# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie - dokładne streszczenie lektury (całość)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ur.

14 października 1864 r. w Strawczynie (Kieleckie)

Zm.

20 listopada 1925 r. w Warszawie

Najważniejsze dzieła:

nowele: Rozdziobią nas kruki, wrony, Siłaczka, Doktor Piotr (1895); powieści: Syzyfowe prace (1897); Ludzie bezdomni (1899); Popioły (1904), Wierna rzeka (1912), Przedwiośnie (1924); dramaty: Róża (1909), Uciekła mi przepióreczka (1924)

Prozaik, publicysta i dramatopisarz okresu Młodej Polski. Pseudonimy: Maurycy Zych, Józef Katerla. Zaznał biedy, pochodził ze zubożałej szlachty, wcześnie stracił rodziców, pracował jako korepetytor i guwerner oraz bibliotekarz. W latach 1892-1896 w Zurychu zetknął się z polską radykalną emigracją. Idee socjalizmu i syndykalizmu były mu równie bliskie jak polskie racje narodowe i państwowe. Zabierał głos we wszystkich sprawach istotnych dla polskiej kultury, w dwudziestoleciu międzywojennym nazywany „sumieniem narodu". Twórca powieści modernistycznej ( Ludzie bezdomni), stworzył ważne kreacje społeczników.
W 1924 kandydował do Nagrody Nobla, ale jej nie otrzymał, głównie z powodu kampanii niemieckiej po opublikowaniu tomu Wiatr od morza (1922).

# data[].attributes.attachment_link.description
Ur. 14 października 1864 r. w Strawczynie (Kieleckie) Zm. 20 listopada 1925 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: nowele: Rozdziobią nas kruki, wrony, Siłaczka, Doktor Piotr (1895); powieści: Syzyfowe prace (1897); Ludzie bezdomni (1899); Popioły (1904), Wierna rzeka (1912), Przedwiośnie (1924); dramaty: Róża (1909), Uciekła mi przepióreczka (1924) Prozaik, publicysta i dramatopisarz okresu Młodej Polski.

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do zabawy i wzięcia udziału w quizie, w którym sprawdzisz jak dobrze znasz "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego. Zobacz czy znasz odpowiedzi na wszystkie pytania :) Uczestników, którzy chcą wziąć udział w rozdaniu nagród prosimy o podanie e-maila w polu Opinia. Test można rozwiązywać do 03.09 (niedziela) do godz. 22:00. Uwaga!

# data[].attributes.attachment_link.title
Narodowe Czytanie 2018. Stefan Żeromski "Przedwiośnie" - wybrane cytaty

# data[].attributes.headline
dramaturg | działacz oświatowy | działacz społeczny | pisarz | publicysta

# data[].attributes.subject
dramaturg | działacz oświatowy | działacz społeczny | pisarz | publicysta

# data[].attributes.attachment_link.description
Żeromski Stefan, pseud. Maurycy Zych, Józef Katerla, ur. 14 X 1864, Strawczyn (Kieleckie), zm. 20 XI 1925, Warszawa, powieściopisarz, nowelista, dramaturg, publicy...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Taką opinią podzielił się główny rzecznik nagrody Nobla dla autora "Popiołów", Konrad Czarnocki, którego wspomnienia opublikowało właśnie warszawskie Muzeum Literatury.

Promocja książki "Nobel dla Żeromskiego?" odbyła się we środę w warszawskiej siedzibie Muzeum Literatury.

Malarz Konrad Czarnocki, uczeń Józefa Mehoffera, był we wczesnych latach 20. attache przy polskiej ambasadzie w Sztokholmie. Jednym z głównych przedmiotów swojej działalności uczynił starania o przyznanie swemu ukochanemu pisarzowi - Stefanowi Żeromskiemu - literackiego Nobla. Od 1918 roku polskim kandydatem do nagrody był Władysław Stanisław Reymont, ale jego szanse na otrzymanie nagrody oceniane były jako bardzo niskie. To Czarnocki przekonał Alfreda Jensena - referenta literatur słowiańskich przy Instytucie Noblowskim, aby zapoznał się z twórczością Żeromskiego. Dostarczył krytykowi książki, artykuły i przekłady.

To także Czarnocki przekonał ambasadora Polski w Sztokholmie, aby dyskretnie pracował nad stworzeniem atmosfery sprzyjającej wybraniu polskiego kandydata. Na przyjęcia w polskiej ambasadzie zapraszano wpływowych krytyków literackich, m.in. Fredrika Boeoeka, najważniejszego recenzenta dziennika "Svenska Dagbladet". Starania przyniosły pewne efekty - "Wierna rzeka" miała w Szwecji bardzo dobre przyjęcie.

Trzeba jednak było dokonać oficjalnego zgłoszenia kandydatury Żeromskiego do Nobla przez Polską Akademię Umiejętności. Jej zarząd opanowany przez ludzi takich jak Stanisław Wróblewski, a więc sympatyzujących ze skrajną prawicą, był niechętny lewicującemu Żeromskiemu. Doszło do tego, że ambasada polska w Szwecji zagroziła Polskiej Akademii Umiejętności, iż znajdzie grupę szwedzkich literatów, którzy wysuną kandydaturę Żeromskiego do Nobla. Postawieni wobec takiej alternatywy członkowie Polskiej Akademii Umiejętności choć niechętnie, zgłosili nazwisko Żeromskiego na listę kandydatów w 1921 roku.

Przez kilka lat wokół polskiej sprawy pozornie niewiele się działo. Literackie Noble przyznawane były pisarzom innych narodowości. Czarnocki nie ustawał jednak w wysiłkach zwrócenia uwagi członków Szwedzkiej Akademii na polską literaturę. Doszło nawet do udekorowania Frederika Boeoeka polskim odznaczeniem państwowym. Sam Żeromski przyjmował go uroczyście w swoim domu podczas wizyty w Warszawie.

