของตัวเอง ซึ่ง Application ส่วนใหญ่ที่ไม่ได้ติดปัญหาเรื่องกฎระเบียบ เรื่องความปลอดภัยของข้อมูล โดยมากมักจะย้ายขึ้นมาบน Public Cloud ได้ แต่ก็มีบางระบบเช่น Legacy Application หรือ Mission Critical Application ที่ไม่ควรรันหรือย้ายไปบน Public Cloud เพราะอาจไม่สามารถย้ายได้ด้วยปัญหาทางเทคนิคและมีความเสี่ยง

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจในการใช้ Public Cloud คือการใช้เป็นระบบสำรองหรือ DR Site ซึ่งทำให้เราลดรายจ่ายในการที่จะต้องจัดหา Backup Server นอกจากนี้ระบบ Software หลายๆอย่างสามารถที่จะใช้ public SaaS ได้อาทิเช่น ระบบ Desktop Software, ระบบ CRM, ระบบ Workflow หรือระบบ HR ซึ่งจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนา Application ไปด้วย
ระบบ Cloud Computing เสถียรพอหรือไม่
ประเด็นต่อมาที่มักจะได้ยินบ่อยคือกลัวระบบ Cloud Computing จะล่ม เพราะแม้แต่ผู้ให้บริการรายใหญ่อย่าง Amazon Web Services ก็เคยล่ม

ผมคิดว่าประเด็นนี้เกิดจากเรามั่นใจในผู้ดูแลระบบของเรามากเกินไปว่าเก่งกว่าคนของผู้ให้บริการ Cloud ทั้งๆที่ผู้ให้บริการ Cloud โดยมากจะมีผู้ดูแลระบบที่ดี มี Server อยู่เป็นจำนวนมากอาทิเช่น Amazon มี Server หลายแสนตัว จะมีระบบ DR Site และผ่านมาตรฐานต่างๆที่ดี ผู้ดูแลระบบมักจะมีความเชี่ยวชาญด้าน Data Center โดยตรงดีกว่าองค์กรขนาดเล็ก

การที่เรามี Server เองก็เสมือนเราซื้อรถมาใช้เอง ต้องดูแลเอง บำรุงรักษาเอง ค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง แต่การใช้บริการ Cloud เปรียบเสมือนบริการเช่าหรือใช้รถสาธารณะซึ่งก็มีบริการหลายแบบ ตั้งแต่รถสองแถว รถเมล์ รถไฟฟ้า รถ Limousine ก็ขึ้นอยู่กับบริการที่เราเลือก ถ้าเราเรียกบริการทีดีก็อาจมีราคาสูงขึ้น แต่มีความปลอดภัย และมีความเสถียรขึ้น การที่ Cloud Server ใหญ่ๆอย่าง Amazon ล่ม ก็ย่อมเป็นข่าวใหญ่ เพราะเปรียบเสมือนเครื่องบินตกที่นานๆจะเกิดขึ้นที แต่ Server ในองค์กรทั่วๆไปบ่อยครั้งที่ล่ม และอาจมากกว่าของ Amazon แต่ไม่เป็นข่าวหรอกครับ เพราะมันเหมือนกับข่าวรถชนกันที่เกิดขึ้นประจำทุกๆวัน
ระบบ Cloud Computing ไม่รู้ว่าอยู่ใดเก็บข้อมูลเราตรงไหน
อีกประเด็นหนึ่งที่ผู้ใช้เป็นห่วงคือไม่ทราบตำแหน่งของเครื่อง Server หรือ ที่เก็บข้อมูล

คำว่า Cloud Computing ก็บอกอยู่แล้วว่าเป็นระบบประมวลผลบนก้อนเมฆ เราไม่ทราบว่าระบบหรือ Server อยู่ที่ใด คำถามที่ผมอยากถามกลับคือว่าแล้วจะทราบไปทำไมละ ทุกวันนี้เราใช้ไฟฟ้าเราทราบไหมว่าผลิตมาจากที่ใด เราใช้ Facebook ใช้ Line เราสนใจไหมว่าระบบรันมาจากที่ไหน ตราบใดที่ตอบโจทย์เราได้ ระบบทำงานอย่างต่อเนื่องไม่ล่ม เราก็พอใจและยินดีที่ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง

การมี Server ของตัวเองบ่อยครั้งเราก็จะจัดหา Server มาแล้วก็เห็นเครื่องเพียงแค่ไม่กี่ครั้ง ก่อนที่จะย้ายไปอยู่ใน Data Center แล้วเราก็็แทบจะไม่เคยเห็นเครื่องอีกเลยยกเว้นว่าจะมีปัญหาเราถึงจะเข้าไปดูว่าเกิดอะไรขึ้น ลองจินตนาการว่าถ้าเราใช้ Cloud แล้วระบบไม่เคยล่ม เราก็คงไม่มีเหตุที่จะต้องเข้าไปดู หรือถ้ามีปัญหาแล้วเราสามารถติดต่อผู้ให้บริการมาแก้ปัญหาให้เราได้ เราก็ไม่ต้องไปกังวลอะไร

ส่วนเรื่อง Data อาจมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาเพราะ ข้อมูลเราย้ายไปอยู่บน Cloud ถึงแม้ผู้ให้บริการจะไม่มายุ่งเกี่ยวกับข้อมูลของเรา แต่การสำรองข้อมูลสำหรับเก็บไว้ใช้เองในอนาคตอาจเป็นหน้าที่ของเราเอง เพราะเมื่อเราเลิกใช้บริการ Cloud หรือจะย้ายผู้ให้บริการเป็นเจ้าอื่นก็เป็นหน้าที่ของเราต้องจัดการเรื่องข้อมูลเอง
เราควรเลือกผู้ให้บริการ Cloud อย่างไร
ปัจจุบันเรามีผู้ให้บริการ Data Center หรือ Software จำนวนมากที่พยายามบอกว่าตัวเองเป็นผู้ให้บริการ IaaS หรือ SaaS ผู้ให้บรืการ Data Cenetr บางรายก็อาจทำแค่ Virtualization ผู้ให้บริการ Software บางรายก็อาจเป็นแค่ Web Application ที่โฮสต์อยู่บน Server ตัวเองไม่สามารถขยายได้โดยง่ายและไม่เสถียร

การจะเลือกผู้ให้บริการ Cloud จึงจำเป็นต้องศึกษาข้อมูลต่างๆให้ดีโดยอาจต้องดูข้อมูลต่างๆเช่น

ข้อมูลด้าน Data Center จำนวน Server ที่ใช้

Technology ด้่าน Cloud Computing ที่ใช้

ลูกค้่าที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

การรับประกันเรื่อง Reliability/Uptime

มาตรฐานด้านความปลอดภัยและด้านอื่นๆของผู้ให้บริการ

ข้อตกลงการใช้บริการ

ความน่าเชื่อถือและมั่นคงของผู้ให้บริการ

ประเด็นสำคัญในการเลือกใช้บริการ Cloud จึงอยู่ที่มีข้อตกลงการใช้บริการ (SLA: Service Level Agreement) ทีดี ประเด็นนี้เราต้องรอบคอบและควรศึกษาให้ละเอียด เพื่อจะได้ดูว่าผู้บริการรับรองการบริการเพียงใด หากมีข้อเสียหายจะรับผิดชอบเพียงใด

ประเด็นหนึ่งเรื่องผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud หลายคนจะเห็นว่าราคาของผู้บริการต่างประเทศจะราคาถูกกว่าของผู้ให้บริการในประเทศ ข้อนี้จริงอยู่เพราะระบบของผู้ให้บริการต่างประเทศมีขนาดใหญ่ มีความสมบูรณ์และบริการที่หลากหลายกว่า มีลูกค้าจำนวนมากกว่า แต่ก็จะติดเรื่องของการ Support และการบริการที่ถ้าเราใช้บริการจากผู้ให้บริการในประเทศ เราอาจได้บริการที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า

บทสรุปเราจะใช้บริการรายใดก็ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของเราเองอยู่ที่ความพร้อมด้านบุคลากรของเรา งบประมาณ และประเภทของการบริการ
ดร.ธนชาติ นุ่มนนท์ ผอ. IMC Institute

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ดูเรื่องทั้งหมดโดย thanachart

# data[].attributes.attachment_link.title
ปัจจัยในการเลือกใช้ Cloud Computing สำหรับองค์กร

# data[].attributes.attachment_link.description
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง?

# data[].attributes.attachment_link.description
Cloud Computing คืออะไร นี่คือการนิยามคร่าวๆของผมสำหรับความหมายของ Cloud Computing Cloud Computing คือวิธีการประมวลผลที่อิงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยผู้ใช้สามารถระบุความต้องการไปยังซอฟต์แวร์ของระบบCloud Computing จากนั้นซอฟต์แวร์จะร้องขอให้ระบบจัดสรรทรัพยากรและบริการให้ตรงกับความต้องการผู้ใช้ ทั้งนี้ระบบสามารถเพิ่มและลดจำนวนของทรัพยากร รวมถึงเสนอบริการให้พอเหมาะกับความต้องการของผู้ใช้ได้ตลอดเวลา โดยที่ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องทราบเลยว่าการทำงานหรือเหตุการณ์เบื้องหลังเป็นเช่นไร ผมได้นิยามคำว่า Cloud Computing ในรูปแบบที่ (น่าจะ) เข้าใจง่ายขึ้นที่ นิยามคำว่า Cloud Computing ภาค 2 สำหรับท่านที่กำลังค้นหาหัวข้อวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับ Cloud Computing สามารถไปอ่านบทความของผมได้ในหัวข้อชื่อ หมวดงานวิจัยเกี่ยวกับ Cloud Computing รายละเอียดของนิยามมีอีกครับ เข้ามาติดตามได้เลย ผมขอนิยามความหมายของคำหลักๆ 3 คำที่เกี่ยวข้องกับ Cloud Computing ต่อไปนี้ ความต้องการ (Requirement) คือโจทย์ปัญหาที่ผู้ใช้ต้องการให้ระบบคอมพิวเตอร์แก้ไขปัญหาหรือตอบปัญหาตามที่ผู้ใช้กำหนดได้ ยกตัวอย่างเช่น ความต้องการพื้นที่จัดเก็บข้อมูลขนาด 1,000,000 GB, ความต้องการประมวลผลโปรแกรมแบบขนานเพื่อค้นหายารักษาโรคไข้หวัดนกให้ได้สูตรยาภายใน 90 วัน, ความต้องการโปรแกรมและพลังการประมวลผลสำหรับสร้างภาพยนต์แอนนิเมชันความยาว 2 ชั่วโมงให้แล้วเสร็จภายใน 4 เดือน,...

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรกับธุรกิจปัจจุบัน

# data[].attributes.attachment_link.description
คำว่า Cloud Computing มีผู้ได้ให้คำนิยามไว้หลากหลาย เช่น " การประมวลผลที่อิงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยผู้ใช้สามารถระบุความต้องการไปยังซอฟต์แวร์ของระบบ Cloud Computing จากนั้นซอฟต์แวร์จะร้องขอให้ ระบบ จัดสรรทรัพยากรและบริการให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยระบบสามารถเพิ่มหรือลดจำนวนทรัพยากรให้พอเหมาะกับความต้องการของผู้ใช้ โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องทราบการทำงานเบื้องหลังว่าเป็นอย่างไร" โดย JavaBoom Collection หรือ คำนิยามจากวิกิพีเดีย ที่ว่า "Cloud Computing อ้างถึงทรัพยากรสำหรับการคำนวณผลที่ถูกเข้าถึง ซึ่งโดยทั่วไปถูกเป็นเจ้าของและถูกดำเนินการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่ 3 (third-party provider) ซึ่งได้รวบรวมพื้นฐานที่จำเป็นทั่วไปเข้าไว้ด้วยกันในตำแหน่งที่ตั้งของศูนย์คอมพิวเตอร์ (Data Center) โดยผู้บริโภคบริการ cloud computingเสียค่าใช้จ่ายเพื่อความสามารถการคำนวณหรือการประมวลผลตามที่ต้องการ และไม่จำเป็นต้องรู้หรือเข้าใจในเทคโนโลยีที่สำคัญซึ่งซ่อนอยู่ อันที่ถูกใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องแม่ข่าย (server) อย่างไรก็ตามมีตัวเลือกสำหรับผู้พัฒนาที่ต้องรู้และต้องคำนึงถึงในเทคโนโลยีสำคัญซึ่งซ่อนอยู่ในส่วนของการบริการแพล็ตฟอร์ม (platform services)" การที่มีบางท่านให้คำนิยาม Cloud Computing ว่า "การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆ" นั้น ผู้เขียนเข้าใจว่าอาจเป็นเพราะ Cloud Computing เป็นการทำงานโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่มากมายบนระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต ซึ่งเราเพียงแต่เชื่อมต่อกับระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต โดยไม่ต้องสนใจว่าทรัพยากรที่ใช้อยู่นั้นมาจากต่างที่ต่างระบบเครือข่าย ทั้งที่อยู่ใกล้ ๆ หรือไกลออกไป เป็นการใช้ทรัพยากรภายในเครือข่ายขนาดใหญ่ จึงใช้สัญลักษณ์รูปก้อนเมฆแทนที่ตั้งของทรัพยากรคอมพิวเตอร์ทั้งหมดที่มีไว้ ให้บริการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่สามแทน มาถึงตรงนี้คงพอจะเห็นภาพของ Cloud Computing บ้างแล้ว จึงขอกล่าวถึงคำที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ อีก เช่น Cloud Provider สำหรับคำนี้คงไม่ต้องอธิบายมาก เพราะหมายถึงผู้ให้บริการระบบ Cloud นั่นเอง Cloud Storage คือสถานที่เก็บทรัพยากรสำหรับระบบ Cloud ความแตกต่างระหว่าง Cloud Computing กับ Hosting ประเภทต่างๆ เช่น Application Hosting หรือพื้นที่ให้บริการโปรแกรมประยุกต์, Web Hosting หรือพื้นที่ให้บริการเว็บไซต์, File ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ด้วยความสำคัญของ Cloud Computing ที่เริ่มมีส่วนเกี่ยวข้องกับประเทศไทยมากขึ้น ทำให้บริษัทและองค์กรต่างๆ เริ่มอยากจะนำเอาเจ้าเทคโนโลยีใหม่นี้มาใช้ในองค์กรบ้าง เพราะมีผลมากๆ ในแง่ของโมเดลในการงบในการดูแลเมื่อเทียบกับการใช้เทคโนโลยีเดิมแล้วถูกกว่ากันมากอีกทั้งดูแลรักษาได้ง่ายกว่าด้วย จึงเป็นที่มาของการทำแบบสำรวจนี้ โดยจะพูดถึงความพร้อมของบริษัทและองค์กรต่างๆ ในไทยว่าพร้อมที่จะใช้งาน Could Computing ขนาดไหน ในหัวข้อ "Cloud Computing in Thailand Readiness Survey 2014" โดยสถาบัน IMC

วัตถุประสงค์ในการทำแบบสำรวจของ IMC ก็เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกับประเทศต่างๆ รอบไทยในแถบภูมิภาค โดยมีการสำรวจทั้งทางฝั่งเป็นหน่วยงานของรัฐ และองค์กรเอกชน ที่เป็นหน่วยงานขนาดใหญ่และ SME ด้วย ซึ่งคาดกันว่าผลการสำรวจที่ได้จะสามารถช่วยเป็นแนวทางในการเตรียมตัวและจัดการองค์กรเพื่อรับมือกับการใช้เทคโนโลยี Cloud Computing ในอนาคตอันใกล้

ลักษณะและวิธีในการทำสำรวจ

ทางสถาบัน IMC ได้ทำแบบสำรวจออนไลน์และสัมภาษณ์ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2557 ถึงวันที่ 18 กันยายน โดยมีผู้ทำสำรวจทั้งหมด 177 ตัวอย่าง เป็นทั้งผู้บริหารระดับสูง, ผู้บริหารในหน่วยงานรัฐและองค์กรเอกชนที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวกับด้าน IT ในประเทศไทย ซึ่งแบ่งได้เป็น SME 66% และหน่วยงานขนาดใหญ่ 34%

อุตสาหกรรม 5 อันดับแรกที่ทำสำรวจครั้งนี้ได้แก่ IT, การเงินและธนาคาร, หน่วยงานรัฐ, ด้านการผลิต และ ด้านการศึกษา

จุดที่น่าสนใจในการใช้งาน IT และ Cloud Computing ในองค์กร

ทีมวิจัย IMC ได้ทำการสำรวจเกี่ยวกับด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ด้าน IT และการใช้งานในองค์กรที่ถูกสำรวจในรายงานผลการวิจัยนี้ โดยสำรวจเกี่ยวกับ Server ว่ามีครอบครองไว้เท่าใด, มีประเภทไหนบ้าง, การเอามาใ้ช้เป็น Cloud สาธารณะ (Public Cloud), Cloud ส่วนตัว (Private Cloud), เหตุผลที่เลือกใช้ Cloud และความเข้าใจถึงประโยชน์ในการนำ Cloud มาใช้งาน ซึ่งทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนด้วยกัน มีผลดังนี้ครับ

ด้านการใช้อุปกรณ์ IT

พบว่าผู้ทำการสำรวจส่วนใหญ่แล้วจะมี Server อยู่ 6-20 เครื่อง โดยใช้ระบบปฏิบัติการ Windows Server ส่วนการเริ่มใช้ Cloud ส่วนตัว (Private Cloud) พบว่ามีการใช้กันบ้างแล้ว 28% และมีแผนจะใช้ 29% และยังไม่มีแผนจะใช้งานมากถึง 43% ซึ่งหากแยกพิจารณาเป็นขนาดขององค์กรแล้ว อัตราส่วนขององค์กรใหญ่ๆ ที่เริ่มใช้ Private Cloud จะมีมากกว่าองค์กรขนาดเล็ก โดย Solution ที่เลือกใช้งานในตอนนี้จะเลือกเป็น VM Ware และ Microsoft System Center เป็น 2 อันดับแรก

ดัานการใช้งาน Public Cloud ในประเทศไทย

จากผลสำรวจพบว่ามีผู้ใช้ Public Cloud ไปแล้วถึง 46% โดยเลือกใช้เป็น IaaS (Infrastructure as a Service) สูงเป็นอันดับแรก อันดับสองเป็น SaaS (Software as a Service) และอันดับ 3 คือ PaaS (Platform as a Service)

โดยนำมาใช้เป็น IaaS มีการใช้ Cloud ไปแล้วมากถึง 2 ใน 3 รองลงมาก็คือใช้เป็น SaaS มากถึง 60% ที่ใช้ Cloud ไปแล้ว

