# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W budowach wodnych, kanalizacyjnych oraz grzewczych podaje się dwa rodzaje materiałów: metal (miedź i stal) oraz tworzywa sztuczne. Te jedyne zdobyły przebojem technikę instalacyjną. Obejmują następujące grupy materiałów: polichlorek winylu (PVC), polietylen (PE), polibutylen (PB), polipropylen (PP) zaś ich udoskonalone pochodne (np. rury warstwowe).

Cechy rur z tworzyw sztucznych

Tworzywa sztuczne są bardzo łatwe, dobre w zestawie (i ewentualnym demontażu) oraz popularne. Ich wewnętrzne ścianki są gładkie - straty ciśnienia hydraulicznego są niewielkie (można zatem stosować mniejsze średnice) oraz nie pojawiają się osady. Sam artykuł nie wpływa na grupa wody - nie uczy się błona biologiczna (przypadkiem mogą stanowić połączenia klejone stosowane w rurach PVC) dodatkowo nie zachodzi korozja elektrochemiczna. Rury z ciał sztucznych słabo przewodzą ciepło, dzięki czemu w zastosowaniach do wódki oraz kanalizacji nie ma konieczności ich izolowania. Rury z tworzyw sztucznych pamiętają jednak znaczny współczynnik rozszerzalności cieplnej (zależnie od tworzywa 0,08-0,18 mm/(m*K)). Świadczy to, że odcinek rury o długości 1 m zwiększy się nawet o 4 - 9 mm - jeśli założymy, że rury budowane stanowiły w temperaturze 10ºC, a płynąca woda jest temperaturę 60ºC. Świadczy to, że rury „pracują" dodatkowo umieją w nich ponosić naprężenia - potrzebna jest kompensacja: zmiany kierunku rur, stosowanie kompensatorów U-kształtnych oraz kielichów kompensacyjnych zezwalających na dowolną pracę rur, odpowiednie sytuowanie uchwytów mocujących (podpór trwałych również przesuwnych).

Wśród wad tworzyw sztucznych należy wskazać podatność na starzenie również delikatną wytrzymałość na małe temperatury. Pod wpływem promieni UV rury niekorzystnie zmieniają swoje marki: pogarsza się ich wytrzymałość, i za to zwiększa podatność na uszkodzenia. Uważa się też, że są przepuszczalne dla gazów z otoczenia zewnętrznego. Niskie temperatury sprawiają, że rury stają się kruche oraz mniej https://sklepinstalacyjny24.pl/40-zbiorniki-podgrzewacze-cwu wytrzymałe mechanicznie. Zatem nie należy składować rur bez zabezpieczenia na powietrzu, należy chronić rury już zamontowane przed bezpośrednim wpływem promieniowania słonecznego oraz unikać montażu w temperaturze ujemnej (konieczne dla szczególnie wrażliwego PVC!).

Tworzywa sztuczne w instalacjach wodociągowych

Polichlorek winylu (PVC) stanowi mocno odporny, ale i najbardziej czuły na znaczne temperatury - zakres książce jest niski od 0 do 60°C, zatem nadaje się właśnie do przewodów wody chłodnej plus wtedy ale w budowach nie narażonych na zamarzanie. Częściowo górną granicę stosowalności można przesunąć, stosując polichlorek winylu chlorowany (CPVC) - zakres temperaturowy wynosi 100ºC.

Sprzedawane są rury cienko- i grubościenne (do dalekich zakresów ciśnień), o wielkości od 1/2 do 6 cali. Rury są dostępne w sztangach, czyli odcinkach prostych o długości 3 lub 5m. W sklep systemu instalacyjnego wchodzą także równo- i różnoprzelotowe (redukcyjne) złączki, kolanka 90° i 45°, trójniki, czwórniki, zawory.

Podstawowym sposobem łączenia elementów z PVC w instalacji jest klejenie. Ważne jest staranne wykonanie połączenia klejonego. Podawane są te połączenia gwintowane (złączki fabryczne), także w miejscach, gdzie PVC należy powiązać z metalem (np. podejście do baterii).