Wreszcie, w latach 1922-23 klimat wokół literatury Polski - młodego państwa, które właśnie obroniło swoją niepodległość - zmienił się w ocenach Szwedzkiej Akademii na korzyść. Kandydatura Żeromskiego ponownie stała się przedmiotem obrad na równi z kandydaturą Reymonta.

Tymczasem w 1922 roku ukazała się powieść Żeromskiego "Wiatr od morza" - o polskości ziem nadbałtyckich i wielopokoleniowej walce z germanizacją. Książka, jak można się było spodziewać, zebrała miażdżące recenzje w Niemczech. Z głosami niemieckich krytyków zgodził się niespodziewanie Frederick Boeoek - ten sam, o którego przychylność tak zabiegała polska ambasada. Jego głos przeważył i kandydatura Żeromskiego w Szwedzkiej Akademii przepadła. Nobla w 1924 roku dostał Władysław Reymont za powieść "Chłopi".

Oto jak przedstawiała się cała ta historia w oczach Konrada Czarnockiego, jednej z najbardziej zaangażowanych w nią osób - wynika z opublikowanych właśnie przez Muzeum Literatury wspomnień. W ostatnich latach, po otwarciu archiwów obrad Szwedzkiej Akademii z tego okresu, okazało się, że decydujące znaczenie miały jednak względy literackie - styl Żeromskiego wydał się akademikom ciężki i przesadny, poruszane tematy - lokalne, klimat prozy - pesymistyczny i zniechęcający czytelnika.

# data[].attributes.attachment_link.description
Taką opinią podzielił się główny rzecznik nagrody Nobla dla autora "Popiołów", Konrad Czarnocki, którego wspomnienia opublikowało właśnie warszawskie Muzeum Literatury. Promocja książki "Nobel dla Żeromskiego?" odbyła się we środę w warszawskiej siedzibie Muzeum Literatury. Malarz Konrad Czarnocki, uczeń Józefa Mehoffera, był we wczesnych latach 20. attache przy polskiej ambasadzie w Sztokholmie.

# data[].attributes.headline
Rozdwojenie jaźni. Recenzja "Przedwiośnia" Teatru Wybrzeże

# data[].attributes.subject
Rozdwojenie jaźni. Recenzja "Przedwiośnia" Teatru Wybrzeże

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Przedwiośnie" Teatru Wybrzeże to właściwie dwa spektakle: pierwszy akt jest sprawną inscenizacją powieści Stefana Żeromskiego, drugi zaś okazuje się parateatralną wariacją na temat rewolucji i neoliberalizmu, połączonych z diagnozą sytuacji ekonomicznej naszego kraju. Niestety, właśnie ten drugi, dopisany w całości do "Przedwiośnia" akt, okazał się płaskim, wypranym z finezji i teatralności reportażem, sprowadzonym do poziomu sondy ulicznej na zadany temat i kilku obszernych cytatów.

Pomysł na "Przedwiośnie" intryguje od pierwszej chwili. Wchodząc na widownię dostrzeżemy gigantyczną makietę pól, traw i dachu wiejskiej chaty, podwieszoną "do góry nogami" nad sceną i widzianą przez widzów z perspektywy nisko lecącego samolotu. Po chwili wyłoni się z niej zupełnie nagi Cezary Baryka, który "opuści" makietę i spokojnie "wyląduje" na scenie. To najciekawsza, choć nie jedyna scenograficzna niespodzianka przygotowana przez Annę Met (autorkę scenografii i kostiumów). Drugim, niezwykle praktycznym pomysłem, jest rozwieszenie dookoła sceny, wzdłuż ścian, półprzezroczystych folii malarskich, nawiązujących do słynnych szklanych domów i stwarzających iluzję pofałdowanych domowych firan, zasłaniających postaci skrywające się za nimi i pokazujące je jednocześnie (np. podczas scen miłosnych Cezarego Baryki i Laury), umożliwiając także aktorom łatwe wyjście z pola gry.

Reżyserka spektaklu, Natalia Korczakowska, przez cały pierwszy akt prowadzi aktorów konsekwentnie zgodnie z duchem powieści Stefana Żeromskiego. Zgrabną adaptację wstępu oraz pierwszej i drugiej części powieści przygotowała we współpracy z dramaturgiem Wojciechem Zrałkiem-Kossakowskim (od lat pracującym z powodzeniem ze Zbigniewem Brzozą nad spektaklami paradokumentalnymi, m.in. przy "Sprawie operacyjnego rozpoznania" Teatru Wybrzeże). Barykę poznajemy więc jeszcze w Baku, gdzie jest on świadkiem krwawej rzezi Ormian w czasie rewolucji, w trakcie której ginie również jego matka. Przypadkowo odnajduje swojego ojca podczas grzebania ofiar. Seweryn Baryka namawia go na podróż do Polski, kraju przodków, mamiąc syna mitem szklanych domów, opowiadając o wielkiej hucie szkła, będącej w posiadaniu zaprzyjaźnionego z matką Szymona Gajowca. Nie jest to jednak klasycznie prowadzona opowieść. Skrótowo i umownie (podobnie jak czasy rewolucji) potraktowano np. okres wojny polsko-bolszewickiej i już w chwilę po śmierci ojca Cezary Baryka (interesujący w tej roli Piotr Biedroń) ląduje w majątku Hipolita Wielosławskiego ( Piotr Witkowski) w Nawłoci. Dopiero tutaj, w otoczeniu młodych i zaciekawionych nim kobiet, czuje się jak ryba w wodzie.