สิ่งที่น่าสนใจและสร้างความประหลาดใจในการทำการสำรวจก็คือ ผลสำรวจในด้าน SMEs ซึ่งพบว่า SMEs เลือกใช้ Cloud เพื่อทำเป็น IaaS มากกว่า 70% ซึ่งถือว่าสูงมากๆ ส่วนองค์กรใหญ่ๆ จะเลือกใช้ Cloud เพื่อทำเป็น SaaS เกือบๆ 70%

และทางทีมวิจัย IMC ได้ลงรายละเอียดเพิ่มเติมถึงการใช้งาน Cloud ในแต่ละแบบ โดยมีข้อมูลดังนี้

IaaS ตอนนี้ในประเทศไทยเริ่มมีผู้ให้บริการของไทยเองเพิ่มมากขึ้นแล้ว แต่หากจัดอันดับของการใช้ Cloud เพื่อเป็น IaaS แล้ว อันดับ 1 เป็นของ Windows Azure ซึ่งเป็นผลรวมของการใช้งานจริงและมีแผนจะใช้งาน

PaaS ในเวลานี้ยังมีเฉพาะผู้ให้บริการจากต่างประเทศให้บริการด้านนี้ โดยอันดับ 1 ก็ยังตกเป็นของ Windows Azure อยู่

SaaS ปัจจุบันในไทยมีผู้ให้บริการ SaaS Cloud ทั้งของไทยเองและ มากกว่า 200 เจ้าในตอนนี้ (ข้อมูลจาก SIPA) โดยจากผลสำรวจจะใช้งานด้านแอปเช่น Office 365 และถูกนำมาใช้เป็น Storage

ระดับความพึงพอใจและเหตุผลในการใช้ Cloud ในประเทศไทย

จากผลสำรวจที่ได้ จะเห็นได้ว่าองค์กรไทยค่อนข้างพึงพอใจกับการใช้งานบริการ Public Cloud โดยมีคะแนนเฉลี่ยที่ 3.72 เต็ม 5 คะแนน โดยเหตุผลเบื้องหลังสำหรับการให้ความพึงพอใจและประโยชน์ที่ได้รับก็คือ การลดต้นทุน, การที่ทำให้ธุรกิจสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง และความสามารถในการขยายตัว

และเหตุผลที่เลือกใช้ Cloud จากการสำรวจ เหตุผลที่ได้รับการเลือกมากที่สุดก็คือ การที่ไม่ต้องไปจัดการปัญหาด้านเทคนิคเกี่ยวกับเครื่อง อันดับต่อมาใกล้เคียงกันแทบทั้งหมด ได้แก่ การประกันการให้บริการ Service Level Agreement: SLA, , ความยืดหยุ่นและการขยายตัวได้ง่าย, และเรื่องราคา

บทสรุป

ผลการสำรวจนี้เป็นสิ่งที่สะท้อนว่าองค์กรต่างๆ ในประเทศไทยมีความตื่นตัวและพร้อมที่จะปรับตัวกับ Cloud Computing เพิ่มมากขึ้น เกินครึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามเริ่มใช้หรือมีการวางแผนใช้ Cloud ส่วนตัว (Private Cloud) และหลายๆ องค์กรบอกว่าสนใจที่จะใช้บริการ Cloud สาธารณะ (Public Cloud) โดยเฉพาะการใช้ในด้าน IaaS (Infrastructure as a Service) และ SaaS (Software as a Service) และสนใจ Cloud ก็เพราะเรื่องการลดค่าใช้จ่าย, การขยายตัว และความเสถียร

อย่างไรก็ดี ส่วนใหญ่แล้วยังคงเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัย, การขาดคนที่เชี่ยวชาญด้าน Cloud ในบริษัท และไม่มีกฎหมายที่ออกมาสนับสนุนและรองรับทั้งรัฐและเอกชน

รายงานฉบับเต็ม (ภาษาอังกฤษ) สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่ IMC Cloud Survey Thailand 2014

---------------

สำหรับ Startup เมืองไทย ก็มีการใช้งานแล้วเช่นกัน รายใหญ่ๆ ที่เราเห็นก็จะเป็น Ookbee บริการหนังสือนิตยสารออนไลน์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ และ Builk โซเชียลเน็ตเวิร์กสำหรับผู้เกี่ยวข้องในวงการก่อสร้าง ที่เลือกใช้งาน Windows Azure เพื่อการรองรับการขยายตัวของผู้ใช้งานและสามารถทำงานได้อย่างรวดเร็ว และก็มีรายอื่นๆ ที่เริ่มเข้ามาใช้งาน Cloud กันเยอะมากขึ้นก็เพราะเหตุผลจากผลสำรวจนั่นคือความเสถียรภาพและการลดค่าใช้จ่ายเป็นหลัก

เห็นผลสำรวจและทิศทางแบบนี้แล้ว ก็ลองคิดวางแผนการใช้ Cloud กันได้แล้วครับ
บทความนี้เป็น Advertorial

# data[].attributes.attachment_link.title
ผลสำรวจความพร้อมของการใช้ Cloud Computing ในประเทศไทยโดย IMC - thumbsup

# data[].attributes.attachment_link.description
ด้วยความสำคัญของ Cloud Computing ที่เริ่มมีส่วนเกี่ยวข้องกับประเทศไทยมากขึ้น ทำให้บริษัทและองค์กรต่างๆ เริ่มอยากจะนำเอาเจ้าเทคโนโลยีใหม่นี้มาใช้ในองค์กรบ้าง เพราะมีผลมากๆ ในแง่ของโมเดลในการงบในการดูแลเมื่อเทียบกับการใช้เทคโนโลยีเดิมแล้วถูกกว่ากันมากอีกทั้งดูแลรักษาได้ง่ายกว่าด้วย จึงเป็นที่มาของการทำแบบสำรวจนี้ โดยจะพูดถึงความพร้อมของบริษัทและองค์กรต่างๆ ในไทยว่าพร้อมที่จะใช้งาน Could Computing ขนาดไหน ในหัวข้อ "Cloud Computing in Thailand Readiness Survey 2014" โดยสถาบัน IMC วัตถุประสงค์ในการทำแบบสำรวจของ IMC ก็เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกับประเทศต่างๆ รอบไทยในแถบภูมิภาค โดยมีการสำรวจทั้งทางฝั่งเป็นหน่วยงานของรัฐ และองค์กรเอกชน ที่เป็นหน่วยงานขนาดใหญ่และ SME ด้วย ซึ่งคาดกันว่าผลการสำรวจที่ได้จะสามารถช่วยเป็นแนวทางในการเตรียมตัวและจัดการองค์กรเพื่อรับมือกับการใช้เทคโนโลยี Cloud Computing ในอนาคตอันใกล้ ลักษณะและวิธีในการทำสำรวจ ทางสถาบัน IMC ได้ทำแบบสำรวจออนไลน์และสัมภาษณ์ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2557 ถึงวันที่ 18 กันยายน โดยมีผู้ทำสำรวจทั้งหมด 177 ตัวอย่าง เป็นทั้งผู้บริหารระดับสูง, ผู้บริหารในหน่วยงานรัฐและองค์กรเอกชนที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวกับด้าน IT ในประเทศไทย ซึ่งแบ่งได้เป็น ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง? ทุกคนจะบอกเสียงเดียวกว่าองค์กรตัวเองก็ติดตั้งระบบ Cloud แล้ว แต่ที่ผมแปลกใจคือเวลาผมบรรยายตามที่ต่างๆให้กับคนไอทีที่เป็นผู้ดูแลระบบไอทีในองค์กร เมื่อเวลาถามว่าใครเคยใช้เคยเล่น Public IaaS อย่าง Amazon Web Services แล้วกลับพบว่าแทบจะมีจำนวนน้อยมากหรือเกือบไม่มีเลย จำนวนมากไม่เคยเห็นหน้าจอ Admin Console ของระบบ Amazon ไม่ทราบว่ามีบริการ IaaS อะไรอยู่ จึงอาจสรุปสั้นๆว่าโดยแท้จริงหน่วยงานส่วนใหญ่ในบ้านเรายังไม่เป็น Cloud เพราะแม้แต่ผู้ดูแลระบบยังไม่เข้าใจความหมาย Cloud ที่แท้จริง ผู้ใช้จะมาใช้ Cloud ได้อย่างไร

ซึ่งเวลาองค์กรในบ้านเราเวลาพูดถึง Cloud จริงๆแล้วเรากำลังพูดถึง Virtualization มากกว่า Cloud Computing เพราะระบบที่ทำอยู้ไม้ได้มีคุณสมบัติของ Cloud ที่สำคัญ 5 อย่างคือ

On demand self service

Broad network access

Resource pooling

Rapid elasticity

Measured Service

อีกตัวอย่างหนึ่งที่อยากกล่าวถึง วันก่อนผมมีโอกาสได้ให้คำปรึกษากับหน่วยงานไอทีภาคเอกชนรายหนึ่ง ที่จะจัดหาซื้อเครื่อง Server ราคาเป็นแสนแล้วต้องไปเช่า Data Center เพื่อทำ Co-Location เดือนละหลายพัน เพื่อทำระบบอีเมล์และ Application เล็กๆน้อย พอถามว่าทำไมไม่ใช้ Cloud พร้อมทั้งแสดงหน้าจอราคาของ Cloud Provider ต่างประเทศอย่าง www.digitalocean.com หรือของในประเทศอย่าง True IDC ซึ่งดูเรื่องราคาจะคุ้มค่ากว่า คำตอบที่ผมได้รับกลับเป็นในเรื่องการอ้างความปลอดภัยบ้าง การจะขยาย Server อนาคตบ้าง และพยายามนึกถึงข้อจำกัดต่างๆซึ่งบางครั้งขาดหลักการของ Cloud จึงทำให้ผมเห็นชัดเจนว่า วัฒนธรรมผู้ดูแลระบบไอทีบ้านเรายังยึดติดกับความเป็นเจ้าของ อยากเห็นตัวเครื่อง และยังขาดความเข้าใจเรื่อง Cloud ที่ถูกต้อง

รูปที่ 1 ราคาการใช้บริการ Cloud ของ DigitalOcean

รูปที่ 2 True IDC หนึ่งในผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud ในประเทศ
ระบบใดควรขึ้น Cloud Computing
คำถามแรกที่คนมักจะถามคือผมควรใช้ Public Cloud ดีไหม Cloud มีความปลอดภัยไหม

ในแง่ของระบบความปลอดภัย ผมว่าก่อนที่เราจะถามว่า Cloud ปลอดภัยแค่ไหน เราจะต้องแยกแยะชั้นความลับข้อมูลและระบบเราก่อน กล่าวคือทำ Classification ผมเชื่อว่าข้อมูลบางอย่างของเราเป็นความลับแต่บางอย่างก็ไม่เป็นความลับ ดังนั้นบางอย่างเราสามารถนำไปเก็บที่สาธารณะได้บางอย่างอาจต้องเก็บไว้ในองค์กร ผมอยากคิดเสมือนว่าถ้าเรามีตู้เซฟไว้ในบ้าน เราคงไม่เอาของทุกอย่างในบ้านเป็นเก็บไว้ในตู้เซฟและบางอย่างเราสามารถเอามาวางไว้นอกตัวบ้านด้วยซ้ำโดยไม่ต้องกังวลว่าจะสูญหายมากนัก

องค์กรต้องดูก่อนว่าองค์กรของตัวเองเป็นรูปแบบใด ถ้าองค์กรเป็น SME การใช้ Cloud อาจมีความเหมาะสมข้อมูลส่วนใหญ่มักจะไม่เป็นความลับ และ Cloud Provider รายใหญ่ๆก็มักจะมีมาตรฐานความปลอดภัยที่ดี การใช้บริการ Public Cloud เผลอๆการรักษาความลับข้อมูลในองค์กรอาจปลอดภัยกว่าการให้พนักงานในองค์กรมาจัดการเสียอีก เพราะโดยมากการรั่วไหลของข้อมูลมักจะมาจากองค์กรภายใน

องค์กรใหญ่ๆก็สามารถนำระบบบางระบบที่ต้องออกอินเตอร์เน็ตอยู่แล้ว และไม่มีความลับมากขึ้น Public Cloud ได้เช่น ระบบอีเมล์ที่มีหลายองค์กรหันไปใช้อีเมล์ของ Google Apps หรือ Office 365 ซึ่งในปัจจุบันทราบว่ามีธนาคารหลายแห่ง รวมทั้งสถาบันการศึกษามาใช้กัน นอกจากนี้อาจรวมถึงระบบอื่นๆที่ไม่ได้มีผลกระทบต่อกฎระเบียบหรือมาตรฐานขององค์กรเช่นระบบ Salesforce ที่ทางธนาคารในประเทศไทยบางแห้งนำเข้ามาใช้ แต่อย่างไรก็ตามองค์กรที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ความมั่นคง บางครั้งการใช้่ Public Cloud อาจไม่เหมาะสมนัก เช่น หน่วยงานด้านความมั่นคง หรือด้านสาธารณสุข ด้านภาษี

สำหรับการใช้ Server ที่เป็น Public Cloud ถ้าองค์กรห่วงเรื่องความปลอดภัย เราก็สามารถที่จะเลือกใช้ผู้ให้บริการที่สามารถทำ Virtual Private Cloud ที่จะแยกระบบของเรา ออกจากบริการของ Public Cloud ทั่วไปทำให้สามารถใช้บริการใน Virtual Network ที่มีความปลอดภัยยิ่งขึ้น ตัวอย่างของการให้บริการแบบนี้คือ Amazon Virtual Private Cloud ของ AWS และมีตัวอย่างของผู้ให้บริการในประเทศอย่าง WhiteSpace-Cloud

รูปที่ 3 WhiteSpace ผู้ให้บริการ Virtual Private Cloud ในประเทศไทย

การใช้ Server ที่เป็น Public IaaS Cloud จะมีประโยชน์ในแง่ของการพัฒนาระบบ Application ใหม่ หรือย้ายระบบ Application เดิมที่อยู่ใน Server Hosting ในองค์กรไปสู่ Public Cloud เพื่อลดค่าใช้จ่ายการที่จะต้องบำรุงรักษาและดูแล Data Center ในองค์กรของตัวเอง ซึ่ง Application ส่วนใหญ่ที่ไม่ได้ติดปัญหาเรื่องกฎระเบียบ เรื่องความปลอดภัยของข้อมูล โดยมากมักจะย้ายขึ้นมาบน Public Cloud ได้ แต่ก็มีบางระบบเช่น Legacy Application หรือ Mission Critical Application ที่ไม่ควรรันหรือย้ายไปบน Public Cloud เพราะอาจไม่สามารถย้ายได้ด้วยปัญหาทางเทคนิคและมีความเสี่ยง

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจในการใช้ Public Cloud คือการใช้เป็นระบบสำรองหรือ DR Site ซึ่งทำให้เราลดรายจ่ายในการที่จะต้องจัดหา Backup Server นอกจากนี้ระบบ Software หลายๆอย่างสามารถที่จะใช้ public SaaS ได้อาทิเช่น ระบบ Desktop Software, ระบบ CRM, ระบบ Workflow หรือระบบ HR ซึ่งจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนา Application ไปด้วย
ระบบ Cloud Computing เสถียรพอหรือไม่
ประเด็นต่อมาที่มักจะได้ยินบ่อยคือกลัวระบบ Cloud Computing จะล่ม เพราะแม้แต่ผู้ให้บริการรายใหญ่อย่าง Amazon Web Services ก็เคยล่ม

ผมคิดว่าประเด็นนี้เกิดจากเรามั่นใจในผู้ดูแลระบบของเรามากเกินไปว่าเก่งกว่าคนของผู้ให้บริการ Cloud ทั้งๆที่ผู้ให้บริการ Cloud โดยมากจะมีผู้ดูแลระบบที่ดี มี Server อยู่เป็นจำนวนมากอาทิเช่น Amazon มี Server หลายแสนตัว จะมีระบบ DR Site และผ่านมาตรฐานต่างๆที่ดี ผู้ดูแลระบบมักจะมีความเชี่ยวชาญด้าน Data Center โดยตรงดีกว่าองค์กรขนาดเล็ก

การที่เรามี Server เองก็เสมือนเราซื้อรถมาใช้เอง ต้องดูแลเอง บำรุงรักษาเอง ค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง แต่การใช้บริการ Cloud เปรียบเสมือนบริการเช่าหรือใช้รถสาธารณะซึ่งก็มีบริการหลายแบบ ตั้งแต่รถสองแถว รถเมล์ รถไฟฟ้า รถ Limousine ก็ขึ้นอยู่กับบริการที่เราเลือก ถ้าเราเรียกบริการทีดีก็อาจมีราคาสูงขึ้น แต่มีความปลอดภัย และมีความเสถียรขึ้น การที่ Cloud Server ใหญ่ๆอย่าง Amazon ล่ม ก็ย่อมเป็นข่าวใหญ่ เพราะเปรียบเสมือนเครื่องบินตกที่นานๆจะเกิดขึ้นที แต่ Server ในองค์กรทั่วๆไปบ่อยครั้งที่ล่ม และอาจมากกว่าของ Amazon แต่ไม่เป็นข่าวหรอกครับ เพราะมันเหมือนกับข่าวรถชนกันที่เกิดขึ้นประจำทุกๆวัน
ระบบ Cloud Computing ไม่รู้ว่าอยู่ใดเก็บข้อมูลเราตรงไหน
อีกประเด็นหนึ่งที่ผู้ใช้เป็นห่วงคือไม่ทราบตำแหน่งของเครื่อง Server หรือ ที่เก็บข้อมูล

คำว่า Cloud Computing ก็บอกอยู่แล้วว่าเป็นระบบประมวลผลบนก้อนเมฆ เราไม่ทราบว่าระบบหรือ Server อยู่ที่ใด คำถามที่ผมอยากถามกลับคือว่าแล้วจะทราบไปทำไมละ ทุกวันนี้เราใช้ไฟฟ้าเราทราบไหมว่าผลิตมาจากที่ใด เราใช้ Facebook ใช้ Line เราสนใจไหมว่าระบบรันมาจากที่ไหน ตราบใดที่ตอบโจทย์เราได้ ระบบทำงานอย่างต่อเนื่องไม่ล่ม เราก็พอใจและยินดีที่ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง

การมี Server ของตัวเองบ่อยครั้งเราก็จะจัดหา Server มาแล้วก็เห็นเครื่องเพียงแค่ไม่กี่ครั้ง ก่อนที่จะย้ายไปอยู่ใน Data Center แล้วเราก็็แทบจะไม่เคยเห็นเครื่องอีกเลยยกเว้นว่าจะมีปัญหาเราถึงจะเข้าไปดูว่าเกิดอะไรขึ้น ลองจินตนาการว่าถ้าเราใช้ Cloud แล้วระบบไม่เคยล่ม เราก็คงไม่มีเหตุที่จะต้องเข้าไปดู หรือถ้ามีปัญหาแล้วเราสามารถติดต่อผู้ให้บริการมาแก้ปัญหาให้เราได้ เราก็ไม่ต้องไปกังวลอะไร

ส่วนเรื่อง Data อาจมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาเพราะ ข้อมูลเราย้ายไปอยู่บน Cloud ถึงแม้ผู้ให้บริการจะไม่มายุ่งเกี่ยวกับข้อมูลของเรา แต่การสำรองข้อมูลสำหรับเก็บไว้ใช้เองในอนาคตอาจเป็นหน้าที่ของเราเอง เพราะเมื่อเราเลิกใช้บริการ Cloud หรือจะย้ายผู้ให้บริการเป็นเจ้าอื่นก็เป็นหน้าที่ของเราต้องจัดการเรื่องข้อมูลเอง
เราควรเลือกผู้ให้บริการ Cloud อย่างไร
ปัจจุบันเรามีผู้ให้บริการ Data Center หรือ Software จำนวนมากที่พยายามบอกว่าตัวเองเป็นผู้ให้บริการ IaaS หรือ SaaS ผู้ให้บรืการ Data Cenetr บางรายก็อาจทำแค่ Virtualization ผู้ให้บริการ Software บางรายก็อาจเป็นแค่ Web Application ที่โฮสต์อยู่บน Server ตัวเองไม่สามารถขยายได้โดยง่ายและไม่เสถียร

การจะเลือกผู้ให้บริการ Cloud จึงจำเป็นต้องศึกษาข้อมูลต่างๆให้ดีโดยอาจต้องดูข้อมูลต่างๆเช่น

ข้อมูลด้าน Data Center จำนวน Server ที่ใช้

Technology ด้่าน Cloud Computing ที่ใช้

ลูกค้่าที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

การรับประกันเรื่อง Reliability/Uptime

มาตรฐานด้านความปลอดภัยและด้านอื่นๆของผู้ให้บริการ

ข้อตกลงการใช้บริการ

ความน่าเชื่อถือและมั่นคงของผู้ให้บริการ

ประเด็นสำคัญในการเลือกใช้บริการ Cloud จึงอยู่ที่มีข้อตกลงการใช้บริการ (SLA: Service Level Agreement) ทีดี ประเด็นนี้เราต้องรอบคอบและควรศึกษาให้ละเอียด เพื่อจะได้ดูว่าผู้บริการรับรองการบริการเพียงใด หากมีข้อเสียหายจะรับผิดชอบเพียงใด

ประเด็นหนึ่งเรื่องผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud หลายคนจะเห็นว่าราคาของผู้บริการต่างประเทศจะราคาถูกกว่าของผู้ให้บริการในประเทศ ข้อนี้จริงอยู่เพราะระบบของผู้ให้บริการต่างประเทศมีขนาดใหญ่ มีความสมบูรณ์และบริการที่หลากหลายกว่า มีลูกค้าจำนวนมากกว่า แต่ก็จะติดเรื่องของการ Support และการบริการที่ถ้าเราใช้บริการจากผู้ให้บริการในประเทศ เราอาจได้บริการที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า

บทสรุปเราจะใช้บริการรายใดก็ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของเราเองอยู่ที่ความพร้อมด้านบุคลากรของเรา งบประมาณ และประเภทของการบริการ
ดร.ธนชาติ นุ่มนนท์ ผอ. IMC Institute

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ดูเรื่องทั้งหมดโดย thanachart

# data[].attributes.attachment_link.title
ปัจจัยในการเลือกใช้ Cloud Computing สำหรับองค์กร

# data[].attributes.attachment_link.description
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง?

# data[].attributes.headline
แนะนำให้รู้จักกับ Cloud นะจ้ะ

# data[].attributes.subject
แนะนำให้รู้จักกับ Cloud นะจ้ะ

# data[].attributes.headline
สถานภาพการดำเนินการในปัจจุบันของ Cloud Computing

# data[].attributes.subject
สถานภาพการดำเนินการในปัจจุบันของ Cloud Computing

# data[].attributes.headline
ปัจจัยในการเลือกใช้ cloud computing

# data[].attributes.subject
ปัจจัยในการเลือกใช้ cloud computing

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง? ทุกคนจะบอกเสียงเดียวกว่าองค์กรตัวเองก็ติดตั้งระบบ Cloud แล้ว แต่ที่ผมแปลกใจคือเวลาผมบรรยายตามที่ต่างๆให้กับคนไอทีที่เป็นผู้ดูแลระบบไอทีในองค์กร เมื่อเวลาถามว่าใครเคยใช้เคยเล่น Public IaaS อย่าง Amazon Web Services แล้วกลับพบว่าแทบจะมีจำนวนน้อยมากหรือเกือบไม่มีเลย จำนวนมากไม่เคยเห็นหน้าจอ Admin Console ของระบบ Amazon ไม่ทราบว่ามีบริการ IaaS อะไรอยู่ จึงอาจสรุปสั้นๆว่าโดยแท้จริงหน่วยงานส่วนใหญ่ในบ้านเรายังไม่เป็น Cloud เพราะแม้แต่ผู้ดูแลระบบยังไม่เข้าใจความหมาย Cloud ที่แท้จริง ผู้ใช้จะมาใช้ Cloud ได้อย่างไร

ซึ่งเวลาองค์กรในบ้านเราเวลาพูดถึง Cloud จริงๆแล้วเรากำลังพูดถึง Virtualization มากกว่า Cloud Computing เพราะระบบที่ทำอยู้ไม้ได้มีคุณสมบัติของ Cloud ที่สำคัญ 5 อย่างคือ

On demand self service

Broad network access

Resource pooling

Rapid elasticity

Measured Service

อีกตัวอย่างหนึ่งที่อยากกล่าวถึง วันก่อนผมมีโอกาสได้ให้คำปรึกษากับหน่วยงานไอทีภาคเอกชนรายหนึ่ง ที่จะจัดหาซื้อเครื่อง Server ราคาเป็นแสนแล้วต้องไปเช่า Data Center เพื่อทำ Co-Location เดือนละหลายพัน เพื่อทำระบบอีเมล์และ Application เล็กๆน้อย พอถามว่าทำไมไม่ใช้ Cloud พร้อมทั้งแสดงหน้าจอราคาของ Cloud Provider ต่างประเทศอย่าง www.digitalocean.com หรือของในประเทศอย่าง True IDC ซึ่งดูเรื่องราคาจะคุ้มค่ากว่า คำตอบที่ผมได้รับกลับเป็นในเรื่องการอ้างความปลอดภัยบ้าง การจะขยาย Server อนาคตบ้าง และพยายามนึกถึงข้อจำกัดต่างๆซึ่งบางครั้งขาดหลักการของ Cloud จึงทำให้ผมเห็นชัดเจนว่า วัฒนธรรมผู้ดูแลระบบไอทีบ้านเรายังยึดติดกับความเป็นเจ้าของ อยากเห็นตัวเครื่อง และยังขาดความเข้าใจเรื่อง Cloud ที่ถูกต้อง

รูปที่ 1 ราคาการใช้บริการ Cloud ของ DigitalOcean

รูปที่ 2 True IDC หนึ่งในผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud ในประเทศ
ระบบใดควรขึ้น Cloud Computing
คำถามแรกที่คนมักจะถามคือผมควรใช้ Public Cloud ดีไหม Cloud มีความปลอดภัยไหม

ในแง่ของระบบความปลอดภัย ผมว่าก่อนที่เราจะถามว่า Cloud ปลอดภัยแค่ไหน เราจะต้องแยกแยะชั้นความลับข้อมูลและระบบเราก่อน กล่าวคือทำ Classification ผมเชื่อว่าข้อมูลบางอย่างของเราเป็นความลับแต่บางอย่างก็ไม่เป็นความลับ ดังนั้นบางอย่างเราสามารถนำไปเก็บที่สาธารณะได้บางอย่างอาจต้องเก็บไว้ในองค์กร ผมอยากคิดเสมือนว่าถ้าเรามีตู้เซฟไว้ในบ้าน เราคงไม่เอาของทุกอย่างในบ้านเป็นเก็บไว้ในตู้เซฟและบางอย่างเราสามารถเอามาวางไว้นอกตัวบ้านด้วยซ้ำโดยไม่ต้องกังวลว่าจะสูญหายมากนัก

องค์กรต้องดูก่อนว่าองค์กรของตัวเองเป็นรูปแบบใด ถ้าองค์กรเป็น SME การใช้ Cloud อาจมีความเหมาะสมข้อมูลส่วนใหญ่มักจะไม่เป็นความลับ และ Cloud Provider รายใหญ่ๆก็มักจะมีมาตรฐานความปลอดภัยที่ดี การใช้บริการ Public Cloud เผลอๆการรักษาความลับข้อมูลในองค์กรอาจปลอดภัยกว่าการให้พนักงานในองค์กรมาจัดการเสียอีก เพราะโดยมากการรั่วไหลของข้อมูลมักจะมาจากองค์กรภายใน

องค์กรใหญ่ๆก็สามารถนำระบบบางระบบที่ต้องออกอินเตอร์เน็ตอยู่แล้ว และไม่มีความลับมากขึ้น Public Cloud ได้เช่น ระบบอีเมล์ที่มีหลายองค์กรหันไปใช้อีเมล์ของ Google Apps หรือ Office 365 ซึ่งในปัจจุบันทราบว่ามีธนาคารหลายแห่ง รวมทั้งสถาบันการศึกษามาใช้กัน นอกจากนี้อาจรวมถึงระบบอื่นๆที่ไม่ได้มีผลกระทบต่อกฎระเบียบหรือมาตรฐานขององค์กรเช่นระบบ Salesforce ที่ทางธนาคารในประเทศไทยบางแห้งนำเข้ามาใช้ แต่อย่างไรก็ตามองค์กรที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ความมั่นคง บางครั้งการใช้่ Public Cloud อาจไม่เหมาะสมนัก เช่น หน่วยงานด้านความมั่นคง หรือด้านสาธารณสุข ด้านภาษี

สำหรับการใช้ Server ที่เป็น Public Cloud ถ้าองค์กรห่วงเรื่องความปลอดภัย เราก็สามารถที่จะเลือกใช้ผู้ให้บริการที่สามารถทำ Virtual Private Cloud ที่จะแยกระบบของเรา ออกจากบริการของ Public Cloud ทั่วไปทำให้สามารถใช้บริการใน Virtual Network ที่มีความปลอดภัยยิ่งขึ้น ตัวอย่างของการให้บริการแบบนี้คือ Amazon Virtual Private Cloud ของ AWS และมีตัวอย่างของผู้ให้บริการในประเทศอย่าง WhiteSpace-Cloud

รูปที่ 3 WhiteSpace ผู้ให้บริการ Virtual Private Cloud ในประเทศไทย

การใช้ Server ที่เป็น Public IaaS Cloud จะมีประโยชน์ในแง่ของการพัฒนาระบบ Application ใหม่ หรือย้ายระบบ Application เดิมที่อยู่ใน Server Hosting ในองค์กรไปสู่ Public Cloud เพื่อลดค่าใช้จ่ายการที่จะต้องบำรุงรักษาและดูแล Data Center ในองค์กรของตัวเอง ซึ่ง Application ส่วนใหญ่ที่ไม่ได้ติดปัญหาเรื่องกฎระเบียบ เรื่องความปลอดภัยของข้อมูล โดยมากมักจะย้ายขึ้นมาบน Public Cloud ได้ แต่ก็มีบางระบบเช่น Legacy Application หรือ Mission Critical Application ที่ไม่ควรรันหรือย้ายไปบน Public Cloud เพราะอาจไม่สามารถย้ายได้ด้วยปัญหาทางเทคนิคและมีความเสี่ยง

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจในการใช้ Public Cloud คือการใช้เป็นระบบสำรองหรือ DR Site ซึ่งทำให้เราลดรายจ่ายในการที่จะต้องจัดหา Backup Server นอกจากนี้ระบบ Software หลายๆอย่างสามารถที่จะใช้ public SaaS ได้อาทิเช่น ระบบ Desktop Software, ระบบ CRM, ระบบ Workflow หรือระบบ HR ซึ่งจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนา Application ไปด้วย
ระบบ Cloud Computing เสถียรพอหรือไม่
ประเด็นต่อมาที่มักจะได้ยินบ่อยคือกลัวระบบ Cloud Computing จะล่ม เพราะแม้แต่ผู้ให้บริการรายใหญ่อย่าง Amazon Web Services ก็เคยล่ม

ผมคิดว่าประเด็นนี้เกิดจากเรามั่นใจในผู้ดูแลระบบของเรามากเกินไปว่าเก่งกว่าคนของผู้ให้บริการ Cloud ทั้งๆที่ผู้ให้บริการ Cloud โดยมากจะมีผู้ดูแลระบบที่ดี มี Server อยู่เป็นจำนวนมากอาทิเช่น Amazon มี Server หลายแสนตัว จะมีระบบ DR Site และผ่านมาตรฐานต่างๆที่ดี ผู้ดูแลระบบมักจะมีความเชี่ยวชาญด้าน Data Center โดยตรงดีกว่าองค์กรขนาดเล็ก

การที่เรามี Server เองก็เสมือนเราซื้อรถมาใช้เอง ต้องดูแลเอง บำรุงรักษาเอง ค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง แต่การใช้บริการ Cloud เปรียบเสมือนบริการเช่าหรือใช้รถสาธารณะซึ่งก็มีบริการหลายแบบ ตั้งแต่รถสองแถว รถเมล์ รถไฟฟ้า รถ Limousine ก็ขึ้นอยู่กับบริการที่เราเลือก ถ้าเราเรียกบริการทีดีก็อาจมีราคาสูงขึ้น แต่มีความปลอดภัย และมีความเสถียรขึ้น การที่ Cloud Server ใหญ่ๆอย่าง Amazon ล่ม ก็ย่อมเป็นข่าวใหญ่ เพราะเปรียบเสมือนเครื่องบินตกที่นานๆจะเกิดขึ้นที แต่ Server ในองค์กรทั่วๆไปบ่อยครั้งที่ล่ม และอาจมากกว่าของ Amazon แต่ไม่เป็นข่าวหรอกครับ เพราะมันเหมือนกับข่าวรถชนกันที่เกิดขึ้นประจำทุกๆวัน
ระบบ Cloud Computing ไม่รู้ว่าอยู่ใดเก็บข้อมูลเราตรงไหน
อีกประเด็นหนึ่งที่ผู้ใช้เป็นห่วงคือไม่ทราบตำแหน่งของเครื่อง Server หรือ ที่เก็บข้อมูล

คำว่า Cloud Computing ก็บอกอยู่แล้วว่าเป็นระบบประมวลผลบนก้อนเมฆ เราไม่ทราบว่าระบบหรือ Server อยู่ที่ใด คำถามที่ผมอยากถามกลับคือว่าแล้วจะทราบไปทำไมละ ทุกวันนี้เราใช้ไฟฟ้าเราทราบไหมว่าผลิตมาจากที่ใด เราใช้ Facebook ใช้ Line เราสนใจไหมว่าระบบรันมาจากที่ไหน ตราบใดที่ตอบโจทย์เราได้ ระบบทำงานอย่างต่อเนื่องไม่ล่ม เราก็พอใจและยินดีที่ใช้บริการอย่างต่อเนื่อง

การมี Server ของตัวเองบ่อยครั้งเราก็จะจัดหา Server มาแล้วก็เห็นเครื่องเพียงแค่ไม่กี่ครั้ง ก่อนที่จะย้ายไปอยู่ใน Data Center แล้วเราก็็แทบจะไม่เคยเห็นเครื่องอีกเลยยกเว้นว่าจะมีปัญหาเราถึงจะเข้าไปดูว่าเกิดอะไรขึ้น ลองจินตนาการว่าถ้าเราใช้ Cloud แล้วระบบไม่เคยล่ม เราก็คงไม่มีเหตุที่จะต้องเข้าไปดู หรือถ้ามีปัญหาแล้วเราสามารถติดต่อผู้ให้บริการมาแก้ปัญหาให้เราได้ เราก็ไม่ต้องไปกังวลอะไร

ส่วนเรื่อง Data อาจมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาเพราะ ข้อมูลเราย้ายไปอยู่บน Cloud ถึงแม้ผู้ให้บริการจะไม่มายุ่งเกี่ยวกับข้อมูลของเรา แต่การสำรองข้อมูลสำหรับเก็บไว้ใช้เองในอนาคตอาจเป็นหน้าที่ของเราเอง เพราะเมื่อเราเลิกใช้บริการ Cloud หรือจะย้ายผู้ให้บริการเป็นเจ้าอื่นก็เป็นหน้าที่ของเราต้องจัดการเรื่องข้อมูลเอง
เราควรเลือกผู้ให้บริการ Cloud อย่างไร
ปัจจุบันเรามีผู้ให้บริการ Data Center หรือ Software จำนวนมากที่พยายามบอกว่าตัวเองเป็นผู้ให้บริการ IaaS หรือ SaaS ผู้ให้บรืการ Data Cenetr บางรายก็อาจทำแค่ Virtualization ผู้ให้บริการ Software บางรายก็อาจเป็นแค่ Web Application ที่โฮสต์อยู่บน Server ตัวเองไม่สามารถขยายได้โดยง่ายและไม่เสถียร

การจะเลือกผู้ให้บริการ Cloud จึงจำเป็นต้องศึกษาข้อมูลต่างๆให้ดีโดยอาจต้องดูข้อมูลต่างๆเช่น

ข้อมูลด้าน Data Center จำนวน Server ที่ใช้

Technology ด้่าน Cloud Computing ที่ใช้

ลูกค้่าที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

การรับประกันเรื่อง Reliability/Uptime

มาตรฐานด้านความปลอดภัยและด้านอื่นๆของผู้ให้บริการ

ข้อตกลงการใช้บริการ

ความน่าเชื่อถือและมั่นคงของผู้ให้บริการ

ประเด็นสำคัญในการเลือกใช้บริการ Cloud จึงอยู่ที่มีข้อตกลงการใช้บริการ (SLA: Service Level Agreement) ทีดี ประเด็นนี้เราต้องรอบคอบและควรศึกษาให้ละเอียด เพื่อจะได้ดูว่าผู้บริการรับรองการบริการเพียงใด หากมีข้อเสียหายจะรับผิดชอบเพียงใด