Polietylen (PE) dla instalacji wodnych jest jako niskociśnieniowej (PELD) i jak polietylen usieciowany (PE-X) - ten ważny jest nadwrażliwy na skok temperatury powyżej 20°C, ten dodatkowy ma charakter stosowania 95°C. Polietylen jest elastyczny, dzięki czemu dla takiego zakresu średnic łuki, zachowania oraz pętle mogą być wytwarzane poprzez gięcie rur, bez potrzeb stosowania kształtek, a drgania są wytłumione i instalacja pracuje cicho.

Do budowania rur PE kojarzy się złączki zaciskowe i samozaciskowe, elektrozłączki, zgrzewanie doczołowe i połączenia gwintowane i kołnierzowe. Ponieważ PE-X nie zapewne być łączony ani zgrzewany, do połączeń rur z ostatniego dokumentu zwraca się złączki zaciskowe: skręcane ręcznie z pierścieniem, zaprasowywane zaciskarką lub zaciskane praską hydrauliczną. Odmianą połączeń zaciskowych są połączenia samozaciskowe - na rurę nasuwa się pierścień zaciskowy, a wtedy poprawia ją ekspanderem. W tak zrobioną rurę plasuje się kształtkę metalową, rura dochodzi do naturalnego kształtu (tzw. pamięć kształtu) również sama się zaciska. Z kolei dla PE-LD stosuje się głównie zgrzewanie. Zgrzewanie doczołowe (średnice powyżej 90mm) liczy na rozgrzaniu końców łączonych rur oraz ściśnięciu ich aż do zastygnięcia zgrzewu. Istotne jest współśrodkowe połączenie rur oraz brak wypływki zgrzewu do zabiegu. W sukcesie elektrozłączek (średnice do 90mm) końce łączonych rur odkłada się do złączki, jaka jest poddawana działaniu prądu elektrycznego. Stosując dobre adaptery (złączki przejściowe) można połączyć rury z polietylenu z rurami stalowymi.

Polibutylen cechuje się znaczną elastycznością. Można robić przewody stosując tzw. system kablowy - przewód rodzi się ze zwoju, wyginając go razem z stanem pomieszczania bez szkody dla jakości materiału. Ogranicza to dawanie liczby kolan - ręcznie z rury PB można zrobić łuk odpowiadający ośmiu średnicom zewnętrznym. Ograniczeniem tego wyjścia jest konieczność zastosowania dodatkowych podpór. Rura jest silna na zmiany prędkości - w ostatnim na wielki wzrost prędkości; wykazuje te wielką udarność - te części sprawiają, że przydaje się do budowie zagrożonych uderzeniem hydraulicznym. Polibutylen jest pewny na temperatury do -15ºC, dzięki czemu nie ma zastrzeżeń co do warunków montażu.

Rury polibutylenowe zbliża się poprzez zgrzewanie elektrooporowe lub polidyfuzyjne. Zgrzewanie polidyfuzyjne liczy na podgrzaniu zewnętrznej części rury również wewnętrznej części kształtki, którą następnie poddaje się na rurę. W planach instalacyjnych producenci proponują specjalne złączki wciskowe (rozbieralne) z pierścieniem uszczelniającym, dzięki jakim nie jest potrzebne stosowanie specjalistycznych narzędzi.

Polipropylen charakteryzuje się wysoką twardością oraz też jak PVC organizowany jest formami tradycyjnymi. Ma wielki zakres pracy: wykazuje kruchość dopiero w temperaturach poniżej -40ºC, oraz dobre odmiany (PP-3) pozwolą na korzystanie ciała w temperaturach nawet do 120ºC. Przejawia się także dużą wytrzymałością na ilość żrących substancji chemicznych.

Rury polipropylenowe komunikuje się przez zgrzewanie (kielichowe - do 40mm wielkości i elektrooporowe) pożądaj przez łączniki gwintowane i kołnierzowe.

Tworzywa sztuczne do kanalizacji

W kanalizacji bierze się polichlorek winylu, polietylen wysokiej twardości oraz poliproylen. Polichlorek winylu jest wymieniany ze powodu na małą cenę, wytrzymałość, siła na niepowodzenia także na zgniecenia. Polietylen wysokiej gęstości (HDPE) wykazuje wielką siła na ścieranie. Polipropylen (koopolimer blokowy PP-HT) ma silne właściwości mechaniczne w minimalnym stopniu zależne od temperatury - m. in. zachowuje wysoką udarność w ciemnej temperaturze również siła na działanie ścieków wysoce korozyjnych (np. przemysł chemiczny).