Korczakowska dba o szczegóły i dobrze rozumie się z aktorami, którzy budują gęste, dobrze zagrane epizody. Piotr Witkowski jako rewolucyjny nadzorca jednym przeciągłym gwizdnięciem, zajadając przy tym kebaba, buduje całą scenę "sprzątania" zwłok. Maciej Konopiński jako bezczelny dworcowy urzędnik przetrzymujący bagaż Seweryna Baryki ( Cezary Rybiński), również jest bohaterem udanego epizodu, zakończonego zamknięciem się urzędnika w torbie. Groteskowi, weseli Marynarze posłużą m.in. za bezwzględne siły rewolucji. Karolina Szarłatowiczówna ( Dorota Androsz), ubrana bardzo wyzywająco i seksownie, porusza się "krokiem" konia (Hipolit nazywa ją swoją klaczą, jednak ta również wybiera Cezarego), popisuje się też przejmującym fragmentem tanecznym, gdy wykonuje taniec zemsty do muzyki Wandy Okszyńskiej ( Justyna Bartoszewicz), grającej na fortepianie pozbawionym nóg, pociągając za struny od klawiszy i korzystając z mikrofonów oraz syntezatora. Ksiądz Anastazy ( Jacek Labijak) chętnie zagląda do piersiówki, z którą w ogóle się nie rozstaje, swoje pięć minut ma też matka Cezarego ( Małgorzata Brajner), matka Hipolita ( Anna Kociarz), Laura ( Katarzyna Kaźmierczak), Gajowiec ( Grzegorz Gzyl) zmagający się ze swoim Cieniem ( Jakub Mróz) oraz reprezentant inwalidów i kombatantów wojennych na balu charytatywnym - Storzan ( Andrzej Nowiński).

Całą akcję przedstawienia, za pomocą drętwego narratora objaśniającego niektóre kwestie z offu, reżyserka wpisuje nie tylko w międzywojenne realia książki Żeromskiego, ale też w rok 1944 czy 1989. Pierwszy akt kończy się, gdy docieramy do czasów współczesnych. Drugi akt w niczym tego pierwszego nie przypomina. Zaczyna go przemówienie popularnego we Francji Stéphane'a Hessela - to streszczenie problematyki jego książki "Czas oburzenia!". Za jego plecami ubrani jak w poprzednim akcie aktorzy (z wyjątkiem Piotra Witkowskiego, który w stroju do biegania i z bidonem w ręce uprawia jogging) energicznie maszerują z jednego końca sceny na drugi, imitując przechodniów. Dziennikarz-Baryka zachęca ich do wzięcia udziału w sondzie ulicznej i powiedzenia, co im leży na sercu. Poznajemy w ten sposób całą litanię skarg i zażaleń na brak perspektyw dla młodych, na kredytowe niewolnictwo, na brak pracy, problemy z wizami, bezrobocie, niskie płace, umowy śmieciowe, bezpłciowych polityków, którzy nic nie zmieniają. Do rewolucji i zrzucenia pracowniczo-korporacyjnych kajdan nawołuje Lulek (Jakub Mróz) - u Żeromskiego zatwardziały ideowy bolszewik i komunista, tu bezrobotny, były pracownik korporacji, który przeistoczył się w bezwzględnego narodowca.

Retoryka buntu, który ma wezbrać i, jak sądzę, wywołać żywiołową reakcję także na widowni, ma swoje ofiary. Największą z nich jest sam spektakl, który zamienia się w tanie, gazetowo-sloganowe dziennikarstwo i oklepane frazesy buntowników, z powtarzanym refrenicznie cytatem z wypowiedzi prof. Marcina Króla: "85 osób jest bogatszych niż połowa ludzkości - 85 osób posiada więcej niż 3,5 mld ludzi!". W ten sposób przez niemal godzinę II aktu Korczakowska wypowiadając się przecież w słusznej sprawie i w imieniu ludzi pokrzywdzonych, wyzyskiwanych, wysysanych przez polityczne czy ekonomiczne elity, skutecznie uśmierca swój spektakl. Dopiero pod koniec tej przydługiej, teatralnie zupełnie nieudanej sceny, reżyserka stara się wpisać wystąpienie w demonstracje, w jakich bierze udział Baryka w ostatniej części "Przedwiośnia". Zamiast końca jest jeszcze do wysłuchania szczera rozmowa Baryki z Gajowcem na temat współczesnej gospodarki, kryzysu, polityki neoliberalnej i tego, że współczesny świat zmierza ku katastrofie (cytowane są tu obszerne fragmenty rozmowy, którą na łamach "Gazety Wyborczej" prowadził Grzegorz Sroczyński z profesorem Marcinem Królem pt. "Byliśmy głupi" na temat polskiej gospodarki neoliberalnej).

Ponadczasowość i uniwersalizm powieści Żeromskiego rozpiętej tutaj na niemal całe ostatnie stulecie, sprawdza się jako tako. Bo rewolucja, jak słusznie zauważa Korczakowska, dokonuje się w różnym wymiarze i nie musi oznaczać rzezi czy przewrotu politycznego. Może to być np. uzależnienie finansowe jednostek wobec państwa, czy państwa wobec wielkich ponadnarodowych koncernów. Jednak dla "Przedwiośnia" ta problematyka jest sztuczna, przyszyta na siłę, wyrażona ordynarnie prostacko i zupełnie bez wyczucia. I choć aktorzy z pełnym poświęceniem a zarazem bardzo sprawnie radzą sobie z kolejnymi zadaniami (nawet jeśli reżyserka niepotrzebnie ich w pewnym momencie wszystkich rozbiera i ustawia za półprzezroczystymi foliami) to spektakl składa się z dwóch bardzo słabo przystających do siebie elementów. Inscenizacja "Przedwiośnia" i wariacje na temat współczesnej polityki i gospodarki neoliberalnej w Polsce to dwa odrębne światy i tematy na dwa różne przedstawienia. Połączenie ich w "Przedwiośniu" Teatru Wybrzeże odbywa się z wyraźną szkodą dla obydwu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozdwojenie jaźni. Recenzja "Przedwiośnia" Teatru Wybrzeże

# data[].attributes.attachment_link.description
"Przedwiośnie" Teatru Wybrzeże to właściwie dwa spektakle: pierwszy akt jest sprawną inscenizacją powieści Stefana Żeromskiego, drugi zaś okazuje się parateatralną wariacją na temat rewolucji i neoliberalizmu, połączonych z diagnozą sytuacji ekonomicznej naszego kraju. Niestety, właśnie ten drugi, dopisany w całości do "Przedwiośnia" akt, okazał się płaskim, wypranym z finezji i teatralności reportażem, sprowadzonym do poziomu sondy ulicznej na zadany temat i kilku obszernych cytatów.