ประเด็นหนึ่งเรื่องผู้ให้บริการ IaaS Public Cloud หลายคนจะเห็นว่าราคาของผู้บริการต่างประเทศจะราคาถูกกว่าของผู้ให้บริการในประเทศ ข้อนี้จริงอยู่เพราะระบบของผู้ให้บริการต่างประเทศมีขนาดใหญ่ มีความสมบูรณ์และบริการที่หลากหลายกว่า มีลูกค้าจำนวนมากกว่า แต่ก็จะติดเรื่องของการ Support และการบริการที่ถ้าเราใช้บริการจากผู้ให้บริการในประเทศ เราอาจได้บริการที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า

บทสรุปเราจะใช้บริการรายใดก็ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของเราเองอยู่ที่ความพร้อมด้านบุคลากรของเรา งบประมาณ และประเภทของการบริการ
ดร.ธนชาติ นุ่มนนท์ ผอ. IMC Institute

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ดูเรื่องทั้งหมดโดย thanachart

# data[].attributes.attachment_link.title
ปัจจัยในการเลือกใช้ Cloud Computing สำหรับองค์กร

# data[].attributes.attachment_link.description
กระแสชของ Cloud Computing ในบ้านเราแรงขึ้นมาเรื่อยๆ ทุกคนพูดถึง Cloud พอถามว่าใครใช้ Cloud บ้าง?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
คลาวด์คอมพิวติง (Cloud Computing) เป็นรูปแบบบริการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ ร่วมกันกับผู้อื่น (เช่น เครือข่าย เครื่องเซิร์ฟเวอร์ เครื่องบันทึกข้อมูล ระบบซอฟต์แวร์ และบริการอื่นที่เกี่ยวข้อง) ผ่านเครือข่าย มากน้อยตามความต้องการของผู้ใช้ การปรับเพิ่มและลดซึ่งทรัพยากรคอมพิวเตอร์สามารถทำได้ง่ายและรวดเร็ว การบริการคลาวด์ (Cloud) ที่ให้ผู้ใช้เข้าถึงทรัพยากรตามความจำเป็นได้ตลอดเวลานั้น มีคุณสมบัติสำคัญ (Essential Characteristics) ห้าประการ และให้บริการ (Service models) ได้สามแบบ มีรูปแบบการใช้งาน (Deployment model) สี่ชนิด ดังรายละเอียดที่จะกล่าวต่อไป

1. คุณสมบัติสำคัญห้าประการ

1.2. เข้าถึงทรัพยากรคอมพิวเตอร์ได้ในวงกว้างผ่านเครือข่าย (Broad network access): ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ถูกจัดสรรให้ผู้ใช้ใช้งานผ่านเครือข่าย ด้วยกลไกที่เป็นมาตรฐาน ผู้ใช้ทำงานได้ด้วยอุปกรณ์หลากหลายชนิด (เช่น เครื่องโทรศัพท์พกพา เครื่องแล็บท๊อปคอมพิวเตอร์ และเครื่องพีดีเอ (Personal Digital Assistant, PDA))

1.3. ทรัพยากรถูกรวบรวมจากที่ต่าง ๆ (Resource pooling): ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ที่จัดสรรให้กลุ่มผู้ใช้นั้น อาจมาจากศูนย์คอมพิวเตอร์หลาย ๆ แห่ง ผู้ใช้แต่ละรายใช้ทรัพยากรที่ถูกจัดสรรให้โดยไม่รบกวนกันและกัน ทรัพยากรชุดเดียวกัน แต่บริการหลาย ๆ คนได้โดยไม่รบกวนกัน เรียกว่า Multi-tenant model ซึ่งต่างกับ Multi-instance ในกรณีหลัง เป็นการบริการด้วยทรัพยากรหลายชุด ผู้ใช้แต่ละรายจะมีหนึ่งชุดเป็นของตนเอง ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ ทั้งที่เป็นกายภาพ (Physical) และที่เป็นเสมือนกายภาพ (Virtual: การจัดสรรอุปกรณ์จากกองกลาง ที่ผู้ใช้รู้สึกเสมือนหนึ่งว่า เป็นอุปกรณ์ที่ใช้แต่ผู้เดียว ทางเทคนิคเรียกว่า Virtualization) ที่นำมาจัดสรรให้ผู้ใช้นั้น ไม่จำเป็นต้องอยู่ที่เดียวกัน อาจมาจากศูนย์คอมพิวเตอร์หลาย ๆ แห่ง หรือจากหลาย ๆ ประเทศได้ ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องรู้ว่า ตนกำลังใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์จากสถานที่ใดในโลก ผู้ใช้สนใจเพียงว่าได้ใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ ตามขนาด และประสิทธิภาพที่ต้องการ แต่ ผู้ใช้อาจขอสิทธิ์ที่จะเลือกตำแหน่งศูนย์คอมพิวเตอร์ที่ตนต้องการใช้ได้

1.5. การบริการที่วัดได้ (Measured service): ระบบที่ให้บริการแบบคลาวด์ต้องวัดปริมาณการใช้ตามชนิดของบริการได้ (เช่น บริการบันทึกข้อมูล บริการประมวลผล ฯลฯ) ตามความเป็นจริง ต้องสามารถติดตามและควบคุมการใช้ทรัพยากรทุก ๆ วินาที เพื่อความโปร่งใส ระบบบริการต้องสามารถรายงานผลการใช้แก่ทั้งผู้รับบริการ และผู้ให้บริการ อย่างถูกต้อง และตรงไปตรงมา

2.1. Software as a Service (SaaS): เป็นการให้บริการใช้ระบบงาน หรือซอฟต์แวร์ประยุกต์ (Application) ที่ผู้ให้บริการจัดหาให้ ซอฟต์แวร์เหล่านี้ทำงานกับโครงสร้างพื้นฐานไอทีที่ให้บริการแบบคลาว ผู้ใช้จะทำงานผ่าน Web browser ด้วยอุปกรณ์ใดก็ได้ การบริการรูปแบบนี้ ผู้ใช้ไม่มีหน้าที่จัดการหรือควบคุมโครงสร้างพื้นฐานไอที และระบบซอฟต์แวร์ประยุกต์ ทุกอย่างจะอยู่ภายใต้การดูแลของผู้ให้บริการ แต่ในบางกรณี ผู้ใช้อาจต้องดูแลข้อกำหนดคุณลักษณะบางประการของระบบซอฟต์แวร์ประยุกต์ (Application configuration settings) เพื่อความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของธุรกิจ ด้วยตัวเอง

2.2. Platform as a Service (PaaS): เป็นบริการใช้โครงสร้างพื้นฐานด้านไอทีเพื่อปรับปรุงและทดสอบระบบงาน หรือระบบซอฟต์แวร์ประยุกต์ (Deploy) โดยมีข้อแม้ว่า ระบบซอฟต์แวร์ประยุกต์จะต้องถูกพัฒนาด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ และเครื่องมือซอฟต์แวร์อื่น ๆ ที่ผู้ให้บริการจัดเตรียมให้เท่านั้น ผู้ใช้ไม่มีหน้าที่จัดการหรือควบคุมโครงสร้างพื้นฐานไอทีใด ๆ (ระบบเครือข่าย เครื่องเซิร์ฟเวอร์ ระบบซอฟต์แวร์ปฎิบัติงาน (Operating system) ฯลฯ) ผู้ใช้จะดูแลรับผิดชอบเฉพาะระบบซอฟต์แวร์ประยุกต์ของตัวเอง รวมทั้งข้อกำหนดเงื่อนไขและคุณลักษณะของคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการทดสอบ (Application hosting environment configuration) เท่านั้น

# data[].attributes.attachment_link.description
คลาวด์คอมพิวติง (Cloud Computing) เป็นรูปแบบบริการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ ร่วมกันกับผู้อื่น (เช่น เครือข่าย เครื่องเซิร์ฟเวอร์ เครื่องบันทึกข้อมูล ระบบซอฟต์แวร์ และบริการอื่นที่เกี่ยวข้อง) ผ่านเครือข่าย มากน้อยตามความต้องการของผู้ใช้ การปรับเพิ่มและลดซึ่งทรัพยากรคอมพิวเตอร์สามารถทำได้ง่ายและรวดเร็ว การบริการคลาวด์ (Cloud) ที่ให้ผู้ใช้เข้าถึงทรัพยากรตามความจำเป็นได้ตลอดเวลานั้น มีคุณสมบัติสำคัญ (Essential Characteristics) ห้าประการ และให้บริการ (Service models) ได้สามแบบ มีรูปแบบการใช้งาน (Deployment model) สี่ชนิด ดังรายละเอียดที่จะกล่าวต่อไป 1. คุณสมบัติสำคัญห้าประการ 1.2. เข้าถึงทรัพยากรคอมพิวเตอร์ได้ในวงกว้างผ่านเครือข่าย (Broad network access): ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ถูกจัดสรรให้ผู้ใช้ใช้งานผ่านเครือข่าย ด้วยกลไกที่เป็นมาตรฐาน ผู้ใช้ทำงานได้ด้วยอุปกรณ์หลากหลายชนิด (เช่น เครื่องโทรศัพท์พกพา เครื่องแล็บท๊อปคอมพิวเตอร์ และเครื่องพีดีเอ (Personal Digital Assistant, PDA)) 1.3.

# data[].attributes.body
How Cloud Computing Works

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรกับธุรกิจปัจจุบัน

# data[].attributes.attachment_link.description
คำว่า Cloud Computing มีผู้ได้ให้คำนิยามไว้หลากหลาย เช่น " การประมวลผลที่อิงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยผู้ใช้สามารถระบุความต้องการไปยังซอฟต์แวร์ของระบบ Cloud Computing จากนั้นซอฟต์แวร์จะร้องขอให้ ระบบ จัดสรรทรัพยากรและบริการให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยระบบสามารถเพิ่มหรือลดจำนวนทรัพยากรให้พอเหมาะกับความต้องการของผู้ใช้ โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องทราบการทำงานเบื้องหลังว่าเป็นอย่างไร" โดย JavaBoom Collection หรือ คำนิยามจากวิกิพีเดีย ที่ว่า "Cloud Computing อ้างถึงทรัพยากรสำหรับการคำนวณผลที่ถูกเข้าถึง ซึ่งโดยทั่วไปถูกเป็นเจ้าของและถูกดำเนินการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่ 3 (third-party provider) ซึ่งได้รวบรวมพื้นฐานที่จำเป็นทั่วไปเข้าไว้ด้วยกันในตำแหน่งที่ตั้งของศูนย์คอมพิวเตอร์ (Data Center) โดยผู้บริโภคบริการ cloud computingเสียค่าใช้จ่ายเพื่อความสามารถการคำนวณหรือการประมวลผลตามที่ต้องการ และไม่จำเป็นต้องรู้หรือเข้าใจในเทคโนโลยีที่สำคัญซึ่งซ่อนอยู่ อันที่ถูกใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องแม่ข่าย (server) อย่างไรก็ตามมีตัวเลือกสำหรับผู้พัฒนาที่ต้องรู้และต้องคำนึงถึงในเทคโนโลยีสำคัญซึ่งซ่อนอยู่ในส่วนของการบริการแพล็ตฟอร์ม (platform services)" การที่มีบางท่านให้คำนิยาม Cloud Computing ว่า "การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆ" นั้น ผู้เขียนเข้าใจว่าอาจเป็นเพราะ Cloud Computing เป็นการทำงานโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่มากมายบนระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต ซึ่งเราเพียงแต่เชื่อมต่อกับระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต โดยไม่ต้องสนใจว่าทรัพยากรที่ใช้อยู่นั้นมาจากต่างที่ต่างระบบเครือข่าย ทั้งที่อยู่ใกล้ ๆ หรือไกลออกไป เป็นการใช้ทรัพยากรภายในเครือข่ายขนาดใหญ่ จึงใช้สัญลักษณ์รูปก้อนเมฆแทนที่ตั้งของทรัพยากรคอมพิวเตอร์ทั้งหมดที่มีไว้ ให้บริการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่สามแทน มาถึงตรงนี้คงพอจะเห็นภาพของ Cloud Computing บ้างแล้ว จึงขอกล่าวถึงคำที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ อีก เช่น Cloud Provider สำหรับคำนี้คงไม่ต้องอธิบายมาก เพราะหมายถึงผู้ให้บริการระบบ Cloud นั่นเอง Cloud Storage คือสถานที่เก็บทรัพยากรสำหรับระบบ Cloud ความแตกต่างระหว่าง Cloud Computing กับ Hosting ประเภทต่างๆ เช่น Application Hosting หรือพื้นที่ให้บริการโปรแกรมประยุกต์, Web Hosting หรือพื้นที่ให้บริการเว็บไซต์, File ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing - Cloud คืออะไร - EP01 [Thai HD]

# data[].attributes.headline
ตัวอย่างการใช้ Cloud Computing จริงๆ

# data[].attributes.subject
ตัวอย่างการใช้ Cloud Computing จริงๆ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
วันนี้ผมได้รับเชิญจากงาน Thailand Online Expo เพื่อไปบรรยายเรื่อง Cloud Computing ในหัวข้อเรื่อง " Cloud เทคโนโลยีที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพองค์กรให้แข่งขันได้จริงหรือ?" ซึ่งก็เป็นอีกครั้งหนึ่งที่ผมมาบรรยายให้กับกลุ่มผู้ใช้ไอทีในเรื่อง Cloud Computing ซึ่งผมมีโอกาสบรรยายให้หลายๆครั้งกับกลุ่มของ SME ที่อาจโดย สสว. SIPA และ Software Park สำหรับ Slide บรรยายของผมสามารถดูได้จาก Slideshare ที่ => การประยุกต์ใช้ Cloud Computing สำหรับองค์กร

หลายๆคนชอบมาถามผมว่า Cloud Computing มันใช้ได้จริงหรอ มันคุ้มหรอ มันไม่เสี่ยงหรอ สารพัดคำถามที่เจอด้วยความไม่แน่ใจ ผมก็มักจะตอบกลับไปว่าคุณก็ใช้อยู่ทุกวัน ถ้าคุณใช้ Facebook, Gmail, Dropbox หรือ Google Calendar พวกนั้นก็คือแอปพลิเคชั่นบน Cloud ที่ทำให้คุณสามารถเข้าถึงข้อมูล ทุกที่ ทุกเวลา และทุกอุปกรณ์ เพียงแต่ Public Cloud ที่คุณใช้อยู่เป็น Free Cloud ที่คุณใช้แบบเริ่มต้น และสิ่งที่ผู้ใช้คิดคล้ายๆกันแล้วทำให้เลือกใช้ก็คือ Application เหล่านี้ทำให้ข้อมูลตามคุณไปไม่ได้ยึดติดอยู่กับอุปกรณ์ และระบบมีความเสถียร เพียงแต่ว่า Free Cloud เหล่านี้อาจมีข้อจำกัดในการใช้งานเช่น Dropbox อาจให้พื้นที่คุณเพียง 2-5 Gb แต่ถ้าคุณต้องการพื้นที่มากกว่านั้นคุณก็ต้องจ่ายตามการใช้งาน

ผมก็เป็นผู้ใช้ Cloud Computing ทั้งสามแบบครับ คือทั้ง IaaS, PaaS และ SaaS มีทั้งส่วนที่เป็น Free Cloud และ Commercial Cloud และมีการนำมาใช้ใน IMC Institute นับตั้งแต่่วันแรกที่เราเริ่มทำงาน โดยเรามีการนำ Cloud Computing มาใช้งานหลายๆส่วนดังนี้
การทำเว็บไซต์
เมื่อต้องทำเว็บไซต์ขององค์กร ( www.imcinstitute.com) เราก็มีคำถามว่าเราจะทำเองหรือ Outsource แต่เนื่องจากเราต้องการที่จะอัพเดทเว็บไซต์บ่อยๆเราจึงเลือกที่จะทำเองโดยใช้ Joomla แต่ปัญหาก็คือว่าเราจะหาเครื่อง Server จากไหน จะติดตั้งเองหรือไม่ สุดท้ายเรามาคิดกันว่าน่าที่จะใช้บริการ Web Hosting ที่เป็น Cloud ที่ให้บริการแบบ PaaS เราก็เลยเลือกใช้ Hostmonster ที่มีเว็บไซต์โอสต์อยู่เป็นล้านไซต์ และก็ใช้ Cloud Infrastructure ที่มีความเสถียร และสามารถจะเลือก install โมดูลต่างๆได้รวดเร็ว แต่บางครั้งเราอาจจะยังแยกยากระหว่าง Web Hosting กับ Cloud Infrastructure ทำให้หลายๆคนเข้าใจไปว่า Web Hosting ทุกแห่งคือ Cloud Service
ระบบอีเมล์
ในแง่ของอีเมล์ค่อนข้างจะตัดสินใจง่าย เพราะยังไงเสียระบบอีเมล์ในปัจจุบันก็ต้องใช้ Cloud SaaS ซึ่งทางเราเลือกใช้บริการ Google Apps for Business ที่มีทั้งระบบเมล์ Calendar การทำเอกสารร่วมกันผ่าน Google Docs ทำให้สะดวกต่อการทำงานแบบร่วมกัน และสามารถเข้าถึงระบบได้ตลอดเวลา จากทุกที่ และทุกอุปกรณ์ โดยมีค่าใช้จ่ายตามจำนวนผู้ใช้งาน และองค์กรก็ไม่ต้องเสียเวลามาบริหารระบบไอทีเอง
ระบบบริหารงานลูกค้า
เราจำเป็นที่จะต้องพัฒนา Application ระบบ CRM ของลูกค้า โดยเฉพาะระบบบริหารงานการฝึกอบรม ในตอนแรกก็ลังเลว่าจะใช้ Salesforce ที่เป็น SaaS Cloud ซึ่งมีค่าใช้จ่ายประมาณ $25/ผู้ใช้/เดือน หรือไม่ แต่เมื่อมาดูระบบ CRM ของ Salesforce แล้วคิดว่าเหมาะกับงานขายทั่วไปมากกว่า เราจึงเลือกใช้ Force.com ซึ่งเป็น PaaS Cloud ที่เป็น Salesforce Engine มาพัฒนาโปรแกรมเอง โดยมีค่าใช้จ่ายต่อเดือนใก้ลเคียง แต่เราสามารถที่จะปรับปรุง Application ขององค์กรได้ ซึ่งเราใช้เวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ในการพัฒนาระบบ CRM ใหม่ขึ้นมาเนื่องจาก Force.com มีโมดูลต่างๆที่ดีอยู่แล้ว ทำให้เราได้ Application ที่สามารถบริหารการฝึกอบรมได้อย่างรวดเร็ว โดยเรามีฐานข้อมูลของลูกค้าหลายหมื่นราย
การแชร์ไฟล์ภายใน
องค์กรจำเป็นต้องมีแชร์ storage ที่สามารถจะ sync ได้ทุกอุปกรณ์ ในที่นี้องค์กรเลือกที่จะใช้ Dropbox ที่เป็น SaaS Cloud ในการแชร์เอกสารต่างๆ และพยายามลดการส่ง ไฟล์ขนาดใหญ่ทางอีเมล์ Dropbox ที่เป็น Free Edition จะมีข้อจำกัดอยู่ที่การให้พื้นที่เพียง 2 Gb หน่วยงานที่ต้องการพื้นที่มากๆอาจต้องพิจารณาเลือกใช้ Dropbox Pro หรือ Dropbox for Business ซึ่งมีค่าใช้จ่ายพอสมควร
การแชร์เอกสารภายนอก
IMC Institute มีเอกสารที่เป็น slide และเอกสารทั่วไปที่จะแชร์ให้กับบุคคลภายนอก ในกรณีนี้ทางเราเลือกที่จะใช้ Slideshare โดยในปัจจุบันเราจะ Upload เอกสารต่างๆขึ้น Slideshare ที่จัดว่าเป็น SaaS แบบหนึ่ง โดยทางเราเลือกใช้เวอร์ชั่น Pro เพื่อที่จะทราบข้อมูลของผู้ที่ download slide เราไปด้วย นอกจากนี้ก็การแชร์เอกสารผ่าน Google Docs โดยเฉพาะเอกสารการฝึกอบรมต่างๆ
การพัฒนา Applications
ทาง IMC Institute มีการพัฒนา Application เพื่อวิเคราะห์ Big Data ที่อยู่บน Social Media เช่น Facebook Analytic ในกรณีนี้ทางเราไม่ได้จัดหา Server เองเพราะต้องใช้ Server ขนาดใหญ่เราจึงเลือกใช้ IaaS และ PaaS Cloud