W budowy kanalizacyjnej powstają uciążliwe dźwięki, które generowane są przez ścianki (drgania wywołane przepływem ścieków), kształtki i łączniki (miejsca zmniejszenia wielkości oraz zmian kierunki), odsadzki (połączenie dwóch wymienionych źródeł) i przejścia przez szachty. Rowiązaniem jest kanalizacja niskoszumowa (cicha). Podstawą do dzieła takich systemów najczęściej jest polipropylen lub polietylen, których skład uzupełniony stanowi o minerały lub o kolejne tworzywa sztuczne (np. ABS - najczęściej w zestawieniu z PVC). Stanowią ostatnie rury trójwarstwowe - gładka warstwa wewnętrzna odpowiada za zachowanie warunków przepływu, środkowa pochłania drgania (tu podaje się udoskonalony materiał), zewnętrzna odpowiada za parametry wytrzymałościowe całej rury. Czymś są właściwe techniki połączeń (np. kielichy z uszczelką tłumiącą).

Tworzywa sztuczne w instalacjach grzewczych

Znaczenie ma tutaj przede każdym odporność rur na rozszerzalność temperaturową. Do budowy grzewczych należy to dobierać rury, których temperatura pracy ciągłej jest nie niższa niż (dla danego ciśnienia w budów) temperatura zasilania czynnika grzewczego. Sprawdza się te rozwiązań technicznych, które powodują ograniczyć rozszerzalność temperaturową - np. podczas prac rur do tematu uczy się cząsteczki innych substancji poprawiających właściwości materiałowe lub tworzywa trzyma się z własnymi środkami (aluminium, włókno szklane): powstają rury zespolone oraz rury warstwowe („sandwich").

Materiał, z jakiego odbyto ściankę rury nie jest czysty - między dwiema warstwami tworzywa (najczęściej polietylen lub polipropylen) montuje się warstwę, która poprawia własności cieplne (zmniejsza rozszerzalność) - aluminium lub stabilizowane tworzywo sztuczne (np. Stabi Glass®- polipropylen wzmocniony włóknem szklanym). Przy montażu trzeba zwrócić opinię na ważne łączenie rur warstwowych: przycinając je, należy „obrać" warstwy zewnętrzne tak, aby stała tylko wewnętrzna warstwa tworzywa sztucznego - technologie przewidziane do stosowania rur warstwowych to metody ważne dla łączenia rur z tworzyw sztucznych.

Rury z tworzyw sztucznych przyznają się i do wodnego ogrzewania podłogowego - dzięki elastyczności, rury można łatwo układać w pętle. Najciekawszy jest tutaj polibutylen, który zapewne być odwijany z dalekiego zwoju i pisany ręcznie, bez stosowania kształtek i łączników. Dzięki temu potężna układać pętle ogrzewania podłogowego z pojedynczych odcinków (maksymalna długość jednej pętli to ok. 120 m). Ze powodu na niebezpieczeństwo przenikania tlenu, rury muszą być pokryte zewnętrzną warstewką antydyfuzyjną (przeważnie stanowi obecne napylone aluminium). Używa się także rury warstwowe oraz rury z polietylenu sieciowanego, sprzedawane w zwojach. Zastosowane rury muszą być przystosowane do działalności w temperaturze wody grzewczej (przeważnie istnieje obecne 55ºC) oraz przy dobrym ciśnieniu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Magazyn - Systemy instalacyjne z tworzyw sztucznych

# data[].attributes.attachment_link.description
W budowach wodnych, kanalizacyjnych oraz grzewczych podaje się dwa rodzaje materiałów: metal (miedź i stal) oraz tworzywa sztuczne. Te jedyne zdobyły przebojem technikę instalacyjną. Obejmują następujące grupy materiałów: polichlorek winylu (PVC), polietylen (PE), polibutylen (PB), polipropylen (PP) zaś ich udoskonalone pochodne (np. rury warstwowe).