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie odcinek 6 - W strone Belwederu

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie odcinek 6 - W strone Belwederu

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie odcinek 6 - W strone Belwederu

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie odcinek 5 - Bal w Odolanach

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie odcinek 5 - Bal w Odolanach

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie odcinek 5 - Bal w Odolanach

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie odcinek 4 - Staw i kapliczka

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie odcinek 4 - Staw i kapliczka

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie odcinek 4 - Staw i kapliczka

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść o buncie, miłości i dojrzewaniu. Burzliwa historia młodego człowieka, którego namiętnością były kobiety i historia. "Przedwiośnie" to zrealizowana w mistrzowskim stylu ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego opowiadająca losy wchodzącego w dorosłe życie Cezarego Baryki (Mateusz Damięcki).

# data[].attributes.headline
Refleksje nad rewolucją – recenzja „Przedwiośnia”

# data[].attributes.subject
Refleksje nad rewolucją – recenzja „Przedwiośnia”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Teatr Wybrzeże rozpoczął wiosenny sezon premierą „Przedwiośnia" Stefana Żeromskiego, w reżyserii Natalii Korczakowskiej. Spektakl otrzymał dofinansowanie na realizację w ramach konkursu „Klasyka Żywa". I rzeczywiście, można powiedzieć, że jest żywa, bo gdańskie „Przedwiośnie" jest mocno uwspółcześnione.
Największe wrażenie robi scenografia Anny Met, a mówiąc ściślej, zawieszona w powietrzu połać sielskiej łąki, pełnej trawy i tataraku. Ciekawe jest też miejsce wychodzenia aktorów - z zapadni pod sceną. Pojawiają się i dobrze znane elementy z innych spektakli (jak np. „Czarownice z Salem"), jak w pełni odsłonięta scena czy obecność na niej ekipy technicznej.

Spośród łąkowych zarośli wyłania się nagi Cezary Baryka (Robert Biedroń, znany już z innych, równie odważnych ról, jak choćby w „Ciągu") i zjeżdża z niej miękko na scenę, gdzie rozgrywa się właściwa akcja. Jednak ten, kto wybrał się na spektakl by zobaczyć wierną adaptację znakomitej lektury, mógł się zawieść. Widz obserwuje losy Cezarego od pobytu w Baku, poprzez śmierć jego matki i odnalezienie ojca - Seweryna, aż po przyjazd do Polski, do Nawłoci.

Jest w tym wszystkim i mit szklanych domów (i nawiązujące do nich rozwieszone folie malarskie), jest pytanie o istotę i zasadność rewolucji, niepokój o losy kraju... Ale wszystko jest potraktowane nieco migawkowo, z okresu na okres, ze sceny na scenę. Wrażenie potęguje narrator z offu, który w hipnotycznym stylu objaśnia Cezaremu i widzom, gdzie się znajdują. A jest to podróż nie tylko geograficzna, ale i historyczna, bo spektakl dotyka czasów od 1915 aż do dnia dzisiejszego.

Cezary, mimo iż ma być głosem oburzonych, to w pierwszym akcie niekoniecznie spełnia tę rolę. Szczególnie w Nawłoci, otoczony pięknymi kobietami, sprowadzony jest wręcz do myślącego jedynie o romansach don juana, dodatkowo przypominającego osławionego już Christiana Greya (z książki E.L. James), gdy popędza jedną z kochanek jak klacz batem i sznurem. Ponownie przebudza się dopiero w drugim akcie. W spektaklu nie brakuje więc dość oczywistych metafor cielesnych zbliżeń ani niższych lotów żartu. Pytanie, czy (wydaje się) przypadkowa nagość, niewybredne gesty i zachowania czy wplatanie dzisiejszej potoczności do adaptacji tak uznanego polskiego tekstu jest zasadne... Można odnieść wrażenie, że reżyserka wybrała jako grupę docelową gimnazjalistów i licealistów, do których takie środki wyrazu przemawiają.

Na pierwszy plan wysuwa się kilku aktorów - rozemocjonowany, przekonujący Piotr Biedroń (Baryka), przejmujący Cezary Rybiński (Seweryn) oraz niezwykle ekspresyjna i wysportowana Dorota Andorsz (Karolina, od której, krótko mówiąc, trudno było oderwać wzrok, brawurowy był także jej taniec). Swoje pięć minut mają też Piotr Witkowski jako nonszalancki Hipolit, wyrachowany oficer (Maciej Konopiński, choćby za spakowanie samego siebie do torby do melodii rosyjskiej pieśni), czy Grzegorz Gzyl jako Szymon Gajowiec prezentujący problematyczną rzeczywistość poszczególnych lat w Polsce.

Ciekawym pomysłem jest jednak rozciągnięcie metaforycznie pojmowanej rewolucji na dłuższy okres niż fabuła powieści. Kwestia poprawy sytuacji kraju jest tak samo nurtująca w 1945 roku, 1989 roku czy dzisiaj. I zwracają na to uwagę aktorzy. W zaaranżowanej sondzie ulicznej wskazują na dzisiejsze problemy i pytają - dlaczego wciąż nie jest dobrze, dlaczego mimo posiadanej wolności nikt nie dba o równość i braterstwo? Apelują do widzów, by się obudzili, by zaczęli się oburzać, sprzeciwiać, z tym, że wydaje się, że w nader patetyczny sposób. Przejście z jednego do drugiego aktu jest dość ciężkie, bo choć przyświeca im ta sama myśl przewodnia, to widz z nieco odrealnionej rzeczywistości Żeromskiego jest rzucony na współczesną ulicę. Aby się w tym odnaleźć, musi się mocno skupić.