ในส่วนของ IaaS การพัฒนา Big Data เราเลือกใช้ Cloud ของ Amazon ทั้ง Amazon EC2, S3 และ Elastic Map Reduce ส่วนในกรณี PasS ที่ใช้พัฒนา Java Application เราเลือกใช้บริการของ Heroku

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ก็เพียงให้ทุกท่านเห็นภาพว่าเราสามารถใช้ Cloud Computing ได้จริง โดยไม่ต้องลงทุนในการจัดหาระบบมากนัก และเสียค่าใช้จ่ายตามการใช้งานจริงเป็นรายเดือน

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ดูเรื่องทั้งหมดโดย thanachart

# data[].attributes.attachment_link.title
ตัวอย่างการใช้ Cloud Computing จริงๆ

# data[].attributes.attachment_link.description
วันนี้ผมได้รับเชิญจากงาน Thailand Online Expo เพื่อไปบรรยายเรื่อง Cloud Computing ในหัวข้อเรื่อง " Cloud เทคโนโลยีที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพองค์กรให้แข่งขันได้จริงหรือ?" ซึ่งก็เป็นอีกครั้งหนึ่งที่ผมมาบรรยายให้กับกลุ่มผู้ใช้ไอทีในเรื่อง Cloud Computing ซึ่งผมมีโอกาสบรรยายให้หลายๆครั้งกับกลุ่มของ SME ที่อาจโดย สสว.

# data[].attributes.headline
อะไรคือเทคโนโลยี Clou

# data[].attributes.body
อะไรคือเทคโนโลยี Cloud Computing

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ด้วยความสำคัญของ Cloud Computing ที่เริ่มมีส่วนเกี่ยวข้องกับประเทศไทยมากขึ้น ทำให้บริษัทและองค์กรต่างๆ เริ่มอยากจะนำเอาเจ้าเทคโนโลยีใหม่นี้มาใช้ในองค์กรบ้าง เพราะมีผลมากๆ ในแง่ของโมเดลในการงบในการดูแลเมื่อเทียบกับการใช้เทคโนโลยีเดิมแล้วถูกกว่ากันมากอีกทั้งดูแลรักษาได้ง่ายกว่าด้วย จึงเป็นที่มาของการทำแบบสำรวจนี้ โดยจะพูดถึงความพร้อมของบริษัทและองค์กรต่างๆ ในไทยว่าพร้อมที่จะใช้งาน Could Computing ขนาดไหน ในหัวข้อ "Cloud Computing in Thailand Readiness Survey 2014" โดยสถาบัน IMC

วัตถุประสงค์ในการทำแบบสำรวจของ IMC ก็เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกับประเทศต่างๆ รอบไทยในแถบภูมิภาค โดยมีการสำรวจทั้งทางฝั่งเป็นหน่วยงานของรัฐ และองค์กรเอกชน ที่เป็นหน่วยงานขนาดใหญ่และ SME ด้วย ซึ่งคาดกันว่าผลการสำรวจที่ได้จะสามารถช่วยเป็นแนวทางในการเตรียมตัวและจัดการองค์กรเพื่อรับมือกับการใช้เทคโนโลยี Cloud Computing ในอนาคตอันใกล้

ลักษณะและวิธีในการทำสำรวจ

ทางสถาบัน IMC ได้ทำแบบสำรวจออนไลน์และสัมภาษณ์ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2557 ถึงวันที่ 18 กันยายน โดยมีผู้ทำสำรวจทั้งหมด 177 ตัวอย่าง เป็นทั้งผู้บริหารระดับสูง, ผู้บริหารในหน่วยงานรัฐและองค์กรเอกชนที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวกับด้าน IT ในประเทศไทย ซึ่งแบ่งได้เป็น SME 66% และหน่วยงานขนาดใหญ่ 34%

อุตสาหกรรม 5 อันดับแรกที่ทำสำรวจครั้งนี้ได้แก่ IT, การเงินและธนาคาร, หน่วยงานรัฐ, ด้านการผลิต และ ด้านการศึกษา

จุดที่น่าสนใจในการใช้งาน IT และ Cloud Computing ในองค์กร

ทีมวิจัย IMC ได้ทำการสำรวจเกี่ยวกับด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ด้าน IT และการใช้งานในองค์กรที่ถูกสำรวจในรายงานผลการวิจัยนี้ โดยสำรวจเกี่ยวกับ Server ว่ามีครอบครองไว้เท่าใด, มีประเภทไหนบ้าง, การเอามาใ้ช้เป็น Cloud สาธารณะ (Public Cloud), Cloud ส่วนตัว (Private Cloud), เหตุผลที่เลือกใช้ Cloud และความเข้าใจถึงประโยชน์ในการนำ Cloud มาใช้งาน ซึ่งทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนด้วยกัน มีผลดังนี้ครับ

ด้านการใช้อุปกรณ์ IT

พบว่าผู้ทำการสำรวจส่วนใหญ่แล้วจะมี Server อยู่ 6-20 เครื่อง โดยใช้ระบบปฏิบัติการ Windows Server ส่วนการเริ่มใช้ Cloud ส่วนตัว (Private Cloud) พบว่ามีการใช้กันบ้างแล้ว 28% และมีแผนจะใช้ 29% และยังไม่มีแผนจะใช้งานมากถึง 43% ซึ่งหากแยกพิจารณาเป็นขนาดขององค์กรแล้ว อัตราส่วนขององค์กรใหญ่ๆ ที่เริ่มใช้ Private Cloud จะมีมากกว่าองค์กรขนาดเล็ก โดย Solution ที่เลือกใช้งานในตอนนี้จะเลือกเป็น VM Ware และ Microsoft System Center เป็น 2 อันดับแรก

ดัานการใช้งาน Public Cloud ในประเทศไทย

จากผลสำรวจพบว่ามีผู้ใช้ Public Cloud ไปแล้วถึง 46% โดยเลือกใช้เป็น IaaS (Infrastructure as a Service) สูงเป็นอันดับแรก อันดับสองเป็น SaaS (Software as a Service) และอันดับ 3 คือ PaaS (Platform as a Service)

โดยนำมาใช้เป็น IaaS มีการใช้ Cloud ไปแล้วมากถึง 2 ใน 3 รองลงมาก็คือใช้เป็น SaaS มากถึง 60% ที่ใช้ Cloud ไปแล้ว

สิ่งที่น่าสนใจและสร้างความประหลาดใจในการทำการสำรวจก็คือ ผลสำรวจในด้าน SMEs ซึ่งพบว่า SMEs เลือกใช้ Cloud เพื่อทำเป็น IaaS มากกว่า 70% ซึ่งถือว่าสูงมากๆ ส่วนองค์กรใหญ่ๆ จะเลือกใช้ Cloud เพื่อทำเป็น SaaS เกือบๆ 70%

และทางทีมวิจัย IMC ได้ลงรายละเอียดเพิ่มเติมถึงการใช้งาน Cloud ในแต่ละแบบ โดยมีข้อมูลดังนี้

IaaS ตอนนี้ในประเทศไทยเริ่มมีผู้ให้บริการของไทยเองเพิ่มมากขึ้นแล้ว แต่หากจัดอันดับของการใช้ Cloud เพื่อเป็น IaaS แล้ว อันดับ 1 เป็นของ Windows Azure ซึ่งเป็นผลรวมของการใช้งานจริงและมีแผนจะใช้งาน

PaaS ในเวลานี้ยังมีเฉพาะผู้ให้บริการจากต่างประเทศให้บริการด้านนี้ โดยอันดับ 1 ก็ยังตกเป็นของ Windows Azure อยู่

SaaS ปัจจุบันในไทยมีผู้ให้บริการ SaaS Cloud ทั้งของไทยเองและ มากกว่า 200 เจ้าในตอนนี้ (ข้อมูลจาก SIPA) โดยจากผลสำรวจจะใช้งานด้านแอปเช่น Office 365 และถูกนำมาใช้เป็น Storage

ระดับความพึงพอใจและเหตุผลในการใช้ Cloud ในประเทศไทย

จากผลสำรวจที่ได้ จะเห็นได้ว่าองค์กรไทยค่อนข้างพึงพอใจกับการใช้งานบริการ Public Cloud โดยมีคะแนนเฉลี่ยที่ 3.72 เต็ม 5 คะแนน โดยเหตุผลเบื้องหลังสำหรับการให้ความพึงพอใจและประโยชน์ที่ได้รับก็คือ การลดต้นทุน, การที่ทำให้ธุรกิจสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง และความสามารถในการขยายตัว

และเหตุผลที่เลือกใช้ Cloud จากการสำรวจ เหตุผลที่ได้รับการเลือกมากที่สุดก็คือ การที่ไม่ต้องไปจัดการปัญหาด้านเทคนิคเกี่ยวกับเครื่อง อันดับต่อมาใกล้เคียงกันแทบทั้งหมด ได้แก่ การประกันการให้บริการ Service Level Agreement: SLA, , ความยืดหยุ่นและการขยายตัวได้ง่าย, และเรื่องราคา

บทสรุป

ผลการสำรวจนี้เป็นสิ่งที่สะท้อนว่าองค์กรต่างๆ ในประเทศไทยมีความตื่นตัวและพร้อมที่จะปรับตัวกับ Cloud Computing เพิ่มมากขึ้น เกินครึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามเริ่มใช้หรือมีการวางแผนใช้ Cloud ส่วนตัว (Private Cloud) และหลายๆ องค์กรบอกว่าสนใจที่จะใช้บริการ Cloud สาธารณะ (Public Cloud) โดยเฉพาะการใช้ในด้าน IaaS (Infrastructure as a Service) และ SaaS (Software as a Service) และสนใจ Cloud ก็เพราะเรื่องการลดค่าใช้จ่าย, การขยายตัว และความเสถียร

อย่างไรก็ดี ส่วนใหญ่แล้วยังคงเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัย, การขาดคนที่เชี่ยวชาญด้าน Cloud ในบริษัท และไม่มีกฎหมายที่ออกมาสนับสนุนและรองรับทั้งรัฐและเอกชน

รายงานฉบับเต็ม (ภาษาอังกฤษ) สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่ IMC Cloud Survey Thailand 2014

---------------

สำหรับ Startup เมืองไทย ก็มีการใช้งานแล้วเช่นกัน รายใหญ่ๆ ที่เราเห็นก็จะเป็น Ookbee บริการหนังสือนิตยสารออนไลน์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ และ Builk โซเชียลเน็ตเวิร์กสำหรับผู้เกี่ยวข้องในวงการก่อสร้าง ที่เลือกใช้งาน Windows Azure เพื่อการรองรับการขยายตัวของผู้ใช้งานและสามารถทำงานได้อย่างรวดเร็ว และก็มีรายอื่นๆ ที่เริ่มเข้ามาใช้งาน Cloud กันเยอะมากขึ้นก็เพราะเหตุผลจากผลสำรวจนั่นคือความเสถียรภาพและการลดค่าใช้จ่ายเป็นหลัก

เห็นผลสำรวจและทิศทางแบบนี้แล้ว ก็ลองคิดวางแผนการใช้ Cloud กันได้แล้วครับ
บทความนี้เป็น Advertorial

# data[].attributes.attachment_link.title
ผลสำรวจความพร้อมของการใช้ Cloud Computing ในประเทศไทยโดย IMC - thumbsup

# data[].attributes.attachment_link.description
ด้วยความสำคัญของ Cloud Computing ที่เริ่มมีส่วนเกี่ยวข้องกับประเทศไทยมากขึ้น ทำให้บริษัทและองค์กรต่างๆ เริ่มอยากจะนำเอาเจ้าเทคโนโลยีใหม่นี้มาใช้ในองค์กรบ้าง เพราะมีผลมากๆ ในแง่ของโมเดลในการงบในการดูแลเมื่อเทียบกับการใช้เทคโนโลยีเดิมแล้วถูกกว่ากันมากอีกทั้งดูแลรักษาได้ง่ายกว่าด้วย จึงเป็นที่มาของการทำแบบสำรวจนี้ โดยจะพูดถึงความพร้อมของบริษัทและองค์กรต่างๆ ในไทยว่าพร้อมที่จะใช้งาน Could Computing ขนาดไหน ในหัวข้อ "Cloud Computing in Thailand Readiness Survey 2014" โดยสถาบัน IMC วัตถุประสงค์ในการทำแบบสำรวจของ IMC ก็เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาเปรียบเทียบกับประเทศต่างๆ รอบไทยในแถบภูมิภาค โดยมีการสำรวจทั้งทางฝั่งเป็นหน่วยงานของรัฐ และองค์กรเอกชน ที่เป็นหน่วยงานขนาดใหญ่และ SME ด้วย ซึ่งคาดกันว่าผลการสำรวจที่ได้จะสามารถช่วยเป็นแนวทางในการเตรียมตัวและจัดการองค์กรเพื่อรับมือกับการใช้เทคโนโลยี Cloud Computing ในอนาคตอันใกล้ ลักษณะและวิธีในการทำสำรวจ ทางสถาบัน IMC ได้ทำแบบสำรวจออนไลน์และสัมภาษณ์ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2557 ถึงวันที่ 18 กันยายน โดยมีผู้ทำสำรวจทั้งหมด 177 ตัวอย่าง เป็นทั้งผู้บริหารระดับสูง, ผู้บริหารในหน่วยงานรัฐและองค์กรเอกชนที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวกับด้าน IT ในประเทศไทย ซึ่งแบ่งได้เป็น ...

# data[].attributes.headline
Cloud Computing เทคโนโลยีมาแรงที่ช่วยลดต้นทุนด้าน IT

# data[].attributes.subject
Cloud Computing เทคโนโลยีมาแรงที่ช่วยลดต้นทุนด้าน IT

# data[].attributes.attachment_link.description
CAT datacom, Fast Reliable Complete Solutions for your success to the world

# data[].attributes.headline
ะบบประมวลผลแบบกล

# data[].attributes.body
ะบบประมวลผลแบบกล

ุ

่

มเมฆในงานทางการศ

ึ

กษา

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
หากพูดถึงว่า คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) คืออะไร? หลายคนอาจจะนึกถึงแค่บริการพื้นที่ฝากไฟล์บนอินเทอร์เน็ต อย่าง iCloud บน iPhone, iPad หรือ Google Drive บน Android หรือ OneDrive บนมือถือ Windows Phone ซึ่งสิ่งเหล่านี้คือบริการ Cloud Storage อันเป็นบริการ Cloud ประเภทหนึ่งเท่านั้น แต่อันที่จริงแล้ว บริการ Cloud Computing มีความหมายกว้างขวางกว่านั้นมาก

Cloud Computing คือบริการที่ครอบคลุมถึงการให้ใช้กำลังประมวลผล หน่วยจัดเก็บข้อมูล และระบบออนไลน์ต่างๆจากผู้ให้บริการ เพื่อลดความยุ่งยากในการติดตั้ง ดูแลระบบ ช่วยประหยัดเวลา และลดต้นทุนในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่ายเอง ซึ่งก็มีทั้งแบบบริการฟรีและแบบเก็บเงิน

รู้จักคลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) แบบเข้าใจง่าย

หากแปลความหมายของคำว่า Cloud Computing ดูจะเข้าใจยาก หรือถ้าแปลเป็นไทย "การประมวลผลบนกลุ่มเมฆ" ก็ยิ่งดูจะงงเข้าไปใหญ่ แต่น่าจะง่ายกว่าถ้าบอกว่า Cloud Computing คือการที่เราใช้ซอฟต์แวร์, ระบบ, และทรัพยากรของเครื่องคอมพิวเตอร์ของผู้ให้บริการ ผ่านอินเทอร์เน็ต โดยสามารถเลือกกำลังการประมวลผล เลือกจำนวนทรัพยากร ได้ตามความต้องการในการใช้งาน และให้เราสามารถเข้าถึงข้อมูลบน Cloud จากที่ไหนก็ได้ ดังแผนภาพด้านล่างนี้นั่นเอง

จากภาพด้านบนนี้ จะเห็นว่าด้านในของกรอบที่เป็นก้อนเมฆก็คือทรัพยากรของผู้ให้บริการที่มีทั้ง Hardware และ Software (ซึ่งก็ทำงานบน Hardware ของผู้ให้บริการเช่นกัน) ผู้ใช้บริการเพียงแค่ต่อเชื่อมเข้าไปใช้ผ่าน Network ด้วยเว็บบราวเซอร์ หรือ Client แอพพลิเคชั่น บนอุปกรณ์ต่างๆของตน เช่น มือถือ, Tablet, Notebook, หรือ Chromebook เป็นต้น

ทำไมบริการ คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) จึงได้รับความนิยม?