Spektakl rzeczywiście, ożywił klasykę. Jest w niej trochę patosu, trochę groteski, trochę moralnego niepokoju. Przesłanie jest mocne i ważne - powinniśmy być aktywnymi uczestnikami losów naszego kraju. Ale realizacja przyniosła jednak nieco przerost formy nad treścią. To, czym popisuje się - i słusznie - spektakl, to zaangażowanie i kunszt aktorów. Ale co do „Przedwiośnia", to wydaje się ono być jedynie tłem dla rozważań nad kondycją Polski. Jak powiedział Gajowiec (Gzyl) z teraźniejszości - zabrakło nam Żeromskiego... Polonistki, które zabiorą swoich uczniów w ramach omawiania lektury, będą miały z tym niemały problem, o ile uczniowie w ogóle zechcą ten spektakl zrozumieć.

fot. Dominik Werner / Teatr Wybrzeże

# data[].attributes.attachment_link.title
Refleksje nad rewolucją - recenzja „Przedwiośnia" - CDN

# data[].attributes.attachment_link.description
Teatr Wybrzeże rozpoczął wiosenny sezon premierą „Przedwiośnia" Stefana Żeromskiego, w reżyserii Natalii Korczakowskiej. Spektakl otrzymał dofinansowanie na realizację w ramach konkursu „Klasyka Żywa". I rzeczywiście, można powiedzieć, że jest żywa, bo gdańskie „Przedwiośnie" jest mocno uwspółcześnione. Największe wrażenie robi scenografia Anny Met, a mówiąc ściślej, zawieszona w powietrzu połać sielskiej łąki, pełnej trawy i tataraku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Kancelaria / Narodowe Czytanie / 2018 Przedwiośnie; Antologia Niepodległości / Adaptacja „Przedwiośnia"

# data[].attributes.attachment_link.description
Oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Aktualności i informacje dotyczące Prezydenta Polski i jego najbliższego otoczenia.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wystawiając adaptację scenicznej powieści, nawet tak znanej jak "Przedwiośnie" Żeromskiego, nie można z góry za­kładać znajomości utworu u wszystkich widzów. W zasa­dzie bez uprzedniej lektury - wątek dramatyczny, kon­flikty i postaci powinny wy­stępować i w tym wypadku równie wyraziście, jak w każdej innej sztuce.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli chodzi o propozycje dalszej drogi Polski do osiągnięcia dobrobytu, w powieści przedstawił autor propaństwowy ewolucjonizm oraz komunizm rewolucyjny. Reprezentantem pierwszej idei jest Szymon Gajowiec, wiceminister Skarbu, który opowiada się za wprowadzaniem reform (rolnych i gospodarczych), które mają ostatecznie doprowadzić do scalenia państwa składającego się z „trzech nierównych połówek". Myśl komunistyczną reprezentuje natomiast Antoni Lulek, dla którego państwowość nie ma znaczenia, ponieważ jedyną sprawiedliwą wizją świata jest dojście do władzy proletariatu międzynarodowego, który rządziłby ponad granicami. Lulek postuluje brutalne przejęcie sterów w państwie przez masy pracujące, a następnie wprowadzenie w życie idei Marksa.

Krytykiem obydwu stanowisk jest Cezary Baryka. Gajowcowi zarzuca zbyt powolne przemiany i brak wielkiej idei, która mogłaby porwać tłumy. Osiągnięcie dobrobytu przez stopniowe wprowadzanie reform główny bohater uznał za ryzykowne, ponieważ widział zagrożenie w szlachcie, która z pewnością nie pozwoliłaby wywłaszczyć chłopów i odsprzedać im ziemię. Jeśli chodzi zaś o krytykę komunizmu, Cezary przede wszystkim nawoływał do porzucenia retoryki rewolucyjnej, ponieważ na własnej skórze przekonał się jak straszliwa jest to siła. Ponadto powątpiewał w zdolność do rządzenia klasy robotniczej.

Wyidealizowaną wizję przyszłej Polski przedstawia Seweryn Baryka. W jego opowieści rysowała się ona jako kraj szklanych domów, który swoją potęgę zbudował na nowoczesnej myśli technologicznej. Państwo to miałoby być rządzone przez świadomy lud, który jednocześnie byłby współwłaścicielem przemysłu. Cezary również skrytykował tę wizję, uznając ją za bajkę.

„Przedwiośnie" jako powieść o dojrzewaniu

Dojrzewanie Cezary Baryki jest obok wymowy politycznej, najważniejszym elementem problematyki dzieła Stefana Żeromskiego. Od pierwszej do ostatniej strony powieści czytelnik obserwuje pewien proces przemian, jaki przechodzi główny bohater, przez co możemy nazwać go dynamicznym.

Z „Życiorysu" dowiadujemy się, że Cezary od najmłodszych lat był bardzo grzecznym i ułożonym chłopcem. Nie sprawiał swoim rodzicom żadnych problemów wychowawczych, był też świetnym uczniem. Wszystko zmieniło się w momencie, kiedy z horyzontu zniknął ojciec. Cezary miał wówczas czternaście lat, czyli był to jego naturalny okres buntu.

Baryka poczuł nagły przypływ wolności. Zupełnie stracił zainteresowanie nauką, koncentrując się na rozrabianiu i spędzaniu każdej wolnej chwili na ulicy z kolegami. W tym czasie bohater całkowicie zmienił swój stosunek do matki, którą zaczął traktować jak powietrze. Kobieta nie była dla niego żadnym autorytetem. Cezary wszedł w środowisko chuliganów, z którymi wcześniej miał zakaz jakiegokolwiek kontaktu. Młodzieniec zatraca się w swobodzie tak daleko, że atakuje nawet dyrektora szkoły. Co gorsza, okres buntu Cezarego zbiegł się nie tylko nieobecnością ojca, ale również z poruszeniem rewolucyjnym, które zawładnęło Baku. Przez to Baryka odczuwał przyzwolenie na dopuszczanie się najgorszych występków.

Trzy lata trwało zatracenie Cezarego. Tyle czasu zajęło mu spostrzeżenie, że jego matka z nerwów, biedy i ciężkiej pracy postarzała się o dwadzieścia lat. Częściowe wydoroślenie spowodowało, że chłopak pragnął wynagrodzić matce trudy, jakie jej przysporzył. Życie brutalnie zweryfikowało jego fascynację rewolucją, gdy jej skutki boleśnie odbiły się na nim, a zwłaszcza pani Jadwidze.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli chodzi o propozycje dalszej drogi Polski do osiągnięcia dobrobytu, w powieści przedstawił autor propaństwowy ewolucjonizm oraz komunizm rewolucyjny. Reprezentantem pierwszej idei jest Szymon Gajowiec, wiceminister Skarbu, który opowiada się za wprowadzaniem reform (rolnych i gospodarczych), które mają ostatecznie doprowadzić do scalenia państwa składającego się z „trzech nierównych połówek".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rodowód

Przedwiośnie rozpoczyna się słowami:

Nie chodzi tutaj - u kaduka! - o herb ani o szeregi przodków podgolonych, z sarmackimi wąsami i przy karabelach - ani wydekoltowane prababki w fiokach. Ojciec i matka - otóż i cały rodowód, jak to jest u nas, w dziejach nowoczesnych ludzi bez wczoraj. Z konieczności wzmianka o jednym dziadku, z musu notka o jednym jedynym pradziadku. Chcemy uszanować nasyconą do pełna duchem i upodobaniem semickim awersję ludzi nowoczesnych do obciążania sobie pamięci wiadomościami, w którym kościele czy na jakim cmentarzu dany dziadek spoczywa.

Głównym bohaterem powieści jest Cezary Baryka, syn Seweryna Baryki i Jadwigi Dąbrowskiej, „rodem z Siedlec". Pani Barykowa, chociaż od wielu lat podróżowała z mężem i synem po całej Rosji, nie nauczyła się dobrze mówić po rosyjsku, czym czasem przysparzała mu kłopotów. Gdziekolwiek by się nie znajdowała, myślami zawsze była w Siedlcach. Istotne było dla niej tylko to, co wiązało się z ukochanym miastem oraz najbliższymi - mężem i synem. Seweryn Baryka nie posiadał specjalistycznego wykształcenia, parał się różnymi zajęciami. Robił wszystko, co przynosiło odpowiedni dochód, a nie wymagało łamania zasad przyzwoitości. W ten sposób pan Seweryn, pnąc się po szczeblach kariery osiągnął niezłą pozycję. Nie roztrwaniał jednak pieniędzy, ale inwestował w kosztowności: dywany, meble, książki, które nie zawsze służyły do czytania. Spośród tych ostatnich wyróżniała się jedna - pamiętnik z wojny 1831 roku, w którym pojawiało się nazwisko jego pradziada - Kaliksta Grzegorza Baryki. Książka zawierała informację, że w wyniku powstania protoplasta rodziny Baryków stracił cały majątek:

Tekst wiadomości o tym fakcie, podany sucho, bez tkliwości, lecz szczegółowo, był z obu stron kartki zakreślony przez syna owego dziada Kaliksta a ojca Seweryna. Dwaj ostatni z powołanej wyżej Sołowijówki z przyległościami posiadali już tylko wersję przytoczoną w broszurze oraz ustnie podawaną legendę. Sołowijówka stała się mitem rodzinnym, klechdą, podawaną w coraz to innej postaci, o czymś dalekim, sławnym, dostojnym, przeogromnym.

Z czasem Baryka i jego rodzina przenieśli się do Baku. Żona tęskniła wciąż za krajem, chciała wracać. Mąż przychylał się do tego pomysłu, marząc o domu na Wisłą, ale wciąż nie umiał opuścić świetnie płatnej posady i kraju, w którym dobrobyt był w zasięgu ręki. Państwo Barykowie całą miłość i majątek inwestowali w jedynego syna - Czarusia. Mimo iż rodzice pielęgnowali w chłopcu polskość, to wpływ szkoły spowodował, że Czaruś o wiele lepiej mówił po rosyjsku niż po polsku.

Część 1: Szklane domy

Czaruś dostał był właśnie promocję z klasy czwartej do piątej i skończył czternasty rok życia, gdy Seweryna Barykę jako oficera zapasowego powołano do wojska. - Wojna wybuchła. - Szybko, w ciągu paru dni, idylla rodzinna została zdruzgotana.

Cezarek wraz z matką odprowadził ojca na statek do Astrachania. Tylko przez chwilę poczuł jakiś przejmujący smutek z powodu odjazdu pana Seweryna, przede wszystkim cieszyła go swoboda, jakiej teraz mógł zaznać. Całe wakacje włóczył się z kolegami po Baku i chuliganił. Po powrocie do szkoły wciąż bojował z belframi, przeciwstawiał się uciskowi, wagarował. Matka drżała o syna, nie umiała nad nim zapanować, nie wiedziała, jak go zatrzymać w domu. Całe noce czuwała nad jego snem. W te bezsenne noce pani Jadwiga uciekała myślami do Siedlec i do Szymona Gajowca - swojego dawnego ukochanego. Ich miłość była równie pełna, wspaniała, jak niema. Nigdy nie usłyszała od Szymona wyznania, ale dobrze wiedziała o uczuciu, jakie do niej żywił. Ich związek był z góry skazany na przegraną - Gajowiec był biednym kancelistą, a Jadwiga panną z bogatego domu. Gdy jako konkurent pojawił się Seweryn, wydano mu ją za mąż. Gajowiec wysłał do niej list, w którym błagał o rezygnację z małżeństwa. Pani Jadwiga podarła go wtedy, ale słowa Gajowca wciąż były dla niej jak wyrzut sumienia.