Cloud Computing คือบริการที่เราใช้หรือเช่าใช้ระบบคอมพิวเตอร์หรือทรัพยากรด้านคอมพิวเตอร์ ของผู้ให้บริการ เพื่อนำมาใช้ในการทำงาน โดยที่เราไม่จำเป็นต้องลงทุนซื้อ Hardware และ Software เองทั้งระบบ ไม่ต้องวางระบบเครือข่ายเอง ลดความรับผิดชอบในการดูแลระบบลง (เพราะผู้ให้บริการจะเป็นผู้ดูแลให้เอง) แถมตอนอัพเกรดระบบยังทำได้ง่ายกว่า ผู้ใช้ทุกคนสามารถเข้าถึงระบบ ข้อมูลต่างๆ ผ่านอินเทอร์เน็ต สามารถจัดการ บริหารทรัพยากรของระบบ ผ่านเครือข่าย และมีการแบ่งใช้ทรัพยากรร่วมกัน (shared services) ได้ด้วย และการจ่ายเงินเพื่อเช่าระบบ ก็สามารถจ่ายตามความต้องการของเรา ใช้เท่าไหร่ จ่ายเท่านั้นได้ หากวันใดความต้องการมีมากขึ้นก็สามารถซื้อเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มศักยภาพของระบบ Cloud Computing ได้ โดยที่ไม่ต้องอัพเกรดระบบ และเครื่องคอมพิวเตอร์ให้วุ่นวาย ดังนั้น ธุรกิจขนาดเล็ก และขนาดกลาง รวมไปถึงสถาบันการศึกษา จึงหันมาใช้บริการ Cloud Computing ที่ทั้งช่วยลดต้นทุนและลดความยุ่งยากทั้งหลายกันมาก คล้ายกับเป็นการ Outsource งานนี้ออกไปเพื่อจะได้ Focus กับงานหลักของตนเองจริงๆ

ประเภทของบริการ คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Service Models)

บริการ Cloud Computing มีหลากหลายรูปแบบ แต่ในที่นี้ เราขอพูดถึงรูปแบบหลักๆ 3 แบบได้แก่

Software as a Service (SaaS)

เป็นการที่ใช้หรือเช่าใช้บริการซอฟต์แวร์หรือแอพพลิเคชั่น ผ่านอินเทอร์เน็ต โดยประมวลผลบนระบบของผู้ให้บริการ ทำให้ไม่ต้องลงทุนในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์เอง ไม่ต้องพะวงเรื่องค่าใช้จ่ายในการดูแลระบบ เพราะซอฟต์แวร์จะถูกเรียกใช้งานผ่าน Cloud จากที่ไหนก็ได้

ซึ่งบริการ Software as a Service ที่ใกล้ตัวเรามากทื่สุดก็คือ GMail นั่นเอง นอกจากนั้นก็เช่น Google Docs หรือ Google Apps ที่เป็นรูปแบบของการใช้งานซอฟต์แวร์ผ่านเว็บบราวเซอร์ สามารถใช้งานเอกสาร คำนวณ และสร้าง Presentation โดยไม่ต้องติดตั้งซอฟต์แวร์บนเครื่องเลย แถมใช้งานบนเครื่องไหนก็ได้ ที่ไหนก็ได้ แชร์งานร่วมกันกับผู้อื่นก็สะดวก ซึ่งการประมวลผลจะทำบน Server ของ Google ทำให้เราไม่ต้องการเครื่องที่มีกำลังประมวลผลสูงหรือพื้นที่เก็บข้อมูลมากๆในการทำงาน Chromebook ราคาประหยัดซักเครื่องก็ทำงานได้แล้ว มหาวิทยาลัยทั้งในไทยและต่างประเทศหลายแห่งในปัจจุบัน ก็ยกเลิกการตั้ง Mail Server สำหรับใช้งาน e-mail ของบุคลากร และนักศึกษาในมหาวิทยลัยกันเองแล้ว แต่หันมาใช้บริการอย่าง Google Apps แทน เป็นการลดต้นทุน, ภาระในการดูแล, และความยุ่งยากไปได้มาก

Platform as a Service (PaaS)

สำหรับการพัฒนาแอพพลิเคชั่นนั้น หากเราต้องการพัฒนาเวบแอพพลิเคชั่นที่ค่อนข้างซับซ้อน ซึ่งรันบนเซิร์ฟเวอร์ หรือ Mobile application ที่มีการประมวลผลทำงานอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ เราก็ต้องตั้งเซิร์ฟเวอร์ เชื่อมต่อระบบเครือข่าย และสร้างสภาพแวดล้อม เพื่อทดสอบและรันซอฟต์แวร์และแอพพลิเคชั่น เช่น ติดตั้งระบบฐานข้อมูล, Web server, Runtime, Software Library, Frameworks ต่างๆ เป็นต้น จากนั้นก็อาจยังต้องเขียนโค้ดอีกจำนวนมาก

แต่ถ้าเราใช้บริการ PaaS ผู้ให้บริการจะเตรียมพื้นฐานต่างๆ เหล่านี้ไว้ให้เราต่อยอดได้เลย พื้นฐานทั้ง Hardware, Software, และชุดคำสั่ง ที่ผู้ให้บริการเตรียมไว้ให้เราต่อยอดนี้เรียกว่า Platform ซึ่งก็จะทำให้ลดต้นทุนและเวลาที่ใช้ในการพัฒนาซอฟท์แวร์อย่างมาก ตัวอย่าง เช่น Google App Engine, Microsoft Azure ที่หลายๆบริษัทนำมาใช้เพื่อลดต้นทุนและเป็นตัวช่วยในการทำงาน

Application ดังๆหลายตัวเช่น Snapchat ก็เลือกเช่าใช้บริการ PaaS อย่าง Google App Engine ทำให้สามารถพัฒนาแอพที่ให้บริการคนจำนวนมหาศาลได้ โดยใช้เวลาพัฒนาไม่นานด้วยทีมงานแค่ไม่กี่คน

Infrastructure as a Service (IaaS)

เป็นบริการให้ใช้โครงสร้างพื้นฐานทางคอมพิวเตอร์อย่าง หน่วยประมวลผล ระบบจัดเก็บข้อมูล ระบบเครือข่าย ในรูปแบบระบบเสมือน (Virtualization) ข้อดีคือองค์กรไม่ต้องลงทุนสิ่งเหล่านี้เอง, ยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างระบบไอทีขององค์กรในทุกรูปแบบ, สามารถขยายได้ง่าย ขยายได้ทีละนิดตามความเติบโตขององค์กรก็ได้ และที่สำคัญ ลดความยุ่งยากในการดูแล เพราะหน้าที่ในการดูแล จะอยู่ที่ผู้ให้บริการ

ตัวอย่างเช่น บริการ Cloud storage อย่าง DropBox ซึ่งให้บริการพื้นที่เก็บข้อมูลนั่นเอง แต่นอกจากนี้ก็ยังมีบริการให้เช่ากำลังประมวลผล, บริการให้เช่า เซิร์ฟเวอร์เสมือน เพื่อใช้ลงและรันแอพพลิเคชั่นใดๆตามที่เราต้องการไม่ว่าจะเป็น Web Application หรือ Software เฉพาะด้านขององค์กร เป็นต้น

ตัวอย่างบริการอื่นๆในกลุ่มนี้ก็เช่น Google Compute Engine, Amazon Web Services, Microsoft Azure

ความสำเร็จขององค์กรที่ใช้งาน Cloud Computing

Thai Smile บริษัทสายการบินน้องใหม่ที่นำเอา คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) เข้ามาช่วยในการลดต้นทุน และช่วยย่นระยะเวลาในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์ โดยทางไทยสไมล์ มองว่า บริษัทน้องใหม่ แยกตัวออกมาจากการบินไทย กว่าจะตั้งตัวได้ กว่าจะมีระบบที่สมบูรณ์ ก็ต้องใช้เวลาหลายเดือน แต่ความได้เปรียบในเชิงธุรกิจ ต้องการการตัดสินใจที่รวดเร็ว ดังนั้น คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) จึงเป็นทางเลือกในการช่วยประหยัดเวลา ลดความยุ่งยากและเสียเวลากับการลงทุนอุปกรณ์เอง และสำหรับไทยสไมล์แล้ว Cloud Computing คือคำตอบที่ทำให้สามารถขยับตัวเพื่อแข่งขันในตลาดได้อย่างทันท่วงที

จากตัวอย่าง จะเห็นได้ว่า องค์กร บริษัท ธุรกิจขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ล้วนแต่หาช่องทางในการลดต้นทุน ลดเวลา ลดความยุ่งยากในบริหารจัดการด้านไอที ซึ่งสำคัญมาก และเกี่ยวข้องกับความได้เปรียบในการแข่งขันทางธุรกิจ เพราะการซื้ออุปกรณ์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ การอัพเดตซอฟต์แวร์ และการอัพเกรดระบบ ต่างมาพร้อมกับต้นทุนและต้องการการบำรุงรักษาในระยะยาว ในขณะที่องค์กรเอง ก็ต้องการความยืดหยุ่น และไม่ยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างระบบคอมพิวเตอร์, ระบบเครือข่าย รองรับการขยายตัวของธุรกิจ และปรับตัวเข้ากับอนาคตได้เร็วกว่าคู่แข่ง

ในยุคที่มีอินเทอร์แพร่หลายและมีเครือข่าย 3G / 4G / Wi-Fi ที่ครอบคลุมทุกพื้นที่ การวางใจให้ Cloud ทำหน้าที่คำนวณ ประมวลผล จัดเก็บข้อมูล ก็ทำให้การใช้งานคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ผ่าน Cloud ก็ไม่ต้องจำเป็นต้องลงทุนสูงอีกต่อไป

ล่าสุดมีข่าวว่า Google ประกาศจับมือ TRUEIDC เลือกประเทศไทยเป็นประเทศเดียวในเอเชีย เปิดตัวโปรดักใหม่พร้อมเทคโนโลยี " Cloud" เพื่อสนับสนุนคนไทยให้สามารถทำงานออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ในต้นทุนที่ไม่แพงเพื่อคนไทยอย่างแท้จริง งานเปิดตัวจะมีขึ้นวันที่ 5 มิถุนายน 2558 นี้ เวลา 13.30 น. น่าติดตามทีเดียว และสามารถติดตามการถ่ายทอดสดออนไลน์โดย Truemove H 4G พร้อมกันทั่วประเทศได้ที่ www.truemove-h.com อีกด้วย

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ไอที 24 ชั่วโมง

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing คืออะไร ? Cloud Computing ดีอย่างไร ?

# data[].attributes.attachment_link.description
Cloud Computing คืออะไร? , รู้จักคลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) , ประโยชน์ของ Cloud ดีอย่างไร ทำไม คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) จึงได้รับความนิยม?

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing คืออะไร มีประโยชน์อย่างไรกับธุรกิจปัจจุบัน

# data[].attributes.attachment_link.description
คำว่า Cloud Computing มีผู้ได้ให้คำนิยามไว้หลากหลาย เช่น " การประมวลผลที่อิงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยผู้ใช้สามารถระบุความต้องการไปยังซอฟต์แวร์ของระบบ Cloud Computing จากนั้นซอฟต์แวร์จะร้องขอให้ ระบบ จัดสรรทรัพยากรและบริการให้ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ โดยระบบสามารถเพิ่มหรือลดจำนวนทรัพยากรให้พอเหมาะกับความต้องการของผู้ใช้ โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องทราบการทำงานเบื้องหลังว่าเป็นอย่างไร" โดย JavaBoom Collection หรือ คำนิยามจากวิกิพีเดีย ที่ว่า "Cloud Computing อ้างถึงทรัพยากรสำหรับการคำนวณผลที่ถูกเข้าถึง ซึ่งโดยทั่วไปถูกเป็นเจ้าของและถูกดำเนินการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่ 3 (third-party provider) ซึ่งได้รวบรวมพื้นฐานที่จำเป็นทั่วไปเข้าไว้ด้วยกันในตำแหน่งที่ตั้งของศูนย์คอมพิวเตอร์ (Data Center) โดยผู้บริโภคบริการ cloud computingเสียค่าใช้จ่ายเพื่อความสามารถการคำนวณหรือการประมวลผลตามที่ต้องการ และไม่จำเป็นต้องรู้หรือเข้าใจในเทคโนโลยีที่สำคัญซึ่งซ่อนอยู่ อันที่ถูกใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องแม่ข่าย (server) อย่างไรก็ตามมีตัวเลือกสำหรับผู้พัฒนาที่ต้องรู้และต้องคำนึงถึงในเทคโนโลยีสำคัญซึ่งซ่อนอยู่ในส่วนของการบริการแพล็ตฟอร์ม (platform services)" การที่มีบางท่านให้คำนิยาม Cloud Computing ว่า "การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆ" นั้น ผู้เขียนเข้าใจว่าอาจเป็นเพราะ Cloud Computing เป็นการทำงานโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่มากมายบนระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต ซึ่งเราเพียงแต่เชื่อมต่อกับระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ต โดยไม่ต้องสนใจว่าทรัพยากรที่ใช้อยู่นั้นมาจากต่างที่ต่างระบบเครือข่าย ทั้งที่อยู่ใกล้ ๆ หรือไกลออกไป เป็นการใช้ทรัพยากรภายในเครือข่ายขนาดใหญ่ จึงใช้สัญลักษณ์รูปก้อนเมฆแทนที่ตั้งของทรัพยากรคอมพิวเตอร์ทั้งหมดที่มีไว้ ให้บริการโดยผู้ให้บริการบุคคลที่สามแทน มาถึงตรงนี้คงพอจะเห็นภาพของ Cloud Computing บ้างแล้ว จึงขอกล่าวถึงคำที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ อีก เช่น Cloud Provider สำหรับคำนี้คงไม่ต้องอธิบายมาก เพราะหมายถึงผู้ให้บริการระบบ Cloud นั่นเอง Cloud Storage คือสถานที่เก็บทรัพยากรสำหรับระบบ Cloud ความแตกต่างระหว่าง Cloud Computing กับ Hosting ประเภทต่างๆ เช่น Application Hosting หรือพื้นที่ให้บริการโปรแกรมประยุกต์, Web Hosting หรือพื้นที่ให้บริการเว็บไซต์, File ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cloud computing metaphor: the group of networked elements providing services does not need to be addressed or managed individually by users; instead, the entire provider-managed suite of hardware and software can be thought of as an amorphous cloud.

Cloud computing is the on-demand availability of computer system resources, especially data storage ( cloud storage) and computing power, without direct active management by the user. Large clouds often have functions distributed over multiple locations, each of which is a data center. Cloud computing relies on sharing of resources to achieve coherence and typically uses a pay-as-you-go model, which can help in reducing capital expenses but may also lead to unexpected operating expenses for users.

Definition

The United States National Institute of Standards and Technology's definition of cloud computing identifies "five essential characteristics":

On-demand self-service. A consumer can unilaterally provision computing capabilities, such as server time and network storage, as needed automatically without requiring human interaction with each service provider.

Broad network access. Capabilities are available over the network and accessed through standard mechanisms that promote use by heterogeneous thin or thick client platforms (e.g., mobile phones, tablets, laptops, and workstations).

Resource pooling. The provider's computing resources are pooled to serve multiple consumers using a multi-tenant model, with different physical and virtual resources dynamically assigned and reassigned according to consumer demand.

Rapid elasticity. Capabilities can be elastically provisioned and released, in some cases automatically, to scale rapidly outward and inward commensurate with demand. To the consumer, the capabilities available for provisioning often appear unlimited and can be appropriated in any quantity at any time.

Measured service. Cloud systems automatically control and optimize resource use by leveraging a metering capability at some level of abstraction appropriate to the type of service (e.g., storage, processing, bandwidth, and active user accounts). Resource usage can be monitored, controlled, and reported, providing transparency for both the provider and consumer of the utilized service.

Cloud computing has a rich history that extends back to the 1960s, with the initial concepts of time-sharing becoming popularized via Remote Job Entry (RJE). The "data center" model, where users submitted jobs to operators to run on mainframes, was predominantly used during this era. This was a time of exploration and experimentation with ways to make large-scale computing power available to more users through time-sharing, optimizing the infrastructure, platform, and applications, and increasing efficiency for end users.

The use of the "cloud" metaphor to denote virtualized services traces back to 1994, when it was used by General Magic to describe the universe of "places" that mobile agents in the Telescript environment could go. This metaphor is credited to David Hoffman, a General Magic communications employee, based on its long-standing use in networking and telecom. The expression cloud computing became more widely known in 1996 when the Compaq Computer Corporation drew up a business plan for future computing and the Internet. The company's ambition was to supercharge sales with "cloud computing-enabled applications". The business plan foresaw that online consumer file storage would most likely be commercially successful. As a result, Compaq decided to sell server hardware to internet service providers.

In the 2000s, the application of cloud computing began to take shape with the establishment of Amazon Web Services in 2002, which allowed developers to build applications independently. In 2006 the beta version of Google Docs was released, Amazon Simple Storage Service, known as Amazon S3, and the Amazon Elastic Compute Cloud (EC2), in 2008 NASA's development of the first open-source software for deploying private and hybrid clouds.

The following decade saw the launch of various cloud services. In 2010, Microsoft launched Microsoft Azure, and Rackspace Hosting and NASA initiated an open-source cloud-software project, OpenStack. IBM introduced the IBM SmartCloud framework in 2011, and Oracle announced the Oracle Cloud in 2012. In December 2019, Amazon launched AWS Outposts, a service that extends AWS infrastructure, services, APIs, and tools to customer data centers, co-location spaces, or on-premises facilities.

Since the global pandemic of 2020, cloud technology has surged in popularity due to the level of data security it offers and the flexibility of working options it provides for all employees, notably remote workers.

Value proposition

Advocates of public and hybrid clouds claim that cloud computing allows companies to avoid or minimize up-front IT infrastructure costs. Proponents also claim that cloud computing allows enterprises to get their applications up and running faster, with improved manageability and less maintenance, and that it enables IT teams to more rapidly adjust resources to meet fluctuating and unpredictable demand, providing burst computing capability: high computing power at certain periods of peak demand.