Tymczasem pan Seweryn pisał z frontu dość często.

„Był na linii bojowej, gdzieś w Prusach Wschodnich, ponad Mazurskimi Jeziorami. Listy jego były jednostajne, niemal urzędowe, suche i zawierające zawsze te same zwroty."

Żona ukrywała przed mężem złe zachowanie syna i chwaliła urwisa. Seweryn słał wtedy pochwały dla syna, które powodowały w Czarku chwilową, ulotną skruchę. Raz tylko - śpiewając solo „starą, pospolitą pieśń" w kościele - Cezary poczuł szczerą tęsknotę za ojcem, którą jednak szybko zrównoważyła świadomość, że kiedy głowa rodziny powróci, skończy się słodka, chłopięca swoboda.

Seweryn nie zostawił rodziny bez zabezpieczenia finansowego, część pieniędzy zakopał wraz z biżuterią w piwnicy „na wszelki wypadek", część ulokował na koncie bankowym. Cezary wiedział dobrze, jak wykorzystać te pieniądze: spełniał każdą swoją zachciankę, bez problemu przekonując matkę do swoich pomysłów. Właściwie to Cezary teraz rządził w domu. Jego beztroskę przerwał dopiero brak wieści z frontu. W pewnym momencie listy ojca stały się coraz rzadsze, aż w końcu zupełnie przestały przychodzić. Nikt nie wiedział, gdzie się znajduje major „Siewierian Griegoriewicz Baryka". Rozpacz żony żołnierza była ogromna.

Rok 1917 przyniósł rewolucję - choć nikt jeszcze nie wiedział do końca co to znaczy. Największym rewolucjonistą czuł się Cezary, który wsławił się tym, że złoił szpicrutą po uszach dyrektora gimnazjum, za co otrzymał „wilczy bilet" do wszystkich szkół w państwie. Chłopak i tak nie chciał już chodzić do żadnej szkoły. Rewolucja rozgorzała na dobre, miasto zostało przejęte przez komisarza rewolucyjnego, brakowało żywności, banki przestały dokonywać wypłat, a Ormianie i Tatarzy - dwa odwiecznie wojujące ze sobą ludy Baku - zaprzestali walki i korzystali z sytuacji. Cezary był coraz bardziej zafascynowany rozgrywającymi się na jego oczach przemianami - chodził na wiece i publiczne egzekucje, Potem dzielił się wrażeniami z matką, która starała się uzmysłowić synowi niegodziwość rewolucji. Młodego zapaleńca napawało to gniewem.

W niedługim czasie władze wydały dekret o konfiskacie ukrytych skarbów oraz mieszkań. Cezary „w imię idei" oddał skarb zakopany przez ojca w piwnicy, nie wiedział jednak, że przezorna matka wcześniej wykopała jego większą część i umieściła w nowej kryjówce. Kobieta co jakiś czas jeździła na wieś i za bajońskie sumy kupowała trochę mąki, by upiec synowi chleb (na rynku dostępne były tylko ryby i kawior). Po tym jak obcy ludzie zamieszkali w domu Baryków, pozostawiając im tylko najmniejszy pokój, Cezary powoli zaczął zmieniać myślenie. Dostrzegł w końcu poświęcenie i wyczerpanie matki, odkrył jej potajemne wyprawy na wieś. Postanowił poprawę, zaczął pomagać matce, mówiąc przy tym, że tak teraz trzeba, bo w nowych czasach wszyscy muszą pracować. Oboje zbliżyli się wtedy do siebie, chodzili razem do portu szukać wśród podróżnych Seweryna. Cezary nie wyjawił matce, że urzędnicy zawiadomili go o śmierci ojca. Na przekór temu wciąż miał nadzieję na jego powrót.

Podczas wypraw do portu Czarek patrzył z politowaniem i pogardą na tych, którzy uciekali przed rewolucją. Pewnego razu Barykowa dostrzegła w tłumie uciekinierów pięć obdartych i wyniszczonych kobiet. Z wrodzonej litości podeszła do nich i zaczęła rozmowę. Okazało się, że były to księżna i księżniczki Szczerbatow-Mamajew. Kobietom odebrano cały majątek i przez długi czas przetrzymywano je w więzieniu. Pani Jadwiga zaprosiła emigrantki do swojego pokoju. Kiedy księżniczki już spały, księżna zwierzyła się Barykowej, że ma przy sobie ukryte wokół nóg cenne bransolety, które nieustannie ją ranią. Pani Jadwiga pomogła księżnej zdjąć biżuterię i ułożyła ją na piecu. Niestety w nocy wpadli z rewizją rewolucjoniści (emigrantki musiały być śledzone), zabrano skarby, kobiety wysłano do więzienia, a panią Barykową skazano na ciężkie roboty, które ostatecznie doprowadziły do jej zgonu. Cezary próbował pomóc chorej matce, ale jedyne, co udało mu się wyjednać to krótki pobyt w szpitalu oraz pochówek w pojedynczej mogile na katolickim cmentarzu. Było to i tak dużo, bo matka miała zostać pochowana we wspólnym grobie dla kontrrewolucjonistów.

Po śmierci matki Cezary po raz pierwszy w życiu poczuł się samotny. W urzędzie dowiedział się, że ojciec dawno przeszedł na stronę wroga, wstępując do polskiego oddziału, a tam na pewno już dawno zaginął. Chłopakowi odebrano też ostatni pokój w starym mieszkaniu. Cezary tęsknił za matką, chodził często na cmentarz i tłumaczył umarłej z miłością i cierpliwością zawiłości rewolucyjnej ideologii. Nie chciał być ciemiężycielem ludu, nie chciał pić wina, chodzić po luksusowych dywanach i nosić pięknej odzieży. Tymczasem w Baku nadchodziły kolejne zmiany.