Additional value propositions of cloud computing include:

Cost reductions

A public-cloud delivery model converts capital expenditures (e.g., buying servers) to operational expenditure. This purportedly lowers barriers to entry, as infrastructure is typically provided by a third party and need not be purchased for one-time or infrequent intensive computing tasks. Pricing on a utility computing basis is "fine-grained", with usage-based billing options. As well, less in-house IT skills are required for implementation of projects that use cloud computing. The e-FISCAL project's state-of-the-art repository contains several articles looking into cost aspects in more detail, most of them concluding that costs savings depend on the type of activities supported and the type of infrastructure available in-house.

Device independence

Device and location independence enable users to access systems using a web browser regardless of their location or what device they use (e.g., PC, mobile phone). As infrastructure is off-site (typically provided by a third-party) and accessed via the Internet, users can connect to it from anywhere.

Maintenance

Maintenance of cloud environment is easier because the data is hosted on an outside server maintained by a provider without the need to invest in data center hardware. IT maintenance of cloud computing is managed and updated by the cloud provider's IT maintenance team which reduces cloud computing costs compared with on-premises data centers.

Multitenancy

Multitenancy enables sharing of resources and costs across a large pool of users thus allowing for:

centralization of infrastructure in locations with lower costs (such as real estate, electricity, etc.)

peak-load capacity increases (users need not engineer and pay for the resources and equipment to meet their highest possible load-levels)

utilization and efficiency improvements for systems that are often only 10-20% utilized.

Performance

Performance is monitored by IT experts from the service provider, and consistent and loosely coupled architectures are constructed using web services as the system interface.

Productivity

Productivity may be increased when multiple users can work on the same data simultaneously, rather than waiting for it to be saved and emailed. Time may be saved as information does not need to be re-entered when fields are matched, nor do users need to install application software upgrades to their computer.

Availability

Availability improves with the use of multiple redundant sites, which makes well-designed cloud computing suitable for business continuity and disaster recovery.

Scalability and Elasticity

Scalability and elasticity via dynamic ("on-demand") provisioning of resources on a fine-grained, self-service basis in near real-time (Note, the VM startup time varies by VM type, location, OS and cloud providers), without users having to engineer for peak loads. This gives the ability to scale up when the usage need increases or down if resources are not being used. The time-efficient benefit of cloud scalability also means faster time to market, more business flexibility, and adaptability, as adding new resources does not take as much time as it used to. Emerging approaches for managing elasticity include the use of machine learning techniques to propose efficient elasticity models.

Security can improve due to centralization of data, increased security-focused resources, etc., but concerns can persist about loss of control over certain sensitive data, and the lack of security for stored kernels. Security is often as good as or better than other traditional systems, in part because service providers are able to devote resources to solving security issues that many customers cannot afford to tackle or which they lack the technical skills to address. However, the complexity of security is greatly increased when data is distributed over a wider area or over a greater number of devices, as well as in multi-tenant systems shared by unrelated users. In addition, user access to security audit logs may be difficult or impossible. Private cloud installations are in part motivated by users' desire to retain control over the infrastructure and avoid losing control of information security.

Challenges and limitations

One of the main challenges of cloud computing, in comparison to more traditional on-premises computing, is data security and privacy. Cloud users entrust their sensitive data to third-party providers, who may not have adequate measures to protect it from unauthorized access, breaches, or leaks. Cloud users also face compliance risks if they have to adhere to certain regulations or standards regarding data protection, such as GDPR or HIPAA.

Another challenge of cloud computing is reduced visibility and control. Cloud users may not have full insight into how their cloud resources are managed, configured, or optimized by their providers. They may also have limited ability to customize or modify their cloud services according to their specific needs or preferences. Complete understanding of all technology may be impossible, especially given the scale, complexity, and deliberate opacity of contemporary systems; however, there is a need for understanding complex technologies and their interconnections to have power and agency within them. The metaphor of the cloud can be seen as problematic as cloud computing retains the aura of something noumenal and numinous; it is something experienced without precisely understanding what it is or how it works.

In addition, cloud migration is a significant issue. Cloud migration is the process of moving data, applications, or workloads from one cloud environment to another or from on-premises to the cloud. Cloud migration can be complex, time-consuming, and costly, especially if there are incompatibility issues between different cloud platforms or architectures. Cloud migration can also cause downtime, performance degradation, or data loss if not planned and executed properly.

Service models

Cloud computing service models arranged as layers in a stack

The service-oriented architecture (SOA) promotes the idea of "Everything as a Service" (EaaS or XaaS, or simply aAsS). This concept is operationalized in cloud computing through several service models as defined by the National Institute of Standards and Technology (NIST). The three standard service models are Infrastructure as a Service (IaaS), Platform as a Service (PaaS), and Software as a Service (SaaS). They are commonly depicted as layers in a stack, providing different levels of abstraction. However, these layers are not necessarily interdependent. For instance, SaaS can be delivered on bare metal, bypassing PaaS and IaaS, and a program can run directly on IaaS without being packaged as SaaS.

Infrastructure as a service (IaaS)

"Infrastructure as a service" (IaaS) refers to online services that provide high-level APIs used to abstract various low-level details of underlying network infrastructure like physical computing resources, location, data partitioning, scaling, security, backup, etc. A hypervisor runs the virtual machines as guests. Pools of hypervisors within the cloud operational system can support large numbers of virtual machines and the ability to scale services up and down according to customers' varying requirements. Linux containers run in isolated partitions of a single Linux kernel running directly on the physical hardware. Linux cgroups and namespaces are the underlying Linux kernel technologies used to isolate, secure and manage the containers. The use of containers offers higher performance than virtualization because there is no hypervisor overhead. IaaS clouds often offer additional resources such as a virtual-machine disk-image library, raw block storage, file or object storage, firewalls, load balancers, IP addresses, virtual local area networks (VLANs), and software bundles.

The NIST's definition of cloud computing describes IaaS as "where the consumer is able to deploy and run arbitrary software, which can include operating systems and applications. The consumer does not manage or control the underlying cloud infrastructure but has control over operating systems, storage, and deployed applications; and possibly limited control of select networking components (e.g., host firewalls)."

IaaS-cloud providers supply these resources on-demand from their large pools of equipment installed in data centers. For wide-area connectivity, customers can use either the Internet or carrier clouds (dedicated virtual private networks). To deploy their applications, cloud users install operating-system images and their application software on the cloud infrastructure. In this model, the cloud user patches and maintains the operating systems and the application software. Cloud providers typically bill IaaS services on a utility computing basis: cost reflects the number of resources allocated and consumed.

Platform as a service (PaaS)

The NIST's definition of cloud computing defines Platform as a Service as:

The capability provided to the consumer is to deploy onto the cloud infrastructure consumer-created or acquired applications created using programming languages, libraries, services, and tools supported by the provider. The consumer does not manage or control the underlying cloud infrastructure including network, servers, operating systems, or storage, but has control over the deployed applications and possibly configuration settings for the application-hosting environment.

PaaS vendors offer a development environment to application developers. The provider typically develops toolkit and standards for development and channels for distribution and payment. In the PaaS models, cloud providers deliver a computing platform, typically including an operating system, programming-language execution environment, database, and the web server. Application developers develop and run their software on a cloud platform instead of directly buying and managing the underlying hardware and software layers. With some PaaS, the underlying computer and storage resources scale automatically to match application demand so that the cloud user does not have to allocate resources manually.[need quotation to verify ]

Some integration and data management providers also use specialized applications of PaaS as delivery models for data. Examples include iPaaS (Integration Platform as a Service) and dPaaS (Data Platform as a Service). iPaaS enables customers to develop, execute and govern integration flows. Under the iPaaS integration model, customers drive the development and deployment of integrations without installing or managing any hardware or middleware. dPaaS delivers integration-and data-management-products as a fully managed service. Under the dPaaS model, the PaaS provider, not the customer, manages the development and execution of programs by building data applications for the customer. dPaaS users access data through data-visualization tools.

Software as a service (SaaS)

The NIST's definition of cloud computing defines Software as a Service as:

The capability provided to the consumer is to use the provider's applications running on a cloud infrastructure. The applications are accessible from various client devices through either a thin client interface, such as a web browser (e.g., web-based email), or a program interface. The consumer does not manage or control the underlying cloud infrastructure including network, servers, operating systems, storage, or even individual application capabilities, with the possible exception of limited user-specific application configuration settings.

In the software as a service (SaaS) model, users gain access to application software and databases. Cloud providers manage the infrastructure and platforms that run the applications. SaaS is sometimes referred to as "on-demand software" and is usually priced on a pay-per-use basis or using a subscription fee. In the SaaS model, cloud providers install and operate application software in the cloud and cloud users access the software from cloud clients. Cloud users do not manage the cloud infrastructure and platform where the application runs. This eliminates the need to install and run the application on the cloud user's own computers, which simplifies maintenance and support. Cloud applications differ from other applications in their scalability-which can be achieved by cloning tasks onto multiple virtual machines at run-time to meet changing work demand. Load balancers distribute the work over the set of virtual machines. This process is transparent to the cloud user, who sees only a single access-point. To accommodate a large number of cloud users, cloud applications can be multitenant, meaning that any machine may serve more than one cloud-user organization.

The pricing model for SaaS applications is typically a monthly or yearly flat fee per user, so prices become scalable and adjustable if users are added or removed at any point. It may also be free. Proponents claim that SaaS gives a business the potential to reduce IT operational costs by outsourcing hardware and software maintenance and support to the cloud provider. This enables the business to reallocate IT operations costs away from hardware/software spending and from personnel expenses, towards meeting other goals. In addition, with applications hosted centrally, updates can be released without the need for users to install new software. One drawback of SaaS comes with storing the users' data on the cloud provider's server. As a result,[citation needed ] there could be unauthorized access to the data. Examples of applications offered as SaaS are games and productivity software like Google Docs and Office Online. SaaS applications may be integrated with cloud storage or File hosting services, which is the case with Google Docs being integrated with Google Drive, and Office Online being integrated with OneDrive.

Mobile "backend" as a service (MBaaS)

In the mobile "backend" as a service (m) model, also known as "backend as a service" (BaaS), web app and mobile app developers are provided with a way to link their applications to cloud storage and cloud computing services with application programming interfaces (APIs) exposed to their applications and custom software development kits (SDKs). Services include user management, push notifications, integration with social networking services and more. This is a relatively recent model in cloud computing, with most BaaS startups dating from 2011 or later but trends indicate that these services are gaining significant mainstream traction with enterprise consumers.

Serverless computing or Function-as-a-Service (FaaS)

Serverless computing is a cloud computing code execution model in which the cloud provider fully manages starting and stopping virtual machines as necessary to serve requests. Requests are billed by an abstract measure of the resources required to satisfy the request, rather than per virtual machine per hour. Despite the name, serverless computing does not actually involve running code without servers. The business or person using the system does not have to purchase, rent or provide servers or virtual machines for the back-end code to run on.

Function as a service (FaaS) is a service-hosted remote procedure call that utilizes serverless computing to enable deploying individual functions in the cloud to run in response to events. Some consider FaaS to fall under the umbrella of serverless computing, while others use the terms interchangeably.

Deployment models

Cloud computing types

Private cloud is cloud infrastructure operated solely for a single organization, whether managed internally or by a third party, and hosted either internally or externally. Undertaking a private cloud project requires significant engagement to virtualize the business environment, and requires the organization to reevaluate decisions about existing resources. It can improve business, but every step in the project raises security issues that must be addressed to prevent serious vulnerabilities. Self-run data centers are generally capital intensive. They have a significant physical footprint, requiring allocations of space, hardware, and environmental controls. These assets have to be refreshed periodically, resulting in additional capital expenditures. They have attracted criticism because users "still have to buy, build, and manage them" and thus do not benefit from less hands-on management, essentially "[lacking] the economic model that makes cloud computing such an intriguing concept".

Cloud services are considered "public" when they are delivered over the public Internet, and they may be offered as a paid subscription, or free of charge. Architecturally, there are few differences between public- and private-cloud services, but security concerns increase substantially when services (applications, storage, and other resources) are shared by multiple customers. Most public-cloud providers offer direct-connection services that allow customers to securely link their legacy data centers to their cloud-resident applications.

Several factors like the functionality of the solutions, cost, integrational and organizational aspects as well as safety & security are influencing the decision of enterprises and organizations to choose a public cloud or on-premises solution.

Hybrid cloud is a composition of a public cloud and a private environment, such as a private cloud or on-premises resources, that remain distinct entities but are bound together, offering the benefits of multiple deployment models. Hybrid cloud can also mean the ability to connect collocation, managed and/or dedicated services with cloud resources. Gartner defines a hybrid cloud service as a cloud computing service that is composed of some combination of private, public and community cloud services, from different service providers. A hybrid cloud service crosses isolation and provider boundaries so that it cannot be simply put in one category of private, public, or community cloud service. It allows one to extend either the capacity or the capability of a cloud service, by aggregation, integration or customization with another cloud service.

Varied use cases for hybrid cloud composition exist. For example, an organization may store sensitive client data in house on a private cloud application, but interconnect that application to a business intelligence application provided on a public cloud as a software service. This example of hybrid cloud extends the capabilities of the enterprise to deliver a specific business service through the addition of externally available public cloud services. Hybrid cloud adoption depends on a number of factors such as data security and compliance requirements, level of control needed over data, and the applications an organization uses.

Another example of hybrid cloud is one where IT organizations use public cloud computing resources to meet temporary capacity needs that can not be met by the private cloud. This capability enables hybrid clouds to employ cloud bursting for scaling across clouds. Cloud bursting is an application deployment model in which an application runs in a private cloud or data center and "bursts" to a public cloud when the demand for computing capacity increases. A primary advantage of cloud bursting and a hybrid cloud model is that an organization pays for extra compute resources only when they are needed. Cloud bursting enables data centers to create an in-house IT infrastructure that supports average workloads, and use cloud resources from public or private clouds, during spikes in processing demands.

Community cloud shares infrastructure between several organizations from a specific community with common concerns (security, compliance, jurisdiction, etc.), whether managed internally or by a third-party, and either hosted internally or externally. The costs are spread over fewer users than a public cloud (but more than a private cloud), so only some of the cost savings potential of cloud computing are realized.

Distributed

A cloud computing platform can be assembled from a distributed set of machines in different locations, connected to a single network or hub service. It is possible to distinguish between two types of distributed clouds: public-resource computing and volunteer cloud.

Public-resource computing - This type of distributed cloud results from an expansive definition of cloud computing, because they are more akin to distributed computing than cloud computing. Nonetheless, it is considered a sub-class of cloud computing.

Volunteer cloud - Volunteer cloud computing is characterized as the intersection of public-resource computing and cloud computing, where a cloud computing infrastructure is built using volunteered resources. Many challenges arise from this type of infrastructure, because of the volatility of the resources used to build it and the dynamic environment it operates in. It can also be called peer-to-peer clouds, or ad-hoc clouds. An interesting effort in such direction is Cloud@Home, it aims to implement a cloud computing infrastructure using volunteered resources providing a business-model to incentivize contributions through financial restitution.

Multicloud is the use of multiple cloud computing services in a single heterogeneous architecture to reduce reliance on single vendors, increase flexibility through choice, mitigate against disasters, etc. It differs from hybrid cloud in that it refers to multiple cloud services, rather than multiple deployment modes (public, private, legacy).

Poly cloud refers to the use of multiple public clouds for the purpose of leveraging specific services that each provider offers. It differs from Multi cloud in that it is not designed to increase flexibility or mitigate against failures but is rather used to allow an organization to achieve more that could be done with a single provider.

The issues of transferring large amounts of data to the cloud as well as data security once the data is in the cloud initially hampered adoption of cloud for big data, but now that much data originates in the cloud and with the advent of bare-metal servers, the cloud has become a solution for use cases including business analytics and geospatial analysis.

HPC cloud refers to the use of cloud computing services and infrastructure to execute high-performance computing (HPC) applications. These applications consume a considerable amount of computing power and memory and are traditionally executed on clusters of computers. In 2016 a handful of companies, including R-HPC, Amazon Web Services, Univa, Silicon Graphics International, Sabalcore, Gomput, and Penguin Computing offered a high-performance computing cloud. The Penguin On Demand (POD) cloud was one of the first non-virtualized remote HPC services offered on a pay-as-you-go basis. Penguin Computing launched its HPC cloud in 2016 as an alternative to Amazon's EC2 Elastic Compute Cloud, which uses virtualized computing nodes.

Architecture

Cloud computing sample architecture

Cloud architecture, the systems architecture of the software systems involved in the delivery of cloud computing, typically involves multiple cloud components communicating with each other over a loose coupling mechanism such as a messaging queue. Elastic provision implies intelligence in the use of tight or loose coupling as applied to mechanisms such as these and others.

Cloud engineering

Cloud engineering is the application of engineering disciplines of cloud computing. It brings a systematic approach to the high-level concerns of commercialization, standardization and governance in conceiving, developing, operating and maintaining cloud computing systems. It is a multidisciplinary method encompassing contributions from diverse areas such as systems, software, web, performance, information technology engineering, security, platform, risk, and quality engineering.

Security and privacy

Cloud suppliers security and privacy agreements must be aligned to the demand(s) requirements and requlations.

Cloud computing poses privacy concerns because the service provider can access the data that is in the cloud at any time. It could accidentally or deliberately alter or delete information. Many cloud providers can share information with third parties if necessary for purposes of law and order without a warrant. That is permitted in their privacy policies, which users must agree to before they start using cloud services. Solutions to privacy include policy and legislation as well as end-users' choices for how data is stored. Users can encrypt data that is processed or stored within the cloud to prevent unauthorized access. Identity management systems can also provide practical solutions to privacy concerns in cloud computing. These systems distinguish between authorized and unauthorized users and determine the amount of data that is accessible to each entity. The systems work by creating and describing identities, recording activities, and getting rid of unused identities.

According to the Cloud Security Alliance, the top three threats in the cloud are Insecure Interfaces and APIs, Data Loss & Leakage, and Hardware Failure-which accounted for 29%, 25% and 10% of all cloud security outages respectively. Together, these form shared technology vulnerabilities. In a cloud provider platform being shared by different users, there may be a possibility that information belonging to different customers resides on the same data server. Additionally, Eugene Schultz, chief technology officer at Emagined Security, said that hackers are spending substantial time and effort looking for ways to penetrate the cloud. "There are some real Achilles' heels in the cloud infrastructure that are making big holes for the bad guys to get into". Because data from hundreds or thousands of companies can be stored on large cloud servers, hackers can theoretically gain control of huge stores of information through a single attack-a process he called "hyperjacking". Some examples of this include the Dropbox security breach, and iCloud 2014 leak. Dropbox had been breached in October 2014, having over 7 million of its users passwords stolen by hackers in an effort to get monetary value from it by Bitcoins (BTC). By having these passwords, they are able to read private data as well as have this data be indexed by search engines (making the information public).