Autor: Katarzyna Banul

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie / Przedwiośnie - streszczenie szczegółowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Rodowód Przedwiośnie rozpoczyna się słowami: Nie chodzi tutaj - u kaduka! - o herb ani o szeregi przodków podgolonych, z sarmackimi wąsami i przy karabelach - ani wydekoltowane prababki w fiokach. Ojciec i matka - otóż i cały rodowód, jak to jest u nas, w dziejach nowoczesnych ludzi bez wczoraj.

# data[].attributes.headline
Matura z języka polskiego-problematyka "Przedwiośnia" S. Żeromskiego

# data[].attributes.subject
Matura z języka polskiego-problematyka "Przedwiośnia" S. Żeromskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Matura z języka polskiego-problematyka "Przedwiośnia" S. Żeromskiego

# data[].attributes.headline
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - nauQa.pl

# data[].attributes.subject
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - nauQa.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDWIOŚNIE - Stefan Żeromski - streszczenie i opracowanie lektury - @nauqa

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie 🎧 Stefan Żeromski. Audiobook. Lektury szkolne

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie 🎧 Stefan Żeromski. Audiobook. Lektury szkolne

# data[].attributes.attachment_link.title
🎧 Przedwiośnie 🎧 Stefan Żeromski. Audiobook. Lektury szkolne

# data[].attributes.headline
Matura z języka polskiego - losy Cezarego Baryki ("Przedwiośnie" )

# data[].attributes.subject
Matura z języka polskiego - losy Cezarego Baryki ("Przedwiośnie" )

# data[].attributes.attachment_link.title
Matura z języka polskiego - losy Cezarego Baryki ("Przedwiośnie" )

# data[].attributes.headline
A oto "Przedwiośnie" - przykładowa rozprawka

# data[].attributes.subject
A oto "Przedwiośnie" - przykładowa rozprawka

# data[].attributes.attachment_link.title
09 A oto "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego - przykładowa rozprawka

# data[].attributes.headline
 Cała prawda o "Przedwiośniu". Literatura bez tajemnic

# data[].attributes.subject
 Cała prawda o "Przedwiośniu". Literatura bez tajemnic

# data[].attributes.attachment_link.title
154. Cała prawda o "Przedwiośniu".  Literatura bez tajemnic.

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie -streszczenie i omówienie do matury. Część 2

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie -streszczenie i omówienie do matury. Część 2

# data[].attributes.attachment_link.title
130. Przedwiośnie Stefan Żeromski - streszczenie i omówienie do matury. Część 2

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie - streszczenie i omówienie do matury Część 1

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie - streszczenie i omówienie do matury Część 1

# data[].attributes.attachment_link.title
129. "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, streszczenie i omówienie do matury cz1

# data[].attributes.headline
Przedwiośnie - dokładne streszczenie lektury

# data[].attributes.subject
Przedwiośnie - dokładne streszczenie lektury

# data[].attributes.body
YouTube

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie - dokładne streszczenie lektury (całość)

# data[].attributes.body
Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ur.

14 października 1864 r. w Strawczynie (Kieleckie)

Zm.

20 listopada 1925 r. w Warszawie

Najważniejsze dzieła:

nowele: Rozdziobią nas kruki, wrony, Siłaczka, Doktor Piotr (1895); powieści: Syzyfowe prace (1897); Ludzie bezdomni (1899); Popioły (1904), Wierna rzeka (1912), Przedwiośnie (1924); dramaty: Róża (1909), Uciekła mi przepióreczka (1924)

Prozaik, publicysta i dramatopisarz okresu Młodej Polski. Pseudonimy: Maurycy Zych, Józef Katerla. Zaznał biedy, pochodził ze zubożałej szlachty, wcześnie stracił rodziców, pracował jako korepetytor i guwerner oraz bibliotekarz. W latach 1892-1896 w Zurychu zetknął się z polską radykalną emigracją. Idee socjalizmu i syndykalizmu były mu równie bliskie jak polskie racje narodowe i państwowe. Zabierał głos we wszystkich sprawach istotnych dla polskiej kultury, w dwudziestoleciu międzywojennym nazywany „sumieniem narodu". Twórca powieści modernistycznej ( Ludzie bezdomni), stworzył ważne kreacje społeczników.
W 1924 kandydował do Nagrody Nobla, ale jej nie otrzymał, głównie z powodu kampanii niemieckiej po opublikowaniu tomu Wiatr od morza (1922).

# data[].attributes.attachment_link.description
Ur. 14 października 1864 r. w Strawczynie (Kieleckie) Zm. 20 listopada 1925 r. w Warszawie Najważniejsze dzieła: nowele: Rozdziobią nas kruki, wrony, Siłaczka, Doktor Piotr (1895); powieści: Syzyfowe prace (1897); Ludzie bezdomni (1899); Popioły (1904), Wierna rzeka (1912), Przedwiośnie (1924); dramaty: Róża (1909), Uciekła mi przepióreczka (1924) Prozaik, publicysta i dramatopisarz okresu Młodej Polski.

# data[].attributes.body
w Wikipedii

# data[].attributes.attachment_link.title
Przedwiośnie (powieść) - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Utwór rozpoczyna zwięzły „Rodowód", stanowiący jak gdyby konspekt powieści. Seweryn Baryka, ojciec Czarka, pochodzi z polskiej szlachty. Pomimo braków w wykształceniu osiąga wysoki status społeczny urzędnika. Jego żona Jadwiga pochodziła z Siedlec. Ich ślub był wynikiem porozumienia, jakie Seweryn zawarł z rodzicami młodej kobiety. Jadwiga wciąż marzyła o powrocie w rodzinne strony.