There is the problem of legal ownership of the data (If a user stores some data in the cloud, can the cloud provider profit from it?). Many Terms of Service agreements are silent on the question of ownership. Physical control of the computer equipment (private cloud) is more secure than having the equipment off-site and under someone else's control (public cloud). This delivers great incentive to public cloud computing service providers to prioritize building and maintaining strong management of secure services. Some small businesses that do not have expertise in IT security could find that it is more secure for them to use a public cloud. There is the risk that end users do not understand the issues involved when signing on to a cloud service (persons sometimes do not read the many pages of the terms of service agreement, and just click "Accept" without reading). This is important now that cloud computing is common and required for some services to work, for example for an intelligent personal assistant (Apple's Siri or Google Assistant). Fundamentally, private cloud is seen as more secure with higher levels of control for the owner, however public cloud is seen to be more flexible and requires less time and money investment from the user.

According to International Data Corporation (IDC), global spending on cloud computing services has reached $706 billion and expected to reach $1.3 trillion by 2025. While Gartner estimated that global public cloud services end-user spending would reach $600 billion by 2023. As per a McKinsey & Company report, cloud cost-optimization levers and value-oriented business use cases foresee more than $1 trillion in run-rate EBITDA across Fortune 500 companies as up for grabs in 2030. In 2022, more than $1.3 trillion in enterprise IT spending was at stake from the shift to the cloud, growing to almost $1.8 trillion in 2025, according to Gartner.

Similar concepts

The goal of cloud computing is to allow users to take benefit from all of these technologies, without the need for deep knowledge about or expertise with each one of them. The cloud aims to cut costs and helps the users focus on their core business instead of being impeded by IT obstacles. The main enabling technology for cloud computing is virtualization. Virtualization software separates a physical computing device into one or more "virtual" devices, each of which can be easily used and managed to perform computing tasks. With operating system-level virtualization essentially creating a scalable system of multiple independent computing devices, idle computing resources can be allocated and used more efficiently. Virtualization provides the agility required to speed up IT operations and reduces cost by increasing infrastructure utilization. Autonomic computing automates the process through which the user can provision resources on-demand. By minimizing user involvement, automation speeds up the process, reduces labor costs and reduces the possibility of human errors.

Cloud computing uses concepts from utility computing to provide metrics for the services used. Cloud computing attempts to address QoS (quality of service) and reliability problems of other grid computing models.

Cloud computing shares characteristics with:

Client-server model - Client-server computing refers broadly to any distributed application that distinguishes between service providers (servers) and service requestors (clients).

Computer bureau - A service bureau providing computer services, particularly from the 1960s to 1980s.

Grid computing - A form of distributed and parallel computing, whereby a 'super and virtual computer' is composed of a cluster of networked, loosely coupled computers acting in concert to perform very large tasks.

Fog computing - Distributed computing paradigm that provides data, compute, storage and application services closer to the client or near-user edge devices, such as network routers. Furthermore, fog computing handles data at the network level, on smart devices and on the end-user client-side (e.g. mobile devices), instead of sending data to a remote location for processing.

Utility computing - The "packaging of computing resources, such as computation and storage, as a metered service similar to a traditional public utility, such as electricity."

Peer-to-peer - A distributed architecture without the need for central coordination. Participants are both suppliers and consumers of resources (in contrast to the traditional client-server model).

Cloud sandbox - A live, isolated computer environment in which a program, code or file can run without affecting the application in which it runs.

References

Further reading

Millard, Christopher (2013). Cloud Computing Law. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-967168-7.

Weisser, Alexander (2020). International Taxation of Cloud Computing. Editions Juridiques Libres, ISBN 978-2-88954-030-3.

Singh, Jatinder; Powles, Julia; Pasquier, Thomas; Bacon, Jean (July 2015). "Data Flow Management and Compliance in Cloud Computing". IEEE Cloud Computing. 2 (4): 24-32. doi:10.1109/MCC.2015.69. S2CID 9812531.

Armbrust, Michael; Stoica, Ion; Zaharia, Matei; Fox, Armando; Griffith, Rean; Joseph, Anthony D.; Katz, Randy; Konwinski, Andy; Lee, Gunho; Patterson, David; Rabkin, Ariel (1 April 2010). "A view of cloud computing". Communications of the ACM. 53 (4): 50. doi:10.1145/1721654.1721672. S2CID 1673644.

Hu, Tung-Hui (2015). A Prehistory of the Cloud. MIT Press. ISBN 978-0-262-02951-3.

Mell, P. (2011, September). The NIST Definition of Cloud Computing. Retrieved November 1, 2015, from National Institute of Standards and Technology website

External links

# data[].attributes.attachment_link.description
Cloud computing is the on-demand availability of computer system resources, especially data storage ( cloud storage) and computing power, without direct active management by the user. Large clouds often have functions distributed over multiple locations, each of which is a data center.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
หากพูดถึงว่า คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) คืออะไร? หลายคนอาจจะนึกถึงแค่บริการพื้นที่ฝากไฟล์บนอินเทอร์เน็ต อย่าง iCloud บน iPhone, iPad หรือ Google Drive บน Android หรือ OneDrive บนมือถือ Windows Phone ซึ่งสิ่งเหล่านี้คือบริการ Cloud Storage อันเป็นบริการ Cloud ประเภทหนึ่งเท่านั้น แต่อันที่จริงแล้ว บริการ Cloud Computing มีความหมายกว้างขวางกว่านั้นมาก

Cloud Computing คือบริการที่ครอบคลุมถึงการให้ใช้กำลังประมวลผล หน่วยจัดเก็บข้อมูล และระบบออนไลน์ต่างๆจากผู้ให้บริการ เพื่อลดความยุ่งยากในการติดตั้ง ดูแลระบบ ช่วยประหยัดเวลา และลดต้นทุนในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่ายเอง ซึ่งก็มีทั้งแบบบริการฟรีและแบบเก็บเงิน

รู้จักคลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) แบบเข้าใจง่าย

หากแปลความหมายของคำว่า Cloud Computing ดูจะเข้าใจยาก หรือถ้าแปลเป็นไทย "การประมวลผลบนกลุ่มเมฆ" ก็ยิ่งดูจะงงเข้าไปใหญ่ แต่น่าจะง่ายกว่าถ้าบอกว่า Cloud Computing คือการที่เราใช้ซอฟต์แวร์, ระบบ, และทรัพยากรของเครื่องคอมพิวเตอร์ของผู้ให้บริการ ผ่านอินเทอร์เน็ต โดยสามารถเลือกกำลังการประมวลผล เลือกจำนวนทรัพยากร ได้ตามความต้องการในการใช้งาน และให้เราสามารถเข้าถึงข้อมูลบน Cloud จากที่ไหนก็ได้ ดังแผนภาพด้านล่างนี้นั่นเอง

จากภาพด้านบนนี้ จะเห็นว่าด้านในของกรอบที่เป็นก้อนเมฆก็คือทรัพยากรของผู้ให้บริการที่มีทั้ง Hardware และ Software (ซึ่งก็ทำงานบน Hardware ของผู้ให้บริการเช่นกัน) ผู้ใช้บริการเพียงแค่ต่อเชื่อมเข้าไปใช้ผ่าน Network ด้วยเว็บบราวเซอร์ หรือ Client แอพพลิเคชั่น บนอุปกรณ์ต่างๆของตน เช่น มือถือ, Tablet, Notebook, หรือ Chromebook เป็นต้น

ทำไมบริการ คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) จึงได้รับความนิยม?

Cloud Computing คือบริการที่เราใช้หรือเช่าใช้ระบบคอมพิวเตอร์หรือทรัพยากรด้านคอมพิวเตอร์ ของผู้ให้บริการ เพื่อนำมาใช้ในการทำงาน โดยที่เราไม่จำเป็นต้องลงทุนซื้อ Hardware และ Software เองทั้งระบบ ไม่ต้องวางระบบเครือข่ายเอง ลดความรับผิดชอบในการดูแลระบบลง (เพราะผู้ให้บริการจะเป็นผู้ดูแลให้เอง) แถมตอนอัพเกรดระบบยังทำได้ง่ายกว่า ผู้ใช้ทุกคนสามารถเข้าถึงระบบ ข้อมูลต่างๆ ผ่านอินเทอร์เน็ต สามารถจัดการ บริหารทรัพยากรของระบบ ผ่านเครือข่าย และมีการแบ่งใช้ทรัพยากรร่วมกัน (shared services) ได้ด้วย และการจ่ายเงินเพื่อเช่าระบบ ก็สามารถจ่ายตามความต้องการของเรา ใช้เท่าไหร่ จ่ายเท่านั้นได้ หากวันใดความต้องการมีมากขึ้นก็สามารถซื้อเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มศักยภาพของระบบ Cloud Computing ได้ โดยที่ไม่ต้องอัพเกรดระบบ และเครื่องคอมพิวเตอร์ให้วุ่นวาย ดังนั้น ธุรกิจขนาดเล็ก และขนาดกลาง รวมไปถึงสถาบันการศึกษา จึงหันมาใช้บริการ Cloud Computing ที่ทั้งช่วยลดต้นทุนและลดความยุ่งยากทั้งหลายกันมาก คล้ายกับเป็นการ Outsource งานนี้ออกไปเพื่อจะได้ Focus กับงานหลักของตนเองจริงๆ

ประเภทของบริการ คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Service Models)

บริการ Cloud Computing มีหลากหลายรูปแบบ แต่ในที่นี้ เราขอพูดถึงรูปแบบหลักๆ 3 แบบได้แก่

Software as a Service (SaaS)

เป็นการที่ใช้หรือเช่าใช้บริการซอฟต์แวร์หรือแอพพลิเคชั่น ผ่านอินเทอร์เน็ต โดยประมวลผลบนระบบของผู้ให้บริการ ทำให้ไม่ต้องลงทุนในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์เอง ไม่ต้องพะวงเรื่องค่าใช้จ่ายในการดูแลระบบ เพราะซอฟต์แวร์จะถูกเรียกใช้งานผ่าน Cloud จากที่ไหนก็ได้

ซึ่งบริการ Software as a Service ที่ใกล้ตัวเรามากทื่สุดก็คือ GMail นั่นเอง นอกจากนั้นก็เช่น Google Docs หรือ Google Apps ที่เป็นรูปแบบของการใช้งานซอฟต์แวร์ผ่านเว็บบราวเซอร์ สามารถใช้งานเอกสาร คำนวณ และสร้าง Presentation โดยไม่ต้องติดตั้งซอฟต์แวร์บนเครื่องเลย แถมใช้งานบนเครื่องไหนก็ได้ ที่ไหนก็ได้ แชร์งานร่วมกันกับผู้อื่นก็สะดวก ซึ่งการประมวลผลจะทำบน Server ของ Google ทำให้เราไม่ต้องการเครื่องที่มีกำลังประมวลผลสูงหรือพื้นที่เก็บข้อมูลมากๆในการทำงาน Chromebook ราคาประหยัดซักเครื่องก็ทำงานได้แล้ว มหาวิทยาลัยทั้งในไทยและต่างประเทศหลายแห่งในปัจจุบัน ก็ยกเลิกการตั้ง Mail Server สำหรับใช้งาน e-mail ของบุคลากร และนักศึกษาในมหาวิทยลัยกันเองแล้ว แต่หันมาใช้บริการอย่าง Google Apps แทน เป็นการลดต้นทุน, ภาระในการดูแล, และความยุ่งยากไปได้มาก

Platform as a Service (PaaS)

สำหรับการพัฒนาแอพพลิเคชั่นนั้น หากเราต้องการพัฒนาเวบแอพพลิเคชั่นที่ค่อนข้างซับซ้อน ซึ่งรันบนเซิร์ฟเวอร์ หรือ Mobile application ที่มีการประมวลผลทำงานอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ เราก็ต้องตั้งเซิร์ฟเวอร์ เชื่อมต่อระบบเครือข่าย และสร้างสภาพแวดล้อม เพื่อทดสอบและรันซอฟต์แวร์และแอพพลิเคชั่น เช่น ติดตั้งระบบฐานข้อมูล, Web server, Runtime, Software Library, Frameworks ต่างๆ เป็นต้น จากนั้นก็อาจยังต้องเขียนโค้ดอีกจำนวนมาก

แต่ถ้าเราใช้บริการ PaaS ผู้ให้บริการจะเตรียมพื้นฐานต่างๆ เหล่านี้ไว้ให้เราต่อยอดได้เลย พื้นฐานทั้ง Hardware, Software, และชุดคำสั่ง ที่ผู้ให้บริการเตรียมไว้ให้เราต่อยอดนี้เรียกว่า Platform ซึ่งก็จะทำให้ลดต้นทุนและเวลาที่ใช้ในการพัฒนาซอฟท์แวร์อย่างมาก ตัวอย่าง เช่น Google App Engine, Microsoft Azure ที่หลายๆบริษัทนำมาใช้เพื่อลดต้นทุนและเป็นตัวช่วยในการทำงาน

Application ดังๆหลายตัวเช่น Snapchat ก็เลือกเช่าใช้บริการ PaaS อย่าง Google App Engine ทำให้สามารถพัฒนาแอพที่ให้บริการคนจำนวนมหาศาลได้ โดยใช้เวลาพัฒนาไม่นานด้วยทีมงานแค่ไม่กี่คน

Infrastructure as a Service (IaaS)

เป็นบริการให้ใช้โครงสร้างพื้นฐานทางคอมพิวเตอร์อย่าง หน่วยประมวลผล ระบบจัดเก็บข้อมูล ระบบเครือข่าย ในรูปแบบระบบเสมือน (Virtualization) ข้อดีคือองค์กรไม่ต้องลงทุนสิ่งเหล่านี้เอง, ยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างระบบไอทีขององค์กรในทุกรูปแบบ, สามารถขยายได้ง่าย ขยายได้ทีละนิดตามความเติบโตขององค์กรก็ได้ และที่สำคัญ ลดความยุ่งยากในการดูแล เพราะหน้าที่ในการดูแล จะอยู่ที่ผู้ให้บริการ

ตัวอย่างเช่น บริการ Cloud storage อย่าง DropBox ซึ่งให้บริการพื้นที่เก็บข้อมูลนั่นเอง แต่นอกจากนี้ก็ยังมีบริการให้เช่ากำลังประมวลผล, บริการให้เช่า เซิร์ฟเวอร์เสมือน เพื่อใช้ลงและรันแอพพลิเคชั่นใดๆตามที่เราต้องการไม่ว่าจะเป็น Web Application หรือ Software เฉพาะด้านขององค์กร เป็นต้น

ตัวอย่างบริการอื่นๆในกลุ่มนี้ก็เช่น Google Compute Engine, Amazon Web Services, Microsoft Azure

ความสำเร็จขององค์กรที่ใช้งาน Cloud Computing

Thai Smile บริษัทสายการบินน้องใหม่ที่นำเอา คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) เข้ามาช่วยในการลดต้นทุน และช่วยย่นระยะเวลาในการสร้างระบบคอมพิวเตอร์ โดยทางไทยสไมล์ มองว่า บริษัทน้องใหม่ แยกตัวออกมาจากการบินไทย กว่าจะตั้งตัวได้ กว่าจะมีระบบที่สมบูรณ์ ก็ต้องใช้เวลาหลายเดือน แต่ความได้เปรียบในเชิงธุรกิจ ต้องการการตัดสินใจที่รวดเร็ว ดังนั้น คลาวด์คอมพิวติ้ง ( Cloud Computing) จึงเป็นทางเลือกในการช่วยประหยัดเวลา ลดความยุ่งยากและเสียเวลากับการลงทุนอุปกรณ์เอง และสำหรับไทยสไมล์แล้ว Cloud Computing คือคำตอบที่ทำให้สามารถขยับตัวเพื่อแข่งขันในตลาดได้อย่างทันท่วงที

จากตัวอย่าง จะเห็นได้ว่า องค์กร บริษัท ธุรกิจขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ล้วนแต่หาช่องทางในการลดต้นทุน ลดเวลา ลดความยุ่งยากในบริหารจัดการด้านไอที ซึ่งสำคัญมาก และเกี่ยวข้องกับความได้เปรียบในการแข่งขันทางธุรกิจ เพราะการซื้ออุปกรณ์ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ การอัพเดตซอฟต์แวร์ และการอัพเกรดระบบ ต่างมาพร้อมกับต้นทุนและต้องการการบำรุงรักษาในระยะยาว ในขณะที่องค์กรเอง ก็ต้องการความยืดหยุ่น และไม่ยุ่งยากในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างระบบคอมพิวเตอร์, ระบบเครือข่าย รองรับการขยายตัวของธุรกิจ และปรับตัวเข้ากับอนาคตได้เร็วกว่าคู่แข่ง

ในยุคที่มีอินเทอร์แพร่หลายและมีเครือข่าย 3G / 4G / Wi-Fi ที่ครอบคลุมทุกพื้นที่ การวางใจให้ Cloud ทำหน้าที่คำนวณ ประมวลผล จัดเก็บข้อมูล ก็ทำให้การใช้งานคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ผ่าน Cloud ก็ไม่ต้องจำเป็นต้องลงทุนสูงอีกต่อไป

ล่าสุดมีข่าวว่า Google ประกาศจับมือ TRUEIDC เลือกประเทศไทยเป็นประเทศเดียวในเอเชีย เปิดตัวโปรดักใหม่พร้อมเทคโนโลยี " Cloud" เพื่อสนับสนุนคนไทยให้สามารถทำงานออนไลน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ในต้นทุนที่ไม่แพงเพื่อคนไทยอย่างแท้จริง งานเปิดตัวจะมีขึ้นวันที่ 5 มิถุนายน 2558 นี้ เวลา 13.30 น. น่าติดตามทีเดียว และสามารถติดตามการถ่ายทอดสดออนไลน์โดย Truemove H 4G พร้อมกันทั่วประเทศได้ที่ www.truemove-h.com อีกด้วย

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ไอที 24 ชั่วโมง

# data[].attributes.attachment_link.title
Cloud Computing คืออะไร ? Cloud Computing ดีอย่างไร ?

# data[].attributes.attachment_link.description
Cloud Computing คืออะไร? , รู้จักคลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) , ประโยชน์ของ Cloud ดีอย่างไร ทำไม คลาวด์คอมพิวติ้ง (Cloud Computing) จึงได้รับความนิยม?